Smart Practice Kimia Tingkatan 4

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 98 A Karbon menjadikan keluli konduktor elektrik yang lebih baik daripada besi. Carbon makes steel a better conductor than iron. B Karbon menjadikan keluli lebih keras daripada besi. Carbon makes steel harder than iron. C Karbon menjadikan keluli lebih lembut daripada besi. Carbon makes steel softer than iron. D Karbon mencepatkan pengaratan besi. Carbon speeds up the rusting of iron. 6 Logam M terdiri daripada 90% kuprum dan 10% stanum manakala logam N terdiri daripada 95% stanum, 3.5% antimoni dan 1.5% kuprum. Apakah logam M dan N? Metal M consists of 90% copper and 10% tin while metal N consists of 95% tin, 3.5% antimony and 1.5% copper. What are metals M and N? Logam M Metal M Logam N Metal N A Loyang Brass Keluli Steel B Gangsa Bronze Piuter Pewter C Loyang Brass Gangsa Bronze D Keluli Steel Piuter Pewter 7 Duralumin mengandungi aluminium, kuprum, magnesium dan mangan. Duralumin mempunyai banyak kegunaan, termasuklah membuat kabel elektrik dan badan kapal terbang. Pernyataan yang manakah benar mengenai duralumin? Duralumin contains aluminium, copper, magnesium and manganese. It has many uses including making electric cables and body of aeroplanes. Which statement is correct about duralumin? A Duralumin ialah konduktor elektrik yang baik. Duralumin is a good conductor of electricity. B Duralumin sangat rapuh. Duralumin is very brittle. C Duralumin larut di dalam air. Duralumin is soluble in water. D Aluminium, kuprum, magnesium dan mangan digabungkan secara kimia. Aluminium, copper, magnesium and manganese are chemically combined. 8 Loyang ialah satu aloi yang diperbuat daripada dua jenis logam, P dan Q. Antara yang berikut, yang manakah kegunaan logam P dan Q yang betul? Brass is an alloy made of two metals, P and Q. Which of the following are the correct uses of metals P and Q? Logam P Metal P Logam Q Metal Q A Digunakan dalam pendawaian elektrik Used in electrical wiring Digunakan dalam penggalvanian keluli Used in galvanising steel B Digunakan dalam penggalvanian keluli Used in galvanising steel Digunakan untuk membuat kapal terbang Used for making aeroplanes C Digunakan untuk membuat kapal terbang Used for making aeroplanes Digunakan untuk membuat sudu dan garpu Used for making cutlery D Digunakan untuk membuat kuali Used in making cooking pans Digunakan dalam pendawaian elektrik Used in electrical wiring 9 Aloi P adalah kuat dan mempunyai ketumpatan yang rendah. Aloi Q adalah berat tetapi tahan kakisan. Antara yang berikut, yang manakah mungkin kegunaan aloi P dan Q? Alloy P is strong and has a low density. Alloy Q is heavy but is resistant to corrosion. Which of the following are the possible uses of alloys P and Q? Jambatan Bridges Badan kapal terbang Body of aeroplanes Kabel elektrik Electric cables A P P Q B P Q Q C Q P P D Q Q P GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 99 10 Gambar yang manakah menunjukkan kegunaan keluli nirkarat? Which picture shows the use of stainless steel? A C B D 8.2 Komposisi Kaca dan Kegunaannya 11 Antara yang berikut, yang manakah sifat asas kaca? Which of the following are the basic properties of glass? I Keras tetapi rapuh Hard but brittle II Lut sinar Transparent III Konduktor elektrik Electrical conductor IV Kalis air Waterproof A I, II dan III C II, III dan IV I, II and III II, III and IV B I, II dan IV D I, II, III dan IV I, II and IV I, II, III and IV 12 Apakah komposisi kaca silika terlakur? What is the composition of fused silica glass? A Soda Soda B Boron oksida Boron oxide C Alumina Alumina D Silika Silica 13 Sebatian yang manakah ada di dalam kaca soda kapur? Which compounds are present in soda-lime glass? I Silikon dioksida Silicon dioxide II Aluminium oksida Aluminium oxide III Kalsium karbonat Calcium carbonate IV Natrium karbonat Sodium carbonate A I dan IV C I, III dan IV I and IV I, III and IV B I, II dan IV D II, III dan IV I, II and IV II, III and IV 14 Kaca ini adalah lembut, mudah lebur dan selalu digunakan untuk membuat barangan kaca yang digunakan di rumah dan pejabat. Apakah jenis kaca ini? This glass is soft, easy to melt and is often used to make glassware for home and office use. What is this type of glass? A Kaca plumbum Lead crystal glass B Kaca soda kapur Soda-lime glass C Kaca borosilikat Borosilicate glass D Kaca silika terlakur Fused silica glass 8.3 Komposisi Seramik dan Kegunaannya 15 Antara yang berikut, yang manakah benar tentang seramik? Which of the following are true about ceramic? I Campuran dua atau lebih unsur dengan logam sebagai unsur utama A mixture of two or more elements with a metal as the main element II Pepejal yang terdiri daripada bahan bukan organik dan bahan bukan logam A solid consists of inorganic and non-metallic substances III Terhasil melalui kaedah pemanasan pada suhu yang tinggi Produced through the technique of heating at a high temperature IV Kebanyakan seramik terdiri daripada sebatian logam, sebatian bukan logam atau sebatian separa logam Most ceramics are made up of metal compounds, non-metal compounds or metalloid compounds A I, II dan III C II, III dan IV I, II and III II, III and IV B I, II dan IV D I, II, III dan IV I, II and IV I, II, III and IV aw 8-1 aw 8-6 WWL 4038 GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 100 16 Antara yang berikut, yang manakah sifat seramik? Which of the following are the properties of ceramic? I Rapuh Brittle II Keras dan kuat Hard and strong III Rintangan haba yang tinggi High thermal resistance IV Konduktor elektrik yang baik Good electrical conductor A I dan IV C I, II dan III I and IV I, II and III B II dan III D I, III dan IV II and III I, III and IV 17 Antara sifat berikut, yang manakah benar bagi kedua-dua kaca dan seramik? Which of the following properties are true for both glass and ceramic? I Keras tetapi rapuh Hard but brittle II Mengandungi silika Contain silica III Kalis air Waterproof IV Penebat elektrik yang baik Good electrical insulators A I dan II C I, II dan IV I and II I, II and IV B I, II dan III D II, III dan IV I, II and III II, III and IV 18 Antara yang berikut, yang manakah sifat seramik tradisional dan seramik termaju yang betul? Which of the following are the correct properties of traditional ceramics and advanced ceramics? Seramik tradisional Traditional ceramics Seramik termaju Advanced ceramics A Diperbuat daripada bahan bukan organik seperti karbida Made from inorganic compounds such as carbides Diperbuat daripada tanah liat seperti kaolin Made from clay such as kaolin B Penebat haba dan elektrik Heat and electrical insulator Memiliki sifat superkonduktiviti Have superconductivity properties C Lebih lengai secara kimia More chemically inert Lengai secara kimia Chemically inert D Digunakan untuk membuat cakera pemotong dan cakera brek Used to make cutting discs and brake discs Digunakan untuk membuat batu-bata dan tembikar Used to make bricks and pottery 8.4 Bahan Komposit dan Kepentingannya 19 Antara yang berikut, yang manakah bahan komposit? Which of the following are composite materials? I Konkrit diperkukuhkan Reinforced concrete II Superkonduktor Superconductor III Gentian optik Optical fibre IV Kaca fotokromik Photochromic glass A I, II dan III C II, III dan IV I, II and III II, III dan IV B I, II dan IV D I, II, III dan IV 1, II and IV I, II, III dan IV 20 Antara padanan bahan komposit dengan kegunaannya berikut, yang manakah betul? Which of the following pairs of composite material and its use is correct? Bahan komposit Composite material Kegunaan Use A Konkrit diperkukuhkan Reinforced concrete Jambatan dan empangan Bridges and dams B Kaca gentian Fibre glass Sistem kamera litar tertutup (CCTV) Closed-circuit television (CCTV) system C Kaca fotokromik Photochromic glass Mesin pengimejan resonans magnet (MRI) Magnetic Resonance Imaging (MRI) machines D Superkonduktor Superconductor Kanta kamera Camera lenses GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 101 KERTAS 2 Bahagian A Arahan: Jawab semua soalan. Instruction: Answer all questions. 8.1 Aloi dan Kepentingannya 1 Kira-kira 4 000 tahun yang lalu, Zaman Gangsa bermula di Britain. Gangsa ialah aloi yang terdiri daripada kuprum dan stanum. About 4 000 years ago, the Bronze Age started in Britain. Bronze is an alloy consists of copper and tin. (a) Mengapakah kapak yang diperbuat daripada gangsa lebih baik daripada kapak yang diperbuat daripada kuprum? Why is an axe made of bronze better than an axe made of copper? [1 markah/ mark] (b) Lukis susunan atom di dalam gangsa. KBAT Draw the arrangement of atoms in bronze. [2 markah/ marks] (c) Loyang ialah satu lagi aloi kuprum. Namakan logam lain di dalam loyang. Brass is another alloy of copper. Name the other metal in brass. [1 markah/ mark] (d) Keluli nirkarat merupakan aloi besi. Aloi tersebut mengandungi besi, logam lain dan kira-kira 1% karbon. Stainless steel is an alloy of iron. The alloy contains iron, other metals and about 1% carbon. (i) Nyatakan satu kegunaan keluli nirkarat. State one use of stainless steel. [1 markah/ mark] (ii) Namakan satu logam, selain daripada besi, di dalam keluli nirkarat. Name one metal, other than iron, in stainless steel. [1 markah/ mark] GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 102 (e) Duralumin ialah aloi aluminium dan kuprum. Nilai jejari atom bagi aluminium dan kuprum ditunjukkan dalam Jadual 1. Duralumin is an alloy of aluminium and copper. The values of the atomic radius of aluminium and copper are shown in Table 1. Unsur Element Jejari atom (nm) Atomic radius (nm) Aluminium Aluminium 0.143 Kuprum Copper 0.128 Jadual 1/ Table 1 Jelaskan mengapa kuprum ditambahkan ke dalam aluminium untuk membentuk duralumin. KBAT Explain why copper is added to aluminium to form duralumin. [3 markah/ marks] 8.2 Komposisi Kaca dan Kegunaannya 2 Peniupan kaca merupakan satu teknik untuk menghasilkan barangan kaca dengan meniup udara kepada kaca yang separa lebur. Glass-blowing is a technique of making glassware by blowing air into semi-molten glass. (a) Apakah komponen utama kaca? What is the main component of glass? [1 markah/ mark] (b) Nyatakan tiga sifat asas kaca. State three basic properties of glass. 1. 2. 3. [3 markah/ marks] (c) Kaca plumbum digunakan untuk membuat prisma. Lead crystal glass is used to make prisms. (i) Apakah komposisi kaca plumbum? What is the composition of lead crystal glass? [1 markah/ mark] (ii) Mengapakah kaca plumbum sesuai dijadikan prisma? Why is lead crystal glass suitable to be made into prisms? [1 markah/ mark] Rajah 2/ Diagram 2 GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 103 (d) (i) Namakan satu jenis kaca selain kaca plumbum. Name one type of glass besides lead crystal glass. [1 markah/ mark] (ii) Nyatakan satu kegunaan kaca yang dinamakan di 2(d)(i). State one use of the glass named in 2(d)(i). [1 markah/ mark] Bahagian B Arahan: Jawab semua soalan. Instruction: Answer all questions. 