ชุดการเรียนรู้ด้วยตนเอง เรื่อง การวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 เล่มที่ 3

หน้า 48

เอกสารประกอบการปฏบิ ัติกิจกรรมท่ี 1.2

การออกแบบการวัดและประเมินผลปลายปี/ปลายภาค
ในการประเมินผลการเรยี นร้ตู ามกล่มุ สาระการเรียนรู้ ครูผสู้ อนต้องกำหนดคะแนนการ
ประเมนิ เป็น 2 ส่วน คือ คะแนนการประเมนิ ระหว่างเรียน และคะแนนการประเมนิ ปลายปรี ะดบั
ประถมศึกษา/ปลายภาคระดับมธั ยมศึกษา โดยคะแนนระหว่างเรียน ได้มาจาก คะแนนราย
หนว่ ย การเรียนรูต้ ามสดั ส่วนที่กำหนดไว้ในโครงสรา้ งรายวิชา และคะแนนปลายปี/ปลายภาค
ได้มาจาก การทดสอบปลายปี/ปลายภาค หรอื การปฏบิ ตั ิภาระงาน/ชน้ิ งาน ตามสัดส่วนทีก่ ำหนด
ไว้ใน โครงสรา้ งรายวิชา และท่รี ะบุไวใ้ นระเบียบวา่ ด้วยการวดั และประเมนิ ผลของสถานศึกษา
ดงั ตวั อยา่ ง การออกแบบของคณุ ครูปัทมาจากกรณีศึกษาตอ่ ไปน้ี

กรณศี กึ ษา

ตามท่ีครปู ัทมาวางแผนไว้ต้ังแตต่ อนจดั ทำโครงสร้างรายวิชาว่าจะเก็บคะแนนอะไร

อยา่ งไรบ้าง ครูปัทมาจึงแจ้งให้นักเรยี นทราบล่วงหน้า ตัง้ แต่ชวั่ โมงแรกของการเรยี นการสอน

วชิ าคณติ ศาสตร์ ป.4 คะแนน ว่าการตัดสินผลการเรียนวิชาคณิตศาสตรจ์ ะเก็บ
ระหว่างเรยี น 70% เกบ็ จาก คะแนน จากอะไร แลว้ แจง้ ใหผ้ ปู้ กครองทราบ
ตลอดจน ตดิ ไวท้ ี่บอร์ดหนา้ ชนั้ เรยี น
ผลงาน 13 หน่วยการเรียนรู้ 70 คะแนน

คะแนนปลายปี 30% เกบ็ จาก
การปฏบิ ตั งิ าน 10 คะแนน

(ประเมินจากแฟม้ สะสมงาน)

สอบปลายปี 20 คะแนน

ในส่วนของการวัดผลปลายปี ซึง่ ประกอบด้วยการสอบและการประเมินแฟม้ สะสมงาน
ครปู ัทมาดำเนนิ การดงั นี้

1. วางแผนการประเมนิ แฟม้ สะสมงาน (portfolio)
ครปู ทั มากำหนดเปา้ หมายประเมนิ ความสามารถตามมาตรฐาน/ตวั ช้ีวดั ช้ันปี
ซ่งึ ความสามารถตามตัวชี้วดั เหลา่ นี้ ตอ้ งใช้เวลาในการพัฒนา จึงต้องการให้นักเรยี นเกิดพัฒนา
การจากการฝึกฝนจนเพียงพอก่อนตดั สินให้คะแนน ครูปัทมาเหน็ ว่าแฟม้ สะสมงานเปน็ วิธีท่ี
เหมาะสมที่สดุ สงิ่ ทีค่ รปู ทั มาทำตลอดปกี ารศึกษาเก่ียวกับการประเมนิ ดว้ ยแฟ้มสะสมงาน มดี งั น้ี
1.1 อธบิ ายให้นกั เรียนเขา้ ใจว่าแฟม้ นี้ คือ ท่ีเก็บบนั ทึกความเพียรพยายาม
ความอุตสาหะ ความก้าวหน้า และผลสัมฤทธ์ิทางการเรียนของนักเรียน

หน้า 49

1.2 ฝึกนกั เรยี นในการรวบรวมชน้ิ งานตา่ ง ๆ เก็บเขา้ แฟม้ กอ่ น เม่ือถงึ ระยะหนง่ึ
ให้นักเรียนนำงานมาทบทวนแล้วคดั เลือกงานท่ีตอ้ งการเกบ็ เข้าแฟม้ เป็นหมวดหมู่
แลว้ เขยี นบันทึก สะท้อนการเรียนรู้ 1 ย่อหน้า ใหค้ รอบคลมุ ประเดน็ ตอ่ ไปนี้

- เป็นงานทีเ่ กี่ยวกบั การเรียนเร่ืองอะไร ให้เขยี นหวั ข้อเร่อื งทเ่ี รียน
- ได้เรียนรอู้ ะไร มคี วามรูอ้ ะไรเกดิ ขึน้ จากการทำงานเหลา่ น้ัน
- ทำไมจงึ เลือกเก็บงานเหลา่ น้ัน

หมายเหตุ
ความรู้เรื่องการเขยี นสะท้อนการเรียนรู้ (Journals) และการประเมนิ ด้วยแฟ้มสะสมงาน

(portfolio) ศึกษาไดจ้ าก ชดุ ฝึกอบรมการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ เรือ่ งที่ 2 การสรา้ งและ
พฒั นาเคร่ืองมือวดั และประเมินผลการเรียนรู้ ใบความรูท้ ี่ 2.1 วิธกี ารและเครื่องมือวดั และประเมิน
ผลการเรยี นรู้

1.3 กำหนดคณุ ภาพของแฟม้ สะสมงาน เพ่ือนกั เรียนใชเ้ ป็นแนวทางในการเกบ็ รวบรวม
ข้อมูลและจดั แฟม้ ครปู ัทมาชี้แจงใหน้ กั เรยี นเข้าใจว่าแฟ้มควรมหี ลกั ฐานการเรียนรู้ประเภท
ใดบา้ ง เพอื่ จะสามารถประเมินพฒั นาการตามตวั ชี้วัดทก่ี ำหนด

หลักฐานการเรยี นรทู้ ี่เกบ็ ในแฟม้ สะสมผลงาน
• การบ้าน/ผลงานที่แสดงวิธที ำทน่ี กั เรยี นคิดเอง ทำเอง
• งานทเ่ี ห็นความก้าวหนา้ (ตงั้ แตเ่ รม่ิ ตน้ ทำ ไมเ่ ขา้ ใจ ทำผิด ปรับปรุงแกไ้ ข
จนกระท่ังทำไดส้ มบรู ณ)์
• การเขยี นบรรยาย/อธบิ ายงานแต่ละช้นิ
• ปญั หา คำถามทนี่ ักเรียนคดิ ขน้ึ เพ่ิมเตมิ อาจแสดงคำตอบ วิธที ำ
(ทั้งท่ี เสรจ็ สมบูรณ์ และท่ยี ังทำไม่เสรจ็ )
• บนั ทกึ สะทอ้ นการเรยี นรู้ (ท้งั สว่ นทท่ี ำไดด้ ี และสว่ นที่ตอ้ งแกไ้ ขปรบั ปรุง)
• งานจากวชิ าอื่นท่แี สดงใหเ้ ห็นวา่ มกี ารนำความร้วู ิชาคณติ ศาสตรท์ ่เี รยี นมา ไปใช้
• รายงานกลมุ่ ทม่ี ีบอกไว้ด้วยว่านกั เรียนทำอะไร
• ผลการประเมนิ ของครู โดยเพอื่ น และการประเมินตนเอง

หน้า 50

1.4 ครูปัทมาให้นกั เรียนชว่ ยกนั กำหนดเกณฑ์การประเมินแฟ้มสะสมงาน ซง่ึ ได้
คำตอบทม่ี าของเกณฑ์หลากหลาย เช่น เนอื้ หาของหน่วยการเรียนรู้ งานในวิชาอื่นทีน่ ำความรู้
ทางคณติ ศาสตรไ์ ปใช้ การสรปุ เหตผุ ลอธิบายความเข้าใจในสิง่ ทเ่ี รียนรู้ การแก้ปัญหาด้วยวธิ กี าร
ต่าง ๆ ความคดิ ริเริม่ สร้างสรรค์ ทัง้ ในการนำเสนองานและวธิ ีแก้โจทยป์ ญั หา

จากน้ันครูปทั มาและนกั เรียนไดร้ ว่ มกันสรปุ ว่าเกณฑ์การประเมินแฟ้มสะสมงานควรมี
1) ความสมบรู ณ์ครบถว้ นของช้นิ งาน (จากหนว่ ยการเรียนรู้ทัง้ 13 หน่วยการเรียนรู)้
2) คุณภาพชิ้นงาน
3) การสะท้อน วิพากษ์ วิจารณ์ชน้ิ งาน
4) การนำเสนอในภาพรวม
โดยครปู ทั มาให้ความสำคัญกบั การสะท้อน วพิ ากษ์ วจิ ารณ์ช้ินงานมากท่สี ุด เพราะ
แฟ้มสะสมงานจะมคี ุณคา่ หากผู้เป็นเจา้ ของได้สะทอ้ นข้อคน้ พบทีไ่ ดจ้ ากการทำงานของตนเอง
เพือ่ นำไปสกู่ ารปรับปรงุ และพัฒนาตนเองให้ดขี ึน้ ต่อไป

หน้า 51

ตัวอย่างเกณฑก์ ารประเมนิ แฟ้มสะสนงาน

รายการ 4 (ดีเดลศิ ) ระดับคณุ ภาพ 1 (ปรับปรงุ ) 0 น้ำหนกั
ประเมิน 3 (ด)ี 2 (พอใช้) คะแนน

1. ความสมบูรณ์ มีช้ินงาน/หลกั ฐาน มีชน้ิ งาน/หลักฐาน มชี นิ้ งาน/หลกั ฐาน มชี ิน้ งานไมถ่ ึง 50% 1
การเรยี นรคู้ รบ การเรยี นรคู้ รบ การเรยี นรู้ทกี่ ำหนด ของจำนวนช้ินงาน 1
ตามทีก่ ำหนดและมี ตามทีก่ ำหนดและมี ครบท้งั หมด ท้งั หมด ไ ่ม ่สงงาน
ช้ินงานนอกเหนอื ชิน้ งานนอกเหนือ 2
เพมิ่ เตมิ จำนวนมาก เพ่ิมเติมเล็กน้อย
1
2. คุณภาพชนิ้ งาน ชน้ิ งานแสดงให้เห็น ช้นิ งานแสดงให้เห็น ชนิ้ งานแสดงให้เหน็ ช้นิ งานไม่แสดงวา่ มี
อย่างชัดเจนวา่ มี อยา่ งชัดเจนวา่ มี อย่างชัดเจนวา่ มี ความรู้ ทกั ษะ
ความรู้ทกั ษะ ความรู้ทกั ษะ ความรทู้ กั ษะ ความสามารถตาม ไ ่มส่งงาน
ความสามารถตาม ความสามารถตาม ความสามารถตาม มาตรฐาน/ตัวชวี้ ดั ชัน้ ปี
มาตรฐาน/ตัวช้วี ัด มาตรฐาน/ตัวชว้ี ดั มาตรฐาน/ตัวช้วี ดั มีความเข้าใจนอ้ ยมาก
ชน้ั ปี อยใู่ นระดับดี ชน้ั ปี อยู่ในระดบั ดี ชั้นปี อยูใ่ นระดบั จึงไมส่ ามารถนำไป
มากชนิ้ งานแสดงให้ ชนิ้ งานแสดงใหเ้ หน็ พอใชช้ น้ิ งานแสดง ประยกุ ตใ์ ช้ได้
เห็นความคดิ รวบ ความเข้าใจและการ ใหเ้ ห็นความ
ยอดทาง นำความร้ไู ป พยายามนำความรู้
คณติ ศาสตร์และการ ประยกุ ต์ใช้ ไปประยกุ ต์ใช้
นำความร้ไู ป
ประยกุ ตใ์ ช้

3. การสะทอ้ น/ การสะท้อนงานได้ การสะท้อนงานได้ การสะทอ้ นงาน การสะทอ้ นงานแสดง
วพิ ากษ์/วจิ ารณ์ ให้เหตุผล ให้เหตผุ ล แสดงให้เห็นถงึ ความ ให้เหน็ ถงึ ความ
ประกอบการ ประกอบการให้ พยายามในการให้ พยายามในการหา
สะทอ้ นส่วนที่ทำได้ ข้อเสนอแนะ สว่ นที่ เหตผุ ลประกอบการ เหตผุ ลประกอบการให้ ไม่ส่งงาน
ดีแลว้ และส่วนท่ตี อ้ ง ต้องปรับปรงุ โดย ใหข้ ้อเสนอแนะ ขอ้ เสนอแนะทางเลอื ก
ปรับปรุง โดยให้ เสนอทางเลือกที่ ทางเลอื กทเ่ี ปน็ ไปได้ นอ้ ยมาก
ขอ้ เสนอแนะ เป็นไปได้ใน
ทางเลือก สถานการณ์
ที่เปน็ ไปได้ใน จริง
สถานการณ์จรงิ

4. การนำเสนอใน มกี ารแนะนำงาน มีการแนะนำงาน มกี ารแนะนำงาน ขาดการแนะนำงาน
ภาพรวม อยา่ งชัดเจนและเป็น อยา่ งเป็นระบบดี การจัดไมค่ ่อยเป็น และการจดั ไม่เปน็
ระบบดีนำเสนอ นำเสนอแสดงให้เหน็ ระบบแสดงให้เหน็ ระบบ
อย่างสร้างสรรค์และ ความเชอื่ มโยง ความเชอ่ื มโยง ไม่ ่สงงาน
แสดงใหเ้ หน็ ความ ระหว่างช้นิ งาน ระหว่างช้นิ งานเพยี ง
เช่ือมโยง บางสว่ น
ระหว่างชน้ิ งาน

เกณฑก์ ารตดั สนิ คุณภาพ

ชว่ งคะแนน ระดับคณุ ภาพ หมายเหตุ ทั้งน้ี เมือ่ ครูใหค้ ะแนนนักเรยี นแลว้ จากคะแนนเตม็
16 - 20 ดีเลศิ 20 คะแนน ครูปัทมาตอ้ งปรับคะแนนใหเ้ ปน็
11 - 15 ดี คะแนนตามทกี่ ำหนดเปน็ คะแนนปลายปี 10 คะแนน
6 - 10 พอใช้
0- 5 ปรบั ปรุง วิธีคดิ
คะแนนที่ น.ร. ได้ x คะแนนท่กี ำหนด (ปลายปี)
คะแนนเตม็

หน้า 52

2. กำหนดโครงสรา้ งข้อสอบปลายปี
เพือ่ วัดความรู้ความสามารถทางคณิตศาสตรต์ ามมาตรฐาน/ตัวช้ีวดั ช้ันปี ชั้นประถม

ศกึ ษาปีที่ 4 ครปู ทั มากำหนดวิธีการประเมินผลปลายภาคโดยใช้ข้อสอบท้งั หมด 35 ข้อ
(20 คะแนน) แบง่ เปน็

• ข้อสอบเลือกตอบ 20 ข้อ จบั คู่ 10 ข้อ (ขอ้ ละ 0.50 คะแนน)
• ขอ้ สอบอัตนยั 5 ขอ้ (ข้อละ 1 คะแนน)
ซ่งึ กอ่ นออกขอ้ สอบครูปทั มาไดว้ เิ คราะหม์ าตรฐานการเรียนร/ู้ ตวั ชวี้ ัดช้นั ปี ในการ
วเิ คราะหข์ ้อสอบตามพฤติกรรมของบลมู (Bloom’s Taxonomy) โดยมรี ายละเอยี ด
ของโครงสร้างข้อสอบ ดงั นี้

