แผนการจัดการเรียนรู้ หน่วยที่ 5 พลังงานความร้อน

51 คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง ( 10 คะแนน) 1. จงบอกปรากฏการณ์การขยายหรือหดตัวของสสารที่สามารถพบเห็นได้ในชีวิตประจำวันมา 4 ปรากฏการณ์ (2 คะแนน) 1.1 การเคลื่อนที่ของบอลลูน 1.2 การสร้างถนน 1.3 การติดตั้งเสาไฟฟ้า 1.4 การสร้างสะพานหรือรางรถไฟ 2.จงวาดภาพแสดงการเปลี่ยนแปลงของน้ำแข็งเมื่อได้รับความร้อน (2 คะแนน) 3.จงวาดภาพแสดงการเปลี่ยนแปลงของการจัดเรียงอนุภาคของของแข็งเมื่อได้รับความเย็น (2 คะแนน) 4.จงวาดภาพแสดงการเปลี่ยนแปลงของการจัดเรียงอนุภาคของของเหลวเมื่อได้รับความร้อน (2 คะแนน) 5.จงวาดภาพแสดงการเปลี่ยนแปลงของการจัดเรียงอนุภาคของแก๊สเมื่อได้รับความเย็น (2 คะแนน) แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 4 ใบงำนที่ 5.3 เรื่อง ควำมร้อนกับกำรขยำยตัวหรือหดตัวของสสำร ชื่อ....................................................................ชั้น............. เลขที่.......... คะแนน 10 เฉลย

52 รายวิชา วิทยาศาสตร์2 รหัสวิชา ว21103 หน่วยการเรียนที่ 5 เรื่อง พลังงานความร้อน รวม 28 ชั่วโมง เรื่อง ความร้อนกับการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร เวลา 4 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวสุภาวดี เขียวหวาน ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด 1.1 สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 2.1 เข้าใจสมบัติของสสาร องค์ประกอบของสสาร ความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติ ของสสารกับโครงสร้างและแรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค หลักและธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลง สถานะของสสาร การเกิดสารละลาย และการเกิดปฏิกิริยาเคมี มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ่ายโอนพลังงาน ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสสารและพลังงาน พลังงานในชีวิตประจำวัน ธรรมชาติ ของคลื่น ปรากฏการณ์ที่ เกี่ยวข้องกับเสียง แสง และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ 1.2 ตัวชี้วัด ม.1/1 วิเคราะห์แปลความหมายข้อมูล และคำนวณปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยน อุณหภูมิ และเปลี่ยนสถานะ โดยใช้สมการ Q = mc∆t และ Q = mL ม.1/2 ใช้เทอรมอมิเตอรในการวัดอุณหภูมิของสสาร ม.1/10 อธิบายความสัมพันธ์ระหว่างพลังงานความร้อนกับการเปลี่ยนสถานะของสสาร โดย ใช้หลักฐานเชิงประจักษ์และแบบจำลอง 2. สาระสำคัญ ความร้อนมีผลต่อการเปลี่ยนสถานะของสสาร เมื่อให้ความร้อนแก่สสาร อนุภาคของของสสารจะมี พลังงานและอุณหภูมิเพิ่มขึ้นจนถึงระดับหนึ่ง ซึ่งสสารจะใช้ความร้อนในการเปลี่ยนสถานะจากสถานะหนึ่งเป็น สถานะหนึ่ง เรียกความร้อนที่ใช้ในการเปลี่ยนสถานะว่า ความร้อนแฝง ปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารมวล 1 กรัม เปลี่ยนสถานะโดยไม่เปลี่ยนอุณหภูมิ เรียกว่าความร้อน แฝงปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะ ขึ้นอยู่กับมวลของสสาร และความร้อนแฝงจำเพาะของสาร ปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะขึ้นกับมวลและความร้อนแฝงจำเพาะ โดยขณะที่สสาร เปลี่ยนสถานะ อุณหภูมิจะไมเปลี่ยนแปลง เมื่อสสารได้รับความร้อน อนุภาคจะเคลื่อนที่เร็วขึ้นและเคลื่อนที่ ออกห่างกันมากขึ้น แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาคจะลดลง จนสสารเปลี่ยนสถานะ นักเรียนสามารถวิเคราะห์ แปลความหมายข้อมูล และคำนวณปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะโดยใช้สมการ Q = mL 3. จุดประสงค์การเรียนรู้

53 3.1 ด้านความรู้ (K) นักเรียนสามารถ 3.1.1 คำนวณปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะได้ 3.2 ด้านกระบวนการ (P) นักเรียนสามารถ 3.2.1 ทักษะการทดลอง 3.2.2 การเขียนรายงานการทดลอง 3.2.3 การนำเสนอข้อมูลหน้าชั้นเรียน 3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจคติทางวิทยาศาสตร์ (A) นักเรียนสามารถ 3.3.1 มีวินัย 3.3.2 ใฝ่เรียนรู้ 3.3.3 อยู่อย่างพอเพียง 3.3.4 มุ่งมั่นในการทำงาน 3.3.5 มีจิตสาธารณะ 3.4 สมรรถนะสำคัญของนักเรียน 3.4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 3.4.2 ความสามารถในการคิด 4. คุณลักษณะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (3R8C) 3R ทักษะพื้นฐานที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Reading คือ สามารถอ่านออก ✓ (W) Riteing คือ สามารถเขียนได้ ✓ (A) Rithmatic คือ มีทักษะในการคำนวณ ✓ 8C ทักษะต่างๆที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Critical thinking and problem solving ✓ Creativity and innovation Cross-cultural understanding Collaboration teamwork and leadership ✓ Communication information and media literacy ✓ Computing and IT literacy Career and learning skills Compassion ✓

54 5. สาระการเรียนรู้ -การเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร 6. กิจกรรมการเรียนการสอน กระบวนการเรียนรู้ วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) เทคนิคการเรียนรู้แบบ เพื่อนคู่คิด(Think pair Share) ชั่วโมงที่ 1-2 6.1 ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1. นักเรียนสังเกตภาพไอศกรีมและร่วมกันอภิปรายการละลายของไอศกรีม โดยให้นักเรียน ตอบตามความเข้าใจของตนเอง 2. นักเรียนสังเกตวีดิโอธารน้ำแข็งถล่ม 3. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสารว่าเกี่ยวข้องกับความ ร้อนอย่างไรและตอบคำถามดังต่อไปนี้ - จากวีดิโอมีการเปลี่ยนแปลงของสสารชนิดใดสสารชนิดดังกล่าวเกิดการ เปลี่ยนแปลงอย่างไร

55 (แนวคำตอบ พบการเปลี่ยนแปลงของน้ำแข็งโดยน้ำแข็งเปลี่ยนสถานะเป็นน้ำ หรือ น้ำแข็ง หลอมเหลวเป็นน้ำ ) - ปรากฏการณ์ดังกล่าวนี้เกี่ยวข้องกับความร้อนและการเปลี่ยนสถานะอย่างไร (แนวคำตอบ ครูให้นักเรียนตอบคำถามด้วยตนเอง โดยครูยังไม่เฉลยคำตอบ) 4. นักเรียนทำกิจกรรมทบทวนความรู้ก่อนเรียนเกี่ยวกับการเปลี่ยนสถานะของสสาร 4. ครูและนักเรียนอภิปราย “ความร้อนมีผลต่อการเปลี่ยนสถานะของสสารอย่างไร ขณะที่ สสารเปลี่ยนสถานะ สสารมีการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิหรือไม่ อย่างไร” เพื่อนำเข้าสู่การทำกิจกรรมที่ 5.4 5. แบ่งกลุ่มนักเรียนเป็นกลุ่มๆละ 4-5 คน (Group of Four) จำนวน 6 กลุ่ม โดยแบ่งหน้าที่ ความรับผิดชอบ โดยให้หมุนเวียนสลับไปเรื่อยๆดังนี้ 5.1 คุณอำนวย ทำหน้าที่ อำนวยความสะดวกต่าง 5.2 คุณวางแผน ทำหน้าที่ วางแผนในการทำงาน 5.3 คุณรวบรวม ทำหน้าที่ เก็บรวบรวมข้อมูลต่างๆ 5.4 คุณนำเสนอ ทำหน้าที่ นำเสนอผลงาน 6. ครูแจ้งข้อตกลงพร้อมสาธิตกับนักเรียนว่าเมื่อครูยกมือขวาขึ้น นักเรียนทุกคนต้องหยุด กิจกรรม ทุกอย่าง หยุดคุย 6.2 ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1. นักเรียนศึกษากิจกรรมที่ 5.4 และร่วมกันอภิปรายเพื่อให้การทำกิจกรรมเป็นไปอย่าง ถูกต้อง 2. นักเรียนทำกิจกรรมร่วมกัน นักเรียนทำกิจกรรมพร้อมกับบันทึกผลการสังเกต โดยคุณครู ควรเดินสังเกตนักเรียนทุกกลุ่ม เพื่อแนะนำการทำกิจกรรมแก่นักเรียนอย่างใกล้ชิด โดยเน้นให้นักเรียน ทุกคนได้มีส่วนร่วมในการทำกิจกรรม 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำข้อมูลที่ได้ไปเขียนกราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างอุณหภูมิกับเวลา ตั้งแต่เริ่มวัดอุณหภูมิของน้ำแข็งจนสิ้นสุดการทำกิจกรรมโดยใช้กระดาษกราฟ

56 6.3 ขั้นอภิปรายและลงข้อสรุป (Explanation) 1. นักเรียนจับคู่กัน (Think pair share) เพื่อสรุปกิจกรรมการทดลอง 5.4 2. นักเรียนแต่ละคู่ร่วมอภิปรายสรุปผลกิจกรรมการทดลองร่วมกัน 3. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการทำกิจกรรมโดยเขียนลงในกระดาษบรูฟ โดยติดผลการ ทำกิจกรรมรอบผนังห้องเรียน (Gallery walk) โดยนักเรียนแต่ละกลุ่มเสนอแก่กลุ่มตนเอง เพื่อให้ สมาชิกได้ร่วมกันตรวจทาน และสร้างความเข้าใจร่วมกัน 4. จากนั้นนักเรียนแต่ละกลุ่มเวียนเคลื่อนที่ไปฟังกลุ่มอื่น 5. เมื่อนักเรียนเวียนเคลื่อนที่ฟังการนำเสนอครบทุกกลุ่ม แล้วให้นักเรียนแต่ละคนติดดาว ให้กับกลุ่มที่นำเสนอได้ดีข้อมูลครบถ้วนถูกต้อง 6. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเพื่อสรุปผลการทำกิจกรรม พบว่า เมื่อให้ความร้อนแก่น้ำ จนเปลี่ยนสถานะจากของแข็งเป็นของเหลว และของเหลวเป็นแก๊ส อุณหภูมิของน้ำขณะเปลี่ยนสถานะ จะคงที่ ชั่วโมงที่ 3-4 6.4 ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) 1. นักเรียนทำใบงานที่ 5.4 เรื่อง ความร้อนกับการเปลี่ยนสถานะของสสาร 2. ครูและนักเรียนอภิปรายถึงปริมาณความร้อนกับการเปลี่ยนสถานะ ความร้อนแฝง ความ ร้อนแฝงจำเพาะ การคำนวณปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะจากหนังสือเรียน 3. นักเรียนทำคำถามชวนคิดเพื่อฝึกทักษะการคำนวณ โดยครูอธิบายแต่ละข้อให้นักเรียน เข้าใจมากยิ่งขึ้น 4. นักเรียนทำแบบฝึกหัดที่ 5.4 เรื่อง การหาปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะ 6.5 ขั้นประเมินผล (Evaluation) 1. ตรวจใบงานที่ 5.4 เรื่อง ความร้อนกับการเปลี่ยนสถานะของสสาร 2. ตรวจใบกิจกรรมที่ 5.4 เรื่อง การหาปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยน 3. ตรวจคำถามชวนคิดในสมุด 4. นักเรียนเขียนแสดงความคิดเห็นว่าประทับใจอะไรบ้างจากการทำกิจกรรมลงในกระดาษ Post it ที่ครูเตรียมให้ (Exit Ticket) 7. ชิ้นงาน/ภาระงาน - ใบงานที่ 5.4 เรื่อง ความร้อนกับการเปลี่ยนสถานะของสสาร - ใบกิจกรรม เรื่อง การหาปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะ

