รายงานประจำปี2564

งานสรา้ งเสริมสขุ ภาพกลมุ่ เด็กปฐมวัย

สถานการณ์

เด็กแรกเกิด - ต่ำกว่า 6 เดือน กินนมแม่อย่างเดียว ร้อยละ 73.31 (เกณฑ์ร้อยละ 50) เด็กอายุ 6
เดือน ถึง 5 ปี ท่ีมารับบริการคลินิกภูมิคุ้มกันได้รับยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก ร้อยละ 77.53 (เกณฑ์ร้อยละ 70)
เด็กอายุ 6 - 12 เดือน ไดร้ บั การเจาะ Hct 2,371 ราย มีภาวะซีด ร้อยละ 15.23 (เกณฑไ์ ม่เกินร้อยละ 20)

เด็กปฐมวยั 5 ช่วงวัย อายุ 9, 18, 30, 42 และ 60 เดือน (รายงาน SpecialPP)) จำนวน 24,156 คน
ได้รับการคัดกรองพัฒนาการตามช่วงอายุ ร้อยละ 97.34 (เกณฑ์ร้อยละ 90) พบสงสัยล่าช้า ร้อยละ 25.60
(เกณฑ์ร้อยละ 20) ติดตามให้มารับการกระตุ้นพัฒนาการ ร้อยละ 95.35 (เกณฑ์ร้อยละ 90) พัฒนาการ
สมวัย ร้อยละ 95.70 (เกณฑ์ร้อยละ 85) เด็กมีพัฒนาการล่าช้าต้องได้รับการกระตุ้นพัฒนาการด้วยเคร่ืองมือ
TEDA4I รวมจำนวน 172 คน ได้รับการกระตุ้น ร้อยละ 81.40 กระตุ้นครบเกณฑ์ร้อยละ 64.29 หลังกระตุ้น
ปกติ 27 ราย ร้อยละ 30 กระตุ้นไม่ครบเกณฑ์ ร้อยละ 32.15 เด็กอยู่ระหว่างการติดตาม ร้อยละ 4.07
ติดตามไม่ได้ ร้อยละ 14.53 ปัญหาเรื่องการประเมินพัฒนาการพบว่าเน่ืองจากปีนี้อยู่ในช่วงสถานการณ์การ
แพร่ระบาดของโรคไวรสั โคโรน่า 2019 ทำให้การประเมินพัฒนาการทำได้ยาก เพราะผู้ปกครองไมไ่ ดพ้ าเด็กมา
ตรวจตามนัด ในส่วนของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขเองมีการเปล่ียนผู้รับผิดชอบงานจึงขาดทักษะในการประเมิน
พฒั นาการเด็ก ส่วนครผู ู้ดแู ลเดก็ ยงั ขาดทักษะในการคัดกรองพฒั นาการ

เด็กปฐมวัย จำนวน 27,904 คน ได้รับการชั่งน้ำหนักและวัดส่วนสูง ร้อยละ 88.18 สูงดีสมส่วน
ร้อยละ 66.69 (เกณฑ์ร้อยละ 62) มีภาวะเต้ีย ร้อยละ 7.24 (เกณฑ์ไม่เกินร้อยละ 12) มีภาวะผอม ร้อยละ
4.12 (เกณฑ์ไม่เกินร้อยละ 5.5) ภาวะอ้วน ร้อยละ 8.01 (เกณฑ์ไม่เกินร้อยละ 9.5) จากสถานการณ์การแพร่
ระบาดของโรคไวรัสโคโรน่า 2019 ทำให้เด็กไม่สามารถออกจากบ้านได้ จึงขาดการออกกำลังกาย ดู
โทรศัพท์มือถือหรือดูโทรทัศน์ รับประทานอาหารไขมันสูง อาหารจานด่วน น้ำอัดลม ขนมขบเค้ียว เกิ ด
พฤตกิ รรมเนือยน่ิงมากข้ึน ทำให้การดำเนินงานตำบลมหัศจรรย์ 1,000 วนั แรกของชวี ิตในทุกอำเภอทำได้ยาก
ในสว่ นของบุคลากรสาธารณสุขมีภาระงานเพมิ่ ขึ้นตอ้ งไปทำงานในสว่ นของการดูแลผู้ปว่ ยโรคโควิด-19 จึงขาด
การคืนข้อมูลที่เป็นปัญหาและการบูรณาการกับภาคีเครือข่ายที่เก่ียวข้องในพื้นท่ีเพื่อร่วมกันขับเคล่ือนตำบล
มหัศจรรย์ 1,000 วนั แรกของชวี ติ ปัญหาของเด็กปฐมวัยในด้านการเจริญเติบโตและพฒั นาการจึงยังคงอยู่

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรีได้จัดทำโครงการพัฒนาและสร้างเสริมศักยภาพคนไทยทุก
กลุ่มวัย จงั หวัดสุพรรณบุรี ปี 2564 โดยมีกิจกรรม ดงั น้ี

✓ จัดประชุมวางแผนการดำเนินงานเด็กปฐมวยั
✓ สรา้ งความรอบรแู้ กห่ ญงิ ใหน้ มบตุ รและผดู้ ูแลเด็กปฐมวยั ผา่ น Application 9 ย่างเพือ่ สร้างลูก
✓ ดำเนินงานมหศั จรรย์ 1,000 วนั แรกของชีวิตอำเภอละ 3 ตำบล

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี 47

✓ เข้าร่วมประชุมถอดบทเรียนความสำเร็จการดำเนินงานมหัศจรรย์ 1,000 วันแรกของชีวิต โดย
ตำบลห้วยขมิ้น อำเภอด่านช้าง ได้รับการคัดเลือกให้เป็นตำบลต้นแบบของจังหวัดสุพรรณบุรี ปี
2564

✓ ส่งสถานีอนามัยเฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษานวมินทราชินี บ้านดอนไร่ เข้าร่วมโครงการ “จิต
ประภัสสร ตั้งแต่นอนอยู่ในครรภ์” ในโครงการมหัศจรรย์ 1,000วันแรกแห่งชีวิต เฉลิมพระ
เกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชนิ ีนาถ พระบรมราชชนนี พันปีหลวง พ.ศ. 2563 –
2564 ของมลู นธิ พิ ัฒนาสถานอี นามยั เฉลมิ พระเกียรติ 60 พรรษานวมนิ ทราชนิ ี

✓ ทุกตำบลประเมินตนเอง (Self-Assessment) ตามเกณฑ์ตำบลมหัศจรรย์ 1,000 วันแรกของ
ชีวิตผา่ นแบบประเมิน Google form

✓ จัดประชุมเชิงปฏิบัติการพัฒนาศักยภาพภาคีเครือข่ายเพ่ือขับเคล่ือนงานพัฒนาการเด็กด้วย
เครื่องมือ DSPM

✓ ร่วมกับพมจ.ในการขับเคลื่อนการพัฒนาเด็กปฐมวัยสู่การปฏิบัติภายใต้กรอบบูรณาการความ
ร่วมมือกลมุ่ เด็กปฐมวัย 4 กระทรวง

✓ ส่งบุคลากรเข้ารับการอบรมหลักสูตรการพัฒนาศักยภาพบุคลากรสาธารณสุขเพื่อส่งเสริมการ
เลย้ี งลูกดว้ ยนมแม่

✓ ส่งบคุ ลากรเข้ารว่ มโครงการพัฒนาเด็กไทย คดิ เป็น คิดดี คิดให้ดว้ ยสายใยผกู พัน เขตสุขภาพที่ 5
ปีงบประมาณ 2564

✓ จัดประชุมวางแผนการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพกลุ่มวัยตามระบบบริการทางการแพทย์ใหม่
(New Normal Medical Services)

✓ ส่งบุคลากรสาธารณสุขและครูสถานพัฒนาเด็กปฐมวัยเข้ารับการอบรมผู้อำนวยการเล่น (Play
Worker) ครู ข ผ่านหลักสตู รออนไลน์

✓ ส่งสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยเขา้ ร่วมประเมนิ พน้ื ท่ีต้นแบบเดก็ ไทยเล่นเปล่ียนโลก
✓ ติดตามผลงานตามตัวชี้วดั และคืนกลับขอ้ มลู ไปยงั พน้ื ทท่ี กุ ไตรมาส

