TRIMBLE SKETCHUP ทางเลือกใหม่ของวงการก่อสร้างไทย

TRIMBLE SKETCHUP สำหรบั วงกำรก่อสรำ้ งไทย
เลม่ ท่ี 1

Trimble SketchUp ทางเลอื กใหมส่ าหรบั กระบวนการจัดการงาน
ก่อสรา้ งของประเทศไทย

บรษิ ัท บำ้ นสเกตช์อพั จำกัด

2

จดหมายจากวิศวกรคดิ นอกกรอบ

กำรสรำ้ งโมเดลสำมมติ วิ ิศวกรรม (3D Modeling for ENGINEERING WORK) เพื่อใชเ้ ป็นตน้ แบบของงำน
ก่อสร้ำงจริง (Construction Project Prototype) เป็นทำงออกทด่ี ีมำกสำหรับวงกำรกอ่ สรำ้ งของประเทศ
เพระวำ่ กระบวนกำรทำงำนวิศวกรรมและกอ่ สร้ำงโดยใช้ ตน้ แบบของโครงกำร จะเปิดโอกำสให้ทุกคนมีสว่ น
ร่วมอยำ่ งแทจ้ ริง เม่ือทุกคนมีสว่ นร่วมต้งั แต่ต้นและไดเ้ สนอควำมคดิ เห็นและโตแ้ ย้ง ผมมน่ั ใจมำกๆ วำ่ งำน
ก่อสรำ้ งจะเดนิ หน้ำอย่ำงสนกุ และรำบร่ืน ดงั คำพดู ทวี่ ่ำ “All for one and one for all “อยำ่ งแท้จรงิ

วรญั ญู สงกรำนต์

ALL FOR ONE AND ONE FOR ALL

3

คานา

หนงั สอื ฉบับน้ีแต่งขึ้นจำกแนวคิดของผแู้ ต่งในเร่ืองกำรประยุกต์เทคโนโลยกี ำรสรำ้ งโมเดลสำมมติ ิ (3D

MODELING) ที่กำลงั ได้รับควำมนิยมอยำ่ งแพร่หลำยในปัจจบุ นั มำใช้พฒั นำกระบวนกำรทำงำนใน

อตุ สำหกรรมก่อสร้ำง (Construction Industry) ของประเทศไทย

เน่อื งจำกโปรแกรม Trimble SketchUp สำมำรถเรียนรไู้ ดง้ ่ำย อกี ทั้งยงั ลูกเลน่ มำกมำยในกำรใชใ้ นงำน
ออกแบบ เขยี นแบบ และบริหำรจัดกำรงำนก่อสร้ำงทั้งระหว่ำงงำนกอ่ สรำ้ งและภำยหลังงำนก่อสร้ำง ผแู้ ตง่ จงึ
ได้เลือกโปรแกรมสร้ำงโมเดลสำมมิติท่ใี ช้ง่ำยและสนกุ น้ี มำพฒั นำให้เขำ้ กับกระบวนกำรทำงำนวิศวกรรมและ
ก่อสร้ำงของไทย ทีป่ จั จุบนั ยังยึดติดกับเทคโนโลยกี ำรทำงำนแบบสองมติ ิด้วยโปรแกรม AutoCAD

กระบวนกำรทำงำนท่ีง่ำย สนุก และมีประสิทธภิ ำพจะชว่ ยก่อให้เกิดกำรพฒั นำกระบวนกำรทำงำนแบบใหม่ ที่
ส่งเสรมิ ให้ผู้ออกแบบและผู้รับเหมำ (หรือแม้แต่ Owner) หนั หน้ำเข้ำมำทำงำนร่วมกันต้งั แต่ช่วงเร่ิมตน้ ของ
โครงกำร ผำ่ นกระบวนกำรสร้ำงต้นแบบของโครงกำร (Project Prototype) เป็นโมเดลสำมมิติรว่ มกับกำร
จดั กำรบรหิ ำรข้อมลู จำกทุกๆ ตน้ แบบของโครงกำรและขอ้ มูลทถ่ี กู ทำขน้ึ จะเป็นตัวแทนของงำนก่อสร้ำงจริง

หนงั สอื ฉบบั น้ี ไม่เพียงแตจ่ ะเปน็ แนวทำงใหก้ ับ บริษทั ออกแบบ และรบั เหมำก่อสรำ้ งในประเทศไทย ที่กำลัง
เสำะแสวงหำกระบวนกำรทำงำนใหม่ๆ ทีช่ ่วยสง่ เสริมประสทิ ธภิ ำพกำรทำงำน แตย่ ังเหมำะสมกับ ช่ำง วศิ วกร
สถำปนกิ ผรู้ บั เหมำ หรอื บคุ ลทั่วไป ท่กี ำลังใชโ้ ปรแกรม Trimble SketchUp ในกำรพฒั นำศักยภำพในกำร
ทำงำนของตนเอง ผแู้ ตง่ หวงั วำ่ หนงั สือฉบบั น้กี ก็ ่อให้เกิดกำรเปล่ียนแปลงในด้ำนที่ดขี ้ึนของอุตสำหกรรมงำน
ก่อสร้ำงของประเทศไทยไม่มำกกน็ ้อย

วรัญญู สงกรำนต์

บรษิ ัท บำ้ นสเกตช์อพั จำกัด

(https://www.facebook.com/sketchuphome?ref=bookmarks)

4

สารบัญ หน้ำ 5
หนำ้ 15
บทที่ 1 ปญั หำของอตุ สำหกรรมก่อสรำ้ งไทยและกระบวนกำรทำงำนแบบ BIM หน้ำ 22
บทที่ 2 Trimble SketchUp ทำงเลอื กใหม่เม่ือประเทศไทยไม่พรอ้ มกับ BIM หนำ้ 35
บทท่ี 3 ตัวอยำ่ งงำน Sketchup ของต่ำงประเทศ หน้ำ 46
บทที่ 4 ตวั อย่ำงงำน SketchUp ในประเทศไทย หนำ้ 63
บทท่ี 5 กำรสรำ้ ง Component พน้ื ฐำน หน้ำ 86
บทที่ 6 กำรประกอบ (Assembly) Component พืน้ ฐำน (Database) หน้ำ 99
บทท่ี 7 กำรหำ Bill of Material ดว้ ยคำสงั่ GENERATE REPORT หน้ำ 125
บทที่ 8 กำรสรำ้ ง Contour Line และหำปริมำตรงำนดนิ ด้วยโปรแกรม SketchUp หนำ้ 134
บทที่ 9 กำรวำงผงั โครงกำร หนำ้ 147
บทที่ 10 กำรใช้ SketchUp ร่วมกบั Autocad หนำ้ 186
บทที่ 11 กำรสร้ำงแบบก่อสรำ้ ง (Construction Drawing) ด้วยโปรแกรม Layout หนำ้ 202
บทที่ 12 กำรใช้ SketchUp แสดงขน้ั ตอนและวำงแผนงำนกอ่ สร้ำง หนำ้ 227
บทที่ 13 กำรสรำ้ งแบบกอ่ สรำ้ งและ Shop Drawings
บทที่ 14 กำรใช้โมเดลสำมมติ เิ พ่อื จดั กำรและบริหำร Facility/Building หน้ำ
บทที่ 15 Virtual Design and Construction by Trimble Sketchup
235 หน้ำ 252
บทที่ 16 In a small corner of Thailand หนำ้ 267
บทที่ 17 Who am I?

