หน่วยการเรียนรู้ที่ 2เรื่อง สถาบันทางสังคม

เกม ค้นหาคาครอบครัว

ค ร อ บ ค รั ว ค อ ค ร ค บ ว
ค ร อ นั ค ค ว ค อ ร ร ค รั อ
ค ร อ ร ค ว รั ค บ อ ร ค บ อ
รั ร บ บ ค รั ว ค อ บ บ ค ว อ
บ ร อ บ ค รั ว ค ร อ บ ค รั ว
ค บ อ รั ค รั ว ค ร บ ร ค รั อ
ค ร อ บ ค รั ว ค อ อ ร ค รั อ

51

คาถามทบทวน

1. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั ทสี่ ุดของมนุษย์คือสถาบนั ใด เพราะอะไร

สถาบนั ครอบครัว เพราะเป็ นสถาบันแรกของมนษุ ย์ และทาหน้าทเี่ ลยี้ งดูสมาชิกให้มชี ีวติ
รอดไปเป็ นสมาชิกของสถาบันสังคมอ่ืนต่อไป

2. นักเรียนไปเรียนหนังสือทโี่ รงเรียนทุกวนั การกระทานีเ้ กยี่ วข้องกบั สถาบนั ใด

และเกยี่ วข้องอย่างไร

สถาบันการศึกษา เพราะการไปเรียนหนังสือทีโ่ รงเรียนถอื เป็ นแบบแผนพฤติกรรมหนึ่ง
ของสถาบันการศึกษา

52

คาถามทบทวน

3. สถาบนั ครอบครัวมีบทบาทเหมือนกบั สถาบันการศึกษาอย่างไรบ้าง

ให้การศึกษาและอบรมปลกู ฝังระเบยี บวนิ ัยในการดารงชีวิตในสังคม

4. นักเรียนคดิ ว่าสถาบันใดช่วยพฒั นาศักยภาพของนักเรียนได้มากทสี่ ุด เพราะ

อะไร

สถาบนั การศึกษา เพราะสถาบนั นี้มีหน้าทห่ี ลกั ในการถ่ายทอดความรู้ วัฒนธรรม และ
ทกั ษะในการดาเนินชีวิตของสมาชิก

53

สรุปความรู้

➢ สถาบนั ทางสงั คมที่สาคญั มี 7 สถาบนั ไดแ้ ก่ สถาบนั ครอบครัว

สถาบนั การศึกษา สถาบนั ศาสนา สถาบนั เศรษฐกิจ สถาบนั การเมือง

การปกครอง สถาบนั สื่อสารมวลชน และสถาบนั นนั ทนาการ

➢ สถาบนั ครอบครัวเป็นแบบแผนพฤติกรรมของคนในครอบครัวและ

เครือญาติ เป็นสถาบนั แรกของมนุษยท์ ี่ใหก้ ารอบรมกล่อมเกลาให้

มนุษยพ์ ร้อมที่จะเติบโตไปเป็นสมาชิกของสถาบนั อ่ืนต่อไป

➢ สถาบนั การศึกษาเป็นสถาบนั ที่ใหก้ ารศึกษาและถ่ายทอดวฒั นธรรม

แก่สมาชิก เพื่อพฒั นาใหส้ มาชิกมีความรู้และมีบุคลิกภาพพร้อมท่ีจะ

ดาเนินชีวติ ในสงั คมไดอ้ ยา่ งเหมาะสม 54

การมอบหมายงาน

สืบคน้ และสรุปขอ้ มูลเก่ียวกบั
สถาบนั ศาสนาและสถาบนั เศรษฐกิจ

55

สถาบนั ศาสนาและสถาบนั เศรษฐกจิ

56

ลองคดิ ลองตอบ

นักเรียนมีความเกยี่ วข้อง
กบั สถาบันศาสนาอย่างไรบ้าง

มีความเกี่ยวขอ้ งกบั สถาบนั ศาสนา
เพราะตนเองนบั ถือพระพทุ ธศาสนา ทาให้
เป็นสมาชิกคนหน่ึงของสถาบนั ศาสนา