ตารางวิเคราะห์ขอ้ สอบกลุม่ สาระการเรยี นรู้คณิตศาสตร์ ช้ันประถมศึกษาปที ่ี 4

สาระ มาตรฐาน ตัวชีว้ ัด รปู แบบ ความรู้ ความรู้/ทกั ษะตามตัวชีว้ ดั (จำนวนขอ้ ) รวม
ขอ้ สอบ ทกั ษะและกระบวนการคดิ
ความจำ ความเข้าใจ การประเมิน 1
1. จำนวนและ ค 1.1 1 เลือกตอบ การนำไปใช้ การวิเคราะห์ การสงั เคราะห์ 1
✓(1) ✓(1) 1
การดำเนินการ 2 เลือกตอบ ✓(1) 2
✓(1) ✓(2) 1 1
ค 1.2 1 อตั นยั 2 6
12
2 อตั นยั

3 เลอื กตอบ

รวมจำนวนขอ้ สอบ สาระท่ี 1 จำนวนและการดำเนินการ

สาระ มาตรฐาน ตัวชวี้ ดั รูปแบบ ความรู้ ความรู้/ทกั ษะตามตัวช้ีวดั (จำนวนขอ้ ) การประเมิน รวม
ขอ้ สอบ ทักษะและกระบวนการคดิ
2. การวัด ค 2.1 1 ความจำ ความเข้าใจ ✓(1) 1
2 เลอื กตอบ การนำไปใช้ การวเิ คราะห์ การสังเคราะห์ 1
3 เลอื กตอบ ✓(1) 1
4 เลอื กตอบ ✓(1) ✓(1) 1
เลอื กตอบ ✓(1) 1
ค 2.2 1 เลือกตอบ ✓(1) 1
2 เลอื กตอบ ✓(1) ✓(1) ✓(2) 1
3 เลือกตอบ 21 7
4
รวมจำนวนขอ้ สอบ สาระท่ี 2 การวดั

หน้า 53

สาระ มาตรฐาน ตวั ช้ีวดั รูปแบบ ความรู้ ความรู/้ ทกั ษะตามตวั ชว้ี ัด (จำนวนขอ้ ) รวม
ข้อสอบ ทกั ษะและกระบวนการคิด
3. เรขาคณติ ค 3.1 1 ความจำ ความเขา้ ใจ 1
2 เลอื กตอบ การนำไปใช้ การวิเคราะห์ การสังเคราะห์ การประเมิน 1
3 เลอื กตอบ ✓(1) 1
4 เลอื กตอบ ✓(1) ✓(1) 1
5 เลือกตอบ ✓(1) 1 1
เลอื กตอบ ✓(1) 1
ค 3.2 1 อัตนยั ✓(1) 6
รวมจำนวนขอ้ สอบ สาระท่ี 3 เรขาคณิต
5

สาระ มาตรฐาน ตัวชว้ี ัด รปู แบบ ความรู้ ความร้/ู ทักษะตามตัวชี้วดั (จำนวนข้อ) การประเมนิ รวม
ขอ้ สอบ ทักษะและกระบวนการคิด
4. พีชคณิต ค 4.1 1 ความจำ ความเข้าใจ 1
2 เลอื กตอบ การนำไปใช้ การวิเคราะห์ การสังเคราะห์ 1
เลือกตอบ 2
รวมจำนวนขอ้ สอบ สาระที่ 4 พีชคณติ ✓(1)
✓(1)

2

สาระ มาตรฐาน ตัวชว้ี ัด รปู แบบ ความรู้ ความร/ู้ ทกั ษะตามตวั ชว้ี ดั (จำนวนขอ้ ) รวม
ข้อสอบ ทกั ษะและกระบวนการคิด
ความจำ ความเขา้ ใจ 1
5. การวเิ คราะห์ ค 5.1 1 เลือกตอบ การนำไปใช้ การวิเคราะห์ การสงั เคราะห์ การประเมนิ 2
✓(1) 1
ข้อมูลและความ 2 เลอื กตอบ ✓(2) ✓(1) 4
น่าจะเปน็ 3 อตั นยั 1
3
รวมจำนวนขอ้ สอบ สาระที่ 5 การวเิ คราะห์ ขอ้ มูลและ

ความน่าจะเป็น

สาระ มาตรฐาน ตวั ชี้วัด รูปแบบ ความรู้ ความร/ู้ ทักษะตามตัวชี้วัด (จำนวนขอ้ ) รวม
ข้อสอบ ทกั ษะและกระบวนการคิด
2
ความจำ ความเขา้ ใจ การนำไปใช้ การวเิ คราะห์ การสังเคราะห์ การประเมนิ 2
2
6. ทกั ษะและ ค 6.1 1 จบั คู่ ✓(2) ✓(2) 2
2 2
กระบวนการทาง 2 จบั คู่ ✓(2)
คณิตศาสตร์ 3 จบั คู่ 10

4 จับคู่ ✓(2)

5 จับคู่ ✓(2)

6 ตวั ชี้วัดนี้ใช้ประเมินระหวา่ งเรยี น ✓

รวมจำนวนขอ้ สอบ สาระที่ 6 ทกั ษะและ กระบวนการ 8
ทางคณิตศาสตร์

หน้า 54

หมายเหตุ
ความร้เู รื่องการจดั ระดบั พฤตกิ รรมด้านความร้คู วามคดิ (Bloom’s Taxonomy) ศกึ ษา

ได้จากชุดฝกึ อบรมการวัดและประเมนิ ผลการเรียนรู้ เรอ่ื งที่ 12 การสร้างและพัฒนาเคร่ืองมอื วัด
และประเมินผลการเรียนรู้ ใบความรทู้ ี่ 2.2 แนวคิดการจดั ระดบั พฤตกิ รรมด้านความรคู้ วามคิด

ฉะนน้ั เม่ือสิน้ ปกี ารศกึ ษา นกั เรียนของคุณครูปัทมาจะได้รบั การตัดสนิ ผลการเรียน
รายวชิ าคณิตศาสตร์ ชัน้ ประถมศกึ ษาปที ่ี 4 โดยมีทม่ี าของคะแนนจาก

1. ผลการประเมนิ ระหว่างเรยี น
พัฒนาการเรียนร้จู ากหน่วยการเรยี นรู้ 13 หนว่ ยการเรียนรู้ คะแนนเต็ม 70 คะแนน

2. ผลการประเมินปลายปี
2.1 จากแฟม้ สะสมงาน คะแนนเตม็ 10 คะแนน
2.2 จากการทดสอบ คะแนนเต็ม 20 คะแนน

หน้า 55

แบบบนั ทกึ กจิ กรรม 1.4

การออกแบบการวัดและประเมินผลปลายป/ี ปลายภาคใหเ้ หมาะกบั ธรรมชาตวิ ิชา
และสอดคล้องกับทกี่ ำหนดไวใ้ นโครงสร้างรายวิชา

วิชา......................................................................................ชั้น..................

คะแนนระหว่างเรียน.............................% เก็บจาก
ผลงาน.....................................หนว่ ยการเรยี นรู้...........................คะแนน
สอบ. ...................................... คะแนน

คะแนนปลายปี/ปลายภาค*...................................... % เกบ็ จาก
การปฏบิ ัตงิ าน.........................คะแนน
(ช่ืองาน. ............................................................................................)
สอบปลายปี. ...........................คะแนน

หมายเหตุ *ปลายปี ระดับประถมศกึ ษา ปลายภาค ระดับมัธยมศกึ ษา

◆ กรณีกำหนดการประเมินปลายป/ี ปลายภาคเป็นข้อสอบ
ตารางวิเคราะหข์ ้อสอบกลุ่มสาระการเรียนรู.้ ..........................................................ช้นั ..............

สาระ มาตรฐาน ตัวช้ีวดั รูปแบบ ความรู้ ความร/ู้ ทกั ษะตามตัวชี้วัด (จำนวนข้อ) รวม
ข้อสอบ ทกั ษะและกระบวนการคดิ

ความจำ ความเข้าใจ การนำไปใช้ การวเิ คราะห์ การสงั เคราะห์ การประเมิน

หน้า 56

◆ กรณกี ำหนดการประเมินปลายป/ี ปลายภาคเป็นภาระงาน/ชน้ิ งาน
แนวทางการใหค้ ะแนน

หน้า 57

◆ กรณีใชท้ ั้งข้อสอบและภาระงาน/ชนิ้ งาน ให้ทำตารางวิเคราะห์ขอ้ สอบและเกณฑ์การประเมิน
1. ตารางวเิ คราะหข์ ้อสอบ กลุ่มสาระการเรยี นร.ู้ .........................................ช้นั ................

สาระ มาตรฐาน ตวั ชีว้ ดั รปู แบบ ความรู้ ความร้/ู ทักษะตามตวั ช้วี ัด (จำนวนขอ้ ) รวม
ข้อสอบ ทกั ษะและกระบวนการคดิ

ความจำ ความเขา้ ใจ การนำไปใช้ การวเิ คราะห์ การสงั เคราะห์ การประเมนิ

2. เกณฑก์ ารประเมนิ ช้นิ งาน/ภาระงาน

หน้า 58

กิจกรรมท่ี 2 : การประเมินการอ่าน คดิ วิเคราะห์ และเขียน

วตั ถปุ ระสงค์

เพอ่ื ให้ผู้ฝกึ อบรม มีความรู้ ความเข้าใจ ในการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน
และสามารถนำความรู้ไปวางแผน พร้อมทง้ั ประเมนิ การอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขียน
ไดอ้ ย่างถูกตอ้ งและเหมาะสม

วธิ ดี ำเนนิ กจิ กรรม

1. ศึกษาใบความรู้กิจกรรมท่ี 2 แนวทางการประเมินการอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขียน
2. ศกึ ษาตัวอย่างการประเมนิ ความสามารถในการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขยี น
3. ฝึกปฏบิ ัติกจิ กรรมการประเมนิ ความสามารถในการอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขียน

สือ่ /อุปกรณ์

1. ใบความรกู้ ิจกรรมท่ี 2 แนวทางการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน ประกอบดว้ ย
1.1 ตัวอย่างการตรวจสอบตวั ช้วี ัดความสามารถในการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขียน
1.2 ตัวอยา่ งการประเมนิ ตัวช้ีวดั ความสามารถในการอา่ น คิดวิเคราะห์ และเขยี น
1.3 ตัวอยา่ งการบนั ทกึ และสรปุ ผลการประเมินความสามารถในการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขยี น

2. ใบกจิ กรรมท่ี 2.1 การตรวจสอบตวั ชวี้ ดั ความสามารถในการอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขียน
3. ใบกจิ กรรมท่ี 2.2 การสรา้ งเกณฑ์การประเมนิ ความสามารถในการอา่ น คิดวเิ คราะห์ และเขยี น
4. แบบบันทึกกิจกรรมท่ี 2.1 และ 2.2

การวัดและประเมินผล

ตรวจผลงานแบบบนั ทึกกิจกรรมที่ 2.1 และ 2.2

ระยะเวลาในการปฏิบตั กิ ิจกรรม

1 ชัว่ โมง

หน้า 59

ใบความรู้กิจกรรมท่ี 2
แนวทางการประเมินการอา่ น คิดวิเคราะห์ และเขียน

สำนกั วิชาการและมาตรฐานการศกึ ษา สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขนั้ พ้ืนฐาน

ไดเ้ สนอแนวทางการประเมนิ การอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขียน ไว้ในเอกสารประกอบหลกั สตู ร

แกนกลาง การศึกษาข้ันพื้นฐาน พทุ ธศกั ราช 2551 เรื่อง แนวปฏบิ ัติการวัดและประเมินผล

การเรียนรไู้ ว้ ดังน้ี

1. ขอบเขตการประเมนิ การอ่าน คดิ วิเคราะห์ และเขยี น

ป.1 - ป.3 ป.4 - ป.6 ม.1 - ม.3 ม.4 - ม.6

การอ่านจากสอ่ื สงิ่ พมิ พ์ การอ่านจากสอื่ สิง่ พมิ พ์ การอา่ นจากสอื่ ส่ิงพิมพ์ การอ่านจากส่อื สงิ่ พมิ พ์

และ/หรือสื่อประเภท และ/หรือส่ือประเภท และสื่ออิเล็กทรอนกิ ส์ท่ี และสอื่ อิเล็กทรอนิกส์

ต่าง ๆ ทใ่ี ห้ความ ตา่ งๆ ทใ่ี หข้ ้อมูล ให้ ข้อมูลสารสนเทศ ท่ใี หข้ ้อมลู สารสนเทศ

เพลิดเพลนิ ความรู้ สารสนเทศ ความรู้ ข้อคิด ความรู้เกย่ี วกับ ความรู้ ประสบการณ์

ประสบการณ์ และมี ประสบการณ์ ทเี่ อื้อให้ สังคมและ ส่งิ แวดล้อมที่ แนวคิดทฤษฎี รวมทั้ง

ประเด็นให้คิดและ ผู้อ่านนำไปคดิ เอ้ือใหผ้ ู้อา่ น นำไปคิด ความงดงามทางภาษา

เขียนบรรยาย ถ่ายทอด วเิ คราะห์ แสดงความ วเิ คราะห์ วิจารณ์ สรุป ท่ีเอื้อใหผ้ อู้ า่ นนำไปคิด

ประเดน็ ท่ีคิดด้วยภาษา คดิ เหน็ ตัดสินใจ แนวคิด คณุ ค่าท่ีได้ วิเคราะห์

ทถี่ ูกต้องเหมาะสม เช่น แก้ปัญหา และถา่ ยทอด นำไปประยุกต์ ใชด้ ้วย วพิ ากษว์ จิ ารณ์ แสดง

อ่านสาระความรทู้ ่ี โดยการ เขยี นเป็น วจิ ารณญาณ และ ความคดิ เห็นโต้แยง้

นำเสนอ อย่างสนใจ เรยี งความเชิง ถา่ ยทอดเป็นข้อเขียน หรอื สนบั สนุน ทำนาย

นยิ าย เรอ่ื งสน้ั นิทาน สร้างสรรคด์ ้วยถ้อยคำ เชิงสรา้ งสรรค์ หรือ คาดการณ์ ตลอดจน

นยิ ายปรัมปรา ท่ีถูกต้องชดั เจน เช่น รายงานด้วยภาษาท่ี ประยกุ ตใ์ ชใ้ นการ

อา่ นหนังสอื พมิ พ์ ถูกต้อง เหมาะสม เชน่ ตดั สนิ ใจ แก้ปญั หา

วารสาร หนังสือเรียน อา่ นหนังสือพิมพ์ และถา่ ยทอด เปน็

บทความ สุนทรพจน์ วารสาร หนงั สือเรยี น ข้อเขียน เชงิ สร้างสรรค์

คำแนะนำ คำเตือน บทความ สุนทรพจน์ รายงาน บทความทาง

คำแนะนำ คำเตือน วชิ าการอย่างถูกต้อง

แผนภมู ิ ตาราง แผนที่ ตามหลกั วิชา เชน่ อ่าน

บทความวชิ าการ

วรรณกรรมประเภทต่าง ๆ

หน้า 60

2. ตัวชว้ี ัดความสามารถในการอา่ น คดิ วเิ คราะห์ และเขียน

ป.1 - ป.3 ป.4 - ป.6 ม.1 - ม.3 ม.4 - ม.6

1. สามารถอา่ นเพอ่ื หา 1. สามารถอา่ นเพอ่ื หา 1. สามารถคดั สรรสอ่ื 1. สามารถอา่ นเพือ่

