รายงานประจำปี_2563

(สตง.) นอกจากน้ี ยงั กา� หนดใหม้ คี ณะกรรมการประเมินผล ทเ่ี ป็นอิสระจากคณะกรรมการกองทุน
และได้รับการแต่งตั้งจากคณะรัฐมนตรี ท�าหน้าที่ก�ากับ ติดตาม และประเมินผลการด�าเนินงาน
ของกองทุนภาพรวมด้วย

การตดิ ตามและประเมนิ ผลการดา� เนนิ งานของกองทุน แบง่ เป็น ๓ ระดบั ไดแ้ ก่
๑) ระดบั องค์กร โดยคณะกรรมการประเมนิ ผล และคณะกรรมการกองทนุ
๒) ระดบั แผนหลกั โดยคณะกรรมการกองทุน และคณะกรรมการบริหารแผน
๓) ระดับแผนงาน ชดุ โครงการ และโครงการ โดยสา� นักงาน

โดยมีกลไกการติดตามและประเมินผลการด�าเนินงานที่ส�าคัญ ๒ กลไก คือ ๑) การก�ากับ
ติดตามและประเมินผลการด�าเนินงานตามขนาดของวงเงินงบประมาณโดยคณะกรรมการกองทุน
ผ่านระบบและกลไกของคณะกรรมการบรหิ ารแผน หรือสา� นกั งาน และ ๒) การก�ากับตดิ ตามและ
ประเมินผลการดา� เนนิ งานของกองทนุ โดยคณะกรรมการประเมินผล

การประเมนิ ผลการดา� เนินงานระดับองคก์ รของกองทนุ ประกอบด้วย
๑. การประเมนิ ผลการดา� เนนิ งานของ สสส. ตามหลกั การของระบบบรหิ ารงานและประเมนิ ผล
ทัว่ ทั้งองคก์ ร (Balanced Scorecard)
คณะกรรมการประเมินผลเห็นชอบให้มีการก�าหนดตัวช้ีวัดผลการด�าเนินงานขององค์กร
ตามหลักการของ Balanced Scorecard ที่อ้างอิงตามกรอบการประเมินผลการปฏิบัติงานของ
หน่วยงานของรัฐท่ีจัดต้ังขึ้นตามพระราชบัญญัติเฉพาะของส�านักงานคณะกรรมการพัฒนา
ระบบราชการ (ก.พ.ร.) รวมทงั้ มกี ารนา� กรอบ หลกั เกณฑก์ ารประเมนิ ผลการดา� เนนิ งานทนุ หมนุ เวยี น
ของกรมบัญชีกลาง กระทรวงการคลัง มาประยุกต์ใช้เพ่ิมเติมด้วย โดยมีเป้าหมายส�าคัญเพ่ือให้
การดา� เนินงานตามพันธกิจ และการบรหิ ารจดั การของ สสส. ให้เปน็ ไปอยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ และมี
การพัฒนาอย่างตอ่ เนอื่ ง การประเมินผลครอบคลุมการดา� เนินการใน ๕ ดา้ น ดังน้ี

๑) ด้านผลสมั ฤทธิ์ตามพันธกจิ ของแผนหลกั ๑๕ แผน
๒) ดา้ นผู้มีสว่ นไดส้ ว่ นเสยี ต่อการดา� เนินงานของกองทุนในส่วนตา่ ง ๆ
๓) ด้านการเงิน
๔) ด้านปฏบิ ัตกิ าร
๕) ด้านการบรหิ ารพฒั นาทุนหมุนเวียน
๒. การประเมินผลการบริหารจดั การทด่ี ตี ามหลักธรรมาภบิ าลของ สสส.
คณะกรรมการประเมนิ ผล ไดจ้ ดั ใหม้ กี ารประเมนิ ผลการบรหิ ารจดั การทดี่ ตี ามหลกั ธรรมาภบิ าล
ของกองทุนทุกรอบปี เพ่ือตรวจสอบการบริหารจัดการและการด�าเนินการของกองทุนท่ีสอดคล้อง
กับหลักธรรมาภิบาล ท้ัง ๖ หลักการ ได้แก่ หลักการป้องกันผลประโยชน์ทับซ้อน (Prevention
of con ict of interest) หลกั การแสดงความรบั ผดิ ชอบตอ่ ผลงาน (Accountability) หลกั การ
มสี ว่ นรว่ ม (Participation) หลกั ความโปรง่ ใส (Transparency) หลกั นิติธรรม (Rule of law) และ
หลกั ความถกู ตอ้ งชอบธรรม (Integrity)

