บทที่ 4

บทที่ 4

ข้อบังคบั มาตรฐานความปลอดภยั และแนวทางปฏบิ ัติ

ผลของการเรียนรู้
ท่านจะได้เข้าใจภาพรวมของมาตรฐานและข้อบังคับสาหรับ RACHP ที่สาคัญและมีอิทธิพลต่องาน

ประจาวันของท่าน ส่ิงทีน่ ่าสนใจน้ีอยู่บนมาตรฐานและข้อบังคับท่ีสาคัญเพ่ือรับประกนั ความปลอดภัยของท่าน
ในขณะจัดการสารทาความเย็นด้วยส่ิงท่ีน่าสนใจเป็นพิเศษกับสารทาความเย็นติดไฟและความปลอดภัยของ
ชุมชนเช่นกัน ทา่ นจะเรียนรู้วา่ ขนาดของการอัดของสารทาความเยน็ ตดิ ไฟได้รบั การคานวณอย่างไรด้วย

วตั ถปุ ระสงค์
เมอื่ รับการเรียนรู้ในบทนแี้ ลว้ ผู้ เรียนจะต้องสามารถ
1. เขา้ ใจบทบญั ญัตแิ ละขอ้ บงั คบั แห่งชาติได้
2. ทราบถงึ เคร่ืองหมายความปลอดภยั สนิ คา้ ได้
3. เข้าใจมาตรฐาน RACHP ระหว่างประเทศได้
4. ทราบถึงระบบสนิ คา้ RACHP ความปลอดภัยในตัวเองได้
5. เข้าใจบรรยากาศทีก่ ่อให้ระเบิดได้
6. ทราบถงึ การจากัดขนาดการอัดสาหรบั สารทาความเยน็ ติดไฟได้

การจัดการใช้สารทาความเยน็ ท่ตี ิดไฟได้อย่างปลอดภยั 99

บทท่ี 4 ข้อบงั คับ มาตรฐานความปลอดภยั และแนวทางปฏิบตั ิ

4.1 บทบญั ญตั แิ ละขอ้ บงั คบั แหง่ ชาติ

เพื่อปอ้ งกนั อุบัตเิ หตกุ ารใช้ของสารทาความเยน็ ทั้งหมด แต่สาหรบั สารทาความเยน็ ตดิ ไฟหรอื ที่มีความ
เปน็ พิษสงู ทไ่ี ดร้ ับการควบคมุ ระเบยี บทีก่ ระทบกับการใช้ไฮโดรคาร์บอนท่ีปลอดภยั อาจได้รบั การแยกประเภท
ออกเป็นบทบญั ญตั แิ หง่ ชาติ มาตรฐานแหง่ ชาตหิ รอื ระหว่างประเทศและแนวทางปฏบิ ัติในเชงิ อุตสาหกรรม ซง่ึ
แตล่ ะระเบยี บเหลา่ น้ีได้รับใช้จุดมุ่งหมายโดยเฉพาะ และทั้งนม้ี ีความสาคัญเพ่ือทจ่ี ะเข้าใจว่าระเบยี บเหล่าน้ีคือ
อะไรและทาอยา่ งไรทจ่ี ะระบเุ อกสารท่เี หมาะสม เพอ่ื ใช้สาหรบั สถานการณ์โดยเฉพาะ

ข้อบังคับ มาตรฐานและแนวทางปฏิบัติอาจอ้างถึงการออกแบบหรือผู้ผลิตของระบบและสินค้าหรือ
การตดิ ต้งั ตาแหน่ง การบรกิ าร การบารงุ รักษาและการรอ้ื ถอนของระบบและสินคา้ การออกแบบและการผลิต
ไม่ได้รับการครอบคลุมในเอกสารน้ี สาหรับสารสนเทศต่อไปอีก ในการออกแบบและการผลิต โปรดอ้างถึง
“แนวทางปฏบิ ตั ิสาหรับการใช้ทีป่ ลอดภัยของสารทาความเยน็ ไฮโดรคารบ์ อน” (GIZ 2010)

ข้อบังคบั แหง่ ชาติ

มาตรฐานแหง่ ชาติ

มาตรฐาน
ระหวา่ งประเทศ

แนวทางปฏบิ ัติเชงิ
อุตสาหกรรม

ภาพที่ 4.1 ลาดบั ชัน้ ของข้อบังคบั มาตรฐานและแนวทางปฏิบัติ

ข้อบังคับแห่งชาติมีความเกี่ยวเน่ืองตรงกันสูงสุด เนื่องจากข้อบังคับแห่งชาติน้ีเป็นการผูกพันทาง
กฎหมาย มาตรฐานแห่งชาติหรือระหว่างประเทศเป็นการตีความของว่าอะไรคือ “ความปลอดภัย” ขณะที่
แนวทางปฏิบัติทางอุตสาหกรรมส่วนใหญ่เป็นการสมัครใจ บทบัญญัติอาจอ้างถึงมาตรฐานได้ โดยส่ิงน้ันทาให้
ข้อกาหนดความต้องการโดยเฉพาะ ได้รับการบังคับแต่ละประเทศมีบทบัญญัติเป็นของประเทศเอง ท้ังน้ีมี
ความสาคัญเพ่ือให้รเู้ นอ้ื หาของบทบัญญตั ิทีส่ ามารถปรับใช้ได้

การจดั การใชส้ ารทาความเย็นทตี่ ิดไฟได้อยา่ งปลอดภัย 100

ระเบียบหรอื ขอ้ จากัดสาหรับการใช้ของสารทาความเย็นติดไฟ อาจเปน็ ผลจากข้อมลู ท่ีหลากหลายของ
สินค้าและขอ้ บังคบั แหง่ ชาติ ทา่ มกลางส่ิงเหลา่ นั้น:

 ความปลอดภัยสถานที่ทางาน ระเบียบอนามัยและความปลอดภัย (ตัวอย่างเช่น ทั้งน้ีมีระเบียบ
ตามปกติที่ประยุกต์เข้ากับการตรวจสอบของสินค้าการทางานและการติดต้ัง ภายใต้การเฝ้าสังเกตโดยผู้ได้รับ
การรบั รองหรอื “บุคคลผูม้ คี วามสามารถ” ทไ่ี ด้รบั อนุญาต)

 ความปลอดภัยทางอัคคภี ัย

 ประมวลกฎหมายการก่อสร้างอาคารและความปลอดภยั อาคาร (ตัวอย่างเช่น ข้อจากัดการใช้ของ
สารติดไฟในอาคารสงู )

 การปกปอ้ งสภาพแวดล้อม (ตัวอยา่ งเชน่ ข้อบังคบั เร่ืองโอโซนแห่งชาตโิ ดยปกติ จะประยกุ ต์ใช้การ
นาเข้าและการส่งออกของสารต้องห้ามในบางประเทศ สิ่งนี้อ้างถึงการขึ้นทะเบียนของเจ้าหน้าท่ีเทคนิคของ
ภาคหรือรวมถึงระเบียบเฉพาะ ดังเช่นการส่ังห้ามบนการปล่อยสู่บรรยากาศและโดยส่ิงน้ันกลายเป็นเรื่อง
เก่ยี วเน่อื งกันโดยตรงสาหรบั กิจกรรมภายในเอกสารน้ี)

 ขอ้ บังคบั ความปลอดภยั การทางาน

สหภาพยุโรปมีกฎเกณฑ์กลางและข้อบังคับที่ได้รับการยอมรับ ทาให้เป็นผลในประเทศสมาชิก
ทั้งหมดและดงั นน้ั ไดร้ ับการแพร่ออกไปด้วยอิทธิพลสูง กฎเกณฑก์ ลางและข้อบังคบั เหล่านัน้ ได้รับการใช้โดย
สม่าเสมอเป็นตัวอย่า งหรือการปฏิบัติที่เป็นเลิศแล ะสามารถได้รับ การใช้เป็นแนวทางปฏิ บัติส า ห รั บ
บทบญั ญตั แิ หง่ ชาติ ดงั นั้น ตัวอย่างของยุโรปได้รบั การอา้ งถึงในบางคร้ัง

เว็บพนื้ ทีบ่ รเิ วณ https://eur-lex.europa.eu/homepage.html ใหภ้ าพรวม

4.1.1 ตัวอยา่ งของบทบัญญตั ิความปลอดภัยสถานที่ทางาน

สารทาความเย็นมอี ยใู่ นภาชนะสาหรับขนสง่ 2 ประเภท (ซง่ึ เรยี กวา่ ถงั บรรจุ (cylinders) เช่นกัน) :

4.1.1.1 ความรบั ผิดชอบของนายจา้ ง

โดยทั่วไปนายจ้างของคนงานผู้มีทักษะได้รับการบังคับให้แจ้งลูกจ้างเกี่ยวกับอันตรายของการ
จัดการสารทาความเย็น (และสารที่ทางานซ่ึงอันตรายต่างๆ) และโดยเฉพาะก๊าซติดไฟ ส่ิงเหล่านี้โดยปกติต้อง
ได้รบั การทาในรปู แบบการสอนด้วยวาจาหรือคาส่ังการทางานทีเ่ ขียนลงและส่งิ ที่ยน่ื ให้/ทาให้มี ใช้ได้ ของคาส่ัง
การทางานของงานระบบ RACHP โดยเฉพาะและใบแสดงข้อมลู ความปลอดภัยของวสั ดซุ ่งึ สามารถปรบั ใชไ้ ด้

(MSDS ดูบทท่ี 2 หวั ขอ้ 2.3 ใบแสดงขอ้ มลู ความปลอดภยั ของวสั ดุ)

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ทต่ี ิดไฟได้อย่างปลอดภยั 101

ขอ้ บงั คับการป้องกนั อุบตั ิเหตุ,
ตัวอยา่ งประเทศเยอรมนั :

ข้อบังคับการป้องกันอุบัติเหตุ (UVV) ได้รับการออกโดยสถาบันประกันภัยอุบัติเหตุของสังคม
เยอรมัน ข้อบังคับจานวนโดยน้อยเหล่าน้ีได้ปรับใช้กับทุกภาคของเศรษฐกิจ ดังเช่น ข้อบังคับที่ควบคุม
หลักการของการป้องกัน ขอ้ บงั คบั อนื่ ๆ ใช้กบั เฉพาะงาน สถานประกอบการ หรอื พนื้ ทีข่ องกิจกรรม

ข้อบังคับการป้องกันอุบัติเหตุเป็นการผูกพันทางกฎหมายสาหรับนายจ้าง ซ่ึงตระหนักถึงและผู้เอา
ประกันภัยแตล่ ะราย

ถ้านายจ้างหรือผู้เอาประกันภัยแต่ละราย โต้แย้งข้อบังคับการป้องกันอุบัติเหตุ โดยจงใจหรือผ่าน
การละเลยโดยรวม สถาบันประกันภัยอุบัติเหตุของสังคมเยอรมัน อาจเรียกเก็บค่าปรับมากถึง 10,000 ยูโร
ส่ิงเดียวกันนี้จะปรับใช้กับถ้าโรงงานท่ีไม่ทาตามคาแนะนาท่ีได้รับการออกให้ ตัวอย่างเช่น โดยผู้ตรวจสอบ
แรงงานจากสถาบันประกันภัยอุบัติเหตุของสังคมเยอรมัน (DGUV) ในด้านการตรวจสอบโรงงาน การปรับ
ไม่รวมถึงความเป็นไปได้ของกระบวนพิจารณาแพ่งและอาญา แนวการเข้าสู่ที่คล้ายกันได้รับการบันทึกใน
ประเทศต่างๆ มากมายทั่วโลกในเยอรมนั ข้อบังคับนีซ้ ่ึงเก่ียวกับภาค RACHP จะอย่ใู นระเบียบ DGUV 100-
500 บทที่ 2 หวั ข้อ 2.35:

คาส่งั สาหรบั การตดิ ตง้ั การทางาน & การบารงุ รกั ษา
นายจ้างต้องให้ความรู้แก่ผู้เอาประกันภัย ก่อนการเริ่มงานของผู้เอาประกันภัยสาหรับคร้ังที่ 1 ที่

ชว่ งเวลาทเ่ี หมาะสม ต้องใหค้ วามรู้อย่างน้อยท่สี ุดปีละครัง้ ในเรอ่ื ง
1. อนั ตรายในการรับมอื ระบบทาความเย็นและสนิ คา้ การทาให้เยน็
2. ข้อบังคับความปลอดภัย
3. พฤตกิ รรมในกรณเี กิดอบุ ัติเหตหุ รอื อุบัตกิ ารณแ์ ละมาตรการทีจ่ ะได้รบั การใช้
นายจ้างอาจจ้างงานสาหรับผู้ท่ีได้รับการรับรอง RACHP โดยเฉพาะท่ีเอาประกันภัยเพื่อทางานท่ี

ระบบทาความเย็นและสนิ คา้ การทาใหเ้ ย็นหรอื ในห้องเคร่ืองจักรกล ถ้าผู้เอาประกนั ภัยไดผ้ า่ นการอบรมและ
ได้รับการรบั รอง สามารถไดร้ บั การคาดหมายใหก้ ระทาหนา้ ที่แทนผู้น้ัน อยา่ งเช่ือถือได้

4.1.1.2 กฎระเบยี บและระบบสารสนเทศ

เป็นกฎระเบียบที่ควบคุมความปลอดภัยและอนามัยในสถานที่ทางาน ซง่ึ บรรยายถึงข้อบังคับที่
ได้รบั นนั้ จะทาใหเ้ ป็นผลในทางปฏบิ ัติไดอ้ ยา่ งไร โดยนายจา้ งจดั ให้มีการสังเกตการณร์ ะเบียบนน้ั โดยท่ัวไปอาจ
ได้รับการตง้ั สมมุตฐิ านวา่ เครื่องจักรกลและโรงงานกาลังได้รบั การทางาน โดยสอดคลอ้ งกนั กบั ความทันสมัย ใน
เหตุการณข์ องอุบตั ิเหตุน้นั นายจา้ งสามารถพิสูจน์ได้วา่ นายจา้ งไม่มีความผดิ จากความประมาทเลินเล่อ

สาหรับการทาให้เป็นผลจริงภายในหน่วยงานต่างๆ ระเบียบที่จะได้รับการส่งเสริมโดยระบบ
สารสนเทศที่ไดร้ ับการเขียนในภาษาท่ชี ดั เจนและได้รับการประกอบด้วยตัวอย่างภาพบรรยาย สง่ิ เหลา่ น้รี วมถึง
การปฏิบตั ิและสว่ นของรายการตรวจสอบ

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ที่ตดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภัย 102

4.2 เครอื่ งหมายความปลอดภยั สินคา้

เคร่ืองหมายการให้คารับรองเป็นหลักฐานที่สินค้าต้องเจาะจงให้เป็นไปตามข้อกาหนดตามความ
ตอ้ งการของมาตรฐานโดยเฉพาะ สิง่ ต่อไปนแ้ี นะนาเคร่อื งหมายสนิ คา้ ทีไ่ ดร้ ับการจดจาอยา่ งดบี างเคร่ืองหมาย:

4.2.1 เครื่องหมาย GS

โดยเป็นตัวอย่างหนึ่งของการเปลี่ยนย้ายลงในกฎหมายแห่งชาติ พระราชบัญญัติความปลอดภัยของ
สินค้าเยอรมัน กาหนดให้ผู้ผลิต ผู้นาเข้าและผู้แทนจาหน่ายวางสินค้าการทางานทางเทคนิคเท่านั้นบนตลาดที่
ทาตามระเบียบท่ัวไปของเทคโนโลยี ข้อบังคับความปลอดภัยและการป้องกันอุบัติเหตุทางอาชีพในเยอรมัน
กระทรวงแรงงานและสวสั ดิการสังคมกลาง (BMAS) จา้ งให้ศูนย์การทดสอบเชน่ VDE1, TÜV2 และ UL23 เพื่อ
ทดสอบสินค้าการทางานเชิงเทคนิคสาหรับความปลอดภัยใน การรับรู้ของ กฎหมายแห่งชาติ พระราชบัญญัติ
ความปลอดภัยของสินค้าเยอรมัน สินค้าซ่ึงได้รับการตัดสินเป็นบวกในขณะการทดสอบอาจถือเอาเครื่อง
หมายความปลอดภัยที่ได้รับการจดจาทั้งโลก “ความปลอดภัยที่ได้รับการทดสอบโดย GS” องค์การท่ีได้รับ
การกล่างถึงก่อนหน้า ซ่ึงได้รับการเรียกว่า “ห้องปฏิบัติการทดสอบท่ีได้รับการจดจาแห่งชาติ” (NTRL) ด้วย
แพรห่ ลายไปท่ัวโลก

4.2.2 เครื่องหมาย CE

ในยุโรปเครื่องจักรท้ังหมดที่ได้รับการวางในตลาดและได้รับการนาเข้าทางานต้องทาตามกฎเกณฑ์
กลางเคร่อื งจกั รกลของยโุ รป (2006/42/EC) และถือเอาเครอื่ งหมาย CE เครอื่ งหมาย GS และเครอ่ื งหมาย CE
แตกต่างกันโดยพื้นฐานในข้อเท็จจริงว่าเครื่องหมาย GS ต้องได้รับการทดสอบโดย “องค์กรอิสระ” ที่รัฐเป็นผู้
รับรอง ซ่ึงอิสระสาหรับการทาตามข้อกาหนดความต้องการความปลอดภัยของยุโรป ดังน้ันเคร่ืองหมาย GS มี
ลาดับความสาคญั สูงกวา่ เครือ่ งหมาย CE ซ่ึงอาจมพี นื้ ฐานบนการประกาศใช้โดยผ้ผู ลติ เอง

เคร่ืองหมาย CE เรียกความมั่นใจกับผู้ซ้ือเอกชนและเชิงพาณิชย์ว่า สินค้าซ่ึงถือเครื่องหมายน้ีได้ผ่าน
การประเมินใหเ้ ปน็ ไปตามข้อกาหนดความต้องการความปลอดภัย อนามัยและการป้องกันสภาพแวดล้อม สิง่ นี้
ประยุกต์ใช้กับสินค้าที่ได้รับการผลติ ในประเทศต่างๆ ที่ได้รับการขายในพ้ืนท่ีเศรษฐกิจยุโรป (EEA) ส่ิงท้ังหมด
ซ่ึงวางสินค้าในตลาดได้ติดเครื่องหมาย CE เข้ากับสินค้า โดยสมมุติฐานแล้ว ความรับผิดชอบเต็มๆ ท่ีสินค้าน้ี
เป็นไปตามข้อกาหนดความต้องการทางกฎหมายท้ังหมดสาหรับการทาเครื่องหมาย CE สินค้าเหล่าน้ี ต้องจัด
ให้มีเอกสารและคาส่ังการทางานสาหรับสินค้าเหล่านี้ เพื่อทาตามข้อกาหนดความต้องการความปลอดภัยของ
กฎเกณฑ์กลางยุโรปและเพ่ือระบุในข้อแถลง แนวทางปฏิบัติสาหรับการผลิตและการทดสอบของเครื่องจักร
(ใบรับรองตนเอง)

1Verband der Elektrotechnik, Elektronik und Informationstechnik (สมาคมวิศวกรรมไฟฟา้ อเิ ล็กทรอนิกส์และเทคโนโลยสี ารสนเทศ)
2Technischer Überwachungsverein (สมาคมการตรวจสอบทางเทคนคิ แหง่ เยอรมนั )
3Underwriters Laboratories
4กฎเกณฑก์ ลาง 2006/42/EC ของรัฐสภายุโรปและของสภา 17 พ.ค. 2006 ดา้ นเครอ่ื งจกั รกล, และกฎเกณฑ์กลางแก้ไขเพมิ่ เติม 95/16/EC

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ที่ตดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภัย 103

ทั้งท่ีข้อกาหนดความต้องการเหล่านี้ องค์กรรัฐด้านการสอดส่องดูแลตลาดโดยประจานาสินค้าออก
จากตลาดซ่ึง ถึงแม้จะถือเคร่ืองหมาย CE มีความบกพร่องทางความปลอดภัยอย่างมาก ดังน้ันเคร่ืองหมาย
ทดสอบเพมิ่ เตมิ สามารถจัดใหม้ คี วามปลอดภยั มากข้นึ ต่อผู้ใชแ้ ละผู้บริโภค

ภาพที่ 4.2 VDE GS = ปา้ ยความปลอดภัยท่ี ภาพที่ 4.3 UL GS = ป้ายความปลอดภัยท่ี
ไดร้ ับการทดสอบสาหรับสนิ ค้า ได้รับการทดสอบสาหรบั สนิ ค้า

ภาพท่ี 4.4 เครื่องหมาย VDE ภาพที่ 4.5 เครอื่ งหมาย CE

4.2.3 เครอ่ื งหมาย VDE

หน่ึงในเคร่ืองหมายการทดสอบที่ได้รับการใช้งานบ่อยคร้ังมาก ซึ่งได้เห็นจากยุโรปท่ีต่อจาก
เครื่องหมาย CE คือ เคร่ืองหมาย VDE ผู้ค้า ผู้บริโภคและผู้ใช้ และผู้ซึ่งรับผิดชอบสาหรับความปลอดภัยทาง
ไฟฟ้าในหนว่ ยงาน ทไี่ ดร้ บั การแนะนาให้สนใจกับเครื่องหมาย VDE

4.2.4 เครอ่ื งหมาย UL

สาหรับสหรัฐอเมริกาและอเมริกาใต้ สงิ่ ที่เหมอื นกนั กบั เครื่องหมาย VDE และ GS คอื เครื่องหมาย UL
(ซึ่งได้รับการอ้างถึงบริษัทความปลอดภัยและให้คารับรองแห่งสหรัฐอเมริกาที่ได้รับการรับรองให้กระทาการ
ทดสอบความปลอดภัยโดยสมาคมความปลอดภัยและอนามัยทางอาชีพแหง่ สหรฐั อเมริกา) และหอ้ งปฏิบัติการ
ทดสอบท่ีได้รับการจดจาแห่งชาติ (NTRLs) ซ่ึงเหมือนกันอ่ืนๆ เครื่องหมาย UL เป็นเครื่องหมายการให้คา
รบั รองทไี่ ดร้ ับการยอมรับมากทส่ี ดุ เดียวในสหรัฐอเมริกา ซ่งึ ปรากฏบนสนิ คา้ มูลคา่ 22 พนั ล้าน ในแต่ละปี

การจัดการใช้สารทาความเยน็ ทีต่ ิดไฟได้อย่างปลอดภัย 104

4.3 มาตรฐาน RACHP ระหว่างประเทศ

มาตรฐานความปลอดภัยเป็นเครื่องมอื สาคญั สาหรบั การใช้สินคา้ ซงึ่ ปลอดภยั ของ RACHP มาตรฐาน
ดงั กล่าวไมเ่ คยอ้างถงึ สารทาความเยน็ เฉพาะ แต่ได้รับการพัฒนาต่อไปอีก ณ ปจั จุบัน เพื่อรวมไวซ้ ่งึ สารสนเทศ
มากขน้ึ และการแนะแนวของสารทาความเยน็ ติดไฟ

คุณสมบัติซ่ึงเป็นข้อเสียเปรียบและเป็นอันตรายของสารทาความเย็นธรรมชาติ (สภาพลุกไหม้ได้
ความเป็นพิษและแรงดันสูง) สามารถได้รับการจัดการโดยการออกแบบที่ทันสมัยและปลอดภัยโดยมีพื้นฐาน
บนมาตรฐานและคาแนะนาความปลอดภยั มาตรฐานระหวา่ งประเทศที่รบั มาใชบ้ นการประยกุ ต์ใชข้ องสารทา
ความเยน็ ติดไฟโดยเฉพาะ ได้รับการเผยแพรโ่ ดยคณะกรรมการทางเทคนิคท่ีเก่ียวข้องกับอุตสาหกรรม RACHP
และองคก์ รแหง่ ชาตวิ ่าดว้ ยการมาตรฐาน