ผลการดำเนนิ งาน

การดำเนินงานคัดกรองพัฒนาการเด็กตามกลุ่มอายุ (SpecialPP) รายอำเภอ ปี 2563 พบว่าเด็กอายุ
0-5 ปี (5 ช่วงวัย อายุ 9,18,30,42 และ 60เดือน) ได้รับการคัดกรองพัฒนาการผ่านเกณฑ์ทุกอำเภอ (เกณฑ์
มากกว่าร้อยละ 90) พบเด็กสงสัยล่าช้าภาพรวมมากกว่าร้อยละ 20 ซ่ึงผ่านเกณฑ์ อำเภอท่ียังไม่ผ่านเกณฑ์
ได้แก่ อำเภอดอนเจดีย์ ร้อยละ 18.50 การติดตามเด็กสงสัยล่าช้ามารับการประเมินซ้ำผ่านเกณฑ์ทุกอำเภอ
(มากกว่ารอ้ ยละ 90) เดก็ พฒั นาการสมวัยผา่ นเกณฑท์ ุกอำเภอ (มากกว่ารอ้ ยละ 85) ดงั ตาราง

48 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี

ตารางที่ 4 ขอ้ มลู ผลการดำเนนิ งานคดั กรองพฒั นาเดก็ ตามกล่มุ อายุ (Special pp) จำแนกรายอำเภอ ปี 2564

อำเภอ เปา้ หมาย คัดกรอง(คน) รอ้ ยละ พบสงสัย ร้อยละ ตดิ ตามได้ ร้อยละ สมวยั หลัง รวมสมวัย ร้อยละ
(คน) ลา่ ชา้ (คน) (คน) กระตุ้น (คน) สมวยั

สพุ รรณบรุ ี 4,279 4,129 96.49 1049 25.41 999 95.23 960 4,040 94.41

เดิมบางนางบวช 1,926 1,913 99.33 670 35.02 660 98.51 644 1,887 97.98

ด่านชา้ ง 2,543 2,447 96.22 672 27.46 619 92.11 602 2,376 93.43

บางปลามา้ 2,047 1,965 95.99 469 23.87 428 91.26 425 1,921 93.84

ศรีประจันต์ 1,745 1,692 96.96 351 20.74 336 95.73 328 1,668 95.59

ดอนเจดยี ์ 1,449 1,416 97.72 262 18.50 253 96.56 250 1,404 96.89

สองพี่นอ้ ง 3,932 3,860 98.17 1069 27.69 1,042 97.47 1025 3,814 97.00

สามชกุ 1,319 1,285 97.42 385 29.96 370 96.10 368 1,268 96.13

อู่ทอง 3,399 3,351 98.59 743 22.17 701 94.35 698 3,306 97.26

หนองหญ้าไซ 1,517 1,456 95.98 349 23.97 331 94.84 326 1,433 94.46

รวม 24,156 23,514 97.34 6,019 25.60 5,739 95.35 5626 23,117 95.70

ทมี่ า : รายงาน HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสขุ ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2564

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี 49

เด็กอายุ 0-5 ปี (5 ช่วงวยั อายุ 9 , 18 , 30, 42 และ 60 เดอื น) มีพัฒนาการลา่ ช้า จำนวน 172 คน
ได้รับ การกระตุ้นพัฒนาการด้วยเคร่ืองมือTEDA4I 140 คน ร้อยละ 81.40 ภาพรวมผ่านเกณฑ์ทุกอำเภอ
ยกเว้นอำเภอศรีประจันต์ ผลงานร้อยละ 66.67 (เกณฑ์มากกวา่ ร้อยละ 70) กระตุน้ ครบเกณฑ์ร้อยละ 64.29
กระตุ้นแล้วปกติภาพรวมผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 30 ยกเว้นอำเภอเมืองสุพรรณบุรี,ด่านช้าง,ด่านช้าง,สองพี่น้อง
ผลงานร้อยละ 0,14.29,0,25 ตามลำดับ (เกณฑ์ร้อยละ 30) ดังตาราง

ตารางท่ี 5 เด็กพัฒนาการล่าช้าได้รบั การกระต้นุ พฒั นาการดว้ ยเคร่ืองมือ TEDA4I จำแนกรายอำเภอ ปี 2564

อำเภอ เป้าหมาย รวม รอ้ ยละ รวมกระตนุ้ รอ้ ยละ กระตนุ้ แล้ว ร้อยละ
กระต้นุ กระตนุ้ ครบเกณฑ์ (คน) ปกติ (คน)
(คน) (คน) 0
47.83
เมอื งสุพรรณบรุ ี 49 35 71.43 8 22.86 0 14.29

เดิมบางนางบวช 24 24 100 23 95.83 11 0
33.33
ดา่ นชา้ ง 26 20 76.92 14 70 2 40
25
บางปลาม้า 5 5 100 2 40 0 50
33.33
ศรปี ระจันต์ 15 10 66.67 3 30 1 50
30.00
ดอนเจดีย์ 5 5 100 5 100 2

สองพีน่ ้อง 29 24 82.76 24 100 6

สามชกุ 3 3 100 2 66.67 1

อ่ทู อง 8 6 75 3 50 1

หนองหญา้ ไซ 8 8 100 6 75 3

รวม 172 140 81.40 90 64.29 27

ท่ีมา : รายงาน HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสุข ณ วันที่ 15 พฤศจิกายน 2564

เด็กอายุ 0-5 ปี ได้รับการช่ังน้ำหนักและวัดส่วนสูง ร้อยละ 88.18 สูงดีสมส่วน ภาพรวมผ่านเกณฑ์
ร้อยละ 66.69 (เกณฑ์รอ้ ยละ 62) อำเภอทีไ่ มผ่ ่านเกณฑ์ ไดแ้ ก่ อำเภอบางปลาม้า รอ้ ยละ 56.34 ส่วนสงู เฉล่ีย
เม่ืออายุ 5 ปี ทั้งเดก็ หญิงและเด็กชายไม่มีอำเภอใดท่ีผ่านเกณฑ์ (เกณฑ์เด็กชาย 113 ซม. ,เด็กหญิง 112 ซม.)
อำเภอหนองหญ้าไซ มีคา่ เฉลี่ยสว่ นสูงเด็กชายสูงสุด 111.16 ซม. รองลงมาไดแ้ กอ่ ำเภอสามชุก ค่าเฉลยี่ ส่วนสูง
เด็กชาย 110.73 ซม. มีค่าเฉล่ียส่วนสูงเด็กชายต่ำสุด ได้แก่อำเภอด่านช้าง 109.25 ซม. อำเภอดอนเจดีย์ มี
ค่าเฉลี่ยส่วนสูงเด็กหญิงสูงสุด 110.35 ซม. รองลงมาได้แก่อำเภอเมืองสุพรรณบุรี ค่าเฉล่ียส่วนสูงเด็กหญิง
109.99 ซม. มคี ่าเฉล่ียสว่ นสูงเดก็ หญิงต่ำสุด ได้แก่อำเภอบางปลาม้า 106.3 ซม. ดังตาราง

50 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี

ตารางท่ี 6 เดก็ อายุ 0–5 ปี สงู ดีสมส่วน และสว่ นสูงเฉลย่ี ทีอ่ ายุ 5 ปี จำแนกรายอำเภอ ปี 2564

ชง่ั นำ้ หนกั & สูงดสี ม เด็กชายอายุ 5 ปี (คน) เด็กหญิงอายุ 5 ปี (คน)
วดั ส่วนสูง ส่วน
อำเภอ เด็กอายุ 0- รอ้ ยละ (คน) ร้อยละ วัด ผลรวม สว่ นสงู วดั ผลรวม ส่วนสงู
5 ป(ี คน) (คน) สว่ นสูง ส่วนสงู เฉลยี่ สว่ นสงู ส่วนสูง เฉล่ีย
(ซม.) (ซม.)