57 8. สื่อ/วัสดุอุปกรณ์/แหล่งเรียนรู้ สื่อ 1. Power Point เรื่อง ความร้อนกับการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร 2. หนังสือวิทยาศาสตร์ ม.1 สสวท. เล่ม 2 แหล่งเรียนรู้ 1. การสืบค้นข้อมูลแหล่งเครือข่าย Internet สืบค้นข้อมูลในหัวข้อ ความร้อนกับ การเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร 9. การวัดผลและประเมิลผลการเรียนรู้ รายการประเมิน การวัดผลประเมินผล การประเมิน วิธีการ เครื่องมือ การตีค่า เกณฑ์การตัดสิน 3.1 ด้านความรู้ (K) 3.1.1 คำนวณปริมาณความร้อน ที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะได้ -ตรวจใบงาน ที่ 5.4 -.ตรวจใบ กิจกรรม ที่ 5.4 -ใบงานที่ 5.4 -ใบกิจกรรม ที่ 5.4 คะแนน รายข้อ แบบ 0/1 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 3.2 ด้านทักษะกระบวนการ (P) 3.2.1 การทดลอง 3.2.2 การเขียนรายงานการ ทดลอง 3.2.3 การนำเสนอหน้าชั้นเรียน ทดลอง เขียน รายงาน แบบ ประเมิน การทดลอง แบบ ประเมิน การเขียน รายงาน การทดลอง พฤติกรรม 3 ระดับ พฤติกรรม 3 ระดับ เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 เกณฑ์การผ่าน

58 รายการประเมิน การวัดผลประเมินผล การประเมิน วิธีการ เครื่องมือ การตีค่า เกณฑ์การตัดสิน นำเสนอ ผลงาน หน้าชั้นเรียน แบบ ประเมินการ นำเสนอหน้า ชั้นเรียน พฤติกรรม 3 ระดับ คิดเป็นร้อยละ 80 3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึง ประสงค์และเจคติทาง วิทยาศาสตร์ (A) 7. 1. มีวินัย 8. 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. อยู่อย่างพอเพียง 4. มุ่งมั่นในการทำงาน 5. มีจิตสาธารณะ การสังเกต พฤติกรรม แบบสังเกต เจตคติ ทาง วิทยาศาสตร์ ปฏิบัติได้ 2 คะแนน ปฏิบัติบ้าง 1 คะแนน ไม่ปฏิบัติ 0 คะแนน เกณฑ์ผ่าน ได้คะแนน 8 คะแนน จาก 10 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 80 3.4 สมรรถนะสำคัญของ นักเรียน 3.4.1 ความสามารถในการ สื่อสาร 3.4.2 ความสามารถในการคิด แบบประเมิน แบบประเมิน -การ นำเสนอ ข้อมูล -จากการ ทำงาน แผนผัง ความคิด พฤติกรรม 4 ระดับ พฤติกรรม 4 ระดับ เกณฑ์ผ่านคิดเป็น ร้อยละ 80 เกณฑ์ผ่านคิดเป็น ร้อยละ 80

59 10. บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ 1) ด้านความรู้ ความเข้าใจ (K) ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ 2) ด้านทักษะกระบวนการ (P) ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ........................................................................................................ ........................................................ 3) ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจตคติ (A) ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ 4) ด้านสมรรถนะ ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ 5) ปัญหาและอุปสรรค และแนวทางการแก้ไข ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ........................................................ ครูผู้สอน (นางสาวสุภาวดี เขียวหวาน) ครูชำนาญการพิเศษ

60 บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ .................................................................................................................... ............................................ ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ............................................................................................... ................................................................. ลงชื่อ................................................................ (นางนฤมล หวังมั่น) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของฝ่ายวิชาการ ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ................................................................. (นางสิริกานต์ วายโศรก) หัวหน้ากลุ่มบริหารวิชาการ บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการโรงเรียน ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ............................................................................................... ................................................................. ลงชื่อ................................................................... (นางสาวกัลยกร จันทรืดาอ่อน) รองผู้อำนวยการโรงเรียนสวายวิทยาคาร

61 บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้อำนวยการโรงเรียน ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ................................................................... (นางสาวทองใบ ตลับทอง) ผู้อำนวยการโรงเรียนสวายวิทยาคาร

62 ใบกิจกรรมที่5.1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะเป็นอย่างไร คำชี้แจง : ให้นักเรียนแสดงการหาปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะดังต่อไปนี้โดยละเอียด (8 คะแนน) 1. ต้องใช้ปริมาณความร้อนเท่าใดในการทำให้เงินมวล 80 กรัม อุณหภูมิ 1,280 องศาเซลเซียส ทำให้เป็น หลอมเหลวทั้งหมดพอดีเมื่อความร้อนแฝงของการหลอมเหลวของเหล็กเท่ากับ 26 แคลอรี/กรัม (2 คะแนน) ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................ 2. ในการหลอมเหลวแผ่นทองแดง มวล 0.2 กิโลกรัม ที่อุณหภูมิ 1,065 องศาเซลเซียส สามารถทำให้เกิดการ หลอมเหลวทั้งหมดพอดี ที่อุณหภูมิ 1,065 องศาเซลเซียส จะต้องได้รับปริมาณความร้อนเท่าใด (ความร้อน แฝงของการหลอมเหลวของทองแดง เท่ากับ 32 แคลอรี/กรัม) (2 คะแนน) ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................................................................ . ............................................................................................................................. ................................................. 3. ปริมาณความร้อนที่ทำให้แท่งเหล็กมวล 500 กรัม ที่อุณหภูมิ 1,538 องศาเซลเซียส หลอมเหลวจนหมด พอดีจะมากพอที่จะทำให้แท่งทองแดงมวล 300 กรัม ที่อุณหภูมิ1,083 องศาเซลเซียส หลอมเหลวได้หมด หรือไม่ (4 คะแนน) (ความร้อนแฝงของการหลอมเหลวของเหล็กและทองแดงเท่ากับ 69.1 และ 32 แคลอรี/กรัม ตามลำดับ) ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. .............................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................. ................................................. ............................................................................................................................. ................................................. แบบฝึกหัดที่ 5.4 กำรหำปริมำณควำมร ้ อนที่ทำ ให ้ สสำรเปลี่ยนสถำนะ ชื่อ....................................ชั้น..........เลขที่............

63 แผนการจัดการเรียนรู้ที่5 รายวิชา วิทยาศาสตร์2 รหัสวิชา ว21103 หน่วยการเรียนที่ 5 เรื่อง พลังงานความร้อน รวม 28 ชั่วโมง เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนในชีวิตประจำวัน เวลา 2 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวสุภาวดี เขียวหวาน ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด 1.1 สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ่ายโอนพลังงาน ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสสารและพลังงาน พลังงานในชีวิตประจำวัน ธรรมชาติ ของคลื่น ปรากฏการณ์ที่ เกี่ยวข้องกับเสียง แสง และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ 1.2 ตัวชี้วัด ม.1/6 สร้างแบบจำลองที่อธิบายการถ่ายโอนความร้อน โดยการนำความร้อนการพาความ ร้อนการแผ่รังสีความร้อนออกแบบเลือกใช้และสร้างอุปกรณ์ 2. สาระสำคัญ การถ่ายโอนความร้อนคือความร้อนถ่ายโอนจากบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงไปยังบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำ ซึ่ง การถ่ายโอนความร้อนมี3 แบบ คือ การนำความร้อน การพาความร้อน และการแผ่รังสีความร้อน การนำ ความร้อนเป็นการถ่ายโอนความร้อน ความร้อนที่อาศัยตัวกลางโดยที่ตัวกลางไม่เคลื่อนที่ การพาความร้อนเป็น การถ่ายโอน ความร้อนที่อาศัยตัวกลางโดยที่ตัวกลางเคลื่อนที่ไปด้วย ส่วนการแผ่รังสีความร้อน เป็นการถ่าย โอนความร้อนที่ไม่ต้องอาศัยตัวกลาง 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 ด้านความรู้ (K) นักเรียนสามารถ 3.1.1 อธิบายการถ่ายโอนความร้อนโดยการนำความร้อน การพาความร้อน การแผ่รังสีความร้อน 3.2 ด้านกระบวนการ (P) นักเรียนสามารถ 3.2.1 ทักษะการทดลอง 3.2.2 การเขียนรายงานการทดลอง 3.2.3 การนำเสนอข้อมูลหน้าชั้นเรียน 3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจคติทางวิทยาศาสตร์ (A) นักเรียนสามารถ 3.3.1 มีวินัย 3.3.2 ใฝ่เรียนรู้ 3.3.3 อยู่อย่างพอเพียง

64 3.3.4 มุ่งมั่นในการทำงาน 3.3.5 มีจิตสาธารณะ 3.4 สมรรถนะสำคัญของนักเรียน 3.4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 3.4.2 ความสามารถในการคิด 4. คุณลักษณะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (3R8C) 3R ทักษะพื้นฐานที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Reading คือ สามารถอ่านออก ✓ (W) Riteing คือ สามารถเขียนได้ ✓ (A) Rithmatic คือ มีทักษะในการคำนวณ 8C ทักษะต่างๆที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Critical thinking and problem solving ✓ Creativity and innovation Cross-cultural understanding Collaboration teamwork and leadership ✓ Communication information and media literacy ✓ Computing and IT literacy Career and learning skills Compassion ✓ สาระการเรียนรู้ การถ่ายโอนความร้อน - การนำความร้อน - การพาความร้อน - การแผ่รังสีความร้อน 6. กิจกรรมการเรียนการสอน กระบวนการเรียนรู้ วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) เทคนิคการเรียนรู้แบบ เพื่อนคู่คิด(Think pair Share)