องคก์ ารมาตรฐานระหวา่ งประเทศทไ่ี ดร้ บั การพิจารณาในท่นี ี้ไดแ้ ก่: ISO เป็นสหพันธ์ที่แพร่หลายไป
ทั่ ว โ ล ก ข อ ง อ ง ค์ ก ร ม า ต ร ฐ า น
 องค์การระหวา่ งประเทศวา่ ด้วยการมาตรฐาน (ISO) แห่งชาติ ซ่ึงได้รับการก่อต้ังข้ึน
 คณะกรรมมาธกิ ารระหว่างประเทศสาขาอเิ ล็คทรอเทคนคิ (IEC) ใน 1947 โดยปัจจุบันมีประเทศ
สมาชกิ 162 ประเทศ มาตรฐาน
 ที่ระดบั ยุโรป มีองค์การซึ่งเสมอเหมือนกันซ่ึงเผยแพรม่ าตรฐาน ซง่ึ ร ะ ห ว่ า ง ป ร ะ เ ท ศ ไ ด้ รั บ ก า ร จั ด
สามารถเปรียบเทียบได้ที่ครอบคลุมอย่างกว้างๆ ขอบเขตและข้อกาหนดความ เตรยี มการและได้รบั การรบั เอามา
ตอ้ งการเดียวกัน: โดยคณะกรรมการทางเทคนิค
ISO
 คณะกรรมมาธกิ ารยุโรปสาหรับการมาตรฐาน (CEN)

 คณะกรรมมาธิการยุโรปสาหรับการมาตรฐานสาขาอิเล็คทรอ

เทคนิค (CENELEC)

มาตรฐานบางมาตรฐานมีส่ิงที่เหมือนกันในท้ังระบบระหว่างประเทศและยุโรป มาตรฐานดังกล่าว

สามารถมคี วามแตกตา่ งกนั เล็กน้อยหรอื เหมือนกนั

มาตรฐานแทบจะไม่บังคับ มาตรฐานดังกล่าวมีพ้ืนฐานบนกลไกที่เห็นร่วมกันภายในเครือข่ายอย่าง

กว้างขวางของสมาชิกแห่งชาติและผู้มสี ่วนได้ส่วนเสยี ในทางปฏบิ ัติประเทศกาลังพฒั นาหลายแห่งมีทรัพยากร

จากัด ในการมีส่วนร่วมในกระบวนการมาตรฐานและอาจไม่ทบทวนโหวตและสนับสนุนมาตรฐานและ

กระบวนการพัฒนาหรือแม้แต่พัฒนามาตรฐานแห่งชาติ บ่อยครง้ั ท่มี าตรฐานสากลจะถูกนามาใช้เป็นมาตรฐาน

แหง่ ชาตโิ ดยไมต่ อ้ งมีการปรับเปลยี่ นหรือจากัด

4.3.1 ประเภทของมาตรฐาน

มปี ระเภทหลกั 2 ประเภทของมาตรฐานทป่ี ระยุกต์ใช้โดยเฉพาะต่อระบบ RACHP5

 มาตรฐานกลมุ่ (ได้รับการอ้างถึงเป็นมาตรฐานสามัญหรือแนวระดับด้วย): มาตรฐานเหล่านี้จัดใหม้ ี
ระเบยี บทีส่ ามารถไดร้ บั การประยุกตใ์ ช้กับส่วนโดยมากของตลาด RACHP ตัวอยา่ งเชน่ EN 378 ISO 5149;

 มาตรฐานสินค้า (หรือมาตรฐานแนวดิ่ง): มาตรฐานเหล่านี้ครอบคลุมประเภทเฉพาะของสินค้า
ภายในภาคหรอื ภาคยอ่ ยของตลาด RAC เทา่ นั้น ตวั อย่างเช่น IEC 60335-2-89 สาหรับตเู้ ย็นในบา้ น

5ตาม ISO/IEC แนวทางปฏิบัติ 51:2014 – ลักษณะเฉพาะความปลอดภัย – แนวทางปฏิบัติสาหรับการรวมเข้าด้วยกันของลักษณะเฉพาะน้ันใน
มาตรฐาน https://www.iso.org/ standard/53940.html

การจดั การใช้สารทาความเย็นทต่ี ดิ ไฟได้อย่างปลอดภยั 105

ตารางที่ 4.1 มาตรฐานท่ีเกย่ี วเน่อื งโดยตรงกันสาคัญสาหรับระบบ RACHP

ด้านสาขา ยุโรป ระหว่างประเทศ

การจาแนกประเภท (โดยมพี น้ื ฐานบน ISO) ISO 817-2014

การออกแบบ การจากัดการอัด EN 378-2017 ISO 5149-2014

สารทาความเยน็ และข้อกาหนด EN 60335-2-40 IEC 60335-2-40
ความตอ้ งการความปลอดภยั EN 60335-2-89
IEC 60335-2-89

EN 60335-2-24 IEC 60335-2-24

การฝกึ อบรม/คณุ สมบัติ EN 13313-2010 ISO 22712:2018-09

การประกาศโฆษณาที่ไดร้ ับการ

คาดหมายฉบับร่าง 2018/2019

การทางานของการตดิ ตง้ั ทาง EN 50110-2014 ---

ไฟฟา้ (VDE105)

การใหค้ ารับรองความสามารถ --- ISO 13585-2012

การเช่อื มประสาน

คุณสมบตั ิของความแน่น --- ISO 14903-2017

สนิ ค้าแรงดนั สาหรบั RACHP EN 14276-2017 ---

ผนวกประกอบดว้ ยรายการซงึ่ ครอบคลมุ สมบูรณม์ ากขน้ึ ของมาตรฐาน

4.3.2 มาตรฐานกลุม่

บทนี้จัดให้มีบทบรรยายโดยย่อของมาตรฐานท่ีได้รับการเลือกซ่ึงเก่ียวเน่ืองตรงกันสาหรับการทางาน
กับสารทาความเย็น สิ่งที่ได้รับการเน้นเป็นเพียงลักษณะเฉพาะเหล่าน้ันของมาตรฐานที่ได้รับการพิจารณาว่า
เป็นความสาคัญสูงสดุ สาหรบั กล่มุ เป้าหมายของคมู่ ือนี้

4.3.2.1 ISO 817:2005

ISO 817:2005 – สารทาความเย็น-การต้งั ชอ่ื และการจาแนกประเภทความปลอดภัย

 จัดให้มรี ะบบซึง่ ไม่คลุมเครอื สาหรบั การมอบหมายการต้ังชอ่ื สารทาความเย็น

 ก่อตั้งระบบสาหรับการมอบหมายการจาแนกประเภทให้สารทาความเย็นโดยมีพื้นฐานบน
ขอ้ มลู ความเปน็ พษิ และสภาพลุกไหม้ได้

 จัดให้มวี ถิ ีทางของการกาหนดการจากดั ความเข้มขน้ ของสารทาความเยน็
การจาแนกประเภทความเป็นพิษ มพี นื้ ฐานบนวา่ ความเป็นพษิ ผา่ นหรือไม่ผ่าน การระบทุ ี่ความ
เข้มข้นน้อยกว่า 400 ppm โดยปริมาตร โดยมีพื้นฐานบนข้อมูลท่ีได้รับการใช้เพื่อกาหนดค่าจากัดขีดเริ่ม
เปลย่ี น – คา่ เฉล่ยี ถว่ งนา้ หนกั เวลา (TLV-TWA) หรือดัชนีสว่ นประกอบ

การจัดการใชส้ ารทาความเย็นท่ตี ิดไฟได้อย่างปลอดภยั 106

ตารางที่ 4.2 ประเภทความเป็นพษิ ของสารทาความเยน็ (ISO 817)

การจาแนก ความหมาย
ประเภท

class A สารทาความเยน็ class A: ไม่มีความเป็นพิษไดผ้ ่านการสงั เกตการณต์ า่ กว่า 400 ppm

class B สารทาความเยน็ class B: มคี วามเป็นพิษไดผ้ ่านการสงั เกตการณต์ า่ กวา่ 400 ppm

การจาแนกประเภทสภาพลุกไหม้ได้ข้ึนอยู่กับสารสามารถได้รับการจดุ ไฟได้ในการทดสอบที่ได้
มาตรฐานหรือไม่ และดังน้นั การจากัดสภาพลุกไหมไ้ ดล้ า่ ง (LFL) และความร้อนของการเผาไหม้ คือเท่าใด

ตารางที่ 4.3 ประเภทสภาพลุกไหมไ้ ด้ของสารทาความเยน็ (ISO 817)

การจาแนก ความหมาย
ประเภท
class 1 ไม่มกี ารแพร่กระจายเปลวไฟ 60°C และ 101.325 kPa
class 2 แสดงการแพร่กระจายเปลวไฟในอากาศท่ี 60°C และ 101.3 kPa การจากัดสภาพลุกไหม้
ได้ล่าง (LFL) มากกว่า 0.10 kg/m3 ท่ี 23°C และ 101.3 kPa และความร้อนของการเผา
class 2L ไหม้น้อยกว่า 19,000 kJ/kg LFL ใน % ของอากาศตอ่ ปรมิ าตร > 3.5
สารทาความเย็น class 2 อาจได้รับการจาแนกประเภทเป็น 2L ถ้าสารทาความเย็นแสดง
class 3 ความสามารถการไหมส้ งู สุดไม่มากกว่า 100 mm/s ที่ 23°C และ 101.325 kPa
แสดงการแพร่กระจายเปลวไฟในอากาศท่ี 60°C และ 101.325 kPa การจากัดสภาพลุก
ไหมไ้ ด้ล่าง (LFL) นอ้ ยกวา่ หรอื เทา่ กบั 0.10 kg/m3 ท่ี 23°C และ 101.325 kPa และความ
ร้อนของการเผาไหม้มากกว่าหรือเท่ากบั 19,000 kJ/kg LFL ใน % ของอากาศต่อปริมาตร
≤ 3.5

การจาแนกประเภทของสารทาความเยน็ ไฮโดรคาร์บอน

สารทาความเย็น ไฮโดรคาร์บอน โดยทั่วไปมากสุด (R-290, R-600a, R-1270) มีการจาแนกประเภท
ความเป็นพิษ class เน่ืองจาก TLV-TWA ของ 1,000 ppm หรือ มากกว่า (โดยข้ึนอยู่กับแหล่งกาเนิดของ
สารสนเทศ) การจาแนกประเภทสภาพลุกไหม้ได้เป็น class 3 เนื่องจากสารทาความเย็นเหล่านี้ไม่แสดงการ
กระจายของเปลวไฟภายใต้เง่ือนไขบรรยากาศมาตรฐานและ LFL โดยเป็นแบบฉบับประมาณ 2% กับความ
ร้อนของการเผาไหม้ประมาณ 50,000 kJ/kg. ดังน้ันการจาแนกประเภทความปลอดภัยโดยรวมของสารทา
ความเย็น ไฮโดรคาร์บอน คอื class A3

การจัดการใช้สารทาความเย็นทีต่ ิดไฟได้อย่างปลอดภยั 107

ความเปน็ พิษ ความเป็นพษิ ้ขอกาหนดตามความ ้ตองการมาก ้ึขน
ต่ากว่า สูงกว่า

ไมต่ ดิ ไฟ

ลุกไหม้ไดต้ า่

ติดไฟ
ลกุ ไหม้ไดส้ งู

ขอ้ กาหนดตามความต้องการมากข้ึน

ภาพที่ 4.6 ผังแสดงการจาแนกประเภทความปลอดภยั ของสารทาความเยน็
(กบั ตวั อยา่ งของสารทาความเยน็ )

4.3.2.2 ISO 5149:2014
ISO 514:2014 – ระบบการทาความเย็นและเคร่ืองสูบความร้อน – ข้อกาหนดความต้องการ
ความปลอดภยั และสภาพแวดล้อม
ISO 5149 ระบขุ อ้ กาหนดความต้องการสาหรับความปลอดภยั ของบุคคลและทรัพย์สนิ จดั ใหม้ ี
การแนะแนวสาหรบั การปกป้องสภาพแวดล้อม และก่อต้ังกระบวนงานสาหรับการทางาน การบารุงรักษาและ
การซอ่ มของระบบทาความเยน็ และการดดู กลับคืนของสารทาความเย็น ISO 5149 อ้างถงึ การทาความเย็นเชิง
พาณชิ ย์และอตุ สาหกรรมท้ังหมด ระบบปรับอากาศและเคร่อื งสบู ความร้อน
มาตรฐานประกอบด้วย 4 ส่วน:
 ส่วนที่ 1: การนิยาม การจาแนกประเภทและเกณฑก์ ารเลือก

 สว่ นที่ 2: การออกแบบ การก่อสร้าง การทดสอบ การทาเครอื่ งหมาย และการทาเอกสาร

 ส่วนที่ 3: บรเิ วณพื้นที่การตดิ ตง้ั

 สว่ นที่ 4: การทางาน การบารุงรกั ษา งานซ่อมและการดดู กลับคนื

การจดั การใช้สารทาความเยน็ ทีต่ ดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภยั 108

ส่วนที่ 4 เป็นการเกี่ยวเน่ืองตรงกันเฉพาะกับคนงานที่มีทักษะ ส่วนน้ีเริ่มต้นตามข้อกาหนด
ความตอ้ งการสาหรับลกั ษณะเฉพาะความปลอดภัยและสภาพแวดล้อมโดยสัมพันธก์ ับ:

คาส่งั การทางาน
บุคคลากรทางเทคนคิ ในการรับผิดชอบของการทางาน การควบคุมดูแลและการบารุงรักษาของ
ระบบทาความเย็น ควรจะ

 ไดร้ ับการอบรมอยา่ งเพียงพอและมีความสามารถโดยเทยี บกบั ภารกจิ ของบุคคลากร

 ร้ขู อ้ กาหนดความตอ้ งการตรวจสอบในงาน (ได้รบั การจดั ให้มีโดยผนวก D ของ ISO 5149-4)

 มีความรู้และประสบการณ์ของแบบวิธีของการทาหน้าท่ีการทางานและการเฝ้าสังเกตแบบ
วันต่อวนั ของระบบ

 ควรรู้เกี่ยวกับการเปล่ียนของกระบวนงานของประเภทสารทาความเย็น (ISO 5149-4
หัวข้อ 5.4), คุณสมบัติและการจัดการของสารทาความเย็นที่ได้รับการใช้และมาตรการความปลอดภัยท่ีจะ
ได้รับจากการสงั เกต (ซึ่งรวมถึงการใช้ของ MSDS เฉพาะ).

แต่ละระบบการทาความเย็น ควรมีสมุดบันทึกท่ีได้รับการปรับให้เป็นปัจจุบัน (ISO 5149-4
หวั ข้อ 4.3 “การทาเอกสาร”) สาหรับจดุ ประสงคข์ องการบนั ทกึ ซงึ่ รวมด้วย ตัวอยา่ งเชน่ :

1. รายละเอียดของการบารงุ รกั ษาและงานซ่อมทั้งหมด;
2. ปรมิ าณ;
3. แหลง่ กาเนิดและชนดิ (ใหม่ ไดร้ ับการใชใ้ หมอ่ กี คร้งั หรือไดร้ ับการนากลับมาใช้อกี ครั้ง) ของ
สารทาความเย็นท่ีไดร้ บั การอัดเข้าหรอื ไดร้ ับการถา่ ยจากระบบในแต่ละโอกาส;
4. การเปลย่ี นและการทดแทนของสว่ นประกอบของระบบ;
การบารงุ รักษาและการซ่อม
แต่ละระบบทาความเย็นควรอยู่ภายใต้การบารุงรักษาเชิงป้องกันตามแผน (PPM) โดย
สอดคล้องสมั พันธ์กนั กบั คู่มือการใชง้ าน (ISO 5149-2 หัวข้อ 5.4.3.3).
บุคคลผมู้ ีความสามารถซึ่งรบั ผิดชอบต่อระบบทาความเย็นควรจะ:

 ทาให้ม่ันใจว่าระบบได้รับการตรวจสอบ ได้รับการควบคุมดูแลอย่างสม่าเสมอ และได้รับ
การบารุงรกั ษา

 แสดงความรู้และทักษะของการระบายท้ิงของกระบวนงานของน้ามัน (ISO 5149-4:2014
ผนวก A)

 ควรจะรู้สภาพการณ์ซ่ึงแตกต่างกันซ่ึงต้องการทดสอบการรั่วอย่างสม่าเสมอ (ที่ได้รับการ
บัญญัติไว้) การตรวจสอบ และการตรวจของสินค้าท่ีความปลอดภัย (ISO 5149-4:2014 ผนวก D “การ
ตรวจสอบในงาน”).

ทงั้ นเี้ ปน็ ที่ต้องการวา่ บุคคลผู้มคี วามสามารถ ซ่งึ รับผิดชอบตอ่ ระบบการซอ่ ม รู้:

 กระบวนการของการซอ่ มสว่ นประกอบซงึ่ บรรจสุ ารทาความเย็น (ISO 5149-4:2014 หัวขอ้ 5.3.1)

 ภารกิจที่ต้องการภายหลังแต่ละการบารุงรักษาแบบเป็นคาบหรือแต่ละการซ่อม (ISO
5149-4:2014 หัวขอ้ 5.3.3).

การจดั การใช้สารทาความเยน็ ที่ติดไฟได้อย่างปลอดภัย 109

ขอ้ กาหนดความตอ้ งการสาหรบั การดูดกลบั คืนมา การนากลับมาใช้อกี ครั้งและกาจดั ทง้ิ
ทกุ สว่ นของระบบทาความเยน็ ตัวอย่างเช่น สารทาความเยน็ น้ามนั ตวั กลางถ่ายโอนความรอ้ น
ตัวกรอง ฟิลเตอร์ไดเออร์ วัสดุฉนวน ควรได้รับการดูดกลับคืนมา ได้รับการนากลับมาใช้อีกครั้ง (ถ้าสามารถ
ใช้ได้) และ/หรือ ได้รับการกาจัดทิ้งอย่างถูกต้องโดยสอดคล้องสัมพันธ์กันกับข้อบังคับแห่งชาติ (ISO 5149-
4:2014 หวั ข้อ 6.5)
เพือ่ ลดการสูญเสียสารทาความเย็น ผู้ท่มี คี วามสามารถควร

 ทาตามกระบวนงานการทางานที่เป็นท่ีต้องการสาหรับการจัดการและการจัดเก็บของสาร
ทาความเย็น (ISO 5149-4:2014 ผนวก C)

 ทาให้ม่ันใจว่าสารทาความเย็นที่ได้รับการดูดกลับคืนมาได้รับการนากลับมาใช้อีกคร้ัง (การ
ทดสอบกรดและการทดสอบความชนื้ และโดยมีพืน้ ฐานบนกจิ กรรมต่อมาน้ัน) กอ่ นการนากลบั มาใช้อกี ครั้งของ
สารทาความเยน็ น้ัน

4.3.2.3 EN 378:2016
EN 378:2016 ระบบการทาความเย็นและเคร่ืองสบู ความรอ้ น – ข้อกาหนดความต้องการความ
ปลอดภัยและสภาพแวดล้อม
ภายในสหภาพยุโรประบบการทาความเย็นมาตรฐาน EN 378 ท่ีได้รับการแก้ไขและเครื่องสูบ
ความร้อน – ข้อกาหนดความต้องการความปลอดภยั และสภาพแวดล้อมได้รบั การเผยแพร่ใน 2016 มาตรฐาน
น้เี ป็นมาตรฐานหน่ึงทสี่ าคัญมากทส่ี ุดสาหรับอุตสาหกรรม RACHP ของยุโรป ซง่ึ ได้รบั การใช้อยา่ งกวา้ งขวางใน
เกอื บทุกประเทศ (ร่วมกบั มาตรฐาน ISO ทีเ่ กย่ี วข้องกนั )
EN 378 เป็นส่วนใหญ่มากซ่ึงสอดคล้องกับ ISO 5149 ดังนั้นไม่ได้รับการบรรยายในรายละเอียด
เดียวกัน ความแตกต่างหลักคือบทบรรณาธิการ โดยเก่ียวกับเนื้อหา ความแตกต่างหลักอ้างถึงปริมาณการอัด
สูงสุดสาหรับสารทาความเย็น A3 สาหรับความสบายของมนุษย์ ตาม EN 378-1:2016 (C.2.) มากถึง 1.5 kg
ได้รับการยินยอม ISO 5149-1:2014 ไม่กาหนดระบุค่าสูงสุดน้ีแต่จากัดการอัดสารทาความเย็นสูงสุดสาหรับ
สารทาความเยน็ A3 ใหก้ บั ตวั ประกอบฝา m2 ด้วย 26 m³ x LFL (0.988 kg) สาหรบั R-290 (ดบู ทที่ 4 หัวข้อ
4.5 ด้วย) ส่ิงนี้ไม่เก่ียวเนื่องตรงกันมากสาหรับการประยุกต์ใช้ทางปฏิบัติเน่ืองจากขนาดท่ีว่างเล็กสุดจากัด
ปริมาณการอดั ให้กบั คา่ เล็กมาก
EN 378 ประกอบรวมดว้ ย 4 สว่ น:

 สว่ นท่ี 1: ข้อกาหนดความต้องการพ้นื ฐาน การนยิ าม การจาแนกประเภทและเกณฑก์ ารเลือก

 ส่วนท่ี 2: การออกแบบ การกอ่ สร้าง การทดสอบ การทาเคร่ืองหมายและการทาเอกสาร

 สว่ นที่ 3: พื้นทบ่ี ริเวณการติดต้งั และการปกป้องบุคคล

 สว่ นท่ี 4: การทางาน การบารุงรักษา งานซอ่ มและการดดู กลบั คืน
กระบวนการทบทวนปัจจุบัน มีความต้ังใจหลักของการทาขึ้นให้เป็นปัจจุบันด้วยการพัฒนาทางเทคโนโลยี
EN 378 ไดร้ บั การประสานกันกับกฎเกณฑ์กลางยุโรปหลักด้วย บนแรงดันและความปลอดภยั เชิงกล
การเปลย่ี นแปลงหลกั ตอ่ ไปนไ้ี ด้ผา่ นการทาซ่งึ ได้รบั การเปรยี บเทยี บกับฉบับก่อนหนา้ :
1. การประสานกนั กับ ISO 5149: 2014 และ ISO 817: 2014 (มากเทา่ ทีเ่ ป็นไปได้);
2. การปรบั ใช้ของขอ้ ตกลง โดยเทียบกับกฎเกณฑก์ ลางสินค้าแรงดัน(2014/68/EU);

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ทตี่ ิดไฟได้อย่างปลอดภยั 110

3. การเปล่ียนแปลงกระบวนงานสาหรับการกาหนดค่าจากัดสาหรับปริมาณการอัดสารทาความเย็น
ของระบบทาความเยน็ ;

4. การแก้ไข (EN 378-2) โดยเทียบกับกฎเกณฑ์กลางสินค้าแรงดัน (2014/68/EU) และกฎเกณฑ์
กลางเคร่ืองจักรกล (2006/42/EC);

5. การพิจารณาของข้อกาหนดความต้องการสารทาความเยน็ Class A2L
4.3.2.4 ISO 22712/EN 13313:2010
ISO 22712/EN 13313:2010 ระบบการทาความเย็นและเครื่องสูบความร้อน – ความสามารถ

ของบคุ คลากร
มาตรฐานระหว่างประเทศ ISO 22712 ปัจจุบันอยู่ในขั้นร่าง การลงมติสุดท้ายได้รับการ

คาดการณ์ในปลาย 2018 เน้ือหาของมาตรฐานสองมาตรฐานเหมือนกัน ความแตกต่างที่เป็นไปได้จะเป็นบท
บรรณาธิการเท่านั้น ท้ังน้ีมีความเป็นไปได้ว่า EN 13313 จะได้รับการถอนออกท่ีขั้นถัดไปภายหลัง เม่ือ
ISO 22712 ไดร้ บั การกอ่ ตั้งขึน้

มาตรฐานนี้กาหนดโพรไฟล์ความสามารถของบุคคลซึ่งดาเนินการกิจกรรมที่เกี่ยวกับวงจรทา
ความเย็นและก่อต้ังข้ึนกระบวนการสาหรับการประเมินโพรไฟล์ดังกล่าว การออกแบบสินค้าและกระบวนการ
ผลิตของระบบการทาความเย็นแบบรวมส่วน (ดังที่ได้รับการกาหนดใน EN 378-1) ไม่ได้รับการครอบคลุมใน
มาตรฐานน้ี ตามมาตรฐานบุคคลตอ้ งรับผดิ ชอบต่อ:

 การออกแบบ

 การก่อสรา้ ง

 การตดิ ตง้ั

 การตรวจสอบ

 การทดสอบ

 การทดสอบการทางาน

 การบารุงรักษา

 การซ่อม

 การเลกิ ดาเนนิ งาน และการกาจัดท้งิ ของระบบทาความเย็นและชน้ิ ส่วนของระบบดังกลา่ ว
ตอ้ งมคี วามสามารถตอ่ ไปนีเ้ พื่อให้ได้รับการให้คารบั รองโดยองค์การแห่งชาตทิ ่ีไดร้ ับการรับรอง:

 วิธีการปฏิบัติท่ีดีของอนามัย ความปลอดภัย สภาพแวดล้อม และการอนุรักษ์พลังงานของ
ภารกิจการทาความเยน็ ซึง่ ได้รบั หนา้ ทซ่ี ง่ึ ได้รับการครอบคลมุ โดย EN 378:2016-3 ส่วนท่ี 1 ถึง 4;

 ความรูท้ เ่ี พียงพอทเ่ี กย่ี วเนอ่ื งตรงกนั กับอนามัย ความปลอดภัย บทบัญญัตสิ ภาพแวดลอ้ ม;

 ความรู้ท่เี พยี งพอของทฤษฏกี ารทาความเยน็ พน้ื ฐาน;

 คุณสมบัตโิ ดยมพี น้ื ฐานบนการฝึกและประสบการณ์ทีเ่ หมาะสมตามทีต่ ้องการ
กิจกรรมการออกแบบและการพัฒนาควรได้รับการมอบหมายให้ผู้ท่ีมีคุณสมบัติความสามารถ
เพยี งพอ

การจดั การใชส้ ารทาความเย็นทต่ี ดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภยั 111

มาตรฐานน้ีไม่ปรับใช้กับบุคคล ผู้ซ่ึงได้รับการควบคุมดูแลโดยผู้มีความสามารถระหว่างภารกิจ
ซง่ึ ดาเนนิ งานท่ีไมก่ ระทบกบั วงจรทาความเยน็ หรือผซู้ งึ่ ทางานตามค่มู ือการทางาน

นอกจากน้ีบรษิ ทั ท่ที างานในงาน RACHP ใดๆ ควรไดร้ บั การให้คารับรองโดยองคก์ ารแห่งชาติท่ี
ได้รบั การจดจา เพอ่ื ใหไ้ ด้รับการให้คารับรอง หนว่ ยงานควรมีบุคคลากรทผ่ี ่านการฝึก (ท่ีมีการให้คารับรองการ
ทาความเยน็ ) และสินคา้ ต่าสดุ ทเี่ พียงพอ เพื่อเปดิ ทางใหบ้ คุ คลผมู้ คี วามสามารถดาเนนิ การงานได้

ขณะท่ีวงจรทาความเย็นได้รับการพิจารณาว่า ไม่รวมกันกับระบบไฟฟ้าและอิเล็กทรอนิกส์
ท้ังน้ีได้รับการแนะนาให้อ้างถึงข้อบังคับหรือมาตรฐานยุโรปหรือแห่งชาติ (ในเฉพาะ EN 50110:2014 – การ
ทางานของการติดตง้ั ทางไฟฟ้า)

4.3.2.5 ISO 13585:2012
ISO 13585:2012 การเชื่อมประสาน – การทดสอบคุณสมบัติของผู้เช่ือมประสานและ
ผูด้ าเนนิ การเช่อื มประสาน
มาตรฐานระบุข้อกาหนดความต้องการพื้นฐานสาหรับการทดสอบการให้คารับรองของผู้ เชื่อม
ประสานและผู้ดาเนินการเชื่อมประสานซึ่งจัดให้มีเงื่อนไขสาหรับการเชื่อมประสาน การทดสอบ การสอบ
เกณฑ์ยอมรับและพิสัยของการให้คารับรองสาหรับใบรับรอง ความสามารถของการเชื่อมประสานมี
ความสาคัญสูง เน่ืองจากคุณภาพของการเช่ือมต่อในสินค้า RAC มีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพ ประสิทธิผลของ
พลังงานและอายุการใช้งานของชุด อุบัติเหตุสามารถเกิดขึ้นได้ในขณะการเช่ือมประสาน และการระมัดระวัง
เฉพาะต้องไดร้ ับการเอาใจใส่เมื่อสารทาความเย็นติดไฟ ดังเชน่ R-32 และ R-290 ไดร้ ับการใชใ้ นระบบ
4.3.3 มาตรฐานสนิ คา้
มาตรฐานสินค้าต่อไปน้ีเกี่ยวเนื่องตรงกันกับภาค RACHP และรวมถึงสารสนเทศและคาส่ังในการ
ประยุกตใ์ ชข้ องสารทาความเยน็ ตดิ ไฟ:

 EN(IEC) 60335-2-24 (2010) – เคร่ืองใช้ไฟฟ้าในบ้านและท่ีคล้ายคลึงกัน; ข้อกาหนดความ
ตอ้ งการเฉพาะสาหรบั เครอ่ื งทาความเย็น เคร่อื งทาไอศกรีม เคร่อื งทาน้าแขง็ ( ตเู้ ย็นและตแู้ ช่แข็งในบ้าน)

 EN(IEC) 60335-2-40 (2014) - เคร่ืองใช้ไฟฟ้าในบ้านและที่คล้ายคลึงกัน; ข้อกาหนดความต้องการ
เฉพาะสาหรับเครื่องสูบความร้อนไฟฟ้า เครื่องปรับอากาศและอุปกรณ์ลดความชื้น ( เคร่ืองปรับอากาศสร้าง
จากโรงงาน อปุ กรณ์ลดความช้ืนและเคร่ืองสูบความร้อน และชุดแบบแยกหลายส่วน ชุดท่อ เปน็ ต้น)

 EN(IEC) 60335-2-89 (2016) - เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านและท่ีคล้ายคลึงกัน; ข้อกาหนดความ
ต้องการเฉพาะสาหรับเคร่ืองทาความเย็นเชิงพาณิชย์ท่ีมีคอนเดนเซอร์สารทาความเย็นแบบรวมด้วยกันหรือ
จากระยะไกลหรือคอมเพรสเซอร์ (ตเู้ ย็นและตู้แช่แข็งเชงิ พาณชิ ย์ทีผ่ นกึ กันรว่ั จากโรงงาน)

ข้อกาหนดความต้องการในมาตรฐานสินค้าอาจอยู่เหนือกว่าข้อกาหนดความต้องการในมาตรฐาน
ทั่วไป อยา่ งไรก็ตาม ถ้ามาตรฐานกลุ่มมีข้อกาหนดความต้องการทันสมัยหรือข้อทีเ่ จาะจงเหมาะสมมากกว่ากับ
การประยุกต์ใช้ภายใต้การพิจารณา ท้ังนี้อาจเหมาะสมมากกว่าท่ีจะทาตามมาตรฐานกลุ่ม IEC 60335-2-24
และ -89 เกี่ยวเน่ืองตรงกันกับที่ข้ันออกแบบและไม่จาเป็นต่อคนงานที่มีทักษะในขณะการติดต้ัง การทดสอบ
การใช้งานและการบริการของสินค้า มาตรฐาน 60335-2-40 รวมถึงสารสนเทศที่เกี่ยวเน่ืองตรงกันกับการ
ติดต้ัง (ตวั อย่างเช่น การระบายอากาศ ความสงู ของผนัง พ้นื ท่ีวา่ งทต่ี ดิ ต่อกันและอื่นๆ) สารสนเทศนีต้ อ้ งได้รับ
การพจิ ารณาโดยผูผ้ ลติ ในคมู่ อื การติดตั้งและใชง้ าน

การจดั การใช้สารทาความเยน็ ทตี่ ดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภัย 112

ทั้งน้ีหมายเหตุว่ามีทั้งรุ่น IEC และ EN ของมาตรฐานสินค้าเหล่าน้ีที่มีใช้ ความแตกต่างระหว่าง
มาตรฐานเหล่านี้เป็นไปได้เน่ืองจากมาตรฐาน EN ได้รับการประสานกันกับบทบัญญัติ EU เพราะกระบวนการ
ทีย่ าวนานท่เี ปน็ ไปไดน้ ้ี รุ่น IEC และ EU สามารถแตกต่างกันอย่างเป็นสาคญั ได้

4.3.3.1 ความแตกต่างระหว่างมาตรฐานทีห่ ลากหลาย
ภาพท่ี 4.1 ต่อไปนี้แสดงกลุ่มเป้าหมายปกติของมาตรฐานซึ่งแตกต่างกันและที่มาตรฐาน
ดงั กล่าวได้รบั การประยุกตใ์ ช้โดยทัว่ ไป

ผอู้ อกแบบ การผลติ แบบ
ผผู้ ลติ ลาดบั

ผตู้ ิดตงั้ การตดิ ต้งั เดียว
ผทู้ างาน เจ้าของ

ภาพท่ี 4.1 ความแตกต่างที่ได้รบั การประยุกต์ใชโ้ ดยปกติในกลมุ่ เป้าหมายสาหรับมาตรฐานที่หลากหลาย
ลูกศรสสี ้มบ่งช้ีเน้ือหาท่ีเก่ียวเนื่องสาหรับการติดตั้งในมาตรฐาน IEC 60335-2-40.

มาตรฐานความปลอดภยั RACHP.แสดงพสิ ัยที่กว้างของการเส่ียงภัยทสี่ มั พนั ธ์กันกับระบบ RAC
และสนิ ค้า ลักษณะเฉพาะทเี่ ก่ยี วกบั ความปลอดภยั ของสารทาความเย็นแสดงถงึ สดั สว่ นของการเส่ียงภยั เหล่าน้ี
และการออกแบบท่ีสัมพันธ์กัน การก่อสร้าง และการจัดการข้อกาหนดความต้องการ ตารางต่อไปนี้จัดให้มี
ข้อสรุปของหัวข้อสาคัญท่ีได้รับการจัดการโดยมาตรฐานความปลอดภัย RACHP ท่ีได้รับผลกระทบโดยการ
เลอื กสารทาความเย็น

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ทีต่ ิดไฟได้อย่างปลอดภัย 113

ตารางที่ 4.4 ข้อสรุปของมาตรฐานความปลอดภัย RACHP ทเี่ กย่ี วเน่อื งตรงกันมากทส่ี ดุ

ประเภท IEC 60335-2-24 IEC 60335-2-89 IEC 60335-2-40 ISO 5149-1, -2, -3, -4
EN 378-1, -2, -3, -4
ขอบเขต ตเู้ ยน็ ตู้แชแ่ ขง็ และ เครื่องใชแ้ ละตูเ้ ชงิ พาณชิ ย์ (เครื่องปรับอากาศสรา้ ง
เคร่อื งทาน้าแขง็ ใน แบบเสียบเข้าท่มี ีชุดการ จากโรงงานแบบครบถว้ น (ระบบการทาความเย็น ปรบั อากาศ
ขอ้ จากัดบน บา้ น ควบแนน่ และ เครอื่ งสบู ความรอ้ น และเครือ่ งสูบความร้อนเชิงพาณิชย์
ปริมาณการอดั คอมเพรสเซอรเ์ ด่ยี ว อปุ กรณ์ลดความชืน้ และเชิงอุตสาหกรรมท้ังหมด
สารทาความเยน็ สารทาความเยน็ ตดิ และชดุ ย่อย
ไฟ 150 g สารทาความเย็น ติดไฟ 1 kg, 1.5 kg, 5 kg, 10 kg, 25 kg
การทา ไม่มกี ารจากัดสาหรบั 150 g ประมาณ. 1 kg of ของ ไฮโดรคารบ์ อน และไม่มรการ
เครื่องหมาย R744 ไฮโดรคารบ์ อน ในระบบ จากัด โดยขน้ึ อยกู่ บั ประเภทของ
แรงดนั ของความ R717 ไมอ่ ยู่ใน ไมม่ ีการจากัดสาหรับ โดยตรงด้านใน (โดย ระบบและ/หรอื ขนาดท่ีวา่ ง
ขอบเขตน้ี R744 ข้ึนอย่กู บั ขนาดทวี่ ่าง) ไม่มกี ารจากัดสาหรบั R744 หรือไม่
แข็งแรง และ 5 kg ด้านนอกหรือ ได้รับการจากัดโดยขนาดทว่ี ่าง
สินค้าทางไฟฟา้ R717 ไมอ่ ยู่ในขอบเขตนี้ ตวั ตูพ้ เิ ศษ ไม่มกี ารจากัดสาหรับ R717 ถ้า
แหลง่ กาเนดิ ของ การแกไ้ ขของค่าขนาดการ ไมม่ กี ารจากดั สาหรบั ได้รบั การหาตาแหนง่ ไว้ด้านนอก
อัดได้รับการคาดการณใ์ น R744 หรือในหอ้ งเคร่ืองจกั รกล
การจดุ ไฟ กลาง 2019 R717 ไม่อย่ใู นขอบเขตนี้
สารสนเทศ & การแก้ไขของค่าขนาด
การอัดได้รับการ
คาสั่ง คาดการณส์ าหรบั
ระบบ 2020/2021
อปุ กรณจ์ ากดั /
ระบายแรงดนั ตอ้ งการสญั ลักษณเ์ ตือนสภาพลกุ ไหม้ไดห้ รือแรงดนั สูง เมอื่ เหมาะสม
ระบบทตุ ิยภมู /ิ โดย
อ้อม ระบุการทดสอบแรงดนั สาหรบั ระบบและส่วนประกอบ (ทสี่ ามารถใช้ได)้

ตัวรับรู้กา๊ ซ ระบกุ ารออกแบบ การกอ่ สรา้ ง และขอ้ กาหนดความตอ้ งการทดสอบ อา้ งถงึ มาตรฐานท่ีเหมาะสม

การก่อสร้างของ บรรยายวา่ อะไรทจ่ี ะพิจารณาและหลกี เลย่ี งแหลง่ กาเนิดของการจดุ ไฟอย่างไร ซ่ึงรวมถึงทางเลือกวิธีการทดสอบ
ห้องเครื่องจกั รกล
รายละเอียดเกีย่ วกบั การติดต้ัง การใช้ การบริการ การบารุงรักษา และการกาจัดทง้ิ ของสินค้าเพ่ือให้ผู้ใช้ ผู้ทางาน และ
หรอื ตวั ตูแ้ บบ ชา่ งเทคนคิ ตระหนักวา่ จะจดั การการเส่ยี งภยั สภาพลุกไหม้ได้อย่างไร
ระบายอากาศ
ระบบโดยท่ัวไปต้องไดร้ บั การสร้างเป็นระบบ “แบบหุ้มปดิ ” หรือ “แบบหุ้มปดิ สนทิ ” ถ้าระบบนน้ั ต้องใช้สารทาความเย็น
ตดิ ไฟในอาคาร (ตวั อยา่ งเช่น ไมม่ หี รือจานวนจากัดของการเชื่อมต่อหรอื ตัวยึดจับทางกลที่ใชใ้ หมอ่ กี คร้ังได้)

ความจาเป็นของอปุ กรณ์เพ่ิมเติมเพอื่ จากัดหรอื ปล่อยออกแรงดนั มากเกินอาจประยกุ ตใ์ ชก้ บั ระบบเล็กกว่าถ้าสารทาความ
เยน็ ตดิ ไฟไดร้ บั การใช้

ส่วนประกอบเพิม่ เติมหรอื วงจรทตุ ยิ ภมู หิ รือโดยอ้อม (ดังเช่น ส่วนประกอบซ่ึงใชน้ ้าหรอื นา้ เกลือ) ต้องการให้ระบายการรว่ั
ทเี่ กดิ ขึ้นจากอีแวปปอเรเตอร์ลงในวงจรทตุ ิยภมู ถิ ้าวงจรสารทาความเยน็ ปฐมภูมิเกนิ กวา่ ขนาดการอดั ทเ่ี จาะจง

ตัวรับรู้ก๊าซอาจได้รับการสั่งการเพ่ือเร่ิมมาตรการการบรรเทา
ดังเช่น การระบาย การเตือนภัย การหยุดการจ่ายไฟฟ้า เป็นต้น
n/a สิ่งเหล่านี้อาจประยุกต์ใช้ได้กับระบบโดยการใช้สารทาความเย็น
ติดไฟในห้องเครื่องจักรกลหรือกระท่ังระบบในห้องท่ีได้รับการ
ครอบครอง

ห้องเครื่องจักรกลหรือตัวตู้พิเศษอาจมีข้อกาหนดความต้องการท่ี

n/a เจาะจงถ้าสารทาความเย็น ติดไฟได้รับการใช้ ดังเช่น จานวนและ
การเปิดออกของประตู ความต้านทานไฟของผนัง ความแน่นและ

อตั ราการไหลของอากาศตา่ สดุ เป็นต้น

การจดั การใชส้ ารทาความเย็นทตี่ ิดไฟได้อยา่ งปลอดภัย 114

4.4 ระบบสนิ คา้ RACHP ความปลอดภัยในตัวเอง

ไม่ทุกชนิดของสนิ คา้ ท่ีใชส้ ารทาความเย็นติดไฟ ความต้องการใช้ข้ึนอยู่กับระดับความรู้และทักษะของ
คนท่ีทางานโดยเทียบกบั มาตรการความปลอดภัยน้ันๆ

มีสินค้าชนิดหน่ึงเป็นประเภทท่ีมีระบบความปลอดภัยในตัวเอง ซ่ึงมีความต้านทานแรงดันมากเกิน
ระบบความปลอดภัยในตัวเองได้รับการออกแบบและได้สร้างแนวทางป้องกันคอมเพรสเซอร์จากการเกิด
แรงดันสูงกว่าแรงดันที่กาหนดของระบบภายใต้เง่ือนไขเฉพาะ ช้ินส่วนท้ังหมดของระบบต้องทนต่อแรงดัน
สูงสุดทจ่ี ะเกิดขึ้นในการทางานปกติ การทางานทไี่ มป่ กติและการหยุดนงิ่

ตัวอย่างนี้ไดม้ าจากการอัดสารทาความเยน็ ในท่ีจากัดสอดคล้องกันกับพืน้ ท่ีวา่ งของช่องหา่ งขนาดใหญ่
วาล์วควบคุมการไหลมากไปหรือต่าไป ปริมาณของสารติดไฟท่ีสามารถจัดการได้ สิ่งต่างๆเหล่านี้ได้รับการ
กาหนดใหถ้ กู ตอ้ งและจากข้อมลู โดยผู้ผลติ ดังน้ันความเสีย่ งจะไดร้ ับการกาจดั โดยการฝึกอบรมในระยะเวลาอัน
ส้ันแตต่ ้องให้ข้อมูลเพยี งพอและบ่อยคร้งั

ตัวอย่างของระบบความปลอดภัยในตัวสินค้าเอง เช่น เครื่องทาความเย็น ตู้แช่แข็งอาหาร เคร่ืองทา
นา้ แขง็ เครือ่ งปรับอากาศขนาดเลก็ (เครอ่ื งปรับอากาศแบบแยกส่วน) ฮีตปั๊มแบบไฟฟ้าและเครื่องลดความช้ืน
ตู้จ่ายสินค้าและตู้ขายสินค้าเชิงพาณิชย์ ไม่ท้ังหมดของการประยุกต์ใช้อุปกรณ์ความปลอดภัยในตัวเอง แต่มี
ระบบความปลอดภัยในตัวเองในแต่ละการประยุกต์ใช้กับอปุ กรณเ์ หลา่ น้ี

สาหรบั ระบบความปลอดภยั ในตัวเอง อุปกรณค์ วามปลอดภยั ต่อไปน้ไี ม่เป็นทต่ี ้องการ:
1. อุปกรณป์ ้องกนั แรงดนั มากเกนิ แลว้ ปลอ่ ยออกสู่บรรยากาศ
2. อปุ กรณป์ ้องกันแรงดันมากเกิน แล้วปิดคอมเพรสเซอร์
3. อุปกรณป์ ้องกันแรงดนั ตา่ เกนิ ไป
4. อุปกรณป์ อ้ งกันอุณหภมู ิสูงมากเกนิ หรือต่าเกนิ ไป
ระบบเหล่านี้โดยทั่วไปได้รับการอ้างถึงเป็นระบบท่ีมีการฉีดด้วยแคปทิ้ว สาหรับเครื่องใช้ความ
ปลอดภยั ในตัวเองเหลา่ น้ี ไมม่ อี ปุ กรณ์ความปลอดภยั เพิม่ เตมิ เป็นท่ีต้องการเพื่อจากดั แรงดันของระบบ
การอ้างอิงตอ่ ไปอีกสามารถไดร้ บั การพบได้ใน:
- EN 60335-2-34:2012 / VDE 0700-34:2014-10 ข้อกาหนดความต้องการเฉพาะสาหรับมอเตอร์
คอมเพรสเซอร์
- EN 60335-2-40 เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านและที่คล้ายคลึงกัน – ความปลอดภัย; ข้อกาหนดความ
ต้องการเฉพาะสาหรับเครื่องสบู ความร้อนไฟฟา้ เคร่อื งปรับอากาศและอุปกรณล์ ดความช้ืน
- EN 378-2:2017-3 ระบบทาความเย็นและเครื่องสูบความร้อน – ข้อกาหนดความต้องการความ
ปลอดภยั และสภาพแวดล้อม – สว่ นที่ 2: การออกแบบ การก่อสร้าง การทดสอบ การทาเครอ่ื งหมายและการ
ทาเอกสาร (ผนวก C)
- ISO 5149:2014 ระบบทาความเย็นและเคร่ืองสูบความร้อน – ข้อกาหนดความต้องการความ
ปลอดภัยและสภาพแวดล้อม – ส่วนที่ 2: การออกแบบ การก่อสร้าง การทดสอบ การทาเคร่ืองหมายและการ
ทาเอกสาร (ผนวก C)
- 2006/42/EC – กฎเกณฑ์กลาง 2014/34/EC – กฎเกณฑ์กลาง ATEX

การจัดการใชส้ ารทาความเยน็ ทต่ี ดิ ไฟได้อย่างปลอดภยั 115

ภาพที่ 4.2 ระบบอุปกรณ์การขยายออกของแคปทิว้ (เคร่ืองปรบั อากาศแบบแยกส่วน)
แอคควิ มเู ลเตอร์

อแี วปปอเรเตอร์ เซนเซอร์

คอนเดนเซอร์

วาลว์ บริการ คอมเพรสเซอร์ ฟลิ เตอร์ไดเออร์
ทอ่ อัด ทอ่ แคปท้ิว
ทอ่ ดูด เทอร์โมสตัท

ภาพที่ 4.3 ระบบการฉีดของแคปทิ้ว (ตู้เย็นในบา้ น) 116
การจัดการใช้สารทาความเยน็ ทีต่ ดิ ไฟได้อย่างปลอดภยั

4.5 บรรยากาศทก่ี ่อให้ระเบิดได้

การปกปอ้ งจากการระเบิดเป็นภารกิจหน่ึงของภารกิจเกยี่ วเนื่องตรงกันกับความปลอดภัยท่ีสาคัญมาก
ท่ีสุดสาหรับเครื่องใช้และการออกแบบการติดตั้งระบบ การผลิต และการบริการ ในเหตุการณ์ของการระเบิด
ชีวิตและสุขภาพของผู้ใช้และคนงานมีอันตรายโดยเปลวไฟท่ีไม่สามารถควบคุมได้ จากผลกระทบของแรงดัน
และโดยสินค้าของปฏิกิริยาที่อันตรายด้วย (ตัวอย่างเช่น สินค้าอาจทาให้เกิดการระเหยออกของสารทาความ
เยน็ ) และการสิน้ เปลืองของออกซิเจนซง่ึ เป็นท่ตี ้องการสาหรับการหายใจจากอากาศโดยรอบ

การระเบิดหรืออัคคีภัยที่เกิดเม่ือมีเช้ือเพลิง (สารทาความเย็น) ที่ ดูบทท่ี 5.2 “สามเหลยี่ ม
ไดร้ บั การผสมตวั กบั อากาศ (ซึ่งก็คอื ออกซิเจนท่ีมีปริมาณเพียงพอ) ภายใน ของการเผาไหม้”
ที่จากัดซ่ึงอาจระเบิดได้ (ระหว่างระดับสภาพลุกไหม้ได้ล่าง (LFL) และ
ระดบั สภาพลุกไหมไ้ ด้บน (UFL)) และแหลง่ กาเนดิ การจดุ ไฟ

ทัง้ น้มี ีมาตรฐานแห่งชาติด้วยหรือ – ในกรณขี องยุโรป(อีย)ู – บทบัญญัตภิ มู ภิ าคเก่ยี วกับบรรยากาศซ่ึง
ระเบดิ ได้ กฎเกณฑก์ ลาง ATEX ได้รับการบรรยายในทน่ี เี้ ป็นตวั อยา่ ง