8.1 8.2 8.3 8.4 Aloi dan Kepentingannya Komposisi Kaca dan Kegunaannya Komposisi Seramik dan Kegunaannya Bahan Komposit dan Kepentingannya 3 (a) Seramik terbahagi kepada dua jenis, seramik tradisional dan seramik termaju. Nyatakan dua contoh seramik termaju beserta kegunaannya. Ceramics are classified into two types, traditional ceramics and advanced ceramics. State two examples of advanced ceramics with their uses. [4 markah/ marks] (b) Terangkan tiga jenis bahan komposit berikut dan nyatakan kegunaannya. KBAT Explain the following three types of composite materials and state their uses. (i) Superkonduktor Superconductor (ii) Konkrit diperkukuhkan Reinforced concrete (iii) Kaca fotokromik Photochromic glass [9 markah/ marks] (c) Logam tulen boleh ditukarkan kepada aloi menerusi pengaloian. Lazimnya, aloi mempunyai sifat yang lebih baik daripada logam tulen, contohnya dari segi kekuatan, rupa bentuk dan lain-lain. Aloi emas, keluli dan nitinol merupakan contoh aloi yang lebih berguna daripada logam tulen. Huraikan bagaimana pengaloian meningkatkan kekuatan logam tulen berdasarkan susunan atom. Sertakan rajah dalam huraian anda. KBAT Pure metals can be converted into alloys through alloying. Usually, alloys have better properties than pure metals, for example in terms of strength, appearance and others. Gold alloys, stainless steel and nitinol are examples of alloys which are more useful than the pure metals. Describe how alloying improves the strength of pure metals based on the arrangement of atoms. Include diagrams in your description. [7 markah/ marks] GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 104 Bahagian C Arahan: Jawab semua soalan. Instruction: Answer all questions. 8.1 8.2 8.3 8.4 Aloi dan Kepentingannya Komposisi Kaca dan Kegunaannya Komposisi Seramik dan Kegunaannya Bahan Komposit dan Kepentingannya 4 (a) Rajah 4.1 menunjukkan kabel elektrik yang digunakan untuk menghantar tenaga elektrik ke sebuah kawasan perumahan. Diagram 4.1 shows the electric cables used to transmit electricity to a neighbourhood. Andaikan anda seorang pegawai Tenaga Nasional Berhad. Anda dikehendaki memilih satu bahan sama ada kuprum, duralumin atau aluminium untuk menggantikan kabel elektrik yang telah rosak. Nyatakan pilihan anda beserta justifikasi. KBAT Assume that you are an officer of Tenaga Nasional Berhad. You are required to choose one material, either copper, duralumin or aluminium to replace some faulty electric cables. State your choice with justification. [2 markah/ marks] (b) Konkrit ialah bahan pembinaan penting yang diperbuat daripada simen. Sebuah paip diperbuat daripada konkrit diperkukuhkan, satu bahan komposit, seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 4.2. Concrete is an important construction material which is made from cement. A pipe is made from reinforced concrete, a composite material, as shown in Diagram 4.2. aw 8-1 aw 8-6 Rod keluli Steel rod Paip konkrit Concrete pipe Rajah 4.2/ Diagram 4.2 (i) Apakah yang dimaksudkan dengan bahan komposit? What is meant by composite material? [1 markah/ mark] (ii) Jadual 4 menunjukkan beberapa sifat konkrit dan keluli. Table 4 shows some properties of concrete and steel. Sifat Property Konkrit Concrete Keluli Steel Ketumpatan (g cm–3) Density (g cm–3) 2.3 7.9 Kekuatan relatif Relative strength 40 210 Kekuatan regangan Stretching strength Rendah Low Tinggi High Kekerasan relatif Relative hardness Sangat keras Very hard Sangat keras Very hard Jadual 4/ Table 4 Rajah 4.1/ Diagram 4.1 GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 105 Menggunakan maklumat dalam Jadual 4, terangkan mengapa konkrit diperkukuhkan ialah bahan komposit dan merupakan bahan pembinaan yang lebih baik daripada konkrit biasa. KBAT Using the information in Table 4, explain why reinforced concrete is a composite material and a better construction material than regular concrete. [7 markah/ marks] (c) Senarai di bawah menunjukkan kegunaan lima bahan buatan dalam industri yang berbeza. The list below shows the uses of five different manufactured substances in industry. • J digunakan untuk membuat barangan kaca dan tabung didih untuk kegunaan makmal. J is used to make glassware and boiling tubes for laboratory use. • K digunakan untuk membina dinding reaktor nuklear dan komponen enjin kapal terbang jet. K is used to build the walls of nuclear reactors and engine components in jet planes. • L digunakan untuk membuat topi keledar dan papan litar tercetak. L is used to make helmets and printed circuit boards. • M digunakan untuk membuat pingat dan tugu. M is used to make medals and monuments. • N digunakan untuk membuat badan kapal terbang. N is used to make body of aeroplanes. Berdasarkan senarai tersebut, deduksikan nama bahan J, K, L, M dan N. Nyatakan sifat khusus setiap bahan tersebut. KBAT Based on the list, deduce the names of substances J, K, L, M and N. State the specific properties of each substance. [10 markah/ marks] KERTAS 3 Arahan: Jawab semua soalan. Instruction: Answer all questions. 8.1 Aloi dan Kepentingannya 1 Anda dikehendaki menjalankan eksperimen untuk menyiasat perbezaan sifat aloi dan logam tulen. You are required to carry out an experiment to investigate the difference in the properties of an alloy and a pure metal. Berikut ialah senarai radas dan bahan yang disediakan: The following is the list of apparatus and materials provided: Radas: Bebola keluli, pemberat 1 kg, kaki retort dan pengapit, pembaris meter dan pita selofan Apparatus: Steel ball bearing, 1 kg weight, retort stand with clamp, meter ruler and cellophane tape Bahan: Blok gangsa dan blok kuprum Material: Bronze block and copper block (a) Rancang eksperimen ini menggunakan radas dan bahan yang disediakan. KBAT Plan this experiment using the apparatus and materials provided. Prosedur: Procedure: GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) 106 [4 markah/ marks] (b) Lukis rajah berlabel untuk menunjukkan susunan radas yang digunakan untuk menjalankan eksperimen ini. KBAT Draw a labelled diagram to show the apparatus set-up used to carry out this experiment. [3 markah/ marks] Jalankan eksperimen yang dirancang di 1(a). Carry out the experiment planned in 1(a). (c) Bina sebuah jadual bagi eksperimen ini dan rekodkan pemerhatian. KBAT Construct a table for this experiment and record the observations. [4 markah/ marks] (d) Nyatakan satu hipotesis bagi eksperimen ini. State one hypothesis for this experiment. [2 markah/ marks] (e) Nyatakan hubungan antara diameter lekuk dengan kekerasan bahan berdasarkan data yang diperoleh daripada eksperimen ini. KBAT State the relationship between the diameter of the dent and the hardness of the substance based on the data obtained from this experiment. [2 markah/ marks] GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J1 BAB 1 Kertas 1 1 A 2 C 3 A 4 C 5 C 6 B 7 C 8 D 9 D 10 B 11 C 12 B 13 C 14 B Kertas 2 Bahagian A 1 (a) Kimia ialah kajian tentang struktur, sifat, komposisi dan interaksi antara jirim. Chemistry is the study of the structures, properties, compositions and interactions between matters. (b) Mana-mana/ Any 2 1. Bahan mentah dapat diproses dengan lebih efisien dalam industri. Raw materials can be processed more efficiently in industries. 2. Bekalan makanan dapat disimpan dalam tempoh yang lebih lama./ Food supplies can be stored for a longer period. 3. Hasil pertanian dapat dipertingkatkan. Agricultural yields are increased. (c) 1. Industri petroleum dan gas asli/ Petroleum and natural gas industry 2. Industri getah/ Rubber industry 2 (a) Penyejatan/ Evaporation (b) P, S, R, Q (c) (i) Bagaimanakah luas permukaan yang terdedah kepada cahaya matahari mempengaruhi kadar penyejatan air?/ How does the surface area exposed to sunlight affect the rate of evaporation of water? (ii) Semakin besar luas permukaan yang terdedah kepada cahaya matahari, semakin tinggi kadar penyejatan air./ The bigger the surface area exposed to sunlight, the higher the rate of evaporation of water. (iii) Luas permukaan pakaian yang terdedah kepada cahaya matahari The surface area of the clothes exposed to sunlight (iv) Kadar penyejatan air Rate of evaporation of water (v) Suhu persekitaran/ Pergerakan udara/ Kelembapan udara Surrounding temperature/ Air movement/ Air humidity (d) 1. Suhu/ Temperature 2. Pergerakan udara Air movement 3. Kelembapan udara Air humidity Bahagian B 3 (a) Mana-mana/ Any 2 • Makanan – pengawet, pewarna/ Food – preservatives, colourings • Perubatan – antibiotik, vitamin/ Medicine – antibiotics, vitamins • Pertanian – herbisid, baja Agriculture – herbicides, fertilisers • Pembuatan – detergen, kaca/ Manufacturing – detergent, glass (b) (i) Langkah-langkah dalam kaedah saintifik: Steps in the scientific method: 1. Membuat pemerhatian Making observations 2. Membuat inferens Making an inference 3. Mengenal pasti masalah/ Identifying the problem 4. Membuat hipotesis Making a hypothesis 5. Mengenal pasti pemboleh ubah Identifying the variables 6. Mengawal pemboleh ubah/ Controlling the variables 7. Merancang eksperimen/ Planning an experiment 8. Mengumpul data Collecting data 9. Mentafsir data Interpreting data 10. Membuat kesimpulan/ Making a conclusion 11. Menulis laporan Writing a report (ii) Pemboleh ubah dimanipulasikan – faktor yang dikaji Manipulated variable – the factor being studied Pemboleh ubah bergerak balas – hasil apabila faktor yang dikaji diubah Responding variable – the outcome when the studied factor is changed Pemboleh ubah dimalarkan – faktor lain yang tidak diubah/ Fixed variable – other factors that are not changed Bahagian C 4 (a) Mana-mana/ Any 3 • Kebuk wasap – menyedut wasap yang beracun, mudah terbakar atau berbau sengit/ Fume chamber – sucks in poisonous, flammable or pungent vapours • Pancuran air – membasuh badan apabila terkena bahan kimia atau terbakar Safety shower – washes the body when it came in contact with chemicals or caught on fire • Alat pemadam kebakaran – memadamkan kebakaran Fire extinguisher – extinguishes fire • Pembasuh mata – membasuh bahagian mata yang terkena percikan bahan kimia/ Eyewash – washes the eyes when they get splashed by chemicals (b) (i) Litium, suatu logam reaktif, disimpan di dalam minyak parafin untuk Jawapan GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J2 mengelakkannya daripada bertindak balas dengan air di udara./ Lithium, a reactive metal, is kept in paraffin oil to prevent it from reacting with water in the air. Cecair bromin disimpan di dalam botol gelap untuk mengelakkannya daripada terurai apabila terdedah kepada cahaya./ Liquid bromine is stored in a dark bottle to prevent it from decomposing when exposed to light. (ii) Sikloheksana yang mudah meruap dan mudah terbakar boleh mencemarkan sumber air dan persekitaran. Cyclohexane that is highly volatile and flammable can pollute the water source and the environment. Sisa sikloheksana perlu disimpan di dalam bekas khas yang diperbuat daripada kaca atau plastik./ Cyclohexane waste must be kept in a special container made of glass or plastic. Asid hidroklorik pekat dapat merosakkan singki dan bertindak balas dengan air untuk membebaskan haba yang tinggi dan membentuk larutan toksik./ Concentrated hydrochloric acid can damage the laboratory sink and react with water to release high heat and form a toxic solution. Sisa asid hidroklorik pekat perlu dimasukkan ke dalam bekas bertutup yang berlabel. Concentrated hydrochloric acid waste must be kept in a closed container that is labelled. (c) (i) Mana-mana/ Any 2 Loya, batuk, muntah, sakit dada, sesak nafas, kerengsaan mata/ Nausea, coughing, vomiting, chest pain, difficulty in breathing, eye irritation (ii) Langkah-langkah: Steps: 1. Maklumkan kemalangan kepada guru atau pembantu makmal dengan segera./ Immediately inform the teacher or the laboratory assistant about the accident. 2. Jadikan kawasan tumpahan sebagai kawasan larangan. Make the spill site as a prohibited area. 3. Taburkan serbuk sulfur untuk menutup tumpahan. Sprinkle sulphur powder to cover up the spill. 