65 6.1 ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1. นักเรียนดูภาพการกินปิ้งย่าง หมูกระทะ 2. ครูตั้งคำถามชวนคิดให้นักเรียนแสดงความคิดร่วมกัน - จากภาพเป็นภาพของอะไร (แนวคำตอบ ภาพการกินปิ้งย่าง หมูกระทะ) - จากภาพมีอะไรเป็นแหล่งกำเนิดความร้อน (แนวคำตอบ ตอบตามความคิดของนักเรียน) - จากภาพมีความเกี่ยวข้องกับการถ่ายโอนความร้อนอย่างไร (แนวคำตอบ ความร้อนจากไฟในเตาสามารถถ่ายโอนหรือส่งผ่านจากวัตถุหนึ่งที่มี อุณหภูมิสูงกว่าไปสู่อีกวัตถุหนึ่งที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าได้) 3. แบ่งกลุ่มนักเรียนเป็นกลุ่มๆละ 4-5 คน (Group of Four) จำนวน 6 กลุ่ม โดยแบ่งหน้าที่ ความรับผิดชอบ โดยให้หมุนเวียนสลับไปเรื่อยๆดังนี้ 3.1 คุณอำนวย ทำหน้าที่ อำนวยความสะดวกต่าง 3.2 คุณวางแผน ทำหน้าที่ วางแผนในการทำงาน 3.3 คุณรวบรวม ทำหน้าที่ เก็บรวบรวมข้อมูลต่างๆ 3.4 คุณนำเสนอ ทำหน้าที่ นำเสนอผลงาน 4. ครูแจ้งข้อตกลงพร้อมสาธิตกับนักเรียนว่าเมื่อครูยกมือขวาขึ้น นักเรียนทุกคนต้องหยุด กิจกรรม ทุกอย่าง หยุดคุย 6.2 ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1. นักเรียนจับคู่กัน (Think pair share) ระดมความคิดเกี่ยวกับการถ่ายโอนความร้อนใน ชีวิตประจำวันของนักเรียน ตามประเด็นสำคัญ ดังนี้ - การนำความร้อน - การพาความร้อน - การแผ่รังสีความร้อน - ยกตัวอย่างการถ่ายโอนความร้อนในชีวิตประจำวัน

66 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มนำเสนอผลการทำกิจกรรมโดยเขียนลงในกระดาษบรูฟ โดยติดผล การทำกิจกรรมรอบผนังห้องเรียน (Gallery walk) โดยนักเรียนแต่ละกลุ่มเสนอแก่ กลุ่มตนเอง เพื่อให้สมาชิกได้ร่วมกันตรวจทาน และสร้างความเข้าใจร่วมกัน 3. จากนั้นนักเรียนแต่ละกลุ่มเวียนเคลื่อนที่ไปฟังกลุ่มอื่น 4. เมื่อนักเรียนเวียนเคลื่อนที่ฟังการนำเสนอครบทุกกลุ่ม แล้วให้นักเรียนแต่ละคนติดดาว ให้กับกลุ่มที่นำเสนอได้ดีข้อมูลครบถ้วนถูกต้อง 5. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายคำตอบที่คลาดเคลื่อนของนักเรียน ให้นักเรียนเข้าใจ ยิ่งขึ้น 6. นักเรียนทำใบงานที่ 5.5 เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนในชีวิตประจำวัน 6.3 ขั้นอภิปรายและลงข้อสรุป (Explain) 1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายผลการทำกิจกรรม พบว่า การถ่ายโอนความร้อน คือ ความร้อนถ่ายโอนจากบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงไปยังบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำ ซึ่งการถ่ายโอนความร้อนมี 3 แบบ คือ การนำความร้อน การพาความร้อน และการแผ่รังสีความร้อน การถ่ายโอนความร้อนเกิดได้ทั้ง ความร้อนที่อาศัยตัวกลางและไม่อาศัยตัวกลาง 6.4 ขั้นขยายความรู้(Elaborate) 1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย ด้วยแนวคำถาม ดังนี้ - การนำความร้อน เกิดขึ้นได้อย่างไร - การพาความร้อน เกิดขึ้นได้อย่างไร - การแผ่รังสีความร้อน เกิดขึ้นได้อย่างไร - ยกตัวอย่างการถ่ายโอนความร้อนในชีวิตประจำวัน 6.5 ขั้นประเมิน (Evaluation) 1. ตรวจใบงานที่ 5.1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะ 2. นักเรียนเขียนแสดงความคิดเห็นว่าประทับใจอะไรบ้างจากการทำกิจกรรมลงในกระดาษ Post it ที่ครูเตรียมให้ (Exit Ticket) 7. ชิ้นงาน/ภาระงาน - ใบงานที่ 5.5 เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนในชีวิตประจำวัน 8. สื่อ/วัสดุอุปกรณ์/แหล่งเรียนรู้ สื่อ 1. Power Point เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนในชีวิตประจำวัน 2. หนังสือวิทยาศาสตร์ ม.1 สสวท. เล่ม 2 แหล่งเรียนรู้ 1. การสืบค้นข้อมูลแหล่งเครือข่าย Internet สืบค้นข้อมูลในหัวข้อ การถ่ายโอน ความร้อนในชีวิตประจำวัน

67 9. การวัดผลและประเมิลผลการเรียนรู้ รายการประเมิน การวัดผลประเมินผล การประเมิน วิธีการ เครื่องมือ การตีค่า เกณฑ์การตัดสิน 3.1 ด้านความรู้ (K) 3.1.1 นักเรียนอธิบายการถ่าย โอนความร้อนโดยการนำความ ร้อน การพาความร้อน การแผ่ รังสีความร้อน -ตรวจใบงาน ที่ 5.5 -ใบงานที่ 5.5 คะแนน รายข้อ แบบ 0/1 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 3.2 ด้านทักษะกระบวนการ (P) 3.2.1 การทดลอง 3.2.2 การเขียนรายงานการ ทดลอง 3.2.3 การนำเสนอหน้าชั้นเรียน ทดลอง เขียน รายงาน นำเสนอ ผลงาน หน้าชั้นเรียน แบบ ประเมิน การทดลอง แบบ ประเมิน การเขียน รายงาน การทดลอง แบบ ประเมินการ นำเสนอหน้า ชั้นเรียน พฤติกรรม 3 ระดับ พฤติกรรม 3 ระดับ พฤติกรรม 3 ระดับ เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80

68 9. การวัดและประเมินผล (ต่อ) รายการประเมิน การวัดผลประเมินผล การประเมิน วิธีการ เครื่องมือ การตีค่า เกณฑ์การตัดสิน 3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึง ประสงค์และเจคติทาง วิทยาศาสตร์ (A) 9. 1. มีวินัย 10. 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. อยู่อย่างพอเพียง 4. มุ่งมั่นในการทำงาน 5. มีจิตสาธารณะ การสังเกต พฤติกรรม แบบสังเกต เจตคติ ทาง วิทยาศาสตร์ ปฏิบัติได้ 2 คะแนน ปฏิบัติบ้าง 1 คะแนน ไม่ปฏิบัติ 0 คะแนน เกณฑ์ผ่าน ได้คะแนน 8 คะแนน จาก 10 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 80 3.4 สมรรถนะสำคัญของ นักเรียน 3.4.1 ความสามารถในการ สื่อสาร 3.4.2 ความสามารถในการคิด แบบประเมิน แบบประเมิน -การ นำเสนอ ข้อมูล -จากการ ทำงาน แผนผัง ความคิด พฤติกรรม 4 ระดับ พฤติกรรม 4 ระดับ เกณฑ์ผ่านคิดเป็น ร้อยละ 80 เกณฑ์ผ่านคิดเป็น ร้อยละ 80 10. บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ 1) ด้านความรู้ ความเข้าใจ (K) ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................

69 2) ด้านทักษะกระบวนการ (P) ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ........................................................................................................ ........................................................ 3) ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจตคติ (A) ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ 4) ด้านสมรรถนะ ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ 5) ปัญหาและอุปสรรค และแนวทางการแก้ไข ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ........................................................ ครูผู้สอน (นางสาวสุภาวดี เขียวหวาน) ครูชำนาญการพิเศษ บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ................................................................................................................... ............................................. ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ............................................................................................... ................................................................. ลงชื่อ................................................................ (นางนฤมล หวังมั่น) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์

70 บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของฝ่ายวิชาการ ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ................................................................. (นางสิริกานต์ วายโศรก) หัวหน้ากลุ่มบริหารวิชาการ บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการโรงเรียน ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ ลงชื่อ................................................................... (นางสาวกัลยกร จันทร์ดาอ่อน) รองผู้อำนวยการโรงเรียนสวายวิทยาคาร บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้อำนวยการโรงเรียน ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ................................................................... (นางสาวทองใบ ตลับทอง) ผู้อำนวยการโรงเรียนสวายวิทยาคาร

71 คำชี้แจง ให้นักเรียนนำข้อความต่อไปนี้เติมในช่องว่างของผังมโนทัศน์ให้ถูกต้องและครบถ้วน (เลือกตอบได้ มากกว่า 1 คำ) (6 คะแนน) คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย ลงในช่องที่คิดว่าถูกและทำเครื่องหมาย ลงในช่องที่คิดว่าผิด ( 4 คะแนน) ..............1. ความร้อนจากน้ำร้อน ไม่สามารถถ่ายโอนผ่านแท่งแก้วมาถึงมือเราได้ ..............2. ฉนวนความร้อน คือวัสดุที่นำความร้อนได้ไม่ดี ..............3. วัสดุที่ความร้อนถ่ายโอนได้ดีเรียกว่า ตัวนำความร้อน ..............4. วัตถุทุกชนิดมีการแผ่และดูดซับรังสีความร้อนหรือที่เรียกว่า “รังสีอินฟราเรด” ..............5. ไม้ พลาสติก อากาศ นำความร้อนได้ดีกว่าโลหะ ..............6. การพาความร้อน เป็นการถ่ายโอนความร้อนที่ไม่จำเป็นต้องอาศัยตัวกลาง ..............7. การนำความร้อนเกิดขึ้นโดยมีวัตถุที่เป็นของแข็งเป็นตัวกลาง ..............8. วัตถุที่มีความร้อนมากกว่าจะแผ่รังสีได้มากกว่า ใบงำนที่ 5.5 เรื่อง กำรถ่ำยโอนควำมร้อนในชีวิตประจำ วนั ชื่อ....................................................................ชั้น............. เลขที่.......... คะแนน …………………… ………………..… …………………… ………………..… ………………..… …………………… ………………..… …………………… ………………..… …………………… ………………..… …………………… ………………..… ………………..… …………………… ………………..… ต้อง ไม่ต้อง ต้อง ที่เป็น ที่เป็น การถ่ายโอนความร้อน การนำความร้อน การพาความร้อน การแผ่รังสีความร้อน อาศัยตัวกลาง ไม่อาศัยตัวกลาง ของแข็ง ของเหลว แก๊ส ………………. ………………. ………………. ตอนที่1 ตอนที่2

72 คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง (10 คะแนน) 1. จงนำข้อความต่อไปนี้เติมในช่องว่างของผังมโนทัศน์ให้ถูกต้องและครบถ้วน (เลือกตอบได้มากกว่า 1 คำ) (6 คะแนน) คำชี้แจง ให้นักเรียนทำเครื่องหมาย ลงในช่องที่คิดว่าถูกและทำเครื่องหมาย ลงในช่องที่คิดว่าผิด ( 4 คะแนน) ..... .....1. ความร้อนจากน้ำร้อน ไม่สามารถถ่ายโอนผ่านแท่งแก้วมาถึงมือเราได้ ..... .....2. ฉนวนความร้อน คือวัสดุที่นำความร้อนได้ไม่ดี ..... .....3. วัสดุที่ความร้อนถ่ายโอนได้ดีเรียกว่า ตัวนำความร้อน ..... .....4. วัตถุทุกชนิดมีการแผ่และดูดซับรังสีความร้อนหรือที่เรียกว่า “รังสีอินฟราเรด” ..... .....5. ไม้ พลาสติก อากาศ นำความร้อนได้ดีกว่าโลหะ ..... .....6. การพาความร้อน เป็นการถ่ายโอนความร้อนที่ไม่จำเป็นต้องอาศัยตัวกลาง ..... .....7. การนำความร้อนเกิดขึ้นโดยมีวัตถุที่เป็นของแข็งเป็นตัวกลาง ..... .....8. วัตถุที่มีความร้อนมากกว่าจะแผ่รังสีได้มากกว่า ใบงำนที่ 5.5 เรื่อง กำรถ่ำยโอนควำมร้อนในชีวิตประจำ วนั ชื่อ....................................................................ชั้น............. เลขที่.......... คะแนน 10 อาศัยตัวกลาง ของเหลว แก๊ส อาศัยตัวกลาง อาศัยตัวกลาง ของแข็ง ของเหลว แก๊ส ………………… ………………….. … ต้อง ไม่ต้อง ต้อง ที่เป็น ที่เป็น การถ่ายโอนความร้อน การนำความร้อน การพาความร้อน การแผ่รังสีความร้อน อาศัยตัวกลาง ไม่อาศัยตัวกลาง ของแข็ง ของเหลว แก๊ส การแผ่รังสีความร้อน การพาความร้อน การนำความร้อน ตอนที่1 ตอนที่2 เฉลย