ประสบการณ์จากสื่อ ขอ้ มูลสารสนเทศเสริม ที่ต้องการอา่ นเพือ่ หา การศกึ ษาคน้ ควา้

ท่หี ลากหลาย ประสบการณ์จากสื่อ ขอ้ มูลสารสนเทศได้ เพม่ิ พูน ความรู้

ประเภทตา่ ง ๆ ตาม วัตถุประสงค์ ประสบการณ์ และ

สามารถ สรา้ งความ การประยุกต์ใชใ้ นชีวติ

เขา้ ใจและ ประยกุ ต์ใช้ ประจำวัน

ความรู้ จากการอ่าน

2. สามารถอา่ น จับ 2. สามารถจบั ประเด็น 2. สามารถจับประเด็น 2. สามารถจบั ประเด็น

ประเดน็ สำคญั สำคัญ เปรยี บเทียบ สำคัญและประเด็น สำคัญ ลำดับเหตุการณ์

ข้อเท็จจริง ความ เช่อื มโยงความเป็นเหตุ สนบั สนนุ โต้แยง้ จากการอ่านสอื่ ทมี่ ี

คดิ เห็น เปน็ ผลจากเรอื่ งที่อ่าน ความ ซับซ้อน

เรือ่ งท่ีอา่ น

3. สามารถเปรียบเทยี บ 3. สามารถเช่ือมโยง 3. สามารถวเิ คราะห์ 3. สามารถวเิ คราะห์

แง่มมุ ตา่ ง ๆ เชน่ ข้อดี ความสัมพนั ธ์ของ วจิ ารณ์ ความ ส่งิ ท่ี ผู้เขียนตอ้ งการ

ขอ้ เสีย ประโยชน์ โทษ เรอ่ื งราว เหตุการณ์ของ สมเหตุสมผล ความ สอื่ สารกบั ผู้อา่ น และ

ความเหมาะสม ไม่ เร่อื งที่อ่าน นา่ เช่อื ถอื ลำดับความ สามารถวพิ ากษ์ ให้

เหมาะสม และความเปน็ ไปได้ ขอ้ เสนอแนะในแงม่ มุ

ของเร่ืองท่ีอา่ น ตา่ ง ๆ

4. สามารถแสดงความ 4. สามารถแสดงความ 4. สามารถสรุปคณุ คา่ 4. สามารถประเมิน

คิดเหน็ ต่อเร่ืองที่อา่ น คดิ เห็นตอ่ เร่ืองท่ีอา่ น แนวคดิ แงค่ ดิ ทไ่ี ดจ้ าก ความนา่ เชอื่ ถอื

โดยมีเหตุผลประกอบ โดยมเี หตุผลสนับสนุน การอา่ น คุณค่า แนวคดิ ที่ได้

จากส่งิ ท่ีอ่านอย่าง

หลากหลาย

5. สามารถถ่ายทอด 5. สามารถถ่ายทอด 5. สามารถสรปุ อภปิ ราย 5. สามารถเขียนแสดง

ความคิดเห็ ความรสู้ ึก ความเขา้ ใจ ขยายความแสดง ความคิดเหน็ โตแ้ ยง้

จากเรอ่ื งท่ีอ่าน ความคดิ เหน็ ความ คิดเหน็ โต้แยง้ สรปุ โดยมีขอ้ มูล

โดยการเขยี น คุณคา่ จากเรอ่ื งที่อ่าน สนับสนุน โน้มน้าว อธิบาย สนบั สนุน

โดยการเขียน โดยการเขยี น ส่ือสาร อย่างเพยี งพอ

ในรปู แบบต่าง ๆเชน่ และสมเหตสุ มผล

ผังความคิด เปน็ ตน้

หน้า 61

3. เกณฑก์ ารตัดสินคณุ ภาพการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขยี น

การตัดสนิ ผลการประเมนิ เพอ่ื เลือ่ นชน้ั ➪ ใช้ผลการประเมนิ ปลายปี (ระดับประถมศึกษา)
ใช้ผลการประเมินภาคเรยี นสุดท้ายของปีการศกึ ษา (ระดบั มัธยมศกึ ษา)

การตดั สินผลการประเมินเพ่ือจบระดับการศกึ ษา ➪ ใชผ้ ลการประเมนิ ปลายปี สดุ ทา้ ยของระดับการศกึ ษา
เกณฑ์การตดั สินคณุ ภาพการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขียน มี 4 ระดบั ดังน้ี
ดเี ยี่ยม หมายถงึ มผี ลงานทแ่ี สดงถึงความสามารถในการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขยี น

ที่มคี ุณภาพดีเลิศอย่เู สมอ
ดี หมายถงึ มีผลงานท่แี สดงถึงความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขยี น

ท่ีมีคุณภาพเป็นทย่ี อมรบั
ผา่ น หมายถึง มีผลงานท่แี สดงถึงความสามารถในการอ่าน คดิ วิเคราะห์ และเขยี น

ทมี่ ขี ้อบกพร่องบางประการ
ไม่ผา่ น หมายถึง ไม่มีผลงานที่แสดงถึงความสามารถในการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขยี น

หรอื ถา้ มผี ลงาน ผลงานน้ันยังมีขอ้ บกพร่องท่ีตอ้ งไดร้ ับการปรับปรงุ แก้ไข
หลายประการ

4. รปู แบบการประเมนิ การอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน

แนวทางการประเมนิ การอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขียน สำนกั วิชาการและมาตรฐาน การศกึ ษา
สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพ้นื ฐานได้เสนอรปู แบบการประเมนิ การอ่าน คดิ วิเคราะห์ และเขยี นไว้
4 รูปแบบ ดังนี้

รปู แบบที่ 1 การบรู ณาการตัวช้วี ดั ของการประเมินการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขียน ร่วมกบั
การประเมนิ 8 กลมุ่ สาระการเรียนรู้

รูปแบบท่ี 2 การใชเ้ ครอ่ื งมือหรอื แบบทดสอบประเมนิ การอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขียน
รปู แบบท่ี 3 การกำหนดโครงการ/กิจกรรมส่งเสริมความสามารถในการอา่ น คิดวิเคราะห์

และเขียนให้ผูเ้ รียนปฏบิ ตั โิ ดยเฉพาะ
รปู แบบท่ี 4 การบรู ณาการตัวช้วี ดั การประเมินความสามารถในการอา่ น คดิ วิเคราะห์

และเขียน รว่ มกบั การประเมินกิจกรรมพฒั นาผเู้ รยี น

ขอ้ เสนอแนะ

• สถานศกึ ษาสว่ นใหญ่จะใช้รูปแบบท่ี 1 คือ บูรณาการรว่ มกบั กลุ่มสาระการเรียนรู้

8 กลมุ่ สาระการเรยี นรู้

• การประเมนิ การอ่าน คดิ วิเคราะห์ และเขียน ควรประเมินในห้องเรียนตามปกตเิ ป็นดีที่สดุ
• หากประเมนิ โดยใช้เวลานอกห้องเรยี น ควรมอบหมายให้ผูเ้ รียนทำงานกล่มุ ทส่ี ะท้อน
ความสามารถการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขียนเปน็ พิเศษ
• จัดกิจกรรมการเรยี นการสอนและการประเมินเปน็ ครั้ง ๆ แล้วนำผลมาสรปุ รวม
โดยควรแบ่งระยะเวลาสรปุ เปน็ ชว่ งๆ

หน้า 62

ตวั อยา่ ง การประเมนิ การอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขียน
รูปแบบที่ 1 การบรู ณาการตวั ชีว้ ัดของการประเมนิ การอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขียน
รว่ มกบั การประเมินผลกลุ่มสาระการเรยี นรู้ 8 กลมุ่ สาระการเรยี นรู้
วิธีการ

1. ในแตล่ ะรายวชิ าให้วเิ คราะห/์ ตรวจสอบว่าตัวชวี้ ดั ความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และ
เขียน ปรากฏในหน่วยการเรยี นรใู้ ดบ้าง หากไมม่ ีใหน้ ำตัวช้ีวดั ความสามารถในการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และ
เขียนเขา้ ไปบูรณาการในหน่วยการเรียนรู้ของรายวิชาน้นั

2. นำหน่วยการเรยี นร้ไู ปจัดกิจกรรมการเรยี นรู้
3. ประเมินผลการเรียนรขู้ องหนว่ ยการเรยี นรู้
4. นำผลการประเมินรวบยอดของหนว่ ยการเรียนรู้ เปน็ ผลความสามารถในการอ่าน คิดวเิ คราะห์
และเขียนเปน็ รายวชิ า
5. นำผลการประเมินความสามารถในการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขยี น ทั้ง 8 กลุ่มสาระ การเรยี นรู้
สรปุ ผลการประเมินในภาพรวม โดยใช้คา่ สถิตทิ ีเ่ หมาะสม เชน่ ฐานนิยม (Mode) หรือค่าเฉล่ยี (Mean)

ขั้นตอนการดำเนินการ รูปแบบที่ 1

ข้นั ตอนที่ 1 ตรวจสอบตวั ชีว้ ดั ความสามารถในการอา่ น คิดวเิ คราะห์ และเขยี น

รหัสวิชา...............................................................รายวชิ าคณติ ศาสตร์ ช้นั ป.4

หนว่ ยการเรียนรู้ ตัวชวี้ ดั ความสามารถ 1 ตัวช้วี ัดท่ี 5
การอ่าน คดิ วิเคราะห์ 234 ✓
และเขียน
✓
1. จำนวนนบั ✓✓ ✓
✓
2. การบวกและการลบ ✓✓ ✓
✓
3. เรขาคณิต ✓✓ ✓

4. การคูณ ✓✓ ✓ ✓

5. การหาร ✓✓ ✓
✓
6. สถิตแิ ละความนา่ จะเปน็ ✓✓✓✓ 9

7. การวัด ✓✓

8. พ้ืนท่ี ✓✓

9. เงนิ ✓ ✓

10. เศษสว่ น ✓✓

11. เวลา ✓✓

12. ทศนยิ ม ✓✓

13. การบวก ลบ คูณ หารระคน ✓✓

รวมจำนวนครั้งที่ประเมิน 12 6 5 7

หน้า 63

ขนั้ ตอนท่ี 2 นำหน่วยการเรียนรไู้ ปจดั กจิ กรรมการเรียนรู้
ขน้ั ตอนที่ 3 ประเมินผลการเรียนรู้ของหน่วยการเรียนรู้ ซ่ึงมผี ู้รบั ผดิ ชอบประกอบด้วย ผบู้ ริหาร

ครู และคณะกรรมการประเมิน ควรดำเนนิ การดงั นี้
1) ศึกษาขอบเขตและตวั ชวี้ ดั การประเมิน
2) เลือกวธิ ีการประเมินทเ่ี หมาะสม
3) วางแผนร่วมกันวา่ จะให้มีการประเมนิ ผลและรายงานกี่ครงั้
4) เลือกรูปแบบการประเมินทเี่ หมาะสมกับสภาพความพร้อมและบรบิ ทของสถานศกึ ษา
5) กำหนดระดับคุณภาพ หรือเกณฑใ์ นการประเมินเป็น 4 ระดบั คือ ดีเยี่ยม ดี ผา่ น และไมผ่ ่าน

เพ่อื ใชใ้ นการตัดสนิ ผลรายปี (ระดับประถมศึกษา) รายภาค (ระดบั มธั ยมศึกษา) และจบการศกึ ษาแตล่ ะระดบั

ขนั้ ตอนท่ี 4 นำผลการประเมนิ ของแตล่ ะหน่วยการเรยี นรู้ มาสรปุ เปน็ ผลการประเมิน

ความสามารถในการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขยี นเปน็ รายวิชา โดยมแี นวทางการสรุปผลดังน้ี
1) การสรุปผลการประเมนิ ให้สรุปจากหน่วยการเรียนรู้ เป็นรายตัวชว้ี ดั โดยแตล่ ะตวั ชีว้ ดั สรุปเปน็
4 ระดบั ได้แก่ ดเี ยยี่ ม ดี ผ่าน และไม่ผา่ น โดยใช้ค่าสถิติทเี่ หมาะสม เชน่ ฐานนยิ ม (Mode) หรอื ค่าเฉลี่ย (Mean)
2) การสรุปผลการประเมินในแต่ละรายวิชา ให้นำผลการประเมนิ รายตวั ชี้วัด ทง้ั 5 ตัวชี้วัด สรุปเปน็
4 ระดับ ไดแ้ ก่ ดเี ยยี่ ม ดี ผา่ น และไม่ผา่ น โดยใช้คา่ สถิตทิ เี่ หมาะสม เช่น ฐานนิยม (Mode) หรอื ค่าเฉล่ยี (Mean)
3) สรุปผลการประเมินความสามารถในการอา่ น คิดวิเคราะห์ และเขียนในแตล่ ะรายวิชา
โดยใช้ค่าสถติ ิที่เหมาะสม เช่น ฐานนิยม (Mode) หรือคา่ เฉล่ีย (Mean)

หน้า 64

ตวั อยา่ ง

การบันทกึ และสรปุ ผลการประเมนิ ผลการอ่าน คดิ วิเคราะห์ และเขียน

โดยใช้ฐานนิยม (Mode) ของรายวิชาคณิตศาสตร์ ช้ันประถมศึกษาปที ี่ 4

หนว่ ยการเรยี นรู้ ตัวชี้วดั ความสามารถ 1 ตวั ชีว้ ดั ท่ี 5
การอา่ น คดิ วิเคราะห์ 234
และเขยี น

1. จำนวนนับ ดเี ยย่ี ม ดเี ยี่ยม ดีเยย่ี ม ดเี ยยี่ ม

2. การบวกและการลบ ดี ดเี ยี่ยม

3. เรขาคณิต ดี ดี ดี

4. การคณู ดี ผา่ น ดี

5. การหาร ผ่าน ผ่าน ดี

6. สถิตแิ ละความน่าจะเป็น ดี ดี ผา่ น ผ่าน ดี

7. การวดั ดี ดี ดี

8. พ้ืนที่ ผา่ น ผา่ น ผา่ น

9. เงนิ ดี ดี

10. เศษส่วน ดี ดเี ยี่ยม ดเี ยี่ยม

11. เวลา ดเี ยี่ยม ดีเย่ยี ม

12. ทศนยิ ม ดี ดเี ยีย่ ม ผา่ น

13. การบวก ลบ คณู หารระคน ดี ผ่าน ดี

ดีเย่ยี ม 2 1 1 4 2

ดี 9 2 2 1 5

ผลการ ผา่ น 1 3 2 2 2

ประเมนิ ไมผ่ ่าน 00000

รวม 12 6 5 7 9

สรุป ดี ผา่ น ดี ดเี ย่ียม ดี

สรปุ ผลการประเมนิ ความสามารถในการอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขยี นในรายวชิ าคณิตศาสตรไ์ ด้ระดับดี

ทง้ั น้ี หากผเู้ รยี นมผี ลการประเมนิ ในตวั ชี้วดั ใดในระดับไมผ่ ่าน ครผู ู้รับผดิ ชอบและคณะกรรมการประเมนิ ควรเรง่
จดั กิจกรรม เพ่อื สง่ เสรมิ และพัฒนาผเู้ รยี นให้มีความกา้ วหน้าในตัวชวี้ ดั ที่ยังมีจดุ บกพรอ่ ง สมควรไดร้ บั การแกไ้ ข
ในระยะเวลาพอสมควรทผี่ เู้ รียนเกดิ การเรียนรู้ และสามารถสร้างผลงานสะทอ้ นความสามารถอยา่ งแท้จริง ด้วย
วิธกี ารท่หี ลากหลายเหมาะสม กอ่ นสรปุ ผลการประเมนิ

หน้า 65

ข้นั ตอนที่ 5 นำผลการประเมินความสามารถในการอา่ น คิดวิเคราะห์ และเขียน ทั้ง 8 กลมุ่ สาระ

การเรยี นรู้ สรปุ ในภาพรวมเป็นผลการประเมินความสามารถในการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขียน โดยใช้
ค่าสถติ ทิ ่ีเหมาะสม เชน่ ฐานนิยม (Mode) หรือค่าเฉล่ยี (Mean)