4. Hubungi Jabatan Bomba dan Penyelamat untuk tindakan selanjutnya. Contact the Fire and Rescue Department for further action. Kertas 3 1 (a) (i) Jisim gula/ Mass of sugar (ii) Masa yang diambil untuk gula larut sepenuhnya/ Time taken for sugar to dissolve completely (iii) Isi padu dan suhu air, kadar kacauan/ Volume and temperature of water, rate of stirring (b) Jawapan murid/ Student’s answers Jisim gula (g) Mass of sugar (g) Masa yang diambil untuk gula larut sepenuhnya (s) Time taken for sugar to dissolve completely (s) 20.0 30.0 40.0 50.0 (c) Jawapan murid/ Student’s answers Masa yang diambil untuk gula larut sepenuhnya (s) Time taken for sugar to dissolve completely (s) Jisim gula (g) Mass of sugar (g) 20.0 30.0 40.0 50.0 (d) Semakin bertambah jisim gula, semakin lama masa yang diambil untuk gula larut sepenuhnya di dalam air./ The more the mass of sugar, the longer it takes for the sugar to dissolve completely in water. (e) 1. Suhu air/ Temperature of water 2. Kadar kacauan/ Rate of stirring (f) Tambahkan gula secara berterusan dan teruskan mengacau campuran tersebut sehingga gula tidak lagi dapat melarut./ Add more sugar continuously and keep stirring until the sugar cannot dissolve anymore. BAB 2 Kertas 1 1 B 2 A 3 B 4 C 5 C 6 D 7 C 8 B 9 C 10 D 11 C 12 B 13 D 14 B 15 C 16 C 17 D 18 A 19 D 20 B Kertas 2 Bahagian A 1 (a) atom/ atoms (b) elektron/ electrons (c) J1 J2 J5 _ _ _ _ _ _ _ (d) nukleus/ nucleus (e) proton/ protons (f) petala/ shells (g) neutron/ neutrons 2 (a) 31 (b) 31 15 X GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J3 (c) Nukleus/ Nucleus (d) 2.8.5 (e) J1 J2 J5 J8 J3 _ _ _ _ _ _ _ J4 Q J7 J9 J11 J14 Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al Al I I I I + X Z Z Z Z J13 J12 Na + - Cl J6 15 p 16 p 3 (a) (i) S (ii) Q (b) 19 (c) 6 p 6 n J2 J5 J8 J3 J4 Q J11 J14 Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al Al I I I I + Z J12 Na + - Cl J6 (d) P-14: 6p, 8n, 6e 4 (a) Q (b) 13 (c) (i) 20 (ii) 2.8 (d) (i) Isotop ialah atomatom suatu unsur yang sama yang mempunyai nombor proton yang sama tetapi bilangan neutron yang berbeza. Isotopes are atoms of the same element which have the same proton number but different number of neutrons. (ii) Q dan/ and T Bahagian B 5 (a) Zarah subatom Subatomic particle Simbol Symbol Cas relatif Relative charge Jisim relatif Relative mass Proton Proton p +1 1 Neutron Neutron n 0 1 Elektron Electron e –1 1 1 840 (b) Nombor proton ialah bilangan proton di dalam nukleus sesuatu atom./ Proton number is the number of protons in the nucleus of an atom. Nombor nukleon ialah jumlah bilangan proton dan neutron di dalam nukleus sesuatu atom./ Nucleon number is the total number of protons and neutrons in the nucleus of an atom. Nombor proton dan nombor nukleon bagi natrium ialah 11 dan 23 masing-masing. The proton number and nucleon number of sodium are 11 and 23 respectively. Atom natrium adalah neutral kerana bilangan proton dan bilangan elektronnya adalah sama, 11./ A sodium atom is neutral because its number of protons and number of electrons are the same, 11. Apabila atom natrium membentuk ion, bilangan elektronnya berubah manakala nombor nukleonnya tidak berubah./ When a sodium atom forms an ion, its number of electrons changes while its nucleon number does not change. (c) (i) Isotop ialah atomatom bagi unsur yang sama dengan bilangan proton yang sama tetapi bilangan neutron yang berbeza./ Isotopes are atoms of the same element with the same number of protons but different number of neutrons. (ii) JAR/ RAM Mg = (79 × 24) + (10 × 25) + (11 × 26) 100 = 24.32 (iii) Mana-mana/ Any 3 • Kobalt-60 – digunakan dalam radioterapi untuk membunuh sel kanser/ Cobalt-60 – used in radiotherapy to kill cancer cells • Natrium-24 – mengesan kebocoran paip bawah tanah Sodium-24 –detecting leakages in underground pipes • Karbon-14 – menganggar usia bahan artifak dan fosil/ Carbon-14 – estimating the age of artifacts and fossils • Fosforus-32 – mengesan kadar penyerapan baja dalam tumbuhan Phosphorus-32 – detecting the rate of absorption of fertilisers in plants • Plumbum-210 – menganggar usia lapisan pasir dan tanah sehingga 80 tahun Lead-210 – estimating the age of sand and earth layers up to 80 years Bahagian C 6 (a) A – Pepejal/ Solid Disusun secara padat dan teratur/ Closely packed in an orderly manner Tenaga kinetik yang rendah Low kinetic energy Daya tarikan yang sangat kuat/ Very strong forces of attraction B – Cecair/ Liquid Disusun secara padat tetapi tidak teratur/ Closely packed but not in an orderly manner Tenaga kinetik yang lebih tinggi daripada pepejal Higher kinetic energy than in solid Daya tarikan yang kuat tetapi lebih lemah daripada pepejal/ Strong forces of attraction but weaker than in solid C – Gas/ Gas Sangat jauh daripada satu sama lain/ Very far apart from one another Tenaga kinetik yang sangat tinggi/ Very high kinetic energy Daya tarikan yang lemah Weak forces of attraction (b) Atom/ Atoms – Neon, Ne Molekul/ Molecules – Nitrogen, N2 (c) (i) Takat lebur ialah suhu malar apabila suatu bahan bertukar daripada keadaan pepejal menjadi cecair pada tekanan tertentu. Melting point is the constant temperature when a substance changes GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J4 from the solid state into a liquid at a specific pressure. Takat lebur bahan X ialah 80 °C./ The melting point of substance X is 80 °C. (ii) Suhu tidak berubah kerana tenaga haba yang diserap digunakan oleh zarah untuk mengatasi daya tarikan antara zarah sehingga pepejal bertukar menjadi cecair./ The temperature does not change because the heat energy absorbed by the particles is used to overcome the forces of attraction between the particles until solid changes to liquid. (iii) Penyejukan lampau Supercooling Kertas 3 1 (a) Prosedur/ Procedure: 1. Isikan tabung didih dengan naftalena setinggi 2.0 cm./ Fill a boiling tube with naphthalene up to a height of 2.0 cm. 2. Letakkan termometer ke dalam tabung didih itu tanpa mencecah dasarnya./ Place a thermometer in the boiling tube without touching the bottom. 3. Apitkan tabung didih pada kaki retort dan masukkan ke dalam bikar yang berisi air separuh penuh. Pastikan aras naftalena berada di bawah paras air./ Clamp the boiling tube to the retort stand and place it into a beaker halffilled with water. Make sure that the level of naphthalene is below the level of water. 4. Panaskan air dan kacau naftalena secara perlahan dengan termometer. Apabila suhu naftalena mencapai 90.0 °C dan telah lebur sepenuhnya, keluarkan tabung didih daripada kukus air dan letakkan ke dalam kelalang kon. Mulakan jam randik./ Heat the water and stir the naphthalene slowly using the thermometer. When the temperature of naphthalene reaches 90.0 °C and it has melted completely, remove the boiling tube from the water bath and put it into a conical flask. Start the stopwatch. 5. Kacaukan naftalena secara berterusan./ Stir the naphthalene continuously. 6. Catatkan suhu dan keadaan jirim naftalena pada selang masa 30 saat sehingga suhu menurun kepada 70.0 °C. Record the temperature and state of matter of the naphthalene at 30 seconds intervals until the temperature decreases to 70.0 °C. 7. Rekod pemerhatian. Record the observations. (b) J1 J2 J5 J8 J3 _ _ _ _ _ _ _ J4 Q J7 J9 J11 J14 Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al AI I + X Z Z Z Z J13 J12 Na + - Cl J6 Termometer Thermometer Air Water Tabung didih Boiling tube Naftalena Naphthalene J1 J2 J5 J8 J3 _ _ _ _ _ _ _ J4 Q J7 J9 J11 J14 Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al Al I I I I + X Z Z Z Na + - Cl J6 Naftalena Naphthalene Tabung didih Boiling tube Termometer Thermometer Kelalang kon Conical flask (c) Jawapan murid/ Student’s answers Masa (s) Time (s) Suhu (˚C) Temperature (˚C) Keadaan jirim State of matter 0 30 60 90 120 150 180 210 240 270 300 (d) Jawapan murid/ Student’s answers Suhu (°C) Temperature (°C) Masa (s) 0 Time (s) 90 Takat → beku Freezing point 78 (e) 78 °C (f) Takat beku ialah suhu malar iaitu 78 °C, apabila naftalena bertukar daripada keadaan cecair menjadi pepejal pada tekanan tertentu./ Freezing point is the constant temperature that is 78 °C, when naphthalene changes from the liquid state to become a solid at a specific pressure. BAB 3 Kertas 1 1 C 2 D 3 C 4 C 5 B 6 D 7 D 8 A 9 A 10 B 11 A 12 D 13 C 14 B 15 D 16 C 17 B 18 D 19 D 20 C 21 C 22 A 23 A 24 A 25 A 26 B 27 B 28 C 29 D 30 B Kertas 2 Bahagian A 1 (a) (12 × 4) + 10 = 58 (b) 3 × 6.02 × 1023 = 1.806 × 1024 ion Na+ / Na+ ions (c) 5 × 6.02 × 1023 = 3.01 × 1024 ion/ ions (d) 15 × 6.02 × 1023 = 9.03 × 1024 atom/ atoms (e) 2 × 24 = 48 dm3 2 (a) (i) n Fe2 (SO4 )3 = 10 400 = 0.025 mol n Fe2 O3 = n Fe2 (SO4 )3 = 0.025 mol Jisim/ Mass of Fe2 O3 = 0.025 × 160 = 4.0 g (ii) n SO3 = 3n Fe2 (SO4 )3 = 0.075 mol Isi padu/ Vol. of SO3 = 0.075 × 24 = 1.8 dm3 (b) (i) 0.5 mol GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J5 (ii) Jisim/ Mass of Pb = 0.5 × 207 = 103.5 g (iii) n Pb = n PbO = 44.6 223 = 0.2 mol Bil. atom/ No. of atoms of Pb = 0.2 × 6.02 × 1023 = 1.204 × 1023 atom/ atoms 3 (a) (i) 31.6% (ii) Unsur Element Fe Ti O Jisim Mass 36.8 31.6 31.6 Bil. mol No. of moles 36.8 56 = 0.657 31.6 48 = 0.658 31.6 16 = 1.975 Nisbah mol Mole ratio 0.657 0.657 = 1 0.658 0.657 = 1 1.975 0.657 = 1 Nisbah mol teringkas Simplest mole ratio 1 1 3 Formula empirik/ Empirical formula: FeTiO3 (b) (i) 2H2 O2 (ce/l) → 2H2 O(ce/l) + O2 (g) (ii) a. n H2 O2 = 1.7 34 = 0.05 mol H2 O2 :O2 2 : 1 0.05 : 0.025 Isi padu/ Vol. of O2 = 0.025 × 24 = 0.6 dm3 b. Bil. molekul/ No. of molecules of O2 = 0.025 × 6.02 × 1023 = 1.505 × 1022 molekul/ molecules Bahagian B 4 (a) Isi padu molar ialah isi padu yang ditempati oleh 1 mol gas./ Molar volume is the volume occupied by 1 mol of a gas. Keadaan bilik merujuk kepada keadaan pada suhu 25 °C dan tekanan 1 atm. Room conditions refer to the condition where temperature is at 25 °C and pressure is at 1 atm. Suhu dan tekanan piawai, STP merujuk kepada keadaan pada suhu 0 °C dan tekanan 1 atm./ Standard temperature and pressure, STP refers to the conditions where temperature is at 0 °C and pressure is at 1 atm. Isi padu/ Vol. of H2 : = 0.50 × 24 = 12 dm3 pada keadaan bilik/ at room conditions = 0.50 × 22.4 = 11.2 dm3 pada / at STP (b) Jisim Mass Bil. atom No. of atoms Al 15.79 100 × 342 = 54 54 27 = 2 S 28.07 100 × 342 = 96 96 32 = 3 O 56.14 100 × 342 = 192 192 16 = 12 Formula molekul aluminium sulfat/ Molecular formula of aluminium sulphate: Al2 (SO4 )3 (c) (i) Unsur Element C H Jisim Mass 82.75 17.25 Bil. mol No. of moles 82.75 12 = 6.90 17.25 1 = 17.25 Nisbah mol Mole ratio 6.90 6.90 = 1 17.25 6.90 = 2.5 Nisbah mol teringkas Simplest mole ratio 2 5 Formula empirik/ Empirical formula: C2 H5 (C2 H5 )n = 58 n = 58 29 = 2 Formula molekul/ Molecular formula: C2 H10 (ii) Unsur Element C H O N Jisim Mass 49.5 5.2 16.5 28.8 Bil. mol No. of moles 49.5 12 = 4.13 5.2 1 = 5.20 16.5 16 = 1.03 28.8 14 = 2.06 Nisbah mol Mole ratio 4.13 1.03 = 4 5.20 1.03 = 5 1.03 10.3 = 1 2.06 1.03 = 2 Nisbah mol teringkas Simplest mole ratio 4 5 1 2 Formula empirik/ Empirical formula: C4 H5 N2 O (C4 H5 N2 O)n = 194.2 n = 194.2 97 = 2 Formula molekul/ Molecular formula: C8 H10N4 O2 Bahagian C 5 (a) Mol ialah unit SI untuk kuantiti sesuatu bahan. Satu mol bahan mengandungi 6.02 × 1023 zarah iaitu nilai tetap yang dipanggil pemalar Avogadro, NA./ Mole is the SI unit of amount of substance. One mole of a substance contains 6.02 × 1023 particles which is a fixed value known as the Avogadro constant, NA. (b) 2Pb(NO3 ) 2 (s/p) → 2PbO (s/p) + 4NO2 (g) + O2 (g) n Pb(NO3 )2 = 34.75 331 = 0.105 mol Pb(NO3 )2 : NO2 : O2 2 : 4 : 1 0.105 : 0.21 : 0.053 Isi padu/ Vol. of NO2 = 0.21 × 22.4 = 4.70 dm3 Isi padu/ Vol. of O2 = 0.053 × 22.4 = 1.19 dm3 Jumlah isi padu gas/ Total volume of gases = 4.70 + 1.19 = 5.89 dm3 GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J6 (c) Fe2 O3 (p/s) + 3H2 (g) → 2Fe(p/s) + 3H2 O(ce/l) n Fe2 O3 = 3.6 160 = 0.0225 mol Fe2 O3 : H2 1 : 3 0.0225 : 0.0675 Isi padu/ Vol. of H2 = 0.0675 × 24 = 1.62 dm3 → 1 620 cm3 (d) C3 H8 (g) + 5O2 (g) → 3CO2 (g) + 4H2 O(g) c3 h8 : CO2 1 : 3 10 : 30 Isi padu/ Vol. of CO2 = 30 × 22.4 = 672 dm3 c3 h8 : O2 1 : 5 10 : 50 Isi padu/ Vol. of O2 = 50 × 22.4 = 1 120 dm3 c3 h8 : H2 O 1 : 4 10 : 40 Isi padu/ Vol. of H2 O = 40 × 22.4 = 896 dm3 Kertas 3 1 (a) J2 J8 J3 J4 Q J11 J14 Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al Al I I I I + Na + - Cl J6 Pita magnesium Magnesium ribbon Alas segi tiga tanah liat Pipeclay triangle Penutup/ Lid Mangkuk pijar Crucible Panaskan Heat (b) Jawapan murid/ Student’s answers (c) Untuk menyingkirkan lapisan oksida pada permukaan pita magnesium To remove the oxide layer on the surface of the magnesium ribbon (d) Untuk membenarkan udara masuk ke dalam mangkuk pijar agar oksigen dalam udara dapat bertindak balas dengan pita magnesium To allow air to enter the crucible so that oxygen in the air can react with the magnesium ribbon (e) (i) – (ii) Jawapan murid Student’s answers (iii) MgO (f) 2Mg + O2 → 2MgO 2 (a) Prosedur/ Procedure: 1. Timbang dan rekod jisim salur kaca 12 cm./ Weigh and record the mass of a 12 cm glass tube. 2. Isikan sedikit serbuk kuprum(II) oksida di bahagian tengah salur kaca. Timbang dan rekod jisim salur kaca dengan kandungannya./ Put a little copper(II) oxide powder in the middle of the glass tube. Weigh and record the mass of the glass tube with its contents. 