5

บทท่ี 1
“ปัญหาของอตุ สาหกรรมกอ่ สร้างไทยและกระบวนการทางานแบบ BIM”

6

ปญั หาในอุตสาหกรรมก่อสร้าง (Construction Industry)

จำกงำนวิจัยมำกมำยในตำ่ งประเทศ พบว่ำ อุตสำหกรรมงำนก่อสร้ำงไมไ่ ดร้ บั กำรพัฒนำเท่ำทีค่ วรนบั ตัง้ แต่
กำรปฎิวัติอุตสำหกรรม (Industrial Revolution) ปัจจุบัน ขน้ั ตอนและกระบวนกำรทำงำนก่อสร้ำงเนน้ หนัก
ไปทก่ี ำรแบง่ แยกกำรทำงำนระหว่ำงฝ่ำยต่ำงๆ ตง้ั แต่ เจ้ำของโครงกำร สถำปนกิ /วศิ วกรผอู้ อกแบบและ
ผรู้ ับเหมำ กำรทำงำนแบบแบง่ แยกนี้ กอ่ ให้เกดิ กำรทำงำนทลี่ ่ำชำ้ และขำดประสทิ ธิภำพอันเป็นผลมำจำก
ปญั หำกำรประสำนงำน (Collaboration) กอ่ ให้เกิดกำรทำงำนทซี่ ้ำซ้อน สญู เสยี ทั้งเวลำ เงนิ และโอกำสในกำร
ตอ่ ยอดกำรทำงำนไดด้ ำ้ นอืน่ ๆ ของทกุ ฝำ่ ยท่เี กย่ี วข้อง ปัญหำดังท่ีกลำ่ วมำแล้วนเ้ี กดิ ขึน้ ซ้ำแล้วซำ้ อกี ใน
กระบวนกำรกอ่ สร้ำงทั้งของไทยและของโลกแตก่ ็ไมไ่ ดร้ บั ควำมสนใจท่จี ะมีกำรปรับปรุงใหด้ ีข้ึนอย่ำงเช่น
อุตสำหกรรมงำนผลิตรถยนต์ที่คดิ ค้นข้ึนโดย Toyota ทีเ่ รำรู้จักและค้นุ หูในชื่อวำ่ “ LEAN PRODUCTION”

กรำฟจำกงำนวจิ ยั ของ Dr. Paul Teicholz แสดงใหเ้ หน็ ชัดว่ำอตุ สำหกรรมงำนก่อสรำ้ งไม่ได้รับกำรพฒั นำ
ดำ้ น Productivity มำกเท่ำท่ีควรเมอื่ เทียบกับงำนอตุ สำหกรรมด้ำนอ่ืนๆ

ทมี่ ำ http://greghowes.blogspot.com/2012/06/macleamy-curve-real-world-bim-and-ipd.html

7

เมือ่ กำรประสำนงำนในโครงกำรก่อสรำ้ งไมม่ ีประสทิ ธภิ ำพ งำนก่อสรำ้ งในปัจจบุ นั ก็มปี ัญหำ
ทีม่ ำ http://www.eieihome.com/articles/10-mistakes-to-avoid-when-dealing-with-a-general-

contractor
เพื่อแก้ปัญหำด้ำนกำรประสำนงำน กระบวนกำรทำงำนก่อสร้ำงหลำกหลำยรูปแบบถูกคิดค้นข้ึน เริมตั้งแต่
กระบวนกำรทำงำนแบบ Building Information Modeling (BIM), VIRTUAL DESIGN AND
CONSTRUCTION (VDC) หรือแนวคิดใหม่ล่ำสุดที่เรียกกว่ำ INTEGRATED PROJECT DELIVERY (IPD)
กระบวนกำรทำงำนแบบใหม่น้ี เน้นหนักไปท่ีกำรทำงำนร่วมกันอย่ำงมีประสิทธิภำพต้ังแต่ต้น รวมถึงกำร
จดั กำรและแลกเปลี่ยนข้อมลู ผ่ำนกระบวนกำรทำงำนท่ีใชโ้ ปรแกรมคอมพิวเตอร์ทช่ี ่ือวำ่ BIM
แม้ว่ำกระบวนกำรทำงำนแบบ BIM จะเกิดข้ึนมำนำนแล้วแต่สำหรับในประเทศไทยก็ยังไม่ได้รับควำมสนใจ
มำกเท่ำท่ีควร สังเกตได้ง่ำยๆ จำกกำรพิมพ์คำว่ำ Building Information Modeling เข้ำไปใน Google ก็จะ
พบว่ำมีเพียงไม่ก่ี Website เท่ำนั้นท่ีกล่ำวถึงคำๆ น้ี วันน้ีทุกฝ่ำยในไทยจะต้องหันหน้ำเข้ำหำกันแล้วมำคิด
ทบทวนกนั ใหม่ วำ่ พวกเรำทกุ คนควรจะเรมิ่ ต้นเปลยี่ นแปลงกำรทำงำนกันอยำ่ งไร โดยในควำมคิดส่วนตัวของผู้
แต่งคิดว่ำ ภำครัฐควรจะลงมำสนับสนุนกระบวนกำรทำงำนแบบใหม่นี้ เหมือนกับประเทศสิงคโปร์ที่ปัจจุบัน
ภำครัฐได้ให้กำรสนับสนุนและผลักดันกระบวนกำรทำงำนแบบ BIM ให้เกิดขึ้นอย่ำงเป็นรูปธรรม ในหัวข้อ
ต่อไปผมจะกล่ำวถึง BIM อย่ำงคร่ำวๆ และจะกล่ำวถึงกำรนำโปรแกรม Sketchup มำใช้ทดแทน BIM ได้
อย่ำงไรในช่วงต้นของกำรพัฒนำ

8

กำรขำดกำรประสำนงำนทีด่ ีทำใหเ้ กดิ ปัญหำต่ำงๆ มำกมำยดงั แผนภำพ
ที่มำ http://professionalprojectmanagement.blogspot.com/2013/01/application-of-lean-

production-approach.html

BIM หรอื Building Information Modeling

BIM คอื กระบวนกำรทำงำนแบบใหมท่ ถ่ี กู คิดและสร้ำงขึน้ โดยเน้นหนกั ไปท่กี ำรสร้ำงโมเดลสำมมิติต้นแบบของ
โครงกำร (Construction Project Prototype) เปิดโอกำสให้ทุกฝ่ำยอันได้แก่ เจ้ำของโครงกำร ผู้ออกแบบ
และผรู้ บั เหมำ ได้มโี อกำสทำงำนร่วมกันตงั้ แต่ตน้ โดยมีวตั ถปุ ระสงคด์ ังนี้

1. เพ่ือทำควำมเข้ำใจขอบเขตของงำนร่วมกันและทำงำนแลกเปล่ียนแนวคิดและข้อจำกัดของแต่ละ
ฝ่ำย

2. เพื่อให้ทุกฝ่ำยได้เสนอแนวคิดในกำรทำงำนอย่ำงเป็นรูปธรรม ทั้งผู้ออกแบบและฝ่ำยก่อสร้ำง
จะต้องทำงำนรว่ มกันเพ่ือก่อให้เกดิ แผนและข้นั ตอนกำรทำงำนท่มี ีประสิทธิภำพและประหยัดมำก
ทสี่ ดุ

3. เพ่ือทำให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น กำรปล่อยให้ปัญหำหรือข้อผิดพลำดใดๆ เกิดข้ึนในระหว่ำงทำกำร
ก่อสร้ำง ก็อำจจะส่งผลเสียหำยร้ำยแรงมำกกว่ำกำรแก้ไขอย่ำงรวดเร็วในโมเดลสำมมิติต้นแบบ
โครงกำร

ดงั ที่กล่ำวไว้แล้วนน้ั ตอนตน้ กระบวนกำรทำงำนกอ่ สรำ้ งในปจั จบุ นั มกั จะละเลยควำมละเอียดในช่วงแรกๆ แต่
มักจะไปเรง่ งำนหรอื ทำงำนละเอียดในชว่ งกลำงของกำรทำงำน หรือในช่วงท่ีดำเนินงำนก่อสร้ำงไปแล้ว ทั้งๆ ที่
ในช่วงน้ี กำรเปลี่ยนแปลงใดๆ ท่ีเกิดขึ้นจะต้องเสียค่ำใช้จ่ำยจำนวนมำก ดังนั้นไม่น่ำแปลกใจที่เรำจะเห็นอยู่
บ่อยๆ ว่ำงำนกอ่ สร้ำงมคี ่ำใชจ้ ำ่ ยเกินงบประมำณทค่ี ำดกำรณ์ไว้ ยิ่งกว่ำน้ันกำรเปล่ียนแปลงในช่วงก่อสร้ำงก็ยัง
ส่งผลให้งำนลำ่ ชำ้ ออกไปพรอ้ มๆ กบั ปญั หำควำมขัดแยง้ ระหว่ำงทีมงำนกอ่ สร้ำงที่เกยี่ วข้องท้ังหมด