ตวั อย่าง สรปุ ผลการประเมินการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขยี น ทัง้ ๘ กลมุ่ สาระการเรียนรู้

กรณใี ชฐ้ านนยิ ม (Mode)

ระดบั คุณภาพ ดีเย่ียม ดี สรปุ ผลการ
วชิ า ผา่ น ไมผ่ ่าน ประเมินใน

ภาพรวม

ภาษาไทย ✓

คณติ ศาสตร์ ✓

วทิ ยาศาสตร์ ✓

สังคมศึกษาฯ ✓ ดี
สขุ ศึกษาฯ ✓

ศลิ ปะ ✓

การงานฯ ✓

ภาษาต่างประเทศ ✓

สรุป 3 4 1 0 8

หมายเหตุ หากผลการประเมินสรุปมจี ำนวนระดบั คณุ ภาพเท่ากัน ให้เลอื กสรุปผลการประเมนิ

ท่ีสูงสุด แตต่ อ้ งไม่มผี ลการประเมนิ ในรายวชิ าใดน้อยกวา่ หรือเท่ากบั ระดับผ่าน

5. การรายงานผลการประเมนิ การอา่ น คิดวเิ คราะห์ และเขยี น

การรายงานผลการประเมินเปน็ สง่ิ สำคัญ ครูหรอื ผูร้ ับผิดชอบควรดำเนนิ การอยา่ งรวดเรว็

และเชือ่ ถือได้ มคี วามถูกตอ้ ง ครบถ้วน ซง่ึ รูปแบบการรายงานขึ้นอยู่กับการออกแบบการจดั การ

เรียนรู้ การวางแผนรว่ มกันของผบู้ ริหาร ครู และคณะกรรมการประเมินการอา่ น คดิ วิเคราะห์

และเขียน ว่าจะจัดใหม้ กี ารรายงานกค่ี ร้งั ทัง้ นี้ ครู/ผู้รบั ผิดชอบตอ้ งศกึ ษาขอบเขตของตวั ช้ีวัดการ

ประเมนิ กอ่ น จงึ จะช่วยให้เลอื กวธิ กี ารทจี่ ะใช้ในการประเมินการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียนได้

อยา่ งเหมาะสม

ทัง้ นี้ วิธกี ารหรือรปู แบบการบันทกึ ผลการประเมนิ ข้นึ อยูก่ ับรูปแบบทสี่ ถานศึกษาเลือกใช้

เอกสารฉบบั น้ขี อนำเสนอตวั อย่างแบบรายงานผลการประเมินการอา่ น คิดวิเคราะห์ และเขยี น

กรณีสถานศึกษาใช้รปู แบบการบูรณาการในรายวิชา และแบบบรู ณาการกับโครงการ/กจิ กรรม

หรือกจิ กรรมพัฒนาผู้เรียน แยกเป็นระดบั ประถมศกึ ษา และมธั ยมศึกษา รายละเอียดดงั นี้

หน้า 66

ตวั อยา่ ง

แบบรายงานผลการประเมินการอา่ น คิดวิเคราะห์ และเขยี น : บรู ณาการในรายวชิ า

ชนั้ ..........................ปกี ารศกึ ษา...................วิชา.................................................................

ช่ือนักเรยี น.................................................................เลขประจำตวั ...................................เลขที่..................

รวม ภาคเรยี นที่ 1 ภาคเรยี นท่ี 2 สรุป

ตัวช้วี ดั จำนวนครงั้ ดีเยย่ี ม ดี ผา่ น ไม่ผ่าน ดีเยี่ยม ดี ผา่ น ไมผ่ ่าน
ที่ประเมิน (3) (2) (1) (0) (3) (2) (1) (0)

1. ....................................

2. ....................................

3. ....................................

4. ....................................

5. ....................................

สรุปรวม

ผลการตัดสนิ การประเมนิ ความสามารถในการอ่าน คดิ วิเคราะห์ และเขยี น

❑ 3 ดเี ยย่ี ม ❑ 2 ดี ❑ 1 ผ่าน ❑ 0 ไม่ผา่ น
ความสามารถในการอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขยี นทค่ี วรได้รับการพัฒนา
............................................................................................................................. .................................
..............................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................

(ลงช่อื )..........................................................
(.........................................................)
ครปู ระจำชัน้ /ครูทป่ี รึกษา

หมายเหตุ ใช้ไดก้ ับระดับประถมศึกษา

หน้า 67

ตัวอย่าง
ระดับประถมศึกษา
แบบรายงานผลการประเมนิ การอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขียน

❑ บูรณาการกบั โครงการ/กิจกรรม

❑ กิจกรรมพัฒนาผูเ้ รยี น

ช้นั .........................ปีการศึกษา................................

โครงการ/กจิ กรรม

1. ..................................................................................................................................................................

2. ..................................................................................................................................................................

3. ......................................................................................................................... .........................................

๔. ..................................................................................................................................................................

..................................................................................................... ....................................................................

ช่อื นกั เรยี น.......................................................................เลขประจำตวั ................................เลขที.่ .............

รวม ภาคเรยี นที่ 1 ภาคเรยี นที่ 2 สรปุ

ตวั ชวี้ ัด จำนวนคร้ัง ดเี ย่ียม ดี ผา่ น ไมผ่ า่ น ดีเยยี่ ม ดี ผ่าน ไมผ่ ่าน
ท่ปี ระเมนิ (3) (2) (1) (0) (3) (2) (1) (0)

1. ....................................

2. ....................................

3. ....................................

4. ....................................

5. ....................................

สรปุ รวม

ผลการตัดสนิ การประเมนิ ความสามารถในการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขยี น

❑ 3 ดีเยีย่ ม ❑ 2 ดี ❑ 1 ผ่าน ❑ 0 ไมผ่ า่ น
ความสามารถในการอา่ น คิดวเิ คราะห์ และเขียนทีค่ วรได้รับการพัฒนา
............................................................................................................................. .................................
................................................................................................. .............................................................
............................................................................................................................. .................................

(ลงชือ่ )..........................................................
(.........................................................)
ครูผูร้ ับผิดชอบโครงการ/กจิ กรรม

หนา้ 68

หน้า 69

ตวั อย่าง
แบบรายงานผลการประเมนิ การอ่าน คดิ วิเคราะห์ และเขยี น

ระดบั มัธยมศึกษา………………………………..

โรงเรียน..................................................................................................................... ............................
เขต/อำเภอ.........................................................จังหวัด............................. ...........................................
ช่อื นักเรียน.........................................................เลขประจำตวั ..............................................................

ตวั ช้วี ัด ปกี ารศกึ ษา...... ปีการศกึ ษา...... ปกี ารศกึ ษา...... สรุป

1. .................................... ภาค 1 ภาค 2 สรุป ภาค 1 ภาค 2 สรุป ภาค 1 ภาค 2 สรปุ
2. ....................................
3. ....................................
4. ....................................
5. ....................................

สรุป

ผลการตดั สนิ การประเมินความสามารถในการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขยี น

❑ 3 ดีเยี่ยม ❑ 2 ดี ❑ 1 ผ่าน ❑ 0 ไมผ่ ่าน
ความสามารถในการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขยี นที่ควรได้รับการพฒั นา
............................................................................................................................. .................................
..............................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................

หน้า 70

แบบบนั ทกึ กิจกรรมท่ี 2.1

การตรวจสอบตัวช้ีวดั ความสามารถในการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขยี น

กรณบี ูรณาการรว่ มกับกลมุ่ สาระการเรียนรู้

รหสั วิชา...........รายวชิ า.............................................................ชน้ั ............................................

ชอื่ หนว่ ยการเรียนรู้ ตวั ชวี้ ดั ความสามารถนการอา่ น คิดวิเคราะห์ และเขยี น

12345

รวมจำนวนคร้งั ทป่ี ระเมนิ

หน้า 71

กรณกี ำหนดโครงการ/กจิ กรรม

โครงการ/กจิ กรรม.............................................................ช้นั ................................................

กิจกรรมย่อย ตัวช้วี ดั ความสามารถนการอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขยี น

12345

รวมจำนวนครั้งท่ีประเมนิ
หมายเหตุ

1. ให้ระบุทุกกิจกรรมทแ่ี สดงความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์ และเขียน
โดยแยก เป็นรายกจิ กรรม

2. หากไมค่ รบให้เพ่ิมเติมกิจกรรม ให้ครอบคลุมทุกตัวชี้วัด

หน้า 72

กรณบี รู ณาการรว่ มกบั กิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

กิจกรรม ตัวช้ีวดั ความสามารถนการอ่าน คิดวเิ คราะห์ และเขยี น

12345

รวมจำนวนครงั้ ทปี่ ระเมิน
หมายเหตุ

1. ให้ระบทุ กุ กิจกรรมท่แี สดงความสามารถในการอ่าน คิดวิเคราะห์
และเขยี นโดยแยก เป็นรายกจิ กรรม
2. หากไมค่ รบใหเ้ พม่ิ เตมิ กิจกรรม ใหค้ รอบคลุมทุกตัวชี้วดั

หน้า 73

ใบกิจกรรมท่ี 2.2
การวิเคราะหค์ วามสอดคล้องของกจิ กรรมในหน่วยการเรยี นรกู้ ับตวั ช้วี ดั

และเกณฑ์การประเมนิ การอา่ น คดิ วิเคราะห์ และเขียน

คำช้แี จง
1. ศึกษาใบความรู้กิจกรรมท่ี 2 แนวทางการประเมินความสามารถในการอา่ น คดิ

วเิ คราะห์ และเขียน เรอื่ ง ขอบเขตการประเมินและตวั ช้วี ัดความสามารถในการอ่าน คดิ วิเคราะห์
และเขยี น

2. ใหศ้ กึ ษาตัวอยา่ งหน่วยการเรียนรู้ เรื่อง “สถติ ิและความนา่ จะเปน็ ” และตรวจสอบ
ความเชื่อมโยงของกจิ กรรมการเรียนรู้กบั ตวั ชี้วดั ลงในแบบบันทกึ กจิ กรรมท่ี 2.2 ความสามารถ
ในการอา่ น คิดวิเคราะห์ และเขยี นที่วเิ คราะห์ไว้ ว่ามีความสอดคล้องกันจรงิ หรือไม่

3. เลอื กมา 1 ตัวชี้วดั สร้างคำอธบิ ายระดับคุณภาพ 4 ระดับ (ดเี ยยี่ ม ดี ผ่าน และ ไมผ่ า่ น
ในแต่ละตัวชี้วดั ) โดยใหร้ ายละเอียดเป็นพฤติกรรมบ่งชที้ ่บี ง่ บอกถงึ คุณภาพ ง่ายต่อการวัดและ
ประเมินผล

หน้า 74

รายวิชา คณิตศาสตร์ ช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ 4
หนว่ ยการเรยี นร้ทู ี่ 6 เร่ือง สถิติและความนา่ จะเปน็

กจิ กรรมการเรียนรู้
1. ให้ผู้เรยี นรวบรวมและจำแนกข้อมลู โดยใหน้ ักเรียนไดป้ ฏิบตั ิตามสถานการณจ์ รงิ

และนำเสนอผลงานที่รวบรวมได้ โดยฝกึ ปฏบิ ัติเป็นกล่มุ ก่อนฝึกเป็นรายบุคคล เชน่ ไปสำรวจ
รายรบั รายจ่ายของครอบครวั จดบนั ทึกรายรับ-รายจ่ายของตนเองภายใน 1 สัปดาห์ การสำรวจ
ผลไมท้ ี่ นักเรียนชื่นชอบ วัดความสงู นำ้ หนกั ของเพอื่ น 4 - 5 คน เป็นตน้

การวัดและประเมนิ ผล ประเมนิ ผลงานการรวบรวมข้อมลู การจดบันทกึ ข้อมูล
2. อา่ นขอ้ มลู จากแผนภมู ริ ปู ภาพ แผนภูมิแท่ง และตาราง ศึกษาแผนภมู ิรูปภาพ
แผนภมู แิ ทง่ และตารางจากของจริง เช่น ตารางการเดนิ รถ โดยพิจารณาองค์ประกอบที่สำคัญ
เชน่ การใช้มาตราส่วน ช่ือแผนภมู ิ ช่ือแกนนอน แกนต้งั
- ฝึกอ่านแผนภมู ิภาพ แผนภมู แิ ท่ง และตาราง โดยการใช้คำถาม และฝึกอา่ นขอ้ มลู เป็น
รายกลุ่มและรายบุคคล
การวดั และประเมนิ ผล ทดสอบการอ่านแผนภมู ริ ูปภาพ แผนภูมแิ ท่ง ตารางที่กำหนด
ตอบคำถาม สรุปผล และตรวจสอบผลการอา่ น
3. เขยี นแผนภูมิรูปภาพ และแผนภูมิแท่ง
- อธบิ ายองคป์ ระกอบท่ีสำคญั ของแผนภูมิ เชน่ การกำหนดมาตราส่วน แกนแนวตั้ง
แนวนอน รายบคุ คล
- ฝึกเขยี นแผนภูมริ ปู ภาพและแผนภมู แิ ทง่ จากขอ้ มลู ทีก่ ำหนด เปน็ รายกลุ่มและ
- ฝกึ เขียนแผนภมู ิรปู ภาพและแผนภมู แิ ท่ง โดยการรวบรวมข้อมลู เกย่ี วกับตนเอง
สงิ่ แวดลอ้ ม เปน็ รายกลมุ่ และรายบุคคล
การวัดและประเมินผล ประเมินผลงานการเขยี นแผนภมู ริ ปู ภาพ แผนภูมิแทง่

หน้า 75

แบบบันทึกกิจกรรมที่ 2.2

การวิเคราะหค์ วามสอดคลอ้ งของกจิ กรรมในหนว่ ยการเรยี นรกู้ ับตวั ชี้วัด
และเกณฑก์ ารประเมนิ การอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขยี น

1. ตรวจสอบความเช่ือมโยงของกจิ กรรมการเรยี นรู้กับตัวชี้วัด โดยใส่เคร่อื งหมาย ✓

ลงในชอ่ ง ตัวชี้วดั ทพ่ี ิจารณาแลว้ ว่ามีความเชื่อมโยงกัน

หนว่ ยการเรียนรู้ ตวั ชว้ี ดั ความสามารถนการอ่าน คดิ วเิ คราะห์ และเขียน

12345

สถติ แิ ละความน่าจะเป็น

ตัวช้ีวดั ความสามารถนการอา่ น

หน่วยการเรยี นรู้ คิดวิเคราะห์ และเขียน

12345

1. ใหผ้ เู้ รยี นรวบรวมและจำแนกข้อมลู โดยใหน้ ักเรียนได้

ปฏิบัติตาม สถานการณจ์ ริง และนำเสนอผลงานทีร่ วบรวมได้

โดยฝึกปฏิบตั ิ เป็นกล่มุ กอ่ นฝกึ เปน็ รายบคุ คล

2. อ่านข้อมลู จากแผนภูมริ ูปภาพ แผนภูมแิ ทง่ และตาราง

ศึกษาแผนภมู ิรูปภาพ แผนภมู แิ ท่ง และตารางจากของจริง

3. เขยี นแผนภูมริ ปู ภาพ และแผนภมู ิแท่ง

- อธิบายองค์ประกอบที่สำคญั ของแผนภูมิ เชน่ การกำหนด

มาตราสว่ น แกนแนวตงั้ แนวนอน

- ฝกึ เขยี นแผนภมู ิรปู ภาพและแผนภูมแิ ท่ง จากขอ้ มลู ท่ี

กำหนด เปน็ รายกลุ่มและรายบุคคล

- ฝึกเขียนแผนภูมริ ปู ภาพและแผนภูมแิ ท่ง โดยการรวบรวม

ข้อมูล เกย่ี วกับตนเอง สง่ิ แวดลอ้ ม เปน็ รายกลมุ่ และ

รายบคุ คล

หน้า 76

2. เลือกมา 1 ตัวช้ีวัดสรา้ งคำอธิบายระดับคุณภาพ 4 ระดบั

เกณฑ์การประเมนิ : ตวั ชว้ี ัดที่...........................................................................................................................