3. Sambungkan salur kaca dengan tabung didih berisi air yang ditutup dengan penyumbat getah. Apitkan tabung didih pada kaki retort./ Connect the glass tube to a boiling tube filled with water and closed with a rubber stopper. Clamp the boiling tube to a retort stand. 4. Masukkan beberapa ketulan zink ke dalam tabung didih yang lain. Tambahkan asid hidroklorik 1.0 mol dm–3. Insert some zinc granules into another boiling tube. Add 1.0 mol dm–3 hydrochloric acid. 5. Tutupkan tabung didih dengan penyumbat getah yang mempunyai salur kaca 10 cm. Apitkan tabung didih itu pada kaki retort yang lain./ Close the boiling tube with a rubber stopper that has a 10 cm glass tube. Clamp the boiling tube to a different retort stand. 6. Sambungkan keduadua salur kaca tersebut. Biarkan gas hidrogen mengalir selama 10 saat sebelum memulakan proses pemanasan. Connect both glass tubes. Let the hydrogen gas flow for 10 seconds before starting the heating process. 7. Panaskan kuprum(II) oksida dengan lampu spirit dalam aliran gas hidrogen yang berterusan sehingga pembakaran lengkap./ Heat copper(II) oxide using a spirit lamp in a continuous flow of hydrogen fas until the heating is completed. 8. Biarkan salur kaca menyejuk hingga ke suhu bilik. Timbang dan rekod jisim salur kaca dengan kandungannya./ Allow the glass tube to cool to room temperature. Weigh the mass of the glass tube with its contents. 9. Ulang proses pemanasan, penyejukan dan penimbangan sehingga suatu jisim tetap diperoleh./ Repeat the process of heating, cooling and weighing until a constant mass is obtained. Langkah berjaga-jaga: Safety precaution: Jika perlu, gerakkan lampu spirit di bawah tiub kaca untuk memastikan semua serbuk hitam bertukar kepada warna perang. If necessary, move the spirit lamp under the glass tube to ensure that all black powder turns brown. (b) J1 J2 J5 J3 _ _ _ _ _ _ _ J7 J9 J11 Mg Mg H H H N Na Na Na N N + O + O O + + O 2N2 X Z Z Z Z J13 Na + Serbuk kuprum(II) oksida Copper(II) oxide powder Etanol Ethanol Bongkah kayu Wooden block Asid hidroklorik Hydrochloric Ketulan acid zink Zinc granules Air Water Salur kaca 12 cm 12 cm glass tube Salur kaca 10 cm 10 cm glass tube (c) Jawapan murid/ Student’s answers (d) CuO (e) 2Cu + O2 → 2CuO BAB 4 Kertas 1 1 A 2 C 3 B 4 B 5 C 6 D 7 D 8 A 9 D 10 B 11 D 12 C 13 C 14 D 15 C 16 A 17 B GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J7 Kertas 2 Bahagian A 1 (a) Li (b) Sulfur/ Sulphur (c) 40 (d) 2 (e) Kumpulan 5, Kala 3 Group 5, Period 3 2 (a) Cu (b)Kuprum/ Copper (c) (i) Fluorin/ Fluorine (ii) Litium/ Lithium (d) Atom aluminium membebaskan 3 elektron. The aluminium atom releases 3 electrons. 3 (a) 1 (b) Boleh mengkonduksi arus elektrik atau haba/ Mudah dibentuk/ Mulur/ Berkilat Conducts electricity or heat/ Malleable/ Ductile/ Shiny (c) (i) Mana-mana/ Any 2 1. Rubidium mencair dengan sangat cepat. Rubidium melts very quickly. 2. Rubidium terbakar dengan sangat cergas dan nyalaan yang sangat terang. Rubidium burns very vigorously and with a very bright flame. 3. Gelembung gas yang tidak berwarna terbentuk./ Colourless gas bubbles are formed. 4. Rubidium menghilang dengan sangat cepat berserta letupan./ Rubidium disappears almost instantly with an explosion. (ii) 2Rb + 2H2 O → 2RbOH + H2 (iii) Kaca mata keselamatan/ Sarung tangan/ Safety goggles/ Gloves 4 (a) 2.7 (b) Aspek Aspect 17 35 Takat lebur (°C) Melting point (°C) –102/ –101/ –100 –7/ –6/ –5 Takat didih (°C) Boiling point (°C) –36/ –35/ –34 59/ 60 Keadaan fizik pada suhu bilik Physical state at room temperature Gas Gas Cecair Liquid (c) (d) Apabila dipanaskan, zarah menyerap tenaga lalu bergetar dengan lebih cepat untuk mengatasi daya tarikan antara zarah. Oleh itu, zarah-zarah tersebut bergerak menjauhi satu sama lain sehingga pepejal tersebut bertukar menjadi cecair./ When heated, the particles absorb energy and vibrate faster to overcome the forces of attraction between the particles. Thus, the particles move away from one another until the solid changes to liquid. 5 (a) Kumpulan Group 1 2 13 14 15 16 17 Simbol Symbol Na Mg Al Si P S Cl Bilangan elektron valens Number of valence electrons 1 2 3 4 5 6 7 Valensi Valency 1 2 3 4 3 2 1 (b) Bilangan elektron valens adalah sama dengan kumpulan unsur./ The number of valence electrons is the same as the group of the elements. (c) (i) Bilangan elektron valens adalah sama dengan valensi kerana elektron valens dilepaskan untuk mencapai susunan oktet yang stabil./ The number of valence electrons is the same as the valency because the valence electrons are released to achieve the stable octet electron arrangement. (ii) Valensi ialah 8 – bilangan elektron valens, iaitu bilangan elektron yang diperlukan untuk memenuhi petala valens bagi mencapai susunan elektron oktet yang stabil./ Valency is 8 – number of valence electrons, which is the number of electrons needed to fill up the valence shell to achieve the stable octet electron arrangement. (d) Bersifat bes kepada amfoterik kepada asid/ Basic to amphoteric to acidic 6 (a) Mana-mana/ Any 3 1. Mempunyai ketumpatan yang tinggi/ Has a high density 2. Mempunyai takat lebur dan takat didih yang tinggi/ Has high melting point and boiling point 3. Membentuk ion atau sebatian berwarna/ Forms coloured ions or compounds 4. Berupaya membentuk ion kompleks/ Can form complex ions (b) 2.8.13.2 (c) (i) Mangan(II) oksida + asid hidroklorik → mangan klorida + air/ Manganese(II) oxide + hydrochloric acid → manganese chloride + water (ii) Mangan(III) oksida dan mangan(IV) oksida Manganese(III) oxide and manganese(IV) oxide (d) Kurang daripada 14 minit Less than 14 minutes Bahagian B 7 (a) Mana-mana/ Any 4 1. Tiada gas adi/ No noble gases 2. Disusun mengikut pertambahan jisim atom bukannya nombor proton Arranged in increasing order of atomic mass instead of proton number 3. Tiada nombor jisim/ No mass number 4. Tiada nombor atom/ No atomic number GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J8 5. Tiada blok logam peralihan No block of transition metals 6. Terdapat tempat kosong untuk unsur yang belum ditemui/ There are empty spaces for yet to be discovered elements 7. Tiada siri lantanida dan aktinida/ No lanthanides and actinides series (b) (i) Sesium bertindak balas dengan sangat cergas dan dengan letupan. Caesium reacts violently with an explosion. Sesium hidroksida dan gas hidrogen terbentuk. Caesium hydroxide and hydrogen gas are formed. (ii) Sesium oksida melarut dengan sangat cepat dan cergas./ Caesium oxide dissolves instantly and vigorously. Sesium hidroksida terbentuk./ Caesium hydroxide is formed. (c) Natrium/ Sodium Pemerhatian/ Observation • Lebur untuk membentuk sfera/ Melts to form a sphere • Bergerak di permukaan air dengan laju/ Moves on the surface of water quickly • Menghasilkan bunyi ‘hiss’/ Produces a ‘hiss’ sound • Membentuk larutan tidak berwarna/ Forms a colourless solution Persamaan kimia Chemical equation 2Na + 2H2 O → 2NaOH + H2 Kalium/ Potassium Pemerhatian/ Observation • Lebur untuk membentuk sfera/ Melts to form a sphere • Terbakar dengan percikan dan nyalaan ungu/ Burns with sparks and a lilac flame • Bergerak di permukaan air dengan sangat laju dan melompat-lompat Moves on the surface of water very quickly and jumps around • Menghasilkan bunyi ‘hiss’/Produces a ‘hiss’ sound • Membentuk larutan tidak berwarna/ Forms a colourless solution Persamaan kimia Chemical equation 2K + 2H2 O → 2KOH + H2 Bahagian C 8 (a) Litium, natrium, kalium Lithium, sodium, potassium Tindak balas dengan klorin Reaction with chlorine Logam Metal Pemerhatian Observation Litium Lithium Terbakar dengan nyalaan merah secara perlahanlahan/ Burns with a red flame slowly Natrium Sodium Terbakar dengan nyalaan kuning yang terang dan dengan cepat/ Burns with a bright yellow flame quickly Kalium Potassium Terbakar dengan percikan dan nyalaan ungu yang sangat terang dan sangat cergas/ Burns with sparks and a very bright lilac flame vigorously (b) Oksida Oxide Pemerhatian dan persamaan kimia Observation and chemical equation Natrium oksida Sodium oxide Larut untuk membentuk larutan tidak berwarna Dissolves to form a colourless solution Na2 O + H2 O → 2NaOH Fosforus pentoksida Phosphorus pentoxide Larut untuk membentuk larutan tidak berwarna Dissolves to form a colourless solution P2 O5 + 3H2 O → 2H3 PO4 Sulfur dioksida Sulphur dioxide Larut untuk membentuk larutan tidak berwarna Dissolves to form a colourless solution SO2 + H2 O → H2 SO3 (c) (i) NaCl, MgCl2 , AlCl3 (ii) SiCl4 , PCl3 /PCl5 9 (a) Dua ciri istimewa logam peralihan: Two special characteristics of transition elements: Ciri Characteristic Kuprum Copper Ferum Iron Mempunyai lebih daripada satu nombor pengoksidaan Has more than one oxidation number Kuprum(I) dan kuprum(II) Copper(I) and copper(II) Ferum(II) dan Ferum(III)/ Iron(II) and iron(III) Membentuk ion atau sebatian berwarna Forms coloured ions or compounds Ion kuprum(II) berwarna biru Copper(II) ion has the colour blue Ion ferum(II) berwarna hijau Iron(II) ion has the colour green (b) Mangkin ialah bahan yang mempercepat tindak balas dengan bahan itu sendiri tidak berubah secara kimia dan tidak habis digunakan pada akhir tindak balas tersebut./ Catalyst is a substance that speeds up a reaction with itself not being changed chemically and not used up at the end of the reaction. Contoh/ Example: Proses Haber dengan serbuk besi sebagai mangkin/ Haber process with iron fillings as the catalyst N2 + 3H2 → Fe 2NH3 (c) Logam peralihan mempunyai sifat fizik seperti sangat keras, mempunyai takat lebur yang tinggi dan kurang reaktif berbanding dengan logam Kumpulan 1./ Transition metals have physical properties such as very hard, have high melting points and are less reactive compared to Group 1 metals. Contoh/ Example: Takat lebur/ Melting point: Pb = 327.5 °C Li = 180.5 °C GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J9 (b) (i) Jenis logam alkali Type of alkali metal (ii) Kereaktifan tindak balas/ Reactivity of the reaction (c) Kereaktifan meningkat bagi tindak balas antara logam alkali dengan oksigen apabila menuruni Kumpulan 1. The reactivity increases for the reaction between alkali metals