BUKU TEKS KBSM TINGKATAN 4 EKONOMI

~11genalan epa a Ekonornl

9. Masalah asas ekonomi 'apa yang bendak dikeluarkan' diselesaikan oleh ekonomi Islam melalui
A corak agihan pendap tan masyarakat
B permint an yang tinggi dalam pasaran
C keperluan masyarakat yang berland 'kan hu um syariat
o sistem catuan yang berdasarkan kcpada keperluan masyarakat


10. ilih padanan yang tepat mengenai cara penyelesaian masaJah asas ekon mi antara sistem
ekonomi perancangan pusat dan islem ekonoml campuran.




r Apa yang hendak Ditentukan oleh permintaan yang
dikeluarkan ri nggi dalam pasaran
II Berapa yang hendak Ditentukan oleh plhak pengguna Ditentukan ole kerajaan
dikeluarkan dan pengeluar
ITt Bagaimana hendak Ditentukan oleh kerajaan Teknik pengeluaran yang
dlkeluarkan berdasarkan matlamat untuk memaksimumka keuntungan
menjaga kebaJlkan rakyat
tv Untuk siapa Ditentukan oleh kerajaan sepenuhnya Mengikut corak agihan
dikeluarkan pendapatan wang

A I dan II B 1dan TV C II dan III D III dan IV


mSo Ian Esei @yangshah
Arahan: Jawab soa/an-soo/an yang berikut.

1. (a) Gambar berikut berkaitan dengan faktor pengeJuaran.















(i) Terangkan empat ciri faklor pengeluaran inL
(ii) Dengan contoh yang se ·ual. jel skan kon ep keku ranga n dan pili han bagi unit
ekonomi ini.

2. (a) Deng n contoh yang esuai, jelaskan konsep kos lepa. bagi lllli t firma.
(b) (i) Apakah maksud keluk kemungkin' n pengeluaran?
(ii) Nyatakan Uga andaian untuk analisis keluk kemungkinan pengeluarall.

Bal

3. (a) Maklumat di bawail menunjukkan masalah ekonomi yang dihadapi oleh kerajaan.

Meml in. J. Ian Taya h h, ru
Membma sekolah mencngah
dt en I kandar. Perak dengan
dan baharu eli Gopeng, Perak dengan
ko RMI. jutn
ko R [2.2 juta

/

}umlah hasil kerajaan
anyak RM3.0 juta
Jelaskan cara penye1es ian ma alah ekonomi di ata .
(b) lela kan dua kelebihan ekonoml Islam berbanding dengan sistem ekonom i pasaran
bebas.

4. (a) Kerajaan wajar campur tangan dalan aktiviti ek n mi agar kebajikan rakyat terjaIDirt.
@yangshah
Ben uJasan anda tentang pernyataan di atas.
(b) Makl w11at di bawah berkaitan dengan c.iri-ciri . i tern ekonomi di n egara P dan
ncgara Q.

tolif pengeluaran rang
• Ml til' pengeluaran rang
mengutamakan keuntllng.m
mengutamakan kebajikan
mabimum
mas),arakal
• Mengeluarkan barang yan't
• Mcngeluarkan h.1J'allg .\wam
dnnmta leh pa aran
negara P negara Q
(i) Apakah si tern ekonomi negara P dan negara Q?
(ii) Bezakan cara penyelesaian m.1 alah I as ek nomi yang berikut oleh si tern ekon mi
negara P dan negara Q:
(aJ Berapa yang hendak dikeluarkan
(bJ Bagaimana hendak djkeluarkan
(c) Untuk siapa dikeluarkan
5. Jadual di bawah menunjukkan kombin 51 pengeluaran bagi dua jenis barang dalam
sebuah ekonomL
-
Baral19 p.e~99una
.(unlt),
A 0 100
B 10 90
C 20 i 70

0 30 40
E 40 0
(a Lukis keluk kemungkinan pengeluaran pada kerta grar.
(b) Berdasarkan keLuk kemllngic.inan pengeluaran eli (a), jelaskan konsep ko ' lepas yang
semakin meningkat.

6. Perbualan b rikut berkaitan dengan 51 tern ekonomi dua buah negara.


~ 21 :03 H+ :: .1111




lam)"
Hal Samad, sudah lama kita tidak berjumpa
r sejak ka mu berpindah ke negara A ..

"" Sama~t
Ya, tidak sangka saya telah menetap
di negara A selama 3 tahLIn.
Zal'l'hn
Bagaimana prestasi perniagaan
roti kamu dl negara A?
@yangshah
Sam<ld .. 1
. Boleh dikira b~

--------- ~
I amu m sti dapat untung yang ambn
banyak kerana kamu bebas untuk
mengumpul kekayaan ...
..-:--~-- - ---- --'-;;.------ '
Samad
Ya, memang belu!. Menetap di negara A ada
baik dan buruknya. B kan semuanya baik.
Bagaimana pula dengan kamu? Sud all ada
I berapa orang anak s karang?
Zambn
Tiga, semuanya nakal tetapi comel. ..
Nasib baik kerajaan mem eri wang bantuan
perseko ahan. la memang meringankan
beban saya.
Samad
Bagusnya kalau macam itu.







(a) (i) Jelaskan tiga perbezaan iri istern ekono 1i yang dial alk n di negara Zarnbri dan
di negara Sarnad.
(ii) "Menetap di negara A ada bajk dan bUfLlknya". Je.laskan perny~taan ini.
(b) Bed pendapat anda tentang kesan pemberian wang ban uan per ekolahan oleh
ke rajaan,

Bab 1






Endk Murli ialoh seorang pengus ha dan per ka kasut yang terkenal di Bayan Barn, Pulau Pina ng,
Syarikat kasllt beliau mengelunrkan pelbaga jeniS kasut wanita untuk pasaran t m patan dan juga
dieksport ke rantau negar -negara ASEAN. Bersempena dengan sambutan ulang tahun syarikat yung
ke-10, Endk Murti t la h menghasilkrul satu siri kt1sut wanita yang unik iait 'Comfortness', yang khos
disosarkan kepadn golongan wanita korporat yang berpendapatan tinggi.

Untuk menguasoi pnsoran kasut tempatan yang semakin meluas, syorJkat Encik Murli tel h meHbatkan
din dalam pengeluaran kasut lelaki. ladual di nawah menunjukkan kombinasi barang yang dikeluarkan
oleh y rikut En 'k Murti:
KCI!>ul wllnila (pasong)
A 200 o
B 12
@yangshah
C 80 120
D o 200

Dalam mesyuarat pengurusan syorikat yang terkini, keputusan telah diambil un tuk meningkatkan
kupaslti pengeluaran kliang sebouyak 10 pe 'atllS. Syankat ok n menamb hk n penggunaan m Sin
dan perala tan moden da la m proses pengeluman sllpaya matlamat syankat dapa t di opaL


Dalam usaha mengembangkan lagi pemiaga tn syorikot, dengon jumlah wang sebanyak RM1.5 jut f
Encik Murli tela h mengesyorkan dua cadangan luitu sam ada membina sebuoh kilang pembu tan
yang baharu di Bow K wan, Pula u Pinang a au pun mengambil aUII syankat pesamg ioit I SYOIikat
Sen Wani Sdn. Bhd. Akhirnya, keputusan teluh dlornbil untuk memulakan proses pengambilalihan
ke alas Syarikat Seri Wani Sdn. Bhd.
Pado minggu lalli, syoI; kat End k Murli telah menenma notis amman bertulis daripada pibak J baton
Alom Sekitar ulau Pinang (JAPP) kerana menyalurkan bal1.an huangan ke sungai yong berhompiran
dengan kilang beliau. Tanpo rnenolnk ton 99 ngjowab sO 'ial yang ha rus dipikul, Endk Murli Lelah
me gombil longkoh yang dro tik untuk menyelesaikan masalah tersebut.


Serda arkan 'itua i di ata., jawab soalan beri~ Ul.
(a) Apakab masalah asas ekonomi yang telah berjaya diselesaikan o!eh syarikat Encik Murh datum
pengeluaran emp na sambut, n ulang tahun syarikat?
(b) (i) Hilung kos lepas yarikal Endk Murli apabila kombmasi barang berubah daripada titik B ke
titik D.
(ii) Dengan menggunakan kertas gTaf, lukis keluk kemungki nan pengeluaran arikat
Enclk Murh.
(c) Jelaskan kesan terhadap syarikat Encik t-.llIrii jika perancangan yarikat berjaya dicapai.
( ) Jelaskau cara penyelesaian masalah ekonomi 01 syarikat End.\..: Murli .11am usaha mengembangkan
Iagi pem iagaan syarikat.
(e) Jela kan kesan terhadap yarikat Ened" Murli jlka pihak labatan Alam Sekitar Pulau Pinang
mengambillindakan und ng-undang tel hadap yarikatnya.

PengenBlan kllpa EKonomr

Praktis


Arahan: Lengkapkan peta pemikiran di bawah.

1. Nyatakan ciri faktor pengeluaran berikut.















@yangshah















2. Lengkapkan masalah asas ekonomi berikut.
Masalah Asas Ekonomi



(a) (b)




Penentuan Penyelesaian Penentuan Penyelesaian
I I I I
Jenis Perm intaan Tekni ~ cekap
~..
-- ~ ~ .
barangan masl'arakat 1'an9 dapat
memaksim urn kan
keuntungan

(c) (d) I


I
Penentuan Penyelesaian Penentuan Penyelesaian
I I I I
Corak agihan
barangan

Har! Ini hart mlnggu, an a ef pat IJ r 'mbang deng, n aya h
anda c;ema 'a mcmbaca surat khabar eli ruang tarn u umah KUALA LUMPUR
anda. lJerikut adalah salah c;at'll I juk yang anda baea. Sayur OklobQr November
Kdngkung M2.00 RM~5O
Salad 4.00 600
Llmau nlp!s 4.00 5.50
Ci"k~1 5.00 10.00
Cill merah 8.00 16.00
8ayam 350 4.50
Ttmun 1.50 300
Kacang panjang 3.00 400
Urn ke!edek 1.80 180
Sengkuang I.BO 150
Sawi 6.00 400
JOHOR BAHRU
Sayur Ohtober November
@yangshah
Baynm RM3.67 RM2.S0
Gilt merah 14.00 11 00
Halla 4 00 ~.50
Kacang buncis 6.00 6.50
Kangkung 250 2.50
Kobls bulat 3.00 3.00
Kob,s bunga 6.00 6.50
Kob'6 palliang 4.00 450
Tlmun 3.00 lOO
Tomato 8.00 6.00


























yah anda telah mengemukakan bcberapa soalan untuk uncia.
1. Tahukah anda bagaimana harga sayur dit n tukan dj pa ara n'!
2. Men CTapakah halga sayur b Ieh lurun naik tIi pasaraI1? .
3. Apabila har Ta iii merah rneningkat dengal linggi, dakah anda ma~i h mcmb Iinya atau cari cili
lain yang lebi h rn ura h?
4. Apakah faktor yang mempengaruh i pcrmintaan dan penawaran sayur di pasaran'?
5. J!ka anda ialah pen jual. adaka h peningka tan harga sayunesuatu yang menguntungkan'?

'e1epas mempelajarl bab ini, cuba anda jal.vab alan-soal n ang dikemu kakan oJel1 aya h anda.

DaLam pa aran, I k usa pa aran ia;
inl raksi antara pemlint an pl!n una (kngan p na\\aran pl!ngeluar.
Hurga arang uan per 'hldmal n m ~mainkan peran' p nlin~ d'lam
mencntuJ... n li:u Inti!1 p 'nnin aan t.I:.m p nawaran di ~a mping faktor
penentu yan~ II In . Konsep keanjalun harga permintaan dan keanjalun
harga pena anI 1 serta r I II" ang mempengaruhinya LUmt uibin ang
@yangshah
I




































• Pemlintaan
• Penawaran
• B rang pengganti
• Barang penggenap
• Lebil1an'permlntaan
• Lebihan penawaran
Standard Kandungan: • Keseimbangan pasaran
2 1 Keselmbangan Pasaran • KeanjaJan permintaan
2 2 KeanJalan Harga
• Keal jalan penawaran

2 ,
I
i
Keselmbangan Pasaran
i
I
Apakah yang dijelaskan oleh hukum per'mintaan dan penavvaran"l
Bagaimcm akah keluk permintaan atau penavvaran individu dan
pasaran dibentu "I
(~:;i,:i~~~~c;':~~~;~'i
Apakah faktor-faktor' yang mempengar'uhi permintaan dan

penavva ran sesuatu barang di pasaran?
Mengapakah kuantiti permintaan dan penavvaran akan berubah
Iran, Iraq , Kuwait, Arab dan
Saudi Venezuela berdasarkan vvalaupun harga tidak berubah?
I~onferensi Bag1ldad tahun 1960. Apakah perbezaan antar'a pen gembangan perm intaan atau
Tujuan awal pernbentukannya penavvaran dan pertarnbaha n permlntaan atau penavvar'an"l
adalah untuk menjaga Apakah perbezaan an ta ra pen g uncupan per'mintaan atau
kestabilan harga minyak penavvaran dengan pengurangan permi ntaan atau penavvar'an"l
dunia demi ke pentingan
Dalarn keadaan bagaimanakah pasaran dikatakan telah mencapai
:. negara-negara anggotanya.
........................................................... ..........
keseim ngan?
Apakah yang akan berlaku terhadap pasaran apabila permintaan
@yangshah
atau penavvaran berubah I