115

๓. การประเมนิ คณุ ธรรมและความโปรง่ ใสของหนว่ ยงานภาครฐั (Integrity & Transparency
Assessment : ITA) ตามขอ้ กา� หนดของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทจุ ริตแห่งชาติ
(สา� นักงาน ป.ป.ช.) โดยมกี ารวัดผล ๑๐ ดชั นี ไดแ้ ก่ ๑) การปฏิบัติหน้าที่ ๒) การใช้งบประมาณ
๓) การใช้อ�านาจ ๔) การใช้ทรัพย์สินของราชการในองค์กร ๕) การแก้ปัญหาทุจริต ๖) คุณภาพ
การดา� เนนิ งาน ๗) ประสทิ ธภิ าพ การสอื่ สาร ๘) การปรบั ปรงุ ระบบการทา� งาน ๙) การเปดิ เผยขอ้ มลู
และ ๑๐) การปอ้ งกันการทุจรติ

๔. การตรวจสอบโดยสา� นกั งานการตรวจเงนิ แผน่ ดิน (สตง.) ครอบคลุมการบริหารจดั การ
ด้านการเงนิ และการบัญชีของ สสส.

ทงั้ นี้ กลไกและระบบการตดิ ตามและประเมินผลเป็นเครอ่ื งมือส�าคญั ต่อการสนับสนุนให้เกิด
การปรบั ปรงุ และพฒั นาองคก์ รอยา่ งตอ่ เนอื่ ง อกี ทง้ั เปน็ ขอ้ มลู ทชี่ ว่ ยสอื่ สารและสรา้ งการรบั รบู้ ทบาท
การท�างานของ สสส. แกส่ าธารณะที่มีความถกู ต้อง น่าเช่ือถือ และเหน็ ผลลพั ธช์ ดั เจน สะท้อนให้
สงั คมเห็นถงึ คณุ ค่าและการดา� รงอยูข่ อง สสส.

การควบคมุ ภายใน การตรวจสอบภายใน และการบรหิ ารความเสย่ี ง
เพอ่ื ใหก้ ารดา� เนนิ งานของสา� นกั งานเปน็ ไปอยา่ งมปี ระสทิ ธภิ าพ มกี ารรองรบั สถานการณต์ า่ ง ๆ

ทอี่ าจเกดิ ข้นึ และมผี ลต่อการท�างานขององคก์ ร และมคี วามโปร่งใสสอดคลอ้ งกับหลกั ธรรมาภิบาล
สา� นักงานได้จดั ให้มีระบบการก�ากบั ดูแลใน ๓ สว่ น ดังน้ี

๑. การควบคมุ ภายใน (Internal control)
การควบคมุ ภายใน คอื องค์ประกอบหนงึ่ ของการก�ากับดแู ลกิจการทดี่ ี (Good corporate
governance) ซ่ึงเป็นกระบวนการปฏิบัติงานท่ีบุคลากรภายในองค์กร ทุกระดับ ทั้งผู้บริหารและ
พนักงานทุกคนมบี ทบาทร่วมกัน โดยมวี ัตถปุ ระสงค์เพอ่ื ๑) เพิม่ ประสิทธิภาพและประสทิ ธผิ ลของ
การปฏิบัติงาน มุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า ๒) สร้างความน่าเชื่อถือของรายงานทางการ
เงินขององค์กร และ ๓) มีการปฏิบัติตามกฎหมายและกฎระเบียบข้อบังคับอย่างแท้จริง อันเป็น
การสรา้ งเครือ่ งป้องกันมิให้เกดิ ความเสียหายต่อองคก์ ร
๒. การตรวจสอบภายใน (Internal audit)
การตรวจสอบภายใน เปน็ เครอ่ื งมอื สนบั สนนุ สา� คญั ของฝา่ ยบรหิ าร เพอื่ ใหก้ ารดา� เนนิ งานของ
องคก์ รสามารถบรรลุวัตถุประสงคแ์ ละเป้าหมายได้ ด้วยการประเมินผลสัมฤทธิ์ของการด�าเนนิ งาน
และระบบการควบคุมภายในขององค์กรว่า องค์กรมีการด�าเนินงานที่ถูกต้องสมบูรณ์เพียงพอ
เหมาะสม เป็นระบบปฏิบัติงานที่ดี และมีประสิทธิภาพ รวมถึงให้ความเห็นและข้อเสนอแนะ
เพอ่ื ชว่ ยใหเ้ กดิ มลู คา่ เพมิ่ และความสา� เรจ็ แกอ่ งคก์ ร อกี ทง้ั เปน็ การสรา้ งความเชอ่ื มน่ั และความโปรง่ ใส
ขององคก์ รแก่ประชาชน ภาคเี ครอื ขา่ ย ผ้บู ริหาร พนักงาน ตลอดจนผมู้ ีส่วนไดส้ ่วนเสยี ทุกกลมุ่