and oxygen going down Group 1. (d) Apabila menuruni Kumpulan 1, bilangan petala yang berisi elektron bertambah, maka saiz atom bertambah. Elektron valens terletak semakin jauh daripada nukleus atom jadi, daya tarikan nukleus terhadap elektron valens semakin lemah. Oleh itu, elektron valens semakin mudah untuk dilepaskan. Going down Group 1, the number of shells filled with electrons increases hence, the atomic size increases. The valence electron is placed further away from the nucleus of the atom so, the nuclear attraction force towards the valence electron weakens. Therefore, it is easier for the valence electron to be released. (e) 4Li + O2 → 2Li2 O 4Na + O2 → 2Na2 O 4K + O2 → 2K2 O (f) Litium, natrium, kalium Lithium, sodium, potassium (g) Apabila menuruni Kumpulan 1, tindak balas antara logam alkali dengan oksigen semakin reaktif. When going down Group 1, the reaction between alkali metals and oxygen is more reactive. BAB 5 Kertas 1 1 C 2 C 3 A 4 A 5 B 6 D 7 B 8 A 9 B 10 C 11 B 12 A 13 C 14 C 15 C 16 D 17 D 18 A 19 B 20 C 21 A 22 D 23 D 24 D 25 C 26 B Logam peralihan mempunyai lebih daripada satu nombor pengoksidaan.Transition metals have more than one oxidation number. Contoh/ Example: Cu = Cu+, Cu2+ Na = Na+ sahaja/ only Logam peralihan membentuk ion atau sebatian berwarna. Transition metals forms coloured ions or compounds. Contoh/ Example: Warna larutan akueus Colour of aqueous solution Fe2+ : Hijau/ Green Cu2+ : Biru/ Blue Na+ : Tidak berwarna/Colourless Logam peralihan boleh membentuk ion kompleks. Transition metals can form complex ions. Contoh/ Example: Ion tetraaminakuprum(II) Tetraaminecopper(II) ion, [Cu(NH3 )4 ]2+ Logam peralihan digunakan sebagai mangkin./ Transition metals are used as catalysts. Contoh/ Example: Ferum – proses Haber Iron – Haber process Vanadium(V) oksida – proses Sentuh/ Vanadium(V) oxide – Contact process Kertas 3 1 (a) Logam Metal Pemerhatian Observation Litium Lithium Terbakar dengan nyalaan merah secara perlahanlahan/ Burns with a red flame slowly Natrium Sodium Terbakar dengan nyalaan kuning yang terang dan dengan cepat/ Burns with a bright yellow flame quickly Kalium Potassium Terbakar dengan percikan dan nyalaan ungu yang sangat terang dan sangat cergas/ Burns with sparks and a very bright lilac flame vigorously Kertas 2 Bahagian A 1 (a) (i) 2.4 (ii) 2.6 (iii) 2.8.1 (b) (i) Na2 O (ii) Sebatian tersebut ialah sebatian ion kerana dibentuk oleh atom logam dan bukan logam. It is an ionic compound because it is formed by metal and non-metal atoms. (c) O C O (d) Ikatan ganda tiga/ Triple bond 2 (a) (i) K (ii) V (b) (i) Logam R kerana memiliki kekonduksian haba yang tinggi dan takat lebur yang tinggi. Metal R because it has the highest heat conductivity and a high melting point. (c) j-10 j-15 j-17 j-18 j-21 j-22 ON OFF g + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + _ + Terminal positif Positive terminal Terminal negatif Negative terminal Logam/ Metal Elektron Electron Ikatan logam ialah daya elektrostatik yang kuat antara ion logam yang bercas positif dengan lautan elektron, iaitu elektron valens yang dinyahsetempatkan. Elektron dinyahsetempatkan bergerak bebas di dalam struktur logam dan membawa cas dari terminal negatif ke terminal positif apabila elektrik dibekalkan. Oleh itu, logam ialah konduktor elektrik yang baik./ Metallic bond is the strong electrostatic force of attraction between the positivelycharged metal ions and the sea of electrons, which are delocalised valence electrons. The delocalised electrons move freely in the metal structure and carry the charges from the negative terminal to the positive terminal. Therefore, metal is a good conductor. N N J9 GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J10 3 (a) Ikatan kovalen/ Covalent bond (b) Kedua-duanya adalah molekul gergasi yang mempunyai ikatan kovalen yang kuat. Oleh itu, tenaga haba yang tinggi diperlukan untuk memutuskan ikatan tersebut./ Both are giant molecules that have strong covalent bonds. Therefore, high heat energy is required to break the bonds. (c) Berlian hanya mempunyai ikatan yang kuat manakala grafit turut mempunyai daya tarikan yang lemah di antara lapisan atomnya yang membolehkan lapisan itu menggelongsor./ Diamond only has strong bonds whereas graphite also has weak forces of attraction between its layers of atoms which makes them easier to slip. (d) Grafit boleh mengkonduksi elektrik kerana mempunyai elektron dinyahsetempatkan yang bergerak bebas tetapi berlian tidak boleh mengkonduksi elektrik kerana tidak mempunyai elektron dinyahsetempatkan. Graphite can conduct electricity because it has delocalised electrons that move freely but diamond cannot conduct electricity because it does not have delocalised electrons. Bahagian B 4 (a) Ikatan kovalen ialah ikatan yang terbentuk apabila dua atau lebih atom bukan logam berkongsi elektron untuk mencapai susunan elektron duplet atau oktet yang stabil./ Covalent bond is the bond formed when two or more non-metal atoms share electrons to achieve the stable duplet or octet electron arrangement. Contoh: Naftalena Example: Naphthalene (b) (i) Ikatan ion boleh dibentuk antara atom P dengan Q./ Ionic bond can be formed between atoms P and Q. Atom P yang mempunyai susunan elektron 2.8.1 menderma satu elektron untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil dan membentuk ion P+ . Atom P which has the electron arrangement 2.8.1 donates one electron to achieve the stable octet electron arrangement and form ion P+ . Atom Q yang mempunyai susunan elektron 2.6 menerima dua elektron untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil dan membentuk ion Q2– . Atom Q which has the electron arrangement 2.6 accepts two electrons to achieve the stable octet electron arrangement and form ion Q2– . Dua atom P masing- masing menderma satu elektron kepada satu atom Q./ Two P atoms each donates one electron to one Q atom. Ion P+ dan ion Q2– tertarik antara satu sama lain oleh daya tarikan elektrostatik yang kuat dan membentuk sebatian P2 Q./ Ion P+ and ion Q2– are attracted to one another by a strong electrostatic force of attraction and form compound P2Q. (ii) Ikatan kovalen boleh dibentuk antara atom Q dengan R./ Ionic bond can be formed between atoms Q and R. Atom Q yang mempunyai susunan elektron 2.6 memerlukan dua elektron untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil./ Atom Q which has the electron arrangement 2.6 needs two electrons to achieve the stable octet electron arrangement. Atom R yang mempunyai susunan elektron 2.4 memerlukan empat elektron untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil. Atom R which has the electron arrangement 2.4 needs four electrons to achieve the stable octet electron arrangement. Dua atom Q masing- masing menyumbang dua elektron manakala satu atom R menyumbang empat elektron untuk berkongsi empat pasang elektron./ Two R atoms each contributes two electrons while one Q atom contributes four electrons to share four pairs of electrons. Dua ikatan ganda dua membentuk molekul QR2 ./ The two double bonds form QR2 molecule. (iii) Sebatian ion/ Ionic compound Takat didih dan takat lebur yang tinggi/ High boiling point and melting point Boleh mengkonduksi elektrik dalam keadaan lebur atau larutan akueus/ Can conduct electricity in the molten state or in an aqueous solution Larut di dalam air tetapi tidak larut di dalam pelarut organik Soluble in water but not in inorganic solvent Sebatian kovalen Covalent compound Takat didih dan takat lebur yang rendah/ Low boiling point and melting point Tidak boleh mengkonduksi elektrik dalam semua keadaan Cannot conduct electricity in all states Larut di dalam pelarut organik tetapi tidak larut di dalam air/ Soluble in inorganic solvent but not in water GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J11 (c) Susunan elektron bagi atom Z ialah 2.8.2./ The electron arrangement of atom Z is 2.8.2. Atom Z mempunyai dua elektron valens yang boleh didermakan bagi mencapai susunan elektron oktet yang stabil lalu membentuk ion Z2+./ Atom Z has two valence electrons which can be donated to achieve the stable octet electron arrangement thus forming ion Z2+. 5 (a) (i) Ikatan ion/ Ionic bond (ii) Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al Al I I I I + Ikatan kovalen/ Covalent bond (iii) Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al Al I I I I + Ikatan kovalen ganda tiga/ Triple covalent bond (iv) Ikatan ion/ Ionic bond (b) (i) Magnesium oksida terdiri daripada ion yang saling tertarik oleh daya tarikan elektrostatik yang kuat./ Magnesium oxide consists of ions which are attracted by strong electrostatic forces of attraction. Oleh itu, tenaga haba yang tinggi diperlukan untuk mengatasi daya tersebut./ Therefore, high heat energy is needed to overcome the forces. Air terdiri daripada molekul yang tertarik oleh daya tarikan van der Waals yang lemah. Water consists of molecules which are attracted by weak van der Waals forces of attraction. Oleh itu, tenaga haba yang rendah diperlukan untuk mengatasi daya tersebut./ Therefore, low heat energy is needed to overcame the forces. (ii) Dalam keadaan pepejal, ion magnesium oksida diikat oleh daya tarikan elektrostatik yang kuat dan tidak dapat bergerak secara bebas./ In the solid state, the magnesium oxide ions are bound by strong electrostatic forces of attraction and cannot move freely. Dalam keadaan lebur, daya tarikan elektrostatik tersebut telah diatasi, maka ion dapat bergerak secara bebas dan membawa cas./ In the molten state, the electrostatic forces of attraction were overcame hence the ions can move freely and carry charges. Air terdiri daripada molekul neutral yang tidak membawa sebarang cas./ Water consists of neutral molecules which do not carry any charge. (c) Atom logam tersusun secara rapat dan teratur dalam keadaan pepejal./ Metal atoms are arranged closely packed and orderly in the solid state. Atom logam menjadi bercas positif apabila elektron valens dinyahsetempatkan. Metal ions become positivelycharged when the valence electrons are delocalised. Semua elektron dinyahsetempatkan bergerak bebas di dalam struktur logam dan membentuk lautan elektron./ All delocalised electrons move freely in the metal structure and form a sea of electrons. Ion logam yang bercas positif dan lautan elektron saling tertarik oleh daya elektrostatik yang kuat, iaitu ikatan logam./ The positivelycharged metal ions and the sea of electrons are attracted together by the strong electrostatic force of attraction, which is the metalic bond. Elektron dinyahsetempatkan yang bergerak bebas membawa cas dari terminal negatif ke terminal positif apabila elektrik dibekalkan. The delocalised electrons which move freely carry the charges from the negative terminal to the positive terminal when electricity is supplied. Bahagian C 6 (a) Klorida ion/ Ionic chloride: Natrium klorida, NaCl Sodium chloride, NaCl Na + – Cl Atom natrium yang mempunyai susunan elektron 2.8.1 menderma satu elektron untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil dan membentuk ion natrium, Na+ ./ Sodium atom which has the electron arrangement 2.8.1 donates one electron to achieve the stable octet electron arrangement and form sodium ion, Na+ . Atom klorida yang mempunyai susunan elektron 2.8.7 menerima satu elektron untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil dan membentuk ion klorida, Cl– . Chloride atom which has the electron arrangement 2.8.7 accepts one electron to achieve the stable octet electron arrangement and form chloride ion, Cl– . Ion Na+ dan ion Cl– tertarik antara satu sama lain oleh daya tarikan