เมืองสพุ รรณบุรี 4,944 3,945 79.79 2,637 66.84 381 41,799 109.71 355 39,046 109.99

เดมิ บางนางบวช 2,224 1,946 87.5 1,285 66.03 182 19,985 109.81 179 19,464 108.74

ดา่ นชา้ ง 3,003 2,860 95.24 1,848 64.62 272 29,715 109.25 225 24,510 108.93

บางปลามา้ 2,324 1,775 76.38 1,000 56.34 177 19,375 109.46 164 17,434 106.3

ศรปี ระจันต์ 2,025 1,889 93.28 1,276 67.55 169 18,550 109.76 189 20,703 109.54

ดอนเจดยี ์ 1,673 1,512 90.38 990 65.48 176 19,480 110.68 156 17,215 110.35

สองพ่นี อ้ ง 4,467 4,320 96.71 3,060 70.83 465 51,286 110.29 412 45,275 109.89

สามชกุ 1,500 1,454 96.93 960 66.02 153 16,941 110.73 131 14,386 109.82

อทู่ อง 3,981 3,284 82.49 2,314 70.46 330 36,135 109.5 331 36,034 108.86

หนองหญ้าไซ 1,763 1,622 92 1,041 64.18 140 15,562 111.16 139 15,238 109.63

รวม 27,904 24,607 88.18 16,411 66.69 2,445 268,828 109.95 2,281 249,305 109.30

ท่มี า : รายงาน HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสขุ ณ วันที่ 25 ตลุ าคม 2564

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบรุ ี 51

เด็กอายุ 0-5 ปี มีภาวะอ้วนภาพรวมผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 7.97 (ไม่เกินร้อยละ 9.5) อำเภอท่ีไม่ผ่าน
เกณฑ์ ได้แก่ อำเภอเดิมบางนางบวช บางปลาม้า และดอนเจดีย์ ร้อยละ 10.04,10.78 และ 9.66 ตามลำดับ
ภาวะเตยี้ ภาพรวมผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 7.24 (ไม่เกินร้อยละ 12) อำเภอบางปลาม้า และดอนเจดยี ์ผา่ นเกณฑ์แต่
พบมีเด็กเตย้ี มากท่ีสุด ร้อยละ 10.98,10.73 ตามลำดับ เด็กผอมภาพรวมผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 4.12 (ไม่เกินร้อย
ละ 5.5) อำเภอที่ไม่ผ่านเกณฑ์ ได้แก่ อำเภอเมืองสุพรรณบุรี ร้อยละ 7.03 อำเภอด่านช้างผ่านเกณฑ์แต่พบมี
เดก็ ผอมมากรองลงมา ร้อยละ 5.02 ดงั ตาราง

ตารางท่ี 7 เดก็ ปฐมวัย ท่มี ีภาวะอ้วน เต้ีย ผอม ปี 2564 จำแนกรายอำเภอ

อำเภอ เดก็ อายุ 0-5 ปี (คน) อ้วน เต้ีย ผอม
จำนวน ร้อยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน รอ้ ยละ

เมืองสุพรรณบรุ ี 6,348 546 8.6 462 7.28 446 7.03

เดมิ บางนางบวช 2,678 269 10.04 200 7.47 105 3.92

ดา่ นชา้ ง 3,642 257 7.06 252 6.92 183 5.02

บางปลาม้า 2,022 218 10.78 222 10.98 82 4.06

ศรีประจนั ต์ 2,185 135 6.18 130 5.95 69 3.16

ดอนเจดยี ์ 1,790 173 9.66 192 10.73 44 2.46

สองพนี่ ้อง 5,963 370 6.2 358 6 215 3.61

สามชกุ 1,877 169 9 143 7.62 47 2.5

อู่ทอง 4,138 314 7.59 241 5.82 95 2.3

หนองหญา้ ไซ 1,924 145 7.54 159 8.26 56 2.91

รวม 32,567 2,596 7.97 2,359 7.24 1,342 4.12

ทม่ี า : รายงาน HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสขุ ณ วนั ที่ 25 ตุลาคม 2564

เด็กอายุ 6 เดือน ถึง 5 ปี ได้รับน้ำยาเสริมธาตุเหล็ก ร้อยละ 77.53 (เกณฑ์ร้อยละ 70) อำเภอที่ไม่
ผ่านเกณฑ์ ได้แก่ อำเภอเมืองสุพรรณบุรี ได้สอบถามแล้วพบว่ากำลังเปล่ียนโปรแกรมจาก HosXP เป็น My
PCU จึงทำให้ผลงานมีความคลาดเคล่ือน และเน่ืองจากรายงาน HDC ประเมินจากกลุ่มเด็กท่ีมารับวัคซีนใน
คลินิก EPI แตใ่ นทางปฏิบัติ อสม.ไดต้ ิดตามให้ยาแก่เด็กที่ไม่ไดม้ ารับวัคซีนในช่วงเวลาดังกล่าว ดังน้ันผลงาน
ในความเปน็ จรงิ จะสูงกวา่ รอ้ ยละ 77.53 ดังตาราง

52 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบุรี

ตารางที่ 8 การได้รับน้ำยาเสริมธาตุเหลก็ เด็กอายุ 6 เดอื น ถงึ 5 ปี ปี 2564 จำแนกรายอำเภอ

อำเภอ จำนวนเด็ก (คน) ได้รบั น้ำยาเสริมธาตเุ หล็ก (คน) ร้อยละ
69
เมอื งสุพรรณบุรี 3,300 2,277 90.1
80.5
เดมิ บางนางบวช 1,444 1,301 83.65
88.75
ดา่ นช้าง 2,180 1,755 82.28
75.63
บางปลามา้ 1,352 1,131 75
70.55
ศรีประจนั ต์ 1,236 1,097 80.31
77.53
ดอนเจดยี ์ 1,140 938

สองพน่ี อ้ ง 2,819 2,132

สามชกุ 1,040 780

อทู่ อง 2,778 1,960

หนองหญ้าไซ 1,219 979

รวม 18,508 14,350

ทมี่ า : รายงาน HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสขุ ณ วนั ท่ี 25 ตุลาคม 2564

เด็ก 6-12 เดอื น มภี าวะซดี ภาพรวมผ่านเกณฑ์ ร้อยละ 15.23 (ไมเ่ กนิ รอ้ ยละ 20) อำเภอทไี่ ม่ผ่าน
เกณฑ์ ได้แก่ อำเภอด่านช้าง และสองพีน่ ้อง ร้อยละ 30.92 และ 25.14 ตามลำดับ ดงั ตาราง

ตารางท่ี 9 ภาวะโลหิตจางในเด็กอายุ 6 – 12 เดอื น ปี 2564 จำแนกรายอำเภอ

อำเภอ เด็กอายุ 6 เดือน (คน) ไดร้ บั การเจาะ Hct (คน) เดก็ มีภาวะซีด(คน) ร้อยละ
16.49
เมอื งสพุ รรณบรุ ี 759 467 77 10.51
30.92
เดมิ บางนางบวช 313 276 29 13.73
9.15
ด่านช้าง 490 152 47 10.96
25.14
บางปลาม้า 336 51 7 2.78
14.22
ศรปี ระจันต์ 349 164 15 10.92
15.23
ดอนเจดีย์ 266 146 16

สองพนี่ อ้ ง 625 346 87

สามชกุ 218 180 5

อ่ทู อง 578 415 59

หนองหญา้ ไซ 272 174 19

รวม 4,206 2,371 361

ท่ีมา : รายงาน HDC (Health Data Center) กระทรวงสาธารณสุข ณ วนั ท่ี 25 ตุลาคม 2564

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี 53

ผลงานเดน่ /นวตั กรรม

• ปฏิทิน TEDA4I เพื่อใช้เป็นเครื่องมือสำหรับเตอื นผู้รับผิดชอบงานเด็กปฐมวัยของแต่ละพ้ืนท่ี
ของอำเภอสองพี่น้องโดยการใช้ไลน์กลุ่ม ให้ช่วยติดตามเด็กล่าช้าในพื้นที่ท่ีรับผิดชอบให้มา
รบั การประเมนิ ดว้ ย TEDA4I ตามวนั เวลาท่ีกำหนด ทำให้ไดผ้ ลงานตามเปา้ หมายและทันตาม
เวลาทก่ี ำหนด

ปัญหา อุปสรรค

1. เด็กขาดการออกกำลังกาย ดูโทรศพั ท์มือถือหรือโทรทศั น์ เกดิ พฤติกรรมเนอื ยนิ่งมากข้ึน
2. ผู้ปกครองไม่ได้พาเด็กมาตรวจตามนัดเน่ืองจากกลัวการติดเชื้อโรค,มีปัญหาเร่ืองค่าใช้จ่ายในการ