57

2. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั

2.3 สถาบนั ศาสนา

สถาบนั ศาสนา เป็ นสถาบันสังคมท่ีเกี่ยวข้อง
กับแบบแผนระบบความเชื่ อและความศรัทธาต่ อ
ส่ิงท่ีเคารพบูชาของสมาชิกในสังคม เป็ นสถาบนั
ท่ีมีความสาคัญต่อมนุษย์ เน่ืองจากศาสนาเป็ น
ระบบความเช่ื อและพิธี กรรมที่เกิดข้ึนเพ่ือ
ตอบสนองความตอ้ งการและเป็ นที่พ่ึงทางจิตใจ
ทาให้มนุษย์เกดิ ความมน่ั คงทางจติ ใจ

58

2. สถาบนั ทางสังคมทส่ี าคญั

2.3 สถาบนั ศาสนา

สถาบันศาสนา ประกอบดว้ ยกลุ่มสงั คมต่าง ๆ ไดแ้ ก่ คณะสงฆ์
กลุ่มผูป้ ฏิบตั ิธรรม โดยมีตาแหน่งหรือสถานภาพต่าง ๆ ท่ีมีบทบาท
หนา้ ท่ีเก่ียวขอ้ งกนั ตามสถานภาพทางสงั คม เช่น

สมเดจ็ พระสังฆราช จุฬาราชมนตรี สันตะปาปา เจ้าอาวาส
โต๊ะอหิ ม่าม ภกิ ษุ สามเณร ฆราวาส

59

2. สถาบันทางสังคมทสี่ าคญั

2.3 สถาบนั ศาสนา

แบบแผนพฤติกรรมในการประพฤติ
ปฏิบัติของสมาชิกในสังคม ย่อมเป็ นไปตาม
หลกั ธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ และเป็ นไป
ตามศาสนาน้ัน ๆ เช่น ประเพณี การบวช
ประเพณีการรับสมาชิกเขา้ เป็ นศาสนิกชนของ
แต่ละศาสนา เป็นตน้

60

2. สถาบนั ทางสังคมทส่ี าคญั

2.3 สถาบันศาสนา

บทบาททสี่ าคญั ของสถาบันศาสนา

1. การสร้างความเป็ นปึ กแผ่นในสังคม ทาใหเ้ กิดความสามคั คีและ
เป็นอนั หน่ึงอนั เดียวกนั

2. การสร้างเสริมและถ่ายทอดวัฒนธรรมแก่สังคม ศาสนาเป็ น
บ่อเกิดของวฒั นธรรมมากมาย โดยเฉพาะวฒั นธรรมทางคติธรรม

3. การควบคุมสมาชิกให้ปฏิบัติตามบรรทัด 61
ฐานของสังคม ศาสนาเป็ นระบบความเช่ือของ
สงั คม สมาชิกที่ฝ่ าฝืนจะไดร้ ับการต่อตา้ น

2. สถาบันทางสังคมทสี่ าคญั

2.3 สถาบนั ศาสนา

บทบาททส่ี าคญั ของสถาบันศาสนา

4. การสนองความต้องการทางจิตใจแก่สมาชิก เม่ือสมาชิกเกิด
ปัญหาทางจิตใจกส็ ามารถนาหลกั คาสอนของศาสนามาช่วยแกไ้ ข

สถาบนั ศาสนาเป็ นแบบแผนของการกระทาที่เกี่ยวกับเรื่องของ
จิตใจและความเช่ือ เป็นที่ยดึ เหน่ียวทางจิตใจ
แก่สมาชิกของสงั คม ทาใหเ้ กิดความสงบ
และแกป้ ัญหาในชีวติ

62

นักเรียนคดิ ว่าสถาบันศาสนามคี วามสาคญั
ต่อชุมชนของตนเองอย่างไรบ้าง

เป็ นทพี่ ง่ึ ทางใจและเป็ นศูนย์รวมจิตใจ
ของสมาชิกในชุมชน

63

กจิ กรรมพฒั นาการเรียนรู้

ร่วมกนั อภิปรายในประเดน็ สถาบนั ศาสนาช่วยใหส้ งั คม
สงบสุขไดอ้ ยา่ งไร แลว้ สรุปเป็นแผนท่ีความคิด
พร้อมท้งั ตกแต่งใหส้ วยงาม