elektrostatik yang kuat./ Na+ ion and Cl– ion are attracted to each other by a strong electrostatic force of attraction. Ikatan ion dibentuk di dalam natrium klorida, NaCl. Ionic bonds are formed in sodium chloride, NaCl. Klorida kovalen/ Covalent chloride: Tetraklorometana, CCl4 Tetrachloromethane, CCl4 Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al Al I I I I + Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al Al I I I I + Mg Mg H H H N Na H Na Na N N + O + O + O O + + O 2+ + 2- + O 2- N 2 I I Al Al I I I I + Mg + O Mg + O 2+ 2- GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J12 J13 C Cl Cl Cl Cl Atom karbon yang mempunyai susunan elektron 2.4 memerlukan empat elektron untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil./ Carbon atom which has the electron arrangement 2.4 needs four electrons to achieve the stable octet electron arrangement. Atom klorida yang mempunyai susunan elektron 2.8.7 memerlukan satu elektron untuk mencapai susunan elektron oktet yang stabil./ Chloride atom which has the electron arrangement 2.8.7 needs one electron to achieve the stable octet electron arrangement. Satu atom karbon dan empat atom klorida masing-masing menyumbang satu elektron untuk berkongsi empat pasang elektron./ One carbon atom and four chloride atoms each contribute one electron to share four pairs of electrons. Ikatan kovalen tunggal dibentuk di dalam molekul tetraklorometana, CCl4 . Single covalent bonds are formed in tetrachloromethane molecule, CCl4 . (b) J8 J4 Q J14 H+ O ++ 2- + O 2- NI I Al Al I I I I + J12- Cl J6 Mana-mana/ Any 2: 1. Mempunyai takat lebur dan takat didih yang rendah/ Has low melting point and boiling point 2. Tidak larut di dalam air tetapi larut di dalam pelarut organik/ Not soluble in water but soluble in organic solvents 3. Tidak boleh mengkonduksi elektrik Cannot conduct electricity (c) Sebatian ion Ionic compounds Sebatian kovalen Covalent compounds Persamaan Similarities 1 Dibentuk daripada dua atau lebih atom/ Formed by two or more atoms 2 Terdapat daya tarikan di dalam sebatian/ There are forces of attraction in the compounds Perbezaan Difference (mana-mana/ any 2) Boleh mengkonduksi elektrik dalam keadaan lebur dan larutan akueus Can conduct electricity in the molten state and an aqueous solution Tidak boleh mengkonduksi elektrik dalam sebarang keadaan/ Cannot conduct electricity in any state Takat didih dan takat lebur yang tinggi/ High melting point and boiling point Takat didih dan takat lebur yang rendah/ Low melting point and boiling point Larut di dalam air tetapi tidak larut di dalam pelarut organik Soluble in water but not soluble in organic solvents Larut di dalam pelarut organik tetapi tidak larut di dalam air Soluble in organic solvents but not soluble in water Kertas 3 1 (a) Prosedur/ Procedure: (mana-mana/ any 1) Kekonduksian elektrik Electrical conductivity 1. Masukkan pepejal plumbum(II) bromida ke dalam mangkuk pijar sehingga separuh penuh./ Put solid lead(II) bromide into a crucible until half full. 2. Sambungkan elektrod karbon kepada bateri, suis dan mentol menggunakan wayar penyambung berklip buaya. Rendamkan elektrod karbon ke dalam mangkuk pijar. Connect the carbon electrodes to the battery, switch and light bulb using the connecting wires with clips. Immerse the carbon electrodes in the crucible. 3. Letakkan mangkuk pijar di atas tungku kaki tiga dengan penunu Bunsen di bawahnya. Place the crucible on a tripod stand with the Bunsen burner underneath. 4. Hidupkan suis dan perhatikan sama ada mentol menyala atau tidak./ Switch on and observe whether the bulb lights up or not. 5. Matikan suis dan panaskan pepejal plumbum(II) bromida sehingga lebur sepenuhnya Switch off and heat the lead(II) bromide until it melts completely. 6. Hidupkan suis sekali lagi dan perhatikan sama ada mentol menyala atau tidak./ Switch on again and observe whether the bulb lights up or not. 7. Ulang langkah 1 hingga 5 menggunakan serbuk naftalena bagi menggantikan plumbum(II) bromida./ Repeat steps 1 to 5 using naphthalene powder to replace lead(II) bromide. 8. Rekodkan pemerhatian dalam bentuk jadual./ Record the observation in table form. Langkah berjaga-jaga: Safety precaution: • Naftalena ialah bahan yang mudah terbakar./ Naphthalene is a flammable substance. • Gas bromin yang terhasil semasa pemanasan plumbum(ll) bromida adalah beracun. Bromine gas produced during the heating of lead(II) bromide is poisonous. Keterlarutan di dalam air dan pelarut organik Solubility in water and organic solvents 1. Masukkan separuh spatula pepejal magnesium klorida ke dalam tabung uji./ Put half spatula of magnesium chloride powder into a test tube. 2. Tambahkan 5.0 cm3 air suling ke dalam tabung uji dan goncangkan./ Add 5.0 cm3 of GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J13 distilled water into the test tube and shake gently. 3. Perhatikan keterlarutan magnesium klorida di dalam air. Observe the solubility of magnesium chloride in water. 4. Ulang langkah 1 hingga 3 menggunakan sikloheksana sebagai pelarut./ Repeat steps 1 to 3 using cyclohexane as the solvent. 5. Ulang langkah 1 hingga 4 menggunakan naftalena bagi menggantikan magnesium klorida./ Repeat steps 1 to 4 using naphthalene to replace magnesium chloride. 6. Rekodkan pemerhatian dalam bentuk jadual./ Record the observation in table form. Langkah berjaga-jaga: Safety precaution: • Naftalena ialah bahan yang mudah terbakar./ Naphthalene is a flammable substance. • Berhati-hati semasa menggunakan pelarut organik (sikloheksana) yang mudah terbakar./ Be careful when handling the highly flammable organic solvent (cyclohexane). Takat didih dan takat lebur Boiling point and melting point 1. Masukkan separuh spatula serbuk magnesium klorida dan naftalena ke dalam tabung uji secara berasingan./ Put half spatula of magnesium chloride powder and naphthalene into separate test tubes. 2. Panaskan kedua-dua tabung uji di dalam kukus air./ Heat both test tubes in a water bath. 3. Perhati dan catatkan perubahan keadaan fizik bagi kedua-dua sebatian tersebut. Observe and record the change in the physical state for both compounds. Langkah berjaga-jaga: Safety precaution: • Naftalena ialah bahan yang mudah terbakar./ Naphthalene is a flammable substance. (b) Rajah/ Diagram: (mana-mana/ any 1) Kekonduksian elektrik Electrical conductivity j-10 j-15 j-16 -17 j-18 j-20 j-21 j-22 j-19 ON OFF g + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + Bateri Battery Suis Switch Plumbum(II) bromida Lead(II) bromide Mentol Light bulb Elektrod karbon Carbon electrodes Panaskan Heat Mangkuk pijar Crucible Keterlarutan di dalam air dan pelarut organik Solubility in water and organic solvents j-15 j-16 j-18 j-20 j-22 Sikloheksana Cyclohexane Magnesium klorida Magnesium chloride Air suling Distilled water Takat didih dan takat lebur Boiling point and melting point Air suling Distilled water Panaskan Heat j-10 jj-17 j-18 j-21 ON OFF g + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + _ + Magnesium klorida Magnesium chloride Naftalena Naphthalene (c) Pemerhatian/ Observation: (mana-mana/ any 1) Kekonduksian elektrik Electrical conductivity Sebatian Compound Keadaan fizik Physical state Mentol menyala? Bulb lights up? Plumbum(II) bromida Lead(II) bromide Pepejal Solid Tidak No Leburan Molten Ya Yes Naftalena Naphthalene Pepejal Solid Tidak No Leburan Molten Tidak No Keterlarutan di dalam air dan pelarut organik Solubility in water and organic solvents Sebatian Compound Pelarut Solvent Air suling Distilled water Sikloheksana Cyclohexane Magnesium klorida Magnesium chloride Ya Yes Tidak No Naftalena Naphthalene Tidak No Ya Yes Takat didih dan takat lebur Boiling point and melting point Sebatian Compound Pemerhatian Observation Magnesium klorida Magnesium chloride Tiada perubahan No change Naftalena Naphthalene Melebur Melts (d) Sebatian ion boleh mengkonduksi elektrik dalam keadaan lebur/ larut di dalam air tetapi tidak larut di dalam pelarut organik/ mempunyai takat lebur dan takat didih yang tinggi manakala sebatian kovalen tidak boleh mengkonduksi elektrik/ tidak larut di dalam air tetapi larut di dalam pelarut organik/ mempunyai takat lebur dan takat didih yang rendah. An ionic compound can conduct electricity in the molten state/ soluble in water but not soluble in organic solvents/ has high melting point and boiling point while a covalent compound cannot conduct electricity/ not soluble in water but soluble in organic solvents/ has low melting point and boiling point. (e) Sebatian ion ialah sebatian yang boleh mengkonduksi elektrik dalam keadaan lebur/ larut di dalam air tetapi tidak larut di dalam pelarut organik/ mempunyai GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J14 takat lebur dan takat didih yang tinggi./ Ionic compound is a compound that can conduct electricity in the molten state/ soluble in water but not soluble in organic solvents/ has high melting point and boiling point. BAB 6 Kertas 1 1 C 2 C 3 B 4 A 5 D 6 D 7 D 8 D 9 C 10 C 11 B 12 D 13 B 14 A 15 A 16 C 17 C 18 A 19 A 20 A 21 A 22 A 23 C 24 D 25 C 26 B 27 A 28 D 29 B 30 C 31 C 32 D 33 B 34 D 35 B 36 A 37 C 39 D 39 B 40 A Kertas 2 Bahagian A 1 (a) Asid kuat ialah asid yang mengion lengkap di dalam air untuk menghasilkan kepekatan ion hidrogen yang tinggi./ Strong acid is an acid which ionises completely in water to produce a high concentration of hydrogen ions. (b) Peneutralan/ Neutralisation (c) 2NaOH + H2 SO4 → Na2 SO4 + 2H2 O (d) Merah jambu kepada tidak berwarna/ Pink to colourless (e) Mb = 2 × 1.0 × 20 1 × 25 = 1.6 mol dm–3 (f) 2.0 mol dm–3 (g) Dua kali ganda isi padu/ Double the volume/ 50 cm3 2 (a) 2K + 2H2 O → 2KOH + H2 n K = 0.195 39 = 0.005 mol n OH– = n K = 0.005 mol (b) n H+ = 0.1 × 100 1 000 = 0.01 mol (c) H+ + OH– → H2 O (d) Nilai pH bagi larutan X ialah antara 1 hingga 4. Ini kerana asid hidroklorik ditambah secara berlebihan (dua kali ganda/ 0.005 mol lebihan).The pH value of solution X is between 1 to 4. This is because hydrochloric acid was added in excess (twice more/ extra 0.005 mol). 3 (a) Mendakan putih terbentuk. A white precipitate is formed. (b) SO2 (c) Tambahkan beberapa titis larutan natrium hidroksida diikuti dengan penambahan secara berlebihan./ Add a few drops of sodium hydroxide solution followed by addition in excess. (d) Mendakan putih terbentuk. A white precipitate is formed. (e) CO3 2– (f) Larutan berwarna merah darah terbentuk./ A blood red solution is formed. (g) Zn2+ Bahagian B 4 (a) (i) Gas tidak berwarna yang menyahwarnakan larutan ungu kalium manganat(VII) ialah gas sulfur dioksida, SO2 . Oleh itu, pepejal J mengandungi ion sulfit./ The colourless gas that decolourises the purple potassium manganate(VII) solution is sulphur dioxide. So, solid J contains sulphite ions. Nyalaan ungu apabila terbakar menandakan logam kalium./ Lilac flame when burning indicates the potassium metal. Pepejal J mungkin kalium sulfit, K2 SO3 . Solid J might be potassium sulphite, K2 SO3 . K2 SO3 + 2HCl → 2KCl + SO2 + H2 O (ii) Larutan biru yang termendak sebagai pepejal perang menunjukkan kehadiran kuprum (ion dan atom). The blue solution that deposits as brown solid shows the presence of copper (ions and atoms). Mendakan putih yang terbentuk menunjukkan kehadiran ion klorida. The white precipitate formed indicates the presence of chloride ions. Larutan K mungkin kuprum(II) klorida, CuCl2 ./ Solution K might be copper(II) chloride, CuCl2 . Mg + Cu2+ → Mg2+ + Cu (iii) Gas tidak berwarna yang memadamkan kayu uji bernyala dengan bunyi ‘pop’ ialah gas hidrogen. The colourless gas that extinguishes the burning wooden splinter with a ‘pop’ sound is hydrogen gas. Kertas litmus merah bertukar biru menunjukkan bahawa ampaian keruh itu bersifat alkali, iaitu mengandungi ion hidroksida./ The red litmus paper that turns blue shows that the cloudy suspension is alkaline, meaning it contains hydroxide ions. Logam kelabu L yang keras mungkin litium/ natrium/ kalium./ The hard, grey metal L might be lithium/ sodium/ potassium. 