เดินทาง หรืออาจมาตรวจล่าช้า ทำให้การบริการทุกด้านล่าช้า,ขาดความต่อเน่ือง และทำให้การ
บนั ทกึ ขอ้ มูลในระบบล่าชา้ ตามไปด้วย
3. เด็กมีการย้ายที่อยู่ ทั้งย้ายออกนอกพืน้ ท่ี และมีชอื่ อยู่ในทะเบียนบ้านแต่ตวั ไม่ไดอ้ ยู่จริง หรือโทรศัพท์
ติดตอ่ ไม่ได้ จึงไมส่ ามารถติดตามเดก็ ได้
4. ผู้ปกครองบางรายไม่ยอมรับเร่ืองพัฒนาการล่าช้าจึงไม่ให้ความรว่ มมือ และรายที่พฒั นาการล่าช้าต้อง
เข้ากระบวนการ TEDA4I ทำให้ผลการดำเนนิ งานไมค่ รอบคลมุ ตามเปา้ หมาย
5. บุคลากรสาธารณสุขมีภาระงานเพิ่มข้ึนต้องไปทำงานในส่วนของการดูแลผู้ป่วยโรคโควิด-19 จึงขาด
ความต่อเน่ืองในการดำเนินงานในทุกด้าน ขาดการสื่อสารให้ผู้ปกครองทราบปัญหาและดูแลต่อเน่ือง
หรอื สอ่ื สารแลว้ ผูป้ กครองไม่เห็นความสำคญั
6. บคุ ลากรสาธารณสุขมกี ารเปลย่ี นผูร้ บั ผดิ ชอบงานจึงขาดทกั ษะในการประเมนิ พฒั นาการเด็ก
7. ยงั ขาดการคนื ขอ้ มลู ท่ีเป็นปญั หาและการบรู ณาการกับภาคเี ครือขา่ ยท่เี กย่ี วข้องในพ้ืนท่ี
8. การบันทกึ ขอ้ มูลใสร่ หัสผิดผดิ พลาด/บนั ทกึ ข้อมลู ไมอ่ ยใู่ นช่วงเวลาท่ีกำหนด การสง่ ออกขอ้ มลู ล่าชา้
9. การได้รับยาน้ำเสริมธาตุเหล็ก ยังไม่ครอบคลุมทุกราย เน่ืองจากเด็กบางรายที่ไม่ได้เข้ามารับวัคซีนที่
โรงพยาบาล ท้ังในส่วนที่รับวัคซีนจากคลินิก และรับวัคซีนนอกพื้นท่ี กลุ่มเปา้ หมายเหล่าน้จี ะขาดการ
ติดตามเรอ่ื งการได้รับยาน้ำเสริมธาตเุ หล็กไป
10. การชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูงโดยอสม.ในพื้นท่ี สำหรับเด็กบางรายมีความคลาดเคล่ือนทำให้ผลการ
ประเมินภาวะโภชนาการไม่ตรงตามความเปน็ จรงิ
11. ผลงานใน HDC เรื่องการไดร้ ับน้ำยาเสริมธาตเุ หล็ก เดก็ อายุ 6 เดือน ถึง 5 ปี เป้าหมายมาจากเด็กมา
รับบรกิ ารในแฟม้ EPI เชน่ เดก็ ท่ีมาฉดี วัคซนี Rabies ทำให้ผลงานใน รพ.ตำ่ กว่าเกณฑ์

54 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี

ข้อเสนอแนะในการดำเนินงาน

• ควรมีการประชาสัมพันธ์และส่งเสริมกิจกรรมทางกายให้ผู้ปกครองเห็นความสำคัญถึงแม้ว่าเด็กจะไม่
สามารถออกจากบา้ นได้ แตส่ ามารถออกกำลงั กายได้ งดการเล่นโทรศพั ท์มอื ถอื หรอื ดโู ทรทศั น์

• ควรวางแผนระบบการติดตามเด็กกับผู้ปกครองผ่านช่องทางการส่ือสารแทนการไปรพ.หรือเข้าไปในบ้าน
เปา้ หมาย หรือให้มารบั บรกิ ารท่ีรพ.สต.ใกล้บา้ นแทนการไปรบั บรกิ ารทรี่ พ.ทั้งหมด

• ควรมีการเน้นย้ำการให้ความรู้ การกระจายข่าวสารเก่ียวกับมาตรการป้องกันโรค Covid-19 ในกลุ่ม
ผูป้ กครองให้เกดิ ความตระหนกั แต่ลดความตระหนกลง เพ่อื ใหผ้ ู้ปกครองเกดิ ความเช่อื มัน่ ในมาตรการการ
ปอ้ งกนั โรค Covid-19 ของระบบโรงพยาบาลซึ่งจะส่งผลใหผ้ ู้ปกครองพาเด็กมารบั บริการตามนดั

• อสม.ในพ้ืนที่ควรมีการสำรวจข้อมูลการอยู่อาศัยในพนื้ ท่ีให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ เพ่ือลดปัญหาการติดตาม
กลุ่มเปา้ หมายท่ไี ม่ไดอ้ าศยั อยู่จรงิ ในพน้ื ที่ และให้อสม.ช่วยตดิ ตามเดก็ ให้มาตรวจตามนดั

• เจ้าหน้าที่ติดตามเย่ียมบ้านเด็กท่ีผู้ปกครองยังไม่ยอมรับเร่ืองพัฒนาการล่าช้าและเด็กที่ไม่สามารถมารับ
บริการที่รพ.ได้ เพ่ือค้นหาปัญหาและพูดคุยทำความเข้าใจกับผู้ปกครองในเร่ืองช่วยกระตุน้ ติดตามเด็กท่ีมี
พัฒนาการลา่ ชา้

• เจ้าหน้าท่ีติดตามค้นหาเด็กในสพด.และทำความเข้าใจกับคุณครูผู้ดูแลเด็กช่วยประเมินพัฒนาการด้วย
เครื่องมือ DSPM ช่วยกระตุ้นพัฒนาการเด็กเมื่อพบเด็กล่าช้าประสานส่งต่อรพ.สต.หรือรพ.ประเมินซ้ำ
และติดตามตอ่ ไป

• สื่อสารให้ผู้ปกครองทราบปัญหาและการดูแลต่อเน่ือง ให้ผู้ปกครองเห็นความสำคัญ เน้นการให้ความรู้
ผ้ปู กครองเรื่องพัฒนาการเด็กใหเ้ ขา้ ใจมากข้นึ เพือ่ นำไปปฏิบัติไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง

• จดั อบรมฟน้ื ฟทู กั ษะในการประเมนิ พัฒนาการเดก็ ให้เจา้ หน้าทผี่ รู้ ับผิดชอบงานใหม่
• คืนข้อมูลท่ีเป็นปัญหาให้กับพ้ืนท่ีและบูรณาการกับภาคีเครือข่ายในการดูแลปัญหาสุขภาพเด็กปฐมวัย

ตงั้ แต่ระดับผู้ปกครอง ครู อสม. และเจ้าหน้าท่ีสาธารณสุข ให้เช่ือมโยงกันมากขึ้นเพ่ือให้เด็กปฐมวยั ได้รับ
บรกิ ารดา้ นสขุ ภาพท่ีครอบคลุม
• ประสานงานกับ IT เพ่ือหาแนวทางร่วมกันในการบันทึกและส่งออกข้อมูลให้เป็นปัจจุบัน และมีการ
ตรวจสอบคุณภาพการบนั ทึกข้อมลู ให้ถูกต้องครบถว้ นทันเวลา
• ทำทะเบียนเด็กปฐมวัยและติดตามจ่ายยาน้ำเสริมธาตุเหล็กให้ครอบคลุม โดยเฉพาะเด็กท่ีไม่ได้เข้ามารับ
วคั ซีนทรี่ พ.สต.หรือรพ. ทง้ั ในส่วนทรี่ ับวัคซนี จากคลนิ ิก และรับวคั ซีนนอกพืน้ ที่ โดยให้อสม.และผูป้ กครอง
มสี ่วนรว่ ม
• ทบทวนความรู้การชั่งน้ำหนักวัดส่วนสูงให้ อสม.ในพื้นที่และติดตามประเมินผลโดยการถ่ายรูปหรือถ่าย
วดี ีโอมาใหด้ ู
• กรมอนามัยควรปรับการรายผลงานเร่ืองการได้รับน้ำยาเสริมธาตุเหล็ก เด็กอายุ 6 เดือน ถึง 5 ปี
เป้าหมายควรตัดเดก็ มารบั บรกิ ารในแฟ้ม EPI เช่น เดก็ ทม่ี าฉีดวคั ซีน Rabies ออก

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี 55

งานสร้างเสริมสขุ ภาพกล่มุ วยั เรียน

สถานการณ์

จากการวิเคราะห์ข้อมูลเด็กวัยเรียน (อายุ 6-14 ปี ) จังหวดั สุพรรณบุรีด้านภาวะโภชนาการ และการ
เจริญเติบโต เทอม 2 ปีการศึกษา 2563 (HDC:31มีนาคม 2564) เด็กวัยเรียนทั้งหมด จำนวน 72438 คน
พบว่าเด็กวัยเรียนชงั่ นำ้ หนัก และวดั ส่วนสงู จำนวน 70332 คน ครอบคลุมร้อยละ 97.02 สูงดสี มส่วน ร้อยละ
66.44 ไม่ผ่านเกณฑ์ในภาพรวมจังหวัด และอำเภอ (เกณฑ์ ร้อยละ 67) และนักเรียนมีภาวะเริ่มอว้ นและอ้วน
ร้อยละ 13.02 เตี้ยร้อยละ 4.52 ผอมร้อยละ 3.10 นักเรียนชายอายุ 12 ปี ส่วนสูงเฉลี่ย 149.56 เซนติเมตร
และนกั เรียนหญงิ อายุ 12 ปี ส่วนสงู เฉลยี่ 149.98 เซนตเิ มตร