116

๓. การบรหิ ารความเสย่ี ง (Risk management)
สสส. ด�าเนินการบริหารความเสี่ยงระดับองค์กร เพ่ือจัดการความเสี่ยงท่ีอาจส่งผลกระทบ
ตอ่ การบรรลุ วัตถุประสงค์ เป้าหมาย ยุทธศาสตร์ และการดา� เนนิ งานของ สสส. โดยการบริหาร
ความเส่ียงจะเน้นการมีส่วนร่วมจากส�านัก/ฝ่ายใน สสส. และสอดคล้องตามมาตรฐานสากล
COSO ERM๓๓ และ ISO ๓๑๐๐๐๓๔ ซงึ่ มกี ระบวนการบรหิ ารความเสย่ี ง ประกอบดว้ ย ๑) การวเิ คราะห์
สถานการณท์ อ่ี าจสง่ ผลกระทบตอ่ สสส. ทงั้ ปจั จยั จากภายนอก (PESTEL)๓๕ และปจั จยั ภายในองคก์ ร
อาทิ ระบบการควบคุมภายใน ธรรมาภิบาล การเปลี่ยนแปลงที่เกิดข้ึนภายในองค์กร เป็นต้น
๒) การระบุความเส่ียง ตามการวิเคราะห์สถานการณ์ วัตถุประสงค์ เป้าหมาย ยุทธศาสตร์ และ
การด�าเนินงานของ สสส. ๓) การประเมินระดับความเส่ียง เพื่อจัดล�าดับความเส่ียง ตามระดับ
ความรุนแรงของผลกระทบและโอกาสการเกิดเหตุการณ์ ทั้งนี้เพื่อคัดเลือกความเสี่ยงที่มีระดับ
ความเสี่ยงสูงและสูงมากมาด�าเนินการจัดการความเสี่ยง ๔) การจัดการความเส่ียง จะพิจารณา
มาตรการหรือวิธีการจัดการท่ีเหมาะสม เพื่อให้ความเส่ียงอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ภายใต้
การใช้ทรัพยากรที่เหมาะสม ๕) การก�ากับติดตามการบริหารความเสี่ยง เพ่ือติดตามสถานการณ์
ความเสยี่ งทเี่ ปลยี่ นแปลงไป และความกา้ วหนา้ ของการจดั การความเสยี่ งตามทไี่ ดว้ างแผนจดั การไว้
ในทกุ ไตรมาส และ ๖) การรายงานความเสยี่ ง สสส. จะรายงานผลการบรหิ ารความเสย่ี ง ตอ่ คณะกรรมการ
บริหารความเสี่ยง และคณะกรรมการบริหารกองทุนทุกไตรมาส นอกจากนั้น สสส. มีการสื่อสาร
สรา้ งความรู้ความเขา้ ใจงานบริหารความเสี่ยงใหบ้ ุคลากรในองค์กรไดร้ บั ทราบ ผ่านคมู่ อื การบริหาร
ความเสยี่ งบนระบบอนิ ทราเนต็ ของ สสส. การประชมุ เชงิ ปฏบิ ตั กิ าร ดา้ นการบรหิ ารความเสยี่ ง และ
การประชุมผู้บริหาร ท้ังนี้การบริหารความเสี่ยงของ สสส. จะมีคณะกรรมการบริหารความเสี่ยง
ซงึ่ มอี งคป์ ระกอบเปน็ ผแู้ ทนคณะกรรมการกองทนุ ผทู้ รงคณุ วฒุ ิ และผบู้ รหิ ารระดบั สงู เปน็ ผกู้ า� หนด
นโยบาย กรอบแนวทางกา� กบั ติดตาม และใหข้ ้อเสนอแนะ เพื่อใหก้ ารบริหารความเสีย่ งเป็นไปอยา่ ง
มปี ระสิทธผิ ลและประสทิ ธิภาพ

๓๓ COSO ERM หมายถึง The Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission - Enterprise Risk
Management

๓๔ ISO ๓๑๐๐๐ หมายถึง International Standard Risk Management - Principles and Guidelines
๓๕ PESTEL หมายถึง สถานการณ์ภายนอก ได้แก่ การเมอื ง (Political) เศรษฐกิจ (Economic) สงั คม (Social) เทคโนโลยี (Technology)