ระดับคุณภาพ คำอธบิ ายระดับคณุ ภาพ

ดเี ยี่ยม

ดี

ผา่ น

ไม่ผ่าน

หน้า 77

กิจกรรมที่ 3 : การประเมินคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์

วตั ถปุ ระสงค์

เพือ่ ใหผ้ ้ฝู ึกอบรมมคี วามรู้ ความเขา้ ใจในการประเมนิ คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์
และสามารถนำความรไู้ ปวางแผนและดำเนนิ การประเมินคณุ ลักษณะอันพึงประสงคต์ ามหลักสตู ร
แกนกลางการศึกษาขัน้ พืน้ ฐาน พุทธศกั ราช 2551 ได้อย่างถกู ต้องเหมาะสม

วิธีดำเนนิ กจิ กรรม

1. ศกึ ษาใบความรกู้ จิ กรรมที่ 3 แนวทางการประเมนิ คุณลักษณะอนั พึงประสงค์และ
เอกสารประกอบการปฏบิ ัติกิจกรรมท่ี 3.1 และ 3.2 : กรณศี ึกษา

2. ฝกึ ปฏบิ ัติกิจกรรมที่ 3.1 การออกแบบการวดั และประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์
3. ศกึ ษาตวั อย่างเคร่ืองมือประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ จากใบความรกู้ จิ กรรมที่ 3
4. ฝกึ ปฏิบัติกจิ กรรมท่ี 3.2 การตรวจสอบพฤติกรรมผู้เรียนกับคุณลักษณะอนั พึงประสงค์

สือ่ /อปุ กรณ์

1. ใบความรู้กจิ กรรมท่ี 3 แนวทางการประเมนิ คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์
2. เอกสารประกอบการปฏบิ ตั ิกจิ กรรมท่ี 3.1 และ 3.2 : กรณศี ึกษา
3. ใบกจิ กรรมที่ 3.1 การออกแบบการประเมินคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์
4. ใบกิจกรรมที่ 3.2 การตรวจสอบพฤติกรรมผู้เรียนกบั คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์
5. แบบบนั ทึกกิจกรรมท่ี 3.1 และ 3.2

การวัดและประเมนิ ผล

ประเมินผลงานจากการปฏบิ ตั กิ จิ กรรมที่ 3.1 และ 3.2

ระยะเวลาในการปฏบิ ตั กิ จิ กรรม

1 ช่วั โมง

หน้า 78

ใบกจิ กรรมที่ 3.1
การออกแบบการวดั และประเมินคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

คำช้แี จง
1. ศึกษาใบความรู้กิจกรรมท่ี 3 แนวทางการประเมินคุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์

และเอกสารประกอบการปฏิบัติกิจกรรมที่ 3.1 และ 3.2 : กรณศี ึกษา
2. ฝึกปฏบิ ตั กิ ารออกแบบการวดั และประเมินคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ แล้วบันทกึ ลงใน

แบบบันทกึ กจิ กรรมท่ี 3.1 ซ่ึงประกอบดว้ ย
1) ตัวชว้ี ดั คณุ ลักษณะ (แนวทางจากตวั อยา่ ง การวเิ คราะห์คุณลกั ษณะ ตวั ชี้วัด

คุณลักษณะอนั พึงประสงค์กับกระบวนการพัฒนาและประเมนิ ในสถานศึกษา
ในใบความรู้กิจกรรมท่ี 3

2) วิธกี ารประเมิน เชน่ การสังเกต การสมั ภาษณ์ การสอบถาม ฯลฯ
3) เครอ่ื งมอื ประเมิน
4) เวลาทีป่ ระเมิน (ให้กำหนดระยะเวลาประเมินว่าเปน็ อยา่ งไร เชน่ สัปดาห์ละ
คร้ัง เดือนละครั้ง ภาคเรียนละ 2 ครง้ั ฯลฯ)
5) ผปู้ ระเมนิ เช่น ครู เพ่ือน นกั เรียนประเมินตนเอง พอ่ แม่/ผปู้ กครอง ฯลฯ

หน้า 79

ใบความรกู้ ิจกรรมท่ี 3.1
การประเมินคุณลกั ษณะอันพึงประสงค์

หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขนั้ พน้ื ฐาน พุทธศกั ราช 2551 มุ่งพฒั นาผู้เรียนให้มี คณุ ลักษณะอันพึง
ประสงค์ เพื่อให้สามารถอยูร่ ่วมกับผอู้ ่นื ในสังคมได้อยา่ งมีความสุข ในฐานะ พลเมอื งไทยและพลโลกดงั นี้

1. รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์
2. ซือ่ สัตยส์ ุจรติ
3. มีวนิ ยั
4. ใฝ่เรยี นรู้
5. อยอู่ ยา่ งพอเพยี ง
6. มงุ่ มน่ั ในการทำงาน
7. รักความเปน็ ไทย
8. มีจิตสาธารณะ
การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์เปน็ หนา้ ทีข่ องสถานศกึ ษาทตี่ ้องดำเนนิ การปลูกฝังคุณธรรม
จริยธรรมให้กบั นักเรยี นผ่านกิจกรรมการเรียนการสอน/การจดั กิจกรรมพัฒนาผู้เรยี น ตลอดจนสอดแทรกใน
กิจวตั รประจำวนั ของนักเรยี น ซงึ่ การพัฒนาคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ของ สถานศกึ ษาจะบรรลุผลอย่างมี
ประสิทธิภาพ ตอ้ งอาศยั การบริหารจัดการและการมสี ว่ นรว่ มจากทุกฝา่ ย ไดแ้ ก่ ผูบ้ รหิ ารสถานศกึ ษา
คณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน ครูท่ปี รึกษา ครูผู้สอน ผู้ปกครอง และชมุ ชน ทตี่ ้องมุ่งขดั เกลา บม่ เพาะ
ปลูกฝงั คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ใหเ้ กดิ ขนึ้ กับผเู้ รยี น เพื่อให้ สถานศกึ ษามแี นวทางในการดำเนินการ
ประเมินคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ สำนักวิชาการและ มาตรฐานการศึกษา สำนักงานคณะกรรมการ
การศกึ ษาขนั้ พน้ื ฐานไดก้ ำหนดนิยาม ตวั ชวี้ ัด พฤติกรรมบ่งชี้ และเกณฑ์การให้คะแนนของคุณลักษณะอันพึง
ประสงค์ไว้ แตท่ ้งั น้ีสถานศกึ ษา สามารถปรบั เปล่ียนได้ตามความเหมาะสม ในการประเมินไดก้ ำหนดเกณฑ์
การประเมินเป็นราย พฤติกรรมบง่ ชี้ตามระดับการศึกษาดังนี้ 1) ระดับประถมศกึ ษา (ป.1-ป.3) 2) ระดับ
ประถมศึกษา (ป.4-ป.6) 3) ระดบั มธั ยมศึกษา (ม.1-ม.3) และ 4) ระดับมัธยมศึกษา (ม.4-ม.6) สำหรบั
รายละเอียดดังกล่าวได้เสนอไวใ้ นเอกสารประกอบหลกั สตู รแกนกลางการศึกษาขน้ั พน้ื ฐาน พุทธศักราช 2551
เรื่องแนวปฏิบตั กิ ารวดั และประเมินผลการเรยี นรู้ และแนวทางการพัฒนาการวดั และประเมนิ คุณลกั ษณะอัน
พึงประสงค์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551

หน้า 80

ความเข้าใจรว่ มกัน

หลกั สูตรแกนกลางการศึกษาขน้ั พ้ืนฐาน พุทธศกั ราช 2551 กำหนดให้การประเมนิ
คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์เป็นเกณฑ์ในการเล่ือนชั้นและจบระดับการศึกษา การประเมินและ รายงาน
คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์แยกเฉพาะออกจากการประเมินผลการเรยี นรใู้ นรายวิชา จำเปน็ ทีผ่ ู้รับผิดชอบ
หรือผทู้ ำหน้าท่ปี ระเมินคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์มคี วามเข้าใจร่วมที่ตรงกัน คือ

1. การประเมินคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ ไม่ใช้เป็นส่วนหนึง่ ของสดั ส่วนการให้คะแนน
ระหวา่ งเรยี นกับคะแนนปลายป/ี ปลายภาค เพราะในตวั ชว้ี ัดชน้ั ปรี ะบคุ ุณลักษณะท่ตี ้องการ อย่แู ล้ว
สำหรบั คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ 8 ประการน้ีเปน็ เป้าหมายการพฒั นาท่ตี ัดสิน และรายงานแยก
เฉพาะ แต่พฤติกรรมทีผ่ เู้ รยี นแสดงออกถึงคุณลกั ษณะต่าง ๆ ทีเ่ กดิ ขึ้นขณะจดั กจิ กรรมการเรยี นรู้
กจิ กรรมพฒั นาผูเ้ รียน กจิ กรรม/โครงการต่าง ๆ และในกจิ วตั รประจำวัน ของผู้เรยี นนัน้ ครูสามารถ
ประเมนิ ด้วยการสังเกตแล้วบันทกึ ไวแ้ ละรายงานผลเฉพาะ ไมร่ วม อยใู่ นการตดั สนิ รายวิชาตามกลุม่
สาระการเรียนรู้

2. หลกั ฐาน/รอ่ งรอยการแสดงออกถึงคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ อาจเปน็ แหล่งท่ีมา
ทีเ่ ดยี วกัน กับการประเมินในรายวิชา แตไ่ ม่ใช่ส่วนหนง่ึ ของคะแนนในรายวิชา

3. การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์ต้องใช้ข้อมูลจากการสงั เกตพฤติกรรม สถานศึกษา
ควรจดั ใหม้ กี ารประเมนิ เปน็ ระยะ ๆ โดยอาจประเมินผลเป็นรายสัปดาห์ รายเดอื น รายภาค หรือรายปี
เพอ่ื ใหม้ ีการสง่ั สมและพัฒนาอยา่ งต่อเนอ่ื ง

4. การสรปุ ผลการประเมนิ ดำเนินการเม่ือจบปสี ดุ ท้ายของแตล่ ะระดับการศึกษา
โดยแบ่งระดบั ผลการประเมิน เป็น 4 ระดบั คือ ดีเยี่ยม ดี ผา่ น และไม่ผ่านรู้

1. หลักการพัฒนาและประเมนิ คุณลกั ษณะอันพึงประสงค์

ความร่วมมอื ข้อมูล 1.1 การพฒั นาต้องอาศยั ความรว่ มมอื จากหลายฝา่ ย ได้แก่ ผเู้ รยี น
จากหลายฝา่ ย หลายดา้ น ผูส้ อน ผูป้ กครองและชุมชน
1.2 การประเมนิ ต้องอาศัยข้อมลู หลายดา้ น ซึง่ เกิดจากการสังเกต
เนน้ การประเมิน พฤติกรรม ในและนอกห้องเรียน ซ่งึ เกดิ จากการทผ่ี ูเ้ รียน
เพ่อื พฒั นา ปฏสิ มั พันธ์ หรือทำ กิจกรรมร่วมกบั ผู้อืน่ ข้อมลู ท่ีไดจ้ งึ มีไดจ้ าก
หลายทาง เช่น ครผู สู้ อน เพื่อน ผเู้ รยี นประเมินตนเอง ผปู้ กครอง
ตลอดจนชมุ ชน
1.3 การประเมนิ เนน้ การพฒั นา โดยครผู สู้ อนตอ้ งศึกษาข้อมลู เดมิ
ของผเู้ รยี น เพ่ือเปน็ ขอ้ มูลพ้นื ฐานในการวางแผนและจัดกิจกรรม
ใหส้ อดคล้องกบั คณุ ลกั ษณะของผ้เู รยี น ซึง่ การประเมนิ ต้อง
ดำเนนิ การเปน็ ระยะ ๆ และ เกบ็ ข้อมลู อย่างตอ่ เน่ือง เพื่อดู
พัฒนาการและส่งต่อข้อมลู ต่อผูเ้ กีย่ วขอ้ ง อย่างเปน็ ระบบ

หน้า 81

2. แนวทางการพฒั นาผูเ้ รียนให้มคี ณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

2.1 บทบาทของสถานศึกษา
สถานศึกษาควรดำเนินการโดยคณะกรรมการพัฒนาคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ของ
สถานศึกษา (กรณีสถานศึกษาขนาดเลก็ อาจเป็นคณะกรรมการชุดเดียวที่รับผิดชอบในเรอื่ งน้ี
ดว้ ย) ควรดำเนินการโดยเริม่ จากการศึกษานิยาม ความหมาย และพฤติกรรมบง่ ช้ขี องคณุ ลักษณะ
อันพงึ ประสงค์ ทัง้ ๘ ประการ วิเคราะห์ตวั ชวี้ ดั และพฤตกิ รรมบง่ ชี้ เพือ่ กำหนดแนวทางการ
พัฒนา คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์แต่ละคณุ ลักษณะ ทั้งน้คี วรศกึ ษาขอ้ มลู พ้ืนฐานของผูเ้ รียน
รายบุคคลก่อน การพฒั นา เพอ่ื กำหนดแนวทางการพฒั นาให้สอดคลอ้ งและเหมาะสมกับ
พฤติกรรมของผเู้ รยี น พร้อมสรา้ งหรอื เลอื กเคร่ืองมือในการวดั และประเมนิ กำหนดวตั ถปุ ระสงค์
และวธิ ีการพัฒนา ดำเนินการพัฒนาผ้เู รียนตามแนวทางที่กำหนดไว้ และประเมินผู้เรยี นเปน็ ระยะ
ๆ อย่างตอ่ เนอื่ ง เพ่ือตรวจสอบความก้าวหนา้ และดำเนนิ การประเมนิ ผู้เรยี นหลงั การพัฒนา สรปุ
และรายงานผล การประเมนิ และพฒั นาตอ่ ผูบ้ ริหารสถานศึกษา
การพัฒนาผเู้ รยี นใหม้ ีคุณลักษณะอนั พงึ ประสงคน์ ้นั สามารถพัฒนาไดโ้ ดยผ่านการจดั
กจิ กรรมการเรียนร้ตู ามกลุ่มสาระการเรยี นรู้ กจิ กรรมพัฒนาผเู้ รียน โครงการต่าง ๆ และกจิ วตั ร
ประจำวันของผ้เู รยี น ซ่งึ เกิดข้ึนตลอดเวลา มีพัฒนาการและการส่ังสมพฤติกรรม ผ่านการขัดเกลา
ผา่ นกจิ กรรมตา่ ง ๆ ดงั กล่าว สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษาไดน้ ำคุณลักษณะและตวั ช้ีวดั
มาวเิ คราะหแ์ ล้วเห็นว่าคุณลกั ษณะท้ัง ๘ ประการสามารถสังเกตไดใ้ นทุกกระบวนการพฒั นา
ทง้ั น้ี ขนึ้ อยู่กับระบบการจัดการเรียนการสอนของแตล่ ะสถานศกึ ษาว่ามีจุดเนน้ ในการพัฒนา
คุณลักษณะ อนั พึงประสงค์ประการใด ดังแสดงในตวั อยา่ งดังน้ี

ตวั อย่าง การวเิ คราะห์ ตัวชว้ี ดั คณุ ลกั ษณะอันพงึ ประสงค์กับกระบวนการพฒั นาและประเมนิ ในสถานศึกษา

คณุ ลกั ษณะ ตวั ชวี้ ัด1 กระบวนการพัฒนา

1.1 เป็นพลเมืองดีของชาติ กล่มุ สาระฯ กจิ กรรม โครงการ กิจวตั ร
พฒั นาผเู้ รยี น ประจำวนั
* ✓
* ✓