การคัดกรอง Obesity sign ในเด็กนักเรียนกลุ่มเส่ียง เริ่มอ้วนและอ้วนระดับประถมศึกษา
ถึงมัธยมศึกษาตอนต้น (ป.1-ม.3) ครอบคลุมพื้นที่ท้ังหมด 10 อำเภอ คัดกรองเด็กนักเรียนกลุ่มเส่ียงจำนวน
4,212 คน พบว่า พบอาการ 3 – 4 อาการ จำนวน 75 คน คิดเป็นร้อยละ 1.78 ส่งต่อตามระบบเจาะ
เลือดปลายนิ้วตรวจภาวะน้ำตาลในเลือด จำนวน 75 คน พบภาวะน้ำตาลในเลือดปกติ จากผลการคัดกรอง
สถานบริการสาธารณสุขร่วมกับโรงเรียนทุกสังกัดดำเนินการวางแผนแก้ไขปัญหาในเด็กนักเรียนโดย เข้าสู่
กระบวนการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ (Family coacher) การบริโภค การออกกำลังกาย สร้างความ
ตระหนักรู้ โดยมีครูอนามัยโรงเรียนและเจ้าหน้าที่สาธารณสุขจากโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล
อาสาสมัครสาธารณสุข เป็นผู้ดูแลกำกับติดตามและวางแผนให้ความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health literacy)
ต่อไป

โครงการของขวัญปีใหม่ ตามนโยบายลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้ในโครงการเด็กไทยสายตาดีเพ่ือเพ่ิม
โอกาสเรียนรู้นั้น เจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานในโรงพยาบาล และโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลไดร้ ่วมกับครู
ในโรงเรยี นดำเนินการตรวจวดั สายตาเด็กนกั เรยี นชน้ั ประถมศึกษาปีที่ 1 ปกี ารศึกษา 2564 จำนวน 8,875 คน
ได้รับการตรวจวัดสายตา จำนวน 8,870 คน คิดเป็นร้อยละ 99.94 พบเด็กมีสายตาผิดปกติ 66 คน คิดเป็น
ร้อยละ 0.74 ได้รับการส่งต่อ เพ่ือให้จักษุแพทย์ได้ตรวจวัดสายตาซ้ำ และข้ึนทะเบียนเพ่ือรอรับแว่นตาภายใต้
โครงการเด็กไทยสายตาดีเพอ่ื เพ่ิมโอกาสการเรียนรู้ตามนโยบายลดเวลาเรียนเพิ่มเวลารู้ ไดร้ ับแวน่ แล้ว จำนวน
21คน

ดำเนินการเตรียมความพร้อมการเปิดสถานศึกษา โดยให้โรงเรียนประเมินตนเองผ่านโปรแกรม THAI
STOP COVID - 19 ในส่วนของสถานศึกษา มีท้ังหมด 44 ข้อ ต้องประเมินให้ครบทุกข้อ และต้องปฏิบัติตาม
ตรวจสอบทุกข้อ จึงจะได้ รับใบรับรองและสามารถเปิดทำการเรียนการสอนได้ตามปกติ ในช่วงเดือน
พฤษภาคม 2564 ท่ีผ่านมา พบว่า โรงเรียนท่ีผ่านเกณฑ์ประเมินท้ังหมด สีเขียว จำนวน 385 โรงเรียน สี
เหลืองจำนวน 6 โรงเรียน สแี ดง จำนวน 7 โรงเรยี น

56 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ได้ดำเนินการแก้ไขปัญหาเด็กวัยเรียนสูงดีสมส่วนต่ำกว่า
เกณฑ์ ตามนโยบายมงุ่ เน้น ปี 2564 โดยมกี ิจกรรม ดงั นี้

1. สรา้ งชดุ ความรโู้ ดยผู้เชยี่ วชาญด้านการเจริญเตบิ โต
2. จัดทำโครงการสง่ เสรมิ สุขภาพและภาวะโภชนาการ นกั เรียนชัน้ ป. 1 - ป. 4 จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี
งบสรา้ งเสริมสขุ ภาพและปอ้ งกันโรคท่ีเปน็ ปัญหาพ้ืนที่ ระดบั เขต/จงั หวัด (PPA) ปีงบประมาณ 2564 จำนวน
1,463,260 บาท (หน่งึ ลา้ นสแี่ สนหกหมืน่ สามพันสองร้อยหกสบิ บาทถ้วน)
3. จดั ประชมุ ถา่ ยทอดความรสู้ กู่ ารปฏบิ ตั แิ ก่บคุ ลากรผู้รบั ผดิ ชอบงานวยั เรียน
4. ถา่ ยทอด/แจกจ่ายชุดความรแู้ กค่ รแู ละผ้ปู กครองเพอื่ การนำไปใช้ และติดตามผลงาน
5. คดั เลอื กหนว่ ยงานท่ีมีผลงานเดน่ ในระดับจงั หวดั

สรปุ ผลการดำเนินงานโครงการ

กจิ กรรมที่ 1 บริการซักประวตั ิเร่ืองพฤติกรรมการบริโภคอาหาร การออกกำลังกายและการนอนของ
เด็กนักเรียน ให้ความรู้และคำแนะนำแก่พ่อแม่/ผู้ปกครอง จำนวน 28,000 ราย ในการนำชุดความรู้ไปใช้
พบว่าอำเภอเมืองสุพรรณบุรี บริการซักประวัติ ให้ความรู้พ่อแม่/ผู้ปกครอง จำนวนมากท่ีสุด ร้อยละ 23.55
รองลงมา ได้แก่ อำเภออู่ทอง และสองพ่ีนอ้ ง รอ้ ยละ 18.98 และ 14.10 ตามลำดับ

กจิ กรรมที่ 2 ประเมินภาวะโภชนาการโดยการชง่ั น้ำหนกั วัดสว่ นสงู เด็กนกั เรียน จำนวน 28,000 ราย
(ครั้งที่ 1) เปรียบเทียบกับเกณฑ์อ้างอิงการเจริญเติบโตของประเทศ เพื่อคัดกรองเด็กเตี้ย ผอม จำนวน 1,907
ราย โดยพบว่าอำเภอด่านช้างมีนักเรียนเตี้ย ผอม มากที่สุด จำนวน 465 ราย รองลงมาได้แก่ อำเภออู่ทอง
250 ราย และ อำเภอสองพ่ีน้อง 247 ราย ทุกอำเภอสนับสนุนไข่และนมแก่เด็กนักเรียนกลุ่มเป้าหมาย เป็น
เวลา 1 เดือนครึง่ และแนะนำผู้ปกครอง หรือหน่วยงานท่ีเกย่ี วข้องจัดหานมให้เด็กบริโภควนั ละ 3 กลอ่ ง ไขว่ ัน
ละ 1 ฟอง

กจิ กรรมที่ 3 เยี่ยมบ้าน/ชุมชน เพื่อสร้างเสริมสุขภาพ ปรับเปล่ียนพฤติกรรม ให้คำปรึกษารายบุคคล
ในเดก็ นักเรียนกลุม่ เตย้ี ผอม จำนวน 1,907 ราย ๆ ละ 2 คร้งั เพอ่ื กำกับให้มกี ารปฏิบตั ิตามชดุ ความรู้ทไ่ี ดร้ บั

กิจกรรมท่ี 4 ติดตามประเมินภาวะโภชนาการ ช่ังน้ำหนัก วัดส่วนสูงเด็กนักเรียน เปรียบเทียบกับ
เกณฑอ์ ้างอิงการเจริญเตบิ โตของประเทศ ในกลมุ่ เด็กเต้ีย ผอม จำนวน 3 ครั้ง (ครงั้ ที่ 2 - 4) นกั เรียนกลุ่มเต้ีย
ผอม ได้รับการประเมินภาวะโภชนาการและการเจรญิ เติบโต คร้ังท่ี 2 พบภาวะโภชนาการและการเจรญิ เติบโต
สมส่วน 749 ราย ร้อยละ 39.28 รองลงมา คือ ผอม จำนวน 550 ราย รอ้ ยละ 28.84 ค่อนข้างผอม 524 ราย
ร้อยละ 27.48 ครั้งที่ 3 พบภาวะโภชนาการและการเจริญเติบโตสมส่วนเพ่ิมข้ึนจาก 749 ราย เป็น 992 ราย
ร้อยละ 52.02 เด็กผอมลดลงจาก 550 ราย เหลือ 383 ราย ร้อยละ 20.08 เด็กค่อนข้างผอมลดลงจาก 524
ราย เหลือ 447 ราย ร้อยละ 23.44 ครงั้ ที่ 4 พบภาวะโภชนาการและการเจริญเติบโตสมส่วนเพมิ่ ขึ้นจาก 992
ราย เป็น 1,223 ราย รอ้ ยละ 64.13 รูปรา่ งผอมลดลงจาก 383 ราย เหลือ 266 ราย รอ้ ยละ 13.95 คอ่ นขา้ ง