4.5.1 มาตรฐาน

อนุกรม IEC 60079 ของมาตรฐานบรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ครอบคลุมการจัดการอย่างกว้างขวางของ
การพิจารณาท่ีสาคัญ เมื่อกล่าวถึงบรรยากาศซึ่งระเบิดได้ท่ีเป็นไปได้ อนุกรมน้ีเกี่ยวกับข้อกาหนดความ
ต้องการสินค้า ตัวตรวจรู้ของก๊าซ สินค้าความปลอดภัยโดยตัวเอง ความหลากหลายของวิธีการซึ่งแตกต่างกัน
ของการปกป้องสินค้า การจาแนกประเภทของพื้นท่ี ลักษณะคุณสมบัติของวัสดุ และบางมาตรฐานเฉพาะเชิง
อุตสาหกรรมด้วย ภาคผนวกบทท่ี 4 หัวข้อ 4.1.4 ประกอบด้วยรายการมาตรฐาน 60079 เหล่านั้นท่ีเป็นของ
ความสาคญั เฉพาะสาหรับส่วนของ RACHP เม่อื ใช้สารทาความเยน็ ติดไฟ

หมายเหตุ: . ขณะที่มาตรฐานได้ทาตามกฎเกณฑ์กลาง ATEX ท่ีได้รับการอธิบายต่อไปนี้ ถ้ากรณีน้ีไม่เป็น
จรงิ ทัง้ นีม้ หี นทางอน่ื ๆ อกี อนุกรม IEC ได้รบั การรบั เอามาอยา่ งกว้างขวางมากแตม่ ใี ช้ไดด้ ว้ ยการซื้อเท่านัน้

4.5.2 กฎเกณฑ์กลาง ATEX

“ATEX” ไดร้ ับมาจากตวั ยอ่ ของภาษาฝรัง่ เศสจากคาวา่ “ATmosphères EXplosibles” (explosive
atmospheres). ATEX เป็นคาพ้องของความหมายท่ีได้รับการใช้อย่างกว้างขวาง เพ่ือรวมกฎเกณฑ์กลาง
ATEX ทง้ั 2 กฎเกณฑ์กลางเข้าไวท้ ั้งหมดของสหภาพยโุ รป ซง่ึ พดู ถงึ การปกป้องจากระเบิด กลา่ วคือ กฎเกณฑ์
กลางสนิ คา้ ATEX 2014/34/EU และกฎเกณฑก์ ลางสถานท่ีทางาน ATEX 1999/92/EC

4.5.2.1 กฎเกณฑก์ ลางสนิ ค้า ATEX 2014/34/EU

กฎเกณฑ์กลางสินค้า ATEX 2014/34/EU เป็นกฎเกณฑ์กลางของยุโรปที่เกี่ยวข้องกับสินค้า
และระบบปกปอ้ ง ซ่ึงมเี จตนาเพ่ือใช้ในบรรยากาศซ่ึงระเบดิ ไดท้ เ่ี ป็นไปได้

การจัดการใชส้ ารทาความเย็นท่ตี ิดไฟได้อย่างปลอดภยั 117

ขอบเขตของกฎเกณฑก์ ลางนี้ รวมถึง:

 สนิ ค้าและระบบปกปอ้ ง ซ่ึงมเี จตนาเพื่อใหใ้ ชใ้ นบรรยากาศซงึ่ ระเบดิ ได้ท่เี ปน็ ไปได้;

 อุปกรณ์ความปลอดภัย อุปกรณ์ควบคุมและอุปกรณ์วัดคุม ซ่ึงมีเจตนาเพ่ือใช้ด้านนอก
บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ที่เป็นไปได้ แต่เป็นที่ต้องการหรือมีส่วนช่วยกาหนดด้านความปลอดภัยของสินค้าและ
ระบบปกปอ้ งโดยเทยี บกับความเสีย่ งของการระเบดิ ;

 ส่วนประกอบซ่งึ มเี จตนาเพอื่ ให้ได้รบั การรวมเขา้ ดว้ ยกนั ลงในสินคา้ และระบบปกป้อง

เม่ือสินค้าทาตามกฎเกณฑ์กลาง ATEX และกฎเกณฑ์กลางของยุโรป ซึ่งสามารถประยุกต์ใช้ได้
อน่ื ๆ ใด ทัง้ นีส้ ิทธิทจ่ี ะไดร้ บั การใหเ้ ครอ่ื งหมายดว้ ย

เครือ่ งหมาย CE

กฎเกณฑ์กลาง ATEX เป็นความสาคัญเฉพาะสาหรับภาค RACHP สาหรับเครื่องใช้ระบบซึ่ง
ทางานกับสารทาความเย็นธรรมชาติซึ่งติดไฟ ดังเช่น ไฮโดรคาร์บอนและแอมโมเนีย (R-717) กฎเกณฑก์ ลางน้ี
สามารถประยกุ ต์ใช้กับระบบซง่ึ ใช้ HFCs ซง่ึ ติดไฟ ดงั เช่น R-32 และ R-1234yf.

4.5.2.2 กฎเกณฑ์กลางสถานทท่ี างาน ATEX 1999/92/EC

กฎเกณฑ์กลาง ATEX 1999/92/EC เร่ิมต้นด้วยข้อกาหนดความต้องการต่าสุดสาหรับการ
ปรับปรุงการปกป้องความปลอดภัยและอนามัยให้ดีขึ้นของคนงานซ่ึงมีความเป็นไปได้ท่ีความเสี่ยงจาก
บรรยากาศซงึ่ ระเบดิ ได้

เพราะข้อกาหนดความต้องการท่ีเก่ียวเนื่องตรงกันของความปลอดภัย มาตรการเชิงองค์การ
จาเปน็ ตอ้ งไดร้ ับการทาใหเ้ ปน็ ผลสาหรบั กลยุทธก์ ารปอ้ งกันการระเบิดสถานทีท่ างานซ่ึงละเอียดถี่ถว้ น

ภายใต้กฎเกณฑ์กลางกรอบการทางานของ EU 89/391/EEC (1989) ในการแนะนาของ
มาตรการเพ่อื กระตนุ้ การปรบั ปรงุ ใหด้ ีขน้ึ ในความปลอดภัยและอนามัยของคนงานทีท่ างาน นายจ้างจาเป็นต้อง
รับเอามาตรการท่ีจาเป็นนี้เพื่อทาให้มั่นใจว่าความปลอดภัยและอนามัยของคนงาน ซึ่งรวมถึงมาตรการเพื่อ
ป้องกนั การเส่ียงภยั เชิงอาชพี สารสนเทศและการฝกึ และการจดั เตรียมการขององค์การและวิถที างทีเ่ หมาะสม

4.5.3 การจาแนกประเภทพืน้ ท่ซี ง่ึ อาจเกิดการระเบิด

ท้ังกฎเกณฑ์กลางสถานที่ทางาน ATEX มาตรฐาน IEC 60079-10-1:2015: บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ –
ส่วนที่ 10-1: การจาแนกประเภทของพื้นที่ – บรรยากาศซ่ึงระเบิดไดข้ องก๊าซและข้อบังคับแห่งชาติมากมายท่ี
บรรยายการจดั โซนของพ้นื ที่เสย่ี งภัยดว้ ย

พื้นท่ีเสี่ยงภัยได้รับการแบ่งออกเป็นโซนตามความถี่และระยะเวลาของการเกิดข้ึนของบรรยากาศซึ่ง
ระเบิดได้ การจาแนกประเภทนีใ้ ห้ขอบเขตของมาตรการทจ่ี ะใช้

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ทต่ี ิดไฟได้อยา่ งปลอดภยั 118

ตารางท่ี 4.5 สรุปโซนเส่ยี งภยั ทีเ่ กย่ี วเน่อื งตรงกนั กบั เทคโนโลยี RACHP

โซน สถานะของวัสดุ ความถซี่ ึง่ บรรยากาศซึ่งระเบิดได้เกดิ ขน้ึ กบั
ความถี่ดงั กลา่ ว

0 กา๊ ซ ไอ หมอก คงที่ สาหรบั คาบเวลานานหรือบ่อยครงั้ โซน 2 ทีส่ ามารถปรับ
ใชไ้ ดใ้ นขณะการ
1 กา๊ ซ ไอ หมอก บางโอกาส ทดสอบการทางาน

2 กา๊ ซ ไอ หมอก แทบจะไมแ่ ละสาหรับคาบเวลาสน้ั การบริการ และการ
เลิกดาเนินการของ
20 ฝนุ่ คงท่ี สาหรบั คาบเวลานานหรือบอ่ ยคร้งั ระบบ/เครอ่ื งใช้

RACHP

21 ฝุ่น บางโอกาส

22 ฝุ่น แทบจะไม่และสาหรับคาบเวลาสั้น

ตารางที่ 4.6 พืน้ ท่เี สยี งภยั ไดร้ ับการแบง่ ออกเป็นโซน:

โซน 0 การจาแนกประเภทของพน้ื ที่เสยี่ งภยั

โซน 1 การเสยี่ งภัย – กา๊ ซ ไอ หรอื หมอก (ตัวอย่างเช่น สารทาความเยน็ )
โซน 2
สถานที่ซึ่งในนั้นบรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ประกอบด้วยส่วนผสมกับอากาศของสารอันตราย
โซน 20 ในรูปแบบของก๊าซ ไอ หรือหมอกมีปรากฏอยู่อย่างต่อเน่ืองหรือสาหรับคาบเวลานาน
โซน 21 หรอื โดยบอ่ ยครั้ง
โซน 22
สถานท่ีซึ่งในน้ันบรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ประกอบด้วยส่วนผสมกับอากาศของสารอันตราย
ในรปู แบบของกา๊ ซ ไอ หรอื หมอกมีแนวโน้มเกดิ ขึน้ ในการทางานปกตบิ างโอกาส
สถานที่ซึ่งในนั้นบรรยากาศซึ่งระเบิดได้ประกอบด้วยส่วนผสมกับอากาศของสารอันตราย
ในรูปแบบของก๊าซ ไอ หรือหมอกไม่มีแนวโน้มเกิดขึ้นในการทางานปกติแต่ ถ้าสิ่งนี้
เกดิ ข้นึ จะคงอยเู่ ปน็ คาบเวลาสน้ั เทา่ นั้น

การเสี่ยงภัย – ฝนุ่
สถานที่ซึ่งในน้ันบรรยากาศซึ่งระเบดิ อยู่ในรูปแบบของเมฆของฝ่นุ ซ่ึงเผาไหม้ได้ในอากาศมี
ปรากฏอยู่ หรอื เปน็ คาบเวลานานหรือบ่อยครงั้

สถานที่ซ่ึงในนั้นบรรยากาศซึ่งระเบิดอยู่ในรูปแบบของเมฆของฝนุ่ ซึ่งเผาไหม้ได้ในอากาศมี
แนวโนม้ เกดิ ข้ึนในการทางานปกตบิ างโอกาส
สถานที่ซงึ่ ในนน้ั บรรยากาศซ่งึ ระเบิดอยู่ในรปู แบบของเมฆของฝ่นุ ซงึ่ เผาไหม้ได้ในอากาศไม่
มีแนวโนม้ เกดิ ขนึ้ ในการทางานปกตแิ ต่ ถ้าสิ่งน้ีเกิดขึ้น จะคงอยู่เป็นคาบเวลาสน้ั เท่าน้ัน

การจัดการใชส้ ารทาความเยน็ ท่ีตดิ ไฟได้อย่างปลอดภยั 119

4.5.4 การประเมนิ ของความเสย่ี งการระเบดิ

เมื่อใดก็ตามที่เป็นไปได้ นายจ้างควรป้องกันการเกิดข้ึนของบรรยากาศซึ่งระเบิดได้ การประเมินของ
ความเสี่ยงของการระเบิดต้องได้รบั การดาเนนิ การ กระบวนการของการประเมินตอ้ งโดยสม่าเสมออา้ งถงึ แต่ละ
กรณีและไม่สามารถทาใหม้ ลี กั ษณะทั่วไปได้

ทั้ง ATEX และมาตรฐานระหว่างประเทศให้การแนะแนวเมื่อใดและอย่างไรที่จะดาเนินการประเมิน
ความเสีย่ งดงั กล่าว

- กฎเกณฑก์ ลางสถานท่ีทางาน ATEX ให้สารสนเทศโดยท่ัวไปมากข้นึ

- มาตรฐาน EN 1127-1: บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ — การป้องกันและการปกป้องจากระเบิด —
ส่วนท่ี 1: แนวความคิดและระเบียบวิธีพื้นฐานให้การแนะแนวเชิงปฏิบัติมากขึ้นในกระบวนการข องการ
ประเมนิ ขนั้ ตอนตอ่ ขั้นตอน มาตรฐานนี้ไมเ่ ปน็ เฉพาะสินค้า

ตวั อย่าง ATEX:

ในบรรทดั ของพระราชบัญญัติ 3 ของกฎเกณฑ์กลาง 1999/92/EC เพ่อื ประเมินค่าความเส่ียงของการ
ระเบิด ทั้งนต้ี ้องไดร้ ับการกาหนดโดยลาดบั ที่หนงึ่ ว่าบรรยากาศซึง่ ระเบิดได้ที่อันตรายสามารถเกดิ ขน้ึ ได้ภายใต้
เง่ือนไขที่มีอยู่ โดยต่อไปน้ัน ท้ังนี้ได้รับการแนะนาให้ตรวจสอบถ้าบรรยากาศซึ่งระเบิดได้ที่อันตรายสามารถ
จดุ ไฟได้ ซ่งึ ก็คอื ถ้ามีแหลง่ ตน้ ทางของการจุดไฟปรากฏอยู่ การตรวจสอบน้นั สามารถได้รับการแนะนาได้

โดยเฉพาะกว่าน้ัน ตามพระราชบัญญัติ 4 ของกฎเกณฑ์กลาง 1999/92/EC ความน่าเป็นไปได้และ
ระยะเวลาของการเกิดข้ึนของบรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ที่เป็นไปได้; ความน่าเป็นไปได้ การปรากฏอยู่และการ
กระตุ้นของแหล่งต้นทางการจุดไฟ; สินค้าและวัสดุที่ได้รับการใช้; กระบวนการและปฏิกิริยาที่เป็นไปได้ของ
กระบวนการน้ัน; และขอบเขตของผลกระทบท่ีคาดการณ์จาเป็นต้องได้รับการวิเคราะห์ กระบวนการของการ
ประเมินต้องได้รับการดาเนินการสาหรับแต่ละงานหรือกระบวนการผลิตและสาหรับแต่ละเงื่อนไขการทางาน
ของการตดิ ตงั้ และการเปลีย่ นแปลงของการตดิ ตงั้ น้ันด้วย

กฎเกณฑ์กลาง 1999/92/EC ประกอบด้วยคานิยามเฉพาะของ “ระเบิด” กล่าวคือซ่ึงรวมถึง
กระบวนการของการเผาไหม้ท่ีปรับใชไ้ ดก้ ับสารผสมที่ไม่ไหม้ไฟทั้งหมด

เม่อื ประเมนิ การตดิ ตัง้ ใหม่หรอื ทมี่ ีอยู่แลว้ เงอื่ นไขการทางานตอ่ ไปน้ีควรจะได้รับการพิจารณา:

 เงอื่ นไขการทางานปกตซิ ่ึงรวมถึงงานการบรกิ ารและการบารุงรกั ษา

 การทดสอบการทางานและการเลิกดาเนนิ งาน

 การทางานผิดปกตแิ ละเงื่อนไขความผิดพลาดซง่ึ สามารถคาดการณ์ได้

 การใชง้ านในทางทผ่ี ดิ ซ่งึ สามารถคาดการณ์ได้อย่างมเี หตผุ ล

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ทีต่ ดิ ไฟได้อย่างปลอดภยั 120

ความเสย่ี งการระเบดิ ต้องได้รับการประเมินโดยสมบูรณ์ทัง้ หมดของความเสย่ี งนน้ั ความสาคัญนนั้ คอื :

 สนิ ค้าการทางานที่ไดร้ บั การใช้

 เงอ่ื นไขเชงิ โครงสรา้ ง

 สารทีไ่ ด้รบั การใช้

 เงือ่ นไขการทางานและกระบวนการ และ

 ปฏิกิรยิ าทเี่ ปน็ ไปไดซ้ ่งึ กันและกนั และกับสภาพแวดล้อมการทางาน

พ้ืนท่ีซึ่งมีการสัมผัสหรืออาจได้รับการนามาสู่การสัมผัสผา่ นส่วนเปิดออกด้วยบรรยากาศ ซ่ึงระเบิดได้
ที่เปน็ ไปได้ควรไดร้ บั การพิจารณาเม่อื ประเมินค่าความเสีย่ งของการระเบิด

เพื่อท่ีจะประเมินกระบวนการทางานหรือการติดตั้งเชิงเทคนิคโดยเทียบกับความเส่ียงของการระเบิด
กระบวนงานเป็นระบบสาหรับการพิสูจน์ยืนยันที่เก่ียวกับความปลอดภัยของระ บบและกระบวนงานเป็น
สิ่งจาเป็น สิง่ นห้ี มายความวา่ กระบวนงานได้รับการจัดโครงสร้างตามลักษณะเฉพาะเกี่ยวกับข้อเทจ็ จริงและเชิง
ตรรกะ ทัง้ นี้พจิ ารณา:

 แหล่งกาเนิดที่มีอยู่ของอนั ตรายสาหรับการก่อข้นึ ของบรรยากาศซ่งึ ระเบิดได้ทเ่ี สีย่ งภยั

 แหล่งกาเนิดการจุดไฟทม่ี ีประสิทธผิ ลซง่ึ เกิดขนึ้ พร้อมกนั ทเี่ ปน็ ไปได้

ในทางปฏบิ ตั ิ ทงั้ นีพ้ อเพียงในเกอื บทกุ กรณีเพ่ือกาหนดและประเมนิ อย่างเป็นระบบความเส่ยี งของการ
ระเบิดไปตามลาดบั ของคาถามเฉพาะ คาถามเหล่าน้ีได้รับการสรปุ โดยยอ่ โดยเปน็ ตัวอย่างในผนวกท่ี 4.2

บทที่ 2 ประกอบดว้ ยสารสนเทศมากขึ้นบนการประเมินค่าความเส่ยี ง บทท่ี 5 และ บทท่ี 8 ประกอบด้วย
สารสนเทศมากข้ึนบนความเสย่ี งเฉพาะและมาตรการไดร้ บั การแนะนาเพ่ือจากัดความเสี่ยงเหลา่ น้ีเม่ือใช้สารทา
ความเย็นไฮโดรคาร์บอน

4.5.5 แหลง่ กาเนดิ ของการจุดไฟ

ทั้ง ATEX และมาตรฐาน RACHP และบรรยากาศซึ่งระเบิดได้ที่เกี่ยวเน่ืองตรงกันกล่าวถึงการ
หลีกเล่ียงของแหล่งกาเนิดของการจุดไฟ แม้ว่าถ้ามีบรรยากาศซึ่งระเบิดได้ แหล่งกาเนิดของการจุดไฟเป็น
สงิ่ จาเป็นสาหรับอคั คภี ัยหรือการระเบิดทีจ่ ะเกิดขน้ึ ดังนั้นระบบ RACHP ต้องได้รับการออกแบบและไดร้ ับการ
สร้างเพอ่ื หลีกเลย่ี งการปรากฏขึน้ เหล่าน้ี

แนวทางการเขา้ สูส่ องแนวทางไดร้ บั การกาหนดไวภ้ ายในมาตรฐาน RACHP:

ก) แหล่งกาเนิดของการจุดไฟ “ได้รับการป้องกัน” เพ่ือให้แหล่งกาเนิดน้ันไม่สามารถที่จะจุดไฟ
โดยรอบการผสมเปลวไฟ

การจดั การใช้สารทาความเยน็ ทตี่ ิดไฟได้อยา่ งปลอดภัย 121

ส่วนประกอบที่ทาตามอนุกรม IEC 60079 ของมาตรฐานควรได้รับการใช้ ในที่ซ่ึงเกี่ยวเน่ืองตรงกัน
ส่วนประกอบเหล่านี้ใดๆ จะได้รับการออกแบบและได้รับการทดสอบประเภท เพ่ือพิสูจน์ว่าส่วนประกอบน้นั มี
ประสิทธิผล ส่วนประกอบดังกล่าวได้ผ่านการทวนสอบอย่างบ่อยคร้ังโดยการให้คารับรองจากบุคคลที่สาม
ไม่มีการใหค้ ารับรองใดทาขึน้ เอง

ประเภทของการปกปอ้ งทไ่ี ด้รบั การครอบคลุมโดยสง่ิ เหลา่ น้รี วมถงึ :

 นา้ มันท่ผี ่านการเติม

 ผงทใี่ ช้เติม

 ตวั ตแู้ บบทรี่ ะบายอากาศ (ที่ได้รบั การคงรักษาไวท้ แ่ี รงดันบวก)

 กันเปลวไฟ (เปลวไฟไม่สามารถเดินทางออกไปได้)

 ความปลอดภัยในตัวเอง(ได้รับการรับประกันแรงดนั ไฟฟา้ /กระแสไฟฟ้าตา่ มาก)

 ผ่านการห่อหุ้ม

 ไม่มีการปะทุ (ไมม่ ีการสง่ ของเปลวไฟออก)

 เป็นตน้

เทคนิคซ่ึงแตกต่างกันเหมาะกับประเภทซ่ึงแตกต่างกันของส่วนประกอบและสินค้า ค่าใช้จ่ายมีการ
แสดงเจตนาเป็นนยั หลักและขณะท่ีส่งิ เหล่าน้ีจานวนมากมีรว่ มกันในอุตสาหกรรม/กระบวนการ/ก๊าซ และการ
ตดิ ตั้งของนา้ มันด้วย สว่ นมากเปน็ การขัดขวางของคา่ ใช้จ่ายสาหรับระบบ RACHP

ทง้ั น้ีหมายเหตุวา่ ส่วนประกอบที่มีอัตราเปน็ ตัวชว้ี ดั ที่ไม่เหมาะสมสาหรบั การหลีกเล่ยี งการจดุ ไฟ

ข) แหล่งกาเนิดของการจุดไฟได้รับการจัดตาแหน่งไว้เพ่ือให้การรั่วใดๆ ของสารทาความเย็นจะไม่
สะสมขน้ึ โดยรอบแหล่งกาเนิดนนั้

วงจรทางไฟฟ้าความปลอดภัยในตัวเองท่ีได้กาหนดเป็นสิ่งท่ีไม่สามารถเกิดการจุดไฟ ส่ิงนี้เป็น
ฟังก์ชันของแรงดันไฟฟ้าและกระแสไฟฟ้าท่ีสามารถปรับใช้ได้และประเภทของโหลด (การเหน่ียวนา การ
เกบ็ ประจุ เปน็ ต้น) และประเภทของวัสดุเสย่ี งภัยในตาแหนง่ ทีไ่ ดร้ บั การจาแนกประเภทดว้ ย

ในบางกรณี เครื่องมือได้รับการออกแบบสาหรับการใช้ของสารทาความเย็นติดไฟโดยเฉพาะและ
ได้รับการจาแนกประเภท ดังนั้นถ้าเคร่ืองมือดังกล่าวไม่สามารถทาให้จุดไฟได้ ตัวอย่างเช่น มีอุปกรณ์
ตรวจสอบก๊าซหรอื เครอื่ งมอื วดั ท่หี ารอยรัว่ โดยเฉพาะ ซงึ่ ได้รับการสรา้ งขนึ้ มาสาหรบั ใช้กับสารติดไฟ

การจดั การใชส้ ารทาความเย็นท่ีตดิ ไฟได้อย่างปลอดภยั 122

4.6 การกาหนดขนาดการอัดสาหรบั สารทาความเยน็ ตดิ ไฟ

การกาหนดขนาดการอัดสาหรับสารทาความเย็นติดไฟซึ่งมีพื้นฐานบนมาตรฐานความปลอดภัย
ระหวา่ งประเทศ ด้วยจดุ ม่งุ หมายในการป้องกันอบุ ตั ิเหตุ การกาหนดขนาดการอัดสารทาความเยน็ ไดก้ าหนดไว้
ในท้งั มาตรฐานกลุ่มและสนิ คา้ ดว้ ยข้อกาหนดความต้องการที่แปรผัน มวลของสารทาความเย็น ไฮโดรคาร์บอน
ภายในวงจรสารทาความเย็น ได้รับการกาหนดตามประเภทของระบบ ตาแหน่งและขนาดของพ้ืนที่ว่าง
โดยเฉพาะ เมื่อเทียบกับพ้ืนที่ซ่ึงได้รับการครอบครอง พารามิเตอร์เหล่านี้ได้ผ่านอธิบายในรายละเอียดมากขน้ึ
ในตอนตอ่ ไปน้ี