9

สำหรับกระบวนกำรทำงำนแบบ BIM ต่ำงออกไปจำกเดิม กลุ่ม BuidlingSMART ผู้ริเริ่มกระบวนกำรทำงำน
แบบ BIM ได้เสนอแนวคิดใหม่ที่ให้ทุกๆ ฝ่ำยท่ีเก่ียวข้องในกระบวนกำรงำนก่อสร้ำงท้ังหมด ต้ังแต่ Owner
สถำปนกิ วิศวกร ผรู้ บั เหมำ หรือแมแ้ ต่ Building Manager มำทำงำนร่วมกันตั้งแตต่ ้นโดยกำรใช้ Software ท่ี
ช่ือว่ำ BIM เป็นตัวกลำงในกำรทำงำน โปรแกรม BIM เน้นหนักไปท่ีกำรบริหำรและจัดกำรข้อมูล
(Information) มำกกว่ำกระบวนกำรสรำ้ งโมเดล (Modeling)
จำกกรำฟของ MacLeamy พื้นที่สีชมพู คือกระบวนกำรทำงำนปัจจุบัน และพ้ืนท่ีสีเขียวคือกระบวนกำร
ทำงำนแบบ BIM จะสังเกตได้ว่ำ กระบวนทำงำนในปัจจุบันจะเน้นควำมละเอียดในช่วงกลำงของงำนก่อสร้ำง
แตกต่ำงจำกกระบวนกำรทำงำนแบบ BIM ท่ีจะเน้นควำมละเอียดในกำรทำงำนต้ังแต่ต้น ควำมแตกต่ำงของ
กรำฟท้ังสองเห็นได้ชัดเจน เพรำะควำมเสียหำยท่ีเกิดขึ้นจำกกำรเปลี่ยนแปลงใดในระหว่ำงงำนก่อสร้ำง มี
แนวโน้มที่จะมำกข้นึ เร่ือยๆ เม่ือกระบวนกำรกอ่ สร้ำงใกล้จะแลว้ เสรจ็ ดังนน้ั กำรทำงำนใหล้ ะเอียดต้ังแต่ต้นทำง
ก็คอื แนวทำงในกำรแกป้ ัญหำ ซงึ่ ดกี วำ่ กระบวนกำรทำงำนแบบเดิมท่ีจะต้องสูญเสียทรัพยำกรจำนวนมำกเพ่ือ
จดั กำรกับกำรเปลยี่ นแปลงทเี่ กิดขนึ้ ภำยหลัง
ยิ่งกว่ำน้ัน กำรทำงำนแบบ BIM จะมีกำรบันทึกข้อมูลในด้ำนต่ำงๆ จำกทุกฝ่ำยลงไปในโมเดลต้นแบบของ
โครงกำร ข้อมูลต่ำงๆ ท่ีผ่ำนกำรพิจำรณำและปรับแก้ร่วมกัน ท้ำยสุดจะถูกส่งกลับไปยังทุกๆ ฝ่ำย เพ่ือลด
ปัญหำกำรขัดแย้งกันระหว่ำงกำรใช้ข้อมูลในกำรทำงำน แบบก่อสร้ำงแบบสองมิติ สำมำรถสร้ำงออกมำได้
โดยตรงจำกโมเดลสำมมิติ BIM เป็นกระบวนกำรทำงำนท่ีคลอบคลุมตั้งแต่ กำรออกแบบ กำรคิดรำคำ กำร
เขียนแบบก่อสร้ำง กำรบริหำรงำนก่อสร้ำง กำรจัดกำรและบริหำรงำนก่อสร้ำงภำยหลังงำนก่อสร้ำงแล้วเสร็จ
และอำจจะรวมถงึ แผนกำรทำลำยเม่อื ส่งิ ก่อสรำ้ งนนั้ ๆ หมดอำยุ

MacLeamy Curve ทแี่ สดงใหเ้ หน็ ถึงผลประโยชนท์ ไี่ ดร้ ับจำกกำรทำงำนร่วมกนั ของทุกๆ ฝำ่ ยต้ังแตต่ น้ โดย
จะเหน็ ว่ำกำรเปลีย่ นแปลงในระหว่ำงกำรก่อสร้ำงจะสูญเสียมำกกว่ำกำรเปล่ียนแปลงในช่วงต้นมำก
ทีม่ ำ http://lineshapespace.com/how-architects-and-engineers-can-work-together-with-bim-in-

the-cloud/

10

ในตำ่ งประเทศ BIM และ VDC กำลงั ไดร้ บั ควำมนิยม ประเทศสงิ คโปร์ คือประเทศตัวอย่ำงท่ีพัฒนำกำรทำงำน
แบบ BIM ได้สำเร็จในกลุ่ม AEC ของเรำ สำหรับประเทศไทย กระบวนกำรทำงำนแบบ BIM ยังไม่ได้รับควำม
นิยมและสนใจกันมำกนัก สำเหตุมำจำกนิสัยและวัฒนธรรมกำรทำงำนของคนไทย ไม่เหมำะสมกับ
กระบวนกำรทำงำนแบบ BIM อีกท้ังยังไม่ได้รับกำรสนับสนุนจำกภำพรัฐ ทำให้ BIM จึงดูห่ำงไกลมำกกับกำร
นำมำใชก้ ันอยำ่ งกวำ้ งขวำงในประเทศไทย

กระบวนกำรทำงำนแบบ BIM มีควำมซับซ้อนและเต็มไปด้วยมำตรฐำน ทำใหค้ นไทยไม่สำมำรถเข้ำถึงไดใ้ น
ระยะเวลำอนั สั้น ท่ีมำ http://www.thai3dviz.com/board/showthread.php?t=21326

หวั ใจของ Building Information Modeling คือ BIM BAM BOOM

กระบวนกำรทำงำนแบบใหมใ่ นวงกำรก่อสรำ้ งทเ่ี รียกว่ำ Building Information Modeling (BIM) ถกู กลำ่ วถงึ
มำกข้ึนในปจั จบุ นั เพื่อเปน็ ทำงออกในกำรแก้ปัญหำควำมไม่มปี ระสิทธิภำพในวงกำรกอ่ สร้ำงของโลก กำร
ประยุกตใ์ ช้โมเดลสำมมติ ิรว่ มกับกำรจดั กำรข้อมูลอย่ำงมีระบบและประสิทธิภำพ รวมถึงกำรเปิดโอกำสให้ทุก
คนมีสว่ นรว่ มต้ังแต่ชว่ งตน้ ของกระบวนกำรก่อสรำ้ งจะช่วยลดปญั หำทเ่ี กิดขนึ้ ลงได้มำก
ย่งิ กว่ำนนั้ กำรส่งถ่ำยข้อมูลระหว่ำง งำนออกแบบ งำนก่อสรำ้ ง และกำรบรหิ ำรอำคำรหรอื ระบบภำยหลังงำน
กอ่ สรำ้ งแลว้ เสร็จช่วยให้ทกุ ฝ่ำยต้ังแต่ เจ้ำของโครงกำร ผู้ออกแบบ และผ้รู บั เหมำจะได้ประโยชน์ร่วมกนั อยำ่ ง
ยง้ั ยืน อย่ำงไรกต็ ำมกระบวนกำรทำงำนแบบ BIM จะตอ้ งเร่ิมตน้ และสิ้นสดุ แบบครบวงจรของงำนก่อสร้ำงหรอื
ท่ฝี ร่งั เรยี กกันวำ่ Life Cycle คอื ตัง้ แต่ ออกแบบ (Design) กอ่ สร้ำง (Construction) และกำรจดั กำรหลงั งำน
ก่อสรำ้ ง (Building/Facility Management) ลองฟงั แนวคิดกันครับ