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี 57

ผอมลดลงจาก 524 ราย เหลือ 333 ราย ร้อยละ 17.46 ภายหลังดำเนินกิจกรรมครบท้ัง 4 รายการ นักเรียน
กลมุ่ เตีย้ ผอม จำวน 1,907 ราย มีการเปล่ียนแปลงภาวะโภชนาการไปในทางทีด่ ีข้ึน โดยพบว่า นักเรียนส่วน

ใหญ่มีน้ำหนักเพิ่มข้ึนอย่างชัดเจน 1,820 ราย ร้อยละ 95.44 น้ำหนักคงเดิม 82 ราย ร้อยละ 4.30
และน้ำหนักลดลงจำนวน 5 ราย ร้อยละ 0.26

กิจกรรมท่ี 5 ขยายกิจกรรม Chopa&Chipa สู่โรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพ้ืนท่ีการศึกษา
ประถมศึกษาสุพรรณบุรี โดยใช้รูปแบบ จิงโจ้ FUN FOR FIT เน้นการกระโดดยืดความสูงของนักเรียนในวิชา
พละศกึ ษา เนน้ รวมเวลาการออกกำลังกายสะสม 60 นาที ในหน่งึ วัน

กิจกรรมท่ี 6 กจิ กรรมรณรงค์
- กิจกรรมรณรงค์วนั Love Milk Day
- กิจกรรมสง่ เสริมสขุ ภาพเด็กและเยาวชน เนือ่ งในวันเด็กแห่งชาติ

ปญั หา/อปุ สรรค
1. ดา้ นบคุ ลากร จากสถานการณแ์ พรร่ ะบาดของโรคติดเชื้อไวรสั โคโรนา 2019 ทำให้บุคลากรมี

ภาระงานเร่งดว่ นท้ังการคดั กรองเชงิ รกุ การสอบสวนโรค การให้วัคซีน และการปฏบิ ตั ิหน้าทใี่ น Cohort ward
และโรงพยาบาลสนามจังหวดั

2. ด้านนักเรยี น ปกี ารศกึ ษา 2564 โรงเรยี นไมส่ ามารถเปดิ การเรียนการสอนได้ เดก็ มีกิจกรรมทาง
กายน้อยกว่าปกติเนื่องจากอยู่บ้าน ไม่สามารถเล่นกีฬาที่ต้องใช้สนามหรือลานกีฬา เช่น บาสเกตบอล
ฟุตบอล ว่ายน้ำ เป็นต้น ประกอบกับมีการเรียนการสอนแบบออนไลน์ นักเรียนส่วนใหญ่จึงอยู่กับโทรศัพท์
และคอมพิวเตอร์ ทำใหม้ ีพฤติกรรมเนือยนิ่งสง่ ผลกระทบตอ่ การเจรญิ เตบิ โตของนกั เรียน

58 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี

งานสร้างเสริมสุขภาพกล่มุ วยั รนุ่

สถานการณ์ปัญหา
จากข้อมูลในระบบรายงาน HDC ปีงบประมาณ 2561- 2563 ข้อมูลของจังหวดั สุพรรณบุรี

ข้อ 1) อัตราการคลอดบุตรมีชีพในหญิงอายุ 10-14 ปี เท่ากับ 0.94, 1.35 และ 0.84 ตามลำดับ (เกณฑ์
ปงี บประมาณ 2561 – 2563 เท่ากับ 1.3,1.2 และ 1.1 ต่อประชากรหญิงอายุ 10-14 ปีต่อพันคน) มีแนวโน้ม
ลดลงและภาพรวมผ่านเกณฑ์ แต่ผลงานรายอำเภอพบว่า มี 1 อำเภอ ที่ไม่ผ่านเกณฑ์ ได้แก่ อำเภอสองพนี่ ้อง
(อัตรา 2.26) ข้อ 2) อัตราการคลอดบุตรมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปีต่อประชากรหญิงอายุ 15-19 ปีพันคน
เท่ากับ 33.22, 25.42 และ 23.06 ตามลำดับ (เกณฑ์ ไม่เกิน 40, 38 และ 34 ต่อประชากรหญิงอายุ 15-19
ปีพันคน) ผ่านเกณฑ์ทุกปี แต่ผลงานรายอำเภอพบว่า มีอำเภอท่ียังมีผลงานสูง 3 อันดับดังน้ี 1.อำเภอดอน
เจดีย์ (อัตรา 32.49) 2.อำเภอด่านช้าง (อัตรา 26.98) 3. อำเภอสองพ่ีน้อง (อัตรา 26.98) ข้อ 3) ร้อยละ
การต้ังครรภ์ซ้ำในหญิง อายุน้อยกว่า 20 ปี เท่ากับ 11.21, 13.08 และ 12.50 (เกณฑ์ ไม่เกินร้อยละ
9.5,14.5 และ ไม่เกินร้อยละ 14) มีแนวโน้มลดลงและภาพรวมผ่านเกณฑ์ แต่มี 3 อำเภอที่ไม่ผ่านเกณฑ์
ได้แก่อำเภอบางปลาม้า (25.00) อำเภอสองพี่น้อง (16.95) และอำเภอเมือง (14.35) ข้อ 4) ร้อยละการ
คุมกำเนิดทุกชนิดในแม่วยั รุ่นหลังคลอดก่อนออกจากโรงพยาบาล เท่ากับ 54.29, 51.69 และ 58.29 (เกณฑ์
ไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 ) ภาพรวมยังไม่ผ่านเกณฑ์แต่มี 3 อำเภอที่ผ่านเกณฑ์ ได้แก่ อำเภอหนองหญ้าไซ
(92.31) อำเภอเดิมบางนางบวช (87.88) และอำเภอดอนเจดีย์ 87.88 สถานการณ์การตั้งครรภ์วัยรุ่นใน
จังหวดั สุพรรณบรุ ี มแี นวโนม้ ดขี ึ้น แต่ยงั พบปัญหาเกย่ี วกบั การคุมกำเนดิ ที่ยังไมบ่ รรลุเปา้ หมาย

ผลการดำเนนิ งาน

ตารางท่ี 10 ตวั ชว้ี ัดการเฝ้าระวงั การตงั้ ครรภ์ในมารดาอายุต่ำกวา่ 20 ปี จังหวัดสุพรรณบุรี ปงี บประมาณ 2561 – 2564

ตัวช้วี ัด ค่า ปงี บประมาณ 2564
เปา้ หมาย 2561 2562 2563
1.อัตราการคลอดมชี พี ในหญงิ อายุ 10 – 14 ปี (Adj.) 1.37
2.อัตราคลอดมีชพี ในหญงิ อายุ 15 – 19 ปี (Adj.) <1 1.75 1.76 1.06 28.77
3.อตั ราการตัง้ ครรภซ์ ้ำ อายุน้อยกว่า 20 ปี <27 44.97 30.85 27.10 14.33
4.รอ้ ยละของหญงิ อายนุ อ้ ยกว่า 20 ปี ไดร้ บั การ <13.5 11.21 13.08 12.18 47.77
คุมกำเนิดด้วยวิธสี มยั ใหม่ ร้อยละ 80 54.29 51.69 57.73 64.58
5.ร้อยละของหญงิ อายนุ ้อยกว่า 20 ปี ได้รับการ ร้อยละ 80 78.61 71.90 73.84
คมุ กำเนดิ ดว้ ยวธิ ีกงึ่ ถาวร

อัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10 – 14 ปี ในระบบรายงาน HDC ปีงบประมาณ 2561 –

2563 พบว่าอัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10 - 14 ปี มีอตั รา (Adj) 1.75,1.76 และ 1.06 ในภาพรวมมี

แนวโนม้ ลดลง ในปีงบประมาณ 2564 พบอัตรา (Adj) 1.37 (ค่าเป้าหมาย ไม่เกนิ 1.0 ต่อประชากรหญิง 10 -

14 ปี พันคน) ในรายงานการเฝ้าระวังด้านส่งเสริมสุขภาพและอนามัยส่ิงแวดล้อม เพื่อเฝ้าระวังสถานการณ์