SEP LALU

Renungan terhadap Penentuan Harga

Turun naik harga barang adalah norma paSe ran. Apabila p rmintaan melebihi penavvaran, harga
akan meningkat dan apabila penavvar'an melebihi permintaan harga akan jatuh. Ini hukum pasaran
bebas. Seperti barang-barang lain, penuru l1an dan kenaikan harga minyak mentah dunia juga
ditentukan oleh permintaan dan penavvarannya vvalaupun dasar Pertubuhan Negara-Negara
Pengeksport Petmleum (OPEC) Juga boleh mempengaruhi pengeluaran dan harganya Apabila
harga minyak dunia meningkat secara mendadak, kos bahan api akan meningkat dan menyebabkan
semua kos pengeluaran serta barang runclt juga meningkat. Setiap kali harga ba rang-barang
runcit dinaikkan, rakyat akan mempersoal ka n kenaikan harga tersebut dan para penlaga akan
dlpersalahkan kerana menaikkan hal·ga. Sebenarnya turun naik harga barang di pasaran, satu hakikat
yang boleh diterima oleh rakyat jelata tetapi apablla kenaikan harga adalah melebihi daripada paras
normal, atau harga meningkat secara berlebJhan,
ia akan membebankan ban yak pihak Benarkah
harga boleh menjadi satu mekanisme yang dapat
menyelesaikan masalah lebihan atau kurangan di
pasaran dengan baik?
(Dipetik dan diubah suai daripada 'Kenaikan harga ma~anan:
Mengapa dan apa seterusnya' oleh Prof Datin Padllka
Dr. Fatimah Mohamed Arshad, UPM, 25 Feb 2016)
Permlntaan dan penawaran menentukan harga
barang. Leblhan permintaan menyebabkan harga
naik dan leblhan penawaran menyebabkan I arga turun, Adam Smlitl menyifatkan sistem
harga sebagai "tangan tak nampak" (inVI ibfe hand) yang akan mengatasi masalah
lebiha atau kurangan di pasaran sehingga oasaran mencapal keseimbangan laitu LIb
permintaan pasaran sama dengan penawardn pasaran ,.,

,,- • ran
..iii:;~:£;ii:~:~::; i
2.1.1 Hukum Permlntaan


Permintaan merujuk kepada kelnginan dan k mampuan seseorang
hal atau faktor lain tidak
indlviClu untuk membeli sesuatu barang atalJ perKl1idmatan pada
berubah. la merupakan
suatu tingkat harga tertentu dan dalam jan ka masa tertentu.
andaian penting dalam anal isis
ekonomi yang menunjukkan , 1:.'
[nclividu m mbcli baran T mengikul kemal puannya dan tingkat kesan perubahan satu atau
harga barang iLU sendiri. SesuaLu kepcrluan dan k hendak beberapa pemboleh ubah
bebas, sementara pemboleh
lndividu dianggap sebagai perminLaan JikGl disokong d nc T 3n
ubah bebas yang lain
u _ h -Ii (k' m 1 H) Permintaan tidak Wup.ld jika indivi.du adalall tetap. i
menginginkan seSl wLu tcLapl tidak mampu membayarnya. Dalam ................... ........ ..............................
.'
lopik ini, perminlaan yang dipelajari adalah m rUjuk kcpada
P' rnilll • n n<: ke.,. n.

@yangshah
Permlntaan berkesan lalah permintaan yang disokong oleh kuasa
beli atau Kemampuan membayar.


Rasionalnya, individu akan menambahku permintaan apabila
harga sesuaru barang menurun dan mengurangkan permintaan JOM L~ • JA~! II
apabl la harga meningkal. I 1. Apakah maksud permintaan?
2. Adakah permintaan
berkesan wujud jika Mahdi
anaknya apabi la harg::l buku aclalah Rtvl 12.00 sebuah. Telapl I tidak mampu membayar?
Ingin membeli rumah tetapi
Pada hari pcrtama P SLa Buku AnLarabangsa Kuala Lumpur
dibuka, Puan \J uriLa memhcli 3 buah 1uku ceriLa untuk
Berikan alasan Jawapan anda.
pacla hari lerakhir pesta buku, kuantiti huku cerita yang diheli
oleh Puan Norita menUlgkal kepada 5 huah kenna harga
buku Lelah jatuh kepada Ri\tf7.0 ebuah
























Permintaon individu terhadap barangan bergantung Kuasa beli atau kemampuan pengguna perlu
kepada tingkat harga barangan tersebut disokong dengan wang

Be rdasarb n contoh pemlx lian buku cerila llich Puan Nnrita
Cms 49) , fakt or yang mcmpengaruh t kU(ll1lili d iminta Hl.lah
1'1 ,. 1,11 il ldl . Apabila harga huku c rita lurun maka
1ebih bany;!k kuantiti yang akan clirninta dan apabila harga buku
cerita men ngkal maka kuranglah kuantili yang akan dirninta.





T m an vide.o berikut dan
j.1W h. alan.
http ./ / wWw}oLltube.om /
\\iltd,7v= vc.;LccTXkQ(l
iDillk'es pac/a 5 Ol,/oba 2016j
III
r=­
Jelaskan maksud ceteris @yangshah
I!] .

MCll'TUP;lk:l h apabda harga
B~13 buut! 1_ - _ B~li;5 _ ~buahl.
I aIangl l1' In, kuantiti dimint<l _
ba rang ilu abn mcningkat'
Siluasi eli ntas adalab _c1aras dengan h Ikl1tn P 'rminl. an.

Hukum p rmlntaan menyatakan l.lallawa semakln tinggl harga
sesuatu b rang. semakln kurang kuar tltl dlll1inta terhadap barang
tersebul i an sebaliknya semal,in rendah harga sesuatu barang.
semakin lanyak kU8f1titi dlminta terhadapnya dengan andaian
ceteris panbus.


~aka, hubungan amara hUlga barangan dcngan kuantiti diminla
1. Jika harga beras meningkat, adalah nep n if
apakah I es an terlladap
kuantiti dimintanya? Harga menmgkat --.... Kuantiti diminta turun

paribus.
Harga turun --1..... Kuantiti diminta menlngkat







1. Keinglnan dan kemampuan seseorang individu untuk membeli sesuatu barang
atau perkhidmatan pada suatu tlngkal harga dalam ;angka masa tertentu dikenal
sebagai permintaan.
2. Pennintaan yang disokong oleh k lasa bell ialah permlntaan berkesan.
3. Faktor yang mempe garuhi kUan lti diminta lalah harga barang ilU sen In.
4. Hukum permintaan menyatakan bahawa semakln meningkat harga barang itu, semakin
kurang kuantiti diminta dan seballknya.
5. Wujud hubungan negatif antara tuga barang itu dengan kuantitl diminta.

Pa 'an

2.1.2 Keluk Permintaan Individu dan . ~!
Pasaran 1. Jelaskan maksud •
(a) permintaan individu
(b) ermintaan pasaran
Permmtaan mdividu ialah kuantiti sesuatu bar<'lng atau perkhidrnatan
2. Nyatakan hukum
yang dlrnlnta oleh seseorang individu pada suatu tingkat l1arga
perm intaan.
dalam j angka masa tertentu.
Hub ungan neg:l lif an a ra ha rga ba rang d cngan k an till
di minra c1apa t di gamba rkan melalui r u I j r dall
kd II k pel mil 'l<Hl .


Jadual Permlntaan dan Pembentukan Keluk
Permintaan Indivldu

lacIua] 2. Lm llunjukkan kuantiti buah du ri 1n y, ng dimim a oleh
Han B oon paLia pelbag· i tingkat harga dal.rm tempoh sebulan.
Cara melukls keluk
Jadual 2.1 Permintaan Han Boon terhadap buah durian permlntaan indfvidu
. Kuantiti diminta h~:/ IyoubJ.belcEJZz-yOlIc
(kg)
5 4 a
4 6 b
c
8
3 @yangshah
·
2 10 d ·
·
Berdasarkan Jadual 2 1, rada harga RJ\tl5 sekil gram, seban. l ak
4 kg durian dimim,. oleh Han Goon. hi 1 I I I
mcnurull kepada RM4, RM3 , RM2 sekdogram . l r I in
han. k a IIti I '111 'lng d 1111.1 (Ieh Han Boon iaitll
masmg-masing meningkal kcpada 6 kg, 8 kg. dan 10 \,:0 .

Daripada laclual 2.1 hole.h dibina ~ ·ltl~ )ll ir ta I buah durian
sepeni yang diLllnlukkan oleh rajah berikut.

Harga (RM)
c:
5 _____ ________ . a
4 ___ __ .. --- --- -1 ----- - b

.
. .
,
3 - --~-------·~ -------r------ .
I • ' ,
I I '
2 -- --- - ... ... - ---- - -,- - - - - - --:---­ - -- -!--------
,
Dalam keadaan sebenar,
o 2 4 6 8 10 Kuantiti (kg) adakah keluk permi ntaan
mesti bergari s lurus (malar) ?
Rajah 2.1 Keluk permintQan Han Boon terhadap buah durian

Berdasarkan Rajah 2.1, paksi mendatar menunjukkan kuanLiLi
diminr.J dan paksi menegak memlDJukkan harga
Apabib harga durian ialah RMS sekjlogram, kllanliti durian
yang dimil1la oleh Han Boon adalah sebanyak 4 kg seperll
yang tunjukkan oleh lilik a.
Apabila harga durian menurun kepada RM4 , R},t!3,
RM2, kuantiti diminta durian semakin meningkar iaitu
masing-masing menjadi 6 kg, 8 kg, dan 10 kg seperti yang
ditunjukkan oleh titik b, c, dan d.
Keluk permintaan (DO) terbenLuk dengan menyambungkan
setiap titik kombinasi harga J an kuantili diminta iaitu titik
Cl, b, c, Jan d.
Kellik permintaan m 'n crUll k ba\ alt dIn kiri Ie !mnan
menun]ukkan 11\ hung' 1 I I r 1 a h;u~ I ligan kU:1l11iti
Jimml sepeni yang dinyatakan dalam hukum permintaan.
@yangshah


~!!!:!~~~=~~==iiiiiiiiii==-_====----=== 2.1.2 A
Jadual berikut menunjukkan permintaa Zahira terhadap aksesori wan ita pada pelbagai
tingkat harga.
Harga Kuantiti diminta
(RM/unit) (unit)
7
6
5 7
4 8
(a) Lukis keluk permintaan Zahira terhadap aksesori wan ita pada kertas graf.
(b) Nyatakan bentuk keluk permintaan ya ng dilukis.
(c) Apakah yang ditunjukkan oleh keluk permintaan 7
(d) Berdasarkan keluk yang dilukis, apaka yang akan berlaku kepada kuantiti diminta apabila
harga meningkat dari RM5 ke RM6?


Permint an pasaran ialah kuantiti sesuatu barang atau
perkhldmfltan yang diminta Ie semua indjvidu dalam pasaran
pad a sua.u tingkat harga dalam jangka masa tertentu,

Dalam sebuah pasaran , p rm intaan terhadap sesuatll barang tidak
terhad k r ada seorang individll sahaja teLapi melibatkan ramai
individu y.mg lain.

Jadual Permintaan Pasaran dan Pembentukan
Keluk Permintaan Pasaran

Pl'r1l1im 1 pa .tran diperoleh dengan I jumlahl an Slc.lca
I cnd t r kuantili diminta oleh setiap indivldu dalam pasaran
pada sllatu tingkat harga terlemu dan dalam tempoh maS<l
tertentu s perLi Jadual 2.2 .

Pa ran

Jadual 2.2 Perrnintaan pasaran terhadap baju kemeja
(1 ) (2) (3)
Harga seunit Kuantiti diminta Kuantiti diminta
(RM) oleh Rani (unit) oleh Sofea (unit)
50 2

40 2 3
5
30 3 4
7

20 4 5
9 z


Andaikan bahawa daLam pasaran baju h'meja hanya terdapat
.)0 '. J~f
dua orang pembeli iaitu Rani clan Sofca •
Permintaan pasaran diperoleh dengan 1) llJumlcll <Ill Lengkapkan Jadual di bawah .
@yangshah
!l1e .at kuantiri diminta oleh Rani clan Sofea pada se[iap
lingkat harga.
Co n to hnya, pacla harga Rlv!50 se unit, pcrmintaan
pasaran ialah 3 unit iaitu dcngan mcn jumlahkan kuantlti 2 4 o
dimint3 Rani sebanyak 1 unit dan kuantiti diminta Sofca 4 6 14
scbanyak 2 unit. 3 4 8 22
2 5 15 30
\p IllI. hi ga' l urun kcpacla RM40, RM30, RM20 seunit,
6 12 20
s tntll It hal ,11. hl III i baju kemej I yang diminta oleh
Rani clan Safea, oleh itu permintaan pas.lran turul meningkat
iailu masing-masing bertarnbah kepada ::; unit (2 + 3), 7 unit
(3 + 4), dan 9 unit (4 + 5 )

Daripada jadual perminlaan pasaran eli alas, boleh dibina k luk.
pc 1111 aan p, ...ar II sepc ni yang ditunjukk m oleh rajah bcrikul



Harga (RM). Harga (RM) Harga (RM)


c D
50
-•••• - - - - - - - - . 50
- - - . - • 50
------- -
40
---i--- --------------------40 - ---- ~ - ' , -- - ----- ---- --- - ·40 --- --
30
-- ~-- -~ - - -- --- ---- --·- - --- 30 ------~ -- i- - . -..---- -- ----- 30 .•
I I
I • I
l
20
--; -- -:. _l __ . ------ -••• _- 20 ----- - : - --:.. -- .: - - --- ---- -- --- 20 -- ----- - - ----- - --- ---
: :: D : : : • D D
10
: 10
' : : 10
, , ,
o ' Kuantiti 0
" Kuantiti O'---------!:------c:---::-----::c-- 'Kuantiti
1 2 3 4 (unit)
2 3 4 5 (unit) 3 5 7 9 (unit)
(a) Rani (b) Sofea (c) Pasaran
Rajah 2.2 Pembentukan keluk permif'taan pasaran daripada keluk permintaan individu