1. BIM (Building Information Modeling)

ปจั จบุ นั มีกำรกลำ่ วถึง Building Information Modeling หรือ BIM กันมำกข้ึน คำวำ่ BIM ได้ถกู
นำมำใช้เพื่อเป็นตวั เเทนของกระบวนกำรทำงำน (Process) เเบบใหมส่ ำหรับธุรกจิ รับเหมำกอ่ สรำ้ ง
(Construction Industry) กระบวนกำรทำงำน BIM ช่วยใหก้ ำรทำงำนของทกุ ฝ่ำยในโครงกำร
ก่อสรำ้ งสำมำรถทำงำนรว่ มกันอยำ่ งมปี ระสทิ ธิภำพมำกขนึ้

11

กำรสรำ้ งเเบบจำลองสำมมติ ิของโครงกำรในคอมพิวเตอร์ชว่ ยใหว้ ิศวกร (Engineer) ผรู้ ับเหมำ
(General Contractor) เเละเจ้ำของโครงกำร สำมำรถแลกเปลี่ยนแนวคดิ ควำมต้องกำร และข้อ
กำจัดของแต่ละฝ่ำยอยำ่ งมีประสิทธิภำพ อย่ำงไรก็ตำมแบบโมเดลสำมมิติอย่ำงเดยี วก็คงจะไม่
เพยี งพอ เพรำะว่ำ กำรทำงำนโครงกำรก่อสรำ้ งเต็มไปด้วยขอ้ มูลมำกมำยที่ยุง่ ยำกเเละซับซอ้ น ตั้งแต่
รำคำวสั ดุ ข้อมูลวศิ วกรรมด้ำนตำ่ งๆ หรอื แมแ้ ต่ตำรำงกำรทำงำนหรอื แผนกำรเงินของผู้บรหิ ำร เพื่อ
เเก้ปญั หำเรื่องกำรประสำนงำนและจดั กำรข้อมลู ทกุ ด้ำนที่เก่ียวขอ้ งกับโครงกำร จะต้องทำกำรถูก
บนั ทกึ เขำ้ ไปในโมเดลสำมมติ ิ เพ่อื นำไปใช้ในกำรแลกเปล่ียนในกลุ่มทีมงำนทรี่ ับผดิ ชอบอยำ่ งมี
ประสิทธิภำพ
ดังนนั้ กำรทำงำนร่วมกันของทุกฝำ่ ยในงำนกอ่ สร้ำงผ่ำนกำรทำงำนเป็นอนั หนึ่งอันเดียวกันดว้ ย
กระบวนกำร BIM จงึ หมำยถึง (ในควำมคิดผม) กำรจัดกำรกระบวนกำรทำงำนโครงกำรก่อสรำ้ งบน
โมเดลสำมมติ ิ โมเดลสำมมิติท่ถี กู ทำขน้ึ น้ีไม่เพยี งแต่จะแสดงให้เห็นลกั ษณะทำงกำยภำพของโครงกำร
เเต่ยังเต็มไปดว้ ยขอ้ มลู ทงั้ หมดที่เกย่ี วข้องกบั โครงกำร ไม่ว่ำจะเป็นข้อมลู ทีร่ ะบไุ ว้ในโมเดลโดยตรงเชน่
ชนดิ คอนกรตี ควำมหนำกำแพง ประเภทของวสั ดุ ย่หี อ้ และรนุ่ เป็นตน้ หรือข้อมลู อืน่ ๆ ท่ีอยูน่ อก
โมเดลเช่น เอกสำรต่ำงๆ ข้อมลู กำรเงนิ TOR หรอื รำยงำนต่ำงๆ ท่ีถกู เชื่อมติดกบั โมเดลโดย
hyperlink หรอื แมแ้ ต่เทคโนโลยี Cloud computing

กระบวนกำรทำงำนแลกเปลีย่ นขอ้ มูลของทกุ ฝ่ำยของ BIM
ท่ีมำ http://www.advenser.com/bim-outsourcing.php

2. BAM (Building Assembly Modeling)

สำหรับผู้รับเหมำก่อสร้ำง (General Contractor) คุณค่ำของ BIM ต่องำนรับเหมำก่อสร้ำงก็เกิดข้ึน
ช่วงน้ี ผู้รับเหมำหลัก (General contractor) และผู้รับเหมำต่อช่วง (Subcontractor) จะใช้โมเดล
สำมมิติท่ีมีข้อมูลต่ำงๆ มำจัดกำรบริหำรโครงกำรก่อสร้ำงให้ได้ตำมเป้ำหมำยท่ีวำงไว้
กำรนำโมเดลสำมมติ ิมำแบ่งเปน็ โซนๆ แลว้ ระบทุ รัพยำกร (Resources) เมื่อนำมำรวมกันกับกำรสร้ำง

12

ภำพจำลองกำรก่อสร้ำงตำมแผนงำนและโซนต่ำงๆ ที่ได้กำหนดไว้ ผู้รับเหมำก็จะเห็นภำพในอนำคต
ล่วงหน้ำก่อนกำรทำงำนจริงจะเกิดข้ึน ดังนั้นผู้รับเหมำจะสำมำรถหำวิธีกำรทำงำนท่ี ประหยัด
รวดเรว็ มีประสิทธภิ ำพ และปลอดภัยสูงสดุ ดังนั้น BIM ในช่วงน้ีผมจึงเรียกว่ำ BAM เพรำะผู้รับเหมำ
เป็นผู้สร้ำงและประกอบ (Assembly) งำนก่อสร้ำงขึ้นครับ กำรทำงำนช่วงน้ีจึงใช้ประโยชน์จำก
แผนงำน (4D) แผนกำรเงิน (5D) และแผนควำมปลอดภัย

ภำพตัวอย่ำงของโมเดล BIM และภำพงำนกอ่ สรำ้ งจริง
ทมี่ ำ http://www.princeton.edu/facilities/info/news/archive/?id=8217

โมเดลและแผนงำนก่อสรำ้ งในโปรแกรม BIM
ท่ีมำ http://www.planningplanet.com/content/2012-synchro-inaugural-user-conference-leads-

new-level-bim-journey

13

3. BOOM (Building Operating Optimization Modeling) สำหรับเจำ้ ของโครงกำรเมอ่ื โครงกำร
ก่อสรำ้ งแล้วเสรจ็
ในอดตี เม่อื โครงกำรก่อสรำ้ งแลว้ เสร็จ เจ้ำของโครงกำรก็จะไดร้ ับเพียงแตแ่ บบก่อสร้ำงในกระดำษและ
เอกสำรท่ีเตม็ ไปด้วยข้อมลู ท่ียุ่งเหยิงสบั สนวุน่ วำย (แม้จะมีไฟล์ AutoCAD ท่เี ป็น As Build แตก่ ็ดูยำก
และไม่ค่อย Update) งำนก่อสรำ้ งอำจจะยำวนำนกว่ำ 2 ปี แต่เมอ่ื โครงกำรกอ่ สรำ้ งแล้วเสร็จอำคำร
หรือสงิ่ ก่อสร้ำงเหลำ่ นี้จะต้องอยยู่ ำวนำนไปอกี ถึง 50 ปี หรอื มำกกว่ำ
เมอ่ื เวลำผำ่ นไป แบบก่อสร้ำงกระดำษและข้อมลู ในรูปของเอกสำรหรือไฟลใ์ น Computer ที่ Owner
ได้รับจำกผู้ออกแบบและผู้รบั เหมำอำจจะสญู หำยไป ปญั หำเหลำ่ นส้ี ่งผลกระทบโดยตรงตอ่ งำนดูแล
และบำรงุ รักษำอำคำรและสิ่งก่อสร้ำง แตส่ ำหรบั กระบวนกำรทำงำนแบบ BIM ทกุ อยำ่ งเปลยี่ นไป
ภำยหลังกำรสง่ มอบงำน Owner จะได้รับโมเดลสำมมติ ิท่ีอัดแนน่ ด้วยข้อมลู และแผนกำรจดั กำร ท้งั
แบบ hyperlink หรอื Cloud ขอ้ มลู เหล่ำนจ้ี ะถูกสง่ ต่อไปยงั ผู้จดั กำรผูด้ ูแลส่งิ ก่อสรำ้ งน้ันเพอื่ นำไปใช้
ประโยชนใ์ นรปู แบบ " FACILITY MANAGEMENT หรือ FM” ยกตวั อยำ่ งเช่น ผดู้ แู ลอำคำรจะทรำบ
ว่ำ จะตอ้ งเปลี่ยนหลอดไฟ ในตกึ ปีใหนและตำแหน่งใดบำ้ ง หรอื ทรำบว่ำเครื่องปรบั อำกำศในอำคำรมี
จำนวนเท่ำไหร่ ยี่หอ้ และโมเดลใดบำ้ ง และทรำบวำ่ อุปกรณ์ตำ่ งๆ ภำยในอำคำรทำงำนกนั ดหี รือไม่
และจะต้องดำเนินกำรซ่อมหรือบำรงุ รักษำเมื่อใด ดงั นน้ั จะเห็นว่ำ OWNER จะไดร้ บั ประโยชน์ BIM
โดยกำรนำโมเดลสำมมติ แิ ละขอ้ มลู ไปใชใ้ นกำรบริหำรจัดกำรสิ่งก่อสร้ำงตลอดช่วั อำยุของสง่ิ กอ่ สร้ำง
น้นั ๆ กำรจัดกำรที่ดี ทำให้คำ่ ใชจ้ ำ่ ยในกำรดแู ลลดลงไดอ้ ยำกมำก ดงั คำท่ีว่ำ
Building Operation Optimization Model