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี 59

การคลอดมีชีพในหญิงอายุ 10-14 ปี ในภาพรวมจังหวัดสุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2564 มีอัตรา 0.77 ต่อ
ประชากรหญิงอายุ 10-14 ปีพันคน จำแนกรายอำเภอ พบว่ามีอำเภอที่มีอัตราคลอดเด็กอายุ 10- 14 ปี ไม่
ผ่านเกณฑ์ คือ อำเภอสามชุก จำนวน 2 ราย (อัตรา 1.86) ,อำเภอด่านช้าง จำนวน 3 ราย (อัตรา 1.82)
อำเภอหนองหญ้าไซ จำนวน 2 ราย (อัตรา 1.68) และอำเภอสองพ่ีน้อง จำนวน 5 ราย (อตั รา 1.44) ไดเ้ น้นยำ้
ในกลุ่มแมอ่ ายนุ ้อยกวา่ 15 ปี ทั้งหลังคลอดและหลังแท้ง ในเรอื่ งการคุมกำเนินโดยวิธกี งึ่ ถาวรก่อนกลับบ้านทกุ
ราย อัตราคลอดในหญิงอายุ 15 – 19 ปี จากข้อมูลในระบบรายงาน HDC ปีงบประมาณ 2561 – 2563
พบว่าอัตราการคลอดมีชีพในหญิงอายุ 15-19 ปี มีอัตรา (Adj) 44.97, 30.85 และ 27.10 ซ่ึงมีแนวโน้ม
ลดลงตามลำดบั ปีงบประมาณ 2564 พบอตั รา (Adj) 28.77 (ค่าเป้าหมาย ไม่เกิน 27 ตอ่ ประชากรหญิง 15
– 19 ปี พันคน) ส่วนในระบบรายงานการเฝ้าระวังด้านส่งเสริมสุขภาพและอนามัยส่ิงวแวดล้อมในระบบ
โปรแกรม HDC เพือ่ ตดิ ตามเฝ้าระวงั การคลอดมชี ีพในหญงิ อายุ 15-19 ปี ปีงบประมาณ 2564 มีอตั รา 20.09
พบว่ามีอำเภอที่มีอัตราคลอดเด็กอายุ 15 - 19 ปี ไม่ผ่านเกณฑ์ 1 อำเภอ คือ อำเภอหนองหญ้าไซ (อัตรา
27.73) สถานการณ์การตั้งครรภ์วัยรุ่นในจังหวัดสุพรรณบุรี มีแนวโน้มลดลงทุกปี แต่ยังพบปัญหาในภาพรวม
ในเรื่องการคุมกำเนดิ ทยี่ ังไม่บรรลเุ ปา้ หมาย ดงั ตาราง

ตารางที่ 11 สถานการณ์เฝ้าระวงั อัตราคลอดมีชพี ในหญิงอายุ น้อยกว่า 20 ปี จังหวดั สุพรรณบรุ ี ปีงบระมาณ 2564

ลำดับ อำเภอ หญิงอายุ 10-14 ปี หญงิ อายุ 15 -19 ปี
ท้ังหมด คลอด อัตรา ทัง้ หมด คลอด อตั รา
1 เมืองสพุ รรณบรุ ี 3,792 1 0.26 4290 59 13.75
2 เดิมบางนางบวช 1,579 0 0 1602 35 21.85
3 ด่านช้าง 1,644 3 1.82 1716 46 26.81
4 บางปลาม้า 1,626 0 0 1694 13 7.67
5 ศรีประจนั ต์ 1,313 1 0.76 1361 17 12.49
6 ดอนเจดีย์ 1,022 0 0 1150 23 20
7 สองพ่นี ้อง 3,461 5 1.44 3353 88 26.25
8 สามชุก 1,075 2 1.86 1200 19 15.83
9 อู่ทอง 2,871 1 0.35 2893 78 26.96
10 หนองหญา้ ไซ 1,189 2 1.68 1154 32 27.73
สพุ รรณบุรี 19,572 12 0.77 20413 410 20.09
สุพรรณบุรี (Adj.) 1.37 28.77

ท่ีมาโปรแกรม HDC กลุม่ รายงานมาตรฐานการเฝ้าระวังด้านส่งเสรมิ สุขภาพและอนามยั ส่ิงแวดล้อม ณ วันที่ 1 พฤศจิกายน 2564

60 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบุรี

ตารางท่ี 12 รอ้ ยละของหญงิ อายนุ อ้ ยกว่า 20 ปี ไดร้ ับบรกิ ารคุมกำเนดิ แยกรายสถานบรกิ าร จังหวัด

สพุ รรณบรุ ี ปีงบประมาณ 2564

ลำดบั โรงพยาบาล หญิง<20ปี วิธี Modern รอ้ ยละ ก่ึงถาวร (คน) รอ้ ยละ
คลอด/แทง้ (คน)
1 รพ.เจา้ พระยายมราช 164 58 35.37 50 86.21
2 รพ.สมเด็จพระสังฆราชฯ 157 68 43.31 19 27.94
3 รพ.เดิมบางนางบวช 24 14 58.33 14 100
4 รพ.ด่านชา้ ง 87 37 42.53 37 100
5 รพ.บางปลามา้ 13 10 76.92 7 70
6 รพ.ศรปี ระจันต์ 30 10 33.33 9 90
7 รพ.ดอนเจดีย์ 23 20 86.86 16 80
8 รพ.สามชุก 23 23 100 13 56.52
9 รพ.อ่ทู อง 120 64 54.17 28 43.08
10 รพ.หนองหญา้ ไซ 10 6 60 6 100
สุพรรณบรุ ี 651 311 47.77 199 63.99

ทมี่ า โปรแกรม Health Data Center (HDC)

การจัดบริการสุขภาพท่ีเป็นมิตรสำหรับวัยรุ่นและเยาวชน (Youth Friendly Health Service :
YFSH) ใน ในปีงบประมาณ 2563 และในส่วนของอำเภออนามัยเจริญพันธุ์ ได้ผ่านการประเมินรับรองอำเภอ
อนามยั เจริญพันธท์ุ ่ีดำเนินการอย่างต่อเน่ือง ประจำปี 2564 รอบท่ี 1 ครบท้ัง 10 อำเภอใน มีองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถิ่นท่ีเป็นแหล่งเรียนรู้ เพ่ิมข้ึนจำนวน 2 แห่ง ได้แก่ อบต.บางตาเถร อ.สองพ่ีน้อง และเทศบาลตำบล
วังยาง อำเภอศรีประจันต์ รวมเป็นสะสม 6 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 4.72 (จำนวนอปท.ทั้งจังหวัด 254 แห่ง
ปีงบประมาณ 2561 จำนวน 1 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลปลายนา อำเภอศรีประจันต์ ปีงบประมาณ 2562
จำนวน 3 แห่ง ได้แก่ เทศบาลตำบลบ้านกร่าง อ.ศรีประจันต์ เทศบาลตำบลท่ าเสด็จ อ.เมือง อบต.บ่อ
สุพรรณ อ.สองพ่ีนอ้ ง)

ปญั หา อุปสรรค และข้อเสนอแนะในการดำเนนิ งาน

การคุมกำเนิดของหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ยังได้ไม่ตามเกณฑ์ (คุมกำเนิดทุกวิธี/กึ่งถาวร) มีการวาง
แนวทางการแกไ้ ขในการดำเนินงานช่วงสถานการณร์ ะบาดของโรคตดิ เช้ือไวรัสโคโรนา ดังน้ี

- ส่งเสริมให้ความรู้และตระหนักถึงความสำคัญในการคุมกำเนิดหลังคลอดและหลังแท้ง ในคลินิก
YFHS และระหว่างหลังคลอดในสถานบริการและนอกในเขตพื้นที่ ที่รบั ผดิ ชอบ

- เน้นย้ำให้โรงพยาบาลทุกแห่ง ให้ความสำคัญการให้บริการยาฝังคุมกำเนิด เพื่อได้รับงบประมาณ

สนับสนุนเพ่ิมจาก สปสช. PP Free Schedule

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดสพุ รรณบรุ ี 61

- บรู ณาการร่วมกับผู้รับผิดชอบงานอนามัยแม่และเด็กและผู้รับผิดชอบงานวัยรุ่น เพ่ือร่วมกันหาแนว
ทางการการบันทึกข้อมูลการให้บริการและการส่งต่อเพ่ือติดตามเยี่ยมหญิงอายุน้อยกว่า 20 ปี ในเขตพ้ืนที่
รบั ผดิ ชอบของทุกอำเภอ

- ประชาสัมพันธ์ผ่านสื่อโซเชียล ของหน่วยบริการ เช่น Facebook Group line ในการให้ปรึกษา
ผ่านทางโซเชียลมีเดียของกรมอนามัย Line @TEEN CLUB เพื่อเป็นช่องทางเลือกในคำปรึกษาได้ตรง
นอกจากการเข้ามารับคำปรกึ ษาในสถานพยาบาล

งานสร้างเสรมิ สขุ ภาพกลุ่มวยั ทำงาน

สถานการณ์
จากข้อมูลย้อนหลัง ปี 2561 -2563 พบว่า ร้อยละของประชากรวัยทำงาน (อายุ 18 – 59 ปี) มีค่า