73 ใบกิจกรรมที่5.1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะเป็นอย่างไร คำชี้แจง : ให้นักเรียนแสดงการหาปริมาณความร้อนที่ทำให้สสารเปลี่ยนสถานะดังต่อไปนี้โดยละเอียด (8 คะแนน) 1. ต้องใช้ปริมาณความร้อนเท่าใดในการทำให้เงินมวล 80 กรัม อุณหภูมิ 1,280 องศาเซลเซียส ทำให้เป็น หลอมเหลวทั้งหมดพอดีเมื่อความร้อนแฝงของการหลอมเหลวของเหล็กเท่ากับ 26 แคลอรี/กรัม (2 คะแนน) จากโจทย์ กำหนดให้m = 80 g T = 1,280 °C Lเงิน = 26 cal/g Q =? จากสมการ Q = mL แทนค่า Q = 80 g X 26 cal/g Q = 2,080 cal ดังนั้น ต้องได้รับปริมาณความร้อน เท่ากับ 2,080 แคลอรี 2. ในการหลอมเหลวแผ่นทองแดง มวล 0.2 กิโลกรัม ที่อุณหภูมิ 1,065 องศาเซลเซียส สามารถทำให้เกิดการ หลอมเหลวทั้งหมดพอดี ที่อุณหภูมิ 1,065 องศาเซลเซียส จะต้องได้รับปริมาณความร้อนเท่าใด (ความร้อน แฝงของการหลอมเหลวของทองแดง เท่ากับ 32 แคลอรี/กรัม) (2 คะแนน) จากโจทย์ กำหนดให้m = 200 g T = 1,065 °C Lทองแดง = 32 cal/g Q =? จากสมการ Q = mL แทนค่า Q = 200 g X 32 cal/g Q = 6,400 cal ดังนั้น จะต้องได้รับปริมาณความร้อนที่ทำให้ทองแดงหลอมเหลวหมดพอดีเท่ากับ 6,400 แคลอรี แบบฝึกหัดที่ 5.4 กำรหำปริมำณควำมร ้ อนที่ทำ ให ้ สสำรเปลี่ยนสถำนะ เฉลย

74 3. ปริมาณความร้อนที่ทำให้แท่งเหล็กมวล 500 กรัม ที่อุณหภูมิ 1,538 องศาเซลเซียส หลอมเหลวจนหมด พอดีจะมากพอที่จะทำให้แท่งทองแดงมวล 300 กรัม ที่อุณหภูมิ1,083 องศาเซลเซียส หลอมเหลวได้หมด หรือไม่ (4 คะแนน) (ความร้อนแฝงของการหลอมเหลวของเหล็กและทองแดงเท่ากับ 69.1 และ 32 แคลอรี/กรัม ตามลำดับ) จากโจทย์ กำหนดให้mเหล็ก = 500 g T = 1,538 °C Lเหล็ก = 69.1 cal/g mทองแดง = 300 g T = 1,083 °C Lทองแดง = 32 cal/g จากสมการ Qเหล็ก = mเหล็กL แทนค่า Qเหล็ก = 500 g X 69.1 cal/g Qเหล็ก = 34,550 cal ดังนั้น ปริมาณความร้อนที่ทำให้แท่งเหล็กหลอมเหลว เท่ากับ 34,550 แคลอรี จากสมการ Qทองแดง = mทองแดงL แทนค่า Qทองแดง = 300 g X 32 cal/g Qทองแดง = 6,900 cal ดังนั้น ปริมาณความร้อนที่ทำให้แท่งทองแดงหลอมเหลว เท่ากับ 6,900 แคลอรี ดังนั้น ปริมาณความร้อนที่ทำให้แท่งเหล็กมวล 500 กิกรัม ที่อุณหภูมิ 1,538 องศาเซลเซียส หลอมเหลวจนหมดพอดี มีปริมาณมากพอที่จะทำให้แท่งทองแดงมวล 300 กรัมที่อุณหภูมิ 1,083 องศา เซลเซียส หลอมเหลวได้หมด

75 คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง (8 คะแนน) 1. จากแผนผังการเปลี่ยนสถานะ ให้นำตัวอักษรเติมลงในช่องว่างให้สัมพันธ์กับข้อความต่อไปนี้(5 คะแนน) __________ของแข็ง __________การหลอมเหลว __________การกลายเป็นไอ __________ แก๊ส __________ ดูดความร้อน __________คายความร้อน __________การระเหิด __________การแข็งตัว __________การระเหิดกลับ __________การควบแน่น 2. จากตาราง จงเลือกวงกลม ( )หน้าคำตอบที่ถูกต้องที่สุด (3 คะแนน) สาร A เป็นของแข็ง สีขาว มีกลิ่น สาร B เป็นของเหลวใส ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น สาร C เป็นของแข็ง สีขาว ไม่มีกลิ่น 2.1 เมื่อวางสาร C ไว้ในอากาศ จะมีขนาดเล็กลง การเปลี่ยนแปลงของสาร C เรียกว่าอะไร ก.การกลายเป็นไอ ข.การระเหิด ค. การหลอมเหลว ง.การระเหย 2.2 หากนำสาร B ไปต้ม แล้วนำแผ่นกระจกไปอังเหนือกาต้มน้ำ ขณะเดือดพบว่ามีหยดน้ำเกาะที่แผ่น กระจก การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะอย่างไรของ สาร B ก.แก๊สเป็นของเหลว ข.ของเหลวเป็นของแข็ง ค.ของแข็งเป็นของเหลว ง.ของเหลวเป็นแก๊ส 2.3 ถ้านำสาร A วางในภาชนะ จนมีขนาดเล็กลง โดยการระเหิด สาร A คือสารใด ก.ก้อนหิน ข.ลูกเหม็น ค. น้ำแข็ง ง.น้ำหอม ใบงานที่ 5.4 เรื่อง ความร้อนกับการเปลี่ยนสถานะของสสาร ชื่อ....................................................................ชั้น.............เลขที่.......... คะแนน

76 คำชี้แจง ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปนี้ให้ถูกต้อง (8 คะแนน) 1. จากแผนผังการเปลี่ยนสถานะ ให้นำตัวอักษรเติมลงในช่องว่างให้สัมพันธ์กับข้อความต่อไปนี้(5 คะแนน) ____ฉ____ ของแข็ง ____ข____ การหลอมเหลว ____ค____ การกลายเป็นไอ ____ช____ แก๊ส ____ฌ____ ดูดความร้อน ____ญ____ คายความร้อน ____ก____ การระเหิด ____ง____ การแข็งตัว ____ช____ การระเหิดกลับ ____จ____ การควบแน่น 2. จากตาราง จงเลือกวงกลม ( )หน้าคำตอบที่ถูกต้องที่สุด (3 คะแนน) สาร A เป็นของแข็ง สีขาว มีกลิ่น สาร B เป็นของเหลวใส ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น สาร C เป็นของแข็ง สีขาว ไม่มีกลิ่น 2.1 เมื่อวางสาร C ไว้ในอากาศ จะมีขนาดเล็กลง การเปลี่ยนแปลงของสาร C เรียกว่าอะไร ก.การกลายเป็นไอ ข.การระเหิด ค. การหลอมเหลว ง.การระเหย 2.2 หากนำสาร B ไปต้ม แล้วนำแผ่นกระจกไปอังเหนือกาต้มน้ำ ขณะเดือดพบว่ามีหยดน้ำเกาะที่แผ่น กระจก การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นการเปลี่ยนแปลงสถานะอย่างไรของ สาร B ก.แก๊สเป็นของเหลว ข.ของเหลวเป็นของแข็ง ค.ของแข็งเป็นของเหลว ง.ของเหลวเป็นแก๊ส 2.3 ถ้านำสาร A วางในภาชนะ จนมีขนาดเล็กลง โดยการระเหิด สาร A คือสารใด ก.ก้อนหิน ข.ลูกเหม็น ค. น้ำแข็ง ง น้ำหอม ใบงานที่ 5.4 เรื่อง ความร้อนกับการเปลี่ยนสถานะของสสาร ชื่อ....................................................................ชั้น.............เลขที่.......... คะแนน 8 เฉลย

77 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 6 รายวิชา วิทยาศาสตร์2 รหัสวิชา ว21103 หน่วยการเรียนที่ 5 เรื่อง พลังงานความร้อน รวม 28 ชั่วโมง เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนผ่านของแข็ง เวลา 2 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวสุภาวดี เขียวหวาน ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด 1.1 สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ่ายโอนพลังงาน ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสสารและพลังงาน พลังงานในชีวิตประจำวัน ธรรมชาติ ของคลื่น ปรากฏการณ์ที่ เกี่ยวข้องกับเสียง แสง และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ 1.2 ตัวชี้วัด ม.1/6 สร้างแบบจำลองที่อธิบายการถ่ายโอนความร้อน โดยการนำความร้อนการพาความ ร้อนการแผ่รังสีความร้อนออกแบบเลือกใช้และสร้างอุปกรณ์ 2. สาระสำคัญ การถ่ายโอนความร้อนผ่านของแข็ง เป็นการถ่ายโอนความร้อนที่อาศัยตัวกลาง โดยที่ตัวกลางไม เคลื่อนที่ มีการถ่ายโอนความร้อนโดยการสั่นต่อเนื่องกันไปของอนุภาคที่เป็นตัวกลาง เรียกว่า การนำความร้อน นักเรียนควรสร้างแบบจำลองที่อธิบายการถ่ายโอนความร้อนของของแข็ง เพื่อนำความรู้เกี่ยวกับการนำความ ร้อนนำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้ จุดประสงค์การเรียนรู้ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 ด้านความรู้ (K) นักเรียนสามารถ 3.1.1 อธิบายการถ่ายโอนความร้อนผ่านของแข็งได้ 3.2 ด้านกระบวนการ (P) นักเรียนสามารถ 3.2.1 ทักษะการทดลอง 3.2.2 การเขียนรายงานการทดลอง 3.2.3 การนำเสนอข้อมูลหน้าชั้นเรียน