2Li + 2H2 O → 2LiOH + H2 / 2Na + 2H2 O → 2NaOH + H2 / 2K + 2H2 O → 2KOH + H2 (b) (i) Prosedur/ Procedure: 1. Tuangkan 2.0 cm3 larutan A ke dalam tabung uji./ Pour 2.0 cm3 of solution A into a test tube. 2. Tambahkan 2.0 cm3 asid nitrik ke dalam tabung uji diikuti dengan 2.0 cm3 larutan argentum nitrat./ Add 2.0 cm3 of nitric acid to the test tube followed by 2.0 cm3 of silver nitrate solution. 3. Perhatikan sebarang perubahan warna atau pembentukan mendakan dan rekodkan pemerhatian tersebut./ Observe any colour change or GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J15 formation of precipitate and record the observation. 4. Ulang langkah 1 hingga 3 menggunakan larutan B, C dan D. Repeat steps 1 to 3 using solutions B, C and D. (ii) Pepejal D/ Solid D Mendakan putih yang terbentuk dalam tindak balas dengan larutan barium klorida menunjukkan kehadiran ion sulfat, SO4 2–./ The white precipitate formed in the reaction with barium chloride solution shows the presence of sulphate ions, SO4 2–. Mendakan putih yang terbentuk dalam tindak balas dengan larutan argentum nitrat menunjukkan kehadiran ion klorida, Cl– ./ The white precipitate formed in the reaction with silver nitrate solution shows the presence of chloride ions, Cl– . Oleh itu, terbukti bahawa terdapat dua sebatian dalam pepejal D kerana terdapat dua anion./ Therefore, it is proven that there are two compounds in solid D because there are two anions. Bahagian C 5 (a) Kaedah pentitratan Titration method Prosedur/ Procedure: 1. Pipetkan 25.0 cm3 larutan natrium hidroksida ke dalam kelalang kon. Pipette 25.0 cm3 of sodium hydroxide solution into a conical flask. 2. Tambahkan beberapa titis penunjuk fenolftalein ke dalam kelalang kon dan goncangkan./ Add a few drops of phenolphthalein indicator into the conical flask and swirl it. 3. Isi buret dengan asid sulfurik 0.10 mol dm–3 dan apitkan buret pada kaki retort./ Fill a burette with 0.10 mol dm–3 sulphuric acid and clamp the burette to the retort stand. 4. Rekod bacaan awal buret./ Record the initial reading of the burette. 5. Alirkan asid sulfurik secara perlahan-lahan ke dalam kelalang kon sambil memusarkannya. Drip sulphuric acid slowly into the conical flask while swirling it. 6. Hentikan penambahan asid sulfurik sebaik sahaja warna larutan di dalam kelalang kon berubah daripada merah jambu kepada tidak berwarna. Rekod bacaan akhir buret./ Stop the addition of sulphuric acid as soon as the colour of the solution in the conical flask changes from pink to colourless. Record the final burette reading. 7. Ulang langkah 1 hingga 6 sebanyak dua kali lagi. Repeat steps 1 to 6 twice more. Persamaan kimia: Chemical equation: 2NaOH + H2 SO4→ Na2 SO4 + 2H2 O Pengiraan/ Calculation: Isi padu purata/ Average vol. of H2 SO4 = V1 + V2 + V3 3 = V cm3 Mb = 2 × 0.1 × V 1 × 25 = 0.2V 25 mol dm–3 (b) Asid hidroklorik dapat dikenal pasti apabila diuji dengan kertas litmus biru lembap yang bertukar merah. Hydrochloric acid is identified when tested with the moist blue litmus paper which turns red. Natrium karbonat dapat dikenal pasti dengan menambahkan asid hidroklorik. Gelembung gas tidak berwarna yang dibebaskan disalurkan ke dalam air kapur dan menjadikannya keruh. Ini menunjukkan kehadiran ion karbonat./ Sodium carbonate can be identified by adding hydrochloric acid. The colourless gas bubbles released are flowed into lime water and turn it cloudy. This shows the presence of carbonate ions. Argentum nitrat dapat dikenal pasti dengan menambahkan asid hidroklorik. Ion klorida dalam asid hidroklorik membentuk mendakan putih. Silver nitrate can be identified by adding hydrochloric acid. The chloride ions in hydrochloric acid form a white precipitate. Barium klorida dapat dikenal pasti dengan menambahkan larutan argentum nitrat. Mendakan putih yang terbentuk menunjukkan kehadiran ion klorida./ Barium chloride can be identified by adding silver nitrate solution. The white precipitate formed shows the presence of chloride ions. Natrium sulfat dapat dikenal pasti dengan menambahkan asid hidroklorik diikuti dengan larutan barium klorida. Mendakan putih yang terbentuk menunjukkan kehadiran ion sulfat./ Sodium sulphate can be identified by adding hydrochloric acid followed by barium chloride solution. The white precipitate formed shows the presence of sulphate ions. Kertas 3 1 (a) Jawapan murid/ Student’s answers (b) Meniskus Meniscus j-10 j-15 j-17 j-18 ON OFF g + + + + + + + + + + + + + + + + + + + + _ + 28 27 Mata Eye Laraskan aras mata pada bahagian bawah meniskus dan baca nilai senggatan. Adjust the eye level to the lower part of the meniscus and read the value of the graduated mark. GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J16 (c) Isi padu purata HCl Average vol. of HCl = V1 + V2 + V3 3 = V cm3 (d) n HCl = 0.05V 1 000 mol (e) HCl : NaOH 1 : 1 0.05V 1 000 : 0.05V 1 000 (f) n NaOH = MV 1 000 M NaOH = 1 000 25 × 0.5V 1 000 = 0.002V mol dm–3 (g) Asid monoprotik – asid hidroklorik, asid etanoik dan asid nitrik/ Monoprotic acid – hydrochloric acid, ethanoic acid and nitric acid Asid diprotik – asid sulfurik Diprotic acid – sulphuric acid Asid triprotik – asid fosforik Triprotic acid – phosphoric acid 2 (a) Ujian Test Pemerhatian Observation Nilai pH pH value 1 – 3 Larutan A + pita magnesium Solution A + magnesium ribbon Gelembung gas tidak berwarna terbentuk. Colourless gas bubbles are formed. Larutan A + kuprum(II) oksida Solution A + copper(II) oxide Larutan tidak berwarna menjadi biru./ The colourless solution becomes blue. (b) Ujian Test Pemerhatian Observation Pemanasan larutan B Heating of solution B Baki pemanasan yang berwarna kuning semasa panas dan putih setelah sejuk terbentuk./ A residue that is yellow when hot and white when cooled is formed. Larutan A + pepejal B Solution A + solid B Air kapur menjadi keruh./ Lime water turns cloudy/ milky. (c) Ujian Test Pemerhatian Observation Sedikit NaOH A little NaOH Mendakan putih terbentuk./ A white precipitate is formed. NaOH berlebihan NaOH in excess Mendakan putih larut untuk menghasilkan larutan tidak berwarna./ The white precipitate dissolved to form a colourless solution. Sedikit NH3 A little NH3 Mendakan putih terbentuk./ A white precipitate is formed. NH3 berlebihan NH3 in excess Mendakan putih larut untuk menghasilkan larutan tidak berwarna./ The white precipitate dissolved to form a colourless solution. Pemanasan larutan hasil Heating of resulting solution Gelembung gas perang terbentuk. Gas itu menukarkan kertas litmus biru menjadi merah. Brown gas bubbles are formed. The gas turns the blue litmus paper red. (d) (i) Asid nitrik/ Nitric acid (ii) Zink karbonat/ Zinc carbonate BAB 7 Kertas 1 1 C 2 C 3 A 4 A 5 A 6 C 7 D 8 C 9 A 10 C 11 B 12 A 13 C 14 A 15 C 16 C 17 A 18 B 19 C 20 B 21 B 22 D Kertas 2 Bahagian A 1 (a) Larutan natrium tiosulfat, air suling, asid hidroklorik Sodium thiosulphate solution, distilled water, hydrochloric acid (b) n Na2 S2 O3 = 0.3 × 20 1 000 = 0.006 mol n Na2 S2 O3 : SO2 1 : 1 0.006 : 0.006 Jisim/ Mass of SO2 = 0.006 × 64 = 0.384 g (c) Semasa asid hidroklorik cair ditambahkan/ When the dilute hydrochloric acid is added (d) Jam randik lambat dimulakan/ dihentikan terlalu awal./ Ralat paralaks ketika mengambil bacaan thermometer./ Stopwatch is started too late/ stopped too soon./ Parallax error while taking the thermometer reading. (e) [18 – 20]s 2 (a) & (c) (b) [51 – 57] s (d) Mg + 2HCl → MgCl2 + H2 (f) n H2 = 0.12 24 = 0.005 mol Mg : H2 1 : 1 0.005 : 0.005 Jisim/ Mass of Mg: = 0.005 × 24 = 0.12 g Bahagian B 3 (a) Kadar tindak balas ialah perubahan kuantiti bahan tindak balas atau hasil tindak balas per unit masa. Rate of reaction is the changes in the quantity of the reactant or product per unit time. Contoh: Pengurangan jisim bahan tindak balas 70 40 30 20 30 60 90 120 150 180 210 240 Masa (s)/ Time (s) Isi padu H2 (cm3 )/ Volume of H2 (cm3 ) 60 50 100 90 80 120 110 3(a) 3(c) 10 GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J17 Example: Decrease in the mass of the reactants (b) Apabila suhu bertambah, tenaga kinetik zarah bahan tindak balas bertambah. When temperature increases, the kinetic energy of the reactant particles increases. Lebih banyak zarah mempunyai tenaga untuk mengatasi tenaga pengaktifan. More particles have the energy to overcome the activation energy. Frekuensi perlanggaran berkesan antara zarah-zarah bertambah./ The frequency of effective collisions between particles increases. Oleh itu, kadar tindak balas bertambah./ Therefore, the rate of reaction increases. Aplikasi/ Application: Apabila pakaian dicuci dengan serbuk detergen di dalam air panas, kadar tindak balas meningkat. When clothes are washed with detergent powder in hot water, the rate of reaction increases. Maka, proses mencuci menjadi semakin cepat dan efisien./ Thus, the washing process becomes quicker and more efficient. (c) Mangkin/ Catalyst: Kehadiran mangkin menyediakan lintasan alternatif dengan merendahkan tenaga pengaktifan./ The presence of a catalyst provides an alternative pathway by lowering the activation energy. Lebih banyak zarah bahan tindak balas dapat mencapai tenaga pengaktifan itu./ More reactant particles are able to achieve the activation energy. Maka, frekuensi perlanggaran berkesan antara zarah-zarah bertambah./ Thus, the frequency of effective collisions between particles increases. Oleh itu, kadar tindak balas bertambah./ Therefore, the rate of reaction increases. Kepekatan/ Concentration: Apabila kepekatan bahan tindak balas bertambah, bilangan zarah per unit isi padu bertambah./ When the concentration of a reactant increases, the number of particles per unit volume increases. Frekuensi perlanggaran antara zarah-zarah bertambah./ The frequency of collisions between particles increases. Maka, frekuensi perlanggaran berkesan antara zarahzarah bertambah./ Thus, the frequency of effective collisions between particles increases. Oleh itu, kadar tindak balas bertambah./ Therefore, the rate of reaction increases. Tekanan/ Pressure: Apabila tekanan gas bahan tindak balas bertambah, bilangan zarah gas per unit isi padu bertambah./ When the pressure of a gaseous reactant increases, the number of particles per unit volume increases. Frekuensi perlanggaran antara zarah-zarah bertambah. The frequency of collisions between particles increases. Maka, frekuensi perlanggaran berkesan antara zarah-zarah bertambah./ Thus, the frequency of effective collisions between particles increases. Oleh itu, kadar tindak balas bertambah./ Therefore, the rate of reaction increases. Bahagian C 4 (a) Susunan radas: Apparatus set-up: Magnesium + asid hidroklorik cair Magnesium + dilute hydrochloric acid Picagari gas Gas syringe Graf/ Graph: Tindak balas berhenti Reaction stops 0 V t Kadar tindak balas paling tinggi Highest rate of reaction Masa (s) Time (s) Isi padu H2 (cm3 ) Volume of H2 (cm3 ) (b) (i) Zarah bahan tindak balas mesti mempunyai tenaga yang sama dengan atau lebih daripada tenaga pengaktifan dan berlanggar pada orientasi yang betul./ The reactant particles must have energy equal to or more than the activation energy and collide in the correct orientation. (ii) a. Apabila kepekatan asid hidroklorik berkurang, bilangan zarah per unit isi padu berkurang. When the concentration