แผนการสอน ครูสุภลัคน์ รวม

แผนการจัด จั การเรีย รี นรู้ วิชวิาสัง สั คมศึกษา ศาสนา และวัฒ วั นธรรม ภาคเรีย รี นที่ 2 ปีก ปี ารศึก ศึ ษา 2566 จัด จั ทำ โดย นางสุภ สุ ลัค ลั น์ จอมโพธิ์ ครูวิรูทวิยฐานะชำ นาญการพิเพิศษ กลุ่มลุ่ สาระการเรียรีนรู้สัรู้ งสัคมศึกศึษา ศาสนา และวัฒวันธรรม โรงเรียรีนพะเยาประสาธน์วิน์ทวิย์ สำ นักนังานเขตพื้น พื้ ที่ก ที่ ารศึกศึษามัธมัยมศึกศึษาพะเยา

หน่วยการเรียนรู้ 4 เรื่อง พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย รหัสวิชา ส 21104 ชื่อวิชา ประวัติศาสตร์ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ วัฒนธรรม ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 จ านวน 8 ชั่วโมง ผู้สอน นายนิคม ลาภยศ ครูโรงเรียนพะเยาประสาธน์วิทย์ 1. มาตรฐานการเรียนรู้ /ตัวชี้วัด /ผลการเรียนรู้ มาตรฐานการเรียนรู้ ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธ ารงความเป็นไทย ส 4.3 ม 1/1 (1). อธิบายเรื่องราวทางประวัติ-ศาสตร์สมัยก่อนสุโขทัย ในดินแดนไทยโดยสังเขป ส 4.3 ม 1/2 (2.) วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ในด้านต่าง ๆ ส 4.3 ม 1/3 (3.) วิเคราะห์อิทธิพลของวัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาไทย สมัยสุโขทัยและสังคมไทยในปัจจุบัน 2. ตัวชี้วัด /ผลการเรียนรู้ ส 4.3 ม.1/2 วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านต่างๆ ม.1/3 วิเคราะห์อิทธิพลของวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัยและสังคมไทยในปัจจุบัน 3. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านต่างๆ เกิดจากปัจจัยส าคัญที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการของอาณาจักร หลายประการ และมีวัฒนธรรมและภูมิปัญญาที่ส่งผลต่อสังคมไทยในปัจจุบัน 4. สาระการเรียนรู้แกนกลาง 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง (ปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก) 2) พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 3) วัฒนธรรมสมัยสุโขทัย เช่น ภาษาไทย วรรณกรรม ประเพณีส าคัญ ศิลปกรรมไทย 4) ภูมิปัญญาไทยในสมัยสุโขทัย เช่น การชลประทาน เครื่องสังคโลก 5) ความเสื่อมของอาณาจักรสุโขทัย 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการสื่อสาร 5.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการส ารวจค้นหา 2) ทักษะการวิเคราะห์ 3) ทักษะการสังเคราะห์ 4) ทักษะการให้เหตุผล 5.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต

6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 4. รักความเป็นไทย 7. ชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) นิทรรศการ เรื่อง พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย 8. การวัดและการประเมินผล 8.1 การประเมินก่อนเรียน - ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย 8.2 การประเมินระหว่างการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 1) ตรวจใบงานที่ 4.1 เรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 2) ตรวจใบงานที่ 4.2 เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย 3) ตรวจใบงานที่ 4.3 เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย 4) ตรวจใบงานที่ 4.4 เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมสมัยสุโขทัย 5) ตรวจใบงานที่ 4.5 เรื่อง พัฒนาการทางด้านศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย 6) ตรวจใบงานที่ 4.6 เรื่อง พัฒนาการทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย 7) ตรวจใบงานที่ 4.7 เรื่อง ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย 8) ตรวจใบงานที่ 4.8 เรื่อง ความเสื่อมอ านาจของอาณาจักรสุโขทัย 9) ตรวจแบบบันทึกการอ่าน 10)ประเมินการน าเสนอผลงาน 11)สังเกตพฤติกรรมการท างานรายบุคคล 12)สังเกตพฤติกรรมการท างานกลุ่ม 13)สังเกตคุณลักษณะอันพึงประสงค์ 8.3 การประเมินหลังเรียน - ตรวจแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย 8.4 การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) - ตรวจนิทรรศการ เรื่อง พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย 9. กิจกรรมการเรียนรู้ *****นักเรียนท าแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ********

เรื่องที่ 1 การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย เวลา 1 ชั่วโมง (วิธีสอนแบบ สืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) ครูให้นักเรียนดูวีดิทัศน์เกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย แล้วให้นักเรียนตอบค าถามที่ก าหนด ขั้นที่ 2 ส ารวจค้นหา (Explore) 1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถ 2. ครูก าหนดประเด็นเกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการในสมัยสุโขทัย ให้แต่ ละกลุ่มร่วมกันศึกษา 3. นักเรียนแต่และกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้ตามประเด็นที่ก าหนด จากหนังสือเรียน โดยแบ่งหน้าที่กันศึกษาคนละ 1 ประเด็น ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มน าความรู้ที่ได้จากการศึกษามาอธิบายให้เพื่อนในกลุ่มฟัง ผลัดกันซักถามข้อสงสัยและอธิบายจนทุกคนมี ความเข้าใจชัดเจนตรงกัน หากประเด็นใดยังไม่ชัดเจนให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลจากแหล่งอื่นๆ เพิ่มเติม แล้วน ามาอภิปรายร่วมกัน จนทุกคนมีความเข้าใจตรงกัน ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand) นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันท าใบงานที่ 4.1 เรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย เมื่อท าเสร็จแล้วช่วยกัน ตรวจสอบความถูกต้องและเติมเต็มค าตอบให้สมบูรณ์ ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอผลงานในใบงานที่ 4.1 หน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกันตรวจสอบความ ถูกต้อง 2. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการในสมัยสุโขทัย เรื่องที่ 2 พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย เวลา 1 ชั่วโมง วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการเรียนความรู้ความเข้าใจ ขั้นที่ 1 สังเกต ตระหนัก 1.ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาจับสลากบัตรค าเกี่ยวกับกษัตริย์และการเมืองการปกครอง สมัยสุโขทัย 2. สมาชิกแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับบัตรค าที่จับสลากได้ว่า เป็นกษัตริย์ล าดับที่เท่าใดในสมัยสุโขทัยและใน สมัยดังกล่าวมีการปกครองบ้านเมืองในลักษณะใด 3. ครูสุ่มนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอบัตรค าที่กลุ่มของตนจับสลากได้หน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้อง ขั้นที่ 2 วางแผนปฏิบัติ 1. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผนศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย ใน ประเด็นที่ก าหนด 2.สมาชิกในแต่ละกลุ่มแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบในการศึกษาและสืบค้นความรู้ ตามความเหมาะสม ขั้นที่ 3ลงมือปฏิบัติ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย

จากหนังสือเรียน ในประเด็นที่ครูก าหนด ตามที่ได้วางแผนร่วมกันไว้ ขั้นที่ 4 พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ 1.สมาชิกในแต่ละกลุ่มผลัดกันอธิบายความรู้ที่ได้จากการศึกษาตามประเด็นที่รับผิดชอบ ผลัดกันซักถาม ข้อสงสัยและ อธิบายจนทุกคนมีความเข้าใจชัดเจนตรงกัน 2.นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันท าใบงานที่ 4.2 เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย เสร็จแล้ว ช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง 3.นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอผลงานในใบงานที่ 4.2 หน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกันตรวจสอบความ ถูกต้อง ขั้นที่ 5 สรุป นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย เรื่องที่ 3 พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย เวลา 1 ชั่วโมง (วิธีสอนโดยการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ : เทคนิคคู่คิดสี่สหาย) ขั้นน าเข้าสู่บทเรียน 1. ครูให้นักเรียนกลุ่มเดิมส่งตัวแทนออกมาจับสลากบัตรภาพเกี่ยวกับเศรษฐกิจในสมัยสุโขทัย 2. สมาชิกในแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับภาพที่กลุ่มของตนจับสลากได้ว่า มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับ เศรษฐกิจสมัยสุโขทัยอย่างไร แล้วส่งตัวแทนออกมาน าเสนอผลการอภิปรายหน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อน กลุ่มอื่นร่วมกันแสดง ความคิดเห็นเพิ่มเติม ขั้นสอน 1. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจับคู่กันเป็น 2 คู่ ให้แต่ละคู่ร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจ สมัยสุโขทัย จากหนังสือเรียน 2. นักเรียนแต่ละคู่น าความรู้ที่ได้จากการศึกษามาเป็นพื้นฐานในการท าใบงานที่ 4.3 เรื่อง พัฒนาการทางด้าน เศรษฐกิจสมัยสุโขทัย เสร็จแล้วช่วยกันตรวจสอบความถูกต้องและเติมเต็มค าตอบให้สมบูรณ์ 3. นักเรียนแต่ละคู่รวมกลุ่มเดิม (4 คน) ผลัดกันน าความรู้ที่ได้จากการศึกษาและการท าใบงานที่ 4.3 มาเล่า ให้ เพื่อนอีกคู่หนึ่งฟัง ให้สมาชิกในกลุ่มซักถามข้อสงสัยและอธิบายจนทุกคนมีความเข้าใจตรงกัน 4. ครูและนักเรียนช่วยกันเฉลยค าตอบในใบงานที่ 4.3 ขั้นสรุป ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย เรื่องที่ 4 พัฒนาการทางด้านสังคมศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย เวลา 2 ชั่วโมง วิธีสอนตามรูปแบบ โมเดลซิปปา (CIPPA Model)

ขั้นที่ 1 ทบทวนความรู้เดิม ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับอาณาจักรสุโขทัย ในประเด็นที่ก าหนด ขั้นที่ 2 แสวงหาความรู้ใหม่ นักเรียนกลุ่มเดิม จับคู่กันเป็น 2 คู่ แล้วให้แต่ละคู่ร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมและ ศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย จากหนังสือเรียน ในหัวข้อที่ก าหนดให้ ดังนี้ - คู่ที่ 1 ศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคม - คู่ที่ 2 ศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านศิลปวัฒนธรรม ขั้นที่ 3 ศึกษาท าความเข้าใจข้อมูล/ความรู้ใหม่ และเชื่อมโยงความรู้ใหม่กับความรู้เดิม นักเรียนแต่ละคู่น าความรู้เดิมและความรู้ใหม่มาเป็นพื้นฐานในการท าใบงาน ดังนี้ - คู่ที่ 1 ท าใบงานที่ 4.4 เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมสมัยสุโขทัย - คู่ที่ 2 ท าใบงานที่ 4.5 เรื่อง พัฒนาการทางด้านศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย ขั้นที่ 4 แลกเปลี่ยนความรู้ความเข้าใจกับกลุ่ม 1. นักเรียนแต่ละคู่รวมกลุ่มเดิม (4 คน) ผลัดกันอธิบายความรู้ที่ได้จากการศึกษาและจากการท าใบงานให้เพื่อนอีกคู่ หนึ่งฟัง ผลัดกันซักถามข้อสงสัยและอธิบายจนทุกคนมีความเข้าใจชัดเจนตรงกัน 2. ตัวแทนของแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอผลงานในใบงานที่ 4.4–4.5 หน้าชั้นเรียน ขั้นที่ 5 สรุปและจัดระเบียบความรู้ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมและศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย ขั้นที่ 6 ปฏิบัติและ/หรือแสดงผลงาน 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสังคมและศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัยที่ยังสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน จากแหล่งการเรียนรู้ต่างๆ แล้วน ามาวิเคราะห์และสรุปผล 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาน าเสนอผลงานหน้าชั้นเรียน ขั้นที่ 7 ประยุกต์ใช้ความรู้ ครูมอบหมายให้นักเรียนน าความรู้ที่ได้จากการศึกษาไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาพัฒนาการทางด้านต่างๆ ในสมัยสุโขทัย ต่อไป เรื่องที่ 5 พัฒนาการทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย เวลา 1 ชั่วโมง วิธีสอนแบบ กระบวนการกลุ่มสัมพันธ์ ขั้นที่ 1 น าเข้าสู่บทเรียน ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับประเทศต่างๆ ว่าก่อให้เกิดผลต่อไทยอย่างไรบ้าง และความสัมพันธ์กับประเทศนั้นๆ เริ่มมาตั้งแต่เมื่อไร ครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วม ในการแสดงความคิดเห็น เพื่อน าเข้าสู่บทเรียน ขั้นที่ 2 จัดการเรียนรู้