ส่งิ แวดลอ้ ม (Environment) และกฎหมาย (Legal and law)

117

การบรหิ ารงบประมาณ
กองทุนสนบั สนุนการสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ

ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓
ภาพรวมการใช้จา่ ยงบประมาณ

ปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓ สสส. ไดร้ บั การอนมุ ตั งิ บประมาณรายจา่ ยประจา� ปจี ากคณะกรรมการ
กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ โดยแบ่งเป็นงบรายจ่ายเพ่ือสนับสนุนโครงการสร้างเสริม
สขุ ภาพ จ�านวน ๓,๕๕๐ ลา้ นบาท และงบบริหารส�านักงานและค่าใชจ้ ่ายอ่ืน จา� นวน ๓๗๔ ล้านบาท
ทั้งน้ี มกี ารใชจ้ ่ายงบประมาณเพอ่ื สนับสนนุ การสร้างเสริมสุขภาพเป็นจา� นวน ๓,๘๗๔.๗๕ ล้านบาท
โดยสามารถจา� แนกการใช้จ่ายงบประมาณได้เป็น ๒ สว่ น ดังนี้ ภาพที

๑. การใช้จ่ายทุนสนับสนุนโครงการสร้างเสริมสุขภาพรวมค่าใช้จ่ายในการบริหารโครงการ
เปน็ จา� นวน ๓,๕๔๐.๓๕ ลา้ นบาท คดิ เปน็ รอ้ ยละ ๙๑.๓๗ ของกรอบวงเงนิ งบประมาณเบกิ จา่ ยทง้ั หมด

๒. การใช้จ่ายเพื่อการบริหารส�านักงานและค่าใช้จ่ายอ่ืน ๓๓๔.๔๐ ล้านบาท คิดเป็น
ร้อยละ ๘.๖๓ ของกรอบงบประมาณเบิกจา่ ยท้งั หมด

๙๑.๓๗%

๘.๖๓%

สนบั สนุนโครงการสรา้ งเสริมสุขภาพ ค่าใช้จา่ ยในการบริหารสํานักงาน

๓,๕๔๐.๓๕ ลา้ นบาท ๓๓๔.๔๐และคา่ ใช้จ่ายอื่น
ลา้ นบาท

ภาพที่ ๑ สัดสว่ นการเบิกจา่ ยงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓

118

การกระจายทนุ สแู่ ผนงานเพอื่ สนบั สนนุ โครงการสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ

สสส. มกี ารเบกิ จา่ ยงบประมาณทงั้ โครงการใหมแ่ ละโครงการตอ่ เนอื่ ง ในปงี บประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓
จ�านวน ๓,๒๔๘ โครงการ โดยใชจ้ า่ ยงบประมาณท้งั หมด ๓,๒๒๔.๐๖ ลา้ นบาท สามารถจ�าแนก
การใชจ้ ่ายงบประมาณตามแผนตา่ ง ๆ ได้ดังน้ี ภาพที

แผน การใชจ้ า่ ยงบประมาณ
(ลา้ นบาท)
แผนควบคมุ ยาสูบ
แผนควบคมุ เครอ่ื งด่มื แอลกอฮอลแ์ ละส่งิ เสพตดิ ๒๖๐.๘๖
แผนจัดการความปลอดภัยและปจั จยั เส่ียงทางสังคม ๒๘๒.๑๘
แผนควบคุมปัจจยั เส่ียงทางสุขภาพ ๒๓๑.๑๑
แผนสขุ ภาวะประชากรกล่มุ เฉพาะ ๑๗๗.๔๖
แผนสขุ ภาวะชมุ ชน ๒๑๑.๖๐
แผนสขุ ภาวะเดก็ เยาวชน และครอบครัว ๓๒๒.๙๔
แผนสรา้ งเสรมิ สุขภาวะในองค์กร ๒๐๙.๘๘
แผนสง่ เสริมกจิ กรรมทางกาย ๑๒๔.๗๖
แผนระบบสือ่ และวิถีสขุ ภาวะทางปญั ญา ๑๘๕.๒๕
แผนสร้างสรรค์โอกาสและนวัตกรรมสขุ ภาวะ ๑๖๔.๙๒
แผนสนบั สนุนการสร้างเสริมสขุ ภาพผ่านระบบบริการสุขภาพ ๒๗๖.๑๖
แผนพัฒนาระบบและกลไกสนับสนุนเพือ่ การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ ๑๕๔.๐๓
แผนอาหารเพอื่ สขุ ภาวะ ๑๑๑.๐๓
แผนสร้างเสรมิ ความเข้าใจสขุ ภาวะ ๑๗๖.๕๑
งานพฒั นาและจดั การกลมุ่ งานกลาง ๒๙๘.๓๓
รวมเงินเบิกจ่ายทงั้ ส้ิน ๓๗.๐๔
หมายเหตุ : ไม่รวมคา่ ใช้จ่ายบริหารโครงการ ๓,๒๒๔.๐๖