Bah
BercJas,\rk.an R~Jab 2. 2, paksi mendatar menunJukkan kuantiLi
..)0 :. J~!
dimil1l \ dan paksi menegak menunJukkan harga
Dalam setiap situ8si berikut, Keluk permin Laan pasa ran CD D) cliterbit claripada
p p
hitLing permintaan pasaran k luk pennintaan Rani (DRD ) dan I,e.l uk permintaan
bagi barangan beril(ut: R
So[ea IDps) yang dilukiskan s ~cara mencJatar pada seliap
(a) Syafik dan Kalhi membeli Lingk, I ha rga.
kad slm 5 unit setiap
orang apabila harganya Pada tm kat harga RM50 sc unit, pem1imaan pasaran baju
menurun kepada RM10.00 kemep ial, h 3 unlL yang dilunjukkan oJeh litik IV pada
set iap unit di PiaL IT, Rajah 2.2(c) ta iLU dengan 1 IIll \I 1. J II .(.. I 1 m n 1 1,lf
Ku la Lumpur.
p~ r m i n t" an Ra l1.i (Rajah 22(a)) scbanyak 1 unit dan
(b) Ericia, Stacy, dan Joseph p rmilTlaan St)f ..1 'R,ljclh 22(h)) sebanyak 2 unil.
mampu membel i 10 kg. ApabiL1 harga mcnurUI1 kepatla R! HO, RMJO, dan RlV120 ,
6 kg. dan B kg buah Naga
pennil laa pasanln semakin m ' ningkal iaiLU masing-masin o
Merah apabila harga
menjaJ i 5 unit, 7 lln ll , dQn 9 unil stOperti yang dilunjukkan
promosinya ialah RM3.00
sekllogram di P sar Besar 01 h Li ik x , y, dan z
@yangshah
Kota Kinabalu. Keluk perm in fann pasaran D 0 1' Lerbentuk dengan
(e) Hanim, Swee B e, Nathan, rn eJ1)'a nhlmgkarl setiap ulik kombinasi harga dan kuanlili
dan Sadamon membeli diminL l i llU tllik 1V X'. y. dan ;:.
kempok ikan setlap Kelul penninLaan p<lsaran 11 llccnm k· o;I\\.lh (hlri I IIi
bungkus (1 kg) berharga
RMB.OO sebanyak 20 1 I \I menunjuL bn I I II 'a ..III it 1).!, I I[" h. I
bungkus di P sar Payang, d. ~ 1 U 1111 I lit' sepelli yang dinY:J takan dalam
Kuala Terengganu. huhm p rminl aan
Keluk l)crrninLaa.n pasaran (D D ) c.!idapati II.. ih hnd i
I' f'
daripad, kduk permirHrum R2.n i COnD)!) dan k luk permimaan
Sofea I Dp).

1. Rajah di bawah menunjukkan keluk permintaan untuk suatu barang oleh tiga orang indlvidu.
Harga (RM)





10


i


L----4----t--.-+-+-...:....-.:....-- _. Kuantiti (unit)
@yangshah
Nyatakan permintaan pasaran pada har a
(a) Rrv15
(b) RM lO

2. (a) Lakonkan di dalam ke!as anda 5 Jasana sebuah karnival IT. Andaikan setiap murid
membaw a'duit s banyak Rrv11 00,OO ke karnival tersebut. Salah satu gerai barangan IT
telah memprornoslkan jualan berbentuk lelong pemacu jar-i.
(b) Seorang murid melakonkan sebagai penjual pemacu Jari di gerai tersebut. Manakala murid­
rnund yang lai n dalam kumpulan ralah pengunjung yang Ingin rnendapatkan barangan
promosi harga runtuh di karnival t rsebut.
(c) Murid yang melakonkan sebagai watak penjual di gerai tersebut rnernulakan jualan dengan
harga RM30 .00 seu nit. Kernudian rnenurun kan harga secara berperingkat-peringkat
kepada RM25 00, RM20.00, RM 15 00, dan RM 1 0.00 seunit.
(d) Setiap kunlpulan rnurid dikehendak Illembeli rnengikut tingkat harga yang ditetapkan dan
rnencatatkan jurnlah kuantiti yang iperoleh.
(e) Setelah selesai, setiap mUlid hendaklah menyediakan Jadual permintaan kumpulan
masing-masing. Kemudlan, berdasarkan jadual pernl intaan yang telah dibuat itu, lukiskan
keluk perm intaan kumpulan masing-masing.
(f) Bandingkan jadual permintaan dan keluk permintaan yang diperoleh oleh setiap kumpulan .
Kemudian, sediakan rUlTlusan.




1. Jadual dan keluk permintaan menunjukkan kllantiti diminta sesuatu barang pad a
pelbagai tingkal harga dalam jangka masa tertentu.
2. Permlntaan individu ialah kuantili diminta seseorang individu manakala
permintaan pasaran ialah jumlah uanliti diminta semua individu datam pasaran.
3. Keluk permintaan mencerun ke bawah darl kirl ke kanan menunJukkan hubungan
negatif antara harga dengan kual1tit~ dim nla.
4. Keluk permintaan individu lebih clIram manakala keluk permintaan pasaran lebih
landai kerana keluk permintaan p, saran diterbitkan daripada keluk permintaan individu
dengan menjumlahkan secara m ndatar kuantiti diminta semua individu di pasaran.

B 2

2.1.3 Penentu Permintaan

Faklor yang mempcngaruhi pcrmintaan sesualu barang bolch
dibahagikan kcpacla h r~. har.lng to dan p It.:nlu permtnlaun
bulmTl hM , hara gill sc pcni bcrikut:

~ ~Per:!entu Permintaan


Harga barang itu Bukan harga barang it u


Cita rasa Pendapatan

Dasar keraJaan

Harga Barang Itu
Harga bar mg merupakan lakt r utama yang mcmpengaru hi
perminlaar . Mengikul hukum perm intaan, apabila harga SC5UaLu
barang me ingkal. , kuanLiti dimin ta bagi baran lcrsehut akan
mcnurun. Se haliknya jib barga barang itu m nurun , kuanliLi
Berdasarkan Rajah 2.3, diminta bagi barang lersebul ahm meningkat.
lengkapkan rajah berikut. Rajah 2. 3 me.nun.lukkan kduk permintaan sayur.
Harga (RM)
D
I @yangshah
P.
P W P (b
... t
Q Q (­
I I
~
D
Hubungan antara P dengan , ,
-
'
Q adalah 0'-----;:;----;::::-- ---:'::;--- Kuantiti (kg)
0
OJ
Q,
0
Rajah 2.3 Penentu harga barang itu
Apabila hz;rga sa} ur meningkal danpada P" kepada P , kuantiti
diminta sayur m ~n uru n daJipada Q" kcpada Q . Sebalikn ya
" pahila harga sayur menurun daripacb P" kerada p! ' kuanlili
Penentu Permlntaan diminLa savur m ningkal daripada Q, kt:! Q_ Hubullgan antara
Anda ba lch menuOLon video
harga dencYan kuamill ciiminta adalah songsang. Perubahan harga
berikut untuk rncngetahui
pcncntu pcrrnintaan.
barang illl rnenyebabkan r' rill, n I . I II d. C'p nJ n
{. lJ I 1 ,in 1 n n . Tn • . .
http~./ 'www.\'(lutub· (;om/
watch?v=lrnZvPmPrPNw
Penentu Permlntaan Bukan Harga Barang It'u
(Dlal(se., pada 5 Oktobcr 20 16)
Dalam l'cadaan sebenar. banyak sitllasi menunjukkan apabiJa
., [!]
I , harga tetap, pcrmintaan barang herubah. Contohnya apabila harga
_
[!] . I minyak tet p, permintaan miny ak menurun kerana peningkalan
harga kerel1. Maka Jclaslah bahawa sclain harga barang ill!, lcrdapat
juga faktor-faklor lain yang akan mcmpengaruhi permLnLaan.

p. ran

Harga Barang Lain
Pennmlaan lubadap suatu barang Juga aktn dlpengaruhi oleh
faktor harga barang lain jika dua barang ilL! i<llah barang berkailan.
Barang herkailan 'ang dimaksudkan ialah b Jllg P ngganll dan
bar.lll pl ng~ nap



Barang pengganti Barang penggenap
Barang pengganti merupakan suatu barang y ng Barang yang perlu dlgunakan bersam a-sama
boleh dlganti dengan mudah oleh barang la n. dengan barang lain.












Mesin pencerak don karrrij dakwat merupakan
Daging dan ikon merupakon barang pengganti
borang penggenap
Apablla harga daging meningkat, lsi rumah Apablla harga mesin pencetak menlngkat,
akan bertukar kepada Ikan yang masih tetap maka permintaan terhadap kartrij dakwat akan
harganya. Maka permlntaan ikan akan merllngkat berkurangan dan sebaliknya walaupun harga
kartrij dakwat tldak berubah.
dan sebaliknya. @yangshah
Jadual 2.3 Barong penggantl Jadual 2.4 Barong penggenap
..
Harga Kuantiti kartrij .
daging dakwat yang ­
(RM) dimlnta (unit)
Meningkat (+) Menrngkat (+) +
Meningkat (+) Menurun (-)
Menurun H Menurun (-) +
Menurun (-) Meningkat (+)



Harga daging (RM) Harga pencetak (RM)
t
/
P. - -- - . -----
,1
p . . -.-----
"1
P2 -­ - ­ P -- .
-
2
.- -_ -=-___ Kuantiti 0 '----;"- . ,
o o - -=--.,,---.Kuantiti
Q Q u Q Ikan (kg ) 0 0 O 2 kartrij (unit)
Rajah 2.4 Borong pengganti Rajah 2.5 Barang penggellop
Hubungan antara harga sesuatu barang dengan Hubungan antara harga sesuatu barang
permintaan barang penggantinya adalah positif. dengan permintaan bara ng penggenapnya
adalah negatif.

02






Murid diminta membuat pemerhatian di persekitaran rumah mereka. Kemudian murid
dikehendaki menyenaraikan barang pengganti dan barang penggenap yang terdapat di
persekitaran tersebut.



Cila Rasa
(;;;~·~i~;:~~:~~e;;;~;:::··\
Cila rasa merujuk kepada kegemaran pengguna terhadap sesualU

mengenai sesuatu barang dan
barang clan perkhidmatan. Cita rasa setiap inclividu adalah
perkhidmatan dengan tujuan
berlainan JnLara satu sama lain.
untuk memujuk pengguna
agar tertarik pada barang dan
Kini, peruhahan cila rasa mempunyai pengaruh yang kual lerhadap
perkhidmatan yang ditawarkan.
@yangshah
.~..." .... .... -.,..............,_ ., .. ..... ............... .
penninLaalt sesuatu barang mcmandangkan dunia sekarang tiada
sempadan dan cita rasa p ngguna di sebuah negara boleh saling
mempeng.lruhi penggu na di negara lain.

Iklan, fesy..:n, dan keseclaran kesihatan boleh mengubahkan cita
rasa pena . na. Iklar yang berjaya akan meningkatkan pennintaan
barang, contohnya iklan Tahun Melawat Malaysia di negara asing
boleh mellingkatkan permintaan terhadap pakej pelancongan
eli Malaysi l.



































Penggunaan te/efon pintar ada/ah trend pada masa kini dan didominasi g%ngan muda yang tidak mahu
ketingga/on do/em perkembangon tekn%gi

Pasaran

Masyarakat pelbagai peringkat usia hari i i berdepan dengan
risiko pelbagai ancaman penyakit akibat daripada gaya hidup
kurang sihat yang diamalkan r ( (·dal. [ k ... I} tall boleh
mengubah gaya hidllp masyarakat dan permintaan tcrhadap
produk kesihatan. Misalnya , memandangkan pekerjaan sekarang
mernerlukan masyarakat lebih aktif dan pre d llktif maka produk
penjagaan kesihatan sepen i vitamin dan makanan Lambahan
menjadi pilihan mereka. Jadi permimaan terhadap bar ngan
tcrsebut akan meningkat.
Pendapalan (.-... ............-.......-.................~ ....••..
Dalam keadaan sebenar,
Dengan andaian ceteris paribus, sekiranya pl n 1 n, \. n
kesan pendapatan pengguna
IIldl\ ldu JIll n ngk II maka pumml.a 1111 • LCThadap e uatu
terhadap permintaan
barang ju " ah" 1 meninghal. Hal ini c.lemikian kerana kenaikan bergantung pada jenis barang
pendapatan indiviclu akan mcmbavva kepada penin gkatan yang diminta. Bagi barang
pendapatan boleh gu na dan seterusnya kuasa beli indi\'idu. biasa, pendapatan meningkat,
permintaan barang biasa
Peningkatan kuasa beli akan menyebabkal I pcrmintaan barang
akan meningkat. Tetapi bagi
meningkat clan kduk permintaan bcralih ke kanan. barang mesti seperti garam,
pendapatan meningkat,
Sebaliknya penurunan pendapalan inclivldu akan membawa permintaan akan tetap. Bagi
barang bawahan seperti
kepada pcnurunan pendapatan boleh gu na dan seterusnya
beras hancur, apabila
kuasa beli incliviclu . Kejat1.lhan kU~L a hell ako.n mcnyebabkan
pendapatan meningkat,
permintaan barang menur1.ln dan keluk permintaan beralih permintaan akan turun
ke kiri. @yangshah kerana individu akan tukar
kepad a barang lain yang
lebih berkualiti. j
........_.................................................... .
Musim
I 11.lsim-musim 5 p tti awal persekolahan d an perayaan scperti
Hari Raya Aidilfirri , Tahun Bam Cina, d an Han Deepavali
akan meningkat kan permintaan terh d a p baran g atau
perk hidmatan. Perubahan cuaca juga ,lkan menyebabkan
perubahan dalo.m pennintaan S suatu baraflgan. COllLohnya,
sema~ musim panas, perminLaan terhadap air
baw dan aiskrim 111cningkat. M-ka keluk
perrnintaan barang-barang im akan
beralih ke kanan .