78 3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจคติทางวิทยาศาสตร์ (A) นักเรียนสามารถ 3.3.1 มีวินัย 3.3.2 ใฝ่เรียนรู้ 3.3.3 อยู่อย่างพอเพียง 3.3.4 มุ่งมั่นในการทำงาน 3.3.5 มีจิตสาธารณะ 3.4 สมรรถนะสำคัญของนักเรียน 3.4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 3.4.2 ความสามารถในการคิด 4. คุณลักษณะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (3R8C) 3R ทักษะพื้นฐานที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Reading คือ สามารถอ่านออก ✓ (W) Riteing คือ สามารถเขียนได้ ✓ (A) Rithmatic คือ มีทักษะในการคำนวณ 8C ทักษะต่างๆที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Critical thinking and problem solving ✓ Creativity and innovation Cross-cultural understanding Collaboration teamwork and leadership ✓ Communication information and media literacy ✓ Computing and IT literacy Career and learning skills Compassion ✓ 5. สาระการเรียนรู้ - การถ่ายโอนความร้อน - การนำความร้อน

79 6. กิจกรรมการเรียนการสอน กระบวนการเรียนรู้ วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) เทคนิคการเรียนรู้แบบเพื่อน คู่คิด(Think pair Share) 6.1 ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1. ศึกษาภาพแสดงแท่งเหล็กที่มีลูกชิ้นเสียบไว้หลายลูก ปลายด้านหนึ่งของแท่งเหล็กได้รับ ความร้อน 2. กระตุ้นให้นักเรียนคิดโดยใช้คำถามต่อไปนี้ - การถ่ายโอนความร้อนอย่างไร - ลูกชิ้นที่ตำแหน่งใดจะสุกก่อน 3. สังเกตภาพการปิ้งย่างบาร์บีคิว โดยมีส่วนที่เป็นแท่งเหล็กได้รับความร้อนและส่วนที่เป็น ด้ามจับ 4. ตั้งคำถามชวนคิดให้นักเรียนแสดงความคิดร่วมกัน โดยใช้คำถาม ดังต่อไปนี้ - ทำไมแท่งเหล็กจึงมีความร้อน - เหตุใดจึงต้องมีด้ามจับที่เป็นวัสดุอื่นที่ไม่ใช่เหล็ก - การที่อาหารสุกเป็นเพราะอะไร 5. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย เพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่กิจกรรมที่ 5.5 ความร้อนถ่ายโอน ผ่านของแข็งได้อย่างไร

80 6. แบ่งกลุ่มนักเรียนเป็นกลุ่มๆละ 4-5 คน (Group of Four) จำนวน 6 กลุ่ม โดยแบ่งหน้าที่ ความรับผิดชอบ โดยให้หมุนเวียนสลับไปเรื่อยๆดังนี้ 6.1 คุณอำนวย ทำหน้าที่ อำนวยความสะดวกต่าง 6.2 คุณวางแผน ทำหน้าที่ วางแผนในการทำงาน 6.3 คุณรวบรวม ทำหน้าที่ เก็บรวบรวมข้อมูลต่างๆ 6.4 คุณนำเสนอ ทำหน้าที่ นำเสนอผลงาน 7.ครูแจ้งข้อตกลงพร้อมสาธิตกับนักเรียนว่าเมื่อครูยกมือขวาขึ้น นักเรียนทุกคนต้องหยุด กิจกรรม ทุกอย่าง หยุดคุย 6.2 ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1. นักเรียนศึกษาวิธีดำเนินกิจกรรม 5.5 ความร้อนถ่ายโอนผ่านของแข็งได้อย่างไรจากนั้น ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายจุดประสงค์ของกิจกรรมและวิธีดำเนินกิจกรรมในหนังสือเรียน โดยใช้ คำถามดังนี้ 1.1 กิจกรรมนี้เกี่ยวกับเรื่องอะไร (แนวคำตอบ เรื่องการถ่ายโอนความร้อนของแผ่นอะลูมิเนียม) 1.2 การทำกิจกรรมมีขั้นตอนโดยสรุปอย่างไร (แนวคำตอบ เตรียมอุปกรณ์ตามภาพในหนังสือเรียน แล้วทำกิจกรรมเพื่อสังเกตการ เปลี่ยนแปลงของชิ้นเทียนไขซึ่งวางบนแผ่นอะลูมิเนียมที่ได้รับความร้อน จากนั้นสร้างแบบจำลองการ ถ่ายโอนความร้อนของของแข็ง และสืบค้นข้อมูลแบบจำลองการถ่ายโอนความร้อนของของแข็งจาก แหล่งที่เชื่อถือได้ เพื่อนำมาปรับปรุงแบบจำลองของตนเอง และนำเสนอ) 2. ซักถามเกี่ยวกับขั้นตอนการทำกิจกรรมที่นักเรียนยังไม่เข้าใจ จากนั้นครูและนักเรียนร่วม อภิปรายเพื่อแก้ไขสิ่งที่นักเรียนยังไม่เข้าใจ เน้นย้ำเกี่ยวกับวิธีการบันทึกผล ข้อควรระวังในการทำ กิจกรรม โดยใช้คำถามดังนี้ 2.1 ข้อควรระวังในการทำกิจกรรมนี้มีอะไรบ้าง (แนวคำตอบ นักเรียนตอบตามความเข้าใจ แต่ครูควรกำชับให้นักเรียนระวังการใช้ มือสัมผัสกับแผ่นอะลูมิเนียมที่ได้รับความร้อน) 2.2 นักเรียนต้องสังเกตหรือรวบรวมข้อมูลอะไรบ้าง และมีวิธีบันทึกผลอย่างไร (แนวคำตอบ สังเกตการเปลี่ยนแปลงของชิ้นเทียนไขเมื่อให้ความร้อนแก่แผ่น อะลูมิเนียม บันทึกสิ่งที่เกิดขึ้นและบันทึกผลการสังเกตอย่างละเอียด หรืออาจใช้กล้องบันทึกภาพนิ่ง หรือภาพเคลื่อนไหว) 3. นักเรียนร่วมกันปฏิบัติกิจกรรม สังเกตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นโดยการบันทึกภาพ เคลื่อนไหวจากโทรศัพท์มือถือ และบันทึกผลในใบกิจกรรม โดยครูคอยสังเกตการทำกิจกรรมของ นักเรียนอย่างใกล้ชิดและให้คำแนะนำตลอดการทำกิจกรรม 6.3 ขั้นอภิปรายและลงข้อสรุป (Explain)

81 1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงสถานการณ์ที่ครูได้เคยถามนักเรียนก่อนนำเข้าสู่ กิจกรรมว่าการนำลูกชิ้นหลายลูกเสียบกับแท่งเหล็กแล้วนำปลายด้านหนึ่งของแท่งเหล็กไปให้ความร้อน จะเกิดการถ่ายโอนความร้อนอย่างไร และลูกชิ้นที่ตำแหน่งใดจะสุกก่อน เพราะเหตุใด (แนวคำตอบ เกิดจากการนำความร้อนจากปลายแท่งเหล็กที่ได้รับความร้อนต่อเนื่องไปยัง บริเวณอื่นที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าซึ่งอยู่ข้างเคียง มีผลทำให้ลูกชิ้นที่เสียบไว้ใกล้กับปลายแท่งเหล็กด้านที่ ได้รับความร้อนสุกก่อนลูกที่อยู่ถัดไป) 2. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายโดยใช้การถามตอบเพื่อให้ได้ข้อสรุปว่า “การนำความ ร้อนเป็นการถ่ายโอนความร้อนโดยการสั่นของอนุภาค เมื่ออนุภาคซึ่งเป็นตัวกลางได้รับความร้อน อนุภาคนั้นจะสั่นมากขึ้น มีอุณหภูมิเพิ่มขึ้น และไปชนกับอนุภาคที่อยู่ข้างเคียง ทำให้อนุภาคที่อยู่ ข้างเคียงสั่นมากขึ้น และมีอุณหภูมิเพิ่มขึ้นตามไปด้วย ความร้อนจะถ่ายโอนจากบริเวณที่อยู่ใกล้แหล่ง พลังงานความร้อนไปยังบริเวณที่ห่างออกไป การนำความร้อนเกิดขึ้นกับสสารได้ทุกสถานะ สสารแต่ละ ชนิดจะนำความร้อนได้แตกต่างกัน ดังนั้นเราสามารถนำความรู้เกี่ยวกับการนำความร้อนไปใช้ในการ เลือกวัสดุให้เหมาะสมกับการใช้งาน” 6.4 ขั้นขยายความรู้(Elaborate) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มอภิปรายร่วมกันเพื่อวาดแบบจำลองการถ่ายโอนความร้อนผ่าน ของแข็ง โดยแสดงถึงการจัดเรียงอนุภาคของของแข็งเมื่อได้รับความร้อน จากนั้นนำเสนอแบบจำลองที่ สร้างขึ้นตามความคิดของตนเอง 2. นักเรียนยกตัวอย่างการนำความรู้เกี่ยวกับเรื่อง การนำความร้อนไปใช้ในกิจกรรมอื่น ๆ นอกเหนือจากในบทเรียนในชีวิตประจำวัน 3. นักเรียนทำใบกิจกรรมการถ่ายโอนความร้อนผ่านของแข็ง 4. ครูเชื่อมโยงความรู้ที่ได้เรียนรู้ไปสู่กิจกรรมต่อไปโดยใช้คำถามว่า “มีการถ่ายโอนความ ร้อนด้วยวิธีอื่นอีกหรือไม่ อย่างไร” 6.5 ขั้นประเมิน (Evaluation) 1. ตรวจใบกิจกรรมการถ่ายโอนความร้อนผ่านของแข็ง 7. ชิ้นงาน/ภาระงาน - ใบกิจกรรมการถ่ายโอนความร้อนผ่านของแข็ง - แบบจำลองการถ่ายโอนความร้อนผ่านของแข็ง 8. สื่อ/วัสดุอุปกรณ์/แหล่งเรียนรู้ สื่อ 1. Power Point เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนในชีวิตประจำวัน 2. หนังสือวิทยาศาสตร์ ม.1 สสวท. เล่ม 2 แหล่งเรียนรู้ 1. การสืบค้นข้อมูลแหล่งเครือข่าย Internet สืบค้นข้อมูลในหัวข้อ การถ่ายโอน ความร้อนในชีวิตประจำวัน

82 9. การวัดผลและประเมิลผลการเรียนรู้ รายการประเมิน การวัดผลประเมินผล การประเมิน วิธีการ เครื่องมือ การตีค่า เกณฑ์การตัดสิน 3.1 ด้านความรู้ (K) 3.1.1 อธิบายการถ่ายโอนความ ร้อนผ่านของแข็งได้ -ตรวจใบงาน ที่ 5.6 -ใบงานที่ 5.6 คะแนน รายข้อ แบบ 0/1 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 3.2 ด้านทักษะกระบวนการ (P) 3.2.1 การทดลอง 3.2.2 การเขียนรายงานการ ทดลอง 3.2.3 การนำเสนอหน้าชั้นเรียน ทดลอง เขียน รายงาน นำเสนอ ผลงาน หน้าชั้นเรียน แบบ ประเมิน การทดลอง แบบ ประเมิน การเขียน รายงาน การทดลอง แบบ ประเมินการ นำเสนอหน้า ชั้นเรียน พฤติกรรม 3 ระดับ พฤติกรรม 3 ระดับ พฤติกรรม 3 ระดับ เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80

83 9. การวัดและประเมินผล (ต่อ) รายการประเมิน การวัดผลประเมินผล การประเมิน วิธีการ เครื่องมือ การตีค่า เกณฑ์การตัดสิน 3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึง ประสงค์และเจคติทาง วิทยาศาสตร์ (A) 11. 1. มีวินัย 12. 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. อยู่อย่างพอเพียง 4. มุ่งมั่นในการทำงาน 5. มีจิตสาธารณะ การสังเกต พฤติกรรม แบบสังเกต เจตคติ ทาง วิทยาศาสตร์ ปฏิบัติได้ 2 คะแนน ปฏิบัติบ้าง 1 คะแนน ไม่ปฏิบัติ 0 คะแนน เกณฑ์ผ่าน ได้คะแนน 8 คะแนน จาก 10 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 80 3.4 สมรรถนะสำคัญของ นักเรียน 3.4.1 ความสามารถในการ สื่อสาร 3.4.2 ความสามารถในการคิด แบบประเมิน แบบประเมิน -การ นำเสนอ ข้อมูล -จากการ ทำงาน แผนผัง ความคิด พฤติกรรม 4 ระดับ พฤติกรรม 4 ระดับ เกณฑ์ผ่านคิดเป็น ร้อยละ 80 เกณฑ์ผ่านคิดเป็น ร้อยละ 80 10. บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ 1) ด้านความรู้ ความเข้าใจ (K) ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................