๑๐.๐๒% ๙.๒๕%

๘.๗๕% ๘.๕๗% ๘.๐๙%

๗.๑๗% ๖.๕๖% ๖.๕๑%

แผนสขุ ภาวะ แผนสรา้ งเสรมิ แผนควบคมุ แผนสร้างสรรค์ แผนควบคุม แผนจัดการ แผนสขุ ภาวะ แผนสขุ ภาวะ
ชมุ ชน ความเขา้ ใจ เคร่ืองดมื่ โอกาสและ ยาสบู ความปลอดภยั ประชากรกลุม่ เดก็ เยาวชน
สขุ ภาวะ แอลกอฮอล์และ นวตั กรรม และปัจจยั เส่ยี ง
๕.๗๕% ๔.๗๘% เฉพาะ และครอบครวั
สงิ่ เสพติด สขุ ภาวะ ทางสังคม
แผนส่งเสรมิ ๕.๕๐%
กจิ กรรม ๕.๔๗% ๕.๑๒% ๓.๘๗%
ทางกาย ๓.๔๔%
๑.๑๕%

แผนควบคุม แผนอาหาร แผนระบบสื่อ แผนสนบั สนนุ แผนสร้าง แผนพัฒนา งานพฒั นาและ
ปจั จยั เสีย่ ง เพื่อสขุ ภาวะ และวถิ ีสุขภาวะ การสรา้ งเสริม เสรมิ สุขภาวะ ระบบและ จัดการกล่มุ งาน
ทางสขุ ภาพ กลไกสนับสนนุ กลาง
ทางปัญญา สขุ ภาพผ่าน ในองคก์ ร เพ่ือการสร้าง
ระบบบรกิ าร เสรมิ สุขภาพ
สุขภาพ

ภาพที่ ๒ สดั ส่วนการกระจายทนุ สแู่ ผน

119

การกระจายทนุ ตามสถานที่ (Setting) ดาํ เนนิ โครงการ

เมอื่ พจิ ารณาการเบกิ จา่ ยงบประมาณจา� แนกตามสถานทดี่ า� เนนิ โครงการ พบวา่ ในปงี บประมาณ
พ.ศ. ๒๕๖๓ มีการจัดสรรงบประมาณเพ่ือจดั กจิ กรรมสร้างเสริมสุขภาพจา� แนกตามสถานที่ ไดด้ งั นี้
ภาพที

สถานทจี่ ัดกจิ กรรม งบประมาณทีเ่ บิกจ่าย (ล้านบาท)

ชมุ ชน (วดั หมบู่ ้าน) ๗๙๓.๐๐
สถานศกึ ษา/โรงเรยี น ๕๗๖.๐๐
สถานพยาบาล/โรงพยาบาล ๓๓๔.๘๙
องค์กร/หน่วยงานรฐั อ่ืนๆ ๒๘๒.๘๗
สถานประกอบการ/โรงงาน/บรษิ ัทเอกชน ๑๔๗.๐๕
ศาสนสถาน (วัด โบสถ์ มัสยดิ ) ๘๙.๒๒
ศนู ย์เด็กเลก็ ๘๗.๖๒

ท้ังนี้ ไม่รวมถึงงบประมาณการด�าเนนิ งานดา้ นวิชาการหรือการดา้ นอืน่ ท่ีไมม่ กี ารจดั กจิ กรรม
ในพื้นที่ ซ่ึงไม่อาจจัดเข้าหมวดหมู่ดังกล่าวได้ ตัวอย่างเช่น โครงการพัฒนาวิชาการเชิงระบบ
เพอ่ื ใหค้ า� ปรกึ ษาดา้ นจติ สงั คมในระบบศาลแกผ่ ตู้ อ้ งหาคดยี าเสพตดิ และคดคี วามรนุ แรงในครอบครวั
โครงการศกึ ษาสถานการณต์ า่ งๆ ทจี่ ะเปน็ อปุ สรรคตอ่ การควบคมุ ยาสบู ของประเทศ โครงการศกึ ษา
สถานการณ์ด้านสขุ ภาวะของคนไทย โครงการเสรมิ สร้างความเข้มแข็งดา้ นความปลอดภัยทางถนน
ในประเทศไทย เป็นต้น