1.ครูให้นักเรียนกลุ่มเดิมร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ สมัยสุโขทัย และอิทธิพลของอารยธรรมตะวันออกที่มีผลต่อสุโขทัย จากหนังสือเรียน 2.นักเรียนแต่ละกลุ่มผลัดกันอธิบายความรู้ที่ได้จากการศึกษา ผลัดกันซักถามข้อสงสัยและอธิบายจนทุกคน มี ความเข้าใจชัดเจนตรงกัน 3.ครูสุ่มนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอผลการศึกษาพัฒนาการด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ สมัยสุโขทัยหน้าชั้นเรียน กลุ่มละ 1 ประเทศ ครูและเพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกันแสดงความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ 4.ครูอธิบายความรู้เกี่ยวกับพัฒนาการทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย และอิทธิพลของอารย ธรรมตะวันออกที่มีผลต่อสุโขทัยให้นักเรียนฟังเพิ่มเติม พร้อมเปิดโอกาสให้นักเรียนซักถามหากมี ข้อสงสัย 5.นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันท าใบงานที่ 4.6 เรื่อง พัฒนาการทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัย สุโขทัย 6.ตัวแทนของแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอผลงานในใบงานที่ 4.6 หน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้องและให้ข้อเสนอแนะ ขั้นที่ 3 สรุปและน าหลักการไปประยุกต์ใช้ 1.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย และอิทธิพลของอารยธรรมตะวันออกที่มีผลต่อสุโขทัย 2.ครูแนะน าให้นักเรียนน าความรู้ที่ได้จากการศึกษาไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาพัฒนาการทางด้านอื่นๆ ใน สมัยสุโขทัยต่อไป ขั้นที่ 4 วัดและประเมินผล ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการท าใบงานที่ 4.6 เรื่องที่ 6 การสร้างสรรค์ภูมิปัญญาในสมัยสุโขทัย เวลา 2 ชั่วโมง (วิธีสอนแบบ กระบวนการกลุ่มสัมพันธ์) ชั่วโมงที่ 1 ขั้นที่ 1 น าเข้าสู่บทเรียน ครูน าภาพเกี่ยวกับภูมิปัญญาสมัยสุโขทัย มาให้นักเรียนดู แล้วให้นักเรียนตอบค าถามที่ก าหนด ครูคอยกระตุ้น ให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการตอบค าถาม เพื่อน าเข้าสู่บทเรียน ขั้นที่ 2 จัดการเรียนรู้ 1.ครูให้นักเรียนกลุ่มเดิม จับคู่กันเป็น 2 คู่ ให้แต่ละคู่ร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง การสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยใน สมัยสุโขทัย จากหนังสือเรียน 2.นักเรียนแต่ละคู่น าความรู้ที่ได้จากการศึกษามาเป็นพื้นฐานในการท าใบงานที่ 4.7 เรื่อง ภูมิปัญญาไทยสมัย สุโขทัย เมื่อท าเสร็จแล้วช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง 3.นักเรียนแต่ละคู่รวมกลุ่มเดิม (4 คน) ผลัดกันอธิบายความรู้ที่ได้จากการศึกษาและจากการท าใบงานที่ 4.7 ให้เพื่อนอีกคู่หนึ่งฟัง สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มซักถามข้อสงสัย 4.ครูเฉลยค าตอบในใบงานที่ 4.7 สมาชิกแต่ละกลุ่มช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง ขั้นที่ 3 สรุปและน าหลักการไปประยุกต์ใช้

1.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การสร้างสรรค์ภูมิปัญญาไทยในสมัยสุโขทัย 2.นักเรียนแต่ละกลุ่มน าความรู้ที่ได้จากการศึกษาไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาอิทธิพลของภูมิปัญญาไทยสมัย สุโขทัยที่มีอิทธิพลต่อสังคมไทยในปัจจุบัน (นอกเวลาเรียน) ขั้นที่ 4 วัดและประเมินผล ครูวัดและประเมินผลนักเรียนจากการท าใบงานที่ 4.7 เรื่อง ความเสื่อมอ านาจของอาณาจักรสุโขทัย วิธีสอนแบบ สืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) ชั่วโมงที่ 2 ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) ครูน าภาพอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย มาให้นักเรียนดู แล้วให้นักเรียนร่วมกันวิเคราะห์ภาพและตอบค าถามที่ ก าหนด ครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการตอบค าถาม ขั้นที่ 2 ส ารวจค้นหา (Explore) นักเรียนกลุ่มเดิมจับคู่กันเป็น 2 คู่ แล้วให้แต่ละคู่ร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง ความเสื่อมอ านาจของอาณาจักร สุโขทัย จากหนังสือเรียน จากนั้นน าความรู้ที่ได้มาวิเคราะห์ประเด็นส าคัญ ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 1.นักเรียนแต่ละคู่ผลัดกันอธิบายความรู้ที่ได้จากการศึกษาให้เพื่อนอีกคู่หนึ่งภายในกลุ่มฟัง 2.ครูอธิบายความรู้เกี่ยวกับสาเหตุและปัจจัยที่น าไปสู่ความเสื่อมอ านาจของอาณาจักรสุโขทัย ให้นักเรียนฟัง เพิ่มเติมเพื่อให้นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจชัดเจนมากยิ่งขึ้น ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand) 1.นักเรียนแต่ละคนท าใบงานที่ 4.8 เรื่อง ความเสื่อมอ านาจของอาณาจักรสุโขทัย 2.เมื่อสมาชิกแต่ละคนท าใบงานที่ 4.8 เสร็จแล้ว ให้กลับมารวมกลุ่มเดิม (4 คน) ผลัดกันอธิบายค าตอบ ใน ใบงานของตนให้เพื่อนในกลุ่มฟัง ช่วยกันตรวจสอบความถูกต้องและหลอมรวมเป็นค าตอบของกลุ่ม ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1.นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาน าเสนอผลงานในใบงานที่ 4.8 หน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอื่น ร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องและให้ข้อเสนอแนะ 2.ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เกี่ยวกับพัฒนาการในด้านต่างๆ ของอาณาจักรสุโขทัยที่เรียนมาทั้งหมด และความเสื่อมอ านาจของอาณาจักรสุโขทัย ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันจัดนิทรรศการ เรื่อง พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย โดยให้ ครอบคลุมประเด็นตามที่ก าหนด (********นักเรียนท าแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4***********)

10. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 10.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ม.1 2) แบบวัดและบันทึกผลการเรียนรู้ ประวัติศาสตร์ ม.1 3) บทเรียนคอมพิวเตอร์ Smart L.O. LMS Lite ประวัติศาสตร์ ม.1 บริษัท เพลย์เอเบิล จ ากัด 4) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม - ดนัย ไชยโยธา. (2550). ประวัติศาสตร์ไทย : ยุคก่อนประวัติศาสตร์ถึงสิ้นอาณาจักรสุโขทัย. กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์. 5) วีดิทัศน์เกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 6) บัตรค า บัตรภาพ 7) หนังสือพิมพ์ 8) ใบงานที่ 4.1 เรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 9) ใบงานที่ 4.2 เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย 10) ใบงานที่ 4.3 เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย 11) ใบงานที่ 4.4 เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมสมัยสุโขทัย 12) ใบงานที่ 4.5 เรื่อง พัฒนาการทางด้านศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย 13) ใบงานที่ 4.6 เรื่อง พัฒนาการทางด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศสมัยสุโขทัย 14) ใบงานที่ 4.7 เรื่อง ภูมิปัญญาไทยสมัยสุโขทัย 15) ใบงานที่ 4.8 เรื่อง ความเสื่อมอ านาจของอาณาจักรสุโขทัย 10.2 แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.aksorn.com/LC/Hist/M1/08 - http://www.aksorn.com/LC/Hist/M1/09 - http://www.aksorn.com/LC/Hist/M1/10

การประเมินชิ้นงาน/ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมินนิทรรศการ เรื่อง พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย รายการ ประเมิน ค าอธิบายระดับคุณภาพ / ระดับคะแนน ดีมาก (4) ดี (3) พอใช้ (2) ปรับปรุง (1) 1.การวิเคราะห์ พัฒนาการของ อาณาจักรสุโขทัย วิเคราะห์ พัฒนาการของ อาณาจักรสุโขทัยได้ ถูกต้อง ละเอียด ชัดเจน 4-5 ด้าน วิเคราะห์ พัฒนาการของ อาณาจักรสุโขทัยได้ ถูกต้อง ละเอียด ชัดเจน 3 ด้าน วิเคราะห์ พัฒนาการของ อาณาจักรสุโขทัยได้ ถูกต้อง ละเอียด ชัดเจน 2 ด้าน วิเคราะห์ พัฒนาการของ อาณาจักรสุโขทัยได้ ถูกต้อง ละเอียด ชัดเจน 1 ด้าน 2.การวิเคราะห์ ปัจจัยที่มีอิทธิพล ต่อพัฒนาการใน สมัยสุโขทัย วิเคราะห์ ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อ พัฒนาการในสมัย สุโขทัยได้ถูกต้อง ละเอียด ชัดเจน วิเคราะห์ ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อ พัฒนาการในสมัย สุโขทัยได้ถูกต้อง ชัดเจนเป็นส่วนใหญ่ วิเคราะห์ ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อ พัฒนาการในสมัย สุโขทัยได้ถูกต้อง ชัดเจนเป็นบางส่วน วิเคราะห์ ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อ พัฒนาการในสมัย สุโขทัยได้ถูกต้อง เพียงส่วนน้อย และไม่ ชัดเจน 3.การยกตัวอย่าง และอธิบาย วัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาสมัย สุโขทัย ยกตัวอย่าง และอธิบายวัฒนธรรม และภูมิปัญญาสมัย สุโขทัยได้ถูกต้อง ละเอียด ครบถ้วน ยกตัวอย่าง และอธิบายวัฒนธรรม และภูมิปัญญาสมัย สุโขทัยได้ถูกต้อง ชัดเจนเป็นส่วนใหญ่ ยกตัวอย่าง และอธิบายวัฒนธรรม และภูมิปัญญาสมัย สุโขทัยได้ถูกต้อง ชัดเจนเป็นบางส่วน ยกตัวอย่างและ อธิบายวัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาสมัยสุโขทัยได้ ถูกต้อง เป็นบางส่วน แต่ไม่ชัดเจน 4.การวิเคราะห์ อิทธิพลของ วัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาสมัย สุโขทัยที่ส่งผลต่อ สังคมไทยใน ปัจจุบัน วิเคราะห์ วัฒนธรรมและภูมิ ปัญญาสมัยสุโขทัยที่ ส่งผลต่อสังคมไทยใน ปัจจุบันได้ถูกต้อง ละเอียด ชัดเจน ทุกประเด็น วิเคราะห์ วัฒนธรรมและภูมิ ปัญญาสมัยสุโขทัยที่ ส่งผลต่อสังคมไทยใน ปัจจุบันได้ถูกต้อง ละเอียด ชัดเจน เป็นส่วนใหญ่ วิเคราะห์ วัฒนธรรมและภูมิ ปัญญาสมัยสุโขทัยที่ ส่งผลต่อสังคมไทยใน ปัจจุบันได้ถูกต้อง ละเอียด ชัดเจน เป็นบางส่วน วิเคราะห์ วัฒนธรรมและภูมิ ปัญญาสมัยสุโขทัยที่ ส่งผลต่อสังคมไทยใน ปัจจุบันได้ถูกต้อง เพียงส่วนน้อย และไม่ ชัดเจน เกณฑ์การตัดสินคุณภาพ ช่วงคะแนน 14 - 16 11 - 13 8 - 10 ต่ ากว่า 8 ระดับคุณภาพ ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 (ส21104)