Cuoco panas yang kering dan
berjerebu akan meningkat
permintaan terhadap topeng muka

Bab

Jangkaan Harga Masa Depan

Apabila ra llai pengguna menjangk. 1 n I arg. '<;U.1lU l arallg
.Ikan m nl 'I al pade! tn. '<1 depan, mal p nnil1laan p n 'gun.
I r1ndap I Irmg H.'r..c bUl P '1 111..... km ,mg alan Il1 Illng ~ l.
Sebalik ny,\ apabila ramai pengguna menjangkakan harga
s suaw b;lrang akan turun pada masa clepan, mereka akan
menuurangkan perminu an bamng LersebuL pada mas a sekarang.











@yangshah












Apabila harga kereta dijangkakan aknn meningkat pada masa depan,
permlntaannya pada masa sekarang akan meningkat


Dasar Kerajaan
Kcrapan hole h mcnjnL:mk:m pclbagai clasar sepeni cLlkal
pcncbpaLan ind i\'ldu , han I uan kerapan kerada lsi rumah ,
atau pcng:latkuasaan undang-undang unLuk mCl1jaga lnciu51ri
1. Adakah anda bersetllju
te.mpatan. p,. bila keraj;'l,lrl lnE'nlngkalkan kadar cukai penclapatan
dengan dasar pemberian
Bantllan Rakyat iMalaysia lllcli\'iclu, 1 lab pendapatan boleh guna inclividu akan menurun.
(BRiM) oleh kerajaan? Kemamp I1 merek untuk membeli barang ekonomi akan
Berikan alasan anda.
menurUl1. Oleh il Ll, pt::m1inl an lerhadap barang ekonomi akan
2. Apakall kesan
menurUI1 dan 'clul' pemlmlaan Lerhadap barangan lersehul
peningkatan Kadar cukai
akan bera! h ke kiri.
pendapatan individll
kepada pengguna?
Banluan I erajaan seperl1 Banluan Rak)a IMa laysia (BR1 1\-f)
kcpada golnngan f1115kl11 alum mcnmgkalkan pendapalan holch
gum mer ka dan nleningh,Lkan perminLaa~ barang.

Rajah berikut menunjukkan permintaan terhadap barang Z Keluk permintaan yang asal ialah 0 000
dan titlk asal ialah a.











D



@yangshah
O L-----~------~------+ Kuantiti (kg)
200
100
150
250
300
(a) Nyatakan faktor yang menyebabkan p rgerakan titik dari
(i) a ke b (ii) a ke c (Iii) a ke d (iv) a ke e
(b) Berdasarkan peristiwa berikut, analisis ergerakan titik yang akan berlaku.
Pergerakan titik

Kadar cukai pendapatan diturunkan 17'0.
Harga barang Z dijangka akan menin ~ kat

Harga barang pengganti barang Z m nlngkat I
Harga barang penggenap barang Z rr eningkat.

Harga barang Z menurun.
Kadar pengangguran meningkat.



1. Apabila harga sesuatu barang itu meningkat. permintaan terhada barang itu D

akan menurun.
2. Apabila harga sesuatu barang meningkat, permintaan terhadap barang
penggantinya akan meningkat (hubungan positif).
3. Apabila harga sesuatu barang meningkal, permintaan terhadap barang penggenapnya
aka menurun (hubungan negatlf). .
4. Iklan, fesyen. dan kesedaran kesihatan boleh mengubahkan (ita r.isa pengguna.
5. Apabila pendapatan meningkat, permintaan barang akan memngkat.
6. Musim boleh mempengaruhi permintaan barang.
7. Jika harga barang dijangkakan m ningkat pada masa depan, maka permintaan barang
pad a masa sekarang akan meningkat
8. Kenaikan kadar cukai pendapata akan menurunkan permintaan manakala pemberian
bantuan kewangan oleh kerajaan akan meningkalkan permintaan.

ab 2.

2.1.4 Perubahan Dalam Kuantiti Diminta



Perubahan dalam kuantitl dlminta merujuk kepada perubahan atau
pergeraka"1 di sepanjang keluk permintaan yang sama.


Perubahan I arg.a harang III akan menga kibatkan p 'mha) an
d.ll. m ku. ntiti diminla.

Rajah 2 .6 menunJukkan berlakun ya perubahan dalam
kuanLiti diminta.

Harga (RM)

@yangshah




Apakah faktor yang
menyebabkan perubatlan
dalam kuantiti diminta?

·
o'---------,:::-------,:;:---~---+ Kuantiti (unit)
0 2 Or 0,
Rajah 2.6 Perubohon do/am kuontiti diminto


Pergerakan dari titik a ke b dikenal sebagai fl!,;unb.lr1gan
I' Tminl 1a menunJukkan kuantiti diminta meningkat
daripada 0 0 unit kepada Q) unit akibat d01ripad01 penurunan
harga barang iLU darip01d01 Po kepada PI

Pcrgerakall dari titik a ke c dikenal sebagai pc 19UJ1( 'pan
p r II taa I. 101 menunJukkan kuantiti diminta menurun daripacla
q) unit kepada Q; unit akibat clatipada peningkatan harga barang
itu clO1rip01d Po kepada P
r


1. Perubahan harga barang itu akan mengakibatkan perubahan dalam 0


kuantiti diminta.
2. Perubahan dalam kuantiti diminta ditunjukkan oleh perg'erakan ke a~as (penguncupan
permintaan) atau ke bawah (pengembangan permtntaan) di sepanjang keluk permintaan
yang sarna.

PaSaran

2.1.5 Perubahan Permintaan


Perubahan permlntaan ditunjukkan oleh perah an keluk permintaan
sama ada ke kin atau ke kanan selari dengan keluk permintaan
yang asal.


Perubahan penelllu perminLaan bukan har har in' i .1 akan
mengakibatkan el ubJ an p r I linlaan ,



Harga (RM)





@yangshah




D

oL------:::---+--~::---- Kuantiti
o 0 0 0 , (unit)
Rajah 2.7 Perubahan permintaan
Peralihan keluk perminLaan dari DcP o ke DPi dikenal sebagc i
r l mh' han I c nun :Ian , la men un jukkan harga barang iLU · J~! •
tidak berubah telapi kuantili permimaan tdah meningkal pada Bezakan antara perubahan
se liap tingkat harga akibat daripada p erubahan penentu dalam kuantiti diminta dengan
permintaan bubn harga harang i[U , Com ohnya, peningkatan perubahan permintaan .
pendapatan pengguna menye babkan 1 uantiti permi n taan
meningkat daripada Q unit kepada QJ un it.
o

Peralihan keluk permmtaan dari DoDo ke D1D2 dikenal sehagai
ptn,.::urangau pt:rmin m . Ia rnenunjukkan harga barang itu Lidak
berubah tetapi kuanLiri permintaan Lelah menurun pada setiap
Lingkal harga akibaL daripada perubahan penentu permintaan
bukan harga barang itu , ontohnya, penLlrunan harga barang
pengganti menyebabkan kuantiti permintaan menurun daripada
Q unil kepada Q unit.
o
2

1. Perubahan penentu permintaan bukan harga barang itu akan men akibatkan
perubahan permintaan.
2. Perubahan permin aan ditunjukkan oleh peralihan keluk permintaan sarna ada ke kiri
(pengurangan permintaan) atau ke k nan (pertambahan permintaan) selari dengan
keluk permintaan yang asal.

2.1.6 Hukum Penawaran



Penawaran merujuk kepada kuantiti sesuatu barang tau
perl<hidrn ltan yang sanggup dar rnampu dikeluarkan oleh
pengeluar atau firma pada suatu ingkat harga tertentu dalam
tempoh masa tertentu.


Firma menawarkan harang berdascnkan b.ll '1 h. 1 l' Lerscbul.
Apabib hcrga barang Jtu mcn ingkuL. p na\ aran firma ut1luk
barang ilU Juga akan mCl1lngkal kerana unlung firma meningkat


Co nLO hny 1, sekl ra n a harga rol i mc ningkat da ripada
R II .70 e.pada RMlRO seb tngkus, ~ ya ri ka l ROli Liana
abn mcm ngkaLkan iuunlili fl.1Li yang dilcl\Varkan daripada
800 bungl' IS kc I (laO bungkus chari. SlLLlasi in.i adaLah sclarns
deng, n p .1' .

--­
.JO~ «1!J: • J ~~ Hukum p nawaran menya akan ballawa sernakin tlnggl harga
. sesuatu b rang. semakin banyak kuantitl ditawarkan dan sebaliknya
1. Jelaskan maksud
semakin rendal1 harga sesuetu barang. semakin kurang kuantitl
penawaran .
drt.awarkan dengan andaran ceteris panbus.
2. Jelaskan hubungan antara
harga barang dengan
aka, hubungan antara harg, barang dcngan kuant It i dilawa rkan
kuantiti ditawarkan. @yangshah
adalah P sltif

Harga meningka Kuantiti dltawarkan menln kat


Harga menurun • Kuantiti dftawarkan menurun


1. Penawaran ialah kuantlti sesuatu b rang dan perkhidmatan yang sanggup dan D

mampu dikeluarkan oleh pengelu r pada suatu tingkat harga dalam tempoh
masa tertentu.
2. Hukum penawaran menyatakan pabila harga sesuatu barang meningkat, kuantitl
ditawarkan akan meningkat dan s baliknya.
3. Wujud hubungan positit antara h rga barang dengan kuantiti ditawarkan.

2.1.7 Keluk Penawaran Firma dan
Pasaran



Penawaran firma ialah kuantiti barang atau perkhidmatan yang Adakah Jumlah kuantiti
ditawarkan oleh sesebuah firma pada suatu tlngkat harga dalam penawaran sama dengan
I
Jangka masa tertentu jumlah kuantiti pengeluaran?
Jelaskan jawapan anda.
H ubu ngan posili[ an lara harga barang dengan kuantili
dilawarkan dapaL digambarkan melalui I' u I I I 1\ dan
I ell" P 11 .J n .

Jadual Penawaran dan Pembentukan Keluk
Penawaran Firma

Jadual 2.5 menunJukkan kuanlili kasut y:mg ditawarkan oleh
Syarikal KaSlll Teguh pada pelbagai tingkat harga dalam tempoh
masa seminggll. , ,.---......--.... -----------.~ . .
• . Cara melukis keluk ,
Jadual 2.5 Penawaran kasut oleh Syarikot Kasut Teguh penawaran firma
."."....",...".,.......-:-­
http!>;/ I 'outu.b / -mYra
Rt-3w
--
20 4 a I
II
40 6 b II!] .
c
8
60 @yangshah
80 10 d '. .
-.------------------..
Berdasarkan Jadual 2.5, pada harga R [2 l sepasang, sebanyak
4 nbu pasang kasUl dita\\, rkan. "btl I r ,J l . i t 1
I'epada RM40, RM60, RM80 sepasang, l i hlJn,lI'l u r
1.1 u di a h..1 oleh syarikat iaitu masin -masing mcningkat
kcpada 6 ribll pasang, 8 ribll pasang, dan 10 ribu pasang


Daripada Jadual penawaran kasut di atas, bo leh dibina I J...
rL 1\ II kaslll sepeni yang dilunjukkan oleh Rajah 2.8 benkut.

Harga (RM)
s
d /
80
.~~:-~.:::::: ~..~~~~:
60 ... 1. Jelaskan maksud
, . pen<;jwaran firma.
.
I
:
,
--- --"-"-"'-/ .
40 b. : : 2. Apakah yang ditunjuk~an
/
~ , oleh keluk penawaran?
a
20 .. _.. _-_·_ .. t
,
o
2 4 6 8 10 Kuantitl ('000 pasang)
Rajah 2.8 Keluk penawaran kasut oleh Syarikot Kasut Teguh

Berdasarkan Rajah 2.8, paksi mendatar menllnjllkkan kllantili
dila\-vcll kan dan paksi mene.gak men unjukkan harga.
Apab il a harga kas ut ialah RIvI20, kuantiti kasul yang
dilawarkan oleh Syarikat KasLlt Tegllh adalah sebanyak
4 ribu pasang sepe.rli yang dilunjukkan oleh litik a.
Apabih harga kasul meningkat ke.pada RM40, RM60, dan
RM80, kuantiti kaslIl yang diLawarkan semakin meningkat
iaim masing-masing menjadi 6 ribu pasang, 8 ribu pasang,
dan H1 ribu pasang dan ditunjukkan oleh titil< h, c, dan d.
Keluk penawaran (55) terbentuk dengan menyambungkan
sellap litik kombinasi harga dan kuantiti ditawa rkan iailll
titik a, h, c, dan d.
Keluk penawaran 11 en crun 1c tao;; dari kili kr kanan
menu njukkan h Il\ 1 I,ln~su 19 an Ira hi\rga dengan
u~ 1 I dll·lY 1 ka, sepeni ya ng clinyata kan dalam
RM25 kepada RM20? @yangshah
bukum penawaran.







Berikut adalah jadual penawaran Syarikat Blskut Asli pada pelbagai tingkat harga.

Kuantiti (tin)

15 150
20 300
25 450
30 600


(a) Dengan menggunakan kertas graf, lu ki s keluk penawaran Syarikat Biskut Asli.
(b) Nyatakan bentuk keluk penawaran yan dilukis.
(c) Apakah yang akan berlaku kepada kuantiti ditawarkan apabila harga menurun daripada


(d) Nyatakan perubahan kuantiti ditalAra rkan apabila harga meningkat daripada RM15
kepada RM30 .
(e) Apakah yang akan berlaku pada harga RM 107 Mengapakah pengeluar membuat keputusan
demikian?