ตัวอย่ำงกำรนำ BIM มำใช้รว่ มกับงำน Facility Management
ท่มี ำ http://www.behance.net/gallery/BIM-Facility-Management-(6D-BIM)/2671795

14

บทที่ 2
“Trimble SketchUp ทางเลอื กใหม่เมอื่ ประเทศไทยไมพ่ ร้อมกบั BIM”

15

Joe Esch และ Brad Schell บิดาแห่ง SketchUp

โปรแกรม SketchUp ถูกสร้ำงโดยบรษิ ทั ม่ี ชี ือ่ วำ่ @Last Software ตั้งอยู่ท่ี Boulder, Colorado
ประเทศ สหรฐั อเมริกำ บริษัท @Last Software ก่อต้งั โดย Brad Schell และ Joe Esch ผ้ซู ่งึ
หลงใหลกำรสรำ้ งโมเดลสำมมิติ (3D MODELING) และคดิ ว่ำทุกๆ คนควรจะสำมำรถเข้ำถึงเทคโนโลยี
กำรสรำ้ งโมเดลสำมมิติได้ (ในยุคน้นั โปรแกรมสรำ้ งโมเดลสำมมิติมคี วำมซบั ซ้อนและรำคำแพงมำก)
ด้วยแนวคิดนเ้ี อง ท้งั คจู่ ึงพฒั นำโปรแกรมสำมมิติ (3D MODELING PROGRAM) ทีใ่ ชง้ ่ำยและรำคำถูก
ขน้ึ มำ โดยมแี นวคิดท่ีเป็นกลยุทธทำงกำรตลำดวำ่ “โปรแกรมสำมมติ สิ ำหรบั ทุกคน (3D FOR
EVERYONE)”

Joe Esch และ Brad Schell ผู้สรำ้ งโปรแกรมท่วี ันหน่งึ จะกลำยเปน็ โปรแกรมสร้ำงโมเดลสำมมติ ิที่มี
คนใช้มำกทีส่ ดุ ในโลก

โปรแกรม Sketchup สำมำรถสร้ำงโมเดลสำมมิติได้อย่ำงง่ำยดำย

16

โปรแกรม SketchUp ออกวำงจำหน่ำยคร้ังแรกในเดือนสงิ หำคม ปี 2000 โดยทง้ั คู่ (Joe Esch และ
Brad Schell ) มงุ่ เปำ้ กำรตลำดไปที่กลุม่ สถำปนิก, นักออกแบบ และผู้สรำ้ งภำพยนตร์ ดว้ ยควำม
งำ่ ยและรำคำไม่แพง ทำให้ในชว่ งฤดูใบไม้ร่วงปเี ดยี วกนั โปรแกรม Sketchup ไดร้ บั รำงวัล “Best
New Products or Services” ในงำน A/E/C SYSTEMS ทจี่ ดั โดย Digital Media Net
โปรแกรม SketchUp นน้ั ใช้งำนได้ง่ำยและสนกุ ทำให้ไดร้ บั ควำมนยิ มอย่ำงรวดเร็ว

จดุ เริม่ ต้นของ Google SketchUp

หลงั จำกไดร้ ับกำรตอ้ นรบั เป็นอย่ำงดีจำกผใู้ ช้จำนวนมำก บรษิ ัท @Last Software ก็ได้พัฒนำ
รูปแบบกำรทำงำนให้สงู ข้ึนไปอกี โดยครำวน้ีเปิดโอกำสใหผ้ ู้ใช้งำน Sketchup สำมำรถวำงโมเดลสำม
มติ ิท่ีพวกเขำสร้ำงขึน้ ลงบน Google Earth

ตวั อย่ำงโมเดลสำมมิติท่สี รำ้ งด้วย Sketchup วำงอยบู่ น Google Earth
ท่มี ำ : http://www.newswise.com/images/uploads/2013/07/30/10861_3241_1.jpg
บรษิ ทั Google ท่ีกำลังพัฒนำ Google Earth ในขณะนน้ั ประทบั ใจรปู แบบกำรทำงำนของโปรแกรม
SketchUp อยำ่ งมำก ในท่สี ุดก็ตัดสนิ ใจซื้อโปรแกรม SketchUp จำกบรษิ ัท @ Last Software กำร
ซื้อขำยเกิดขนึ้ ในเดือน มนี ำคม ปี 2006 เน่ืองจำกบริษัท Google ต้องกำรใหโ้ ปรแกรม SketchUp
ถูกนำไปใชโ้ ดยทกุ ๆ คน พวกเขำจงึ ตดั สินใจแจกโปรแกรม SkethUp ฟรี ให้กับทุกๆ คนท่ตี อ้ งกำรใน
รูปแบบ Free Version ควบคู่กับกำรจำหนำ่ ยในรำคำถูกสำหรบั ส่วนที่เปน็ Pro Version ภำยใต้รม่

17

เงำของบรษิ ทั Google โปรแกรม Google SketchUp ไดร้ บั กำรพัฒนำอย่ำงต่อเนื่องจำก Version 6
ไปสู่ Version 7 และ 8
สำเหตุลึกๆ ทบี่ ริษัท Google ยกั ษใ์ หญ่ในด้ำน Search Engine และ Google Earth ซอื้ SketchUp
มำจำกบริษัท @ Last Software กค็ อื บริษัท Google ต้องกำรให้ทุกคนในโลก ชว่ ยกำรสรำ้ งโลกเป็น
โมเดลสำมมติ ิใน Google Earth โดยเปิดโอกำสให้ทกุ คนใชโ้ ปรแกรม SketchUp แบบไม่เสียเงนิ
สรำ้ งโมเดล บำ้ น อำคำร สถำนทท่ี อ่ งเท่ยี ว หรือแม้แต่สิง่ ปลูกสร้ำงตำ่ งๆ เช่น สะพำน ทำงรถไฟ และ
เปดิ โอกำสใหท้ ุกๆ คนสำมำรถ Upload โมเดลที่สร้ำงแลว้ เสร็จลงบน Google Earth
ไมน่ ำนนกั Google ก็พบว่ำมผี ูค้ นจำนวนมำกเร่ิมสรำ้ งโมเดลสำมมติ ขิ องตัวเอง เด็กตวั เล็กๆ นำ
SketchUp ไปสรำ้ งโมเดลบำ้ นและของเลน่ ในฝัน เดก็ มธั ยมนำ SketchUp ไปสร้ำงโมเดลโรงเรียน
พอ่ บ้ำนนำ SketchUp ไปสรำ้ งต้ใู ส่ของ หรอื แมแ้ ตธ่ รุ กิจสร้ำงเกมสแ์ ละภำพยนตร์ก็นำ SketchUp
ไปใชป้ ระโยชน์

เด็กๆ กำลังสนุกกบั กำรสรำ้ งโมเดลสำมมติ ิ ดเู หมือนวำ่ ศลิ ปะกำรสรำ้ งโมเดลสำมมิตกิ ็ไมย่ ำกเกินไป
สำหรับเดก็ ตัวเล็กๆ