ชื่อ__________________________________________เลขที่_______ชั้น______ ได้____________คะแนน ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว ในแต่ละข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน 1. หลักฐานใดที่ช่วยยืนยันว่าสุโขทัยมีความเจริญมาก่อน หน้าที่จะได้สถาปนาเป็นราชธานี ก. ศาสนสถานศิลปะขอม ข. เรื่องราวจากเอกสารจีน ค. ข้อความที่ปรากฏในศิลาจารึก ง. พระราชพงศาวดารกรุงสุโขทัย 2. การสถาปนากรุงสุโขทัยเกิดจากวิธีใด ก. กลุ่มคนไทยอพยพลงมาตั้งถิ่นฐานบ้านเมือง ข. ขอมรบชนะชุมชนที่อยู่มาก่อนแล้วตั้งกรุงสุโขทัยขึ้น ค. กลุ่มคนไทยรวมตัวตั้งตนเป็นอิสระ ไม่ยอมอยู่ใต้ อ านาจขอม ง. อาณาจักรขอมได้ให้อิสรภาพโดยมอบผู้คนและ ทรัพย์สินมาสร้างบ้านเมือง 3. การปกครองแบบพ่อปกครองลูก ส่งผลดีต่ออาณาจักร สุโขทัยอย่างไร ก. ชาวต่างชาติเข้ามาติดต่อค้าขายมากขึ้น ข. การละเมิดกฎหมายลดน้อยลง ค. กษัตริย์กับราษฎรใกล้ชิดกัน ง. ท าให้ขุนนางมีอ านาจมาก 4. รูปแบบการปกครองสมัยสุโขทัยมีลักษณะอย่างไร ก. แบ่งพื้นที่เป็นมณฑล ข. ส่งข้าหลวงไปปกครอง ค. รวมอ านาจไว้ที่ราชธานี ง. กระจายอ านาจสู่ท้องถิ่น 5. ลักษณะการค้าขายของอาณาจักรสุโขทัยตรงกับข้อใด ก. ราษฎรค้าขายสินค้าได้บางชนิด ข. ราษฎรค้าขายได้อย่างเสรี ค. รัฐค้าขายแข่งกับราษฎร ง. รัฐเป็นผู้ผูกขาดการค้า 6. ตลาดนัดจตุจักรในปัจจุบันหากเทียบกับสมัยสุโขทัย จะหมายถึงสิ่งใด ก. ตระพัง ข. สรีดภงส์ ค. เตาทุเรียง ง. ตลาดปสาน 7. แนวทางการสร้างความสงบสุขของสังคมสุโขทัย จากหลักฐานที่ปรากฏนิยมใช้วิธีการใด ก. อบรมคนให้มีศีลธรรม ข. ออกกฎหมายที่เข้มงวด ค. ให้รางวัลแก่ผู้ท าความดี ง. ลงโทษผู้ฝ่าฝืน 8. สุโขทัยได้รับอิทธิพลการนับถือพระพุทธศาสนานิกาย เถรวาทลัทธิลังกาวงศ์มาจากแห่งใด ก. ศรีลังกา ข. ทวารวดี ค. หริภุญชัย ง. นครศรีธรรมราช 9. ข้อใดเป็นลักษณะความสัมพันธ์ระหว่างสุโขทัยกับลังกา ก. ลังกาส่งเครื่องราชบรรณาการ ข. ลังกาถ่ายทอดพระพุทธศาสนาให้สุโขทัย ค. สุโขทัยถ่ายทอดพระพุทธศาสนาให้ลังกา ง. สุโขทัยแผ่ขยายอ านาจเข้าครอบครองลังกา 10.การมีสัมพันธไมตรีอันดีกับล้านนาส่งผลต่อสุโขทัยอย่างไร ก. ได้ก าลังช่วยยามเกิดสงคราม ข. เป็นแหล่งวัตถุดิบไว้ผลิตสินค้า ค. ปลอดภัยจากการถูกตีทางเหนือ ง. สามารถเผยแพร่วัฒนธรรมได้อย่างเสรี 11. พระมหากษัตริย์ของสุโขทัยพระองค์ใดที่ทรงน า พระพุทธศาสนามาเป็นเครื่องมือในการสร้างสัมพันธไมตรี กับอาณาจักรต่างๆ ก. พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ ข. พ่อขุนรามค าแหงมหาราช ค. พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) ง. พระมหาธรรมราชาที่ 4 (บรมปาล)

12. ข้อใดเป็นภูมิปัญญาสมัยสุโขทัยที่เกี่ยวข้องกับ ชลประทาน ก. สรีดภงส์ ข. เตาทุเรียง ค. ลายสือไทย ง. เครื่องสังคโลก 13. มรดกทางวัฒนธรรมที่ส าคัญที่คนปัจจุบันได้รับจาก สมัยพ่อขุนรามค าแหงมหาราช คือสิ่งใด ก. ลายสือไทย ข.เมืองฉอด ค. พระพุทธรูปสมัยสุโขทัย ง. การปกครองแบบปิตุลาธิปไตย 14. ภูมิปัญญาของชาวสุโขทัยในข้อมูลใดที่เกี่ยวกับการ ผลิตเครื่องมือเครื่องใช้ ก. ตระพัง ข. เครื่องสังคโลก ค. พระพุทธรูป ง. อาวุธที่ท าด้วยส าริด 15. ปัจจัยส าคัญที่ท าให้สุโขทัยเสื่อมและตกเป็นส่วนหนึ่ง ของอยุธยามีหลายประการ ยกเว้นข้อใด ก. ความอ่อนแอทางทหาร ข. เก็บภาษีอากรได้น้อย ค. การค้าซบเซาเพราะอยู่ไกลทะเล ง. การแย่งชิงอ านาจในหมู่ราชวงศ์พระร่วง เฉลย แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยที่4 (ส 21104 ) 1. ก 2. ค 3. ค 4. ง 5. ข 6. ง 7. ก 8. ง 9. ข 10. 11. ค 12. ก 13. ก 14. ข 15. ข

แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ( ส 21104) ชื่อ__________________________________________เลขที่_______ชั้น______ ได้____________คะแนน คะแนนเต็ม 10 คะแนน ค าชี้แจง ให้นักเรียนเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงข้อเดียว ในแต่ละข้อ 1. ตลาดนัดจตุจักรในปัจจุบันหากเทียบกับสมัยสุโขทัย จะหมายถึงสิ่งใด ก. ตลาดปสาน ข. เตาทุเรียง ค. สรีดภงส์ ง. ตระพัง 2. รูปแบบการปกครองสมัยสุโขทัยมีลักษณะอย่างไร ก. ส่งข้าหลวงไปปกครอง ข. รวมอ านาจไว้ที่ราชธานี ค. กระจายอ านาจสู่ท้องถิ่น ง. แบ่งพื้นที่เป็นมณฑล 3. ลักษณะการค้าขายของอาณาจักรสุโขทัยตรงกับข้อใด ก. รัฐเป็นผู้ผูกขาดการค้า ข. รัฐค้าขายแข่งกับราษฎร ค. ราษฎรค้าขายได้อย่างเสรี ง. ราษฎรค้าขายสินค้าได้บางชนิด 4. ข้อใดเป็นภูมิปัญญาสมัยสุโขทัยที่เกี่ยวข้องกับ ชลประทาน ก. เครื่องสังคโลก ข. ลายสือไทย ค. เตาทุเรียง ง. สรีดภงส์ 5. การมีสัมพันธไมตรีอันดีกับล้านนาส่งผลต่อสุโขทัย อย่างไร ก. สามารถเผยแพร่วัฒนธรรมได้อย่างเสรี ข. ปลอดภัยจากการถูกตีทางเหนือ ค. เป็นแหล่งวัตถุดิบไว้ผลิตสินค้า ง. ได้ก าลังช่วยยามเกิดสงคราม 6. แนวทางการสร้างความสงบสุขของสังคมสุโขทัย จาก หลักฐานที่ปรากฏนิยมใช้วิธีการใด ก. ลงโทษผู้ฝ่าฝืนอย่างรุนแรง ข. อบรมคนให้มีศีลธรรม ค. ออกกฎหมายที่เข้มงวด ง. ให้รางวัลแก่ผู้ท าความดี 7. ข้อใดเป็นลักษณะความสัมพันธ์ระหว่างสุโขทัยกับลังกา ก. สุโขทัยแผ่ขยายอ านาจเข้าครอบครองลังกา ข. ลังกาถ่ายทอดพระพุทธศาสนาให้สุโขทัย ค. สุโขทัยถ่ายทอดพระพุทธศาสนาให้ลังกา ง. ลังกาส่งเครื่องราชบรรณาการ 8. มรดกทางวัฒนธรรมที่ส าคัญที่คนปัจจุบันได้รับจากสมัย พ่อขุนรามค าแหงมหาราช คือสิ่งใด ก. การปกครองแบบปิตุลาธิปไตย ข. พระพุทธรูปสมัยสุโขทัย ค. ลายสือไทย ง. เมืองฉอด 9. พระมหากษัตริย์ของสุโขทัยพระองค์ใดที่ทรงน า พระพุทธศาสนามาเป็นเครื่องมือในการสร้างสัมพันธไมตรี กับอาณาจักรต่างๆ ก. พระมหาธรรมราชาที่ 4 (บรมปาล) ข. พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) ค. พ่อขุนรามค าแหงมหาราช ง. พ่อขุนศรีอินทราทิตย์ 10. สุโขทัยได้รับอิทธิพลการนับถือพระพุทธศาสนานิกาย เถรวาทลัทธิลังกาวงศ์มาจากแห่งใด ก. นครศรีธรรมราช ข. ทวารวดี ค. หริภุญชัย ง. ศรีลังกา 11. ปัจจัยส าคัญที่ท าให้สุโขทัยเสื่อมและตกเป็นส่วนหนึ่งของ อยุธยามีหลายประการ ยกเว้นข้อใด ก. เก็บภาษีอากรได้น้อย ข. ความอ่อนแอทางทหาร ค. การค้าซบเซาเพราะอยู่ไกลทะเล ง. การแย่งชิงอ านาจในหมู่ราชวงศ์พระร่วง

12. ภูมิปัญญาของชาวสุโขทัยในข้อมูลใดที่เกี่ยวกับการผลิต เครื่องมือเครื่องใช้ ก. อาวุธที่ท าด้วยส าริด ข.พระพุทธรูป ค. เครื่องสังคโลก ง.ตระพัง 13. การสถาปนากรุงสุโขทัยเกิดจากวิธีใด ก. อาณาจักรขอมได้ให้อิสรภาพโดยมอบผู้คนและ ทรัพย์สินมาสร้างบ้านเมือง ข.กลุ่มคนไทยรวมตัวตั้งตนเป็นอิสระ ไม่ยอมอยู่ใต้อ านาจ ขอม ค. ขอมรบชนะชุมชนที่อยู่มาก่อนแล้วตั้งกรุงสุโขทัยขึ้น ง.กลุ่มคนไทยอพยพลงมาตั้งถิ่นฐานบ้านเมือง 14. การปกครองแบบพ่อปกครองลูกส่งผลดีต่อสุโขทัยอย่างไร ก. ท าให้ขุนนางมีอ านาจมาก ข. การละเมิดกฎหมายน้อยลง ค. กษัตริย์กับราษฎรใกล้ชิดกัน ง. ชาวต่างชาติเข้ามาติดต่อค้าขายมากขึ้น 15. หลักฐานใดที่ช่วยยืนยันว่าสุโขทัยมีความเจริญมาก่อนที่ จะได้สถาปนาเป็นราชธานี ก. พระราชพงศาวดารกรุงสุโขทัย ข.ข้อความที่ปรากฏในศิลาจารึก ค. เรื่องราวจากเอกสารจีน ง. ศาสนสถานศิลปะขอม เฉลย แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยที่4 (ส21104) 1.ก 2.ค 3.ค 4.ง 5.ข 6.ข 7.ข 8.ค 9.ข 10.ก 11. ก 12. ค 13. ข 14. ค 15. ง

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 เรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ชื่อหน่วยการเรียนรู้ พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย รหัสวิชา ส21104 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 จ านวน 1 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้ /ตัวชี้วัด /ผลการเรียนรู้ มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธ ารง ความเป็นไทย ส 4.3 ม 1/1 1. อธิบายเรื่องราวทางประวัติ-ศาสตร์สมัยก่อนสุโขทัย ในดินแดนไทยโดยสังเขป ส 4.3 ม 1/2 2. วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ในด้านต่าง ๆ ส 4.3 ม 1/3 3. วิเคราะห์อิทธิพลของวัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาไทย สมัยสุโขทัยและสังคมไทยในปัจจุบัน 2. ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชี้วัด ส 4.3 ม.1/2 วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านต่างๆ 2.2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) อธิบายความเป็นมาก่อนการสถาปนาเมืองสุโขทัยเป็นราชธานีได้ 2) วิเคราะห์ปัจจัยที่น าไปสู่การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยได้ 3. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด ดินแดนก่อนที่เป็นอาณาจักรสุโขทัยนั้นมีท าเลที่เหมาะสมและมีปัจจัยเกื้อหนุนที่น าไปสู่การสถาปนาเป็นอาณาจักรสุโขทัย 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง - การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง (ปัจจัยภายในและปัจจัยภายนอก) 5. ทักษะ/กระบวนการ /สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการสื่อสาร 5.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการส ารวจค้นหา 2) ทักษะการวิเคราะห์ 3) ทักษะการสังเคราะห์ 5.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์

1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 7. บูรณาการ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สวนพฤกษศาสตร์ โรงเรียนปลอดขยะ โรงเรียนคุณธรรม อื่น ๆ (ระบุ) .................................................................. 8. กิจกรรมการเรียนรู้ ****วิธีสอนแบบ สืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E)****** *****นักเรียนท าแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่4******** เรื่องที่ 1 การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย เวลา 1 ชั่วโมง (วิธีสอนแบบ สืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) ขั้นที่ 1 กระตุ้นความสนใจ (Engage) สื่อการเรียนรู้ : วีดิทัศน์เกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 1. ครูให้นักเรียนดูวีดิทัศน์เกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย แล้วให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ - ก่อนการสถาปนาเมืองสุโขทัยเป็นราชธานี เมืองสุโขทัย มีลักษณะอย่างไร - ปัจจัยใดบ้างที่สนับสนุนให้อาณาจักรสุโขทัยเป็นราชธานียาวนานนับ 200 ปีครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วน ร่วมในการตอบค าถาม 2. นักเรียนตอบค าถามกระตุ้นความคิด ค าถามกระตุ้นความคิด การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยมีความส าคัญอย่างไรต่อประวัติศาสตร์ชาติไทย อธิบายเหตุผล (พิจารณาตามค าตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ใน ดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 2 ส ารวจค้นหา (Explore) 1. หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ม.1 2. บทเรียนคอมพิวเตอร์ 1. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถ คือ เก่ง ปานกลางค่อนข้างเก่ง ปานกลาง ค่อนข้างอ่อน และอ่อน 2. ครูก าหนดประเด็นเกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยและปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการในสมัยสุโขทัย ให้แต่ละ กลุ่มร่วมกันศึกษา ดังนี้ 1) ก่อนการสถาปนาเมืองสุโขทัยเป็นราชธานี เมืองสุโขทัย มีลักษณะอย่างไร 2) ปัจจัยภายในใดบ้างที่น าไปสู่การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 3) ปัจจัยภายนอกใดบ้างที่เอื้อต่อการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 4) ปัจจัยใดบ้างที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการในสมัยสุโขทัย

3. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้ตามประเด็นที่ก าหนดจากหนังสือเรียนหรือบทเรียนคอมพิวเตอร์ Smart L.O. LMS Lite โดยแบ่งหน้าที่กันศึกษาคนละ 1 ประเด็น แล้วบันทึกความรู้ที่ได้จากการศึกษาลงในแบบบันทึกการอ่าน 4. นักเรียนตอบค าถามกระตุ้นความคิด ค าถามกระตุ้นความคิด ถ้านักเรียนต้องการศึกษาความรู้เกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย นักเรียนสามารถศึกษาได้จากอะไรบ้าง (ศิลาจารึกพ่อขุนรามค าแหงมหาราช ศิลาจารึกในสมัยสุโขทัย บันทึกของขอมสมัยโบราณ หรือพิจารณาค าตอบของ นักเรียน โดยให้อยู่ใน ดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 3 อธิบายความรู้ (Explain) 1. สมาชิกแต่ละคนในกลุ่มน าความรู้ที่ได้จากการศึกษามาอธิบายให้เพื่อนในกลุ่มฟัง ผลัดกันซักถามข้อสงสัยและอธิบาย จนทุกคนมีความเข้าใจชัดเจนตรงกัน หากประเด็นใดยังไม่ชัดเจนให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลจากแหล่งอื่นๆ เพิ่มเติม แล้ว น ามาอภิปรายร่วมกันจนทุกคนมีความเข้าใจตรงกัน 2. นักเรียนตอบค าถามกระตุ้นความคิด ค าถามกระตุ้นความคิด ปัจจัยใดบ้างที่น าไปสู่การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย (พิจารณาตามค าตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ใน ดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 4 ขยายความเข้าใจ (Expand) นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันท าใบงานที่ 4.1 เรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย เมื่อท าเสร็จแล้วช่วยกัน ตรวจสอบความถูกต้องและเติมเต็มค าตอบให้สมบูรณ์ ค าถามกระตุ้นความคิด ปัจจัยใดบ้างที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย (พิจารณาตามค าตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ใน ดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นที่ 5 ตรวจสอบผล (Evaluate) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอผลงานในใบงานที่ 4.1 หน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกันตรวจสอบ ความถูกต้อง 2. นักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย และปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการในสมัย สุโขทัย ค าถามกระตุ้นความคิด ถ้านักเรียนเป็นผู้ปกครองเมืองสุโขทัยในสมัยนั้น นักเรียนจะเลือกสถาปนาเมืองสุโขทัยเป็นราชธานีหรือไม่ อธิบายเหตุผล (พิจารณาตามค าตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ใน ดุลยพินิจของครูผู้สอน)

9. การวัดและประเมินผล เป้าหมายการ ประเมิน วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ความรู้ ( K ) ตรวจแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 (ประเมินตามสภาพจริง) ตรวจใบงานที่ 4.1 ใบงานที่ 4.1 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจแบบบันทึกการอ่าน แบบบันทึกการอ่าน ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ ทักษะกระบวนการ ( P ) ประเมินการน าเสนอผลงาน แบบประเมินการน าเสนอผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ คุณลักษณะ( A) สังเกตพฤติกรรมการท างานกลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการท างาน กลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน แบบประเมินคุณลักษณะอันพึง ประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ 10. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 10.1สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ม.1 2) บทเรียนคอมพิวเตอร์ Smart L.O. LMS Lite ประวัติศาสตร์ ม.1 บริษัท เพลย์เอเบิล จ ากัด 3) วีดิทัศน์เกี่ยวกับการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 4) ใบงานที่ 4.1 เรื่อง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย

ใบงานที่ 4.1 การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย ( ส 21104) ม. 1 สาระประวัติศาสตร์ 1 วันที่ ท า ........../..................../............... ชื่อ..........................................................................................ชั้น..........เลขที่........ ค ำชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ 1.สภาพการณ์ของเมืองสุโขทัยก่อนการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยเป็นอย่างไรบ้าง สุโขทัยแต่เดิมเป็นชุมชนเมืองที่น่าจะมีความสัมพันธ์กับชุมชนชาวมอญ ชาวขอม ชาวละว้าหรือลั้ว ลาว รวมถึงชาว ไตหรือชาวไทย ดังพบหลักฐานทางโบราณคดี เช่น พระปรางค์วัดพระพายหลวง เป็นพระปรางค์ที่ได้รับอิทธิพลมาจาก ขอม ต่อมาได้พัฒนาจนเป็นชุมชนขนาดใหญ่ มีการปกครองที่มั่นคง และสถาปนาเป็นอาณาจักรในที่สุด 2. ปัจจัยภายในปัจจัยใดบ้างที่น าไปสู่การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 1) การขยายตัวของชุมชนสุโขทัยมีคนหลายกลุ่มอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานจนเกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรม และขยายตัวขึ้นเรื่อยๆ และมีผู้น า ท าให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง 2) ท าเลที่ตั้งเหมาะสมอยู่ใกล้แม่น้ า ท าให้สามารถค้าขายกับแคว้นต่างๆได้อย่างสะดวก ท าให้มีพื้นฐานทาง เศรษฐกิจดี 3) มี ผู้น าที่เข้มแข็ง มีความพร้อมในทุกๆ ด้าน และเป็นที่ยอมรับของผู้คนในชุมชน 3. ปัจจัยภายนอกปัจจัยใดบ้างที่เอื้อต่อการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 1) กษัตริย์ขอมสิ้นพระชนม์ ท าให้อาณาจักรขอมเสื่อมอ านาจ สุโขทัยจึงมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น 2) คน ไทยในแคว้นอื่นๆ ที่เคยตั้งต้นเป็นอิสระยอมรับอ านาจของแคว้นสุโขทัย 4. ปัจจัยใดบ้างที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการด้านต่างๆ ในสมัยสุโขทัย 1) ปัจจัยด้านภูมิศาสตร์และสิ่งแวดล้อม (1)สภาพภูมิประเทศ สุโขทัยตั้งอยู่บนที่ราบลุ่ม มีแม่น้ า ปิง วัง ยม และน่านไหลผ่าน เหมาะแก่.......การเกษตร และการค้า (2)ภูมิอากาศ สุโขทัยมีเทือกเขาถนนธงชัย เทือกเขาตะนาวศรี และเทือกเขาเพชรบูรณ์ขนานกัน ท าให้อากาศ ไม่ร้อน และมีมรสุมพัดผ่าน จึงมีฝนตกชุกในฤดูมรสุม 5. การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยส่งผลต่ออาณาจักรไทยในสมัยต่อมาอย่างไรบ้าง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยเป็นราชธานี ท าให้เกิดการสร้างสรรค์ความเจริญในด้าน....ต่างๆ ทั้งด้าน การเมือง การปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม จนเป็นอาณาจักรที่มีความ.............เจริญรุ่งเรือง และ เป็นพื้นฐานในการพัฒนาของ คนไทยในสมัยต่อมา ซึ่งวัฒนธรรมบางส่วนของสุโขทัยก็ยังคงมีอิทธิพลจนถึงปัจจุบัน ด้วย ................................................................................................................................................................ เฉลย ใบงานที่ 4.1 การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 1. สภาพการณ์ของเมืองสุโขทัยก่อนการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยเป็นอย่างไรบ้าง

สุโขทัยแต่เดิมเป็นชุมชนเมืองที่น่าจะมีความสัมพันธ์กับชุมชนชาวมอญ ชาวขอม ชาวละว้าหรือลั้ว ลาว รวมถึงชาว ไตหรือชาวไทย ดังพบหลักฐานทางโบราณคดี เช่น พระปรางค์วัดพระพายหลวง เป็นพระปรางค์ที่ได้รับอิทธิพลมาจาก ขอม ต่อมาได้พัฒนาจนเป็นชุมชนขนาดใหญ่ มีการปกครองที่มั่นคง และสถาปนาเป็นอาณาจักรในที่สุด 2. ปัจจัยภายในปัจจัยใดบ้างที่น าไปสู่การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 1) การขยายตัวของชุมชนสุโขทัยมีคนหลายกลุ่มอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานจนเกิดการผสมผสานทางวัฒนธรรม และขยายตัวขึ้นเรื่อยๆ และมีผู้น า ท าให้ชุมชนมีความเข้มแข็ง 2) ท าเลที่ตั้งเหมาะสมอยู่ใกล้แม่น้ า ท าให้สามารถค้าขายกับแคว้นต่างๆ ได้อย่างสะดวก ท าให้มีพื้นฐานทางเศรษฐกิจดี 3) มีผู้น าที่เข้มแข็ง มีความพร้อมในทุกๆ ด้าน และเป็นที่ยอมรับของผู้คนในชุมชน 3. ปัจจัยภายนอกปัจจัยใดบ้างที่เอื้อต่อการสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย 1) กษัตริย์ขอมสิ้นพระชนม์ ท าให้อาณาจักรขอมเสื่อมอ านาจ สุโขทัยจึงมีความปลอดภัยมากยิ่งขึ้น 2) คน ไทยในแคว้นอื่นๆ ที่เคยตั้งตัวเป็นอิสระยอมรับอ านาจของแคว้นสุโขทัย 4. ปัจจัยใดบ้างที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการด้านต่างๆ ในสมัยสุโขทัย 1) ปัจจัยด้านภูมิศาสตร์และสิ่งแวดล้อม (1)สภาพภูมิประเทศ สุโขทัยตั้งอยู่บนที่ราบลุ่ม มีแม่น้ า ปิง วัง ยม และน่านไหลผ่าน เหมาะแก่การเกษตร และ การค้า (2) ภูมิอากาศ สุโขทัยมีเทือกเขาถนนธงชัย เทือกเขาตะนาวศรี และเทือกเขาเพชรบูรณ์ขนานกัน ท าให้อากาศไม่ร้อน และ มีมรสุมพัดผ่าน จึงมีฝนตกชุกในฤดูมรสุม (3)สุโขทัยมีทรัพยากรธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ เอื้อต่อการด ารงชีวิตของผู้คนในชุมชน (4)การคมนาคมสะดวก โดยเฉพาะทางน้ า 2) ปัจจัยด้านอารยธรรม สุโขทัยรับความเจริญจากภายนอกมาผสมผสานกับวัฒนธรรมเดิมของไทย โดยมี พระพุทธศาสนาเป็นหลักยึดเหนี่ยวจิตใจ และสร้างสรรค์ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญา 5. การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยส่งผลต่ออาณาจักรไทยในสมัยต่อมาอย่างไรบ้าง การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัยเป็นราชธานี ท าให้เกิดการสร้างสรรค์ความเจริญในด้านต่างๆ ทั้งด้านการเมืองการ ปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม จนเป็นอาณาจักรที่มีความเจริญรุ่งเรือง และเป็นพื้นฐานในการพัฒนาของคน ไทยในสมัยต่อมา ซึ่งวัฒนธรรมบางส่วนของสุโขทัยก็ยังคงมีอิทธิพลจนถึงปัจจุบันด้วย

ภาคผนวก 1. แบบบันทึกการอ่าน 2. แบบประเมินการน าเสนอผลงาน 3. แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม 4. แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ บันทึกหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 1. ผลการจัดการเรียนรู้

............................................................................................................................. ............................................................................. .................................................................................................................... ...................................................................................... ............................................................................................................................. ............................................................................. .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .................................................................................................................. ........................................................................................ ........................................................................................................... ............................................................................................... ............................................................................................................................. ............................................................................. .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... ................................................................................. 2. ปัญหา/อุปสรรค ............................................................................................................................. ................................................................................ ......................................................................................................................................................... .................................................... ............................................................................................................................................................................................................. ..................................................................................................................... ........................................................................................ ............................................................................................................ ................................................................................................. ........................................................................................................................................... 3. ข้อเสนอแนะ /แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................. ............................................................................. ............................................................................................................................................................... ........................................... .......................................................................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. ............................ ลงชื่อ ...................................... (นายนิคม ลาภยศ) ครูผู้สอน ผลการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้ แล้วมีความคิดเห็นดังนี้ 1. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง 2. การจัดกิจกรรมได้น าเอากระบวนการเรียนรู้ ที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม

ที่ยังไม่ได้เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป 3. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ น าไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนน ามาใช้ ความคิดเห็น ของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ...................................................................................................................... .......................................................... ...................................................................................................................... .......................................................... ................................................................................................................................................................................ ลงชื่อ ............................................... ( ) หัวหน้ากลุ่มบริหารงานวิชาการ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 2 เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ชื่อหน่วยการเรียนรู้ พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย รหัสวิชา ส21104 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 จ านวน 1 ชั่วโมง

1. มาตรฐานการเรียนรู้ /ตัวชี้วัด /ผลการเรียนรู้ มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและธ ารง ความเป็นไทย ส 4.3 ม 1/1 1. อธิบายเรื่องราวทางประวัติ-ศาสตร์สมัยก่อนสุโขทัย ในดินแดนไทยโดยสังเขป ส 4.3 ม 1/2 2. วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ในด้านต่าง ๆ ส 4.3 ม 1/3 3. วิเคราะห์อิทธิพลของวัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาไทย สมัยสุโขทัยและสังคมไทยในปัจจุบัน 2. ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชี้วัด ส 4.3 ม.1/2 วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ในด้านต่าง ๆ 2.2 จุดประสงค์การเรียนรู้ - วิเคราะห์พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองในสมัยสุโขทัยได้ 3. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด การเมืองการปกครองสมัยสุโขทัยมีพัฒนาการเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างพระมหากษัตริย์กับราษฎร อาณาเขต และรูปแบบการปกครอง 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง - พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และความสัมพันธ์ระหว่าง ประเทศ 4.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น - 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการสื่อสาร 5.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการส ารวจค้นหา 2) ทักษะการวิเคราะห์ 3) ทักษะการสังเคราะห์ 5.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 7. บูรณาการ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สวนพฤกษศาสตร์ โรงเรียนปลอดขยะ โรงเรียนคุณธรรม อื่น ๆ (ระบุ) ..................................................................

8. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนโดยเน้นกระบวนการ : กระบวนการเรียนความรู้ความเข้าใจ ขั้นที่ 1 สังเกต ตระหนัก 1.ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาจับสลากบัตรค าเกี่ยวกับกษัตริย์และการเมืองการปกครอง สมัยสุโขทัย 2. สมาชิกแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับบัตรค าที่จับสลากได้ว่า เป็นกษัตริย์ล าดับที่เท่าใดในสมัยสุโขทัยและใน สมัยดังกล่าวมีการปกครองบ้านเมืองในลักษณะใด 3. ครูสุ่มนักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอบัตรค าที่กลุ่มของตนจับสลากได้หน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้อง ขั้นที่ 2 วางแผนปฏิบัติ 1. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันวางแผนศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย ใน ประเด็นที่ก าหนด 2.สมาชิกในแต่ละกลุ่มแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบในการศึกษาและสืบค้นความรู้ ตามความเหมาะสม ขั้นที่ 3ลงมือปฏิบัติ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย จากหนังสือเรียน ใน ประเด็นที่ครูก าหนด ตามที่ได้วางแผนร่วมกันไว้ ค าถามกระตุ้นความคิด รูปแบบการปกครองของสุโขทัยในระยะแรกเป็นแบบใด (ในระยะแรกสุโขทัยใช้รูปแบบการปกครองแบบพ่อปกครองลูก) ขั้นที่ 4 พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ 1.สมาชิกในแต่ละกลุ่มผลัดกันอธิบายความรู้ที่ได้จากการศึกษาตามประเด็นที่รับผิดชอบ ผลัดกันซักถาม ข้อสงสัยและอธิบายจนทุกคนมีความเข้าใจชัดเจนตรงกัน 2.นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันท าใบงานที่ 4.2 เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย เสร็จแล้ว ช่วยกันตรวจสอบความถูกต้อง 3.นักเรียนแต่ละกลุ่มออกมาน าเสนอผลงานในใบงานที่ 4.2 หน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกันตรวจสอบความ ถูกต้อง ค าถามกระตุ้นความคิด ภายหลังสมัยพ่อขุนรามค าแหงมหาราช รูปแบบการปกครองของสุโขทัยมีลักษณะเช่นไร (เป็นแบบธรรมราชา โดยพระมหากษัตริย์ทรงปฏิบัติพระองค์ตามหลักทางพระพุทธศาสนาที่เรียกว่า ทศพิธราชธรรม เพื่อให้

ราษฎรมีความร่มเย็นเป็นสุข นอกจากนี้ก็มีความเชื่อที่ว่าพระมหากษัตริย์ทรงเป็นสมมติเทพด้วย แต่อาจไม่ชัดเจนเหมือนกับใน สมัยอยุธยา) ขั้นที่ 5 สรุป นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย นักเรียนตอบค าถามกระตุ้นความคิด ค าถามกระตุ้นความคิด ความสัมพันธ์ระหว่างพระมหากษัตริย์กับราษฎรในสมัยสุโขทัยกับในปัจจุบัน มีความเหมือนหรือต่างกัน อย่างไร (พิจารณาตามค าตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ใน ดุลยพินิจของครูผู้สอน) 9. การวัดและประเมินผล เป้าหมายการประเมิน วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ความรู้ ( K ) ตรวจใบงานที่ 4.2 ใบงานที่ 4.2 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจแบบบันทึกการอ่าน แบบบันทึกการอ่าน ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ ทักษะกระบวนการ ( P ) ประเมินการน าเสนอผลงาน แบบประเมินการน าเสนอ ผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ คุณลักษณะ( A) สังเกตพฤติกรรมการท างาน กลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการ ท างานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน แบบประเมินคุณลักษณะอันพึง ประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่าน เกณฑ์ 10. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ม.1 2) บทเรียนคอมพิวเตอร์ Smart L.O. LMS Lite ประวัติศาสตร์ ม.1 บริษัท เพลย์เอเบิล จ ากัด 3) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม

- ดนัย ไชยโยธา. 2550. ประวตัิศำสตรไ์ทย : ยคุก่อนประวตัิศำสตรถ์ ึงสิ้นอำณำจกัรสโุขทยั. กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์. 4) บัตรค า 5) ใบงานที่ 4.2 เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย แหล่งการเรียนรู้ แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.aksorn.com/LC/Hist/M1/08 บัตรค า

่อขนุศรีอินทรำทิตย์ ่อขนุ ำนเ อง ่อขนุรำ คำ แ ง ำรำช ระยำเ อไทย ระยำงั วน ำถุ ระ ำ รร รำชำที 1 ( ิไทย) ระ ำ รร รำชำที 2 ระ ำ รร รำชำที 3 (ไส อไทย) ระ ำ รร รำชำที 4 ( ร ปำ ) ใบงานที่ 4.2 ( ส 21104) ม. 1 สาระประวัติศาสตร์ 1 วันที่ ท า ........../..................../............... ชื่อ..........................................................................................ชั้น..........เลขที่........ เรื่อง พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย

ค ำชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ 1.ความสัมพันธ์ระหว่างกษัตริย์กับราษฎรในสมัยสุโขทัยมีลักษณะเป็นอย่างไร 2. การปกครองแบบพ่อปกครองลูกในระยะแรกของอาณาจักรสุโขทัยมีลักษณะเป็นอย่างไร และมีความเหมาะสม หรือไม่ อธิบายเหตุผล 3. พระพุทธศาสนามีความเกี่ยวข้องกับการปกครองในสมัยสุโขทัยอย่างไร 4. อาณาจักรสุโขทัยมีอาณาเขตติดต่อกับดินแดนใดบ้าง 5. อาณาจักรสุโขทัยมีรูปแบบการปกครองบ้านเมืองอย่างไรบ้าง เฉลย ใบงานที่ 4.2 พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย 1.ความสัมพันธ์ระหว่างกษัตริย์กับราษฎรในสมัยสุโขทัยมีลักษณะเป็นอย่างไร ความสัมพันธ์ระหว่างกษัตริย์กับราษฎรในสมัยสุโขทัยระยะแรกใช้รูปแบบการปกครองแบบพ่อปกครองลูก เนื่องจากสุโขทัยยังคงเป็นอาณาจักรที่มีขนาดเล็กมีผู้คนจ านวนไม่มากนัก การใช้รูปแบบการปกครองแบบนี้จึงท าให้ . สามารถ ดูแลราษฎรได้อย่างทั่วถึง ต่อมาในสมัยของพระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) ได้มีการแสดงให้เห็นฐานะของ .กษัตริย์ที่ทรง เป็นธรรมราชา โดยทรงน าเอาหลักทศพิธราชธรรมในพระพุทธศาสนามาใช้ในการปกครองบ้านเมือง และ

เริ่มมีการน าราชาศัพท์มาใช้ในราชส านัก แสดงให้เห็นคติในการปกครองที่กษัตริย์ทรงเป็นสมมติเทพตามความเชื่อของศาสนา พราหมณ์-ฮินดู อีกด้วย 2. การปกครองแบบพ่อปกครองลูกในระยะแรกของอาณาจักรสุโขทัยมีลักษณะเป็นอย่างไร และมีความเหมาะสมหรือไม อธิบายเหตุผล การปกครองแบบพ่อปกครองลูก เป็นรูปแบบการปกครองที่กษัตริย์อยู่ใกล้ชิดกับราษฎร เสมือนบิดากับบุตร เห็น ได้จากการที่พ่อขุนรามค าแหงมหาราช ทรงเปิดโอกาสให้ราษฎรได้ร้องทุกข์ด้วยตนเองอย่างใกล้ชิด โดยแขวน กระดิ่งไว้ ที่ประตูวัง และพระองค์จะเข้ามาแก้ไขปัญหาต่างๆ ด้วยพระองค์เอง การปกครองในลักษณะนี้เหมาะสมกับอาณาจักร สุโขทัยในระยะแรก เนื่องจากยังเป็นอาณาจักรที่มีขนาดเล็ก และราษฎรมีจ านวน ไม่มากนัก 3.พระพุทธศาสนามีความเกี่ยวข้องกับการปกครองในสมัยสุโขทัยอย่างไร พระมหาธรรมราชาที่ 1 (ลิไทย) ทรงน าหลักทศพิธราชธรรมในพระพุทธศาสนามาใช้ในการปกครองบ้านเมือง ให้มี ความสงบสุขร่มเย็น 4.อาณาจักรสุโขทัยมีอาณาเขตติดต่อกับดินแดนใดบ้าง - ทิศตะวันออก มีอาณาเขตไปถึงเมืองสระหลวง สองแคว (พิษณุโลก) - ทิศตะวันออกเฉียงใต้ มีอาณาเขตไปถึงเมืองปากยม (จังหวัดพิจิตร) เมืองชากังราว เมืองสุพรรณภาว เมืองนครพระชุม (อยู่ในเขตก าแพงเพชร) เมืองบางพาน (ในอ าเภอพรานกระต่าย จังหวัดก าแพงเพชร) - ทิศ เหนือถึงทิศตะวันออกเฉียงเหนือ มีอาณาเขตถึงเมืองราด เมืองสะค้า และเมืองลุมบาจาย ทั้ง 3 เมืองนี้อยู่ใน บริเวณ ลุ่มแม่น้ าน่าน 5.อาณาจักรสุโขทัยมีรูปแบบการปกครองบ้านเมืองอย่างไรบ้าง พระมหากษัตริย์ทรงมีอ านาจเด็ดขาด ประทับอยู่ในราชธานี ในระยะแรกพระมหากษัตริย์ทรงมีค าน าหน้าว่า “พ่อขุน” การปกครองมีลักษณะกระจายอ านาจการบริหารจากราชธานีออกไปสู่หัวเมืองต่างๆ แบ่งหัวเมืองเป็นชั้น ตามระยะทางใกล้-ไกล ภาคผนวก

1. แบบบันทึกการอ่าน 2. แบบประเมินการน าเสนอผลงาน 3. แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม 4. แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ บันทึกหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 1. ผลการจัดการเรียนรู้ ............................................................................................................................. ............................................................................. .................................................................................................................... ......................................................................................