Penawara) pasaran lalah kuantitl sesuatu bara!]g atau perkhidmatan
yang ditawarkan oleh sernua firma dalam pasaran pad a suatu
tingkat harga dalam jangka masa tertentu. .


Dalam keadaan sebenar, penawaran se.suaLu barang Lidak terhad
kepacla s oran g pengeluar atau sebllah firma sahaja tetapi
melibatkan ramai pengeluar dan firma yang lain .

Pasamn

Pembentukan Keluk Penawaran Pasaran

P na 'aran p.L.tr. n diperoleh dengan mllljumlahk< n e ra
lleu (' kuantiti ditawarkan oleh setiap Erma dalam pasaran
pada suatu tingkaL harga dalam tempoh masa tertentu sepeni
Jadual 2,6 berikut.


Jadual 2.6 Penawaran pasaran terhadap beg galas










@yangshah










60 35 25 60 z




Andaikan bahawa dalam pasaran beg ,'alas hanya terdapat
dua buah finna iaint Syarikat Jenas dan Syarikat Kiwis,
Penawaran pasaran diperokh dengan menjumlahkan secara
mendatar kuantiti ditawarkan oleh Syarikat Jenas dan ~ yarikat
Ki,vis pada seLiap tingkat harga ,
Contohnya , pada harga RM 15 se unit, penawaran
pasaran ialah 30 unit iaitu deng n menjumlahkan
kuantiti dita'vvarkan oleh Syarika t Jenas sebanyak
20 unit dan kuantiti ditawarkan oleh Syarikat Kiwis
sebanyak 10 unit.
Begitu juga pada harga se lerusnya, ) h ~ ha g
l11L1l1ngkal kepada Rl\i(JO, RM45, dan R\t[60 seunit, I 1 I~ 11
I am II. kuanlil beg galas ditawarkan oleh Syankat Jenas
dan Syarikat Kiwis , oleh itu pena\\aran pasaran turul
meningkat iaitu masing-masing menjadi 40 unit
(25 + 15), 50 unit (30 + 20), dan 60 unit (35 + 25),

~o2

Daripacla Jadual 2.6, boleh dihina keluk penawaran rXIsaran sepeni yan o dilun jukkan olch
Rajah 2.9 berikut.


Harga (RM) Harga (RM) Harga (RM)
S
60 --- ---- -- - --- - ----- - -60 -- - - - -- ------ - ---- - -- 60 -- -------. -- -------- ---- -.--.-. -~
,
-
45 ---- - - -- --------- , - -~- -- - --- - 45 - 45 ______ --___-~-~~_---~~~-~7i
' : : - -,-------
I
'
30 -- - - ---- -- - -- --l- - ~- ----- -- 30 -- -~ - - - - - - - 30 - •
f : I
, ,
15 - -- -- - -----.f -+-~- + --- - - - · 15 - - - - - -- - 15
/ ' 1 • •
s' : : '
\ \ I
O~----------------.. 0
20 25 30 35 Kuantiti 10 15 20 25 Kuantiti 0 30 40 50 60 Kuantiti
@yangshah
(unit) (unit) (unit)
(a) Syarikat Jenas (b) Syorikot Kiwis (e) Pasaran
Rajah 2.9 Pembentukan keluk penawaran pasaran daripada keluk penawaran firma beg galas


Berda!> Irkan rajah, paksi rnenclalar men unjukkan kuanlili
dilawa rkan dan paksi lllcnegak rnenunjukkan harga.
Keluk penawaran pasaran (5 :; ) dilerbll daripada keluk
,. I'
penaw lran Syarikat Jenas (SrS,) dan keluk penawaran Syadkal
Kiwis 50. ,) yang ddukisk'a~ seear-a mendalar pacla selial'
tingkat harga.
Pada lingb l harga RM 15 sc uni l, penawa ran pasaran
beg ", las blah 30 unit yang diLUnjukkan oleh lili k IV
pacla Raph 29(c), iaIlu dengan I j nl h at lU ra
I 1 I I penawaran Syarikal Jcnas (Rajah 29 (a))
seban} Ik 20 unit dan pcnawaran Syarikat Kiwis (Rajah 2.9(b))
scban) <1k 10 unit.
Apabi!'t haroa rneningkaLkepada R no, RM45, dan RM60,
penaw.lran pasaran semaklll meningkn iailU masing-masing
menpdi 40 unit, 50 unit , dan 60 unil dan lilik kornbinasinya
masing-nl.asing latah x, y , clan z.
Keluk pcnawaran pasa ran 5 -"~ lerbcnl u k dengan
r
menyambungkan sctiap lilik kombinasl har r(1 dan kLlanl iLi
dilawarkan iailU Ilti k lV, x, y, dan z.
Keluk pena'vvaran pasaran 11'r I I II d.lri I iri k
. 1 menunjukkan " 11 1n l'lIlg~11l l 1 1l _T' h Ig.1
J n..,) - UtI I II JI sepcrti yang dinyatakan cl~lam
huku 1 penawaran.
Diclap lli h lLlk penawaran pasaran ( - .')) I· h II d I
r r
claripa a k ··I Llk pen;Jwaran C;yari kat Jellas (S,S) clan keluk
pena\\ arall Syari kal Kiwis (\ ,) .

PBsaran



~~~~===.i;~==~=-____~== 2.1.7 B

Jadual berikut menunjukkan penawaran baJl1 bayi oleh dua buah firma dalam pasaran.



Firma A Firma B
6 5 11
2 12 22

3 15 33
4 24 20

5 30 25 55
@yangshah
6 36 30 66
(a) Lengkapkan jadual di atas.
(b) Luki s keluk penawaran firma A, firma B, dan keluk penaw aran pasaran pad a kertas graf
yang sama.
(c) Berdasarkan (b), Jelaskan pembentukan kel uk penawaran pasaran .
(d) Pada pendapat anda, mengapakah keluk penawaran firma dan pasaran bercerun positiP
Jelaskan dua sebab.


1. Jadual dan keluk penawaran menun;ukkan kuantiti ditawarkan sesuatu barang 0

pada pelbagai tingkat harga.
2. Penawaran firma dllakukan oleh ~ebuah firma manakala penawara pasaran
menjumlahkan kuantitl ditawarkan semua firma dalam pasaran.
3. Keluk penawaran mencerun ke at dan kiri ke kanan menunjukkan hubungan positif
antara harga dengan kuantiti ditawarkan.




2.1.8 Penentu Penawaran
Fakl or yang mem pengaruhi penawa ran 5 ual u haran g boleh
d iba hap kan kepada .1 )'Ir P' \I I dan I I
s 'peni berikut:

J Penentu Penawaran'
- _.

Harga bara ng it u Bukan harga barang itu





Jangkaan harga masa depan

Bab2

Harga Barang Itu

Faktor p nentu penawaran yang mama ialah perubahan
clalam harga barang itu sendiri. Mengikut hukum penawaran,
apabila harga sesuatu barang itu meningkaL, kuantiti yang
ditawarkan oleh firma juga meningkat dan sebaliknya jika harga
barang itu menurun, kuantiti yang ditawarkan bagi barang
tersebllt alum berkllrang. Oleh itll, hllbungan antara harga barang
dengan ku.mtiti ditawarkan adalah positif.

Perubahan cialam harga barang itl.! akan menyebabkan pcmb'ihan
t1ah m l nllll oi;,. I'll yang diLunjukkan oleh PLrgCl'll.an
di sepal1l mg ktlll n' r 1 ,n I a seperti yang
clitunjllkkan clalam Rajah 2. 10.

.JO~ ~l1!JID' J~J •
Harga minyak sawit (RM)
Berdasarkan Rajah 2.10, s
lengkapkan rajah berikut. P,
1
Po -- ----- ----- -
,
l
I I
p(f) pGD p/
~ ~
QO QO @yangshah , , t I Kuantiti
,
I
·
'
' =--....:~.!...--+ minyak
I I L_-.-.:.~==~- -- ,
o 0 2 0 0 0 , sawit (kg)
Hubungan antara P dengan
Rajah 2.10 Penentu harga barang itu
Q adalah _ _ _ _ _
• Dengan alldaian faktor lain adalah letap alau ceteris paribus,
apabila harga minyak sawil meningkat daripada Po kepacla PI'
. kllantiti ditawarkan minyak sawit meningkal daripacla 0.., kepada
Q Sebahknya apabila harga minyak sawil menurlln claripada Po
1
kepada P , kllat1liti ditawarkan minyak sawit menurlln daripada
l
0..)kepacla Qz Hubungan antara harga dengan kllanthi ditawarkan
adalah pc iii Perubahan harga barang itl.! menyebabkan
pr'l.'~llhc.lkldl_lpIJn,--Il.lu p'n.t Itn n'iall.t.


Penentu Penawaran Bukan Harga Barang itu

\Valaupun harga barang itu merupakan penentu lItama penawaran,
tetapi dahtm keadaan schenaI', banyak siluasi menllnjllkkan
apabila h<uga tetap, penawaran barang berubah. Contohnya
penawaran komputer meningkat walallpun harga tidak berubah
kerana berlaku peningkatan dalam td.'l1ologi pembuatannya.
Maka jelaslah bahawa selain harga barang itu, terdapat juga
faktor-faktor lain yang mempengaruhi pena'vvaran.

R sat

Harga faktor pengeluaral1
Peningkatan harga faktor peng luaran sepeni sewa lanah, llpah
buruh, dan bahan mentah da lam kegiatan pengeLuaran akan
menyebabkan kos pengeluaran meningkat. Peningkalan kos
pengeluaran akan menyebabkan keuntung n firma menurun.
Apabila keumungan firma merosot, firma .ll<an mengurangkan
pengelllaran. Pada tingkat harga yang sa l a cii pasaran, keluk
penawaran akan beralih ke kiri. SebaliknJ a, penurunan harga
[aktor pengeluaran m nyebabka n penj Imatan dalam kos
pengeluaran dan selerusnya m n ingkalkan keuntungan Erma.
Oleh itu, firma akan menarnbahkan peng luaran pada lin kat
harga yang sarna di pasaran


Jal1gkaan Harga Masa Depan
Apabila pengeluar menjangkakan harga SL,SUalU barang akan
meningkat pada masa depan, finna akan mengllrangkan penawaran
barang le rsebut pacta masa sekarang. K sannya, penawaran
barang tersebul akan berkurang dan kelllk penavvaran akan
beralih ke kiri. Sebalikn ya, apabila penglluar menjangkakan
harga sesuatu barang akan turun pada ma~a depan, fi rma akan
menambahkan penawaran barang lersebut p,lcla rnasa kini Maka,
penawaran barang Lersebul akan meningkat dan keluk penawaran
akan beralih ke kanan. @yangshah


Cuaca Angin Monsun Timur Laut
atau lebih dikenali sebagai
Cuaca huruk seperti banjir atau kemarau yang berpanjangan musim tengkujuh bermula
holeh merosakkan lana man clan selerusnya mengurangkan pad a awal November
jumlah penawarannya eli pasaran Contc hnya tanah runtuh dan beraktlir pad a Mac.
Kebiasannya semasa musim
yang berlaku di Cameron Highlands lkibal hujan lebal
tengkujuh, negeri-negeri Pantai
menyebabkan pengeluaran sayur-sayuran l)Lrkurangan, keaclaan Timur Semenanjung dan
ini menyebabkan penawarannya juga berkurang. Oleh iw , keluk barat Sarawak akan dilanda
penawaran akan beralih ke kiri. Sebalikn ya cuaca cerah clan banjir dan penawaran ikan
akan berkurang kerana
kadar kelembapan yang sesuai dengan penumbuhan tanaman
nelayan tidak dapat turut
akan meningkatkan jumlah penawaran sayur-sayuran d l pasaran. ke laut.
Oleh itu, keluk penawaran akan beralih ke kanan.













Suhu sederhana di Cameron Highlands, Pahang
sesuai untuk penanaman Strawberi

8 2.

Tingkat Iekn logi
Kemajuan dalam tingkat teknologi sepeni reka ciptaan
teknologi yang lebih canggih, mesin ya ng lebih moden. dan
teknik pengeluaran yang lebih cekap dapat meningkatkan
Ramalkan apa yang akan
daya pen eluaran sesebuah firma. Selain iLU, kos dan masa
berlaku terhadap penawaran
pengeluara.n juga dapat dikurangkan. 11 lalui penggunaan
makanan apabila berlaku
(a) peperangan teknologi l110den juga, pengeluaran secara besar-besaran dapat
(b) bencana alam dijalankan. Peningkatan pengeluaran menyebabkan keluk
penawaran beralih kc kanan.








@yangshah



Perkembangan teknologi bukan sahaja mengurangkan kos
penge/ual an telefon, malah menambahkan pe/baga; fungs; baharu
da/am te/efon

Matlamat Penge)uar

Seorang pengeluar atau firma lazimnya mempunya i clua
objektil i;lilU sama ada memakslmllmkan keunrungan atau
memaksimumkan Jualan.

Objektir s( bahagian besar firma adalah untuk In 'm ,J,..'lm JIl\.l
k.l U Il \I 11 . Bagi m maksimumkan keuntungan , sescb llah
firma tidak harus mcngcluarkan output secara berlebihan.
Pengeluaran berlebihan akan menyebabkan harga barang turun.
Lengkapkan rajah di bawah .
P nUrLlnal1 harga barang akan menJcJaskan keumungan. firma.
Oleh itu, sekiranya obJekltf firma aclalah um-uk memaksimul1lkan
keunwngan, firma akm mengurangkan pengeluarannya. Maka.
keluk pen.(waran akan beralih ke kiri.
~ ~ Sebalikn va, se kiranya obJe ktd firma adalah untuk

m m 11- I lUI I l I ,firma akan meningkatbn pengeluaran
pengeluaran pengeluaran
dengan sebanyak mungkin . Dengan berbl.Jat uelllikian ,
~ ~ harga yan r dikenakan terhaclap pengguna ,akan menjacli lebih
rendah dan firma dapal m nguasai sebah,{gian besar pasaran.
Keluk 55 Keluk S5
01eh ill! , -ekirany" objektir fi rma adalah untuk memaksimumkan
beralih ke beralih ke
juaian, firrla a'kan menamhahkan pengeluaran. Keluk penawaran
akan beralih ke kanan.

Pasaran

.,. Dasar Kerajaan J ~ ~{JJj' • J~I •
Kerajaan melalui polisi ( ukai, pemberian subsidi, galakan taraf l. Nyataka.n tiga faktor
perinlis, dan pelepasan cukai boleh mempcngaruhi penawaran penentu bukan harga
barangan. Kenaikan cukai contohnya cuka l ke alas input abn r barang itu yang
I mempengaruhi penawaran.
menycbabkan kurangnya barangan yang aI, an dikeluarkan oleh
2. Nyatakan penawaran
Ilnna kcrana kos pengeluaran mcningl,at Kesannya, keluk
meningkat atau menu run
pt nawaran akan beralih ke kin. untuk situasi berikut:
(a) Pengeluar
Dasar kerapan yang memberi subsidi alau laraf perintis kepada bermatlamatkan untung
(b) Cukai dinaikkan 1%
firma clapal menguran gkan kos pengeluaran. Pengurangan
(c) Kos buruh menurun
kos pengeluaran akan menggalakkanlirma t..ntuk menambahkan (d) Jangkaan Ilarga akan
pengeluarannya Kesannya, keluk penawaran a!zan berahh meningkat pada masa
ke kanan . depan

:.." ...-.............................. .....~................_....... .....~.............................
(d) Pakej pelancongan @yangshah
: Taraf perintis merupakan salah satu insentif cukai kepada pengeluar yang ;
melabur dalam industri baharu atau aktiviti pengeluaran yang digalakkan :
oleh kerajaan. Pengecualian cukai yang dinikmati adalah sebanyak 70% ;
hingga 100% pendapatan berkanun selama 5 hingga 10 tahun. Elaun-€Ia un ;
modal yang tidal< diserap dan kerugian yang ditanggung sepanjang tempoh ~
perintis boleh dibawa ke hadapan dan ditolak daripada pendapatan boleh
cukai syarikat selepas tempoh perintis.
(Sumber: http://www. mida.gov.my/home/frequept!yaskedquestions-{faqs)j :
, posts/?fg=lvIAL) ;
"" ....... .. ...~........... , ....................... , .. , ' ................................. ,.... .......,......... . ,'