๓๔.๓๒%

๒๔.๙๓%

๑๔.๔๙% ๑๒.๒๔%

ชุมชน สถานศึกษา/ สถานพยาบาล/ องค์กร/ ๖.๓๗% ๓.๘๖% ๓.๗๙%
(วดั หมูบ่ ้าน) โรงเรียน โรงพยาบาล หนว่ ยงานรัฐ
สถาน ศาสนสถาน ศนู ย์เดก็ เลก็
อื่นๆ ประกอบการ/ (วดั โบสถ์
มสั ยิด)
โรงงาน/
บรษิ ัทเอกชน

ภาพท่ี ๓ สดั สว่ นการกระจายทุนตามสถานทีจ่ ดั กจิ กรรม

120

การกระจายทนุ ผา่ นภาคผี รู้ บั ทนุ
สสส. ด�าเนินการสนับสนุนงบประมาณจัดท�าโครงการสร้างเสริมสุขภาวะผ่านภาคีผู้รับทุน

ในปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓ สนบั สนนุ ภาคที ้ังสน้ิ ๓,๗๒๓ ราย ซงึ่ เปน็ ภาครี ายใหม่ ๒,๖๓๖ ราย
คิดเป็นร้อยละ ๗๐.๘๐ ของภาคีท้ังหมด และเปน็ ภาคีรายเดมิ ๑,๐๘๗ ราย คิดเปน็ ร้อยละ ๒๙.๒๐
ของภาคีทัง้ หมด ภาพที

๗๐.๘๐%

๒๙.๒๐%

ภาครี ายใหม่ ภาคีรายเดิม

๒,๖๓๖ ราย ๑,๐๘๗ ราย

ภาพที่ ๔ สัดสว่ นของจ�านวนภาคีรบั ทนุ

121

การกระจายทนุ สนบั สนนุ การดาํ เนนิ โครงการใหมต่ ามลกั ษณะของ
องคก์ ร

การกระจายทุนจากกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพถูกกระจายสู่บุคคลท่ัวไป และ
องค์กรทุกภาคส่วนในสงั คมเพ่ือร่วมกันจดั ทา� โครงการและขบั เคลื่อนงานสร้างเสรมิ สุขภาพ โดยใน
ปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๓ สสส. ไดอ้ นุมัตทิ นุ เพ่ือสนบั สนนุ โครงการให้แกอ่ งค์กรทั้งภาครฐั เอกชน
และบุคคลท่ัวไป โดยมีรายละเอียดการกระจายทุน ตามลักษณะการด�าเนินงานขององค์กรต่าง ๆ
ดงั นี้ ภาพที

ลกั ษณะองคก์ ร งบประมาณ (ล้านบาท)

มูลนธิ ิ/ องค์กรสาธารณประโยชน์ ๑,๒๓๖.๒๒
สถาบนั การศกึ ษา ๕๑๒.๖๙
บุคคลท่วั ไป ๔๙๕.๒๖
องคก์ รเอกชน ๒๕๙.๐๐
องคก์ รปกครองส่วนท้องถน่ิ ๑๙๕.๖๖
กระทรวง กรม กอง ๑๗๒.๘๘
องค์กรวิชาชพี ๑๖๓.๐๔
หน่วยงานของรฐั ท่ีไม่ใช่สว่ นราชการ ๔๐.๕๘
หนว่ ยงานสาธารณสขุ / โรงพยาบาล ๓๓.๕๗
องค์กรชมุ ชน / องคก์ รชาวบ้าน ๔.๓๔

๓๙.๗๑%

๑๖.๔๗% ๑๕.๙๑%

มลู นิธิ / สถาบนั การศึกษา บคุ คลทั่วไป ๘.๓๒% ๖.๒๘%
องคก์ รสาธารณประโยชน์
องคก์ รเอกชน องค์กรปกครองสว่ น
ท้องถ่นิ

๕.๕๕% ๕.๒๔% ๑.๓๐% ๑.๐๘% ๐.๑๔%

กระทรวง กรม กอง องคก์ รวิชาชพี หน่วยงานของรฐั ที่ไม่ใช่ หน่วยงานสาธารณสุข / องคก์ รชมุ ชน /
สว่ นราชการ โรงพยาบาล องค์กรชาวบา้ น