ทม่ี ำ http://sketchupdate.blogspot.com/2012/01/strengths-of-autism-shine-in-3d.html

แมก้ ำรสรำ้ งโมเดลใน Google Earth ไมไ่ ดร้ ับควำมนิยมเท่ำทีค่ วร แตเ่ ม่ือผู้คนใช้ SketchUp กันมำก
ขน้ึ บริษัท Google ก็ได้สร้ำงพ้ืนทเ่ี ก็บโมเดลสำมมิตบิ นพ้ืนที่ Internet โดยต้งั ชอื่ วำ่ Google 3D
WAREHOUSE หรอื คลงั โมเดลสำมมิติ (https://3dwarehouse.sketchup.com/index.html) เปิด

18

โอกำสใหผ้ ู้คนสรำ้ งโมเดลสำมมติ ิ สำมำรถ Upload และแลกเปลี่ยนโมเดลสำมมติ ริ ะหวำ่ งกัน
ปัจจุบันมีโมเดลมำกกว่ำ 1 ล้ำนโมเดลให้ผู้หลงใหลในกำรสร้ำงโมเดลสำมมติ โิ หลดไปใช้งำนไดฟ้ รี
และเพ่ือคงไว้ซงึ่ กลุ่มคนรักกำรสรำ้ งโมเดลสำมมติ ิ บรษิ ทั Google ไดจ้ ัดงำน 3D BASECAMP เป็น
ประจำทุกปี ตงั้ แต่ปี 2010 โดยไดร้ ับกำรตอบรบั เป็นอย่ำงดจี ำกแฟนๆ ผู้คนมำกมำยจำกหลำกหลำย
สำขำอำชีพเขำ้ มำรว่ มงำนและเฝ้ำรอดูกำรพัฒนำใหม่ๆ ท่ีจะเกดิ ขึ้นกับโปรแกรมสร้ำงโมเดลสำมมิติท่ี
พวกเขำชนื่ ชอบ ผมก็เป็นแฟน Sketchup คนหน่งึ ท่ีอยำกจะไปรว่ มงำนนเ้ี ช่นกนั วันหนึง่ ถ้ำผมเคลียร์
งำนได้หมดและเวลำลงตัว ผมจะไปรว่ มงำน 3D BASECAMP ใหไ้ ด้

3D WAREHOUSE คลงั โมเดลสำมมิตนิ ับล้ำนทท่ี ุกคนสำมำรถโหลดมำใชก้ ันไดฟ้ รี

งำน 3D BASECAMP จัดทส่ี หรฐั อเมริกำทุกๆ ปี

จาก Google มาสงู่ านกอ่ สรา้ ง (Construction) เต็มตวั ท่ี Trimble

19

หลังจำกโปรแกรม SketchUp ถูกพัฒนำมำถึง Version 8 บริษัท Google ก็ไม่ได้พัฒนำ Version
ใหม่ๆ เพ่ิมเติมอีกเลย ในเดือนเมษำยนปี 2012 บริษัท Google ก็ได้ตัดสินใจขำยโปรแกรมสร้ำง
โมเดลสำมมิติทวี่ ำ่ กันวำ่ มผี ู้ใช้งำนมำทีส่ ดุ ในโลกในขณะนั้นให้กบั บริษัทยักษ์ใหญ่แห่งวงกำร GPS ท่ีช่ือ
ว่ำ Trimble กำรซอ้ื ขำยครง้ั นนั้ เกิดข้นึ อย่ำงรวดเร็ว สร้ำงควำมสงสัยให้กับแฟนๆ SketchUp ท่ัวโลก
ในขณะน้ันบริษัท Trimble ได้ดำเนินกำรซื้อโปรแกรมวิศวกรรมและก่อสร้ำงมำกมำย โดยโปรแกรม
คนไทยรู้จกั กันดีคือ Tekla Structure

ตัวอย่ำง Hardware ตำ่ งๆ ของบริษัท Trimble

บริษทั Trimble ใหค้ วำมสำคัญกบั ธรุ กิจกำรพัฒนำ Software สำหรบั งำนก่อสรำ้ ง ตัวอย่ำงในภำพ
ดำ้ นบนคอื โปรแกรมที่ใช้สำหรบั งำนโครงสรำ้ ง (Structure) ซึง่ ขวำมือสดุ กค็ ือโปรแกรม SketchUp

ซึ่งวิศวกรไทยยังมีควำมเชอื่ ว่ำเป็นโปรแกรมที่ไม่มีประสิทธิภำพ

20

บริษัท Trimble ที่มธี รุ กจิ หลักดำ้ น GPS และซอฟต์แวร์ในแวดวงอตุ สำหกรรม กำลงั สนใจทีจ่ ะพัฒนำ
ธรุ กจิ Software และ Hardeware ในธุรกจิ A/E/C (สถำปนกิ /วศิ วกร/งำนกอ่ สรำ้ ง) แข่งขันในตลำด
เดยี วกันกับ บริษัท Autodesk หรอื ท่ีเรำรจู้ ักกนั ดใี นชื่อของบริษัทท่ผี ลติ Autocad ใหใ้ ชก้ นั อยู่ท่วั
ประเทศในปจั จบุ ัน บรษิ ัทTrimble สัญญำวำ่ SketchUp ร่นุ ปกตจิ ะยงั แจกฟรตี ่อไป และจะยงั
ดำเนินโครงกำร 3D Warehouse หรือคลงั โมเดลสำมมติ ทิ เ่ี ปิดให้ใครก็ได้ใชง้ ำนเชน่ เดมิ อย่ำงไรก็ตำม
ผมกม็ คี วำมเชือ่ อย่ำงแรงกลำ้ วำ่ Trimble เองกจ็ ะพัฒนำ SketchUp ตอ่ ในฐำนะเคร่อื งมือสร้ำง
โมเดลสำหรับมืออำชพี โดยจะยังคงหนำ้ ตำและสว่ นติดต่อผู้ใช้ท่เี ข้ำใจงำ่ ยไวเ้ หมือนเดมิ เพรำะควำม
งำ่ ยและสนุก กค็ ือจดุ แข็งของ SketchUp ท่ยี ังไม่มโี ปรแกรมใดๆ ในโลกพัฒนำใหท้ ัดเทียมได้

21

บทท่ี 3
“ตัวอยา่ งงาน SketchUp ของต่างประเทศ”

22

ตวั อยา่ งงาน Sketchup ของตา่ งประเทศ

ปัจจุบัน Trimble SketchUp ได้ถูกนำมำใช้ในงำนวิศวกรรมมำกขึ้น โดยจะเห็นได้จำกกำรที่บริษัทยักษ์ใหญ่
ในต่ำงประเทศ ได้นำ Sketchup มำใช้ในกำรจัดกำรงำนก่อสร้ำงควบคู่กับกำรใช้โปรแกรม BIM หรือ
Building Information Modeling บริษัทต่ำงๆ เหลำ่ นไี้ ด้แก่

ตัวอย่างงานของสถาปนิก

Dan Tyree

23

Peter Wells

24

25

ตัวอย่างงานของบริษทั เราเหมาก่อสร้าง
Montenson

26

DPR Construction

27

JE Dunn Construction

28

29

Turner Construction

30

ตวั อย่างงานวิศวกรรม
Stangl Associates

31

Daniel Company

32

André Silva

33

34

บทท่ี 4
“ตัวอย่างงาน SketchUp ในประเทศไทย”

35

ตัวอยา่ งการสร้างโมเดลสามมติ สิ าหรบั งานสถาปนกิ ในไทย

ในประเทศไทย โปรแกรม SketchUp ไม่ไดร้ บั ควำมสนใจจำกวิศวกรและผ้รู ับเหมำเท่ำทีค่ วร ผูใ้ ช้ส่วนใหญท่ ี่
เหน็ ได้ชัดเจนก็คือ สถำปนกิ สถำปนกิ ไทยนยิ มนำ SketchUp มำใช้เป็นเคร่ืองมือนำเสนอแนวคดิ งำนออกแบบ
ในประเทศไทยถำ้ พดู ถงึ กล่มุ ของสถำปนิกทร่ี ักกำรใช้ SketchUp ก็ตอ้ งเปน็ กลมุ่ ใน Facebook ทใี่ ช้ชือ่ ว่ำ
“คนรกั SketchUp” (https://www.facebook.com/groups/318781811546106/)