84 2) ด้านทักษะกระบวนการ (P) ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ........................................................................................................ ........................................................ 3) ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจตคติ (A) ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ 4) ด้านสมรรถนะ ........................................................................................................................................................ ........ ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ 5) ปัญหาและอุปสรรค และแนวทางการแก้ไข ................................................................................................................. ............................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ........................................................ ครูผู้สอน (นางสาวสุภาวดี เขียวหวาน) ครูชำนาญการพิเศษ บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ............................................................................................... ................................................................. ลงชื่อ................................................................ (นางนฤมล หวังมั่น) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์

85 บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของฝ่ายวิชาการ ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ................................................................. (นางสิริกานต์ วายโศรก) หัวหน้ากลุ่มบริหารวิชาการ บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการโรงเรียน ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ ลงชื่อ................................................................... (นางสาวกัลยกร จันทร์ดาอ่อน) รองผู้อำนวยการโรงเรียนสวายวิทยาคาร บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้อำนวยการโรงเรียน ....................................................................................................................................................... ......... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ ลงชื่อ................................................................... (นางสาวทองใบ ตลับทอง) ผู้อำนวยการโรงเรียนสวายวิทยาคาร

86 ใบกิจกรรมที่5.1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะเป็นอย่างไร คำชี้แจง : ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปให้ถูกต้อง (10 คะแนน) 1. การนำความร้อนคืออะไร (2 คะแนน) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 2. ฉนวนความร้อนคืออะไร (2 คะแนน) .............................................................................................................................................................................. .................................................................................................................................................................. ............ .............................................................................................................................................................................. 3. ยกตัวอย่างวัสดุที่เป็น ตัวนำความร้อน (Conductor) มา 5 ตัวอย่าง (2 คะแนน) 2.1 ......................................................................................................................................................... 2.2 ......................................................................................................................................................... 2.3 ......................................................................................................................................................... 2.4 ......................................................................................................................................................... 2.5 ......................................................................................................................................................... 4.ตัวนำความร้อนแตกต่างจากฉนวนความร้อนอย่างไร (2 คะแนน) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. 5. ถ้าหากมือของเราบังเอิญไปสัมผัสกับกาต้มน้ำ จะทำให้เรารู้สึกถึงความร้อนจากกา ซึ่งความร้อนนั้นก็อาจทำ ให้ผิวหนังของเราไหม้พองได้อีกด้วย เกิดจากสาเหตุใด(2 คะแนน) .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................. ใบกิจกรรม เรื่อง กำรถ่ำยโอนควำมร ้ อนผำ่นของแขง ็ ชื่อ ............................................................................ ชั้น ................... เลขที่ .............

87 ใบกิจกรรมที่5.1 แบบจำลองอนุภาคของสสารในแต่ละสถานะเป็นอย่างไร คำชี้แจง : ให้นักเรียนตอบคำถามต่อไปให้ถูกต้อง (10 คะแนน) 1. การนำความร้อนคืออะไร (2 คะแนน) คือ ปรากฏการณ์ที่พลังงานความร้อนถ่ายเทภายในวัตถุหนึ่ง ๆ หรือระหว่างวัตถุสองชิ้นที่สัมผัสกัน โดยมีทิศทางของการเคลื่อนที่ของพลังงานความร้อนจากบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงไปยังบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า โดยที่ตัวกลางไม่มีการเคลื่อนที่ การนำความร้อนเป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นบนชั้นอะตอมของอนุภาค เป็นหนึ่ง ในกระบวนการถ่ายเทความร้อน ในโลหะ 2. ฉนวนความร้อนคืออะไร (2 คะแนน) หมายถึงวัตถุที่ไม่ยอมให้ความร้อนเคลื่อนที่ ผ่านเข้าไปได้ หรือนำความร้อนได้ไม่ดี ได้แก่ อโลหะและ ก๊าซ เช่น ไม้ พลาสติก อากาศ 3. ยกตัวอย่างวัสดุที่เป็น ตัวนำความร้อน (Conductor) มา 5 ตัวอย่าง (2 คะแนน) 2.1 โลหะ 2.2 เงิน 2.3 ทองแดง 2.4 เหล็ก 2.5 อะลูมิเนียม 4.ตัวนำความร้อนแตกต่างจากฉนวนความร้อนอย่างไร (2 คะแนน) ตัวนำความร้อนเป็นวัสดุที่ยอมให้พลังงานความร้อนไหลผ่านไปได้ดีแต่แตกต่างจากฉนวนความร้อนที่ เป็นวัสดุที่ไม่ยอมให้พลังงานความร้อนไหลผ่านได้น้อย 5. ถ้าหากมือของเราบังเอิญไปสัมผัสกับกาต้มน้ำ จะทำให้เรารู้สึกถึงความร้อนจากกา ซึ่งความร้อนนั้นก็อาจทำ ให้ผิวหนังของเราไหม้พองได้อีกด้วย เกิดจากสาเหตุใด(2 คะแนน) สิ่งที่เกิดขึ้นเหล่านี้เป็นการถ่ายโอนความร้อนในรูปแบบของการนำความร้อน การนำความร้อน เกิดขึ้นผ่านการสั่นสะเทือนระหว่างโมเลกุลหรือกล่าวคือการนำความร้อนเป็นลักษณะการถ่ายเทความร้อนผ่าน โดยตรงจากวัตถุหนึ่งไปยังอีกวัตถุหนึ่งโดยการสัมผัสกัน เช่น การเอามือไปจับกาน้ำร้อน จะทำให้ความร้อน จากกาน้ำถ่ายเทไปยังมือ จึงทำให้รู้สึกร้อน ใบกิจกรรม เรื่อง กำรถ่ำยโอนควำมร ้ อนผำ่นของแขง ็ เฉลย ชื่อ ............................................................................ ชั้น ................... เลขที่ .............

88 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 7 รายวิชา วิทยาศาสตร์2 รหัสวิชา ว21103 หน่วยการเรียนที่ 5 เรื่อง พลังงานความร้อน รวม 28 ชั่วโมง เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนผ่านของเหลวและแก๊ส เวลา 2 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวสุภาวดี เขียวหวาน ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด 1.1 สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ่ายโอนพลังงาน ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสสารและพลังงาน พลังงานในชีวิตประจำวัน ธรรมชาติ ของคลื่น ปรากฏการณ์ที่ เกี่ยวข้องกับเสียง แสง และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ 1.2 ตัวชี้วัด ม.1/6 สร้างแบบจำลองที่อธิบายการถ่ายโอนความร้อน โดยการนำความร้อนการพาความ ร้อนการแผ่รังสีความร้อนออกแบบเลือกใช้และสร้างอุปกรณ์ 2. สาระสำคัญ การพาความร้อน เป็นการถ่ายเทความร้อนที่เกิดขึ้นได้ ในสสารสองสถานะคือ ของเหลวและก๊าซ เนื่องจากเป็นสิ่งที่สามารถเคลื่อนที่ได้โดยจะมีทิศทางลอยขึ้นเท่านั้น เนื่องจาก เมื่อสสารได้รับความร้อนจะมี การขยายตัว ทำให้ความหนาแน่นต่ำลง และสสารที่มีอุณหภูมิ ต่ำกว่า นักเรียนควรอธิบายการถ่ายโอนความ ร้อนโดยการพาความร้อน และนำความรู้เกี่ยวกับการพาความร้อนสามารถนำไปใช้อธิบายปรากฏการณ์ต่าง ๆ ได้ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 ด้านความรู้ (K) นักเรียนสามารถ 3.1.1 นักเรียนอธิบายการถ่ายโอนความร้อนโดยการพาความร้อน 3.2 ด้านกระบวนการ (P) นักเรียนสามารถ 3.2.1 ทักษะการทดลอง 3.2.2 การเขียนรายงานการทดลอง 3.2.3 การนำเสนอข้อมูลหน้าชั้นเรียน 3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจคติทางวิทยาศาสตร์ (A) นักเรียนสามารถ 3.3.1 มีวินัย 3.3.2 ใฝ่เรียนรู้ 3.3.3 อยู่อย่างพอเพียง

89 3.3.4 มุ่งมั่นในการทำงาน 3.3.5 มีจิตสาธารณะ 3.4 สมรรถนะสำคัญของนักเรียน 3.4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 3.4.2 ความสามารถในการคิด 4. คุณลักษณะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (3R8C) 3R ทักษะพื้นฐานที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Reading คือ สามารถอ่านออก ✓ (W) Riteing คือ สามารถเขียนได้ ✓ (A) Rithmatic คือ มีทักษะในการคำนวณ 8C ทักษะต่างๆที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Critical thinking and problem solving ✓ Creativity and innovation Cross-cultural understanding Collaboration teamwork and leadership ✓ Communication information and media literacy ✓ Computing and IT literacy Career and learning skills Compassion ✓ สาระการเรียนรู้ - การถ่ายโอนความร้อน - การพาความร้อน

90 6. กิจกรรมการเรียนการสอน กระบวนการเรียนรู้ วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) เทคนิคการเรียนรู้แบบ เพื่อนคู่คิด(Think pair Share) 6.1 ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1. กระตุ้นความสนใจนักเรียนเกี่ยวกับเรื่องการถ่ายโอนความร้อนวิธีต่าง ๆ โดยใช้ภาพที่ แสดงถึงการประกอบอาหารด้วยความร้อนวิธีต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการพาความร้อน 2. กระตุ้นให้นักเรียนคิดโดยใช้คำถามเพื่ออภิปราย ดังต่อไปนี้ - ในภาพแสดงวิธีการทำอาหารอะไรบ้าง ( แนวคำตอบ การนึ่ง การทอด ) - การประกอบอาหารแต่ละวิธี มีการถ่ายโอนความร้อนหรือไม่ อย่างไร (แนวคำตอบ นักเรียนตอบตามความเข้าใจของตนเองครูยังไม่เฉลยคำตอบ ) 3. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปราย เพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่กิจกรรมที่ 5.6 การถ่ายโอนความร้อน ของของเหลวและแก๊สได้อย่างไร 4. แบ่งกลุ่มนักเรียนเป็นกลุ่มๆละ 4-5 คน (Group of Four) จำนวน 6 กลุ่ม โดยแบ่ง หน้าที่ความรับผิดชอบ โดยให้หมุนเวียนสลับไปเรื่อยๆดังนี้ 4.1 คุณอำนวย ทำหน้าที่ อำนวยความสะดวกต่าง 4.2 คุณวางแผน ทำหน้าที่ วางแผนในการทำงาน 4.3 คุณรวบรวม ทำหน้าที่ เก็บรวบรวมข้อมูลต่างๆ 4.4 คุณนำเสนอ ทำหน้าที่ นำเสนอผลงาน