1. รักชาติ 1.2 ธำรงไว้ซึง่ ความเป็นชาตไิ ทย ✓ ✓ ✓✓
ศาสน์ กษตั ริย์ 1.3 ศรทั ธา ยึดมัน่ และปฏิบัตติ น ✓ * *✓
ตามหลกั ของศาสนา

1.4 เคารพเทดิ ทนู พระมหากษัตริย์ ✓ ✓ ✓ ✓

1 เป็นตวั ชว้ี ัดเพื่อการประเมนิ คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงคท์ สี่ ำนักวชิ าการและมาตรฐานการศกึ ษาเสนอให้เปน็
แนวทาง สถานศึกษา อาจกำหนดหรือปรับใช้เองได้

หน้า 82

คณุ ลกั ษณะ ตวั ช้วี ัด1 กระบวนการพัฒนา

2.1 ประพฤติตรงตามความเป็นจรงิ กลมุ่ สาระฯ กิจกรรม โครงการ กิจวัตร
ต่อตนเองทง้ั ทางกาย วาจา ใจ พัฒนาผเู้ รียน ประจำวนั
2.2 ประพฤติตรงตามความเป็นจรงิ ✓ ✓
ตอ่ ผอู้ น่ื ท้ังทางกาย วาจา ใจ ✓ ✓
3.1 ปฏบิ ัติตามข้อตกลง กฎเกณฑ์ ✓
2. ซ่ือสตั ย์ ระเบยี บข้อบงั คับของครอบครัว ✓✓✓ ✓
สุจริต โรงเรียน และสังคม
3. มีวนิ ยั 4.1 ต้งั ใจ เพียรพยายามในการเรียน ✓✓✓ ✓
และเข้ารว่ มกจิ กรรม ✓
4. ใฝเ่ รียนรู้ 4.2 แสวงหาความรู้จากแหลง่ เรยี นรู้ ✓✓✓
ต่าง ๆ ทั้งภายในและภายนอก ✓✓✓ ✓
5. อยอู่ ย่าง โรงเรยี น ด้วยการเลอื กใชส้ ื่ออย่าง ✓
พอเพยี ง เหมาะสม สรุปเปน็ องค์ความรู้ ✓✓✓ ✓
6. มุ่งมนั่ สามารถนำไปใช้ ในชวี ิตประจำวันได้ ✓✓✓ ✓
ในการ 5.1 ดำเนินชวี ติ อย่างพอประมาณ ✓✓✓
ทำงาน มีเหตผุ ล รอบคอบ มีคุณธรรม ✓✓✓ ✓
5.2 มภี มู ิค้มุ กนั ในตวั ทีด่ ี ปรับตัว
7. รกั ความ เพ่ืออยู่ในสังคมไดอ้ ยา่ งมีความสุข ✓* * ✓
เปน็ ไทย 6.1 ต้ังใจและรบั ผดิ ชอบในหนา้ ที่
การงาน ✓✓✓ ✓
8. มีจิต 6.2 ทำงานดว้ ยความเพียร ✓
สาธารณะ พยายาม และอดทนเพ่ือให้งาน ✓✓✓
สำเรจ็ ตาม เป้าหมาย ✓✓✓
7.1 ภาคภมู ใิ จในขนบธรรมเนียม
ประเพณี ศลิ ปวฒั นธรรมไทย และ
มคี วามกตญั ญูกตเวที
7.2 เห็นคณุ คา่ และใช้ภาษาไทย
ในการส่อื สารไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง
เหมาะสม

7.3 อนรุ ักษ์และสบื ทอดภูมิ
ปัญญาไทย

8.1 ช่วยเหลอื ผู้อ่ืนดว้ ยความเต็มใจ
โดยไม่หวังผลตอบแทน
8.2 เขา้ ร่วมกจิ กรรมทเี่ ป็นประโยชน์
ต่อโรงเรยี น ชมุ ชน และสังคม

หน้า 83

หมายเหตุ ✓ ประเมิน เก็บข้อมูลคุณลักษณะผ่านกจิ กรรมนน้ั
* บางสถานศึกษาผู้เรียนอาจไม่แสดงพฤตกิ รรมตามตวั ช้วี ัดผ่านกิจกรรมน้นั

2.2 บทบาทของครู
ครูที่รบั ผดิ ชอบการจดั การเรียนการสอนซง่ึ มหี น้าท่ใี นการพัฒนาผู้เรียนให้มคี ุณลักษณะ
อันพงึ ประสงค์ สามารถดำเนินการวดั และประเมินผลคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ระหวา่ งการจดั
กจิ กรรมการเรียนรู้ตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ กจิ กรรมพัฒนาผ้เู รยี น โครงการต่าง ๆ และกจิ วตั ร
ประจำวนั ของผเู้ รยี น ตามท่สี ถานศกึ ษากำหนดไว้ครูมีแนวทางในการดำเนินการดังนี้
1) ศึกษาทำความเข้าใจเกี่ยวกับคณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ เคร่ืองมอื ท่จี ะใชใ้ นการวัดและ
ประเมนิ และวิธีการหาคุณภาพของเครื่องมือ
2) ออกแบบการวดั และประเมินผลคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ ดงั นี้

1. กำหนดคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์/ตัวช้วี ัด/พฤตกิ รรมบ่งชท้ี ่จี ะประเมนิ
2. วิเคราะหพ์ ฤตกิ รรมสำคัญจากพฤตกิ รรมบง่ ช้ที ่จี ะประเมิน
3. เลือกใช้วธิ ีการ เคร่ืองมือ ให้เหมาะสมกบั คุณลักษณะอันพงึ ประสงคท์ ีจ่ ะประเมิน
4. ระยะเวลาในการประเมิน
5. ผู้ประเมนิ
3) การสรปุ ผลการประเมิน
การวัดและประเมนิ ผลด้านคุณลักษณะอนั พึงประสงค์นน้ั มคี วามละเอยี ดอ่อน เพราะเปน็
เรอ่ื งของการพฒั นาคุณลกั ษณะที่ต้องการปลูกฝังใหเ้ กดิ ในตัวผเู้ รียน การวดั และประเมินผลจึง
ตอ้ ง คำนงึ ถงึ ผลทเ่ี กิดขึ้นในตวั ผเู้ รียนเมอื่ ไดร้ บั การพัฒนาเป็นระยะ หรือเม่ือส้ินปีการศึกษา
ดังนัน้ เพ่อื ใหม้ ี แนวทางการสรปุ ผลการประเมินท่ีชัดเจน เป็นธรรมสำหรบั ผู้เรยี น สำนกั วชิ าการ
และมาตรฐาน การศึกษาได้เสนอแนวทางการกำหนดเกณฑพ์ จิ ารณาสรุปผลการประเมินในแต่ละ
ข้นั ตอน ไว้ใน เอกสารแนวทางการพัฒนาการวดั และประเมินคุณลักษณะอนั พึงประสงค์ ตาม
หลกั สตู รแกนกลาง การศึกษาข้ันพน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551 (หนา้ 135-141)

2.3 วธิ กี ารรายงานผล
1) นำผลการประเมินทีส่ รุปจากคณะกรรมการประเมนิ มาบนั ทึกลงในแตล่ ะภาคเรยี น
ของแตล่ ะปีการศึกษา
2) ในชอ่ งสรปุ ของแต่ละปีการศกึ ษา ใหน้ ำผลการประเมินที่แสดงพัฒนาการสุดทา้ ย

หน้า 84

น่นั คอื ผลจากภาคเรยี นที่ 2 บันทึกลงในช่องสรปุ ของปกี ารศกึ ษานน้ั ๆ
3) เมื่อเสรจ็ สน้ิ การบนั ทึกในแต่ละปีการศึกษา ให้นำผลในชอ่ งสรปุ ไปบันทกึ ลงใน แบบ

บนั ทึกการพัฒนาคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ ของแต่ละระดบั ช้นั คอื ระดบั ประถมศึกษา
มัธยมศกึ ษาตอนตน้ และมธั ยมศึกษาตอนปลาย

4) การพจิ ารณาตัดสินผลการประเมนิ คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงคข์ องแตล่ ะระดับ
การศกึ ษามแี นวการพจิ ารณาตดั สินผลการประเมนิ ดังนี้

4.1) คณะกรรมการประเมินคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ พจิ ารณาผลการตัดสินใน
แต่ละชน้ั ปี ถ้าผลการประเมินในปสี ดุ ท้ายไดร้ ะดับใดให้ถอื วา่ ผู้เรียนไดค้ ุณลกั ษณะอนั พงึ
ประสงค์ ระดับน้ัน เชน่

เด็กชายดี มคี ุณธรรม ได้รบั การประเมินคุณลักษณะชัน้ ป.6
ได้ระดับดเี ยยี่ ม การสรุปผลใน ระดบั ประถมศึกษา ถือวา่ ได้ระดบั ดเี ยย่ี ม

4.2) ถา้ มกี รณที ีผ่ ลการประเมนิ ในปีกอ่ น ๆ ไดร้ ะดบั ดี หรือดีเยยี่ ม แต่ปีสุดท้าย
ของระดบั การศกึ ษาไดร้ ะดบั ผา่ น/หรือไม่ผา่ น ใหค้ ณะกรรมการประเมินใชด้ ลุ ยพนิ จิ อย่าง
รอบคอบ และเป็นไปตามสภาพจรงิ โดยนำขอ้ มลู จากประวตั ทิ ่ีผ่านมาประกอบการ
พจิ ารณาวา่ จะให้ระดับใด

หนา้ 85

ตัวอยา่ ง วธิ ีการบนั ทกึ ผลการประเมนิ เพ่อื การรายงาน (แบบท่ี 3.1)

แบบบันทกึ การพฒั นาคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์

ระดบั ประถมศกึ ษา ปกี ารศึกษา.................................ถึง ปีการศกึ ษา.................................

ช่ือนักเรยี น...........................................................ชนั้ ........................โรงเรียน...............................................

คณุ ลกั ษณะ ระดับ ความก้าวหน้าการพัฒนาคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ สรปุ
อันพงึ ประสงค์ คณุ ภาพ ระดับคณุ ภาพ

1. รกั ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ 3 ( ) ดีเยยี่ ม
2 ( ) ดี
1 ( ) ผ่าน
0 ( ) ไม่ผ่าน

2. ซ่ือสัตยส์ ุจริต 3 ( ) ดีเยย่ี ม 1
2 ( ) ดี
1 ( ) ผา่ น นำผลการประเมนิ
0 ( ) ไม่ผ่าน ทส่ี รปุ จาก
คณะกรรมการประเมนิ
3 ( ) ดีเยย่ี ม มาบนั ทกึ ลงใน
แต่ละภาคเรียน
3. มวี ินัย 2 ( ) ดี ของแตล่ ะ
1 ( ) ผา่ น ปกี ารศกึ ษา
0 ( ) ไม่ผา่ น
เมอื่ เสรจ็ สิ้นการบนั ทกึ
4. ใฝ่เรียนรู้ 3 ( ) ดีเย่ยี ม ในแต่ละปกี ารศกึ ษา
2 ( ) ดี ใหน้ ำผลในชอ่ งสรุป
1 ( ) ผ่าน ไปบนั ทกึ ลงในแบบ
0 ( ) ไมผ่ า่ น บนั ทึกการพฒั นา
คณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์
5. อยูอ่ ย่างพอเพยี ง 3 2 ( ) ดีเยย่ี ม ของแต่ละระดบั ชั้นคอื
2 ( ) ดี ระดับประถมศกึ ษา
1 ( ) ผ่าน (แบบ 3.1)
0 ( ) ไม่ผ่าน มัธยมศึกษาตอนตน้
(แบบ 3.2) และ
6. มงุ่ ม่นั ในการทำงาน 3 ในช่องสรปุ ของแตล่ ะปกี ารศึกษา ให้นำ ( ) ดีเยี่ยม มัธยมศึกษาตอนปลาย
2 ผลการประเมนิ ทแ่ี สดงพัฒนาการสดุ ทา้ ย ( ) ดี (แบบ 3.3)
1 ( ) ผ่าน
0 ( ) ไมผ่ า่ น

7. รักความเปน็ ไทย 3 น่นั คอื ผลจากภาคเรยี นที่ 2 บนั ทกึ ลงใน ( ) ดีเยยี่ ม
2 ชอ่ งสรุปของปกี ารศึกษานน้ั ๆ ( ) ดี
1 ( ) ผ่าน
0 ( ) ไม่ผา่ น

8. มีจติ สาธารณะ 3 ( ) ดีเย่ียม
2 ( ) ดี
1 ( ) ผ่าน
0 ( ) ไมผ่ ่าน

ภาคเรยี นท่ี 12 12 12 12 12 12 3

สรปุ ผลการประเมนิ รายปี ( ) ดีเยีย่ ม ( ) ดีเยยี่ ม ( ) ดเี ยีย่ ม ( ) ดีเยี่ยม ( ) ดีเย่ยี ม ( ) ดีเยยี่ ม
( ) ดี ( ) ดี ( ) ดี ( ) ดี ( ) ดี ( ) ดี
ชนั้ ประถมศกึ ษาปีที่ ( ) ผ่าน ( ) ผ่าน ( ) ผา่ น ( ) ผ่าน ( ) ผา่ น ( ) ผ่าน
( ) ไมผ่ ่าน ( ) ไมผ่ า่ น ( ) ไม่ผา่ น ( ) ไมผ่ า่ น ( ) ไมผ่ ่าน ( ) ไม่ผ่าน

1 2 3 4 5 6

สรปุ ผลการประเมินคณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ระดับประถมศกึ ษา

( ) ไมผ่ า่ น ( ) ผา่ น ( ) ดี ( ) ดเี ย่ียม

(ลงชอื่ ) ...........................................กรรมการผู้ประเมิน
(…………………………………..…)

หน้า 86

เอกสารประกอบการปฏบิ ัตกิ ิจกรรมท่ี 3.1 และ 3.2

กรณีศึกษา

ครูปัทมาเปน็ หน่ึงในคณะกรรมการประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงคข์ องสถานศกึ ษาได้ เขา้ ไปมี
สว่ นร่วมในการกำหนดแนวทางการพัฒนา แนวทางการประเมิน และแนวทางการปรับปรุง แกไ้ ขพฤตกิ รรม
ของผู้เรียนและเป็นครูประจำชน้ั และครูสอนวชิ าคณิตศาสตร์ ได้รับมอบหมาย ใหเ้ ป็นผรู้ ับผิดชอบการ
ประเมินคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ของนักเรยี นชน้ั ประถมศกึ ษาปีที่ 4

หลังจากไดร้ ับมอบหมายครปู ัทมาได้เรม่ิ ตน้ ด้วยการศกึ ษาเรื่องการประเมนิ คณุ ลักษณะ อันพงึ
ประสงคจ์ ากเอกสารประกอบหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพืน้ ฐาน พุทธศักราช 2551 เรอ่ื ง แนว
ปฏบิ ัติการวัดและประเมนิ ผลการเรียนรู้ และเอกสารแนวทางการพฒั นาการวดั และ ประเมนิ คณุ ลักษณะอัน
พึงประสงค์ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขัน้ พน้ื ฐาน พทุ ธศกั ราช 2551 ฉบบั ใช้ในโรงเรยี นโครงการนำ
รอ่ งการใชห้ ลักสูตรฯ โดยครปู ัทมามีความตระหนักดีวา่ คุณลักษณะ อันพงึ ประสงค์ท้ัง 8 ประการต้องอาศยั
ข้อมูลจากหลายด้าน ทัง้ ในและนอกหอ้ งเรยี น และต้องทราบ ขอ้ มูลพ้นื ฐานของผู้เรียนทุกคนเพ่อื ใชใ้ นการ
วางแผนในการสง่ เสริมช่วยเหลือผู้เรยี นไดท้ ันท่วงที