........................................................................................................................................ .................................................................. .......................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................... ............................................................................... .................................................................................................................. ........................................................................................ ........................................................................................................... ............................................................................................... .................................................................................................................................................................................. ........................ .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... ................................................................................. 2. ปัญหา/อุปสรรค ............................................................................................................................. ................................................................................ ......................................................................................................................................................... .................................................... ............................................................................................................................................................................................................. ..................................................................................................................... ........................................................................................ ............................................................................................................ ................................................................................................. ........................................................................................................................................... 3. ข้อเสนอแนะ /แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................. ............................................................................. ............................................................................................................................................................... ........................................... .......................................................................................................................................................................................................... .............................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. ............................ ลงชื่อ ...................................... (นายนิคม ลาภยศ) ครูผู้สอน ผลการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้ แล้วมีความคิดเห็นดังนี้ 1. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง

2. การจัดกิจกรรมได้น าเอากระบวนการเรียนรู้ ที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ที่ยังไม่ได้เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป 3. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ น าไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนน ามาใช้ ความคิดเห็น ของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ...................................................................................................................... .......................................................... ...................................................................................................................... .......................................................... ................................................................................................................................................................................ ลงชื่อ ............................................... ( ) หัวหน้ากลุ่มบริหารงานวิชาการ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 3 เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ชื่อหน่วยการเรียนรู้ พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย รหัสวิชา ส21104 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 จ านวน 1 ชั่วโมง

1. มาตรฐานการเรียนรู้ /ตัวชี้วัด /ผลการเรียนรู้ มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและ ธ ารงความเป็นไทย ส 4.3 ม 1/1 1. อธิบายเรื่องราวทางประวัติ-ศาสตร์สมัยก่อนสุโขทัย ในดินแดนไทยโดยสังเขป ส 4.3 ม 1/2 2. วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ในด้านต่าง ๆ ส 4.3 ม 1/3 3. วิเคราะห์อิทธิพลของวัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาไทย สมัยสุโขทัยและสังคมไทยในปัจจุบัน 2. ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชี้วัด ส 4.3 ม.1/2 วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ในด้านต่าง ๆ 2.2 จุดประสงค์การเรียนรู้ - วิเคราะห์พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจในสมัยสุโขทัยได้ 3. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด ลักษณะทางด้านเศรษฐกิจที่ส าคัญสมัยสุโขทัยนั้น มีปัจจัยส าคัญที่เอื้อต่อการพัฒนาเศรษฐกิจหลายประการ 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และความสัมพันธ์ระหว่าง ประเทศ 4.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น - 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการสื่อสาร 5.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการส ารวจค้นหา 2) ทักษะการวิเคราะห์ 3) ทักษะการสังเคราะห์ 5.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน

7. บูรณาการ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สวนพฤกษศาสตร์ โรงเรียนปลอดขยะ โรงเรียนคุณธรรม อื่น ๆ (ระบุ) .................................................................. 8. กิจกรรมการเรียนรู้ (วิธีสอนโดยการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ : เทคนิคคู่คิดสี่สหาย) ขั้นน าเข้าสู่บทเรียน 1. ครูให้นักเรียนกลุ่มเดิมส่งตัวแทนออกมาจับสลากบัตรภาพเกี่ยวกับเศรษฐกิจในสมัยสุโขทัย 2. สมาชิกในแต่ละกลุ่มร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับภาพที่กลุ่มของตนจับสลากได้ว่า มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับ เศรษฐกิจสมัยสุโขทัยอย่างไร แล้วส่งตัวแทนออกมาน าเสนอผลการอภิปรายหน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อน กลุ่มอื่นร่วมกันแสดง ความคิดเห็นเพิ่มเติม ค าถามกระตุ้นความคิด นักเรียนเห็นด้วยหรือไม่กับค ากล่าวที่ว่า “เมืองสุโขทัยนี้ดี ในน้ ามีปลา ในนามีข้าว” อธิบายเหตุผล (พิจารณาตามค าตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ใน ดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นสอน 1. ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มจับคู่กันเป็น 2 คู่ ให้แต่ละคู่ร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจ สมัยสุโขทัย จากหนังสือเรียน 2. นักเรียนแต่ละคู่น าความรู้ที่ได้จากการศึกษามาเป็นพื้นฐานในการท าใบงานที่ 4.3 เรื่อง พัฒนาการทางด้าน เศรษฐกิจสมัยสุโขทัย เสร็จแล้วช่วยกันตรวจสอบความถูกต้องและเติมเต็มค าตอบให้สมบูรณ์ 3. นักเรียนแต่ละคู่รวมกลุ่มเดิม (4 คน) ผลัดกันน าความรู้ที่ได้จากการศึกษาและการท าใบงานที่ 4.3 มาเล่า ให้ เพื่อนอีกคู่หนึ่งฟัง ให้สมาชิกในกลุ่มซักถามข้อสงสัยและอธิบายจนทุกคนมีความเข้าใจตรงกัน 4. ครูและนักเรียนช่วยกันเฉลยค าตอบในใบงานที่ 4.3 ค าถามกระตุ้นความคิด เศรษฐกิจของสุโขทัยขึ้นอยู่กับอะไรบ้าง อธิบายพร้อมยกตัวอย่างประกอบ (พิจารณาตามค าตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ใน ดุลยพินิจของครูผู้สอน) ขั้นสรุป ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย 9. การวัดและประเมินผล เป้าหมายการประเมิน วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ความรู้ ( K ) ตรวจใบงานที่ 4.3 ใบงานที่ 4.3 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจแบบบันทึกการอ่าน แบบบันทึกการอ่าน ระดับคุณภาพ 2

ผ่านเกณฑ์ ทักษะกระบวนการ ( P ) ประเมินการน าเสนอผลงาน แบบประเมินการน าเสนอ ผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ คุณลักษณะ( A) สังเกตพฤติกรรมการท างาน กลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการ ท างานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน แบบประเมินคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 10 . สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 10.1สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ม.1 2) บทเรียนคอมพิวเตอร์ Smart L.O. LMS Lite ประวัติศาสตร์ ม.1 บริษัท เพลย์เอเบิล จ ากัด. 3) บัตรภาพ 4) ใบงานที่ 4.3 เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย 10.2 แหล่งการเรียนรู้ — บัตรภาพ

ำ เงิน ้วง ำ เคร องสังคโ ก ำ เตำทุเรียง ที ำ: ณรงค์ พ่วงพิศ และวุฒิชัย มูลศิลป์. 2552. นังส อเรียน รำยวิชำ น้ ำน ประวตัิศำสตร์ .1. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพมหานคร : อักษรเจริญทัศน์. ใบงานที่ 4.3 ( ส 21104) ม. 1 สาระประวัติศาสตร์ 1 วันที่ ท า ........../..................../............... ชื่อ..........................................................................................ชั้น..........เลขที่........

เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย ค ำชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ 1. สภาพทางภูมิศาสตร์ของอาณาจักรสุโขทัยมีความเหมาะสมกับการท าเกษตรกรรมหรือไม่ อธิบายเหตุผล เ มา สม เน งจากสุโขทัย ั ง ย นท รา ุ ม ม ม น า ิง ัง ยม น าน าน ม เท กเขาขนานทั งส งด้าน ท า ้ ุ มิพ เ มา ม ร้ นจนเกิน ม มมรสุม ัน กเ ยงเ น มมรสุม ัน กเ ยง ้พัด าน จ งม น ก ุกเ มา ก การ ร ก า พเกษ รกรรม 2. เพราะเหตุใด จึงกล่าวได้ว่าเศรษฐกิจที่ส าคัญของสุโขทัยขึ้นอยู่กับการพาณิชยกรรม เน งจากสุโขทัยม าด สาน เ นศ นย ก างการ ้าขาย ส า รั า เม ง ม การ ิ เงิน ราข นเพ เ น ส ก าง นการ ้าขาย กเ ยนสิน ้า ด้ ก เ ย าท พดด้ ง น กจากน ยังสนั สนุนการ ้า ย างเสร โดย ม เก าษ ม การ ิด ้าขายกั ดิน ดน าง น กรา า าจักรด้ ย 3. จากข้อความในศิลาจารึกของพ่อขุนรามค าแหงมหาราช ความตอนหนึ่งว่า “เมื่อชั่วพ่อขุนรามค าแหง เมืองสุโขทัยนี้ดี ในน ้ามีปลา ในนามีข้าว เจ้าเมืองบ่เอาจกอบในไพร่ลูท่าง เพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครจักใคร่ค้าช้างค้า ใครจักใคร่ค้าม้าค้า ใครจักใคร่ค้าเงินค้าทองค้า” แสดงให้เห็นสภาพเศรษฐกิจของ สุโขทัยอย่างไรบ้าง (พิจาร า า ข งนักเร ยน โดย ้ ย นดุ ยพินิจข ง ร ้ส น) ทสรุป พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัยเป็นอย่างไรบ้าง กก (พิจาร า าม า ข งนักเร ยน โดย ้ ย นดุ ยพินิจข ง ร ้ส น) เฉลย ใบงานที่ 4.3 เรื่อง พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย

ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ 1.สภาพทางภูมิศาสตร์ของอาณาจักรสุโขทัยมีความเหมาะสมกับการท าเกษตรกรรมหรือไม่ อธิบายเหตุผล เหมาะสม เนื่องจากสุโขทัยตั้งอยู่ในที่ราบลุ่ม มีแม่น้ า ปิง วัง ยม และน่านไหลผ่าน และมีเทือกเขาขนาบทั้งสอง ด้านท าให้อุณหภูมิพอเหมาะไม่ร้อนจนเกินไป และมีลมมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือ และลมมรสุมตะวันออกเฉียงใต้พัด ผ่าน จึงมีฝนตกชุกเหมาะแก่การประกอบอาชีพเกษตรกรรม 2. เพราะเหตุใด จึงกล่าวได้ว่าเศรษฐกิจที่ส าคัญของสุโขทัยขึ้นอยู่กับการพาณิชยกรรม เนื่องจากสุโขทัยมีตลาดปสาน เป็นศูนย์กลางการค้าขาย ส าหรับชาวเมือง และมีการผลิตเงินตราขึ้นเพื่อเป็น สื่อกลางในการค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้า ได้แก่ เบี้ย บาท และพดด้วง นอกจากนี้ยังสนับสนุนการค้าอย่างเสรีโดยไม่เก็บ ภาษี และมีการติดต่อค้าขายกับดินแดนต่างๆ นอกราชอาณาจักรด้วย 3. จากข้อความในศิลาจารึกของพ่อขุนรามค าแหงมหาราช ความตอนหนึ่งว่า “เมื่อชั่วพ่อขุนรามค าแหง เมืองสุโขทัยนี้ดี ในน้ ามีปลา ในนามีข้าว เจ้าเมืองบ่เอาจกอบในไพร่ลูท่าง เพื่อนจูงวัวไปค้า ขี่ม้าไปขาย ใครจักใคร่ค้าช้างค้า ใครจักใคร่ ค้าม้าค้า ใครจักใคร่ค้าเงินค้าทองค้า” แสดงให้เห็นสภาพเศรษฐกิจของสุโขทัยอย่างไรบ้าง (พิจารณาตามค าตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน) บทสรุป พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัยเป็นอย่างไรบ้าง (พิจารณาตามค าตอบของนักเรียน โดยให้อยู่ในดุลยพินิจของครูผู้สอน)

ภาคผนวก 1. แบบบันทึกการอ่าน 2. แบบประเมินการน าเสนอผลงาน 3. แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม 4. แบบประเมิน คุณลักษณะอันพึงประสงค์ บันทึกหลังการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ 1. ผลการจัดการเรียนรู้

............................................................................................................................. ............................................................................. .......................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................ .................................................................................................. ............................................................................................................................. ............................................................................. ........................................................................................................................... ............................................................................... .................................................................................................................. ........................................................................................ .......................................................................................................................................................................................................... ...................................................................................................................... .................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................... ................................................................................. 2. ปัญหา/อุปสรรค ............................................................................................................................. ................................................................................ ......................................................................................................................................................... .................................................... ............................................................................................................................................................................................................. ..................................................................................................................... ........................................................................................ ............................................................................................................ ................................................................................................. ...................................................................................................... ................... 3. ข้อเสนอแนะ /แนวทางแก้ไข ............................................................................................................................. ............................................................................. ............................................................................................................................................................... ........................................... .......................................................................................................................................................................................................... ............................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. ........................................ .......................................................................................................................................... ......................................... ลงชื่อ ...................................... (นายนิคม ลาภยศ) ครูผู้สอน

ผลการตรวจแผนการจัดการเรียนรู้ แล้วมีความคิดเห็นดังนี้ 1. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ ดีมาก ดี พอใช้ ควรปรับปรุง 2. การจัดกิจกรรมได้น าเอากระบวนการเรียนรู้ ที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญมาใช้ในการสอนได้อย่างเหมาะสม ที่ยังไม่ได้เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ ควรปรับปรุงพัฒนาต่อไป 3. เป็นแผนการจัดการเรียนรู้ที่ น าไปใช้ได้จริง ควรปรับปรุงก่อนน ามาใช้ ความคิดเห็น ของผู้บริหารสถานศึกษาหรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ...................................................................................................................... .............................................................. ...................................................................................................................... .............................................................. .................................................................................................................................................................................... ลงชื่อ ........................................... ( ) หัวหน้ากลุ่มบริหารวิชาการ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย

หน่วยการเรียนรู้ที่ 4 ชื่อหน่วยการเรียนรู้ พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย รหัสวิชา ส21104 รายวิชา ประวัติศาสตร์ 2 กลุ่มสาระการเรียนรู้ สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม ระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 จ านวน 2 ชั่วโมง 1. มาตรฐานการเรียนรู้ /ตัวชี้วัด /ผลการเรียนรู้ มาตรฐาน ส 4.3 เข้าใจความเป็นมาของชาติไทย วัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย มีความรัก ความภูมิใจและ ธ ารงความเป็นไทย ส 4.3 ม 1/1 1. อธิบายเรื่องราวทางประวัติ-ศาสตร์สมัยก่อนสุโขทัย ในดินแดนไทยโดยสังเขป ส 4.3 ม 1/2 2. วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ในด้านต่าง ๆ ส 4.3 ม 1/3 3. วิเคราะห์อิทธิพลของวัฒนธรรมและ ภูมิปัญญาไทย สมัยสุโขทัยและสังคมไทยในปัจจุบัน 2. ตัวชี้วัด/จุดประสงค์การเรียนรู้ 2.1 ตัวชี้วัด ส 4.3 ม.1/2 วิเคราะห์พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัย ในด้านต่าง ๆ 2.2 จุดประสงค์การเรียนรู้ 1) วิเคราะห์พัฒนาการทางด้านสังคมในสมัยสุโขทัยได้ 2) วิเคราะห์พัฒนาการทางด้านศิลปวัฒนธรรมในสมัยสุโขทัยได้ 3. สาระส าคัญ/ความคิดรวบยอด พัฒนาการทางด้านสังคมและศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัยเกิดจากปัจจัยส าคัญหลายประการ และการผสมผสานกัน ระหว่างวัฒนธรรมดั้งเดิมกับวัฒนธรรมภายนอกจนกลายเป็นเอกลักษณ์ของสุโขทัยและสืบทอดมาจนถึงปัจจุบัน 4. สาระการเรียนรู้ 4.1 สาระการเรียนรู้แกนกลาง 1) พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทัยในด้านการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ 2) วัฒนธรรมสมัยสุโขทัย เช่น ภาษาไทย วรรณกรรม ประเพณีส าคัญ ศิลปกรรมไทย 4.2 สาระการเรียนรู้ท้องถิ่น - 5. สมรรถนะส าคัญของผู้เรียน 5.1 ความสามารถในการสื่อสาร 5.2 ความสามารถในการคิด 1) ทักษะการส ารวจค้นหา