~~~~==~=============- 2.1.8

Bahagikan kelas kepada empat kumpulan, setiap kumpulan perlu mengkaji faktor-faktor yang
mempengaruhi penawaran barangan berikut:
(a) Sayur
(b) Roti
(c) Kereta

Setiap kumpulan dikehendakl membuat per embahan dalam bentuk powerpoint dan bentangkan
hasil kajian di depan kelas.





1. Apabila harga sesuatu barang naik, penawaran terhadap barang itu akan
menmgkat (hubungan positif).
2. Penentu penawaran bukan harga barang itu ialah:
(a) Harga faktor pengeluaran
(b) Jangkaan harga masa depan
(c) (uaca
Cd) Tingkat teknologi
(e) Matlamat pengeluar
(f) Dasar kerajaan

BBo2

2.1.9 Perubahan Dalam Kuantiti
Ditawarkan



[>crubahan barga barang itu akan mengakibatkan pcrubahan
dalam T'lIatllili ditawarkan.


Perubahan dalam kuantiti ditawarkan merujuk kepada pergerakan
di sepanjang keluk penawaran yang sarna.



Rajah 2.1 1 menunju kkan berlakunya perubahan da lam
kuanriti ditawarkan.



@yangshah
..JO~ ~ /J[]. • J~I • Harga (RM)
1. Jelaskan maksud perubahan
dalam kuantiti ditawarkan.
2. Apakah faktor yang
ll1embawa kepada
pengembangan penawaran?


, .
• ......---. -----. f
o'--------- _Kuantiti (unit)
0, 0 0 0 ,
Rajah 2.11 Perubahan do/am kuontiti ditoworkan

Pergerakall dari titik a ke b dikenal sebagai r'l1 cmhang.m
p n.H ·aran. 1a menunj ukkan kuantiti ditawarkan meningkat
daripada Q(I unit kepada Q unit akibat daripacla peningkatan
harga barang itu daripada Po kepada PI.


Pergera karr dari litik a ke c dikenal sebagai t:ngunrup· 1
pl na, ·an 11 . 1a menunjukkan kuantili ditawarkan menurun
daripada 0 unit kepada Q unit akibat daripada penurunan
2
harga barang itu daripada 0 kepada P2




1. Perubahan harga barang itu akan mengakibatkan perubahan dalam
kuantiti ditawarkan. I
2. Perubahan dalarn kUantiti drtawarkan ditunjukkan oleh pergerakan ke atas
(pengembangan penawaran) atau ke· bawah (penguncupan penawaran) di sepanjang
keluk penawaran yang sarna.

Pil5afllTl
--=-~---~~-~---------------------------=~
2.1.10 Perubahan Penawaran
,
Penlbahan penentu penawaran bukan hal "a harang ilU akan Perubahan dalam kuaniti "
mengakibalkan pcrubal all pt.nawaran. Penentu penawaran ditawarkan dengan
bukan harga barang itu merujuk kepada penentu-penentu selain perubahan penawaran
faktor harga barang itu sendiri sepeni harga faktor pengeluaran, hllp:;:llwwv..youtubc.coml
matlamat pengeluar, tingkat teknologi, cu. ca, jangkaan harga watch ?v- HVXr 13v-gFg
masa depan, dan dasar kerajaan. (Diakses pada 5 Oktaber 2016)


Perubahan penawaran merujuk kepada peralihan keluk penawaran
~
sama ada ke kiri atau ke kanan selari dengan keluk penawaran -
• ,
yang asal. ·
·

Rajah 2.12 menunjukkan berlakunya pexubahan penawaran.
@yangshah



Harga (RM)













,
0'------'=- ---.,!------±,----.. Kuantiti
-
'
O2 0 0 0, (unit)
Rajah 2.12 Perubohon penoworon
Perallhan keluk penawaran dari 5 5 ke .)15 1 dikenal sebagai
0 0
p ~namhalr n pena aran. La menunjukkan arga barang ilU tidak
berubah Letapi kuantiti penawaran telah mLl1ingkat pada seLiap
tingkar harga akibat daripada perubahan penentu penawaran Bezakan antara perubahan
bukan harga barang itu. Contohnya peningkatan tingkat teknologi daJam kuantiti ditawarkan
menyebabkan kuantiti penawaran meningk at daripada Q unit dengan perubahan penawaran.
o
kepada Q] unit.

Peralihan keluk penawaran dari 5 5 ke Si.S2 di.kenal seba ai
c o
p ngurallgan pcnawaran . 1a menunjul kan harga ba rang
itu tidak berubah tetapi kuamiti penawaran telah menurun
pada setiap tingkat harga akibat daripada perubahan penentu
penawaran bukan harga barang ilU. Contohn fa euaea yang buruk
menyebabkan kuantiti penawaran menurun daripada Q unit
o
kepada Q unit.
2

"I
2



·~~~~!!!!:::==~:--~~==-======iiiiiiiiiiiiiiii==2.1.10


Kenaikan harga petrol baru-baru ini telah memberi kesan langsung kepada pengeluar amnya dan
para pengguna khususnya. Sebagai contoh, pihak pengurusan Syarikat UKKP Kerepek Wangl
sebuah syarikat pengeluar kerepek ubi mendapati kos pengeluaran telah meningkat Kesannya,
pulangan syarikat berkurangan.

jadual di bawah menunJukkan jumlah pen japatan Syarikat UKKP Kerepek Wangi pada empat
bu lan terakhir bagi tahun lepas akibat kena kan harga petrol.


HasH JuaJan
(RM)

September 12 000
@yangshah
Oktober 1 1 567

November 9 005
Disember 7 890


Untuk men ut up kos pengeluara n yan q semakin menin gkat, Syarikat UKKP Kerepek
Wangl menimbangkan untuk menaikkan harga produk keluaran syarikatnya yang terdiri daripada
kerepek ubi, kerepek keladi, dan kerepek pisc ng. Untuk sementara w aktu, syarikat juga mengambil
tindakan mengurangkan kuantiti produk ba i setiap bungkusan yang dikeluarkan. Syarikat akan
mengalami kerugian Jika tidak meningkatkan sedikit harga jualan bagi produk yang dikeluarkan.


Berdasarkan situasi di atas, jawab soalan berikut
(a) (i) Apakah faktor yang mempengaruhi p nawaran kerepek ubi Syarikat UKKP Kerepek Wangi?
(ii) Bagaimanakah faktor di (a)( i) memlleri kesan kepada kelu k penawaran syarikat?
(iii) Jelaskan perubahan penawaran ya r g disebabkan oleh fa ktor di (a)(i).
(b) Setujukah anda dengan tindakan yang diambil oleh syarikat untuk mengatasi masalah kos
pengel uaran yang semakin meningkat? Berikan alasan.
(c) Bagaimanakah syarikat dapat meningkaikan keuntungannya? Berikan dua cadangan .
(d) Bagaimanakah kerajaan dapat membanu Syari kat UKKP Kerepek Wangi?







1. Perubahan penentu penawaran bukan harga barang it akan mensakibatkan
perubahan penawaran.
2. Perubahan penawaran ditunjukkan ol.eh peralihan keluk penawaran sama ada ke kiri
(pengurangan penawaran) atau e kanan (pertambahan penawaran) selari dengan
keluk penawaran yang asal.

Pa ran

2.1.11 Keseimbangan Pasaran
.
-
, .- --... - ---- ----- ------­ . .
•, Penawaran dan ,
Pasaran ialah suatu tempat atau situasl yang mernbolehkan permlntaan
Ilenjual dan pembelj berinteraksi sarna ada secara langsung
at au tidak langsung untuk rnenjalankan LJrl;S niaga pada suatu hllpS:/! OUlll.be/
tingkat harga dalarn tempoh rnasa tertentu. I3BjHp19N_11


Bcrikulan dengan pcrkcmbangan teknologi dan kcmudahan alal ~1r
komunikasi serLa kemaJuan siSlem pcrhubungan, kini pasaran , · I!llii . , I
·
tidak langsung menp di scmakin popular. U mtohnya, e-dagang . .
semakin disambuti oleh masyarakal kerana pasarannya yang [uas ...-.....-......_-_ .. -_.
dan taopa sempadan.




@yangshah
IE:RUSI
ASHtU PAlTON£
REWlTrulII
lYyuom.PWAI
KAIIYUti123.9B








Bazar ialah sejenis pasaran langsung.
E-dagang ialah sejenis pasaran tidak longsung.
Pembell berdepan dengan penjual apabila
Sega/a urU5 niaga dija/ankan secora atas to/ian
menJalankan urus niaga

Sesuatu pasaran clikatakan mencapai C 'llllhan ll 11 apabila:

Kuantita dlmmta sarna dt>ngan kuantiti ditawarkan 1. Apa kah maksud pasaran?
2. Bezal~an pasaran langsung
dan tidak langsung.
Keluk permlntaan bersllang dengan keluk penawaran 3. Jelaskan maksud
keseimbangan pasaran.
Pada Lingkal keseimbangan , h I '.1 clan I Hili 1<.1. I 1~
dapal dilcnlukan Kcse.imbangan pasaran bo1ch dlJelaskan melalui
cara jadual dan mph.



D
1. Pasaran boleh dibahagi kepada p sar,an lang~ung dan lidak langsung.
2. Keseimbangan pasaran berlaku apabila kuantiti diminta sama dengan kuantiti
ditawarkan. Pasaran bebas daripada lebihan atau kurangan.
3. Pada titik persilangan DD dan 5S, harga dan kuantiti keseimbangan dapat ditentukan.

e 2
2.1.12 Jadual dan Rajah Keseimbangan
Pasaran

Keseimbangan pasaran baleh dijelaskan melalui cara j:lllual
dan nljah
Jadual 2.7 Permintaon dan penowaran seluar sukan di posaran
Harga Kuantiti permintaan Kuantiti penawaran
(RM I helai) ('000 helai) ('000 helail
10 15 3
20 12
6


40 6 12
50 3
15

Jadual 2. 7 menunJukkan permintaan dan penawaran seluar
sukan di pasaran. Berdasarkan jadual, kese imbangan
pasaran d tcapai pada tingkat harga M30 apabila 1:uamili
p( nnintttan pa ,ran 31 h Jfngan ktt.l Ilili P n waran p;t. :uan
pada 9 Oat) helai.

Harga (RM)
,J.- ..
. Keseimbangan pasaran @yangshah s
:
50
https;/ /W\v·w.youtlJbe.c m/
watch?\,= UQkug-kWvQ
(Dlaksts pada 5 Oktaba 2016)
20
- 10 2 4 6 8 (- keseimbangan 0 16 20 ('000 helai)
~
: Kuantiti
OL------~--------+ Kuantiti
10
12
14
Rajah 2.13 Keseimbangan pasaran
Rajah 2.13 diterbitkan daripadaJadual2.7. Keseimbangan pasaran
dicapai apabila I..dul crmmt laU pasar:m (DD) ht:.r"t1ang
dcng, n k luI.. P'111 ran pa a 'an l ) pada titik E. Harga
keseimbangan dicapal pada R~1\30 dan kuantiti keseimbangan
dicapai pa Ia 9 000 helai. Pada tingkat keseitnbangan, harga dan
kuantiti Ii lak cenderung untuk berubah.