64

เร่ืองน่ารู้: การถือศีลอด

การถือศีลอดของชาวมุสลิมจะกระทาในเดือนเราะมะฎอน
ซ่ึงเป็ นเดือนท่ี 9 ตามปฏิทินอิสลาม ถือเป็ นเดือนที่อัลลอฮ์
ประทานโองการคมั ภีร์อลั กุรอานแก่ศาสดามุฮมั หมดั เป็นคร้ังแรก

ชาวมุสลิมท่ีถือศีลอดจะงดจากการบริ โภคน้ าและอาหาร
ต้งั แต่เวลาพระอาทิตยข์ ้ึนจนถึงเวลาพระอาทิตยต์ กตลอดท้งั เดือน
เราะมะฎอน

65

เร่ืองน่ารู้: การถือศีลอด

ผู้ได้รับการยกเว้นในการถือศีลอด คือ

1. คนชรา

2. คนป่ วยเร้ือรังท่ีแพทยว์ ินิจฉยั วา่ รักษาไม่หาย
3. หญิงมีครรภแ์ ก่

4. แม่ลูกอ่อนที่ใหน้ มทารก

5. บุคคลท่ีทางานหนกั

ท้งั น้ีข้ึนอยกู่ บั ดุลยพนิ ิจและศรัทธาวา่ จะสามารถถือไดห้ รือไม่ เนื่องจาก
อาจเป็นอนั ตรายต่อสุขภาพ

แมไ้ ม่ตอ้ งถือศีลอด แต่ตอ้ งชดใชด้ ว้ ยการจ่ายอาหารเป็นทานแก่คน

ยากจนดว้ ยอาหารที่มีคุณภาพตามที่ตนใชบ้ ริโภคตลอดท้งั เดือน หรือจ่ายวนั
ต่อวนั กไ็ ด้
66

2. สถาบันทางสังคมทีส่ าคญั

2.4 สถาบันเศรษฐกจิ

สถาบันเศรษฐกิจ เป็ นแบบแผน
พฤติกรรมหรือระบบความสัมพนั ธ์ทาง
สังคมในกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ได้แก่
การผลิต การกระจายสินคา้ และบริการ
ไปสู่ผูบ้ ริโภค โดยมีวตั ถุประสงค์เพ่ือ
ประโยชนแ์ ละความอยดู่ ีกินดีของมนุษย์

67

2. สถาบันทางสังคมทส่ี าคญั

2.4 สถาบันเศรษฐกจิ

สถาบนั เศรษฐกิจ เป็ นสถาบนั ทางสังคมท่ีช่วยตอบสนอง
ความตอ้ งการข้นั พ้ืนฐานของมนุษย์ ไดแ้ ก่

อาหาร เครื่องนุ่งห่ม ทอี่ ยู่อาศัย ยารักษาโรค

68

2. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั

2.4 สถาบันเศรษฐกจิ

แม่ค้า เกษตรกร
พ่อค้า
ส ถ า บัน เ ศ ร ษ ฐ กิ จ ป ร ะ ก อ บ ด้ว ย
กลุ่มต่าง ๆ ได้แก่ บริ ษัท ร้ านค้า
โรงงาน หรือองคก์ รทางเศรษฐกิจอ่ืน ๆ
ซ่ึงกลุ่มทางสังคมเหล่าน้ีประกอบไป
ด้วยสถานภาพและบทบาทหน้าท่ีที่
เก่ียวขอ้ งสมั พนั ธ์กนั

69

2. สถาบันทางสังคมทสี่ าคญั

2.4 สถาบันเศรษฐกจิ

สถาบันเศรษฐกิจมีแบบแผนในการประพฤติปฏิบัติของ
สมาชิก เช่น การประพฤติปฏิบตั ิที่เป็นมาตรฐานเดียวกนั เช่น

มพี ฤตกิ รรม
แตกต่างจาก

การใช้ระบบเงนิ ตราเดยี วกนั

กลุ่มเกษตรกร กล่มุ นักธุรกจิ

70

2. สถาบนั ทางสังคมทส่ี าคญั

2.4 สถาบนั เศรษฐกจิ

บทบาทที่สาคญั ของสถาบนั เศรษฐกจิ

1. การผลิต คือ การผลิตสินคา้ และบริการต่าง ๆ เพ่ือสนองความ
ตอ้ งการแก่สมาชิกในสงั คม ซ่ึงมีกลุ่มบุคคลที่รับผิดชอบ เช่น