ข้อจากัด 2 ข้อประยกุ ตใ์ ช้กบั ขนาดการอดั สารทาความเย็น:

 ขอ้ จากัดที่หน่ึง เป็นการจากัดขนาดการอัดสูงสดุ ซ่ึงเกี่ยวกับประเภทของตาแหน่งและการครอบครอง

 ข้อจากัดท่ีสอง เป็นขนาดการอัดซึ่งสามารถยินยอมได้ ซ่ึงเก่ียวกับขนาดของที่ว่างท่ีสารทาความ
เยน็ สามารถรัว่ เขา้ ในไดแ้ ละบางครงั้ ลักษณะสมบัตขิ องการตดิ ตัง้ ของชนิ้ ส่วนระบบ

รายการทส่ี อง คือ ขนาดประจุทีก่ าหนดให้ภายในระบบ มีขนาดทวี่ ่างน้อยสุดท่ีจากการระบุ
ถ้าข้อบังคับแห่งชาติหรือท้องถ่ินซ่ึงจากัดมากมีอยู่ ข้อบังคับน้ันมีลาดับเหนือกว่าบนข้อกาหนดความ
ต้องการจากดั การอดั ซงึ่ ได้รบั การสรุปโดยย่อในมาตรฐานทผ่ี า่ นการปรบั ใช้

4.6.1 ประเภทการครอบครองตาม EN 378-1:2016 และ ISO 5149-1:2014

ห้องท่ีได้รับการครอบครองเปน็ พ้ืนท่ีในอาคารซ่ึงผ่านการกาหนดขอบเขตโดยผนัง พื้นและเพดานและ
ได้รับการครอบครองโดยบุคคลผ่านคาบเวลาท่ีมีนัยสาคัญ พื้นที่ว่างโดยรอบเป็นพื้นที่ซ่ึงได้รับการครอบครอง
โดยการกอ่ สร้างหรือการออกแบบ ไมผ่ นกึ แน่นใหอ้ ากาศเข้า โดยเทยี บกบั พ้ืนทวี่ า่ งที่ได้รับการครอบครอง อาจ
เป็นส่วนจากการพิจารณาของพื้นที่ว่างที่ได้รับการครอบครอง ตัวอย่างเช่น ท่ีว่างเปล่าของเพดานปลอม ช่อง
คลาน ทอ่ ลม สว่ นกน้ั แยกซงึ่ เคลอื่ นท่ไี ดแ้ ละประตทู ี่มีช่องลมหรือตดั ด้านลา่ งออก

โดยขึ้นอยู่กับว่าพื้นที่ว่างได้รับการครอบครอง ประเภท
อย่างไร ข้อกาหนดความต้องการท่ีแตกต่างกันตามข้อ ของพื้นท่ี
ระมัดระวังความปลอดภัยปรับใช้ได้ ปริมาณมากสุด บรเิ วณงาน
ของสารทาความเย็นที่ได้รับการอนุญาต (ต่อวงจรสาร
ทาความเย็น) เป็นฟังก์ชันของพารามิเตอร์จานวนมาก ประเภท ปริมาณสูงสุด จานวนของ
ประเภทของการครอบครองสาคัญต่อการกาหนดของ ของการ ของสารทา คนทีพ่ ื้นที่
ขนาดการอัดสารทาความเย็นสูงสุด ในบางตาแหน่ง ผู้ ครอบครอง ความเยน็ ที่ บรเิ วณงาน
ครอบครองอาจไม่ตระหนักถึงทางออกฉุกเฉินหรืออาจ ได้รบั อนญุ าต
พบว่าเป็นส่ิงยากท่ีจะออกจากอาคารในเหตุการณ์
ฉุกเฉิน ขณะที่ในตาแหน่งอื่นๆ ผู้ครอบครองอาจ ภาพท่ี 4.4 พารามิเตอร์ที่กาหนดปรมิ าณสูงสุด
ตระหนักดีถึงกระบวนงาน แสดงประเภทการ ของสารทาความเย็นตดิ ไฟท่ีได้รับอนุญาต
ครอบครองทแ่ี ตกตา่ งกัน (a b หรอื c)

การจัดการใชส้ ารทาความเยน็ ที่ติดไฟได้อยา่ งปลอดภยั 123

ตารางที่ 4.7 ประเภทของการครอบครองและตวั อย่าง

ประเภท ลกั ษณะสมบัตทิ ว่ั ไป ตัวอยา่ ง1

หอ้ ง สว่ นของอาคาร สถานทีส่ าธารณะ อาคาร โดยที่

การเข้าถึงทัว่ ไป  สงิ่ อานวยความสะดวกการนอนหลับไดร้ บั การจดั ใหม้ ี

a  บุคคลถกู จากดั ในการเคลื่อนที่, โรงพยาบาล ศาล หรือเรอื นจา

 จานวนซึ่งไม่สามารถควบคุมได้บุคคลท่ีอยนู่ ี้ โรงละคร ซุปเปอรม์ าเกต็ หอ้ งเรียน

 บุคคลใดๆ มีการเข้าถึงโดยปราศจากการคุ้นเคยส่วน อาคารขนส่งสาธารณะ โรงแรม
บุคคลกบั การระมัดระวังความปลอดภัยท่จี าเปน็ , ทอี่ ยอู่ าศยั ร้านอาหาร

 บุคคลไม่มีแนวโน้มที่จะตระหนักถึงการเสี่ยงภัยของ

สารทาความเย็น

การเขา้ ถงึ ทไ่ี ดร้ ับ หอ้ ง ส่วนของอาคาร อาคาร โดยท่ี สานักงานทางธุรกิจหรอื วชิ าชีพ
การตรวจตรา  เพียงจานวนจากัดของบุคคลอาจได้รับการชุมนุม ห้องปฏิบตั ิการ สถานทสี่ าหรบั การผลติ
หรอื ทางานท่วั ไป
b เท่านนั้
 บางท่ีซ่ึงคุ้นเคยโดยจาเป็นกับการระมัดระวังความ

ปลอดภัยโดยทว่ั ไปของสถานท่ี

การเข้าถึงที่ไดร้ ับ ห้อง สว่ นของอาคาร สถานทีส่ าธารณะ อาคาร โดยที่, สงิ่ อานวยความสะดวกการผลติ
อนุญาต ตัวอยา่ งเชน่ สาหรบั เคมี อาหาร
 บุคคลท่ไี ด้รบั อนุญาตเท่าน้ันมกี ารเขา้ ถึง, เคร่ืองดม่ื น้าแขง็ ไอศกรมี โรงกลน่ั
c หอ้ งเย็น โรงรีดนม โรงฆา่ สัตว์
 ผูซ้ ึ่งคนุ้ เคยกบั การระมัดระวงั ความปลอดภยั โดยทั่วไป พ้นื ทส่ี ่วนตัวในซปุ เปอรม์ าเกต็
และพเิ ศษของสถานท่ี และโดยท่ี

 การผลิต การทากระบวนการ หรือการจัดเก็บของ
วสั ดุหรอื สินคา้ เกิดขนึ้

1รายการของตวั อยา่ งไม่ละเอยี ดถถี่ ว้ น

ในกรณีที่มีมากกว่าหน่ึงประเภทของการครอบครอง ข้อกาหนดความต้องการที่เข้มงวดกว่าจะปรบั ใช้
ซ่ึงก็คือ ประเภท “a” ได้รับการเลือกโดยได้เปรียบประเภท “b” หรือประเภท “a” โดยได้เปรียบประเภท
“c” อยา่ งไรก็ตาม ถา้ การครอบครองได้รบั การแยกออก ตัวอย่างเชน่ โดยส่วนก้นั แยกแบบห้มุ ปดิ สนิท พื้นและ
เพดาน ดงั นนั้ ข้อกาหนดความตอ้ งการของแตล่ ะประเภทของการครอบครองจะปรับใช้

หมายเหตุ: การครอบครองสามารถได้รับการแยกประเภทโดยข้อกาหนดความต้องการแหง่ ชาติ

หมายเหตุ: มาตรฐานสนิ คา้ 60335 ไมท่ าตามการครอบครองหรือประเภทการเข้าถงึ สินค้าทง้ั หมดได้รบั การ
ครอบครองเชน่ เดยี วกนั

4.6.2 การจาแนกประเภทตาแหนง่ ของระบบทาความเยน็

มี 4 Classของตาแหน่งสาหรับระบบทาความเย็น Classทเ่ี หมาะสมของตาแหนง่ ควรไดร้ บั การกาหนด
โดยสอดคล้องสัมพันธ์กับมาตรฐานยุโรป EN 378-1:2016 และ ISO 5149-1:2014 ซ่ึงคานึงถึงการเส่ียงภัยท่ี
เปน็ ไปได้

การจัดการใช้สารทาความเยน็ ทต่ี ิดไฟได้อย่างปลอดภัย 124

ตาแหน่ง Class IV – ตวั ตแู้ บบระบายอากาศ

ชิ้นส่วนซึ่งบรรจุด้วยสารทาความเย็นท้ังหมดได้รับการหาตาแหน่งไว้ในตัวตู้แบบระบายอากาศ ตัวตู้แบบ
ระบายอากาศควรเติมเต็มข้อกาหนดความต้องการของ EN 378-2/ ISO 5149-2 and EN 378-3/ ISO 5149-3.

ตาแหนง่ Class III – ห้องเครอ่ื งจักรกลและท่ีโล่ง

ชิ้นส่วนซึ่งบรรจุด้วยสารทาความเย็นท้ังหมดได้รับการหาตาแหน่งไว้ในห้องเคร่ืองจักรกลและที่โล่ง
หอ้ งเครอ่ื งจกั รกลและท่ีโลง่ ควรเตมิ เตม็ ขอ้ กาหนดความต้องการของ EN378-3/ ISO 5149-3

ตาแหน่ง Class II – คอมเพรสเซอร์ในหอ้ งเคร่ืองจกั รกลและท่โี ลง่

ถ้าคอมเพรสเซอร์และถังรับแรงดันทั้งหมดได้รับการหาตาแหน่งไว้ในหอ้ งเครื่องจักรกลหรือท่ีโล่งหรอื
ทใี่ ดทีห่ น่ึง ดงั น้ันข้อกาหนดความต้องการของสาหรับตาแหน่ง Class II ควรจะปรบั ใช้ มิฉะนน้ั ระบบจะทาตาม
ข้อกาหนดความต้องการของ Class III ขดลวดและงานท่อซ่ึงรวมด้วยวาล์วอาจได้รบั การหาตาแหน่งไวใ้ นพนื้ ที่
ว่างทีไ่ ดร้ ับการครอบครอง

ตาแหน่ง Class I – สนิ ค้าเชงิ กลทีไ่ ดร้ บั การหาตาแหนง่ ไวภ้ ายในพืน้ ทว่ี า่ งซึ่งได้รับครอบครอง

ถ้าระบบทาความเย็นหรือช้ินส่วนท่ีบรรจุด้วยสารทาความเย็นได้รับการหาตาแหน่งไว้ในพ้ืนที่ว่างที่
ได้รับการครอบครอง ดังน้ันระบบจะได้รับการพิจารณาว่าเป็น Class I มิฉะนั้นระบบจะทาตามข้อกาหนด
ความต้องการของ Class II

4.6.3 การจากัดความเข้มขน้

ข้อจากัดขนาดการอัดขึ้นอยู่กบั คุณสมบตั ิสภาพลุกไหม้ได้ของสารด้วย นยิ ามตอ่ ไปนี้จะใช้เปน็ หลักสาคัญ

การจากัดสภาพลุกไหม้ได้ล่าง (LFL) เป็นความเข้มข้นต่าสุดของสารทาความเย็นที่มีความสามารถของการ
แพรก่ ระจายเปลวไฟภายในสารผสมก๊าซแบบเป็นเน้ือเดียวกันและอากาศ ระดบั สภาพลุกไหม้ได้บน (UFL) บรรยาย
สารผสมติดไฟหนาท่สี ุดของสารผสมก๊าซแบบเปน็ เนื้อเดยี วกนั ซงึ่ ผาไหม้ได้ของสารทาความเย็นและอากาศ

การจากัดความเข้มข้นเชิงปฏิบัติ (PL) ได้รับการกาหนดเป็นความเข้มข้น “ไม่อันตราย” ต่าที่สุดของ
สารทาความเย็นที่รวมถึงตัวประกอบความปลอดภัย ค่าของความเข้มข้น PL ได้รับการใช้สาหรับการคานวณ
อย่างง่ายเพื่อกาหนดปริมาณซ่ึงยอมรับได้สูงสุดของสารทาความเย็นในพื้นที่ว่างที่ได้รับการครอบครอง โดย
กล่าวอกี นยั หนง่ึ ค่านไี้ ดร้ ับการใชเ้ ป็นพนื้ ฐานสาหรับการกาหนดการอดั สารทาความเย็นสูงสุดของสารทาความ
เยน็ ทเี่ กี่ยวขอ้ งสาหรบั การประยกุ ต์ใช้เฉพาะ

การประมาณของค่า PL มพี ้นื ฐานบนค่าต่าสดุ ของพารามเิ ตอร์ตอ่ ไปน้ี:

1. การจากัดการเผยออกความเป็นพิษรุนแรง (ATEL) โดยมีพ้ืนฐานบนอัตราการตายของการทาให้
หวั ใจไวเกนิ และ/หรอื ยาสลบหรอื ผลระบบประสาทศูนย์กลาง (CNS)

2. การจากดั ภาวะขาดออกซเิ จน (ODL)
3. 20% ของการจากัดสภาพลุกไหม้ไดล้ ่าง (LFL)

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ที่ติดไฟได้อย่างปลอดภัย 125

สาหรับสารทาความเย็น ไฮโดรคาร์บอน , 20% ของการจากัดสภาพลุกไหม้ได้ล่าง (LFL) แสดงถึง
ความเข้มข้นต่าสุดของพารามิเตอร์ 3 ตัวท่ีกล่าวถึงก่อนหน้า เพราะฉะน้ันได้รับการใช้เพื่อกาหนด PL ซึ่ง PL
ไดร้ บั การแสดงถงึ ในเทอมของมวลต่อหน่วยปริมาตร

LFL, UFL และ PL ได้รับการกาหนดให้ในใบแสดงข้อมลู ความปลอดภัยของวสั ดเุ ฉพาะ (MSDS) และ/
หรือ EN 378:2016 ISO 817 และ ISO 5149:2014. ท้ังนี้หมายเหตุว่ามี 2 ชุดซ่ึงแตกต่างกันของค่า LFL
มาตรฐาน: ค่าดังกล่าวทีก่ าเนดิ IEC 60070-20-1 และคา่ น้นั จาก ISO 817 โดยท่มี ีการแปรผันมากถึง 20% ส่ิง
นี้เป็นไปได้เน่ืองจากวิธีการทดสอบและเนื่องจากความบริสุทธ์ิ/องค์ประกอบของตัวอย่าง ตราบเท่าท่ีการ
ประยุกตใ์ ช้ RACHP ไดร้ บั การคานึงถึง คา่ จาก ISO 817 ควรได้รบั การใช้

การจากัดความเข้มข้นสารทาความเย็น (RCL) เป็นความเข้มข้นของสารทาความเย็นสูงสุดในอากาศ
โดยสอดคล้องสัมพันธ์กับและได้รับการระบุใน EN378-1:2016 - C.3 ซ่ึงได้รับการก่อตั้งขึ้นเพื่อลดลงความ
เสี่ยงของความเป็นพิษรุนแรง การหยุดหายใจและการเส่ียงภัยของสภาพลุกไหม้ได้ ทั้งนี้มีความสามารถปรับ
ใช้ไดส้ าหรับขนาดการอัด A2L

ตารางท่ี 4.8 LFL และ PL ของสารทาความเย็นติดไฟจานวนมาก

ค่า R-600a R-290 R-1270 R-1234yf R-32

การจากดั (kg/m3) 0.043 0.038 0.046 0.299 0.306

สภาพลกุ ไหม้ (%) 1.80 2.10 2.50 6.5 13.6
ไดล้ า่ ง

การจากดั การเผยออก

ความเปน็ พิษรนุ แรง/ 0.9 0.09 0.002 0.47 0.03
การจากดั ภาวะขาด

ออกซิเจน EN 378-1

การจากดั เชิงการปฏิบัติ 0.011 0.008 0.008 0.058 0.061
(kg/m3)

ความหนาแน่นของไอ

(kg/m3) ที่บรรยากาศ

ซง่ึ ระเบิดได้มาตรฐาน 2.48 1.86 1.77 4.79 10.76

(101.325 kPa) และ

21°C

หมายเหต:ุ สาหรบั R-1270, ATEL ต่ากว่า LFL
ดผู นวกในบทท่ี A5 สาหรบั รายละเอียดมากย่งิ ข้ึนของสมบตั ขิ องสารทาความเย็นตดิ ไฟสามญั

การจดั การใช้สารทาความเย็นทีต่ ิดไฟได้อยา่ งปลอดภยั 126

4.6.4 ขอ้ จากัดขนาดการอัดตามมาตรฐาน

4.6.4.1 ต้เู ย็นและตแู้ ชแ่ ข็งในบา้ นตาม EN/IEC 60335-2-24:2010-12

ตู้เย็นแบบหุ้มปิดสนิทจากโรงงาน ซึ่งบรรจุไม่มากกว่า 0.15 kg ของสารทาความเย็นติดไฟ
ข้อกาหนดความต้องการของ EN/IEC 60335-2-24 จะปรับใช้มาตรฐานของ EN(IEC) 60335-2-24 ก่อต้ังขึ้น
ขอ้ กาหนดความต้องการสาหรับการประเมินค่าเครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านและที่คล้ายกันและการใช้ทีป่ ลอดภัยของ
สารทาความเย็นที่มีการจาแนกประเภทสภาพลุกไหม้ได้ของ A2 A2L หรือ A3 การจากัดขนาดการอัดสาหรับ
แต่ละวงจรสารทาความเย็นแยกกัน(ซ่ึงก็คือ คอมเพรสเซอร์ คอนเดนเซอร์ อีแวปปอเรเตอร์ และท่อสารทา
ความเย็น) คือ 150 g หนว่ ยน้สี ามารถไดร้ ับการแทนท่ไี ดใ้ นที่ใดๆ และไมม่ ขี ้อจากดั ขนาดของห้อง

ภาพที่ 4.5 ตู้เย็นตวั อย่าง ตเู้ ยน็ ในบ้าน:
ตู้เยน็ ในบ้านแบบหุม้ ปดิ สนิทและแบบรวมสว่ น
 ปริมาตรรวม 115 ลติ ร
 สารทาความเย็น R-600a
 การอดั สารทาความเยน็ : 22 g

4.6.4.2 เครือ่ งปรบั อากาศตาม EN/IEC 60335-2-24

สาหรับชุดบรรจุเด่ียวหุ้มปิดจากโรงงานแบบไม่คงท่ี ดังเช่น คอนเดนซิ่งยูนิตหรือฟิลเตอร์ไดเออร์
ขนาดการอัดมากจนถึง “4  LFL” ซึ่งมีค่าประมาณ 150 g ของ R-290 ท่ีมีขนาดการอัดระหว่างประมาณ
“4  LFL” g และ “8  LFL” หรอื ประมาณ 300 g ขนาดการอัดสูงสุดไดร้ บั การกาหนดตามสตู รต่อไปน้ี:

= . × × × .

ขนาดหอ้ งเลก็ สดุ สามารถไดร้ บั การกาหนดโดย

= ( . × × . )

โดยที่ mmax เปน็ การอัดสูงสดุ ทส่ี ามารถยนิ ยอมไดใ้ นที่ว่างใน kg
mc เป็นการอัดสารทาความเย็นในระบบใน kg
Amin เปน็ พ้นื ทห่ี ้องน้อยสุดที่ตอ้ งการใน m²
A เป็นพื้นทซ่ี ึ่งวา่ งใน m²
LFL เปน็ คา่ จากัดติดไฟลา่ ง ใน kg/m3 ดงั กาหนดใน ISO8 17/EN 378-1/ISO 5149
2.2 เป็นความสงู เพดานตา่ สุดที่ใช้ในเมตร (m)
0.25 เปน็ ตัวประกอบความปลอดภยั

การจดั การใชส้ ารทาความเย็นทตี่ ดิ ไฟได้อย่างปลอดภยั 127

สาหรบั ชุด AC อ่นื ๆ ที่มีขนาดการอดั ประมาณ 150 g ถึง 990 g ของ R-290 ดังเชน่ ACs แบบแยกส่วนเด่ียว สตู ร
เดียวกันดังใน EN 378 จะปรบั ใช้ (ดู ดา้ นลา่ ง).
หมายเหตุ: การแสดงถึงของสูตรแตกตา่ งระหว่างมาตรฐาน ผลลัพธ์เหมอื นกัน ในมาตรฐานสินค้า เคร่ืองใช้สามารถเข้า
มาแทนทีท่ ่ีความสูงใดๆ

ภาพท่ี 4.6 ชุดในอาคารและนอกอาคาร AC แบบ เครือ่ งปรับอากาศแบบแยกตัวอยา่ ง Godrej
แยกสว่ น ผู้ผลิต Godrej – Model GSC18GIA5 GSC18GIA5
1. อินเวอร์เตอร์ 4.55 SEER
2. ความจุการทาความเยน็ 18.000 BTU(5.275 kW)
3. สารทาความเย็น R-290
4. การอดั สารทาความเยน็ : 0.375 kg

Amin (พ้ืนทห่ี ้องตา่ สดุ ทีต่ อ้ งการ) 25 m²

4.6.4.3 ตเู้ ยน็ และตแู้ ช่แข็งเชงิ พาณิชย์ตาม IEC/EN 60335-2-89

มาตรฐาน EN(IEC) 60335-2-89 ก่อต้ังข้อกาหนดความต้องการสาหรับการประเมินค่าของ
เครือ่ งใช้ไฟฟา้ ในบ้านและท่ีคล้ายคลึงกนั และการใช้ความปลอดภยั ของสารทาความเยน็ ทม่ี ีการจาแนกประเภท
ของ A2 A2L หรือ A3 การจากัดขนาดการอัดสาหรับแต่ละวงจรสารทาความเย็นแยกกัน (ซึ่งก็คือ
คอมเพรสเซอร์ คอนเดนเซอร์ อแี วปปอเรเตอร์ และการท่อสารทาความเย็น) คอื 150 g หนว่ ยนีส้ ามารถได้รับ
การแทนทีไ่ ด้ในทใ่ี ดๆ และไมม่ ีขอ้ จากัดขนาดของห้อง

ณ ปัจจุบันมี “มาตรฐานระหว่างประเทศฉบับร่างสุดท้าย” (FDIS) ซ่ึงออกมาสาหรับการลงมติ
ซ่ึงอนุญาตจนถึง “13  LFL” หรือประมาณ 500 g ของ R-290 หรือ 600 g ของ R-1270. นอกจากนี้การ
ควบคุมสิ่งที่เรียกว่า “การทดสอบความเข้มข้นล้อมรอบ” ที่การร่ัวของสารทาความเย็นได้รับการจาลองจาก
สินค้าและความเข้มข้นเหนือรอยฐานของสินค้าต้องไม่มากกว่า 50% ของ LFL ขนาดห้องต่าสุดได้รับการ
กาหนดในหนทางเดยี วกันกบั คอนเดนซิง่ ยูนิตจากโรงงานแบบไมค่ งท่ี ดดู ้านบน (มาตรฐาน IEC 60355-2-40)