of the hydrochloric acid decreases, the number of particles per unit volume decreases. Frekuensi perlanggaran antara zarahzarah berkurang. The frequency of collisions between particles decreases. Maka, frekuensi perlanggaran berkesan antara zarahzarah berkurang. Thus, the frequency of effective collisions between particles decreases. Oleh itu, kadar tindak balas berkurang. Therefore, the rate of reaction decreases. b. Serbuk magnesium mempunyai jumlah luas permukaan yang lebih besar daripada pita magnesium, jadi, jumlah luas permukaan yang terdedah kepada perlanggaran bertambah. Magnesium powder has a larger total surface area than the magnesium ribbon, so, the total surface area exposed to collisions increases. GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J18 Frekuensi perlanggaran antara zarahzarah bertambah. The frequency of collisions between particles increases. Maka, frekuensi perlanggaran berkesan antara zarah-zarah bertambah./ Thus, the frequency of effective collisions between particles increases. Oleh itu, kadar tindak balas bertambah. Therefore, the rate of reaction increases. (c) n H2 = 0.06 24 = 0.0025 mol Mg : HCl : H2 1 : 2 : 1 0.0025 : 0.005 : 0.0025 Jisim/ Mass of Mg = 0.0025 × 24 = 0.06 g V HCl = 1 000 × 0.005 0.1 = 50 cm3 Kertas 3 1 (a) ON OFF g Kapas Cotton wool Larutan hidrogen peroksida Hydrogen peroxide solution Penimbang elektronik Electronic balance Mangan(IV) oksida Manganese(IV) oxide (b) Jawapan murid/ Student’s answers Masa (s) Time (s) Jisim hidrogen peroksida yang habis digunakan (g) Mass of hydrogen peroxide used up (g) 0 10 20 30 40 50 60 70 80 (c) 2H2 O2 → 2H2 O + O2 (d) Membenarkan gas oksigen terbebas keluar tetapi mengelakkan kehilangan cecair melalui penyejatan Allowing oxygen gas to be released but preventing the loss of liquid through evaporation (e) Jawapan murid/ Student’s answers Jisim H2 O2 (g) Mass of H2 O2 (g) Masa (s) 0 Time (s) (f) (i) Sebagai mangkin As the catalyst (ii) Turas larutan di dalam kelalang kon, kemudian panaskan baki turasan sehingga kering dan timbang jisimnya apabila sejuk. Ulang proses pemanasan, penyejukan dan penimbangan sehingga suatu jisim yang tetap diperoleh. Jisim baki turasan (mangan(IV) oksida) ialah 1.0 g/ sama dengan jisim asal./ Filter the solution in the conical flask, then heat the residue until dry and weigh its mass when cooled. Repeat the process of heating, cooling and weighing until a constant mass is obtained. The mass of the residue (manganese(IV) oxide) is 1.0 g/ the same as the original mass. BAB 8 Kertas 1 1 C 2 B 3 A 4 A 5 B 6 B 7 A 8 A 9 C 10 A 11 B 12 D 13 C 14 B 15 C 16 C 17 C 18 B 19 D 20 A Kertas 2 Bahagian A 1 (a) Gangsa lebih kuat/ keras daripada kuprum./ Bronze is stronger/ harder than copper. (b) Stanum Tin Kuprum Copper (c) Zink/ Zinc (d) (i) Sudu dan garpu/ Singki/ Alatan pembedahan Cutlery/ Sinks/ Surgical instruments (ii) Nikel/ Kromium Nickel/ Chromium (e) Aluminium dan kuprum mempunyai saiz atom yang berbeza. Oleh itu, susunan atom aluminium yang teratur terganggu dan menyebabkan lapisan atom di dalam aloi itu sukar untuk menggelongsor di atas satu sama lain apabila dikenakan daya. Maka, duralumin adalah lebih keras dan kuat daripada aluminium. Aluminium and copper have different atomic sizes. Hence, the orderly arrangement of aluminium atoms is disrupted which makes it difficult for layers of atoms in the alloy to slide over one another when force is applied. Therefore, duralumin is harder and stronger than aluminium. 2 (a) Silika/ Silikon dioksida Silica/ Silicon dioxide (b) Mana-mana/ Any 3 1. Lut sinar/ Transparent 2. Lengai secara kimia Chemically inert 3. Kalis air/ Waterproof 4. Penebat haba/ Heat insulator 5. Penebat elektrik Electrical insulator 6. Keras tetapi rapuh Hard but brittle (c) (i) Silika (silikon dioksida), soda (natrium karbonat) dan plumbum(II) oksida Silica (silicon dioxide), soda (sodium carbonate) and lead(II) oxide (ii) Mempunyai indeks pembiasan yang tinggi Has a high refractive index (d) Mana-mana/ Any 1 Kaca silika terlakur – membuat kanta teleskop/ Fused GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J19 yang tinggi serta tahan kakisan./ It has high compression and stretching strengths and is resistant to corrosion. Konkrit diperkukuhkan digunakan untuk membina jambatan/ empangan/ bangunan./ It is used to build bridges/ dams/ buildings. (iii) Kaca fotokromik dihasilkan dengan cara menggabungkan kaca dengan argentum klorida dan kuprum(I) klorida./ Photochromic glass is produced by combining glass with silver chloride and copper(I) chloride. Kaca fotokromik lut sinar dalam keadaan malap dan menjadi gelap apabila terdedah kepada cahaya matahari./ It is transparent in dim light and darkens when exposed to sunlight. Kaca fotokromik digunakan untuk membuat tingkap/ kanta kamera./ It is used to make windows/ camera lenses. (c) Logam tulen terdiri daripada atom yang bersaiz sama dan disusun secara teratur./ A pure metal consists of atoms of the same size and arranged in an orderly manner. Apabila daya dikenakan, lapisan atom logam tulen mudah menggelongsor di atas satu sama lain./ When force is applied, the layers of pure metal atoms slide over one another easily. Di dalam aloi, terdapat atom asing yang berlainan saiz daripada atom logam tulen. In an alloy, there are foreign atoms of different sizes than the pure metal atoms. Kehadiran atom asing ini menganggu susunan atom logam tulen yang teratur. The presence of these foreign atoms disrupt the orderly arrangement of pure metal atoms. Kesannya, apabila daya dikenakan, lapisan atom di dalam aloi sukar untuk menggelongsor di atas satu sama lain./ As a result, when force is applied, it is hard for the layers of atoms in the alloy to slide over one another. Bahagian C 4 (a) Duralumin kerana lebih kuat daripada aluminium dan lebih ringan daripada kuprum./ Duralumin because it is stronger than aluminium and lighter than copper. (b) (i) Bahan komposit ialah bahan yang terdiri daripada gabungan dua atau lebih bahan yang bukan homogen, iaitu bahan matriks dan bahan pengukuhan. Composite material is a material made from the combination of two or more non-homogenous substances, which are the matrix substance and the strengthening substance. (ii) Konkrit diperkukuhkan ialah bahan komposit kerana terhasil apabila rod keluli (bahan pengukuhan) dibenamkan ke dalam konkrit (bahan matriks). Reinforced concrete is a composite material because it is produced when steel rods (strengthening substance) are embedded in concrete (matrix substance). Keluli lebih kuat daripada konkrit./ Steel is stronger than concrete. Oleh itu, konkrit diperkukuhkan lebih kuat daripada konkrit. silica glass – making telescope lens Kaca soda kapur – membuat bekas kaca/ Soda-lime glass – making glass containers Kaca borosilikat – membuat radas kaca makmal/Borosilicate glass – making laboratory glassware Bahagian B 3 (a) Mana-mana/ Any 2 • Silikon karbida – membuat cakera pemotong/ cakera brek/ Silicon carbide – making cutting discs/ brake discs • Tungsten karbida – membuat cincin/ mata gerudi/ Tungsten carbide – making rings/ drill bits • Zirkonia – membuat implan gigi/ Zirconia – making dental implants (b) (i) Superkonduktor mempunyai sifat superkonduktiviti yang tinggi./ Superconductors have high superconductivity properties. Magnet superkonduktor adalah ringan dan mempunyai daya magnet yang sangat kuat. Superconductor magnets are light and have strong magnetic force. Magnet superkonduktor digunakan di dalam pemecut zarah/ mesin resonans magnet nukleus (NMR)/ mesin pengimejan resonans magnet (MRI)./ They are used in particle accelerators/ Nuclear Magnetic Resonance (NMR) machines/ Magnetic Resonance Imaging (MRI) machines. (ii) Konkrit diperkukuhkan dihasilkan dengan cara membenamkan tetulang keluli atau jejaring dawai ke dalam konkrit./ Reinforced concrete is produced by embedding steel bars or wire mesh in concrete. Konkrit diperkukuhkan mempunyai kekuatan mampatan dan regangan GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

© Global Mediastreet Sdn. Bhd. (762284-U) J20 Therefore, reinforced concrete is stronger than concrete. Keluli mempunyai kekuatan regangan yang tinggi berbanding dengan konkrit./ Steel has a high stretching strength compared to concrete. Oleh itu, konkrit diperkukuhkan mempunyai kekuatan regangan yang lebih tinggi daripada konkrit. Therefore, reinforced concrete has a higher stretching strength than concrete. Kedua-dua konkrit dan keluli adalah sangat keras./ Both steel and concrete are very hard. Oleh itu, konkrit diperkukuhkan adalah sangat keras./ Therefore, reinforced concrete is very hard. 6. Ulang langkah 1 hingga 5 dengan blok kuprum bagi menggantikan blok gangsa. Repeat steps 1 to 5 with a copper block to replace the bronze block. (b) Kaki retort/ Retort stand Pemberat 1 kg 1 kg weight Bebola keluli Steel ball bearing Pita selofan Cellophane tape Blok logam Metal block (c) Jawapan murid/ Student’s answers Blok Block Diameter lekuk (cm) Diameter of dent (cm) I II III Purata Average Gangsa Bronze Kuprum Copper (d) Gangsa (aloi) lebih keras daripada kuprum (logam tulen). Bronze (alloy) is harder than copper (pure metal). (e) Semakin kecil diameter lekuk yang terbentuk pada permukaan bahan, semakin keras bahan tersebut. The smaller the diameter of the dent formed on the surface of the substance, the harder the substance. (c) Bahan Substance Nama bahan Name of substance Sifat khusus Specific property J Kaca borosilikat Borosilicate glass Rintangan haba yang tinggi dan pekali pengembangan yang rendah/ High thermal resistance and low expansion coefficient K Seramik/ Ceramic Rintangan haba yang tinggi/ High thermal resistance L Kaca gentian Glass fibre Tahan lasak, tahan kakisan, penebat haba dan elektrik/ Durable, resistant to corrosion, heat and electrical insulator M Gangsa/ Bronze Berkilat, kuat dan tidak berkarat/ Shiny, strong and does not rust N Duralumin Duralumin Ketumpatan yang rendah, ringan tetapi kuat/ Low density, light but strong Kertas 3 1 (a) Prosedur/ Procedure: 1. Lekatkan bola keluli pada permukaan blok gangsa menggunakan pita selofan.Fix a steel ball bearing on the surface of a bronze block using cellophane tape. 2. Gantungkan pemberat 1 kg pada ketinggian 50 cm di atas blok gangsa. Hang a 1 kg weight at a height of 50 cm above the bronze block. 3. Jatuhkan pemberat tersebut agar menghentam bebola keluli di atas blok gangsa./ Release the weight so that it strikes the steel ball on the bronze block. 4. Ukur diameter lekuk yang terbentuk pada permukaan blok gangsa./ Measure the diameter of the dent formed on the surface of the bronze block. 5. Ulang langkah 1 hingga 4 sebanyak dua kali pada permukaan blok gangsa yang berlainan untuk mendapatkan purata diameter lekuk yang terbentuk./ Repeat steps 1 to 4 twice on different surfaces of the bronze block to obtain an average diameter of the dent formed. GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD

TINGKATAN 4 LATIHAN TOPIKAL KIMIA smart practice Semenanjung Malaysia Sabah & Sarawak : RM8.90 : RM9.70 Siri Smart Practice merupakan sumber praktis terbaik yang ditulis berdasarkan Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP). Pelbagai bentuk soalan dalam buku ini disusun mengikut topik dan berformat SPM terkini bagi membantu murid-murid mengukuhkan pemahaman dalam subjek yang dipelajari dengan lebih mudah dan berkesan. Bahasa Melayu Bahasa Inggeris Matematik Sains Sejarah Fizik Kimia Biologi Pendidikan Moral 1 2 3 4 5 Tingkatan Subjek KIMIA fifffflffiflfffflffifffi Judul-judul dalam siri ini: 9 786294 854093 ISBN 978-629-485-409-3 GLOBAL MEDIASTREET SDN BHD