ภาพที่ ๕ สัดส่วนการกระจายทนุ ตามลักษณะการด�าเนนิ งานของผ้รู ับทุน

122

๓สว่ นที่

ผลการด�ำเนินงาน

ผลการดำ� เนินงาน
ตามเปา้ ประสงค์ ๖ ประการ
การดำ� เนินงานตามข้อเสนอแนะ
ของกรรมการประเมินผล

การบรรลถุ งึ สขุ ภาวะยงั่ ยนื ของคนไทยทงั้ ชาติ ตามวสิ ยั ทศั นข์ อง สสส. เปน็ ภารกจิ ใหญห่ ลวง
และท้าทายย่ิง โดย สสส. มีพันธกิจหลักตามวัตถุประสงค์ในการก่อต้ัง สสส. ในมาตรา ๕ ของ
พระราชบญั ญตั กิ องทนุ สนบั สนนุ การสรา้ งเสรมิ สุขภาพ พ.ศ. ๒๕๔๔ ซงึ่ ไดก้ า� หนดบทบาทของ สสส.
ไว้ ๖ ขอ้ ดงั น้ี ๑) สง่ เสรมิ และสนบั สนนุ การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพในประชากรทกุ วยั ตามนโยบายสขุ ภาพ
แหง่ ชาติ ๒) สร้างความตระหนกั เร่ืองพฤติกรรมการเสีย่ งจากการบรโิ ภคสรุ า ยาสบู หรือสาร หรือ
สง่ิ อน่ื ทท่ี า� ลายสขุ ภาพ และสรา้ งความเชอ่ื ในการสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพแกป่ ระชากรทกุ ระดบั ๓) สนบั สนนุ
การรณรงค์ให้ลดบริโภคสุรา ยาสูบ หรือสาร หรือสิ่งอ่ืนที่ท�าลายสุขภาพ ตลอดจนให้ประชาชน
ได้รับรู้ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง ๔) ศึกษาวิจัยหรือสนับสนุนให้มีการศึกษาวิจัย ฝึกอบรม หรือ
ดา� เนนิ การใหม้ กี ารประชมุ เกยี่ วกบั การสนบั สนนุ การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพ ๕) พฒั นาความสามารถของ
ชมุ ชนในการสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพโดยชมุ ชน หรอื องคก์ รเอกชน องคก์ รสาธารณประโยชน์ สว่ นราชการ
รฐั วสิ าหกิจ หรอื หนว่ ยงานอื่นของรัฐ และ ๖) สนบั สนุนการรณรงค์สร้างเสริมสขุ ภาพผา่ นกิจกรรม
ตา่ ง ๆ ในลกั ษณะทเ่ี ปน็ สอื่ เพอ่ื ใหป้ ระชาชนสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพใหแ้ ขง็ แรง ใชเ้ วลาวา่ งใหเ้ ปน็ ประโยชน์
และลดบริโภคสุรา ยาสูบ หรอื สาร หรือสง่ิ อืน่ ท่ที �าลายสุขภาพ

จากวัตถุประสงค์ทั้ง ๖ ข้อ จึงได้แปลงออกสู่เป้าประสงค์ในการด�าเนินงาน ๖ ประการ
และจัดให้มีแผนการด�าเนินงานของกองทุน เพื่อตอบสนองต่อเป้าประสงค์ โดยแยกออกเป็นแผน
๑๕ แผน๓๖ เพอ่ื เปน็ การกา� หนดจดุ หมายปลายทางแหง่ การทา� งานของ สสส. ทตี่ อบสนองตอ่ ภารกจิ
ท่ีได้รับมอบหมายได้อยา่ งครบถว้ น ดงั นี้

เป้าประสงค์ ๑ ลดปจั จยั เสย่ี งหลกั

สานและเสรมิ พลงั การดา� เนนิ งานของหนว่ ยงานทร่ี บั ผดิ ชอบโดยตรง และภาคี
เครือขา่ ย ทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อใหบ้ รรลผุ ลใน
การลดปัจจัยเสี่ยงสุขภาพ ด้านการควบคุมการบริโภคยาสูบ การควบคุม
การบริโภคเคร่ืองดื่มแอลกอฮอล์และส่ิงเสพติด การลดอุบัติเหตุจราจรและ
อบุ ตั ภิ ยั และสรา้ งสขุ นสิ ยั ในการออกกา� ลงั กายและการบรโิ ภคอาหารสขุ ภาพ
มแี ผนด�าเนนิ งาน ดังนี้
• แผนควบคมุ ยาสบู
• แผนควบคุมเคร่อื งดมื่ แอลกอฮอล์และส่ิงเสพติด
• แผนการจัดการความปลอดภัยและปจั จัยเส่ียงทางสังคม
• แผนส่งเสริมกจิ กรรมทางกาย
• แผนอาหารเพือ่ สขุ ภาวะ