91 5. ครูแจ้งข้อตกลงพร้อมสาธิตกับนักเรียนว่าเมื่อครูยกมือขวาขึ้น นักเรียนทุกคนต้องหยุด กิจกรรม ทุกอย่าง หยุดคุย 6.2 ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1. นักเรียนศึกษากิจกรรม จากนั้นครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายจุดประสงค์และวิธีดำเนิน กิจกรรม 1.1 กิจกรรมนี้ศึกษาเกี่ยวกับเรื่องอะไร (แนวคำตอบ เรื่องการถ่ายโอนความร้อนของน้ำและอากาศ) 1.2 การทำกิจกรรมมีขั้นตอนโดยสรุปอย่างไร (แนวคำตอบ ตอนที่ 1 ให้ความร้อนแก่น้ำ สังเกตการเปลี่ยนแปลงของเมล็ดแมงลัก ในน้ำ วัดอุณหภูมิของน้ำเมื่อได้รับความร้อน สร้างแบบจำลองการถ่ายโอนความร้อนของของเหลวตาม ความคิดของกลุ่มและสืบค้นข้อมูลการถ่ายโอนความร้อนของของเหลวจากแหล่งที่เชื่อถือได้ แล้วนำมา ปรับปรุงแบบจำลองของตนเอง นำเสนอ ตอนที่ 2 แขวนพู่กระดาษให้สูงจากเทียนไข เมื่อจุดเทียนไข แล้ววัดอุณหภูมิของอากาศ สังเกตการเปลี่ยนแปลงของพู่กระดาษ สร้างแบบจำลองการถ่ายโอนความ ร้อนของแก๊สตามความคิดของกลุ่ม และสืบค้นข้อมูลการถ่ายโอนความร้อนของแก๊สจากแหล่งที่เชื่อถือ ได้ แล้วนำมาปรับปรุงแบบจำลองของตนเอง นำเสนอ ) 2. ซักถามเกี่ยวกับขั้นตอนการทำกิจกรรมที่นักเรียนยังไม่เข้าใจ จากนั้นครูและนักเรียนร่วม อภิปรายเพื่อแก้ไขสิ่งที่นักเรียนยังไม่เข้าใจ เน้นย้ำเกี่ยวกับวิธีการบันทึกผล ข้อควรระวังในการทำ กิจกรรม โดยใช้คำถามดังนี้ 2.1 ในตอนที่ 1 นักเรียนต้องติดตั้งเทอร์มอมิเตอร์วัดอุณหภูมิของน้ำที่ตำแหน่ง ใดบ้าง (จุ่มกระเปาะเทอร์มอมิเตอร์ลงในบริเวณใกล้กับก้นบีกเกอร์ และจุ่มอีกอันลงใน บริเวณใกล้กับผิวน้ำ ให้กระเปาะเทอร์มอมิเตอร์จมใต้ผิวน้ำ) 2.2 ในตอนที่ 1 สิ่งที่ต้องสังเกตและวัดมีอะไรบ้าง (สังเกตสิ่งที่เกิดขึ้นกับเมล็ดแมงลัก และวัดอุณหภูมิของน้ำบริเวณใกล้กับก้นบีกเกอร์ และบริเวณใกล้ผิวน้ำ ทุก ๆ 30 วินาที จนน้ำเดือด) 2.3 ในตอนที่ 2 นักเรียนต้องติดตั้งเทอร์มอมิเตอร์วัดอุณหภูมิของอากาศที่ตำแหน่ง ใดบ้าง (จัดเทอร์มอมิเตอร์ให้กระเปาะอยู่บริเวณปลายบนและปลายล่างของพู่กระดาษ) 2.4 ในตอนที่ 2 สิ่งที่ต้องสังเกตและวัดมีอะไรบ้าง (สังเกตสิ่งที่เกิดขึ้นกับพู่กระดาษ และวัดอุณหภูมิของอากาศที่ตำแหน่งปลายบนและ ปลายล่างของพู่กระดาษ ทุก ๆ 30 วินาที เป็นเวลา 3 นาที) 3. นักเรียนร่วมกันปฏิบัติกิจกรรม สังเกตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นโดยการบันทึกภาพ เคลื่อนไหวจากโทรศัพท์มือถือ และบันทึกผลลงในสมุด โดยครูคอยสังเกตการทำกิจกรรมของนักเรียน อย่างใกล้ชิดและให้คำแนะนำตลอดการทำกิจกรรม

92 6.3 ขั้นอภิปรายและลงข้อสรุป (Explain) 1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงสถานการณ์ที่ครูได้เคยถามนักเรียนก่อนนำเข้าสู่ กิจกรรมว่าการทอดอาหารจะเกิดการถ่ายโอนความร้อนอย่างไร และลูกชิ้นที่ตำแหน่งใดจะสุกก่อน เพราะเหตุใด (แนวคำตอบ เกิดจากการพาความร้อน เมื่อให้ความร้อนแก่น้ำมันในกระทะ โดยใช้เปลวไฟ ให้ความร้อนที่ก้นกระทะ น้ำมันด้านล่างได้รับความร้อนจะขยายตัวลอยขึ้นพาเอาความร้อนไปสู่ ตอนบน น้ำมันตอนบนที่เย็นกว่าก็จะจมลงและเมื่อได้รับความร้อนก็จะลอยตัวขึ้น หมุนเวียนเรื่อยไป จนน้ำมันในกระทะร้อนทั่วกัน ) 2. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายโดยใช้การถามตอบเพื่อให้ได้ข้อสรุปว่า “การพาความ ร้อน (heat convection) เป็นการถ่ายเทความร้อนที่เกิดขึ้นได้ ในสสารสองสถานะคือ ของเหลวและ ก๊าซ เนื่องจากเป็นสิ่งที่สามารถเคลื่อนที่ได้โดยจะมีทิศทางลอยขึ้นเท่านั้น เนื่องจาก เมื่อสสารได้รับ ความร้อนจะมีการขยายตัว ทำให้ความหนาแน่นต่ำลง และสสารที่มีอุณหภูมิ ต่ำกว่า” และความรู้ เกี่ยวกับการพาความร้อนสามารถนำไปใช้อธิบายปรากฏการณ์ต่าง ๆ ได้ 6.4 ขั้นขยายความรู้(Elaborate) 1. นักเรียนจับคู่กัน (Think pair share) เพื่อสรุปกิจกรรม 2. นักเรียนแต่ละกลุ่มอภิปรายร่วมกันเพื่อสร้างแบบจำลองการถ่ายโอนความร้อนของ ของเหลวและแก๊ส โดยการวาดภาพลงในกระดาษ และนำเสนอหน้าชั้นเรียน 3. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายเกี่ยวกับการนำความรู้เรื่องการพาความร้อนไปใช้ ประโยชน์ในการออกแบบระบบระบายอากาศในอาคาร นั่นคือการทำช่องเปิดหรือหน้าต่างบริเวณ ด้านบนอาคารหรือหลังคาเพื่อระบายอากาศที่มีอุณหภูมิสูงให้ออกจากอาคาร หรือนำความรู้มาใช้ อธิบายปรากฏการณ์ในธรรมชาติ เช่น การเกิดลม การเคลื่อนที่ของกระแสน้ำในมหาสมุทร เป็นต้น 6.5 ขั้นประเมิน (Evaluation) 1. ตรวจผลการทำกิจกรรมที่ 5.6 เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนของของเหลวและแก๊สได้ อย่างไร 2. ตรวจแบบจำลองการถ่ายโอนความร้อนของของเหลวและแก๊ส 3. นักเรียนเขียนแสดงความคิดเห็นว่าประทับใจอะไรบ้างจากการทำกิจกรรมลงในกระดาษ Post it ที่ครูเตรียมให้ (Exit Ticket) 7. ชิ้นงาน/ภาระงาน - แบบจำลองการถ่ายโอนความร้อนของของเหลวและแก๊ส 8. สื่อ/วัสดุอุปกรณ์/แหล่งเรียนรู้ สื่อ 1. Power Point เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนในชีวิตประจำวัน 2. หนังสือวิทยาศาสตร์ ม.1 สสวท. เล่ม 2

93 แหล่งเรียนรู้ 1. การสืบค้นข้อมูลแหล่งเครือข่าย Internet สืบค้นข้อมูลในหัวข้อ การถ่ายโอน ความร้อนในชีวิตประจำวัน 9. การวัดผลและประเมิลผลการเรียนรู้ รายการประเมิน การวัดผลประเมินผล การประเมิน วิธีการ เครื่องมือ การตีค่า เกณฑ์การตัดสิน 3.1 ด้านความรู้ (K) 3.1.1 นักเรียนอธิบายการถ่าย โอนความร้อนโดยการพาความ ร้อน -ตรวจใบงาน ที่ 5.7 -ใบงานที่ 5.7 คะแนน รายข้อ แบบ 0/1 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 3.2 ด้านทักษะกระบวนการ (P) 3.2.1 การทดลอง 3.2.2 การเขียนรายงานการ ทดลอง 3.2.3 การนำเสนอหน้าชั้นเรียน ทดลอง เขียน รายงาน นำเสนอ ผลงาน หน้าชั้นเรียน แบบ ประเมิน การทดลอง แบบ ประเมิน การเขียน รายงาน การทดลอง แบบ ประเมินการ นำเสนอหน้า ชั้นเรียน พฤติกรรม 3 ระดับ พฤติกรรม 3 ระดับ พฤติกรรม 3 ระดับ เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80 เกณฑ์การผ่าน คิดเป็นร้อยละ 80

94 9. การวัดและประเมินผล (ต่อ) รายการประเมิน การวัดผลประเมินผล การประเมิน วิธีการ เครื่องมือ การตีค่า เกณฑ์การตัดสิน 3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึง ประสงค์และเจคติทาง วิทยาศาสตร์ (A) 13. 1. มีวินัย 14. 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. อยู่อย่างพอเพียง 4. มุ่งมั่นในการทำงาน 5. มีจิตสาธารณะ การสังเกต พฤติกรรม แบบสังเกต เจตคติ ทาง วิทยาศาสตร์ ปฏิบัติได้ 2 คะแนน ปฏิบัติบ้าง 1 คะแนน ไม่ปฏิบัติ 0 คะแนน เกณฑ์ผ่าน ได้คะแนน 8 คะแนน จาก 10 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 80 3.4 สมรรถนะสำคัญของ นักเรียน 3.4.1 ความสามารถในการ สื่อสาร 3.4.2 ความสามารถในการคิด แบบประเมิน แบบประเมิน -การ นำเสนอ ข้อมูล -จากการ ทำงาน แผนผัง ความคิด พฤติกรรม 4 ระดับ พฤติกรรม 4 ระดับ เกณฑ์ผ่านคิดเป็น ร้อยละ 80 เกณฑ์ผ่านคิดเป็น ร้อยละ 80 10. บันทึกหลังการจัดการเรียนรู้ 1) ด้านความรู้ ความเข้าใจ (K) ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................