ผลติ
ผลติ สินค้าใน

เกษตรกร อาหาร กรรมกร โรงงาน

71

2. สถาบันทางสังคมทส่ี าคญั

2.4 สถาบันเศรษฐกจิ

บทบาททส่ี าคญั ของสถาบันเศรษฐกจิ

2. การกระจายสินค้าและบริการ คือ การนาสินคา้ ไปสู่สมาชิก
อย่างทว่ั ถึง โดยมีตลาดเป็ นสื่อกลางในการแลกเปล่ียน และมีกลุ่ม
สงั คมอ่ืนช่วยสนบั สนุน เช่น

สถาบนั การเงิน พอ่ คา้ คนกลาง ผปู้ ระกอบการ 72

2. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั

2.4 สถาบันเศรษฐกจิ

บทบาททส่ี าคญั ของสถาบันเศรษฐกจิ

3. การบริโภค ถือเป็ นหน้าท่ีของสมาชิกในสังคมที่เกี่ยวข้อง
ท้งั หมดที่จะบริโภคหรือใชส้ ินคา้ ต่าง ๆ ท่ีผลิตมาแลว้ เพือ่ การอยรู่ อด

สถาบันเศรษฐกจิ เป็ นแบบแผนการกระทาเกย่ี วกบั การ
ผลิต จ่ายแจก และการบริโภคสินค้าและบริการต่าง ๆ
ให้แก่สมาชิกในสังคม เป็ นกฎเกณฑ์ที่ผู้ประกอบการ
นายจ้าง ลูกจ้าง ผู้ใช้สินค้าและบริการจะต้องปฏิบตั ติ าม

73

กจิ กรรมพฒั นาการเรียนรู้

ร่วมกนั อภิปรายวา่ คนในยคุ โบราณท่ีอาศยั อยใู่ นถ้า ล่าสตั ว์
และเกบ็ ของป่ าเป็นอาหาร จาเป็นตอ้ งมีสถาบนั เศรษฐกิจหรือไม่
เพราะอะไร แลว้ สรุปผลการอภิปรายไวเ้ ป็นความรู้ของตนเอง

74

กจิ กรรม สถาบนั ใด

สถาบนั ศาสนา สถาบนั เศรษฐกิจ

สถาบนั ศาสนา สนองความตอ้ งการทางจิตใจแก่สมาชิก
สถาบนั เศรษฐกิจ กระจายสินคา้ และบริการ
สถาบนั เศรษฐกิจ
สถาบนั ศาสนา ผลิตสินคา้ เพอื่ สนองความตอ้ งการของมนุษย์
เป็นบ่อเกิดของวฒั นธรรมทางคติธรรม

75

คาถามทบทวน

1. นายอทุ ยั เช่าทดี่ ินของวดั เพื่อเปิ ดร้านขายอาหาร การกระทาของนายอุทยั เป็ น

รูปแบบความประพฤตขิ องสถาบันใด เพราะอะไร

สถาบันเศรษฐกจิ เพราะเป็ นการกระจายสินค้าหรือบริการไปสู่สมาชิกของสังคม และยงั
เกยี่ วข้องกบั สถาบนั ศาสนาด้วย เน่ืองจากมกี ารเช่าท่ีดินของวัดเพอ่ื ใช้ขายอาหาร

2. เม่ือมนุษย์ท้อแท้ ผดิ หวงั และต้องการทพี่ งึ่ เขาควรจะหันไปพง่ึ พาสถาบันทาง

สังคมสถาบันใด เพราะอะไร

สถาบันศาสนา เพราะสถาบนั ศาสนาเป็ นระบบความเชื่อและพธิ ีกรรมทเี่ กดิ ขึ้นเพอื่ สนอง
ความต้องการและเป็ นทพ่ี ง่ึ ทางจิตใจ ทาให้มนษุ ย์เกดิ ความม่ันคงทางจติ ใจ