๓๖ งานของ สสส. ในแตล่ ะแผนมลี กั ษณะทตี่ อบสนองไมเ่ พียงต่อเป้าประสงคใ์ ดเปา้ ประสงค์หนึง่ หากแตม่ กั ตอบสนองไดห้ ลายเป้าประสงค์
ตารางนี้ แสดงถงึ ความสมั พนั ธข์ องแตล่ ะแผนทต่ี อบสนองตอ่ เปา้ ประสงคห์ ลกั เทา่ นนั้ แมใ้ นความเปน็ จรงิ งานของแผนนน้ั อาจตอบสนอง
เป้าประสงค์อน่ื ๆ ด้วย

124

เป้าประสงค์ ๒ พฒั นากระบวนการลดปจั จยั เสย่ี งทางสขุ ภาพอนื่ ๆ

พัฒนากลไกท่ีจ�าเป็นส�าหรับการลดปัจจัยเสี่ยงนอกเหนือจากเป้าประสงค์
ท่ี ๑ โดย สสส. ลงทนุ แตน่ อ้ ยในสว่ นทจี่ า� เปน็ และกอ่ ใหเ้ กดิ ผลกระทบสงู และ
สร้างขีดความสามารถของบุคคลท่ีเอื้อต่อการมีสุขภาวะ โดยเฉพาะใน
กลมุ่ เด็ก เยาวชน และกลุม่ เปา้ หมายเฉพาะ
มแี ผนดา� เนินงาน ดงั นี้
• แผนควบคมุ ปัจจยั เส่ียงทางสขุ ภาพ
• แผนสขุ ภาวะเดก็ เยาวชน และครอบครัว
• แผนสุขภาวะประชากรกล่มุ เฉพาะ

เปา้ ประสงค์ ๓ พฒั นาตน้ แบบสขุ ภาวะ

เพิ่มขีดความสามารถเชิงสถาบันและส่งเสริมบทบาทของชุมชนและองค์กร
ในการพัฒนาสุขภาวะองค์รวม หรือแก้ไขปัญหาส�าคัญของตน โดยพัฒนา
กระบวนการ ต้นแบบ และกลไกขยายผล เพื่อมุ่งพัฒนาสังคมสุขภาวะ
ในระยะยาวอยา่ งยั่งยนื
มีแผนด�าเนินงาน ดงั นี้
• แผนสขุ ภาวะชุมชน
• แผนสรา้ งเสรมิ สขุ ภาวะในองค์กร

เป้าประสงค์ ๔ สรา้ งความตนื่ ตวั และคา่ นยิ มใหมใ่ นสงั คม

สร้างค่านิยมและโอกาสการเรียนรู้ในการสร้างเสริมสุขภาวะให้เกิดขึ้นใน
สังคมไทย สงั คมให้ความร่วมมือกบั การรณรงคเ์ พอื่ บรรลุเปา้ ประสงคอ์ ื่น ๆ
มีแผนดา� เนินงาน ดงั นี้
• แผนระบบส่ือและวิถสี ุขภาวะทางปญั ญา
• แผนสร้างเสริมความเข้าใจสขุ ภาวะ

เป้าประสงค์ ๕ ขยายโอกาสในการสรา้ งนวตั กรรม

ขยายโอกาสและพัฒนาศักยภาพในการสร้างนวัตกรรมเกี่ยวกับการ
สร้างเสริมสุขภาวะ
มแี ผนด�าเนนิ งาน ดังนี้
• แผนสร้างสรรคโ์ อกาสและนวตั กรรมสขุ ภาวะ

เปา้ ประสงค์ ๖ สง่ เสรมิ สมรรถนะของระบบสขุ ภาพและบรกิ ารสขุ ภาพ

เพม่ิ สมรรถนะของระบบบรกิ ารและระบบสนบั สนนุ ในการสรา้ งเสรมิ สขุ ภาวะ
และเพ่มิ ประสิทธภิ าพกลไกการบรหิ ารจดั การ
มแี ผนด�าเนนิ งาน ดังน้ี
• แผนสนบั สนนุ การสรา้ งเสริมสขุ ภาพผา่ นระบบบริการสุขภาพ
• แผนพฒั นาระบบและกลไกสนับสนุนเพ่อื การสร้างเสรมิ สขุ ภาพ

125