ครปู ัทมาไดศ้ ึกษานิยาม ตัวชวี้ ดั คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ที่สำนักวิชาการและมาตรฐาน การศึกษา
แลว้ ไดร้ ว่ มกนั ระดมสมองกบั นกั เรียนชั้น ป.4 เพื่อออกแบบการวัดและประเมิน คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์
โดยครกู ับนักเรียนร่วมกนั คิดขอ้ คำถามท่บี ่งบอกถึงพฤตกิ รรมตาม คุณลักษณะ เพอ่ื นำไปใชส้ ร้างเครอ่ื งมอื
ประเมนิ แตล่ ะคุณลักษณะ ซ่ึงการใช้วิธีนี้ครูปทั มาสังเกต พฤตกิ รรมของนักเรยี นแลว้ พบวา่ นกั เรียนมีความ
ยนิ ดีและมีความสขุ กับการมสี ่วนรว่ มในครงั้ นมี้ าก โดยเฉพาะอยา่ งย่งิ นักเรยี นท่อี ยู่ในกลมุ่ ที่ต้องปรับปรุงและ
พัฒนาเรื่องผลการเรยี น เพราะเป็นกจิ กรรม ทีไ่ มไ่ ดใ้ ช้ความรูค้ วามสามารถทางวชิ าการ ทุกคนจงึ มสี ามารถ
แสดงความคิดเหน็ ได้อย่างกวา้ งขวาง เน่อื งจากเปน็ พฤติกรรมทเี่ กิดขึ้นจริงและสงั เกตได้ในชีวติ ประจำวัน ผล
การระดมสมองได้รปู แบบ/วธิ กี าร ประเมินคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์รายละเอยี ดดังนี้

หน้า 87

รูปแบบวิธกี ารประเมนิ คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์
นักเรียนช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ 4
คณุ ครูปัทมา : ผ้รู บั ผิดชอบ

คุณลักษณะ วิธกี ารประเมนิ เครือ่ งมอื ผู้ประเมิน เวลาท่ีประเมิน
อนั พงึ ประสงค์
สงั เกตพฤติกรรม แบบสังเกต : แบบ - ครูปทั มา - สังเกตเป็น
1. รักชาติ ศาสน์ ประมาณคา่ - นักเรียนประเมนิ ตนเอง ระยะๆ อย่าง
กษัตริย์ - สังเกต - พอ่ แม่/ผปู้ กครอง นอ้ ย สปั ดาหล์ ะ
2. ซอื่ สัตยส์ จุ รติ พฤติกรรม แบบสังเกต : - ครูปทั มา 1 คร้งั
- สอบถาม แบบตรวจสอบ - นกั เรยี นประเมินตนเอง - สรปุ ผล การ
3. มีวินัย - สมั ภาษณ์ รายการ - เพื่อน ประเมิน ภาค
สังเกตพฤตกิ รรม - พอ่ แม่/ผู้ปกครอง เรียนละ 1 ครง้ั
4. ใฝเ่ รียนรู้ แบบสงั เกต : - ครปู ทั มา
- สังเกต แบบมาตร - พ่อแม่/ผปู้ กครอง
5. อยอู่ ย่าง พฤติกรรม ประมาณค่า - นกั เรยี นประเมินตนเอง
พอเพยี ง - สอบถาม - เพ่อื น
- สัมภาษณ์ แบบสงั เกต : - ครปู ัทมา
6. มุ่งมั่นใน - สงั เกต แบบสำรวจ - พ่อแม่/ผปู้ กครอง
การทำงาน พฤตกิ รรม รายการ
7. รักความเปน็ ไทย - สอบถาม - ครปู ทั มา
- สัมภาษณ์ แบบสงั เกต : - เพื่อน
8. มจี ิตสาธารณะ - สงั เกต แบบสำรวจ - พ่อแม่/ผปู้ กครอง
พฤติกรรม รายการ
- ครปู ัทมา
- สังเกต แบบสงั เกต : - เพื่อน
พฤตกิ รรม แบบมาตร - พ่อแม่/ผู้ปกครอง
ประมาณค่า - ครปู ทั มา
- สงั เกต แบบสงั เกต : - เพื่อน
พฤตกิ รรม แบบสำรวจ - พ่อแม่/ผู้ปกครอง
- สมั ภาษณ์ รายการ - ครูปัทมา
แบบสงั เกต : - นักเรยี นประเมนิ ตนเอง
แบบมาตร - เพอ่ื น
ประมาณค่า - พอ่ แม่/ผู้ปกครอง

หมายเหตุ เมื่อครปู ัทมารวบรวมข้อคำถามแต่ละคุณลกั ษณะแล้ว ได้ส่งให้ครู ผบู้ ริหาร ครูแนะแนว และครู
สอนรายวชิ าสงั คมศึกษาพจิ ารณาความสอดคล้อง (IOC : Index of Item Objective Congruence)
ของข้อคำถามกบั คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์

หน้า 88

ตวั อย่างแบบสังเกตพฤตกิ รรมนักเรยี น : ความมีวินัย

(เครื่องมือท่ีครูปทั มาใชใ้ นการประเมินคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์)

นักเรียนทถี่ ูกสังเกต......................................................ชนั้ ................ภาคเรียนที่........ปกี ารศึกษา.........
คำชี้แจง

การบันทกึ ให้ กาเคร่ืองหมาย ✓ ลงในชอ่ งทต่ี รงกบั พฤติกรรมท่ีเกดิ ขึน้ จริง

ระดับการปฏิบตั ิ (คะแนน)

ท่ี พฤติกรรม เปน็ ประจำ บางคร้งั นอ้ ยคร้ัง ไมท่ ำเลย/
(3) (2) (1) ไม่ชัดเจน
1 จดั เก็บสิง่ ของเปน็ ทเ่ี ปน็ ทาง
2 แตง่ กายถกู ต้องตามระเบยี บของโรงเรยี น/เหมาะสม (0)

ตามกาลเทศะ

3 เขา้ แถวซ้ืออาหารหรอื ใช้หอ้ งนำ้ สาธารณะ

4 ทงิ้ ขยะในทีท่ จ่ี ัดเตรยี มไว้

5 ทำกิจวัตรของตนตามเวลา

6 ทำงานเสรจ็ ตามเวลาที่กำหนด

7 ทำตามกฎระเบยี บของห้องเรียน/ครอบครวั

8 ไปโรงเรียนทันเวลาหรือเขา้ รว่ มกิจกรรมตามเวลาที่นดั
หมาย

บันทกึ เพ่ิมเติม เน่ืองจากแบบประเมนิ เปน็ แบบมาตร
ประมาณค่า ครปู ัทมาจึงกำหนดใหน้ กั เรียน
.............................................................................................................. ผ่านคณุ ลกั ษณะ ตง้ั แต่ ๘ คะแนนขนึ้ ไป แต่
มีเง่อื นไข ตอ้ งไดผ้ ลการประเมนิ รายขอ้ ทกุ
.............................................................................................................. ข้อ อยา่ งน้อย 1 คะแนน

ผู้ประเมิน  ครู  พ่อแม่/ผู้ปกครอง วิธกี ารคำนวณเกณฑก์ ารประเมิน
1. นำคะแนนสงู สุด (3 คูณ 8 เท่ากบั 24
 นกั เรียนประเมินตนเอง  เพอ่ื น คะแนน) ลบด้วยคะแนนตำ่ สดุ (คะแนน
ต่ำสุดทย่ี อมให้ผ่าน คอื 8 คะแนน)
ลงชือ่ ........................................... แทนค่า 24 – 8 = 16
2. นำผลลัพธใ์ นขอ้ ที่ 1 มาหารดว้ ยจำนวน
(..........................................) ช่วงทแี่ บ่ง กรณีนแี้ บ่งเกณฑก์ ารผ่านเป็น
3 ชว่ ง เพอื่ ให้สอดคลอ้ งกับเกณฑ์การผ่าน
เกณฑ์การประเมนิ การประเมินคุณลกั ษณะ ทม่ี ี 3 ระดับ คอื
ดเี ยย่ี ม ดี และผ่าน
ระดับคณุ ภาพ เกณฑก์ ารตดั สนิ แทนค่า 16/3 = 5 คะแนน
เพราะฉะนน้ั ชว่ งหา่ งคะแนนแตล่ ะระดบั
ดีเยี่ยม ได้คะแนนรวมระหว่าง 20-24 คะแนน และ คณุ ภาพเทา่ กับ 5 คะแนน จงึ ได้ช่วงคะแนน
ดงั เกณฑก์ ารประเมนิ ขา้ งตน้
ไม่มผี ลการประเมินขอ้ ใดข้อหนึ่งตำ่ กวา่ 2 คะแนน

ดี ได้คะแนนรวมระหว่าง 14-19 คะแนน และ
ไม่มผี ลการประเมินขอ้ ใดขอ้ หน่ึงได้ 0 คะแนน

ผ่าน ไดค้ ะแนนรวมระหว่าง 8-13 คะแนน และ
ไมม่ ผี ลการประเมนิ ข้อใดขอ้ หน่งึ ได้ 0 คะแนน

ไม่ผา่ น ได้คะแนนรวม ระหวา่ ง 0-7 คะแนน วธิ ีคดิ ของครูปทั มา

หน้า 89

เน่ืองจากครปู ัทมาออกแบบการประเมินคุณลกั ษณะอันพึงประสงค์ให้ผู้ประเมิน ประกอบดว้ ย
1) ครู 2) พ่อแม/่ ผู้ปกครอง 3) นักเรียนประเมนิ ตนเอง และ 4) เพื่อนประเมิน

ครปู ัทมาจึงไดแ้ จ้งให้นักเรียน และฝากหนงั สือแจ้งพ่อแม่/ผู้ปกครองทราบ โดยให้แบบสังเกต
พฤติกรรมไว้กับผปู้ ระเมินทกุ คนให้หม่นั สงั เกตพฤติกรรมนักเรยี นเป็นระยะ ๆ แล้วคอ่ ยส่ง ผลสรปุ ของแต่ละ
คนใหค้ รปู ทั มาก่อนปิดภาคเรียน 1 สปั ดาห์ ครปู ทั มาดำเนินการเชน่ น้กี บั การประเมนิ ทุกคุณลักษณะ

กอ่ นปดิ ภาคเรียน 1 สัปดาห์ ครปู ัทมาได้รับแบบบันทึกพฤติกรรมของผู้ประเมนิ ทง้ั หมด และได้นำมา
สรุปผลดังตวั อยา่ งผลการประเมินของ เดก็ ชายก้องเกียรติ ดังน้ี

แบบสรปุ ผลการประเมนิ คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

นักเรียนท่ีถูกสงั เกตเดก็ ชายก้องเกียรติ สำเรจ็ ทุกประการ ช้ัน ป. 4 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศกึ ษา 2552

ที่ คุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ผูป้ ระเมนิ /ผลการประเมนิ สรุป

1 รักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ครู พ่อแม่/ น.ร.ประเมิน เพอ่ื น ดี
ผปู้ กครอง ตนเอง ประเมิน

ดี ดี ดี

2 ซือ่ สัตย์สจุ รติ ดี ดเี ยี่ยม ดี ดี ดี

3 มวี นิ ัย ดี ผา่ น ดี ดี ดี

4 ใฝ่เรยี นรู้ ดี ดี ดี

5 อยูอ่ ยา่ งพอเพยี ง ผา่ น ผา่ น ผา่ น ผ่าน

6 มุง่ มน่ั ในการทำงาน ดี ดี ดี ดี

7 รกั ความเปน็ ไทย ดี ผ่าน ผา่ น ผ่าน

8 มีจิตสาธารณะ ดีเยย่ี ม ดเี ย่ยี ม ดเี ยีย่ ม ดเี ยีย่ ม ดเี ย่ยี ม

สรุปผลการประเมินคุณลักษณะอนั พงึ ประสงค์ ภาคเรยี นที่ 1/2552
( ) ไมผ่ า่ น ( ) ผา่ น ( ✓ ) ดี ( ) ดีเย่ียม
ลงชือ่ ................................................ผู้สรุปผลการประเมนิ
(นางสาวปัทมา รกั การดี)
ครูประจำชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี 4

บันทึกเพ่มิ เติม

เด็กชายกอ้ งเกยี รติ สำเรจ็ ทุกประการเป็นนักเรยี นทมี่ ีความดีโดดเดน่ เรอ่ื งการช่วยเหลอื ผู้อืน่ ทุกเม่อื จนบางครัง้ ลืม
นกึ ถึง ตัวเอง แต่เนอื่ งจากกอ้ งเกียรตมิ าจากครอบครวั ทีม่ ีฐานะค่อนข้างดี จงึ ยงั ไมเ่ ห็นคณุ คา่ ของการออม การประหยดั หรือ
การใช้ส่ิงของ อยา่ งคุ้มคา่ ครูและผู้ปกครองต้องหาแนวทางในการพดู คยุ ทำความเขา้ ใจกบั กอ้ งเกียรตโิ ดยครไู ด้ชวนก้อง
เกียรตแิ ละเพ่ือนๆ ร่วมกนั ดู DVD เด็กยากจนผ้ดู ้อยโอกาส จากรายการคนค้นคน ตอนน้องวิวเดก็ ทเ่ี ตบิ โตในโลกเงียบ หลัง
รบั ประทานอาหารกลางวัน เพ่อื เป็นการสอนและกระตุ้นให้มีความตระหนกั เรอ่ื งการประหยดั และใช้สงิ่ ของอยา่ งค้มุ คา่ เพอ่ื
เปน็ พ้ืนฐานนำไปสกู่ ารปลกู ฝงั คณุ ลักษณะการอยู่อย่างพอเพียงในสงั คมไทยและสงั คมโลกต่อไป

หน้า 90

เกณฑ์การประเมนิ รายคณุ ลักษณะ
ระดบั เกณฑก์ ารพิจารณา

ดีเยี่ยม (3) ไดผ้ ลการประเมินระดบั ดีเยยี่ มมากกวา่ หรอื เท่ากบั ร้อยละ 60 ของจำนวนผปู้ ระเมนิ
และไม่มีผลการประเมนิ ใดตำ่ กวา่ ระดบั ดี

ดี (2) ไดผ้ ลการประเมินระดบั ดขี ึ้นไปมากกว่าหรือเท่ากบั รอ้ ยละ 60 ของจำนวนผู้ประเมนิ
และมีผลการประเมนิ คณุ ลักษณะท่เี หลือระดับผ่าน

ผา่ น (1) ไดผ้ ลการประเมินระดับผ่านมากกว่าร้อยละ 60 ของจำนวนผูป้ ระเมนิ
และไมม่ ีผลการประเมินคุณลักษณะใดไมผ่ า่ น

ไม่ผ่าน (0) มีผลการประเมินระดับไม่ผ่าน จากผู้ประเมินต้งั แต่ 1 คนข้ึนไป

เกณฑ์การประเมินสรปุ รายภาคเรยี น

ระดบั เกณฑก์ ารพจิ ารณา

ดเี ยย่ี ม (3) ไดผ้ ลการประเมนิ ระดับดีเยีย่ ม จำนวน 5-8 คุณลกั ษณะ และไม่มีผลการ
ดี (2) ประเมินใด ต่ำกวา่ ระดับดี
ผ่าน (1) ได้ผลการประเมนิ ระดับดีขน้ึ ไปมากกวา่ หรอื เท่ากับ 4 คุณลักษณะ และไมม่ ีผล
การประเมนิ คณุ ลักษณะใดอยู่ในระดบั ไม่ผา่ น
ไมผ่ า่ น (0) มีผลการประเมินระดับผา่ นมากกว่าหรอื เท่ากับ 4 คณุ ลกั ษณะ และไม่มีผล
การประเมนิ คุณลักษณะใดอยู่ในระดับไมผ่ า่ น
มีผลการประเมินระดับไมผ่ ่าน ตัง้ แต่ 1 คณุ ลกั ษณะขน้ึ ไป

แบบสรุปผลการประเมนิ เมือ่ คุณครปู ัทมาดำเนนิ การเสรจ็ สนิ้ แลว้ ได้ส่งใหผ้ ปู้ กครอง และนักเรียน
รับทราบผลการประเมนิ และรว่ มกนั เสนอแนวคิดเพื่อการพฒั นานักเรียนส่งกลบั มาให้ โรงเรยี นวางแผนการ
พฒั นาตอ่ ไป

ครปู ทั มาดำเนินการเชน่ นี้ทุกภาคเรียนและไม่ลืมวา่ การตดั สนิ ผลการประเมินรายปี ครูปัทมาใชผ้ ล
การประเมนิ คุณลักษณะภาคเรยี นท่ี 2 มาเป็นผลการประเมินรายปี ตามท่ีสำนักวิชาการ และมาตรฐาน
การศึกษาได้เสนอแนวทางไว้

หน้า 91

แบบบนั ทกึ กิจกรรมท่ี 3.1

การออกแบบการวดั และประเมินคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์

กลุ่มท่.ี ..........