4.6.4.4 ข้อจากัดขนาดการอัดตาม EN 378

ใน EN 378 สูตรที่ได้รับการใช้สาหรับการคานวณขนาดการอัดได้รับการเลือกโดยบนพ้ืนฐาน
1) Classของสภาพลุกไหม้ได้ 2) การครอบครองและประเภทการเข้าถึง และ3) ตาแหน่งการจากัดการอัดสาร
ทาความเยน็ สาหรบั การใช้ของสารทาความเย็น A3 ไมม่ คี วามเปน็ พษิ ซ่งึ ตดิ ไฟ ควรไดร้ ับการคานวณตามตาราง
C.2 (EN 378-1:2016) สาหรับสินค้าในสถานที่สาหรับความสบายของมนุษย์ สูตรท่ีได้รับการบรรยายด้านลา่ ง
ไดร้ ับการใช้เพ่ือคานวณขนาดการอัดสงู สุดขน้ึ อยู่กบั ขนาดห้อง

หมายเหตุ: มาตรฐานสนิ ค้า 60335 ไมท่ าตามประเภทการครอบครองหรือการเข้าถึง สนิ คา้ ทั้งหมดไดร้ บั
การจัดการเดยี วกัน และสูตรเดยี วกนั ปรบั ใช้ โดยอิสระวา่ ชดุ ไดร้ บั การวางตาแหนง่ ไวใ้ นบ้านส่วนตัวหรอื
ไดร้ บั การใช้สาหรบั สถานท่ตี ง้ั เชงิ พาณิชยห์ รืออุตสาหกรรม

การจัดการใชส้ ารทาความเยน็ ที่ติดไฟได้อยา่ งปลอดภยั 128

การจากัดการอัดได้รับการครอบกับการจากัดโดยมีพื้นฐานบน LFL ของสารทาความเย็น ใน
กรณีของสารทาความเย็น Class 2 หรือ 3 สภาพลุกไหม้ได้ ฝาพ้ืนฐานคือ m1 m2 และ m3 (ที่บ่งช้ีด้านล่าง
ตาราง). สาหรับสารทาความเย็น Class 2L สภาพลุกไหม้ได้ ตัวประกอบฝาพื้นฐานได้รับการเพ่ิมขึ้นโดยตัว
ประกอบของ 1.5 (m2 = 39 m3 X LFL) ในการจดจาของอัตราเร็วการไหม้ต่าของสารทาความเย็นเหล่าน้ี
ซง่ึ นาสู่ความน่าจะเปน็ ทีล่ ดลงและผลลพั ธข์ องการจดุ ไฟ

ตารางท่ี 4.9 ขนาดการอัดท่สี ามารถยินยอมไดส้ ูงสดุ แนวการเขา้ ส่ทู ัว่ ไปสาหรบั Classสภาพลุกไหมไ้ ด้ A3

ตาราง C.2 – ข้อกาหนดความต้องการของการจากัดการอดั สาหรบั ระบบทาความเยน็ โดยมพี น้ื ฐานบนสภาพลุกไหม้ได้

– EN 378-1:2016

Classสภาพ ประเภทการเข้าถึง การจาแนกประเภทตาแหนง่
ลกุ ไหมไ้ ด้ I II III IV

b – ที่ไ ้ด ัรบการตรวจ a – การครอบครองโดย ่ทัวไป ความสบายของมนษุ ย์ ตาม C.2 และไม่มากกว่า m2
ตรา หรือ 1.5 kg

การ ตา่ กว่า ระบบแบบหุม้ ปดิ เท่าน้นั : ไม่มากเกนิ
ประยุกต์ใช้ พน้ื ดิน 20 % × LFL × ปริมาตรห้อง กวา่ 5 kg c
และไม่มากกวา่ 1 kg
อ่นื ๆ เหนอื พนื้ ดิน
ระบบแบบหุม้ ปดิ เท่านั้น:
20 % × LFL × ปริมาตรห้อง

และไมม่ ากกวา่ 1.5 kg

ความสบายของมนษุ ย์ ตาม C.2. และไม่มากกว่า m2 การอัดสารทา
หรือ 1.5 kg
ความเย็นไม่
3 การ ต่ากว่า 20 % × LFL × ปริมาตรห้อง ไมม่ ากเกิน มากเกินกวา่
ประยุกต์ใช้ พนื้ ดิน และไม่มากกวา่ 1 kg a กวา่ 10 kg c
m3 b
อน่ื ๆ เหนือพื้นดนิ 20 % × LFL × ปริมาตรห้อง
และไม่มากกว่า 2.5 kg

ความสบายของมนษุ ย์ ตาม C.2. และไม่มากกว่า m2
หรือ1.5 kg.
c – ี่ทได้ ัรบอ ุนญาต
ต่ากวา่ 20 % × LFL × ปริมาตรห้อง ไมม่ ีข้อจากดั
และไม่มากกว่า 1 kg c การอัด c
การ พน้ื ดิน
ประยุกตใ์ ช้ เหนอื พื้นดนิ 20 % × LFL 20 % × LFL
× ปริมาตร × ปริมาตร
อน่ื ๆ ห้องและไม่ ห้องและไม่

a m1 = 4 m³ x LFL มากกว่า 10 kg มากกว่า 25 kg

m2 = 26 m³ × LFL
b m3 = 130 m³ × LFL
c สาหรับท่โี ล่ง , EN 378-3:2016, 4.2 ปรบั ใช้ , สาหรับห้องเครื่องจกั รกล EN 378-3:2016, 4.3 ประยกุ ต์ใช้

ทัง้ นี้หมายเหตุว่าการจากัดเหล่าน้ปี ระยกุ ตใ์ ช้กบั วงจรระบบแตล่ ะวงจร ดงั นน้ั ถา้ ระบบมีวงจรสาร
ทาความเยน็ อสิ ระสองวงจร การจากดั ขาดการอัดได้รับการปรับใชก้ บั แต่ละวงจรโดยแยกจากกัน

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ที่ตดิ ไฟได้อย่างปลอดภัย 129

หมายเหตุ: การจดั ให้มขี องปริมาณการอัดสูงสุดของ 1.5 kg สาหรบั สารทาความเยน็ A3 สามารถปรบั ใช้ได้กับ
ตาม EN 378-1:2016 (C.2.) ISO 5149-1:2014 ไม่กาหนดระบุค่าสูงสุดนี้ ในท่ีนี้ สาหรับ A3 การอัดสารทา
ความเย็นสูงสุดได้รับการจากัดกับตัวประกอบฝา m2 ด้วย 26 m³ x LFL (0.988 kg) สาหรับ R-290 และ
สาหรับประเภทการครอบครอง “a” ถงึ “c”.

การจากัดการอัดสาหรับระบบทาความเย็นโดยมีพื้นฐานบนสภาพลุกไหม้ได้ได้รับการกาหนด
ดงั ต่อไปนี้:

1) การจากดั การอัดจากตาราง C.2 EN 378-1:2016;
2) m1 x 1.5 สาหรบั ระบบทาความเย็นแบบหุ้มปิดโดยการใช้Classสภาพลุกไหม้ได้ 2L;
3) m1 สาหรับระบบทาความเย็นแบบหมุ้ ปดิ โดยการใช้Classสภาพลุกไหมไ้ ด้ 2 หรอื 3;
4) 150 g สาหรบั ระบบทาความเยน็ แบบหมุ้ ปิด;
สาหรับสารทาความเย็นClass A3 สภาพลุกไหม้ได้ ไม่มีข้อจากัดของปริมาตรห้องบนการอัด
สารทาความเยน็ มากจนถงึ ค่าสูงสุดของ m2 เปน็ ดังตอ่ ไปนี้

ตารางท่ี 4.10 การจากัดการอดั สาหรบั ระบบแบบปิดและตัวประกอบ m1 = 4 m³ x LFL

Classสภาพลุกไหมไ้ ด้ การจากัดการอัดสาหรบั ระบบแบบหมุ้ ปดิ “m1 = 4 m³ x LFL”
A3 LFL 4 m³ x LFL
Kg/m³ kg
R-290 – โพรเพน 0.038 0.152
R-600a – ไอโซบวิ เทน 0.043 0.172
R-1270 – โพรไพลีน 0.046 0.184

การจากัดการอัดสาหรบั ระบบการปรับอากาศ/ฮีตป๊ัมสาหรับความสบายของมนุษย์

ส่วนซ่งึ บรรจุสารทาความเยน็ ในพื้นที่วา่ งซ่ึงได้รับการครอบครอง

เม่อื การอัดของสารทาความเยน็ ที่มี Class สภาพลุกไหมไ้ ด้ 2 and 3 มากกว่า m1 การอัดสูงสุด
(mmax) ในที่วา่ งควรสอดคลอ้ งสมั พนั ธก์ บั สูตรต่อไปน้ี:

= , × ⁄ × × ⁄

บางครงั้ สตู รเดยี วกนั ไดร้ ับการแสดงแตกต่างกนั โดยเล็กนอ้ ย:

= 2,5 × 1.25 × ℎ0 × 0.5

แตไ่ มม่ ากเกินกวา่ m2 = 26 m³ x LFL

หรือพ้ืนที่ของพื้นต่าสุดที่ต้องการ Amin เพ่ือติดตั้งระบบด้วยการอัดสารทาความเย็น m (kg)
ควรสอดคลอ้ งสมั พนั ธก์ บั สูตร (C.2).

การจัดการใช้สารทาความเยน็ ทต่ี ดิ ไฟได้อย่างปลอดภัย 130


= ( . × ⁄ × )

บางครัง้ สตู รเดยี วกนั ได้รับการแสดงโดยแตกต่างกนั เลก็ น้อย


= ( . × . × )

โดยที่

mmax เป็นการอดั สงู สดุ ทีส่ ามารถยนิ ยอมได้ในทวี่ า่ งใน kg
m เปน็ ปริมาณการอดั สารทาความเยน็ ในระบบใน kg
Amin เปน็ พ้นื ทห่ี ้องน้อยสุดทต่ี อ้ งการใน m²
A เป็น พนื้ ทซี่ งึ่ วา่ งใน m²
LFL เป็นคา่ จากดั ตดิ ไฟลา่ ง ใน kg/m3 ดังกาหนดใน ISO8 17/EN 378-1/ISO 5149
h0 เป็นตัวประกอบความสงู ของเครือ่ งใช้ ตวั อย่างเช่น

 0.6 สาหรบั ตาแหน่งพน้ื ;
 1.0 สาหรับหนา้ ต่างที่ได้รับการตดิ ตง้ั ;
 1.8 สาหรบั ผนังทไ่ี ดร้ ับการตดิ ตั้ง;
 2.2 สาหรับเพดานทไ่ี ด้รับการติดต้ัง

บทท่ี 8.2 ดทู ก่ี ารประยุกตใ์ ช้ของมาตรฐานระหว่างข้ันการวางแผน การติดต้ัง และการบริการ การตดิ ตั้ง
ของผู้ผลติ และคมู่ ือการใช้งานควรรวมถึงสารสนเทศท่ีจาเป็นบนขนาดการอดั สูงสดุ และขนาดพ้นื ต่าสดุ

- ตัวอยา่ งการคานวณ 1

กาหนดขนาดการอัดซ่ึงสามารถยินยอมได้สูงสุดสาหรับเคร่ืองปรับอากาศแบบแยกส่วน R-290
ท่จี ะไดร้ ับการติดตงั้ สาหรบั ความสบายของมนษุ ย์

ข้อสรุป:

 ตารางท่ี 4.11 แสดงตวั อย่างของการใชต้ ารางเพื่อกาหนดขนาดการอัดซ่งึ สามารถยนิ ยอมได้
สูงสุดสาหรับ “เคร่ืองปรับอากาศแบบแยกส่วน” R-290 สารทาความเย็น A3 ในการครอบครองทั่วไป
(ประเภท a) ที่ไดร้ บั การใช้สาหรบั ความสบายของมนุษย์

 การจากัดฝา m2 เป็น 26 m³ x LFL ซ่ึงเป็น 0.988 kg ในกรณีของ R-290 ค่าของ 1.5 kg
มากกว่าและแนน่ อน

หมายเหตุ: ขนาดการอัดสูงสุดยังคงต้องได้รับการกาหนดโดยมีพื้นฐานบนขนาดห้อง ในทาง
ปฏิบตั ิ ขนาดการอัดโดยปกตไิ ดร้ บั การกาหนดให้ และดงั น้ันขนาดห้องไดร้ บั การกาหนด

การจดั การใชส้ ารทาความเย็นทต่ี ิดไฟได้อยา่ งปลอดภัย 131

ตารางที่ 4.11 ขนาดสงู สุดทอี่ นญุ าต, วธิ กี ารทว่ั ไปสาหรบั ชน้ั ทีไ่ วไฟ A3

ตาราง C.2 – ข้อกาหนดความต้องการของการจากัดการอัดสาหรบั ระบบทาความเย็นโดยมีพืน้ ฐานบนสภาพลกุ ไหม้ได้
– EN 378-1:2016

Class ประเภทการเขา้ ถึง การจาแนกประเภทตาแหนง่
สภาพลกุ I II III IV
ไหม้ได้

ความสบายของมนษุ ย์ ตาม C.2 และไม่มากกว่า m2
หรือ 1.5 kg
b – ่ทีไ ้ดรับการตรวจตรา a – การครอบครองโดยทั่วไป
การ ระบบแบบหมุ้ ปิดเท่าน้นั : ไม่มากเกนิ
ประยุกต์ใช้ ต่ากว่า กว่า 5 kg c
พน้ื ดนิ 20 % × LFL × ปริมาตรห้อง
อ่ืนๆ
และไม่มากกวา่ 1 kg

ระบบแบบหมุ้ ปดิ เท่านนั้ :
เหนอื พื้นดิน 20 % × LFL × ปริมาตรห้อง

และไม่มากกวา่ 1.5 kg

ความสบายของมนุษย์ ตาม C.2. และไม่มากกว่า m2
หรอื 1.5 kg
การอัดสารทา

3 ตา่ กว่า 20 % × LFL × ปริมาตรห้อง ไมม่ ากเกิน ความเยน็ ไม่
การ พน้ื ดิน
ประยกุ ต์ใช้ และไม่มากกว่า 1 kg a กวา่ 10 kg c มากเกินกวา่

อน่ื ๆ 20 % × LFL × ปริมาตรห้อง m3 b
และไมม่ ากกวา่ 2.5 kg
เหนอื พืน้ ดิน

ความสบายของมนษุ ย์ ตาม C.2. และไม่มากกว่า m2
หรือ1.5 kg.

c – ่ีทไ ้ดรับอนุญาต การ ต่ากว่า 20 % × LFL × ปริมาตรห้อง ไม่มขี ้อจากดั
ประยกุ ต์ใช้ พน้ื ดนิ และไม่มากกว่า 1 kg c การอัด c

อื่นๆ เหนือพื้นดนิ 20 % × LFL 20 % × LFL
× ป ริ ม า ต ร × ป ริ ม า ต ร
ห้ อ ง แ ล ะ ไ ม่ ห้ อ ง แ ล ะ ไ ม่
มากกว่า 10 มากกว่า 25
kg c kg c

a m2 = 26 m³ × LFL

การจดั การใชส้ ารทาความเย็นทีต่ ิดไฟได้อย่างปลอดภัย 132

- ตวั อย่างการคานวณ 2

คานวณพื้นท่ีพ้ืนน้อยสุดสาหรับระบบเคร่ืองปรับอากาศแบบแยกส่วน ซึ่งมีการอัดของ 300 g
ของ R-290 ทีค่ วามจุ 4 kW LFL ของ R-290 เป็น 0.038 kg/m³ ชดุ จะไดร้ ับการวางในบ้านและทใ่ี ช้เพ่อื ความ
สบายของมนุษย์

ข้อสรุป:

1) การอัดมากกว่า 152 กรัม (4 m3 × LFL) ดังน้ันขนาดห้องต่าสุดจะได้รับการคานวณโดย
อิสระบนตาแหนง่ การติดตงั้

2) การคานวณ:

2
= (2.5 × 1.25 × ℎ0)2

ตัวประกอบความสงู h0 ตัวอยา่ งสาหรับผนงั ทีไ่ ด้รับการตดิ ตัง้ เปน็ 1.8 m

0,32
= (2.5 × 0,0381.25 × 1.8)2

Amin = 15.8 m²

พ้ืนที่พ้ืนน้อยสุดและปริมาตรห้องต่าสุดสาหรับตัวประกอบความสูงอื่นๆ ได้รับการกาหนดให้
ด้านลา่ ง ท่คี วามสูงพ้ืนและหน้าตา่ ง ชุดนี้ไม่สามารถไดร้ บั การติดตงั้ ได้ พน้ื ทีพ่ ื้นน้อยสุดในทนี่ ี้สงู มาก ห้องขนาด
นจี้ ะต้องการชดุ ท่มี คี วามจุสงู ขึ้น:

ตาแหน่งการติดตั้ง ตัวประกอบ พน้ื ท่ขี องพื้นต่าสดุ ปรมิ าตรหอ้ งต่าสดุ (สาหรบั
ความสูง h0
พนื้ (m²) ความสงู ของ 2.2 m) ใน m³
หนา้ ตา่ งทไี่ ด้รับการ 0.6
ตดิ ตง้ั 142.10 312.6
ผนังทไ่ี ด้รบั การติดตง้ั 1.0
เพดานท่ีได้รบั การติดตั้ง 51.2 112.64
1.8
2.2 15.8 34.76
10.6 23.3

การจดั การใช้สารทาความเย็นที่ติดไฟได้อย่างปลอดภัย 133

- ตัวอย่างการคานวณ 3

คานวณการอัดซ่ึงสามารถยินยอมได้สูงสุดสาหรับเคร่ืองปรับอากาศแบบแยกส่วนท่ีมีสารทา
ความเย็น R-290 หอ้ งมีพ้ืนทีพ่ ้นื 30 m² หนา้ ตา่ งที่ติดตั้งเคร่อื งปรบั อากาศจะได้รบั การติดตั้ง

 พ้ืนทขี่ องพนื้ A เป็น 30 m²
 สารทาความเยน็ R-290
 LFL เป็น 0.038 kg/m³
 h0 สาหรับขดุ AC ประเภทหน้าตา่ งเป็น 1.0 m

การคานวณ:
m_max=2.5×〖LFL〗^1.25×h_0×A^0.5

m_max=2.5×〖0.038〗^1.25×1,0×〖30〗^0.5
m_max=0.230 kg

ขอ้ สรปุ :

สาหรบั ห้องทีม่ ีพ้ืนที่พ้ืน 30 m2 การอัดซ่งึ สามารถยนิ ยอมได้สูงสุดของ R-290 สาหรบั หนา้ ต่าง
ทตี่ ิดตั้งเครื่องใชป้ รบั อากาศเปน็ 230 กรัม (สาหรบั การติดต้ังเฉพาะนี้)

- ตวั อยา่ งการคานวณ 4

ห้องเย็นสาหรับการจัดเก็บแช่เย็นของผักได้รับการออกแบบสาหรับการใช้ด้วย R-290 สารทา
ความเยน็ A3 ที่ได้รบั การหาตาแหน่งในพ้ืนทวี่ า่ งทไ่ี ด้รบั การครอบครองสาหรับการเข้าถึงทว่ั ไปและอยู่เหนือพ้ืน

มติ ิของหอ้ งเยน็ และพารามเิ ตอรส์ ารทาความเยน็ คือ:

 ความกว้าง ความยาว และความสงู เปน็ 3 x 4 x 3 เมตร / ปรมิ าตรของห้อง = VR = 36 m³
 LFL ของ R290 เป็น 0.038 kg/m³

การอดั สารทาความเย็นสงู สดุ mmax ของ R290 เป็นเท่าใด?

การคานวณ:

เม่อื การตดิ ต้ังไมใ่ ช่เพื่อความสบายของมนุษย์ สูตรจาก ไดร้ บั การใช้:

= 0.2 × ×


= 0.2 × 0.038 ³ × 36 ³

mmax = 0.288 kg

การอดั สารทาความเยน็ สงู สดุ mmax เป็น 0.288 kg R290.

การจดั การใชส้ ารทาความเยน็ ท่ีติดไฟได้อยา่ งปลอดภยั 134

4.6.5 การเปรยี บเทยี บของข้อจากดั ขนาดการอดั ในมาตรฐานซง่ึ แตกตา่ งกนั

ตารางที่ 4.12 การจากัดขนาดการอัดของสารทาความเย็นสาหรับสารทาความเย็นไฮโดรคาร์บอนตาม
มาตรฐานความปลอดภยั

สนิ ค้า/ สินคา้ (60335-2-24, -40, -89) กลุ่ม (ISO 5149-1, EN 378-1)
การประยุกตใ์ ช้
การอัดสงู สดุ การอดั ซง่ึ สามารถ การอัดสูงสุด การอัดซึง่ สามารถ
ยนิ ยอมได้ ยนิ ยอมได้

การทาความเย็นในบา้ น 0.15 kg 0.15 kg
Domestic refrigeration

การทาความเยน็ เชงิ พาณชิ ย์ Commercial refrigeration

แบบทางานโดยลาพัง 0.15 kg 0.15 kg 1.5 kg 0.008×Vrm
Stand alone

คอนเดนซง่ิ ยนู ิต 0.15 kg 0.15 kg 1.5 kg 0.008×Vrm
Condensing units

ระบบรวมศูนย์ 1.5 kg 0.008×Vrm

Centralised systems

การทาความเยน็ เพอ่ื การขนสง่ 1.5 kg; 2.5 kg 1.5 kg; 2.5 kg
Transport refrigeration

การทาความเยน็ ขนาดใหญ่ 2.5, 10, 25 kg, 0.008×Vrm
Large size refrigeration ไมจ่ ากดั

เครอ่ื งปรับอากาศ & เครือ่ งสบู ความรอ้ น Air conditioner & heat pumps

รวมส่วนขนาดเล็ก 0.3 kg 0.01×Vrm 0.3 kg 0.01×Vrm
Small self-contained

แยกสว่ นขนาดเล็ก Mini-split 1 kg 1.5 kg

แยกหลายส่วน Multi-split 1 kg 1.5 kg

ท่อลมแยก Ducted split 1 kg 1.5 kg

ท่อลมเชงิ พาณิชย์ 1 kg 1.5 kg
Ducted commercial

เครือ่ งสบู ความร้อนซง่ึ ทา

ความรอ้ นด้วยนา้ รอ้ น 1 kg, 5 kg 0.04×h×Arm 1.5 kg, 5 kg, 10
Hot water heating heat kg, 25 kg, ไมจ่ ากัด

pumps

เครอ่ื งสบู ความร้อนซึง่ ทา 1 kg, 5 kg 0.04×h×Arm 1.5 kg, 5 kg, 10
ความร้อนพน้ื ท่ีวา่ ง kg, 25 kg, ไมจ่ ากดั

เครอ่ื งทาน้าเยน็ Chillers

แบบเปลย่ี นปริมาตร 1 kg, 5 kg 1 kg, 5 kg 1.5 kg, 5 kg, 10
Positive displacement kg, 25 kg, ไม่จากดั

แบบหอยโข่ง Centrifugal 1.5 kg, 5 kg, 10
kg, 25 kg, ไมจ่ ากัด

โดยท:่ี Vrm = ปริมาตรห้อง (ใน m3); Arm= พน้ื ที่หอ้ ง (ใน m2) และ = หนว่ นความสงู การติดตั้ง (ใน m)

การจัดการใช้สารทาความเยน็ ทตี่ ดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภยั 135

4.6.6 ประเภทสามัญของระบบทาความเย็นตาม EN 378 และ ISO 5149

ระบบทาความเยน็ สามัญทีเ่ กี่ยวเนือ่ งตรงกนั ไดร้ ับการแสดงโดยตัวอยา่ งในต่อไปนเี้ พื่ออธิบายอย่างเห็น
ภาพความแตกตา่ งในการประยกุ ต์ใช้ การนิยามพืน้ ที่วา่ งทีไ่ ด้รบั การครอบครองและตาแหนง่ หอ้ งเคร่ืองจักรกล