76

สรุปความรู้

➢ สถาบนั ศาสนาเป็นแบบแผนการกระทาเกี่ยวกบั เรื่องของจิตใจและ
ความเช่ือ เป็นสถาบนั ที่สมาชิกใชเ้ ป็นท่ียดึ เหน่ียวและท่ีพ่งึ ทางใจ
ทาใหเ้ กิดความสงบและแกป้ ัญหาทางจิตใจที่ประสบอยไู่ ด้

➢ สถาบนั เศรษฐกิจเป็นแบบแผนการกระทาเก่ียวกบั การผลิต
การจ่ายแจก และการบริโภคสินคา้ และบริการต่าง ๆ แก่สมาชิก
ในสงั คม เป็นกฎเกณฑท์ ี่ผปู้ ระกอบการ นายจา้ ง ลกู จา้ ง และผูใ้ ช้
สินคา้ และบริการจะตอ้ งปฏิบตั ิตาม

77

การมอบหมายงาน

สืบคน้ และสรุปขอ้ มูลเก่ียวกบั
สถาบนั การเมืองการปกครอง
สถาบนั สื่อสารมวลชน และสถาบนั นนั ทนาการ

78

สถาบันการเมืองการปกครอง
สถาบนั สื่อสารมวลชน และสถาบนั นันทนาการ

79

ลองคดิ ลองตอบ

นักเรียนคดิ ว่าสถาบนั การเมืองการปกครอง
มีความสาคญั ต่อตนเองอย่างไร

ทาใหเ้ ราไดร้ ับความมน่ั คงปลอดภยั และอยรู่ ่วมกบั
ผอู้ ่ืนไดอ้ ยา่ งเป็นระเบียบเรียบร้อยและสงบสุข

80

2. สถาบันทางสังคมท่สี าคญั

2.5 สถาบันการเมืองการปกครอง

สถาบันการเมืองการปกครอง หมายถึง รูปแบบ
พฤติกรรมของการกระทาในเร่ืองที่เกี่ยวกบั การรักษา
ระเบียบ ความสงบ การร่วมกนั ตดั สินใจ และการบรรลุ
เป้าหมายของสงั คมร่วมกนั

81

2. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั

2.5 สถาบนั การเมืองการปกครอง

สถาบนั การเมืองการปกครองครอบคลมุ เร่ืองต่าง ๆ ดงั น้ี

1. ผู้ปกครองหรือผู้มอี านาจ 4. ลทั ธิการเมืองต่าง ๆ
ในสังคม
5. อุดมการณ์ทางการเมือง
2. ผู้นา
6. การมสี ่วนร่วมทางการเมือง
3. การเลือกต้งั ของประชาชน

82

2. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั

2.5 สถาบนั การเมืองการปกครอง

สถาบันการเมืองการปกครองเป็ น
สถาบนั ท่ีใชใ้ นการจดั ระเบียบสังคมใหเ้ กิด
ความสงบ เป็ นระเบียบเรียบร้อย ดว้ ยการ
ออกกฎระเบียบต่าง ๆ มาใชบ้ งั คบั สมาชิก

83

2. สถาบันทางสังคมทส่ี าคญั

2.5 สถาบันการเมืองการปกครอง

กลุ่มสงั คมที่อยใู่ นสถาบนั การเมืองการ
ปกครองประกอบดว้ ยองคก์ รต่าง ๆ เช่น

รัฐสภา ศาล องค์กรปกครอง
ส่ วนท้ องถน่ิ

84

กลุ่มบุคคลในสถาบันการเมืองการปกครอง
ภายในท้องถ่ินของนักเรียนมอี ะไรบ้าง

กานัน ผ้ใู หญ่บ้าน นายกองค์การบริหารส่วนตาบล
สมาชิกสภาองค์การบริหารส่ วนตาบล
ปลดั องค์การบริหารส่วนตาบล

85

2. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั

2.5 สถาบันการเมืองการปกครอง

ส ถ าบัน ก าร เ มื อ ง ก า ร ป ก ค ร อ ง
ประกอบดว้ ยแบบแผนพฤติกรรมที่ใช้ใน
การปฏิบตั ิหนา้ ท่ีต่าง ๆ ให้บรรลุผล ซ่ึงมี
ความแตกต่างกันไปตามกฎหมายของ
สงั คม เช่น