คณุ ลักษณะ วิธกี ารประเมนิ เครื่องมอื เวลาทีป่ ระเมิน ผ้ปู ระเมิน
อนั พงึ ประสงค์

1. รักชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์

2. ซอื่ สตั ยส์ จุ ริต

3. มีวินยั

4. ใฝเ่ รยี นรู้

5. อยู่อยา่ งพอเพียง

6. มุ่งม่ันในการทำงาน

7. รกั ความเป็นไทย

8. มีจติ สาธารณะ

หน้า 92

ใบกิจกรรมท่ี 3.2
การตรวจสอบพฤติกรรมผ้เู รยี นกับคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์

คำชีแ้ จง
1. ฝกึ การตรวจสอบพฤตกิ รรมผูเ้ รียนกบั คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์จากพฤตกิ รรมที่กำหนดให้

ลงในแบบบันทึกกจิ กรรมท่ี 3.2
2. นำผลการตรวจสอบพฤติกรรมรายคุณลักษณะมาออกแบบเครอื่ งมือประเมนิ คุณลกั ษณะอนั พงึ

ประสงค์และเกณฑ์การประเมิน

หน้า 93

แบบบนั ทกึ กจิ กรรมที่ 3.2

การตรวจสอบพฤตกิ รรมผู้เรยี นกบั คุณลกั ษณะอันพงึ ประสงค์

คำช้ีแจง ให้เตมิ เคร่ืองหมาย ✓ ลงในชอ่ งคณุ ลักษณะท่ีพจิ ารณาแล้ววา่ เป็นพฤตกิ รรมท่แี สดงออก
ซ่งึ คุณลักษณะน้นั

1. รักชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ 2. ซอื่ สตั ยส์ ุจริต 3. มวี นิ ยั 4. ใฝเ่ รยี นรู้

5. อยู่อยา่ งพอเพยี ง 6. มุ่งม่นั ในการทำงาน 7. รักความเป็นไทย 8. มีจิตสาธารณะ

พฤติกรรม คณุ ลกั ษณะ
12345678
1. ปฏบิ ัติตามกฎระเบียบของโรงเรียนอย่างเครง่ ครัด
2. อา่ นหนงั สือ วารสาร นติ ยสาร หนงั สือพมิ พห์ รือส่ือสิง่ พิมพ์
เปน็ ประจำ
3. ทำการบ้านดว้ ยตนเองไม่ลอกเพือ่ น
4. อาสาเข้ารว่ มกจิ กรรมบำเพ็ญประโยชน์เพื่อชุมชน
5. ไมพ่ ดู คุยหรือเล่นในเวลาเรียน
6. ซือ้ ของเฉพาะท่จี ำเปน็ และมีประโยชน์เท่านน้ั
7. ต้งั ใจเรยี นและปฏิบตั ิกจิ กรรมท้งั ในและนอกหอ้ งเรยี น
อย่างกระตือรอื รน้
8. ชว่ ยเหลอื ผู้อืน่ ดว้ ยความเตม็ ใจโดยไมต่ ้องร้องขอความ
ชว่ ยเหลอื
9. เก็บอปุ กรณส์ ิง่ ของท่ีใชแ้ ล้วเข้าที่หลังเลิกใช้
10. ไม่นำทรัพยส์ นิ หรอื สิง่ ของหรือผลงานผูอ้ น่ื มาเปน็ ของตน
11. ช่วยเหลือผู้อ่ืนเม่ือมโี อกาส
12. ปฏิบัติงานท่ไี ดร้ บั มอบหมายเสร็จทันเวลาทุกครง้ั
13. ใหเ้ พือ่ นยืมอุปกรณ์การเรียนหรอื สง่ิ ของอ่นื ๆ
14. ใช้ตวั เลขไทยในการเขียน
15. รับประทานอาหารไทยเป็นประจำ
16. มาโรงเรียนทันเวลาเคารพธงชาตใิ นตอนเชา้
17. กลา่ วคำว่า “ขอโทษ” เมื่อกระทำผดิ ต่อผู้อื่น
18. ตักอาหารเท่าทีต่ นเองรับประทานหมด
19. พยายามแก้ไขปญั หาเพื่อทำงานให้สำเรจ็

หน้า 94

พฤติกรรม คณุ ลักษณะ
12345678
20. ไมซ่ ้ือสนิ ค้าฟุ่มเฟือย
21. ร่วมร้องเพลงชาติไทยเมอื่ มีกิจกรรม
22. มกั ศึกษาคน้ ควา้ หาความรู้ หรอื สืบคน้ ขอ้ มูลจากแหลง่
เรียนร้ตู ่างๆทงั้ ในและนอกสถานท่ี
23. ปฏิบตั ติ ามหลักธรรมเบอ้ื งตน้ ของศาสนาท่ีตนนบั ถือ เช่น
สวดมนต์ไหว้พระตอนเชา้ หรือก่อนนอน
24. กลา่ วทกั ทายด้วยการยกมือไหว้และกลา่ วคำว่า “สวัสดี”
25. เข้าร่วมกิจกรรมยกย่องเชิดชูสถาบนั พระมหากษตั ริย์
26. ใชค้ ำถามคร/ู ผูป้ กครองเมอ่ื มีข้อสงสัยในการทำงาน
27. ใช้อินเทอรเ์ น็ตเพ่ือการศึกษาค้นคว้า
28. แสดงความคิดเหน็ และให้ขอ้ เสนอแนะในการทำงาน
ร่วมกับผู้อ่ืนเพื่อให้ได้ผลงานดีทส่ี ุด
29. ยนื ตรงทกุ คร้ังเม่ือได้ยนิ เพลงชาตไิ ทย
30. เชอื่ ฟังและปฏบิ ตั ติ ามคำส่ังของพ่อแมห่ รือผู้ปกครอง
31. ทำ/ร่วมกจิ กรรมวันสำคัญทางศาสนา
32. พูดสือ่ สารดว้ ยภาษาไทยปนกบั ภาษาอังกฤษ
33. แตง่ กายถูกต้องตามกฎระเบยี บของโรงเรยี น
34. ดูแลความสะอาดของเคร่ืองใชส้ ว่ นตัว
35. บำรงุ รักษาดูแลทรัพยส์ นิ ของโรงเรียน
36. ไมน่ ำส่งิ ของของผู้อ่นื มาเปน็ ของตน
37. ท่องเท่ยี วไทยในวนั หยดุ
38. ไมพ่ ูดโกหก
39. เข้าร่วมกิจกรรมตามประเพณีไทยหรอื ทอ้ งถิ่น
40. แต่งกายถกู ต้องตามกาลเทศะและวิถีไทย

..................................................................
(ชื่อผู้ฝึกอบรม)

หน้า 95

แบบทดสอบทา้ ยเลม่ ที่ 3
แนวปฏิบัตกิ ารวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู้ (เวลาในการทำ 30 นาท)ี
คำชีแ้ จง ใหเ้ ลอื กคำตอบทถี่ กู ตอ้ ง เพียงขอ้ เดยี ว

ข้อ 1 การจดั กิจกรรมการเรยี นรู้ แตล่ ะครั้งผ้สู อนควรประเมินสงิ่ ใด
ก. ผลงาน
ข. กระบวนการทางาน
ค. กระบวนการทางานเทา่ ๆ กับผลงาน
ง. กระบวนการทางานมากวา่ ผลงาน

ขอ้ 2 การวัดพฤติกรรมดา้ นทักษะพสิ ยั ควรใชเ้ ครือ่ งมอื หรอื วิธกี ารวดั ใด
ก. การซกั ถาม
ข. แบบฝึกหัด
ค. แบบทดสอบ
ง. สงั เกตการณ์ทางาน

ขอ้ 3 เคร่ืองมือประเมินผลแบบใดไมเ่ หมาะสมทจ่ี ะใช้วดั เจตคติของผเู้ รียน
ก. แบบวัด
ข. สัมภาษณ์
ค. ตรวจผลงาน
ง. แบบทดสอบชนิดตวั เลอื ก

ขอ้ 4 การวัดคณุ ลกั ษณะท่ีดใี นการทางานของนกั เรยี นทง้ั ช้นั ควรวัดในข้อใดมากท่สี ุด
ก. ทางานร่วมกับผูอ้ ื่นได้
ข. ยอมรบั คาวิพากษว์ ิจารณ์
ค. ทางานตามรูปแบบท่ีกาหนดให้
ง. คดิ หาวิธกี ารใหม่ๆ มาใชใ้ นการทางาน

ข้อ 5 ขอ้ ใดไม่ใชห่ ลักการสาคญั ในการเตรยี มการประเมินเพือ่ การเรียนรู้
ก. ระบุเป้าหมายการประเมนิ ชดั เจน
ข. ผูส้ อนเป็นผู้แบง่ กลมุ่ ให้นกั เรยี น
ค. กาหนดรายละเอยี ดของงาน
ง. กาหนดวิธีการประเมนิ และเกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

หน้า 96

ข้อ 6 ขอ้ ใดไมใ่ ชล่ ักษณะสาคญั ของการประเมนิ เพ่อื การเรียนรใู้ นช้นั เรยี น

ก. เนน้ การปฏิบตั ิ

ข. เปน็ การวดั บนพ้นื ฐานของชวี ติ จริง

ค. กระตุน้ ใหเ้ กดิ การเรยี นและการพัฒนา

ง. เน้นการวัดด้านพุทธพิ ิสัยของผู้เรยี น

ข้อ 7 ข้อความใดกล่าวถกู ตอ้ งท่สี ดุ เกี่ยวกับการประเมินเพื่อการเรียนรูใ้ นชั้นเรียน

ก. การประเมินเพอื่ การเรียนรคู้ วรเลือกใชเ้ คร่อื งมือชนดิ ใดชนิดหน่ึง

ข. การประเมินเพ่อื การเรียนรู้เป็นการประเมินเพ่ือพัฒนาผเู้ รยี น

ค. การเรียนการสอนและการวัดและประเมนิ ผลตอ้ งแยกกัน

เพอ่ื ความสะดวกเปน็ ระบบ

ง. ขอ้ มลู ทไ่ี ด้จากเครือ่ งมอื วัดและประเมนิ ผลหลายชนิดทาใหข้ ้อมูล

ขาดความนา่ เชือ่ ถือ

ข้อ 8 การประเมินผู้เรยี นในดา้ นใด ควรใชว้ ิธีการสังเกต มากทสี่ ดุ

ก. ความจา ข. ความคิด

ค. การแกป้ ัญหา ง. การทางานรว่ มกับผ้อู ื่น

ข้อ 9 หลังจากการประเมินทุกคร้งั ควรทาอะไรตอ่ ไป

ก. บันทึกคะแนน

ข. เกบ็ เข้าแฟม้ สะสมผลงาน

ค. สะทอ้ นผลการประเมนิ

ง. ใหร้ ะดบั ผลการเรยี น

ข้อ 10 ขอ้ ใดกล่าวถูกต้องทส่ี ุด เก่ยี วกับการประเมนิ ด้วยแฟม้ สะสมงาน

ก. ควรรวบรวมผลงานใหม้ ากทส่ี ุดเทา่ ท่จี ะทาได้

ข. ในการประเมินชน้ิ งานนักเรียนตอ้ งประเมินด้วยตนเองเท่าน้ัน

ค. สามารถกระตนุ้ ใหผ้ ้เู รียนเกดิ การเรียนรตู้ ามหลักสูตรไดห้ ลายวิชา

ง. การประเมินชน้ิ งานแตล่ ะครงั้ ตอ้ งใช้เกณฑม์ าตรฐานอย่างเดยี วกัน

ขอ้ 11 ขอ้ ใดไมใ่ ช่ลักษณะของการประเมนิ เพื่อการเรียนรูใ้ นช้นั เรียน

ก. ประเมนิ ตลอดระยะทีจ่ ดั กจิ กรรมการเรียนรู้

ข. เปิดโอกาสใหน้ กั เรยี นไดป้ ระเมนิ ตนเองและประเมนิ เพื่อน

ค. ประเมินเม่อื จบหน่วยการเรียนรู้

ง. ใชก้ ารถามตอบเป็นการประเมนิ

หน้า 97

ขอ้ 12 การใช้การประเมินเพ่ือการเรียนรู้ในการพฒั นานักเรียน ส่ิงใดสาคัญทีส่ ดุ
ก. การสง่ เสรมิ ให้นักเรียนเกิดพลังอานาจในตนเองในการเรียนรู้
ข. เอือ้ อานวยใหน้ กั เรยี นได้สร้างงาน
ค. เออื้ ให้ผูส้ อนได้รจู้ กั และเขา้ ใจผู้เรยี นไดม้ ากขึ้น
ง. ผู้เรียนไม่มคี วามวิตกกังวลทจี่ ะถูกประเมิน

ขอ้ 13 ข้อใด ไม่ใช่ ลกั ษณะสาคญั ของการประเมนิ เพ่อื การเรียนรู้ในชั้นเรียน
ก. เนน้ การปฏิบัติ
ข. เปน็ การวัดบนพ้ืนฐานของชวี ิตจรงิ
ค. กระตุ้นใหเ้ กิดการเรยี นและการพฒั นา
ง. เน้นการวดั ด้านพุทธิพสิ ัยของผ้เู รียน

ขอ้ 14 ข้อความใดกล่าวถูกตอ้ งทสี่ ุด เกย่ี วกับการประเมินเพือ่ การเรียนรู้ในชน้ั เรียน
ก. การประเมินเพอ่ื การเรียนร้คู วรเลือกใชเ้ ครอ่ื งมือชนดิ ใดชนิดหนงึ่
ข. การประเมนิ เพ่อื การเรียนร้เู ปน็ การประเมนิ เพือ่ พัฒนาผ้เู รียน
ค. การเรยี นการสอนและการวดั และประเมนิ ผลตอ้ งแยกกัน
เพ่อื ความสะดวกเป็นระบบ
ง. ขอ้ มูลท่ไี ด้จากเครอื่ งมอื วดั และประเมนิ ผลหลายชนิดทาใหข้ ้อมูล
ขาดความนา่ เชอื่ ถือ

ขอ้ 15 ครูผู้สอนมีบทบาทในการประเมินเพ่อื การเรียนรใู้ นขอ้ ตอ่ ไปน้ี ยกเว้นขอ้ ใด
ก. พัฒนาการประเมินผลควบคไู่ ปกับการพฒั นาการสอน
ข. วางแผนและเตรียมกิจกรรมการสอนไว้ล่วงหน้า
ค. มคี วามสามารถในการออกแบบการประเมิน
ง. ครผู ้สู อนประเมนิ ผลแต่เพยี งผเู้ ดยี วเพือ่ ป้องกนั ความผิดพลาด

เฉลย

1. ค 2. ง 3. ง 4. ก 5. ข 6. ง 7. ข 8. ง 9. ค 10. ง
11. ค 12. ก 13. ข 14. ง 15. ง