ตัวอยำ่ งงำนออกแบบและเขยี นแบบอำคำรของสถำปนิกทำ่ นหน่ึงดว้ ยโปรแกรม SketchUp

ตัวอย่ำงผลงำนของสถำปนิกทำ่ นหนง่ึ ที่ใชโ้ ปรแกรม SketchUp ในกำรเขียนแบบได้อย่ำงละเอียดและ
สวยงำม

36

ตวั อย่างการสร้างโมเดลสามมติ ิสาหรบั งานวศิ วกรรมและก่อสร้างของไทย

สำหรบั ในด้ำนวศิ วกรรมและวงกำรก่อสรำ้ ง ยังไม่มคี นไทยนำมำใชก้ ันมำกนัก ทเี่ ปน็ เชน่ นีอ้ ำจเพรำะวำ่ คนไทย
ยงั ยึดตดิ กับควำมคดิ ที่ว่ำ Sketchup คือโปรแกรมสร้ำงโมเดลและภำพสวยงำมเท่ำนน้ั อยำ่ งไรกต็ ำมหลงั จำกผู้
แต่งได้ต้ังกล่มุ ใน Facebook ท่ีชอื่ วำ่ วศิ วกรไทยใช้ Sketchup กพ็ บว่ำมี ผู้รับเหมำ ชำ่ ง และวิศวกรหลำย
ทำ่ นได้นำ Sketchup ไปใชอ้ อกแบบและเขยี นแบบในงำนกอ่ สร้ำงได้อยำ่ งน่ำสนใจทเี่ ดียวครับ ปัจจบุ นั มี
วิศวกร ช่ำง และผูร้ ับเหมำกว่ำ 7,000 คนเปน็ สมำชกิ ของกลมุ่ โดยหลำยๆ คนได้สร้ำงผลงำนได้น่ำสนใจมำกๆ

ผลงำนโปรแกรม SketchUp และ LayOut งำนระบบของคณุ Saichol Thummo
(https://www.facebook.com/saichol.thummo?fref=photo) สมำชกิ ของกลุ่มวศิ วกรไทย ใช้

SketchUp

37

โมเดลงำนเหล็กท้งั หมดของอำคำรของคุณ Fever Neung Unlover
(https://www.facebook.com/ForeverCho/about) สมำชิกของกลุ่มวศิ วกรไทย ใช้ SketchUp

โมเดลงำนโครงหลังคำ ของคุณ Thanakorn Phurthiwarodom
(https://www.facebook.com/arm.phurthiwarodom?fref=ufi) สมำชิกของกลุม่ วศิ วกรไทย ใช้

SketchUp

38

โมเดลแสดงขัน้ ตอนกำรวำงท่อระบำยนำ้ ของคุณ Saichol Thummo
(https://www.facebook.com/saichol.thummo?fref=photo) สมำชกิ ของกลุ่มวศิ วกรไทย ใช้

SketchUp

39

ผลงำนโปรแกรม SketchUp และ LayOut งำนระบบบำบัดนำ้ เสยี ของคณุ Thanakorn Phurthiwarodom
(https://www.facebook.com/arm.phurthiwarodom?fref=ufi) สมำชกิ ของกลุ่มวิศวกรไทย ใช้
SketchUp

40

ผลงำนโปรแกรม SketchUp และ LayOut งำนปำ้ ยสญั ลกั ษณจ์ รำจรของคุณ Ekkaphab Langchay
(https://www.facebook.com/arm.phurthiwarodom?fref=ufi) สมำชกิ ของกล่มุ วศิ วกรไทย ใช้

SketchUp

โมเดลงำนกอ่ สรำ้ งรสี อร์ทของคุณ Ppk Phiso (https://www.facebook.com/ppk.phiso) สมำชกิ ของกลุ่ม
วศิ วกรไทย ใช้ SketchUp

41

โมเดลโรงไฟฟ้ำถำ่ นหินของคุณ Jarug Ampunpong (https://www.facebook.com/jarug.ampunpong?fref=nf)
สมำชกิ ของกลมุ่ วศิ วกรไทย ใช้ Sketchup

โมเดลวดั ของคุณ รกั พงษ์ ไชยเชษฐ์
(https://www.facebook.com/profile.php?id=100001661588839&fref=nf) สมำชกิ ของกลมุ่ วิศวกร

ไทย ใช้ SketchUp

42

โมเดลบอ่ เก็บนำ้ ของคุณ Thammarat Boonsaneur
(https://www.facebook.com/thammarat.boonsaneur?fref=photo) สมำชิกของกล่มุ วิศวกรไทย ใช้

SketchUp

ตัวอย่างการสร้างโมเดลสามมิติสาหรับงานวศิ วกรรมและก่อสรา้ งของผแู้ ตง่

ผู้แต่งเป็นหนึ่งในผู้บุกเบิกกำรนำ SketchUp มำใช้จัดกำรงำนก่อสร้ำงในไทย ตั้งแต่ งำนตรวจสอบ
หนำ้ งำน งำนออกแบบเบ้อื งต้น งำนออกแบบละเอียด กำรเขียนแบบก่อสร้ำง กำรประเมิณรำคำโครงกำรและ
กำรหำปริมำณวัสดุ กำรบริหำรจัดกำรงำนก่อสร้ำง และ Facility Management ปัจจุบันเป็นผู้จัดกำรแผนก
ออกแบบและปรึกษำโครงกำรก่อสร้ำงระบบบำบดั นำ้ เสีย มีตัวอย่ำงกำรนำ Sketchup มำใช้ในกำรจัดกำรงำน
กอ่ สร้ำง ดังตวั อยำ่ งตอ่ ไปน้ี

43

44

บทท่ี 5
การสรา้ ง Component พน้ื ฐานเพอ่ื ใช้เป็นชน้ิ ส่วนเสมอื นจริงในการสร้างโมเดลต้นแบบของ

โครงการ (Prototype)

45

ขอ้ มูลพ้นื ฐาน (Database) และการประกอบโมเดล (Model Assembling)

เม่อื ประมำณ 2 ปที ่แี ลว้ ผแู้ ต่งได้พัฒนำแนวคิดกำรใชโ้ มเดลสำมมติ ิเพื่อเพิม่ ประสิทธิภำพกำรทำงำนของทมี
ออกแบบและปรกึ ษำโครงกำรก่อสร้ำง ซงึ่ ในขณะนนั้ ผแู้ ต่งทำงำนอยู่ในตำแหน่งผ้จู ดั กำรแผนกวศิ วกรรม ผู้แต่ง
ไดพ้ บบทควำมของทำ่ นอำจำรย์ Dennis Fukai โดยบังเอิญและก็เกิดควำมประทับใจเป็นอนั มำก
แนวคิดของอำจำรย์ Dennis กค็ อื กำรใช้โปรแกรม SketchUp สร้ำง Component เพื่อจำลองวัสดุตำ่ งๆ ท่ใี ช้
ในงำนก่อสรำ้ งเก็บไวใ้ นรปู แบบของขอ้ มูลพนื้ ฐำน (Database) หลังจำกนน้ั กน็ ำ Database ตำ่ งๆ ท่ีเก็บไว้มำ
ประกอบกันเปน็ โมเดลสำมมติ ิของงำนก่อสรำ้ ง (Construction Model) ใหเ้ สมอื นจริงทส่ี ดุ
ท่นี ่ำสนใจคือ อำจำรย์ Dennis ใหค้ วำมสำคัญกบั ขั้นตอนกำรสรำ้ งโมเดลสำมมติ ิใหเ้ สมอื นกบั ขน้ั ตอนกำร
กอ่ สร้ำงจรงิ ๆ โดยเปิดโอกำสใหท้ ุกคนมสี ่วนร่วมในกำรแลกเปล่ยี นแนวคิดกำรทำงำน โดยท่ำนเหน็ ว่ำถ้ำ
ผสู้ รำ้ งโมเดลเขำ้ ใจขัน้ ตอนกำรทำงำนทจี่ ะเกดิ ข้ึนจรงิ ในอนำคตและทุกคนมีส่วนร่วมในกำรทำงำนอย่ำงแท้จริง
ปญั หำควำมขดั แยง้ หรือข้อผิดพลำดในงำนกอ่ สรำ้ งจะลดน้อยลงไดม้ ำก ผแู้ ตง่ ประทับใจแนวคิดนี้มำก และนก่ี ็
คอื จุดกำเนดิ ของแนวคิดในกำรสรำ้ งกระบวนกำรทำงำนแบบใหม่ทผ่ี ู้แตง่ จะอธิบำยตอ่ ไปในหนงั สอื เลม่ นี้