การนิยาม ระบบแบบหุม้ ปดิ สนิท (EN 378-1:2016 & ISO 5149:2014-1:2014):
ระบบทาความเย็นซึ่งในน้ันช้ินส่วนท่ีบรรจุสารทาความเย็นท้ังหมด ได้รับการทาให้แน่นโดยการเชื่อม
การเช่อื มประสานหรือการเชื่อมต่อถาวรที่คล้ายคลงึ กัน ซึง่ อาจรวมถึงวาล์วทปี่ ิดฝาหรือช่องทางบริการท่ีปิดฝา
ทยี่ อมใหท้ าการซ่อมหรอื การกาจดั ท้ิงท่ีถูกต้อง และซ่งึ มีอตั ราการร่ัวจากการทดสอบน้อยกว่า 3 g ตอ่ ปี ภายใต้
แรงดนั อยา่ งนอ้ ยทส่ี ุด 1 ใน 4 ของขนาดแรงดนั ซ่งึ สามารถยินยอมได้สงู สุด
หมายเหตุ 1 เพ่ือเข้า: รอยต่อท่ีมีพื้นฐานบนแรงทางกลซึ่งได้รับการป้องกันจากการใช้ไม่ถูกต้องโดย
ความจาเปน็ ของเครอ่ื งมอื พเิ ศษ (ตัวอย่างเช่น โดยกาว) ได้รับการพจิ ารณาเป็นการเชอื่ มต่อถาวรคล้ายคลงึ กัน

การนิยามระบบแบบรวมสว่ น (EN 378-1:2016 & ISO 5149:2014-1:2014):
ระบบทาความเย็นท่ีสร้างจากโรงงานโดยสมบรู ณ์ในกรอบและ/หรือตัวตู้ท่ีเหมาะสม ที่ได้รับการสร้าง
และขนส่งอย่างสมบูรณ์ หรือในสองตอนหรือมากกว่าและซึ่งในน้ันไม่มีชิ้นส่วนที่บรรจุสารทาความเย็นได้รับ
การเช่อื มต่อในพืน้ ทบ่ี ริเวณงานนอกเหนอื จากโดยวาล์วแยกออก ดงั เช่นวาล์วประกบ (บลอ็ ก)
ระบบซ่งึ แตกตา่ งมขี อ้ กาหนดความตอ้ งการแตกตา่ งกันเกย่ี วกับขนาดการอดั ของสารทาความเย็นตดิ ไฟ

4.6.6.1 ระบบสามารถปล่อยออกได้โดยตรง

อีแวปปอเรเตอร์ เคร่ืองควบแน่น หรือชุดทาให้เย็นก๊าซของระบบทาความเย็นสัมผัสโดยตรง
กับอากาศหรือสารที่จะได้รับการทาให้เย็นหรอื ได้รับการทาความร้อน ระบบซึ่งในนั้นของไหลซ่ึงถ่ายโอนความ
ร้อนสัมผัสโดยตรงกับอากาศหรือสินค้าที่จะได้รับการทาให้เย็นหรือได้รับการทาความร้อน (ระบบสเปรย์หรือ
ท่อ) จะได้รับการถือว่าเป็นระบบซ่ึงสามารถปล่อยออกได้โดยตรง ในประเภท 4 ประเภทต่อไปน้ีของระบบ
โดยตรงได้รบั การนาเสนอ (ภาพที่ 4.7 ถึง 4.10):

1. เครื่องใช้ทั้งหมดซ่ึงรวมเข้าไว้ในตอนซ่ึงบรรจุสารทาความเย็นท้ังหมดและช้ินส่วนได้รับ
การหาตาแหนง่ ภายในพื้นท่วี า่ งทไี่ ด้รับการครอบครอง

คอนเดนเซอร์ พืน่ ท่วี า่ ง

คอมเพรสเซอ ์ร ตัวเครื่อง ภาพท่ี 4.7 ตัวอยา่ ง – เครื่องใชท้ ้งั หมด
อแี วปปอเรเตอร์ ภายในพ้ืนที่วา่ งท่ีได้รบั การครอบครอง

 ระบบขยายออกโดยตรง 136
ตวั อย่าง: ตู้เย็น ตแู้ ชแ่ ขง็ ระบบทาความเย็นจดั แสดง ตู้ขายสนิ ค้า

การจดั การใช้สารทาความเย็นที่ติดไฟได้อยา่ งปลอดภยั

2. ระบบแยกส่วน
 ระบบขยายออกโดยตรง
 อีแวปปอเรเตอร์ภายในพืน้ ที่วา่ งท่ีได้รับการครอบครอง (แฟนคอยล์, ชุดภายในอาคาร)
 คอนเดนเซอร์ที่เปิดโลง่ หรือภายในหอ้ งเครือ่ งจกั รกล
ตวั อยา่ ง: เคร่ืองปรับอากาศแบบแยก, เครือ่ งทาความเยน็ สถานท่แี ปรรปู อาหาร

ท่เี ปิดโลง่ หรือ อีแวปปอเรเตอร์
บริเวณหอ้ งเครอ่ื ง
พ่ืนท่ีว่าง ภาพท่ี 4.8 ระบบแบบแยกส่วน
คอมเพรสเซอร์/ ตัวอย่าง – การขยายออกโดยตรง,
คอนเดนเซอร์ อีแวปปอเรเตอร์ภายในพื้นท่ีว่างที่
ไดร้ ับการครอบครอง
ท่อสารทา
ความเย็น

3. ระบบแบบแยก– อีแวปปอเรเตอร์ภายในตู้
 ระบบขยายออกโดยตรง
 อแี วปปอเรเตอร์ภายในตู้
 คอนเดนเซอร์ที่เปดิ โล่งหรือภายในห้องเครอ่ื งจักรกล
ตวั อย่าง: สนิ ค้าทาความเยน็ ขายปลกี อาหาร

ที่เปิดโล่งหรือ พนื้ ท่วี ่าง ภาพท่ี 4.9 ระบบแบบแยกตัวอย่าง
บรเิ วณหอ้ งเคร่อื ง ตคู้ รอบ – การขยายออกโดยตรง อีแวปปอ
คอมเพรสเซอร/์ เรเตอรก์ ับตู้
คอนเดนเซอร์ อีแวปปอเรเตอร์

ท่อสารทา
ความเยน็

4. ระบบแบบแยกส่วน – ชดุ จดั การอแี วปปอเรเตอร์อากาศ (AHU) ทร่ี วมกันในระบบท่อ
5. ระบบขยายออกโดยตรง

 อีแวปปอเรเตอร์ที่เชอ่ื มต่อกับระบบท่อ (ตวั อยา่ งเช่น ชุดจดั การอากาศ แฟนคอยล์)

 คอนเดนเซอร์ท่ีเปดิ โล่งหรือภายในห้องเคร่อื งจักรกล
ตวั อย่าง: การปรบั อากาศของอาคาร

การจดั การใชส้ ารทาความเย็นท่ตี ดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภยั 137

ที่เปิดโล่งหรือ ท่อ ลมส่ง
บริเวณห้องเครื่อง
พนื่ ท่วี ่าง
อีแวปปอเรเตอร์ ลมกลับ ภาพที่ 4.10 ระบบแบบแยกตวั อยา่ ง
คอมเพรสเซอร์/ – การขยายออกโดยตรง AHU

คอนเดนเซอร์

ทอ่

ท่อสารทา
ความเยน็

4.6.6.2 ระบบโดยอ้อม

อีแวปปอเรเตอร์ทาความเย็น หรือเคร่ืองควบแน่นหรือเครอ่ื งทาความเย็นก๊าซทาความรอ้ น
ของไหลถ่ายโอนความร้อน (น้า น้าเกลือ CO2) ซ่ึงผ่านสู่เคร่ืองแลกเปลี่ยนความร้อนซ่ึงบรรจุด้วยวงจรปิดที่
สมั ผัสโดยตรงกับสารทจ่ี ะไดร้ ับการปรบั ในสองตัวอย่างตอ่ ไปนีน้ าเสนอ (ภาพท่ี 4.17 ถงึ 4.18):

1. การติดต้ังระบบแบบแยกส่วน เคร่ืองทาความเย็น และแฟนคอยล์สาหรับการหมุนเวียน
น้า/นา้ เกลือ/CO2 (ตวั กลางถ่ายโอนความร้อน)

 ระบบปิดโดยทางอ้อม (วงจรสารทาความเยน็ )
 อแี วปปอเรเตอร์ภายในห้องเครือ่ งจกั รกลหรือท่ีเปิดโลง่
 แฟนคอยล์ท่ีมีตัวกลางถ่ายโอนความร้อนไหลผ่านซ่ึงเช่ือมต่อที่สถานท่ีของการทาความ
เย็น/การทาความร้อน
 การติดตง้ั แฟนคอยลเ์ ดีย่ วหรือหลายๆ แฟนคอยล์ภายในเครือข่ายแบบกระจาย
 คอนเดนเซอร์ภายในห้องเครื่องจักรกลหรือท่ีเปิดโล่ง โดยเป็นไปได้บนฐานเคร่ืองจักรกล
เดยี วกันกับอีแวปปอเรเตอร์
ตวั อยา่ ง: ระบบการปรับอากาศในอาคาร การประยกุ ต์ใช้ขายปลีกอาหาร การประยกุ ต์ใช้การผลติ

โดยสามัญได้รับการเรยี กเปน็ เป็นการประยุกต์ใชเ้ ครือ่ งทาความเย็น

ท่เี ปิดโล่งหรอื แฟนคอยลน์ ้าเย็น
บรเิ วณหอ้ งเคร่ือง

เคร่ืองทาความเย็น/น้า/นา้ เกลอื

พ้ืนที่วา่ ง

ท่อน้า

ภาพท่ี 4.11 ระบบแบบแยกส่วนโดยอ้อมตัวอย่าง – แฟนคอยล์ 138
การจัดการใชส้ ารทาความเยน็ ท่ตี ดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภัย

2. การติดต้ังระบบแบบแยกส่วน เคร่ืองทาความเย็นและการติดต้ัง ชุดจัดการอากาศ (AHU)
สาหรบั การหมุนเวียนน้า/น้าเกลอื /CO2 (ตวั กลางถา่ ยโอนความรอ้ น)

 ระบบปดิ โดยทางอ้อม (วงจรสารทาความเย็น)
 อีแวปปอเรเตอร์ภายในห้องเครอ่ื งจักรกลหรือทีเ่ ปิดโล่ง
 ชุดจัดการอากาศที่มีตัวกลางถ่ายโอนความร้อนไหลผ่านซ่ึงเชื่อมต่อที่สถานที่ของการทา
ความเยน็ /การทาความรอ้ น
 การติดตง้ั AHUs เด่ียวหรอื หลายๆ AHUs ภายในเครือขา่ ยแบบกระจาย
 คอนเดนเซอร์ภายในห้องเคร่ืองจักรกลหรือที่เปิดโล่ง โดยเปน็ ไปไดบ้ นฐานเคร่ืองจักรกล
เดียวกนั กบั อีแวปปอเรเตอร์
ตวั อย่าง: ระบบการปรับอากาศของอาคาร การประยกุ ตใ์ ช้ขายปลีกอาหาร การประยุกต์ใช้
การผลิต

โดยสามัญไดร้ ับการเรียกเปน็ เปน็ การประยุกต์ใชเ้ ครือ่ งทาความเยน็

ที่เปดิ โลง่ หรอื ทอ่ ลมสง่
บรเิ วณหอ้ งเครือ่ ง อีแวปปอเรเตอร์ พืน่ ท่ีวา่ ง

เครอื่ งทาความเยน็ /น้า/นา้ เกลอื

ลมกลบั

ทอ่
ท่อนา้

ภาพท่ี 4.12 ระบบแบบแยกส่วนโดยออ้ มตวั อยา่ ง – แฟนคอยล์

การจัดการใช้สารทาความเยน็ ท่ีตดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภัย 139

4.7 ภาคผนวก

4.7.1 ภาพรวมของขอ้ บังคับและมาตรฐานทเ่ี กยี่ วเน่อื งตรงกันทมี่ อี ยู่
4.7.1.1 กฎเกณฑ:์
ATEX 137 กฎเกณฑ์กลาง 99/92/EC ข้อกาหนดความต้องการต่าสุดสาหรับการปรับปรุงใหด้ ี

ขน้ึ การปกปอ้ งความปลอดภัยและอนามยั ของคนงานโดยเป็นไปไดท้ เ่ี ส่ยี งจากบรรยากาศซึ่งระเบิดได้
ATEX 95 สินค้ากฎเกณฑ์กลาง 94/9/EC “สินค้าและระบบปกป้องท่ีมีเจตนาเพ่ือใช้ในโดย

เป็นไปไดบ้ รรยากาศซึ่งระเบดิ ได้”
ATEX กฎเกณฑ์กลาง 2014/34/EU บนการประสานกันกับกฎหมายของรัฐสมาชิก ซ่ึง

เกย่ี วข้องกับสินคา้ และระบบปกปอ้ งท่ีมีเจตนา เพอื่ ใชใ้ นโดยเป็นไปไดบ้ รรยากาศซ่งึ ระเบดิ ได้ (สรา้ งขน้ึ ใหม่)
กฎเกณฑก์ ลาง 2006/42/EC - กฎเกณฑก์ ลางเคร่อื งจักรกล 2014/34/EC
กฎเกณฑ์กลางสินค้าแรงดัน(PED) (2014/68/EU) ประยุกต์ใช้กับการออกแบบ การผลิต และ

การประเมนิ การสอดคลอ้ งกนั ของสินค้าแรงดันหยุดนิง่ ทม่ี แี รงดนั ซง่ึ สามารถยนิ ยอมไดส้ ูงสุดมากกว่า 0.5 bar.
4.7.1.2 ข้อบงั คับ:
ขอ้ บังคบั F-Gas: ข้อบงั คับ (EU) No 517/2014 ของรัฐสภายุโรปและของสภา 16 เมษายน

2014 บนขอ้ บงั คบั กา๊ ซเรอื นกระจกฟลอู อรเิ นตและการยกเลิก (EC) No 842/2006.
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32014R0517&from=EN

ขอ้ บงั คบั ODS: ข้อบังคับ (EC) No 1005/2009 ของรัฐสภายุโรปและของสภา 16 กันยายน
2009 บนสารท่ีทาใหช้ ัน้ โอโซนหายไป
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/PDF/?uri=CELEX:32009R1005&from=EN

ข้อบังคบั (EC) No 1516/2007 ข้อกาหนดความต้องการของการตรวจสอบการรั่วมาตรฐานสาหรบั
การทาความเย็น การปรับอากาศ และสินค้าเครื่องสบู ความร้อนซึ่งบรรจุดว้ ยก๊าซเรือนกระจกฟลูออริเนตท่ีเจาะจง

https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/909debf8-702d-45dc-9c52-9f5a5dcc1886/language-en

กฎหมายแห่งชาติเฉพาะประเทศ, ซึง่ รวมถึง ตวั อย่างเช่น:

 ขอ้ บญั ญตั ิทางเคมีชัน้ โอโซน,

 ข้อบัญญัตบิ นการปกปอ้ งภมู ิอากาศ,

 พระราชบัญญัตคิ วามปลอดภยั ของสนิ คา้ ,

 ขอ้ บัญญัตบิ นการปกป้องการระเบดิ ,

 ข้อบัญญตั บิ นสินค้าแรงดนั ,

 พระราชบัญญัติอนามัยและความปลอดภยั ทางอาชีพ,

 ความปลอดภยั และอนามัยทางอุตสาหกรรม,

 ขอ้ บัญญตั ิบนสารอันตราย,

 พระราชบัญญตั ิการจัดการนา้ ,

 กฎหมายบนสารทางเคม,ี

 ขอ้ บญั ญัติบนรายการของของเสีย การจัดการการนากลบั มาใช้ใหมแ่ ละกฎหมายของเสยี

การจดั การใช้สารทาความเย็นทต่ี ิดไฟได้อยา่ งปลอดภัย 140

4.7.1.3 ระเบยี บทางเทคนคิ :
ทุกประเทศอาจมีระเบียบทางเทคนิคแห่งชาติของทุกประเทศเอง ซ่ึงผ่านการเผยแพร่โดยสมาคม
หน่วยงานรัฐหรือสถาบันต่างๆ ระเบียบดังกล่าวบ่อยครั้งได้รับการเผยแพร่เพื่อสนับสนุนประชาชนในอุตสาหกรรม
ด้วยการทาให้เป็นผลของข้อบังคับและมาตรฐาน ส่ิงเหล่านี้สามารถครอบคลุมหัวข้อ ดังเช่น ความปลอดภัย การ
บริหารความเสี่ยง การทดสอบของสินค้าการทางานและระบบภายใต้การเฝ้าสังเกต บุคคลผู้มีความสามารถ การ
เสย่ี งภยั เนอ่ื งจากไอและแรงดัน โดยเป็นไปได้บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ และอื่นๆ อีกจานวนมาก
4.7.1.4 มาตรฐาน:
EN 13313:2010 ระบบทาความเย็นและเคร่ืองสบู ความร้อน — ความสามารถของบคุ คลากร
ISO 13585:2012 การเชื่อมประสาน – การทดสอบการให้คารับรองของผู้เช่ือมประสานและ
ผดู้ าเนนิ การเชอ่ื มประสาน
ISO 817:2014 สารทาความเย็น — การแตง่ ตงั้ และการจาแนกประเภทความปลอดภัย
EN 50110- 1: 2014 การทางานของการติดต้ังทางไฟฟ้า-- ส่วนท่ี 1: ขอ้ กาหนดความต้องการท่วั ไป
IEC 60335-2-24: 2013 เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้านและที่คล้ายคลึงกัน — เคร่ืองใช้ไฟฟ้าในบ้าน
และท่ีคล้ายคลึงกัน — ส่วนท่ี 2-24: ข้อกาหนดความต้องการเฉพาะสาหรับเคร่อื งใช้ทาความเย็น เคร่ืองใช้ทา
ไอศกรีม และเครื่องทาน้าแข็ง
IEC 60335-2-40: 2016 เครอ่ื งใชไ้ ฟฟ้าในบ้านและทคี่ ล้ายคลึงกนั — ส่วนที่ 2-40: ขอ้ กาหนด
ความต้องการเฉพาะสาหรับเครื่องสบู ความร้อนด้วยไฟฟ้า เคร่ืองปรบั อากาศ และเครือ่ งดดู ซบั ความชื้น
IEC 60335-2-89: 2012 เครื่องใชไ้ ฟฟ้าในบ้านและท่ีคล้ายคลงึ กนั — ความปลอดภัย — ส่วน
ที่ 2-89: ข้อกาหนดความต้องการเฉพาะสาหรับเครื่องใช้ทาความเย็นเชิงพาณิชย์ที่มีชุดทาความเย็นหรือ
คอมเพรสเซอร์รวมอยู่ดว้ ยกนั หรอื จากระยะไกล
ISO 5149-1 ระบบทาความเย็นและเครื่องสูบความร้อน — ข้อกาหนดความต้องการความ
ปลอดภยั และสภาพแวดล้อม — ส่วนท่ี 1: การนยิ าม การจาแนกประเภท และเกณฑ์การเลอื ก
ISO 5149-2: 2014 ระบบทาความเย็นและเครื่องสูบความร้อน — ข้อกาหนดความต้องการ
ความปลอดภัยและสภาพแวดล้อม — ส่วนท่ี 2: การออกแบบ การก่อสร้าง การทดสอบ การทาเคร่ืองหมาย
และการทาเอกสาร
ISO 5149-3: 2014 ระบบทาความเย็นและเคร่ืองสูบความร้อน — ข้อกาหนดความต้องการ
ความปลอดภยั และสภาพแวดลอ้ ม— สว่ นท่ี 3: พื้นทบ่ี รเิ วณงานการติดตง้ั
ISO 5149-4 ระบบทาความเย็นและเครื่องสูบความร้อน — ข้อกาหนดความต้องการความ
ปลอดภัยและสภาพแวดล้อม — ส่วนที่ 4: การทางาน การบารุงรักษา การซ่อม และการดดู กลับคืน
EN 378-1:2016 ระบบทาความเย็นและเคร่ืองสูบความร้อน ข้อกาหนดความต้องการความ
ปลอดภยั และสภาพแวดล้อม ข้อกาหนดความต้องการพ้นื ฐาน การนยิ าม การจาแนกประเภทและเกณฑ์การเลือก
EN 378-2:2016 ระบบทาความเย็นและเคร่ืองสูบความร้อน ข้อกาหนดความต้องการความ
ปลอดภยั และสภาพแวดล้อม การออกแบบ การกอ่ สร้าง การทดสอบ การทาเครื่องหมาย และการทาเอกสาร
EN 378-3:2016 ระบบทาความเย็นและเครื่องสูบความร้อน ข้อกาหนดความต้องการความ
ปลอดภยั และสภาพแวดลอ้ ม พ้นื ทบ่ี ริเวณการตดิ ตง้ั และการปกป้องบุคคล

การจัดการใช้สารทาความเยน็ ที่ตดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภัย 141

EN 378-4:2016 ระบบทาความเย็นและเคร่ืองสูบความร้อน ข้อกาหนดความต้องการความ
ปลอดภัยและสภาพแวดลอ้ ม การทางาน การบารุงรักษา งานซ่อม และการดดู กลบั คืน

 ความแนน่ ของส่วนประกอบและการเชื่อมต่อ
o ISO 14903/ EN 16084:2011 ระบบทาความเย็นและเคร่ืองสูบความร้อน — การให้

คารับรองของความแนน่ ของส่วนประกอบและรอยต่อ

 การประเมินความเส่ยี งของสนิ คา้ โดยใช้กา๊ ซตดิ ไฟ
o EN 1127-1:2011: บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ การป้องกันและการปกป้องจากระเบิด

แนวความคิดและระเบยี บวธิ พี ื้นฐาน

 การจาแนกประเภทพ้ืนที่เสยี่ งภัย
o EN 60079-10-1 บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ — ส่วนท่ี 10-1: การจาแนกประเภทของ

พืน้ ที่ — บรรยากาศก๊าซซง่ึ ระเบิดได้

 สินคา้ ไฟฟ้าสาหรบั ใช้ในโดยเป็นไปได้พน้ื ท่ีติดไฟ
o IEC 60079-0:2011 บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ – ส่วนท่ี 0: สินค้า – ข้อกาหนดความ

ต้องการทว่ั ไป

 ความปลอดภัยท่ัไปของคอมเพรสเซอรแ์ ละเครื่องสบู
o EN 60335-2-34:2013 เคร่ืองใช้ไฟฟ้าในบ้านและที่คล้ายคลึงกัน — ความปลอดภัย

— ส่วนท่ี 2-34: ข้อกาหนดความต้องการเฉพาะสาหรับมอเตอร์-คอมเพรสเซอร์(IEC 60335-2-34:2012)
o EN 809, เคร่ืองสูบแลสามญั ะชดุ เครอ่ื งสบู สาหรับของเหลว — ข้อกาหนดความตอ้ งการ

ความปลอดภยั
o IEC 60204-1 ความปลอดภัยและเครื่องจักรกล— สินค้าทางไฟฟ้าและเครื่องจักร —

สว่ นที่ 1: ข้อกาหนดความต้องการทัว่ ไป
o EN 1012-3 คอมเพรสเซอรแ์ ละเครอื่ งสบู สุญญากาศ — ข้อกาหนดความตอ้ งการความ

ปลอดภยั — สว่ นท่ี 3: กระบวนการคอมเพรสเซอร์
o EN 12693:2008, ระบบทาความเย็นและเครื่องสูบความร้อน — ข้อกาหนดความ

ตอ้ งการความปลอดภัยและสภาพแวดลอ้ ม — คอมเพรสเซอร์สารทาความเย็นแบบเปลย่ี นปรมิ าตร

 การกล่าวถงึ ความปลอดภัยของแรงดนั ของระบบถงั รบั แรงดนั และส่วนประกอบ
o EN 1736:2008 ระบบทาความเย็นและเครอื่ งสบู ความรอ้ น — ชนิ้ สว่ นทอ่ อ่อน ตวั แยก

การสน่ั สะเทอื น รอยตอ่ ขยายออกและทอ่ ซงึ่ ไมใ่ ช่โลหะ - ขอ้ กาหนดความตอ้ งการ การออกแบบ การตดิ ต้งั
o ISO 4126-1 อุปกรณค์ วามปลอดภัยสาหรบั การปกป้องต่อแรงดันมากเกิน — ส่วนที่ 1:

วาลว์ ความปลอดภยั
o ISO 4126-2 อุปกรณ์ความปลอดภัยสาหรับการปกป้องต่อแรงดันมากเกิน— ส่วนที่ 2:

อปุ กรณค์ วามปลอดภยั จากจานบันทึกแตกออก
o EN 12178:2003 ระบบทาความเย็นและเครื่องสูบความร้อน— อุปกรณ์บ่งช้ีระดับ