1. Secara jadual, keseimbangan pasara.n dicapal apablla kuantiti diminta sama U

dengan kuantiti ditawarkan.
2. Secara rajah, keseimbangan pasaran berlaku apablla keluk permintaan bersilang dengan
keluk penawaran.

Pasa n
2.1.13 Ketidakseimbangan Pasaran

Sesuatu pasaran dikatakan berada dalam (lldJkseimhangan
apabila Jumlah permintaan pengguna tidak sarna dengan jumlah
penawaran pengeluar. Dua keadaan akan berlaku apabila pasaran
berada pada ketidakseimbangan iallU

Penawaran P rmln aan
50 kg 40 II if






Lebihan permintaan Lebihan penawaron


@yangshah
Lebihan permmtaan meruJuk keadaan apa ila kuantitl dimi ta
meleblhi kuantiti dltawarkan dalam pasaran pada suatu tmgkat
harga tertentu.

Lebihan penawaran meruJuk keadaan apabiliJ kuantlti dit warkan
meiebihi kuantiti dimmta dalam pasaran pada suatu tingkat
harga tertent .
Ketidakseimbangan pasaran boleh dijelaskan melalui cara (.tuual
dan r' j h.
Jadual 2.8 Permintaan dan penawaran seluar sukan di pasaran
Kuantiti Kuantiti
permintaan penawaran
(helail (helai)
Leblhan permintaan
15 000 3 000 Naik · Permintaan
(12 000 helai) turun
Lebihan permintaan · Penawaran
12 000 6 000 Naik naik
(6 000 helail


Lebihan penawaran
40 6 000 12 000 Turun · Permintaan
(6 000 helai)
naik
Lebihan enawaran · Penawaran
50 3 000 15 000 Turun turun
(12 000 helai)


Pada harga yang I Ih relldah Jaripada h lTga k .(' mL I 1,
iaitu harga RM I O dan RM20 , Ichlh.m r rmmlaan berlaku.
Comohnya pada haTga RM I 0, kuantiti dlminta ialah 15 000
helai dan kuantiti ditawarkan ialah 3 000 helai, maka wUjud
lebihan permintaan sebanyak 12 000 helal (15 000 - 3 000)
Pada harga RM20, wuj ud lebihan perminuan sebanyak 6 000
helai (12 000 - 6 00 ')).

2

Lebihan permintaan akan menyebabkan h'lI g. mel ingk 1 dan
pengeluar akan mLnal11 lahl.1ll pUll ;\aral manakala pengguna
akan 11 nil'" 1"1 p r I I "1 11 . Proses ini akan berterusan
sehmgga keseimbangan pasaran dicapai pada lingkal harga
RN!30 dengan kuanlili sebanyak 9 000 helai.

Pada harga yang 1 I lUlpad hal' a I e L imh. n ,.1I1
iailU harga RM40 dan R~',I15 0 , I 1111 Hl r n I '\I' n berlaku
Contohnya pada harga RM40, kuantitt dimima iaLah 6 000 helai
dan kuantili ditawarkan talah 12000 helai, maka ujud lebihan
penawaran ebanyak 6 000 helai ( 12 000 - 6 000) dan pada
, #~-----~ _. .... ~~
Keselmbangan dan harga RMSO sehelai, wUJud lebihan penawaran sebanyak 12 000
ketldakseimbangan helai (15 000 - 3 000)
pasaran
@yangshah
http,,:/ / wvvw.youlube,wm I Lebihan penawaran akan menyebabkan h: r)1\ urull
'" <Itch7v=PKUcBi'::lEYBk dan pengc una akan 11 .11 J 1 ) r J1("l1ll manakala
(Dlak.ies patio 5 0k/aba 2016) pengeluar !zan It "'I 1 In, r I I n. Proses ini akan
berterusan sehing a keseimbangan pasaran dicapai pada
tingbt har ga RM 0 elm1 9000 helai.


Ketidakseimbangan pasaran Juga boleh ditunJukkan dalam henLuk
rajah. Rap h 2. 14 menunjukkan proses penentuan ha rga
dan kuantiLi keseimbangan pasaran seluar sukan.



Harga (RM)
s







20
/ Leblhan permintaan
10 -- ----/----- --- -- - , - - - ---- - -- -­
s : n
O'----=,...--.,...---=---~~:-=---:-::--~---:-::---=-+ Kuantiti
2 4 6 8 10 12 14 16 20 ('000 helai)
.10
•
Rajah 2.14 Ketidakseimbangan pasaran
1. Apakah maksud lebihan
permi ntaan?
2, Jelaskan penyesuaian Berdasarkan Rajah 2.14, keseimbangan pasaran dicapai pada
yang akan berlaku apabila
l!til< E dengan tingkat harga keseimbangan RM30 dan
harga pasaran adalah
kuanlili i"ese imbangan 9 000 helai. Ketidakseimbangan
lebih tinggi daripada harga
keseirnbangan. berlaku apabila pasaran mengalami Iebihan permintaan atau
lebihan penawaran.

Pasaran
----------------------------~
Pada harga yang lehih r nclal d Il'ipada h Irga I csdmbangan .
iaitu harga RM 10 dan RM20, I hlhan r 1 minI an berlaku. ,·
Contohnya pacla harga RMlO, kuantiti climinla ialah 15 000 he/ai · Kekurangan gandum
antarabangsa
dan kuantiti ditawarkan ialah 3 000 helai, rnaka wl~jlld lebihan
Ancla bolch m cnOnlon video
permintaan sebanyak 12 000 helai (15 000 - 3 000)
bcrikut lentang kcku rangan
penawaran ganclum
Lebihan permintaan akan menyebabkan h ~a nc lir k. I dan
mcnycbabkan harga barang
pengelllar akan 1l linn h~' n pLll' \ a an manakala penggllna yang berkaitan c1engan
akan mcngurang .10 pL! minl.l'm. Proses ini akan benerllsan ga nclum meningkat.
sehingga pasaran mencapai keseimbangan pada titik E dengan
http:;:/ / youtu.be /
harga dan kuamili keseimbangan masing-masing ialah Rlvr'o TSFJlfjHa2M
dan 9 000 helai.
rEI
Pada harga yang Idnh tl11ggt darip.lda ha '. h sLirnhl!1' m iaitu ::0 . ,
00.. . .
harga Ri\t[40 dan RM50 , l'oihM P 'U 1\ al u berlaku. Contohnya ·
·
pada harga RM40, kuantili diminta ialah 6 000 helai dan kllantili ·
djtawarkan ialah L2 000 helai, maka wujud lebihan penawaran
sebanyak 6 000 helai ( 12 000 - 6 000)

Lebihan pe nawaran akan menyebabkan I 1 ,~turn dan
pengguna akan Illlnamb lhkan (lummt 1 mana ala pengeillar
akan 1:1 JlIrJn~k, n r It r. n, Proses LUi akan benerusan
sehingga pasaran mencapai keseimhan an semll/a pad a titik E
de ngan harga dan kuantiLi k eimbangan masing-masing ialah
RMJO dan 9 000 heLai. @yangshah

Ketidakseimbangan Pasaran Barangan
I

Lebihao permintaan lebihan penawaran

• Kuantiti diminta > kuantiti ditawarkan Kuantiti ditawarkan > kuantiti diminta
Harga pasaran < harga kesei mbangan • Harga pasaran > harga keseimbangan
I
Harga cenderung meningkat Harga cenderung menurun
I I

Permintaan Penawara n Permintaan Penawaran
menurun meningkat meningkat menurun
/ / / /
I
Proses penyesuaian harga di pasarao
I

Keseimbangan pasaran
• Harga keseimbangan
• Kuantiti keseimbangan
• Kuantiti diminta = kuanttti ditawarkan

Rajah 2.1 S Proses penye5uaian apabila pa5QrOn berada da/am ketidakseimbangan

!!!!!!!!!!!!!!~===:::=';;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;;i6:========~==== 2.1.13

Jadual di bawah menunjukkan permintaan pasaran dan penawaran pasaran ayam pada pelbagai
tingkat harga.


Kuantiti
I
penawaran (kg)
8.00 500 100

10.00 450 200

12.00 350 350
14.00 225 550

16 00 75 800


(a) Lukis keluk permintaan dan keluk penaw aran pada k rtas graf yang sama .
(b) Tentukan harga dan kuantiti keseimban an.
(c) Lengkapkan jadual mengenai keadaan pasaran pada tingkat harga:
Harga
(RM/kg) @yangshah

9.00 I



15.00











1. Ketidakseimbangan pasaran merUluk keadaan apabila berlakunya lebihan
permintaan (DO > 55) atau lebihan penawaran (55 > DO) di pasaran.
2. Lebihan permintaan akan rnenye abkan harga pasaran menlngkat manakala lebihan
penawaran akan menyebabkan h rga pasaran menurun.

Pasar n

2.1.14 Perubahan Keseimbangan


Keseimbangan pasaran yang dihuraikan sebelum ini ialah
berdasarkan andaian ce teri.s paribus iailU penentu-penenw
permintaan dan penawaran bukan harga barang itu ridak berubah,
yang berubah hanyalah harga barang itu.

Dalam keadaan sebenar, bukan harga barang itu sahaja yang berubah
malah terdapar juga penentu-penentu lain seperti harga barang lain,
eila rasa, ringkar re.knologi, dan harga fakror pengeluaran. Apabila
penenru bukan harga barang iru berubah, keluk permintaan
dan keluk penawaran akan beralih ke kin arau ke kanan dan
sererusnya menyebabkan keseimbangan pasaran rurut berubah.


Perubahan keseimbangan pasaran boleh dianalisis berdasarkan:
@yangshah
perubahan permintaan


perubahan penawaran


Perubahan Permlntaan
Perubahan pem1intaan men0uk kepada P rI. mhall: n p rmlOt.lan
atau pen lIr;lllgan PUlllll l JU .

Pertambahan Permintaan

Jika berlaku pertambahan perminraan, maka keluk perminraan
sahaja yang akan beralih dan keluk penawaran retap. J I
P rmmlaan akan hel iii kl J n In . Rajah 2.16 menunjukkan
pertambahan permintaan dan penawaran adalah rerap.

Harga (RM)
D


P,

. J~'

s D Nyatakan lima faktor yang
menyebabkan pertambahan
. ,
,-+, permintaan.
OL----~:___c;;:------- KLiantiti (unit)
0 0 ,
0
Rajah 2.16 Pertambahan permintaan

Ba 2

Keseimbangan pasaran asaltercapai apabila keluk permintaan
#.~--. - - ••.-.. --------------.~ D(PO b,>rsilang dengan keluk penawaran 5 5 pada titik Eo'
: Kesan pertambahan '. 0 0
permintaan terhadap Harga dan kuantiti keseimbangan masing-masing ialah P u
keseimbangan pasaran dan Q o
Apabit.l pertambahan permintaan berlaku Cdisebabkan
https:/ / v·{..\ v.youtube.com /
watch?v=muNqZtl65yGA oleh pmentu permintaan bllkan harga barang itu), keluk
permintaan akan beralih ke kanan dari 0 00 0 ke OPt
(Diakses pada 5 Oktober 2016)
Pada h.uga Po, kllantiti perminlazm lebih banyak daripada
kuantitl penav(Iaran. lni bermakna wUJud lebihan permintaan.
Kesannya, harga akan meningkat ke PI'
-
-
-
-
._----------.- .. ---­ Keseimbangan baharu tercapai apabila keluk permintaan DPI
bersilang dengan keluk penawaran 5 5 pada lilik E!. Harga
n 0
meningkat dari Po ke PI manakala kuanriti meningkat dari
Q ke QI' Oleh itu harga dan kuantiLi keseimbangan baharu
o
ialah P dan Qj'
Nyatakan lima fa~o-----'----­ @yangshah
Kesimpulannya , apabila berlaku pertambahan permintaan
manak,tla penawaran tetap akan menycbabkan h. T dan
I UJltl1 \,. wi 111. l' 11 It t 1111 I.. I.
Pengurangan Permintaan

Sebaliknya jika berlaku pengurangan permintaan , luI
pc.rminlil n an lI'llil h k n manakala 1<cluk penawaran
tetap. Raj Jh 2.17 menunJllkkan berlakunya pengurangan
permintaan dan penawaran tetap,

Harga (RM)
Do
D
Po
l -----.
.JO~ •• J r P,
=-
kt
I
yang menyebabkan keluk
permintaan beralih ke kiri .

I
, ; u
, +- ,
'
OL-----~,~*­ - - ---_Kuantiti (unit)
0 , 0
0
Rajah 2.17 Pengurangan permintaan
Keseimbangan pasaran asal tercapai apabila keluk perminlaan
0 00 0 bkrsilang dengan keluk penawaran 5 5 pada titik Eo'
0 0
Harga clan kuantiti kescunbangan masing-masing ialah Po
dan Ql'

Pasaran

Pengurangan permintaan menyebabkan keluk permintaan
beralih ke kiri daTi 0 • .00 ke 0PI' Pada harga Po, kuantiti
penawaran lebili banyak daripada kuan titi permintaan. Ini
Persatuan Pengguna telah
bermakna wujud lebihan penawaran. Lebihan penawaran
menjalankan kempen
akan menyebabkan harga cenderung u tuk menurun .
"Green Mondays" untuk
Keseimbangan baharu tercapai apabil.1 keluk permintaan menggalakkan orang ramai
oP I bersilang dengan kelllk pena'vvaran 5 5 pada titik E menggantikan daging dengan
0 0
Harga lllrun dari Po ke PI' manakala kuantiti berkurangan sayur pada hari Isnin .
dari Q ke QI' Oleh itu harga dan kllantiti kescimbangan Dengan menggunakan rajah ,
u
jelaskan bagaimana kempen
ballaru ialah PI dan Q .
j
Kesimpulannya, apahila berlakn pengl rangan permintaan ini mempengaruhi pasaran
daging ayam dalam negara.
manakala penawaran letap akan men) ebabkan h?r il dan
11 llili 1,.. \11 ,ng. n Jnl lU III.
Perubahan Penawaran
@yangshah
Perubahan penawaran merujuk kepada pe I I11bah. n p n. \\~d'"tn
aLau II wran 'an pUlL \ •.lTitl1 .