Dennis Fukai, Architect, PhD
ท่ีมำ http://insitebuilders.com/CV

46

ตัวอย่ำง Component ที่สรำ้ งข้นึ เพ่ือจำลอง วัตถุ ส่งิ ของและวัสดุต่ำงๆ ในโลกควำมเปน็ จรงิ
ทม่ี ำ http://insitebuilders.com/

Database งำนก่อสร้ำงถูกรวบรวมไวใ้ น Computer เพ่ือรอกำรใชง้ ำน
ทีม่ ำ http://insitebuilders.com/

47

กำรสรำ้ งโมเดลเกดิ จำกกำรประกอบช้ินส่วนพ้ืนฐำนหรือ Database เขำ้ ดว้ ยกันตำมหลกั กำรวศิ วกรรมและ
วิธีกำรทเ่ี หมำะสม

ท่ีมำ http://insitebuilders.com/

ในระหวำ่ งกำรสรำ้ งโมเดลผูส้ รำ้ งจะต้องจำลองกระบวนกำรและข้นั ตอนกำรก่อสร้ำงไปด้วย วธิ กี ำรเช่นนีจ้ ะ
ช่วยใหง้ ำนกอ่ สรำ้ งมีขอ้ ผิดพลำดทนี่ ้อยลง
ท่มี ำ http://insitebuilders.com/

48

ตัวอย่ำงงำนสรำ้ งโมเดลแบบ 3D CONSTRUCTION MODELING ตำมแนวคดิ ของอำจำรย์ Dennis
ทม่ี ำ http://insitebuilders.com/

กระบวนการทางานแบบ 3D CONSTRUCTION MODELING ทเ่ี สนอโดยอาจารย์ Dennis
และการประยกุ ต์เขา้ กบั การทางานของผูแ้ ตง่

หลงั จำกท่ผี ้แู ต่งใชเ้ วลำส่วนใหญศ่ กึ ษำแนวคิดกำรทำงำนแบบ 3D CONSTRUCTION MODELING เพ่ือนำมำ
ประยุกตใ์ ช้กับงำนกอ่ สร้ำงของตวั เอง ผแู้ ตง่ พบ แนวคดิ ของอำจำรย์ Dennis นั้นสำมำรถนำมำใช้ได้จรงิ กบั คน
ไทย สำเหตุทเี่ ปน็ เชน่ กนั กเ็ พรำะวำ่

1. โปรแกรม Trimble SketchUp ใชง้ ำนได้งำ่ ย
คนไทยชอบอะไรงำ่ ยๆ ไม่ยุ่งยำก ดังนั้นกำรแนะนำให้คนในองค์กรหันมำใชโ้ ปรแกรม SketchUp

เปน็ เครอื่ งมือในกำรทำงำนและส่ือสำรระหว่ำงกันในองค์กร จึงมีควำมเป็นไปไดม้ ำกกวำ่ กำรใช้
AutoCad หรอื โปรแกรม BIM อ่นื ๆ ทีไ่ มค่ ่อยมคี นอยำกใช้กนั เพรำะว่ำยำกมำกๆ
2. โปรแกรม Trimble SketchUp มีควำมสนุก

หลำยคนทีเ่ ริม่ ใช้โปรแกรม SketcUp ก็จะพบวำ่ โปรแกรมตัวนี้มีควำมสนกุ มำกเม่อื เริ่มใช้เปน็
บำงคนถึงกลบั อดหลับอกนอน เพื่อต้ังตำรอที่จะเห็นผลงำนที่เขำกำลังทำสำเรจ็

3. โปรแกรม Trimble SketchUp มปี ระสทิ ธภิ ำพ
หลงั จำกบรษิ ทั Trimble ซ้อื โปรแกรม SketchUp มำจำกบริษัท Google พวกเขำก็ไดพ้ ัฒนำ

ศักยภำพโปรแกรมท่ีครงั้ หนง่ึ ถกู มองจำกคนไทยวำ่ เป็นโปรแกรมสร้ำงโมเดลสำมมติ ิสำหรับงำน

49

นำเสนอโครงกำรเทำ่ นัน้ ใหก้ ลำยเปน็ โปรแกรมเพ่อื งำนก่อสร้ำงเต็มตัวและยงั สำมำรถกำหนดหมวด
งำนให้สอดคล้องกับโปรแกรม BIM ได้อกี ด้วย
4. โปรแกรม Trimble SketchUp มีรำคำไมแ่ พงเมื่อเทียบกับโปรแกรม BIM

โปรแกรม Trimble SketchUp มีรำคำประมำณ 20,000 บำท ซ่ึงมรี ำคำถูกกว่ำโปรแกรมตวั
อน่ื ๆ ที่มรี ำคำหลำยแสนบำท
5. โปรแกรม Trimble SketchUp กำลังได้รับควำมนิยมสงู สดุ ในประเทศไทย

ตลอดระยะเวลำสองปีที่ผ่ำนมำ โปรแกรม SketchUp เป็นโปรแกรมสำมมติ ิทไ่ี ด้รบั ควำมนิยม
มำกท่ีสดุ ในโลก ว่ำกนั ว่ำมผี คู้ นใช้โปรแกรมตัวนี้สรำ้ งโมเดลสำมมติ มิ ำกกว่ำ 30 ลำ้ นคนทั่วโลก และก็
มจี ำนวนมำกขึ้นเรอื่ ยๆ โดยเฉพำะในประเทศไทย

เพอ่ื พิสจู นแ์ นวคดิ แบบใหม่นี้ ผูแ้ ตง่ เรมิ่ ตน้ จำกกำรสอนทีมงำนวิศวกรในแผนกออกแบบทตี่ ัวเองดแู ล

รบั ผิดชอบ แล้วคอ่ ยเผยแพร่แนวคดิ แบบใหม่นี้ใหก้ ับฝำ่ ยอื่นๆ ทร่ี ่วมงำนกับทีมของตัวเอง ในชว่ งแรกๆ มี

หลำยคนตอ่ ตำ้ นแนวคดิ แบบใหมน่ ม้ี ่ก โดยเฉพำะประธำนบริษัทท่ีไม่เข้ำใจหลักกำรในตอนแรก แต่หลังจำกท่ี

ไดน้ ำมำใช้ในกำรทำงำนและเห็นผลในดำ้ นบวก ปัจจุบนั แนวคิดแบบน้ี ได้รบั กำรยอมรบั จำกทุกคนภำยใน

องค์กร

เพอ่ื ทจี่ ะให้ผู้อ่ำนไดเ้ ขำ้ ใจหลักกำรและกระบวนกำรทำงำนแบบ 3D CONSTRUCTION MODELING ผู้แตง่ จงึ

รวบรวมภำพอธบิ ำยตวั อย่ำงขั้นตอนกำรทำงำนตำ่ งๆ ท่ผี มได้ทำไว้ในขณะทเี่ ปน็ วิศวกรออกแบบและให้

คำปรกึ ษำงำนก่อสร้ำงระบบบำบดั น้ำเสียและระบบผลติ ก๊ำซชีวภำพ ดังที่จะกล่ำวไว้ในบทตอ่ ๆ ไป

50

กำรสรำ้ ง Database จะต้องใช้คำส่งั Make component ร่วมกบั Dynamic component
ที่มำ http://insitebuilders.com/

ตวั อย่างข้ันตอนการสรา้ ง Database ด้วยคาสั่ง Make Component และ Dynamic Component