ของเหลว — ขอ้ กาหนดความตอ้ งการ การทดสอบ การทาเคร่ืองหมาย

การจดั การใช้สารทาความเย็นทตี่ ิดไฟได้อย่างปลอดภัย 142

o EN 12263:1998 ระบบทาความเย็นและเคร่ืองสูบความร้อน — อุปกรณ์สลับสาย
ความปลอดภยั สาหรับการจากดั แรงดัน – ข้อกาหนดความต้องการและการทดสอบ

o EN 12284:2003 ระบบทาความเย็นและเคร่ืองสูบความร้อน — วาล์ว — ข้อกาหนด
ความต้องการ การทดสอบ การทาเครอื่ งหมาย

o EN 13136:2013 ระบบทาความเย็นและเครื่องสูบความร้อน — อุปกรณ์บรรเทา
แรงดนั และการทอ่ ท่ีสมั พันธก์ ันของอปุ กรณ์นน้ั – วิธีการสาหรับการคานวณ

o EN 13445-1:2014 ถงั รบั แรงดนั ไมต่ ดิ ไฟ — สว่ นที่ 1: ท่วั ไป
o EN 13445-2:2014 ถงั รบั แรงดันไม่ติดไฟ — ส่วนท่ี 2: วสั ดุ
o EN 13445-4:2014 ถงั รบั แรงดนั ไม่ติดไฟ — สว่ นที่ 4: การสร้าง
o EN 13445-5:2014 ถังรับแรงดันไม่ติดไฟ — สว่ นท่ี 5: การตรวจสอบและการทดสอบ
o EN 13445-6:2014 ถงั รับแรงดนั ไมต่ ดิ ไฟ — ส่วนที่ 6: ขอ้ กาหนดความต้องการสาหรับ
การออกแบบและการผลิตของถงั รับแรงดันและชนิ้ สว่ นรบั แรงดนั ที่ไดร้ ับการสร้างจากเหล็กหล่อแกรไฟต์คล้าย
ทรงกลม
o EN 13445-8:2014 ถังรับแรงดนั ไม่ตดิ ไฟ — สว่ นท่ี 8: ขอ้ กาหนดความตอ้ งการเพิ่มเติม
สาหรบั ถังรบั แรงดันของอะลมู เิ นียมและโลหะผสมอะลมู เิ นยี ม
o EN 14276-1:2006+A1:2011 สินค้าแรงดันสาหรับระบบทาความเย็นและเครื่องสูบ
ความร้อน — สว่ นที่ 1: ถังรบั แรงดัน — ขอ้ กาหนดความต้องการทั่วไป
o EN 14276-2:2007+A1:2011 สินค้าแรงดันสาหรับระบบทาความเย็นและเคร่ืองสูบ
ความร้อน — สว่ นที่ 2: การทอ่ — ข้อกาหนดความต้องการทั่วไป

 การเข้ากนั ได้ทางแมเ่ หล็กไฟฟ้า
o EN 61000-6-1:2007 การเขา้ กนั ได้ทางแม่เหลก็ ไฟฟ้า (EMC) — ส่วนที่ 6-1: มาตรฐาน

สามัญ — ความคุ้มกันสาหรับสภาพแวดล้อมเชิงที่อยู่อาศัย เชิงพาณิชย์ และเชิงอุตสาหกรรมเบา (IEC
61000-6-1:2005)

o EN 61000-6-2:2005 การเข้ากันได้ทางแม่เหล็กไฟฟ้า (EMC) — ส่วนที่ 6-2:
มาตรฐานสามัญ — ความคุ้มกนั สาหรับสภาพแวดล้อมเชิงอตุ สาหกรรม (IEC 61000-6-2:2005)

o EN 61000-6-3:2007 การเข้ากันได้ทางแม่เหลก็ ไฟฟา้ (EMC)— ส่วนที่ 6-3: มาตรฐาน
สามัญ — มาตรฐานการปล่อยออกสาหรับสภาพแวดล้อมเชิงที่อยู่อาศัย เชิงพาณิชย์ และเชิงอุตสาหกรรมเบา
(IEC 61000-6-3:2006)

o EN 61000-6-4:2007 การเข้ากันไดท้ างแม่เหลก็ ไฟฟา้ (EMC)— ส่วนท่ี 6-4: มาตรฐาน
สามัญ — มาตรฐานการปล่อยออกสาหรับสภาพแวดลอ้ มเชงิ อตุ สาหกรรม (IEC 61000-6-4:2006)

 ความปลอดภยั ท่วั ไปของเครื่องจักรกล
o EN ISO 12100:2010 ความปลอดภัยของเครื่องจักรกล — หลักการท่ัวไปสาหรับการ

ออกแบบ — การประเมนิ ความเส่ียงและการลดความเส่ียง (ISO 12100:2010)
o EN ISO 13849-1:2015 ความปลอดภัยของเคร่ืองจักรกล — ความปลอดภัยซ่ึง

เกี่ยวกับชิ้นส่วนของระบบควบคุม — สว่ นท่ี 1: หลกั การท่ัวไปสาหรับการออกแบบ (ISO 13849-1:2015)

การจัดการใชส้ ารทาความเยน็ ท่ตี ิดไฟได้อยา่ งปลอดภัย 143

 ลักษณะสมบตั ิความปลอดภยั ของสารทาความเย็น (ตัวอยา่ งเชน่
o ISO 817:2014 สารทาความเย็น — การแตง่ ต้งั และการจาแนกประเภทความปลอดภัย
o IEC 60079-20-1)

 การตรวจรู้กา๊ ซ
o EN 14624,ประสิทธิภาพของตัวตรวจรู้การร่ัวไหลเคล่ือนย้ายง่ายการเฝ้าสังเกตห้อง

สาหรับสารทาความเยน็ ฮาโลเจน
o IEC 60079-29-1:2016, บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ – ส่วนที่ 29-1: ตัวตรวจรู้ก๊าซ –

ขอ้ กาหนดความต้องการประสิทธิภาพของตวั ตรวจรู้สาหรับก๊าซไฟ
o IEC 60079-29-2:2015 บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้– ส่วนท่ี 29-2: ตัวตรวจรู้ก๊าซ – การ

เลือก การติดตั้ง การใช้ และการบารุงรักษาของตัวตรวจรู้สาหรบั ก๊าซและออกซเิ จน
o IEC 60079-29-3:2014, บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ – ส่วนท่ี 29-3: ตัวตรวจรู้ก๊าซ – การ

แนะแนวบนความปลอดภัยเชิงฟังก์ชันของระบบตรวจรู้ก๊าซแบบไมเ่ คลื่อนยา้ ย
o IEC 60079-29-4:2009, บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ – ส่วนที่ 29-4: ตัวตรวจรู้ก๊าซ-

ขอ้ กาหนดความตอ้ งการประสิทธิภาพของตวั ตรวจรวู้ ิถเี ปิดสาหรับกา๊ ซติดไฟ
o EN 50402: 2005+A1: 2008 เคร่ืองทางไฟฟ้าสาหรับการตรวจรู้และการวัดของก๊าซ

หรือไอหรือออกซิเจนซึ่งเผาไหม้ได้หรือเป็นพิษ ข้อกาหนดความต้องการบนความปลอดภัยเชิงฟังก์ชันหรือ
ระบบตรวจรู้ก๊าซแบบไมเ่ คล่ือนท่ี

 สินค้าไฟฟ้าสาหรับใชใ้ นโดยเปน็ ไปได้พ้นื ท่ีตดิ ไฟ
o IEC 60079-1:2014 บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ – ส่วนที่ 1: การปกป้องสินค้าโดยตัวตู้กัน

ไฟ "d"
o IEC 60079-2:2014 บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ – ส่วนที่ 2: การปกป้องสินค้าโดยตัวตู้

ปรับแรงดนั "p"
o IEC 60079-5:2015 บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ – ส่วนท่ี 5: การปกป้องสินค้าโดยการเตมิ

แป้ง "q"
o IEC 60079-6:2015, Explosive atmospheres – ส่วนท่ี 6: การปกป้องสินค้าโดยการ

จุม่ ของเหลว "o"
o IEC 60079-7:2015, บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ – ส่วนที่ 7: การปกป้องสินค้าโดยความ

ปลอดภยั ท่เี พิ่มขึ้น "e"
o IEC 60079-11:2011, บรรยากาศซ่งึ ระเบิดได้ – ส่วนที่ 11: การปกปอ้ งสินค้าโดยความ

ปลอดภัยโดยตวั เอง "i"
o IEC 60079-13:2010, บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ – ส่วนท่ี 13: การปกป้องสินค้าโดยห้อง

ปรบั แรงดัน "p"
o IEC 60079-14:2013, บรรยากาศซึ่งระเบดิ ได้ – ส่วนที่ 14: การออกแบบการติดตั้งทาง

ไฟฟา้ การเลือกและการต้ังตรง

การจดั การใช้สารทาความเยน็ ทต่ี ิดไฟได้อย่างปลอดภยั 144

o IEC 60079-15:2010, บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ – ส่วนที่ 15: การปกป้องสินค้าโดย
ประเภทของการปกป้อง "n"

o IEC 60079-17:2013, บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ – ส่วนที่ 17: การตรวจสอบการติดตั้ง
ทางไฟฟ้าและการบารงุ รกั ษา

o IEC 60079-18:2014, บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ – ส่วนท่ี 18: การปกป้องสินค้าโดยการ
หอ่ หุ้ม “m”

o IEC 60079-19:2010+AMD1:2015 บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ – ส่วนท่ี 19: การซ่อม
สินคา้ การยกเคร่ือง และการฟืน้ สภาพ

o IEC 60079-25:2010, บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ – ส่วนท่ี 25: ระบบไฟฟ้าความปลอดภัย
โดยตัวเอง

o IEC 60079-26:2014, บรรยากาศซ่ึงระเบิดได้ – ส่วนที่ 26: สินค้าที่มีระดับการปกป้อง
สนิ คา้ (EPL) Ga

o IEC 60079-32:2015, บรรยากาศซง่ึ ระเบดิ ได้ – ส่วนที่ 32: การเสยี งภยั ไฟฟา้ สถิต
o IEC 60079-33:2012, บรรยากาศซึ่งระเบิดได้ – ส่วนที่ 33: การปกป้องสินค้าโดยการ
ปกปอ้ งพเิ ศษ 's'
รายละเอยี ดทคี่ รบถว้ นของมาตรฐานท้ังหมดท่ีได้รับการแสดงรายการสามารถไดร้ ับการหาได้ท่ี:
• ออกโดย CEN https://standards.cen.eu/dyn/www/f?p=CENWEB:105::RESET
• ออกโดย CENELEC
https://www.cenelec.eu/dyn/www/f?p=104:103:0::::FSP_LANG_ID:25
• ออกโดย ISO https://www.iso.org/search/x/
• ออกโดย IEC http://www.iec.ch/dyn/www/f?p=103:105:0::::FSP_LANG_ID:25

การจดั การใช้สารทาความเยน็ ทตี่ ิดไฟได้อย่างปลอดภัย 145

4.7.2 วธิ ีการของการประเมนิ ความเสย่ี งการระเบิดตาม ATEX

การประเมนิ ของความเสีย่ งการระเบดิ ต้องได้รับการดาเนนิ การอยา่ งอิสระจากคาถามว่าแหลง่ กาเนิดมี
ปรากฏอยูห่ รือสามารถเกดิ ข้นึ ได้

เงื่อนไขก่อนจานวนสามเง่ือนไขต้องได้รับการกระทาการท่ีเวลาเดียวกันเพ่ือให้การระเบิดที่มี
ผลกระทบอนั ตรายสามารถเกดิ ข้นึ ได้:

1. ความเขม้ ข้นของสารซง่ึ เผาไหม้ได้ในอากาศภายในการจากัดของการระเบิด,

2. ปริมาณอันตรายซงึ่ เปน็ ไปไดข้ องบรรยากาศซึ่งระเบิดได้ และ

3. แหล่งกาเนิดการจดุ ไฟท่มี ีประสิทธผิ ล

เพ่ือประเมินว่าเง่ือนไขท่ีต้องมีก่อนเหลา่ น้ีเกิดข้ึน การประเมินความเสี่ยงการระเบดิ สามารถได้รับการ
ดาเนินการบนพื้นฐานเจด็ ขั้นตอน ดังแสดงในภาพที่ 4.19 เกณฑ์การตัดสินใจสาหรับแต่ละบทย่อยท่ีระบุได้รับ
การอธิบายในรายละเอียดมากข้ึน คาถาม 1-4 จัดให้มีการตรวจสอบพื้นฐานไม่ว่ามีความเสี่ยงของการระเบิด
หรอื ไมว่ า่ มาตรการปกปอ้ งการระเบดิ เปน็ ที่ต้องการทั้งสิ้นหรือไม่ ถ้าคาตอบคอื ใช่ คาถามตอ่ ไปควรไดร้ บั การใช้
เพ่ือกาหนดว่ามาตรการปกป้องท่ีจัดให้มีได้จากัดความเสี่ยงของการระเบิดสู้ระดับที่สามารถยอมรับได้หรือไม่
ถา้ จาเปน็ ขน้ั ตอนน้ตี ้องไดร้ ับการทาซา้ ใหม่อีกครั้งโดยเช่ือมโยงกันกับการเลือกของมาตรการปกป้องจนกระทั่ง
การแก้ไขปัญหาที่สมบูรณ์ได้ถูกพบว่าเป็นไปตามข้อกาหนดความต้องการ โดยไม่ข้ึนอยู่กับผลลัพธ์ที่ได้ ทั้งน้ี
เป็นการบังคับให้ผลิตไฟล์เชิงเทคนิคเพ่ือบันทึกเป็นเอกสารการพิจารณานาเข้าท้ังหมดและการตัดสินใจที่ทา
ตามมาตรการลดความเสี่ยงท่ใี ช้

โดยเป็นส่วนของกระบวนการประเมิน ท้ังน้ีควรหมายเหตุว่าลักษณะสมบัติที่เกี่ยวกับความปลอดภัย
ของการปกป้องการระเบิดโดยปกติประยุกต์ใช้ภายใต้เงื่อนไขบรรยากาศเท่านั้น ภายใต้นอกเหนือจากเงื่อนไข
บรรยากาศเหลา่ นี้ พารามเิ ตอร์ความปลอดภัยอาจเปล่ยี นแปลงอยา่ งมนี ยั สาคญั

ภาพท่ี 4.13 ร้องขอการป้องกนั “ท่เี ช่ือถือได้” ของบรรยากาศซึ่งระเบิดได้ซ่ึงเส่ียงภัย คาถามสามารถ
ไดร้ ับการตอบด้วย “ใช่” เทา่ นน้ั ถา้ มาตรการเชิงเทคนิคหรือเกยี่ วกับองค์การได้รับการใช้อย่างครอบคลุมมาก
แลว้ โดยพิจารณาเง่ือนไขการทางานทง้ั หมดและข้อผดิ พลาดซ่ึงสามารถเห็นลว่ งหน้าได้อย่างมีเหตุผล ไม่มีการ
ระเบดิ สามารถไดร้ ับการคาดการณไ์ ด้

การจัดการใช้สารทาความเยน็ ท่ตี ดิ ไฟได้อยา่ งปลอดภยั 146

สารตดิ ไฟมปี รากฏอยูห่ รือไม่? ไมใ่ ช่ ไม่มมี าตรการการปกปอ้ ง
การระเบดิ เปน็ ทตี่ ้องการ
ใช่
ไม่ใช่ ไม่มมี าตรการการปกป้อง
บรรยากาศซ่ึงระเบดิ ไดส้ ามารถได้รบั การสรา้ งโดย การระเบดิ เปน็ ทต่ี ้องการ
การกระจายไปในอากาศอย่างเพียงพอหรอื ไม่?
ถา้ การกอ่ รปู ข้ึนของบรรยากาศซึ่งระเบดิ ได้เปน็ ไปได้ การก่อรปู ขึน้ น้ีต้องไดร้ บั
ใช่ การระบุว่าเปน็ ท่ใี ดการก่อรปู ขน้ึ เกิดขนึ้ ทสี่ ถานที่ทางานหรือในระบบ RACHP
เพ่ือใหส้ ามารถจากัดความเปน็ ไปได้ทเ่ี สยี่ งภัยน้ี สาหรับการระบนุ ้ี สมบัติของ
ท่ใี ดบรรยากาศซงึ่ ระเบดิ ได้สามารถ สาร เง่อื นไขเฉพาะโรงงานและเฉพาะสภาพแวดลอ้ มต้องไดร้ บั การคานงึ ถึง
ไดร้ ับการสรา้ งข้ึน?
ไม่ใช่ ไม่มีมาตรการการปกป้อง
การก่อตวั ขนึ้ ของบรรยากาศซึ่งระเบิดไดเ้ ป็นไป การระเบดิ เปน็ ทตี่ ้องการ
ไดห้ รือไม่?
ใช่ ไม่มมี าตรการการ
ใช่ ปกป้องการระเบิด
ตอ่ ไปอีกเปน็ ทตี่ ้องการ
มาตรการการปกป้องการระเบิดจาเป็น!

ปอ้ งกนั การก่อรปู ข้ึนของบรรยากาศซงึ่ ระเบิดไดท้ ่ี
เสีย่ งภัยเทา่ ท่เี ปน็ ไปได้

การกอ่ ตัวขึ้นของบรรยากาศซงึ่ ระเบดิ ไดน้ น้ั
ไดร้ ับการปอ้ งกันหรือไม่?

ไม่ใช่

มาตรการการปกป้องการระเบิดต่อไปอกี !จาเปน็ !

ซึง่ ในน้ันโซนสามารถเป็นพ้ืนที่ซ่งึ มบี รรยากาศ ใช่ ไมม่ ีมาตรการการ
ซง่ึ ระเบดิ ได้ ไดร้ บั การจาแนกประเภท? ปกปอ้ งการระเบิด
ตอ่ ไปอีกเปน็ ที่ตอ้ งการ
หลกี เลี่ยงแหล่งกาเนิดการจุดไฟท่มี ีประสทิ ธผิ ลในพนื้ ท่ี
ซ่งึ มบี รรยากาศซง่ึ ระเบิดได้ที่เส่ียงภยั ตามการจดั โซน?

การจุดไฟของบรรยากาศซงึ่ ระเบดิ ไดน้ นั้ ไดร้ บั
การกาจดั อยา่ งเชอ่ื ถอื ไดห้ รือไม่?

ไม่ใช่

ไม่มีมาตรการการปกปอ้ งการระเบดิ ต่อไปอีก !
ทเี่ ปน็ ทตี่ อ้ งการ!

จากัดผลกระทบซึง่ เปน็ ภัยของการตดิ เชือ้ หรอื การระเบิดโดย
มาตรการทางโครงสร้างและเชิงปกปอ้ งเกี่ยวกับองค์การ

ภาพที่ 4.13 กระบวนการของความเสยี่ งของการประเมนิ การระเบดิ

การจดั การใช้สารทาความเยน็ ทตี่ ดิ ไฟได้อย่างปลอดภัย 147

แนวทางปฏบิ ตั ิของคาถาม 1-5

คำถำม 1: ปัจจบุ นั ใชส้ ำรตดิ ไฟได้หรือไม่?

นี้คือกรณีท่ีสารซึ่งเผาไหม้ได้ท่ีน้อยที่สุด(ตัวอย่างเช่น สารทาความเย็นซ่ึงเผาไหม้ได้) ถ้าได้รับการใช้
งานหรือสามารถก่อรูปขึ้นในขณะการทางานปกติหรือทางานผิดปกติ โดยทวั่ ไป สารตดิ ไฟนี้สามารถใช้แทนกับ
ทุกสารเดิมได้หรือไม่ ได้รับการจาแนกประเภทและได้รับการติดป้ายเป็นติดไฟ (R10) ที่ติดไฟสูงมาก (F หรือ
R11 / R15 / R17) หรือติดไฟอย่างมาก (F + or R12) ตามแนวทางปฏิบัติ RL 67/548 EC ไฮโดรคาร์บอน
ทั้งหมด แต่ HFCs ซง่ึ ติดไฟเหมือน R-32 และ uHFCs (HFOs) ด้วย ได้รบั การจดั อยู่ในประเภทติดไฟอยา่ งมาก

ถ้าคาตอบคือ “ได”้ การพิจารณาต่อไปกค็ ือ แค่ไหนทจ่ี ะการเสี่ยงภัยในการระเบิดของสารติดไฟ

คำถำม 2: บรรยำกำศซงึ่ ระเบดิ ได้สำมำรถได้รับกำรสร้ำงโดยกำรกระจำยไปในอำกำศหรือไม่?

ไม่ว่าบรรยากาศซึ่งระเบิดได้สามารถก่อขึ้นในการปรากฏอยู่ของสารซ่ึงเผาไหม้ได้ขึ้นอยู่กับ
ความสามารถจุดไฟของสารผสมจากการก่อขึ้นโดยเช่ือมโยงกับอากาศ ถ้าระดับข้ันของการกระจัดกระจาย
ได้รับการได้มาและความเข้มข้นของสารซ่ึงเผาไหม้ได้ในอากาศอยู่ภายในช่วงการจากัดการระเบิดของสารน้ัน
ดังน้ันบรรยากาศก็จะระเบิดได้ ในกรณีของสารในสถานะเป็นก๊าซหรือเป็นไอ ระดับขั้นท่ีเพียงพอของการ
กระจดั กระจายโดยธรรมชาติจะมีอยู่ สาหรบั ก๊าซติดไฟ

หมายเหตุ การจากัดสภาพลุกไหม้ได้/การระเบิดล่างและบน ซึ่งได้รับการกาหนดพิสัยที่สารผสมก๊าซ
ตดิ ไฟ ท้ังน้ีหมายเหตุว่าความเขม้ ขน้ สูงกวา่ การจากดั บนสามารถเจือจางสารผสมตดิ ไฟโดยสมา่ เสมอ

ถ้าการร่ัวเกิดข้ึนที่ระบบทาความเย็นท่ีมีสารทาความเย็นติดไฟ ของเหลวและก๊าซสามารถพ่นออกมา
โดยขึ้นอยู่กับขนาดการรั่ว แรงดันเกิน และความเสถียรของวัสดุ และก่อรูปข้ึนเป็นหมอกซึ่งระเบิดได้ ท่ี
สามารถกลายไปเป็นไอซง่ึ ระเบิดได้

ทไี่ หนของบรรยำกำศซ่งึ ระเบิดได้สำมำรถได้รับกำรสรำ้ งข้ึน?

ถา้ การก่อรปู ขึน้ ของบรรยากาศซ่ึงระเบิดไดเ้ ป็นไปได้ การกอ่ รปู ข้ึนนต้ี ้องได้รับการกาหนดวา่ เป็นที่ใดท่ี
สถานที่ทางานหรือท่ีใดในโรงงานที่เกิดข้ึนเพ่ือให้สามารถจากัดความเป็นไปได้ท่ีเส่ียงภัยนี้ สาหรับสิ่งน้ี
คุณสมบัติของสารและเง่ือนไขเฉพาะโรงงานและเฉพาะสภาพแวดล้อมต้องได้รับการคานึงถึง สาหรับก๊าซและ
ไอ อตั ราความหนาแน่นโดยเทียบกับอากาศเป็นสง่ิ สาคัญ เพราะย่งิ กา๊ ซและไอหนักขน้ึ เท่าใด ก๊าซและไอย่ิงจม
ลงเร็วมากขน้ึ เท่านน้ั โดยผสมกับอากาศท่ีมีอยู่โดยทีละน้อยและคงตกค้างในหลุม ชอ่ ง และบอ่ ( ดูบทที่ 2
ด้วย เรือ่ งการเสยี่ งภยั ซ่งึ สัมพนั ธก์ นั กับกา๊ ซที่ไดร้ บั การบีบอัด).

 ความหนาแน่นของก๊าซ ดังเช่น R-290 (โพรเพน) โดยทั่วไปมากกว่าความหนาแน่นของอากาศ
ดงั น้นั มีแนวโนม้ จะตกลงและแผอ่ อกและสามารถ "คลาน" ไปได้ระยะทางไกลท่ีสามารถลุกติดไฟได้.

 ก๊าซบางก๊าซโดยประมาณมีความหนาแน่นเดียวกันกับอากาศ ดังเช่น อะเซทิลีน ดังนั้น ธรรมชาติ
ของกา๊ ซเหล่านั้นท่จี ะจมลงในท่ีตา่ ๆ

การจัดการใชส้ ารทาความเย็นที่ติดไฟได้อย่างปลอดภัย 148