Pertambahan Penawaran

Jika berlaku penambahan penawaran, maka keluk penawaran
sahaja yang aka n beralih dan keluk permmtaan tetap "dill
p Jl' \ <11'" n I,. r 1.'1' lih l \: ".11 II , Rajah 2.18 menunjukkan
penambahan penawaran dan permintaan telap.

Harga (RM)
U
JO~ . J~!
G,atakan lima faktor yang·
I - m'enyebabkan keluk
penawaran beralih ke kanan.
2. Nyatakan kesan terhadap
harga dan kuantiti
keseimbangan apabila
, , D berlaku pertambahan
' - , , '
0'------::----::-------- Kuantiti (unit) penawaran .
0 0 0,

Rajah 2.18 Pertambahan penawaran

Kes imbangan pasaran asal tercapai apahila keluk permimaan .
D(P O bersilang dengan keluk penawaran 5 5 pada titik
0 0
E". Harga dan kuantiti keseimbangan masing-masing ialah
Po dan q).

Apabila pertambahan penawaran berlaku, keluk penawaran
beralih ke kanan dari 5 5 ke 5 5 , Pada barga Po, kuantiti
0 0 1 1
penawaran lebih banyak daripada kuantiti permintaan Ini
bermakna wujud il hihan p l1.l\\.tran. Kesannya, harga akan
turun ke Pl'
Keseimbangan baharu tercapai apabila keluk permintaan
0 00 0 ersilang dengan keluk penawaran 5 5 pada titik f l'
1 1
Harga lLIrun dari Po ke PI' manakala kuantiti meningkat dari
Q ke QI ' Oleh itu harga dan kuantiti keseimbangan baharu
o
ialah P dan QJ
Kesimpulannya, apabila berlaku pertambahan penawaran
manabla permintaan tetap, 1 19a ~lIl1lha.nga 1 LU un dan
lldll I i I \In. n' n 11 It k 1.

Pengurangan Penawaran
..JOM (5lJl] • J~' • Sekiranya berlaku pen urangan penawaran, h' luI,. p n v. aran
~ 2.19 menunjukkan be rlakunya pengurangan penawaran dan
• Nyatakan lima faktor yang
k n b
P I dan keluk permintaan tetap. Rajah
lih I
menyebabkan pengurangan
penawaral1.
2. Nyatakan kesan terhadap
harga dan kuantiti permintaa tetap.
keseimbangan apabila Harga (RM)
berlaku pengurangan
n
1 penawaran. @yangshah
E.
P, T------------: "­
Po - - - - - - - - - -/ -- -:- - - E
I
, , , 0
,

D
:.-:
,
O'----------::::--=--------Kuantiti (unit)
Analisis situasi berikut 0 , 0 0
terhadap pasaran kereta.
Rajah 2.19 Pengurangan penawaran
Situasi 1
Kerajaan melaksanakan
dasar perkongsian kereta . Keseimbangan pasaran asal tercapai apabila keluk pennintaan
Situasi 2 0 00 0 bersilang dengan keluk penawaran So5 pada litik
Syarat sew a beli kereta u
Eo' HaTga dan kuantiti keseimbangan masing-masing ialah
dilonggarkan.
Po dan Q '
Situasi 3 o
Subsidi kerajaan kepada Pengurangan penawaran menyebabkan keluk penawaran
pengeluar dihapuskan dalam berali.h ke kiri dari SOS(l ke 5 5 , Pada' harga Po' kuantiti
masa yang sama kerajaan 1 1
permintaan lebih banyak daripada kuantiti penawaran.
mengurangkan kadar cukai
Ini bermakna wujud t n pLrmmt.tall. Kesannya, harga
ke atas input.
akan meningkat ke Pl'

Pasar

Keseimbangan baharu tercapai apabil.l keluk permintaan
D,P o bersilang dengan keluk penawaran 5 5 pada lilik E
1 1 j
Harga meningkat dari Po ke PI' manakLlla kUL1 miLi menurun
dari ~) ke Q[ Oleh ill! harga dan kUJnliti k seimbangan
baharu ialah PI dan QI·
Kesimpulannya, apabila berlaku pcnguwngan penawaran
manakala pe r mintaa n tetap ak I n m e nyeba bka n
h rga ke imba an n ningl" II dan I<u 111 l!
C imb. ngan mcnumn.





!!!!~~~:::;;;;;::::::===i£====~~~====== 2.1.14
Berikut ialah peristiwa-peristiwa yang aka n Illempengaruhi pengeluaran ikan di negara kita.
Andaikan setiap peristiwa itu adalah berasil1gan
(i) Harga minyak petrol meningkat sebanyak RMO.30 seliter.
(ii) Berlakunya musim tengkujuh di pantai timur Semenanjung Malaysia.
(iii) Cita rasa pengguna beralih kepada ayam goreng pedas berjenama.
(iv) Nelayan melancarkan mogok di seluruh negara apabila kerajaan menghapuskan subsidi
minyak diesel.
(v) Lambakan pengeluaran ikan dari negara Thailand
(vi) Harga ayam dinaikkan kerana harga makanan ayam meningkat.
(vii) Harga ikan sardin dari luar negara Jiturunkan.
Setiap murid dikehendaki: @yangshah
(a) Melakar keluk keseimbangan bagi pasaran ikan berdasarkan setiap peristiwa di atas.
(b) Tentukan peralihan keluk permintaan atau penawaran pada lakaran di (a).
(c) Menganalisis kesan peristiwa di atas terhadap harga dan kuantiti keseimbangan pasaran ikan.
(d) Membuat rumusan dengan melengkap an jadual di bawah.

Perubahan permintaan Perubahan penawaran
Bertambah Berkurang Bertambah Berkurang
Harga Kuantiti Harga Kuantiti Harga Kuantiti Harga Kuantiti

I { I l l I I I





1. Pertambahan permintaan akan menyebabkan harga dan kua ntiti
keseimbangan meningkat.
2. Pengurangan permintaan akan menyebabkan "harga dart kuanti ti
keseimbangan menurun.
3. P rtambahan penawaran akan menyebabkan harga keseimbangan menurun dan
kuantiti keseimbangan meningka .
4. Pengurangan penawaran akan menyebabkan harga keseimbangan meningkat dan
kuantiti keseimbangan menurun.

Ba2

2.2 Kea Jalan Harga


Apakah maksud keanjalan harga permintaan (E) dan keanjalan
harga penawaran (E) 7
Bagaimanakah anda mentafsirkan nilai barang ini, Ed barang
A = 2.5 dan E, barang B = 0.8 7 Apakah jenis keanjalan harga
yang dit unjukkan oleh nilai pekali tersebuP
Apakah faktor yang mempengaruhi keanjalan harga permintaan
dan keanjalan harga penawaran sesuatu bal'ang7
Menga akah penawaran barang pertanian tak anjal berbanding
dengan barang perkilangan 7
Mengapakah pengeluar perlu menurunkan harga untuk barang
yang permintaannya anjal?


@yangshah


CUTI-CUTI Malaysia
Bukit Bendera di Pulau Pinang terkenal sebagai sebuah
stesen tanah tlnggi Inggeris yang tertua di Asia Tenggara.
Landasan kereta api funiku lar ini merupakan andasan yang
terpanJang di Asia dan juga landasan berterowong yang
tercuram di dunia. Yang berikut ialah senarai harga tiket
kereta api funikular Bukit Bendera.
Harga tiket (seta kat Julai 2016):

Warganegara [ Bukan warganegara
Kategori -
Blasa 'Fast Lane' Blasa 'Fast Lane'
-t-­ --
2 hala (Promosi)* RM3 - - -
--
Kanak-kanak (Umur 4-6 tahun) RM3 RM3 RM5 RM5
Pelajar (Sekolah/kolej/ universiti) RM5 RM15 RM 15 RM 45
Dewasa RM10 RM30 RM30 RM60
Warga Emas (Umur 60 tahun ke atas) RM 5 RM5 RM30 RM60
Orang kurang upaya Percuma
Pas bulanan RM40 RM120

*Promosi hanya sah pada 6.30 pagi - 9.00 pagi dan 700 malam - 70.30 malam (warga negara
sahaja) dan tidak sah pada musim cuti sekolah (tertakluk pada kalender cuti sekolah yang dikeluarkan
oleh Kementerian Pendidikan Malaysia).
(Sumber: httpJ/www.penanghil •. gov.my/index.php/ms/j
Tahukah anda sebab harga tiket yang dtkenakan berbeza IJnlU ~ ttap kumpulan pelawat
yang berlainan walaupun kereta api funikL lar yang dlsedtakan kepada pelawat adalah
sama? Tahukah anda mengapa harga prcmosi hanya sah dengan syarat masa dan
kumpul1an tertentu ? Mengapakah pas bulanan ditawarkan sedemlkian? Apakah &.1, I
rasiona nya? Sebenarnya persoalan-persoalan Inl berkalt rapat dengan konsep V
keanjalan harga permintaan

Fe sa ran

2.2.1 Keanjalan Harga Permintaan


M ngikul hukUnl perminlaan , ap:1bila harga sesuatu baran g
l11eningkal, kuanrili diminla lerhadap h; rang tersebUl abn
bcrkurang dan sebahknya apabila harga seSll Uu barang l11enurun,
kuanrili diminla lerhaciap bar:1ng ilU akan ll1eningkat.


Nam un, Lindak bal:1s pe rub:1han kuanlili diJ11inLa kesan daripada
perubahan harga adal:1h berlainan bagi st'tiap jenis barangan.
Seselengah barang sangal re ponslf lcrhacL p perubahan haroa
misalnya barang kosillelik yang mempun)'~l i banyak pl ngganti.
ApabiLa harga ba ran o k sl11elik dituruol 1n sedlkil, kuantiti
dil11inranya akan menin Jkat dengan lebih banyak. Sest:tcngah
ba rang pula kurang rcspo nsif lerhadap perubahan harga
con tohnya barzlllgan yang mempunyai kela lan pt'ngguna yang
@yangshah
linggi. Seki ranya penggu na laasub deng m St'suaLll .Jenal11a,
walaupun harge barang jenama lersebut mcningkat , permnllaan
lerhadap bara.ng terst'but akan herkuran Jail sedikit sahap.


Konsep keanjalan harga permilllaan (E ' digunakan unluk
d
rnengukur lindak hab s perubahan kuaillili diminta k san Borang kosmetik amat
daripada pcrubahan harga barang ill!. responsif terhadop
perubahon hargo

Keanjalan harga pefmintaan (f) mengukur peraUJ perubahan
dalam kuantlti diminta kesan daripada peratJs perubahan harga
barang itu dengan andaian cetens paribus.



Konsep keanjalan harga erminlaan in.i ad~\lah penling kepada
1. Apakah maksud keanjalan
[Irma dalam mcrnbandingkan lincbk balas r clbagai jenis barang
harga permintaan?
lerhadap perubahan harga dabm lTlt'nentul I n slralegi harganya 2. Nyatakan kegunaan
K llka mcngambil kepulusan mengenai clas, r suhsidi dan cukai, pengetalluan konsep
kerajaan perlu tahu lindak balas pnmilllaan rerhaclap perub han kea nJalan harga
1 permintaan kepada firma.
harga ul1luk mencapai mallamalnya.







1. Tindak balas perubahan kuanUti dirninta kesan daripada perubahan harga adalah
berlalnan bagi setiap jenis barang • .m.
2. Keanjalan harga permintaan (Ed) rnengu r tindak balas perubahan kuantiti diminta
kesan daripad perubahan harga barang itu dengan andaian ceteris paribus.

2.2.2 Pengiraan Keanjalan Harga Permintaan


KeanJc Ian harga permintaan dapat dihltung mengikul rumus berikut:

% peruhahan ku antiti dlminta (% ~Q)
Keanja I <1n harga perminLaan (Ed) = ----'----'----------.----'----~"--
% pel ubahan harga barang ( %~P)


Alau

E = %~Q
d %~P
Kuantitl baharu CQ\) - Kuantiti as.t1 (Q) x 100
%~Q =
Kuantiti asal (Qe.)
Harga bahanl (PI) - Harga asal (P )
Anda holeh menonton video @yangshah
%M = ---------'--~----,----- x 100
Harga asal (PI)


Contoh pengtraan
Hitung niLli keanjalan harga permintaan bagi beras apabiJa harga
beras menmgkat dari RJ\IlS.00 ke RM6.00 dan kuantiti dimintanya
tmull daripada 20 kg kepada 18 kg.




Mengira peratus perubahan kuantiti diminta

Kuantrti baharu (0,) - Kuantiti asal (0 )
0
%i\.0 = x 100
.. Kuantiti asal (0 )
0
: Pengiraan keanJalan %i\.0 =18 - 20 x 100
harga permintaan 2
=-1 0%
berikU( untuk m empclajari
penghitungan keanJalan
harga pcrmintaa n mclalui
penerangan rajah.
Menglra peratus perubahan harga
htt0'.J J\ W\\ .youtt.llx·.lom / Harga baharu (P,) - Harga asal (Po)
\hltd,? '=GF ACXJ95grMvl
%i\.P = x 100
(fJial(ses pada 5 O/l/obel' 2(16) Harga asal (Po)
%;:"p = RM6 - RM5. x 100
RM5
=20%