2) ทักษะการวิเคราะห์ 3) ทักษะการสังเคราะห์ 5.3 ความสามารถในการใช้ทักษะชีวิต 6. คุณลักษณะอันพึงประสงค์ 1. มีวินัย 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน 7. บูรณาการ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สวนพฤกษศาสตร์ โรงเรียนปลอดขยะ โรงเรียนคุณธรรม อื่น ๆ (ระบุ) .................................................................. 8. กิจกรรมการเรียนรู้ วิธีสอนตามรูปแบบ โมเดลซิปปา (CIPPA Model) ชั่วโมงที่ 1 ขั้นที่ 1 ทบทวนความรู้เดิม 1. ครูและนักเรียนร่วมกันสนทนาเกี่ยวกับอาณาจักรสุโขทัย ในประเด็นต่อไปนี้ - การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย - ปัจจัยที่น าไปสู่การสถาปนาอาณาจักรสุโขทัย - ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการในสมัยสุโขทัย - พัฒนาการทางด้านการเมืองการปกครองสมัยสุโขทัย - พัฒนาการทางด้านเศรษฐกิจสมัยสุโขทัย ครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วมในการแสดง ความคิดเห็น เพื่อทบทวนความรู้เดิมของนักเรียน ขั้นที่ 2 แสวงหาความรู้ใหม่ 1. นักเรียนกลุ่มเดิม (จากแผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1) จับคู่กันเป็น 2 คู่ แล้วให้แต่ละคู่ร่วมกันศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมและศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย จากหนังสือเรียนหรือบทเรียนคอมพิวเตอร์ Smart L.O. LMS Lite หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ห้องสมุด และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ ในหัวข้อที่ก าหนดให้ ดังนี้ - คู่ที่ 1 ศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคม - คู่ที่ 2 ศึกษาความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านศิลปวัฒนธรรม 2. สมาชิกในแต่ละคู่น าความรู้ที่ได้มาวิเคราะห์ประเด็นส าคัญ พร้อมกับบันทึกความรู้ที่ได้จากการศึกษาลงในแบบ บันทึกการอ่าน ขั้นที่ 3 ศึกษาท าความเข้าใจข้อมูล/ความรู้ใหม่ และเชื่อมโยงความรู้ใหม่กับความรู้เดิม 1. นักเรียนแต่ละคู่น าความรู้เดิมและความรู้ใหม่มาเป็นพื้นฐานในการท าใบงาน ดังนี้ - คู่ที่ 1 ท าใบงานที่ 4.4 เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมสมัยสุโขทัย

- คู่ที่ 2 ท าใบงานที่ 4.5 เรื่อง พัฒนาการทางด้านศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย 2. นักเรียนแต่ละคู่ช่วยกันตรวจสอบความถูกต้องของใบงาน หากมีข้อบกพร่องช่วยกันแก้ไขและเติมเต็มค าตอบให้สมบูรณ์ ขั้นที่ 4 แลกเปลี่ยนความรู้ความเข้าใจกับกลุ่ม 1. นักเรียนแต่ละคู่รวมกลุ่มเดิม (4 คน) ผลัดกันอธิบายความรู้ที่ได้จากการศึกษาและจากการท าใบงานที่ 4.4-4.5 ให้เพื่อน อีกคู่หนึ่งฟัง ผลัดกันซักถามข้อสงสัยและอธิบายจนทุกคน มีความเข้าใจชัดเจนตรงกัน 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาน าเสนอผลงานในใบงานที่ 4.4–4.5 หน้าชั้นเรียน ครูและเพื่อนกลุ่มอื่นร่วมกัน ตรวจสอบความถูกต้อง 3. นักเรียนตอบค าถามกระตุ้นความคิด ค าถามกระตุ้นความคิด กฎหมายลักษณะโจรในสมัยสุโขทัย มีลักษณะคล้ายคลึงกับกฎหมายใดในปัจจุบัน อธิบายเหตุผล (มีลักษณะคล้ายกับกฎหมายอาญาในปัจจุบัน เช่น ให้รางวัลแก่ผู้จับขโมยหรือน าของถูกขโมยไปคืนเจ้าของ การไม่ช่วย จับโจรมีความผิดเสมือนลักทรัพย์ เป็นต้น) ขั้นที่ 5 สรุปและจัดระเบียบความรู้ นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสรุปความรู้เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมและศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย ขั้นที่ 6 ปฏิบัติและ/หรือแสดงผลงาน ชั่วโมงที่ 2 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันสืบค้นข้อมูลเกี่ยวกับสังคมและศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัยที่ยังคงสืบทอดมาจนถึงปัจจุบันจาก หนังสือพิมพ์ หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม ห้องสมุด และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ แล้วน ามาวิเคราะห์และสรุปผล 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มส่งตัวแทนออกมาน าเสนอผลงานหน้า ชั้นเรียน โดยกลุ่มผู้ฟังมีหน้าที่แสดงความเห็นและให้ ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม ครูเป็นผู้ตรวจสอบความถูกต้อง ดังนี้ - กลุ่มที่ 1 น าเสนอผลงาน กลุ่มที่ 2 แสดงความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ - กลุ่มที่ 2 น าเสนอผลงาน กลุ่มที่ 3 แสดงความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ - กลุ่มที่ 3 น าเสนอผลงาน กลุ่มที่ 4 แสดงความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ - กลุ่มที่ 4 น าเสนอผลงาน กลุ่มที่ 5 แสดงความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ - กลุ่มที่ 5 น าเสนอผลงาน กลุ่มที่ 1 แสดงความคิดเห็นและให้ข้อเสนอแนะ ขั้นที่ 7 ประยุกต์ใช้ความรู้ ครูมอบหมายให้นักเรียนน าความรู้ที่ได้จากการศึกษาไปประยุกต์ใช้ในการศึกษาพัฒนาการทางด้านต่างๆ ในสมัยสุโขทัย ต่อไป 9. การวัดและประเมินผล เป้าหมายการประเมิน วิธีการ เครื่องมือ เกณฑ์ ตรวจใบงานที่ 4.4 ใบงานที่ 4.4 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์

ความรู้ ( K ) ตรวจใบงานที่ 4.5 ใบงานที่ 4.5 ร้อยละ 60 ผ่านเกณฑ์ ตรวจแบบบันทึกการอ่าน แบบบันทึกการอ่าน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ ทักษะกระบวนการ ( P ) ประเมินการน าเสนอผลงาน แบบประเมินการน าเสนอ ผลงาน ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ คุณลักษณะ( A) สังเกตพฤติกรรมการท างาน กลุ่ม แบบสังเกตพฤติกรรมการ ท างานกลุ่ม ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ คุณลักษณะ( A) สังเกตความมีวินัย ใฝ่เรียนรู้ และมุ่งมั่นในการท างาน แบบประเมินคุณลักษณะอัน พึงประสงค์ ระดับคุณภาพ 2 ผ่านเกณฑ์ 10. สื่อ/แหล่งการเรียนรู้ 10.1 สื่อการเรียนรู้ 1) หนังสือเรียน ประวัติศาสตร์ ม.1 2) บทเรียนคอมพิวเตอร์ Smart L.O. LMS Lite ประวัติศาสตร์ ม.1 บริษัท เพลย์เอเบิล จ ากัด 3) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม - ดนัย ไชยโยธา. 2550. ประวัติศาสตร์ไทย : ยุคก่อนประวัติศาสตร์ถึงสิ้นอาณาจักรสุโขทัย. กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์. 4) หนังสือพิมพ์ 5) ใบงานที่ 4.4 เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมสมัยสุโขทัย 6) ใบงานที่ 4.5 เรื่อง พัฒนาการทางด้านศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย 10.2แหล่งการเรียนรู้ 1) ห้องสมุด 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ - http://www.aksorn.com/LC/Hist/M1/09 ใบงานที่ 4.4 ม. 1 สาระประวัติศาสตร์ 1 ( ส 21104) วันที่ ท า ........../..................../............... ชื่อ..........................................................................................ชั้น..........เลขที่........ เรื่อง พัฒนาการทางด้านสังคมสมัยสุโขทัย ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้

1. สังคมสุโขทัยประกอบด้วยกลุ่มคนกี่ประเภท แต่ละประเภทมีบทบาทหน้าที่ในสังคมอย่างไรบ้าง ? สังคมสุโขทัยแบ่งกลุ่มคนออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ 1) บุคคลที่มีอ านาจในการปกครอง ประกอบด้วย (1) พระมหากษัตริย์ เป็นผู้มีอ านาจสูงสุดในการปกครอง (2) พระราชวงศ์ เป็นผู้ที่มีเชื้อสายร่วมกับกษัตริย์ พระราชวงศ์ที่ใกล้ชิดและมีความสามารถอาจได้รับมอบหมาย จากพระมหากษัตริย์ให้ปกครองดุแลเมืองส าคัญ หรือมีโอกาสได้สืบราชสมบัติ (3) ขุนนาง เป็นผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ดูแลบ้านเมือง ปกครองประชาชน และเป็นผู้น าในการท าสงคราม ปกป้องอาณาจักร 2) บุคคลที่อยู่ใต้ปกครอง ประกอบด้วย 2. สุโขทัยจัดระเบียบสังคมที่มีผู้คนหลากหลายให้อยู่กันอย่างสงบสุขได้อย่างไร อธิบายพร้อมยกตัวอย่างประกอบ สุโขทัยมีการตรากฎหมายหลายฉบับ เพื่อสร้างความเป็นระเบียบเรียบร้อยให้เกิดขึ้ นใน สังคม จากการตีความในศิลาจารึกที่ค้นพบ พบว่ากฎหมายในสมัยสุโขทัยมีหลายลักษณะ ดังนี้ 1) ลักษณะทรัพย์สินมรดก ตัวอย่างข้อความจากศิลาจารึกหลักที่ 1 ความตอนหนึ่งว่า “...ลูกเจ้าลูกขุนผู้ใดแล้ ล้มตายหายกว่าเหย้าเรือนพ่อเชื้อ เสื้อค ามันช้างขอลูกเมียเยียข้าว ไพร่ฟ้าข้าไท ป่าหม เสื้อค ามันช้างขอลูกเมียเยียข้าว ไพร่ฟ้าข้าไท ป่าหม.......... นในสังคม จากการตีความในศิลาจารึกที่ค้นพบ พบว่ากฎหมายในสมัยสุโขทัยมีหลายลักษณะ ดังนี้ 1) ลักษณะทรัพย์สินมรดก ตัวอย่างข้อความจากศิลาจารึกหลักที่ 1 ความตอนหนึ่งว่า “...ลูกเจ้าลูกขุนผู้ใดแล้ ล้มตายหายกว่าเหย้าเรือนพ่อเชื้อ เสื้อค ามันช้างขอลูกเมียเยียข้าว ไพร่ฟ้าข้าไท ป่าหมากป่าพลู พ่อเชื้อมัน ไว้แก่ลูกมันสิ้น...” หมายความว่า ไม่ากป่าพลู พ่อเชื้อมัน ไว้แก่ลูกมันสิ้น...” หมายความว่า ไม่ว่าจะ เป็นผู้ใดเสียชีวิต ไม่ว่าจะเป็นผู้ใดเสียชีวิต ทรัพย์สมบัติต่างๆ ให้ตกทอดเป็นมรดกแก่ลูกชายของ.................. 3. พระพุทธศาสนามีบทบาทส าคัญอย่างไรในสังคมสุโขทัย พระสงฆ์ในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทลังกาวงศ์เป็นกลุ่มส าคัญอีกกลุ่มหนึ่งต่อสังคมสุโขทัย เนื่องจากอนุญาตให้คนทุกคน ไม่ว่าจะเป็นพระมหากษัตริย์ พระราชวงศ์ รถ บวชเพื่อศึกษาหลักธรรมค าสอนทางพระพุทธศาสนาได้ และยังได้รับการอุปถัมภ์จากพระมหากษัตริย์ ตลอดจนรถบวชเพื่อศึกษา หลักธรรมค าสอนทางพระพุทธศาสนาได้ และยังได้รับการอุปถัมภ์จากพระมหากษัตริย์ ตลอดจนเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจในการ ด าเนินชีวิตของคนสุโขทัย ดังเห็นได้จากข้อควา รถบวชเพื่อศึกษาหลักธรรมค าสอนทางพระพุทธศาสนาได้ และยังได้รับการอุปถัมภ์จากพระมหากษัตริย์ ตลอดจนเป็นที่ยึด เหนี่ยวจิตใจในการด าเนินชีวิตของคนสุโขทัย ดังเห็นได้จากข้อควา รถบวชเพื่อศึกษาหลักธรรมค าสอนทางพระพุทธศาสนาได้ และยังได้รับการอุปถัมภ์จากพระมหากษัตริย์ ตลอดจนเป็นที่ยึด เหนี่ยวจิตใจในการด าเนินชีวิตของคนสุโขทัย ดังเห็นได้จากข้อควา เฉลย ใบงานที่ 4.4 พัฒนาการทางด้านสังคมสมัยสุโขทัย 1.สังคมสุโขทัยประกอบด้วยกลุ่มคนกี่ประเภท แต่ละประเภทมีบทบาทหน้าที่ในสังคมอย่างไรบ้าง ? สังคมสุโขทัยแบ่งกลุ่มคนออกเป็น 2 ประเภท ได้แก่ 1) บุคคลที่มีอ านาจในการปกครอง ประกอบด้วย (1) พระมหากษัตริย์ เป็นผู้มีอ านาจสูงสุดในการปกครอง (2) พระราชวงศ์ เป็นผู้ที่มีเชื้อสายร่วมกับกษัตริย์ พระราชวงศ์ที่ ใกล้ชิดและมีความสามารถอาจได้รับมอบหมาย จากพระมหากษัตริย์ให้ปกครองดูแลเมืองส าคัญ หรือมีโอกาสได้ สืบราชสมบัติ