95 2) ด้านทักษะกระบวนการ (P) ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ 3) ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจตคติ (A) ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ........................................................................................................ ........................................................ 4) ด้านสมรรถนะ ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ 5) ปัญหาและอุปสรรค และแนวทางการแก้ไข ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ........................................................ ครูผู้สอน (นางสาวสุภาวดี เขียวหวาน) ครูชำนาญการพิเศษ บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของหัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ ลงชื่อ................................................................ (นางนฤมล หวังมั่น) หัวหน้ากลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์

96 บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของฝ่ายวิชาการ ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ................................................................................................................................................................ ลงชื่อ................................................................. (นางสิริกานต์ วายโศรก) หัวหน้ากลุ่มบริหารวิชาการ บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของรองผู้อำนวยการโรงเรียน ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ................................................................... (นางสาวกัลยกร จันทร์ดาอ่อน) รองผู้อำนวยการโรงเรียนสวายวิทยาคาร บันทึกความคิดเห็น/ข้อเสนอแนะของผู้อำนวยการโรงเรียน ............................................................................................................................. ................................... ................................................................................................................................................................ .......................................................................................................... ...................................................... ........................................................................................................ ........................................................ ลงชื่อ................................................................... (นางสาวทองใบ ตลับทอง) ผู้อำนวยการโรงเรียนสวายวิทยาคาร

97 แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 8 รายวิชา วิทยาศาสตร์2 รหัสวิชา ว21103 หน่วยการเรียนที่ 5 เรื่อง พลังงานความร้อน รวม 28 ชั่วโมง เรื่องการถ่ายโอนความร้อนโดยไม่อาศัยตัวกลาง เวลา 2 ชั่วโมง ครูผู้สอน นางสาวสุภาวดี เขียวหวาน ระดับชั้น มัธยมศึกษาปีที่ 1 1. มาตรฐานการเรียนรู้/ ตัวชี้วัด 1.1 สาระที่ 2 วิทยาศาสตร์กายภาพ มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ว 2.3 เข้าใจความหมายของพลังงาน การเปลี่ยนแปลงและการถ่ายโอนพลังงาน ปฏิสัมพันธ์ระหว่างสสารและพลังงาน พลังงานในชีวิตประจำวัน ธรรมชาติ ของคลื่น ปรากฏการณ์ที่ เกี่ยวข้องกับเสียง แสง และคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ 1.2 ตัวชี้วัด ม.1/6 สร้างแบบจำลองที่อธิบายการถ่ายโอนความร้อน โดยการนำความร้อนการพาความ ร้อนการแผ่รังสีความร้อนออกแบบเลือกใช้และสร้างอุปกรณ์ 2. สาระสำคัญ การแผ่รังสีความร้อน เป็นการถ่ายโอนความร้อนโดยไม่ต้องอาศัยตัวกลางที่เป็นอนุภาคของสสาร เป็น การถ่ายโอนพลังงานความร้อนจากบริเวณที่มีอุณหภูมิสูงกว่า ไปยังบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า โดยเป็นการถ่าย โอนพลังงานความร้อนแบบการแผ่รังสีความร้อน ความร้อนถ่ายโอนโดยแผ่รังสีอินฟราเรดซึ่งเป็นคลื่น แม่เหล็กไฟฟ้า ซึ่งนักเรียนสามารถสร้างแบบจำลองที่อธิบายการถ่ายโอนความร้อนโดยการการแผ่รังสีความ ร้อน รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ 3. จุดประสงค์การเรียนรู้ 3.1 ด้านความรู้ (K) นักเรียนสามารถ 3.1.1อธิบายการถ่ายโอนความร้อนโดยการการแผ่รังสีความร้อนได้ 3.2 ด้านกระบวนการ (P) นักเรียนสามารถ 3.2.1 ทักษะการทดลอง 3.2.2 การเขียนรายงานการทดลอง 3.2.3 การนำเสนอข้อมูลหน้าชั้นเรียน 3.3 ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์และเจคติทางวิทยาศาสตร์ (A) นักเรียนสามารถ 3.3.1 มีวินัย 3.3.2 ใฝ่เรียนรู้

98 3.3.3 อยู่อย่างพอเพียง 3.3.4 มุ่งมั่นในการทำงาน 3.3.5 มีจิตสาธารณะ 3.4 สมรรถนะสำคัญของนักเรียน 3.4.1 ความสามารถในการสื่อสาร 3.4.2 ความสามารถในการคิด 4. คุณลักษณะของผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 (3R8C) 3R ทักษะพื้นฐานที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Reading คือ สามารถอ่านออก ✓ (W) Riteing คือ สามารถเขียนได้ ✓ (A) Rithmatic คือ มีทักษะในการคำนวณ 8C ทักษะต่างๆที่จำเป็น ปรากฏในแผนการจัดการเรียนรู้ (กาเครื่องหมาย ✓ ) Critical thinking and problem solving ✓ Creativity and innovation Cross-cultural understanding Collaboration teamwork and leadership ✓ Communication information and media literacy ✓ Computing and IT literacy Career and learning skills Compassion ✓ 5. สาระการเรียนรู้ - การแผ่รังสีความร้อน 6. กิจกรรมการเรียนการสอน กระบวนการเรียนรู้ วิธีสอนแบบสืบเสาะหาความรู้ (Inquiry Method : 5E) 6.1 ขั้นสร้างความสนใจ (Engagement) 1. กระตุ้นความสนใจนักเรียนเกี่ยวกับเรื่องการถ่ายโอนความร้อน แบบแผ่รังสีความร้อน โดยใช้ภาพที่การตากผ้ากลางแจ้ง

99 2. ครูกระตุ้นให้นักเรียนคิดโดยใช้คำถามเพื่ออภิปราย ดังต่อไปนี้ - ในภาพเป็นภาพอะไร ( แนวคำตอบ การตากผ้า ) - ทำไมการตากผ้ากลางแดดจึงแห้งรวดเร็วกว่าตากในร่ม (แนวคำตอบ นักเรียนตอบตามความเข้าใจของตนเองครูยังไม่เฉลยคำตอบ ) - การตากผ้า มีการถ่ายโอนความร้อนหรือไม่ อย่างไร (แนวคำตอบ นักเรียนตอบตามความเข้าใจของตนเองครูยังไม่เฉลยคำตอบ ) 3. นักเรียนสังเกตภาพการนั่งผิงไฟในกิจกรรมรอบกองไฟของลูกเสือ ว่ามีสิ่งใดบ้าง มีความ เกี่ยวข้องกับการถ่ายโอนความร้อนหรือไม่ อย่างไร (แนวคำตอบ นักเรียนตอบตามความเข้าใจของตนเองครูยังไม่เฉลยคำตอบ ) 4. ครูร่วมกันอภิปราย เพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่กิจกรรมที่ 5.7 การถ่ายโอนความร้อนโดยไม่อาศัย ตัวกลางเป็นอย่างไร 5. แบ่งกลุ่มนักเรียนเป็นกลุ่มๆละ 4-5 คน (Group of Four) จำนวน 6 กลุ่ม โดยแบ่ง หน้าที่ความรับผิดชอบ โดยให้หมุนเวียนสลับไปเรื่อยๆดังนี้ 5.1 คุณอำนวย ทำหน้าที่ อำนวยความสะดวกต่าง 5.2 คุณวางแผน ทำหน้าที่ วางแผนในการทำงาน 5.3 คุณรวบรวม ทำหน้าที่ เก็บรวบรวมข้อมูลต่างๆ 5.4 คุณนำเสนอ ทำหน้าที่ นำเสนอผลงาน

100 6. ครูแจ้งข้อตกลงพร้อมสาธิตกับนักเรียนว่าเมื่อครูยกมือขวาขึ้น นักเรียนทุกคนต้องหยุด กิจกรรม ทุกอย่าง หยุดคุย 6.2 ขั้นสำรวจและค้นหา (Exploration) 1. นักเรียนแต่ละกลุ่มศึกษากิจกรรม 5.7 เรื่อง การถ่ายโอนความร้อนโดยไม่อาศัยตัวกลาง เป็นอย่างไร 2. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายจุดประสงค์และวิธีดำเนินกิจกรรม โดยใช้คำถามดังนี้ 2.1 กิจกรรมนี้เกี่ยวกับเรื่องอะไร (แนวคำตอบ เรื่องการถ่ายโอนความร้อนโดยไม่อาศัยตัวกลาง) 2.2 การทำกิจกรรมมีขั้นตอนโดยสรุปอย่างไร (แนวคำตอบ สืบค้นข้อมูลและสร้างแบบจำลองการถ่ายโอน ความร้อนโดยไม่อาศัยตัวกลาง) 2.3 การสืบค้นข้อมูลให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้องควรทำอย่างไร (แนวคำตอบ ต้องสืบค้นข้อมูลจากแหล่งที่เชื่อถือได้ เช่น เว็บไซต์ของสถาบันการศึกษา หน่วยงานที่มีความเชี่ยวชาญและเกี่ยวข้อง) 3. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายซักถามเกี่ยวกับขั้นตอนการทำกิจกรรมที่นักเรียนยังไม่ เข้าใจ เน้นย้ำเกี่ยวกับวิธีการบันทึกผล ข้อควรระวังในการทำกิจกรรม 4. นักเรียนร่วมกันทำกิจกรรมตามวิธีการในหนังสือเรียน สังเกตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น โดยการบันทึกภาพเคลื่อนไหวจากโทรศัพท์มือถือ และบันทึกผลลงในสมุด โดยครูคอยสังเกตการทำ กิจกรรมของนักเรียนอย่างใกล้ชิดและให้คำแนะนำตลอดการทำกิจกรรม 6.3 ขั้นอภิปรายและลงข้อสรุป (Explain) 1. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงสถานการณ์ที่ครูได้เคยถามนักเรียนก่อนนำเข้าสู่ กิจกรรมว่าการนั่งผิงไฟในกิจกรรมรอบกองไฟของลูกเสือจะเกิดการถ่ายโอนความร้อนอย่างไร (แนวคำตอบ เกิดจากการแผ่รังสีความร้อน เป็นการถ่ายโอนพลังงานความร้อนจากบริเวณที่ มีอุณหภูมิสูงกว่า ไปยังบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำกว่า โดยไม่จำเป็นต้องอาศัยตัวกลางในการถ่ายโอนความ ร้อน โดยความร้อนจากการผิงไฟได้จากพลังงานความร้อนบริเวณกองไฟถ่ายโอนมายังผิวหนังของคน รอบกองไฟจึงทำให้รู้สึกร้อนได้โดยไม่ต้องสัมผัสหรืออาศัยตัวกลางอื่นใด 2. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายถึงการแผ่รังสีความร้อนที่นักเรียนสามารถพบได้ใน ชีวิตประจำวัน (แนวคำตอบ การตากผ้า การตากปลาแห้ง ดวงอาทิตย์แผ่รังสีความร้อนมายังโลก พลังงาน รังสีความร้อนซึ่งอยู่ในรูปของคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า) 3. ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายโดยใช้การถามตอบเพื่อให้ได้ข้อสรุปว่า “การแผ่รังสี ความร้อนเป็นการถ่ายโอนความร้อนโดยไม่ต้องอาศัยตัวกลางที่เป็นอนุภาคของสสาร แต่ความร้อนถ่าย โอนโดยแผ่รังสีอินฟราเรดซึ่งเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า” และความรู้เกี่ยวกับการพาความร้อนสามารถ นำไปใช้อธิบายปรากฏการณ์ต่าง ๆ ได้