86

2. สถาบันทางสังคมทส่ี าคญั

2.5 สถาบันการเมืองการปกครอง

แบบแผนพฤตกิ รรม แบบแผนพฤตกิ รรม
ในการเลือกต้งั ในการประชุมรัฐสภา

87

2. สถาบนั ทางสังคมทส่ี าคญั 88

2.5 สถาบนั การเมืองการปกครอง

บทบาทสาคญั ของสถาบันการเมืองการปกครอง

1. สร้างระเบียบกฎเกณฑ์ให้
สั งคมสงบสุ ข โดยการออก
ก ฎ เ ก ณ ฑ์ ก ฎ ห ม า ย ก ติ ก า
ขอ้ บงั คบั มาใช้เป็ นบรรทัดฐาน
เ พ่ื อ ค ว บ คุ ม ใ ห้ ส ม า ชิ ก ป ฏิ บั ติ
ตาม เพ่ือให้สังคมเป็ นระเบียบ
และสงบสุข

2. สถาบนั ทางสังคมทส่ี าคญั

2.5 สถาบนั การเมืองการปกครอง

2. การดาเนินการเพ่ือสนองความต้องการของสังคมโดยการ
กาหนด ประสาน และปฏิบตั ิตามนโยบาย แผนงาน หรือโครงการ
ต่าง ๆ เพ่ือตอบสนองความตอ้ งการของสังคม ท้ังด้านเศรษฐกิจ
การบริการสาธารณะ และสวสั ดิการต่าง ๆ เช่น

การศึกษา สาธารณสุข การคมนาคม ไฟฟ้า

89

2. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั

2.5 สถาบนั การเมืองการปกครอง

3. การปกป้องคุ้มครอง
สั ง ค ม โ ด ย ก า ร ป ก ป้ อ ง
คุ้ม ค ร อ ง แ ล ะ รั ก ษ า ค ว า ม
ปลอดภัยท้ังภายในสังคม
และจากภายนอกสงั คม เช่น

ป้องกนั การเกดิ อาชญากรรม
หรือการก่อการร้ายข้ามชาติ

90

2. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั

2.5 สถาบนั การเมืองการปกครอง

4. การแก้ไขความขัดแย้งที่ ศาลเป็ นองค์กรทอี่ ยู่ในสถาบัน
เกิดขึน้ ในสังคมโดยการเป็ นคน การเมืองการปกครอง
กลางในการไกล่เกลี่ยขอ้ พิพาท
หรื อพิพากษาเพ่ือตัดสิ นยุติ 91
ข้อพิพาทน้ัน เช่น ศาลเป็ น
องคก์ รที่วินิจฉัยตดั สินขอ้ พิพาท
ของคนในสงั คม

2. สถาบันทางสังคมทสี่ าคญั

2.5 สถาบันการเมืองการปกครอง

สถาบนั การเมืองการปกครองเป็ นแบบแผนพฤติกรรมเกย่ี วกบั
การรักษาความสงบ ความเป็ นระเบียบของสังคม เกยี่ วข้องกบั
บุคคลต้งั แต่ระดบั ผู้ปกครองจนถงึ ผู้อยู่ใต้การปกครอง รวมท้งั

การมีส่ วนร่ วมทางการเมืองการปกครองของสมาชิก

92

กจิ กรรมพฒั นาการเรียนรู้

ร่วมกนั อภิปรายเก่ียวกบั สถาบนั การเมืองการปกครองใน
ประเดน็ ต่อไปน้ี
1. นกั เรียนเคยเขา้ ร่วมกิจกรรมของสถาบนั การเมืองการ

ปกครองหรือไม่ อยา่ งไร
2. นกั เรียนคิดวา่ จะเกิดอะไรข้ึนหากสถาบนั การเมืองการ

ปกครองไม่สามารถทาตามบทบาทหนา้ ที่ของตนได้

93

2. สถาบันทางสังคมท่สี าคญั

2.6 สถาบนั สื่อสารมวลชน

สถาบนั ส่ือสารมวลชนเป็ นแบบแผน
พฤติกรรมหรือระบบความสัมพนั ธ์ทาง
สังคมกับการส่ื อสารข้อความ ข้อมูล
ขา่ วสาร ติดตามความเป็นไปของสงั คม