(3)ขุนนาง เป็นผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ดูแลบ้านเมือง ปกครองประชาชน และเป็นผู้น าในการท าสงคราม ปกป้องอาณาจักร 2) บุคคลที่อยู่ใต้ปกครอง ประกอบด้วย (1) ไพร่ หมายถึง ประชาชนทั่วไป มีอิสระในการด าเนินชีวิต มีสิทธิภายใต้กฎหมายก าหนด (2) ข้า หมายถึง กลุ่มคนที่ไม่มีอิสระในการด าเนินชีวิตของตนเอง และต้องเสียสละแรงงานให้กับนาย 2. สุโขทัยจัดระเบียบสังคมที่มีผู้คนหลากหลายให้อยู่กันอย่างสงบสุขได้อย่างไร อธิบายพร้อมยกตัวอย่างประกอบ สุโขทัยมีการตรากฎหมายหลายฉบับ เพื่อสร้างความเป็นระเบียบเรียบร้อยให้เกิดขึ้นในสังคม จากการ ตีความในศิลาจารึกที่ค้นพบ พบว่ากฎหมายในสมัยสุโขทัยมีหลายลักษณะ ดังนี้ 1) ลักษณะทรัพย์สินมรดกตัวอย่างข้อความจากศิลาจารึกหลักที่ 1 ความตอนหนึ่งว่า “...ลูกเจ้าลูกขุนผู้ใดแล้ ล้มตาย หายกว่าเหย้าเรือนพ่อเชื้อ เสื้อค ามันช้างขอลูกเมียเยียข้าว ไพร่ฟ้าข้าไท ป่าหมาก ป่าพลู พ่อเชื้อมัน ไว้แก่ลูกมันสิ้น...” หมายความว่า ไม่ว่าจะเป็นผู้ใดเสียชีวิต ทรัพย์สมบัติต่างๆ ให้ตกทอดเป็นมรดกแก่ลูกของผู้ตายลักษณะการพิจารณาคดี ความตัวอย่างข้อความจากศิลาจารึก ความตอนหนึ่งว่า “...ลูกเจ้าลูกขุนแลผิดแผกแสกกว้างกัน สวนดูแท้แลจึ่งแล่ง ความแก่ข้าด้วย ซื่อ บ่เข้าผู้ลักมักผู้ซ่อน...” แสดงให้เห็นว่า มีการพิจารณาคดีโดยใช้หลักประกันความยุติธรรม เช่น เมื่อ พลเมืองผิดใจเป็นความกันจะมีการสอบสวนแน่ชัดจึงตัดสินโดยยุติธรรม ลักษณะ การร้องฎีกา ตัวอย่างข้อความจากศิลาจารึกพ่อขุนรามค าแหงมหาราช ความตอนหนึ่งว่า “...........ในปากประตูมี กระดิ่งอันหนึ่งแขวนไว้หั้น ไพร่ฟ้าหน้าปก กลางบ้านกลางเมืองมีถ้อยมีความ เจ็บท้องข้องใจ มันจักกล่าวถึงเจ้าถึงขุนบ่ ไร้ ไปลั่นกระดิ่งอัน ท่านแขวนไว้ พ่อขุนรามค าแหงเจ้าเมืองได้ยินเรียก เมื่อถามสวนความแก่มันด้วยซื่อ ไพร่ในเมือง สุโขทัยนี้จึ่งชม...” แสดงให้เห็นถึงการร้องทุกข์ในสมัยสุโขทัย 4) ลักษณะโจร จากศิลาจารึกหลักที่ 38 แสดงให้เห็นว่ากฎหมายลักษณะโจร มีลักษณะเป็นกฎหมายอาญามุ่งให้ประชาชนพยายาม น าตัวผู้กระท าความผิดมาลงโทษให้ได้ และเพื่อเป็นการส่งเสริมให้ประชาชนเป็นพลเมืองดี 3. พระพุทธศาสนามีบทบาทส าคัญอย่างไรในสังคมสุโขทัย ...พระสงฆ์ในพระพุทธศาสนานิกายเถรวาทลังกาวงศ์เป็นกลุ่มส าคัญอีกกลุ่มหนึ่งต่อสังคมสุโขทัย เนื่องจากอนุญาต ให้คนทุกคน ไม่ว่าจะเป็นพระมหากษัตริย์ พระราชวงศ์ ขุนนาง ไพร่ หรือข้า สามารถบวชเพื่อศึกษาหลักธรรมค าสอน ทางพระพุทธศาสนาได้ และยังได้รับการอุปถัมภ์จากพระมหากษัตริย์ ตลอดจนเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจในการด าเนินชีวิต ของคนสุโขทัย ดังเห็นได้จากข้อความจากศิลาจารึกสมัยสุโขทัยความตอนหนึ่งว่า “...คนในเมืองสุโขทัยนี้ มักทาน มัก ทรงศีล มักโอยทาน พ่อขุนรามค าแหงเจ้าเมืองสุโขทัยนี้ ทั้งชาวแม่ชาวเจ้าท่วยปั่วท่วยนาง ลูกเจ้าลูกขุนทั้งสิ้นทั้งหลาย ทั้งผู้ชายผู้ญีง ฝูงท่วยมีศรัทธาในพระพุทธศาสนาทรงศีลเมื่อพรรษาทุกคน...” ใบงานที่ 4.5 ม. 1 สาระประวัติศาสตร์ 1 ( ส 21104) วันที่ ท า ........../..................../............... ชื่อ..........................................................................................ชั้น..........เลขที่........ เรื่อง พัฒนาการทางด้านศิลปวัฒนธรรมสมัยสุโขทัย ค าชี้แจง ให้นักเรียนตอบค าถามต่อไปนี้ 1. เจดีย์สมัยสุโขทัยแต่ละรูปแบบมีลักษณะแตกต่างกันอย่างไร 1) เจดีย์ทรงสุโขทัยแท้ มีฐานเป็นสี่เหลี่ยมซ้อนกัน 3 ชั้น องค์เจดีย์เป็นทรงกลมหรือสี่เหลี่ยมย่อมุม มีซุ้มจระน า ปลาย เจดีย์เป็นรูปทรงพุ่มข้าวบิณฑ์หรือดอกบัวตูม 2) เจดีย์ทรงลังกา มีฐานเป็นสี่เหลี่ยมมีหลายชั้น แต่ละชั้นมีความแตกต่างกัน ต่อด้วยฐานกลมซ้อนกันจนถึงองค์ ระฆัง

คว่ า ส่วนบนระฆังเป็นฐานสี่เหลี่ยมต่อด้วยปล้องไฉน รูปวงแหวนเป็นชั้นๆ จนถึงยอดรูปบัวตูม 3) เจดีย์แบบลังกาผสมศรีวิชัย มีฐานรูปสี่เหลี่ยมแบบศรีวิชัย ตอนบนเป็นองค์เจดีย์แบบลังกา 2. วิหาร และโบสถ์ในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยมีความแตกต่างกันอย่างไร วิหาร มีขนาดใหญ่กว่าโบสถ์ นิยมสร้างไว้หน้าเจดีย์ ก าแพงทึบและเจาะเป็นช่องเล็กๆ คล้ายหน้าต่าง โบสถ์ มีแผนผังเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ใช้ประกอบสังฆกรรม และหันหน้าโบสถ์ไปทางทิศตะวันออก 3. เพราะเหตุใด จึงกล่าวได้ว่าจิตรกรรมสมัยสุโขทัยได้รับอิทธิพลจากลังกา พิจารณาจากหลักฐานที่พบเป็นภาพชาดกเทวดาที่มณฑปวัดศรีชุม มีลักษณะใกล้เคียงกับศิลปะลังกามาก จึงอาจกล่าวได้ว่าได้รับอิทธิพลจากลังกา 4. วรรณกรรมในสมัยสุโขทัยนอกจากศิลาจารึกแล้ว ยังมีสิ่งใดอีกบ้าง (ยกตัวอย่างและบอกความส าคัญ) สมุดภาพไตรภูมิพระร่วง วรรณคดีเล่มแรกของไทย มีเนื้อหาเกี่ยวกับพุทธศาสนา ศอนให้คนเกรงกลัวบาป ............................................................................................................................. ........................................ 5. ประเพณีใดบ้างในสมัยปัจจุบันที่เป็นมรดกมาจากอาณาจักรสุโขทัย การให้ทานถือศีลในวันเข้าพรรษา เผาเทียนเล่นไฟ(ลอยกระทง) ทอดกฐิน ท าบุญและฟังธรรมในวันพระ ประเพณี การเทศน์มหาชาติตอนทานบารมี(พระเวสสันดร) เฉลย ใบงานที่ 4.5 ม. 1 สาระประวัติศาสตร์ 1 ( ส 21104) 1. เจดีย์สมัยสุโขทัยแต่ละรูปแบบมีลักษณะแตกต่างกันอย่างไร 1) เจดีย์ทรงสุโขทัยแท้ มีฐานเป็นสี่เหลี่ยมซ้อนกัน 3 ชั้น องค์เจดีย์เป็นทรงกลมหรือสี่เหลี่ยมย่อมุม มีซุ้มจระน า ปลายเจดีย์เป็นรูปทรงพุ่มข้าวบิณฑ์หรือดอกบัวตูม 2) เจดีย์ทรงลังกา มีฐานเป็นสี่เหลี่ยมมีหลายชั้น แต่ละชั้นมีความแตกต่างกัน ต่อด้วยฐานกลมซ้อนกันจนถึง องค์ ระฆังคว่ า ส่วนบนระฆังเป็นฐานสี่เหลี่ยมต่อด้วยปล้องไฉน รูปวงแหวนเป็นชั้นๆ จนถึงยอดรูปบัวตูม 3) เจดีย์แบบลังกาผสมศรีวิชัย มีฐานรูปสี่เหลี่ยมแบบศรีวิชัย ตอนบนเป็นองค์เจดีย์แบบลังกา 2. วิหาร และโบสถ์ในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัยมีความแตกต่างกันอย่างไร

วิหาร มีขนาดใหญ่กว่าโบสถ์ นิยมสร้างไว้หน้าเจดีย์ ก าแพงทึบและเจาะเป็นช่องเล็กๆ คล้ายหน้าต่างโบสถ์ มีแผนผังเป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า ใช้ประกอบสังฆกรรม และหันหน้าโบสถ์ไปทางทิศตะวันออก 3. เพราะเหตุใด จึงกล่าวได้ว่าจิตรกรรมสมัยสุโขทัยได้รับอิทธิพลจากลังกา เพราะมีหลักฐานที่พบเป็นภาพชาดกเทวดาที่มณฑปวัดศรีชุม มีลักษณะใกล้เคียงกับศิลปะลังกามาก จึงอาจกล่าวได้ว่าได้รับอิทธิพลจากลังกา 4. วรรณกรรมในสมัยสุโขทัยนอกจากศิลาจารึกแล้ว ยังมีสิ่งใดอีกบ้าง (ยกตัวอย่างและบอกความส าคัญ) สมุดภาพไตรภูมิพระร่วง วรรณคดีเล่มแรกของไทย มีเนื้อหาเกี่ยวกับพระพุทธศาสนา สอนให้คนเกรงกลัวบาป 5. ประเพณีใดบ้างในสมัยปัจจุบันที่เป็นมรดกมาจากอาณาจักรสุโขทัย การให้ทานถือศีลในวันเข้าพรรษา เผาเทียนเล่นไฟ (ลอยกระทง) ทอดกฐิน ท าบุญและฟังธรรมในวันพระ ประเพณีการ เทศน์มหาชาติตอนทานบารมี (พระเวสสันดร) ภาคผนวก 1. แบบบันทึกการอ่าน 2. แบบประเมินการน าเสนอผลงาน 3. แบบสังเกตพฤติกรรม การท างานกลุ่ม