สถาบันส่ื อสารมวลชนมีบทบาท
ต่อชีวิตประจาวนั ของสมาชิกในสังคม
เนื่องจากสมาชิกในสังคมต้องใช้ข้อมูล
ข่าวสารเพอ่ื ประโยชนใ์ นการดารงชีวติ

94

2. สถาบันทางสังคมทสี่ าคญั

2.6 สถาบนั สื่อสารมวลชน

ส ถ า บั น ส่ื อ ส า ร ม ว ล ช น
ประกอบด้วยกลุ่มสังคมต่าง ๆ ได้แก่
เจ้าหน้าท่ี ของส ถานี วิท ยุกร ะจายเ สี ย ง
สถานีวิทยโุ ทรทศั น์ สานกั พิมพ์ สมาคม
ผู้สื่ อข่าว สมาคมนักหนังสื อพิมพ์
องคก์ ารส่ือสารมวลชน

95

2. สถาบันทางสังคมทส่ี าคญั

2.6 สถาบนั ส่ือสารมวลชน

สถาบนั ส่ือสารมวลชนมีแบบแผนในการประพฤติปฏิบตั ิของ
สมาชิก เช่น การทาตามจรรยาบรรณของสื่อมวลชน

การให้ความรู้ ข่าวสาร ความบนั เทิง
การรายงานข้อเท็จจริง
การใช้ภาษาอย่างถูกต้อง
การวางตวั เป็ นกลางในการเผยแพร่ข่าวสาร
การทาตามจรรยาบรรณของสื่อมวลชน

96

2. สถาบันทางสังคมทสี่ าคญั

2.6 สถาบันสื่อสารมวลชน

บทบาททสี่ าคญั ของสถาบนั สื่อสารมวลชน

1. การสอดส่องดูแล เช่น ติดตามการทาหนา้ ท่ีของนกั การเมือง
2. การเป็ นเวทสี าธารณะ เช่น ใหป้ ระชาชนแสดงความคิดเห็นต่าง ๆ
3. การให้ความรู้แก่ประชาชน เช่น การนาเสนอรายการสารคดี
4. การให้ความบนั เทงิ เช่น นาเสนอภาพยนตร์ ละคร เพลง
5. การถ่ายทอดวฒั นธรรม เช่น การนาเสนอรายการเกี่ยวกบั

การอนุรักษว์ ฒั นธรรมไทย

97

2. สถาบนั ทางสังคมทสี่ าคญั

2.6 สถาบันส่ือสารมวลชน

สถาบันสื่อสารมวลชนเป็ นสถาบนั ที่มี
ความสาคญั ต่อสังคม เนื่องจากทาให้สมาชิก
รับรู้ข่าวสารความเป็ นไปของสังคม เป็ น
ช่องทางแสดงความคิดเห็น ทาให้สมาชิกมี
ความรู้มากข้ึน สร้างความบันเทิง และ
ถ่ า ย ท อ ด ว ัฒ น ธ ร ร ม ท้ ั ง จ า ก ภ า ย ใ น แ ล ะ
ภายนอกสังคม

98

กจิ กรรมพฒั นาการเรียนรู้

ร่วมกนั อภิปรายวา่ สถาบนั สื่อสารมวลชนก่อใหเ้ กิด
ประโยชนต์ ่อเราอยา่ งไรบา้ ง สรุป แลว้ บนั ทึกผลลงในสมุด

99

2. สถาบนั ทางสังคมทส่ี าคญั

2.7 สถาบันนันทนาการ

สถาบันนันทนาการเป็ นแบบแผน
พฤติกรรมของคนที่มีความสัมพนั ธ์ การ
คิด การกระทาเก่ียวกับการพักผ่อน
หย่อนใจ ซ่ึงมีข้ึนในระหว่างเวลาว่าง
ช่วยส่งเสริมสุขภาพท้งั ดา้ นร่างกายและ
จิตใจ เป็ นการกระทาที่เป็ นไปอย่างเสรี
ทาใหเ้ กิดความช่ืนชอบและพอใจ

100