ดัชนีมวลกายปกติ มีแนวโน้มลดลง คือ 47.39, 45.61 และ 45.06 ตามลำดับ (ค่าเป้าหมายระดับประเทศ
ร้อยละ 49 จังหวัดสุพรรณบุรี ได้มีการดำเนินงานตามนโยบายกระทรวงสาธารณสุข ตามยุทธศาสตร์ด้าน
ส่งเสริมสุขภาพ ป้องกันโรคและคุ้มครองผู้บริโภคเป็นเลิศ แผนงานการพัฒนาคุณภาพชีวิตคนไทยทุกกลุ่มวัย
(ด้านสุขภาพ) ในโครงการพัฒนาความรอบรู้สุขภาพเร่ืองกิจกรรมทางกาย ภายใต้การดำเนินงานในโครงการ
10 ล้านครอบครัวไทยออกกำลังกาย เพ่ือสุขภาพเฉลิมพระเกียรติเน่ืองในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรม
ราชาภิเษก และได้จัดกิจกรรมก้าวท้าใจ ตั้งแต่ก้าวท้าใจ Season 1 Virtual Run เริ่ม 1 กุมภาพันธ์ 2563 ถึง
31 มีนาคม 2563 ระยะเวลา 60 วัน , ก้าวท้าใจ Season 2 ต้านภัยโควิด-19 เริ่ม 1 กรกฎาคม 2563 ถึง 29
สิงหาคม 2563 ระยะเวลา 60 วนั และก้าวท้าใจ Season 3 หน่ึงร้อยวันหนึ่งร้อยกิโลเมตร เริ่ม 1 มีนาคม ถึง
8 มิถุนายน 2564 ระยะเวลา 100 วัน เพ่ือให้เจ้าหน้าท่ีสาธารณสุขและอสม. ร่วมลงทะเบียนและขยาย
สมาชิกในกลุ่มประชาชน นักเรียน/นักศึกษา และผู้ประกันตนในสถานประกอบการเข้าร่วมกิจกรรม เพื่อ
ส่งเสริมการออกกำลังกายเพ่ือสุขภาพ ลดปัจจัยเสี่ยงจากภาวะอ้วนและโรคไม่ติดต่อเร้ือรัง ในการดำเนินงาน
ครอบครัวมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ ตามนโยบาย “สุขภาพดีวิถีใหม่ 3 อ.” โครงการ 10 ครอบครัวไทย
ออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ โดยการจัดการความรู้ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัลด้วยการเข้าถึง Digital Health
Platform (แอปพลิเคชันไลน์ ก้าวท้าใจ Season 3,แอปพลิเคชัน H4U, แอปพลิเคชันการคัดกรองมะเร็งเต้า
นมด้วยตนเอง (BSE) ,แอปพลิเคชันการดูแลด้านจิตใต (Mental Health check in) เป็นต้น) มีผลการ
ดำเนินงานในภาพรวมจำนวนครอบครัวไทยมีความรู้ด้านสุขภาพ จำนวน 89,956 คน คิดเป็นร้อยละ 94.66
(เป้าหมาย 95,033 คน) ผลงานเปน็ ลำดบั 2 ในเขตสขุ ภาพที่ 5

62 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบุรี

ผลการดำเนนิ งาน

ตารางท่ี 13 รอ้ ยละครอบครัวไทยมคี วามรอบรดู้ า้ นสขุ ภาพ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี ปงี บประมาณ 2564

ลำดบั Digital Health Platform เปา้ หมาย ผลงาน ร้อยละ

1 กา้ วท้าใจ / Thai Fit Stop Fat 66,030 55,119 83.48

2 H4U 5,000 15,843 102.67

3 BSE App. (Brest Self Examination) 12,000 7,614 63.45

4 Mental Health 12,000 14,434 120.28

รวม 95,030 93,033 97.87

ทีม่ า : ข้อมลู จาก Digital Health Platform ในโปรแกรมไลนก์ า้ วทา้ ใจ SS3 ณ วนั ที่ 20 กนั ยายน 2564

ตารางที่ 14 รอ้ ยละครอบครวั ไทยมีความรอบรดู้ ้านสุขภาพแยกรายอำเภอ จงั หวดั สพุ รรณบุรี

ประจำปงี บประมาณ 2564

ลำดับ อำเภอ เป้าหมาย (รวมทง้ั หมด) ผลงาน รอ้ ยละ

1 เมืองสุพรรณบุรี 18,954 16,094 84.91

2 เดิมบางนางบวช 8,057 9,726 120.71

3 ดา่ นช้าง 7,688 6,801 88.46

4 บางปลาม้า 8,667 7,664 88.43

5 ศรีประจันต์ 6,953 10,742 154.49

6 ดอนเจดยี ์ 5,188 6,890 132.81

7 สองพนี่ อ้ ง 14,316 10,295 71.91

8 สามชกุ 5,984 4,975 83.14

9 อูท่ อง 13,696 13,472 98.36

10 หนองหญ้าไซ 5,530 6,351 114.85

สุพรรณบรุ ี 95,030 93,010 97.87

ที่มา : ขอ้ มูลจาก Digital Health Platform ณ วนั ท่ี 17 กันยายน 2564

ผลการดำเนินงานจำนวนครอบครัวไทยมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ จังหวัดสุพรรณบุรี
มีเป้าหมาย จำนวน 95,030 คน ผลการดำเนินงาน จำนวน 93,010 คน คิดเป็นร้อยละ 97.87 (แต่พิจารณา
รายอำเภอพบว่าอำเภอที่มีร้อยละของจำนวนครอบครัวไทยมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ ท่ียังไม่ผ่านเกณฑ์ ร้อย
ละ 80 จำนวน 1 อำเภอ ไดแ้ ก่ อำเภอสองพี่น้อง (ร้อยละ 71.91) ซึ่งในชว่ งเดอื นเมษายน ถึงปัจจุบัน จังหวดั
สุพรรณบุรี มีการระบาดโรคไวรัสโคโรนา 2019 ระลอกใหม่ จึงทำให้บางพื้นท่ีมีการชะลอการดำเนินงานใน
ระดับพื้นท่ี และบางแห่งมีการดำเนินการในช่วงก่อนการระบาดระลอกใหม่ ได้แก่ อำเภอศรีประจันต์ (ร้อยละ
154.49) และอำเภอดอนเจดีย์ (รอ้ ยละ 132.81) จนทำใหผ้ ลงานผา่ นเกณฑ์ทกี่ ำหนด

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบุรี 63

ผลงานเด่น/นวตั กรรม
ในการดำเนินงานช่วงสถานการณ์ระบาดโรคไวรัสโคโรนา 2019 พบว่ามีอำเภอได้ดำเนินการในช่วง

ก่อนเกิดการระบาด ปรับเปล่ียนรูปแบบการดำเนินงาน และติดตามผลโดยใช้เทคโนโลยีดิจิทัล การออกกำลัง
กายในรูปแบบ New normal ทำให้มีอำเภอต้นแบบด้านการส่งเสริมสุขภาพในกลุ่มเจ้าหน้าสาธารณสุขและ
อสม. จำนวน 4 แห่ง ได้แก่ คปสอ.ดอนเจดีย์ “สีละพัน วันละโล” และ “หมอชวน อสม.ลด”, สสอ.ศรี
ประจันต์ “อสม. หมอ ชวนเดินว่ิง ออกกำลังกาย” , โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราช องค์ท่ี 17 “ร่วมใจลด
น้ำหนัก ใน เจ้าหนา้ ทแี่ ละ อสม.” และ สำนักงานสาธารณสขุ อำเภอสองพน่ี ้อง “ส่งเสรมิ สขุ ภาพดา้ นออกกำลัง
กายใน เจ้าหนา้ ที่สาธารณสุขและ อสม.”
ปัญหา อปุ สรรค และขอ้ เสนอแนะในการดำเนนิ งา

การดำเนินงานตามกิจกรรมที่กำหนดไวใ้ นแผนปฏบิ ตั ิการประจำปี ไม่เปน็ ไปตามทกี่ ำหนดไว้
เนื่องจากสถานการณ์ระบาดของโรคโควิด-19 ระลอกใหม่ ทำให้อำเภอท่ีมีความเส่ียงของการระบาดสูง ต้อง
ปรับเปลี่ยนกิจกรรมตามความเหมาะสมในแต่ละช่วงเวลา และมีการติดตามผลงานผ่านส่ือสังคมออนไลน์ทุก
ช่องทาง ตา่ งๆ เชน่ Line กลุ่ม และ Facebook ของหนว่ ยงาน

64 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบุรี

งานสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพกลุ่มวยั สงู อายุ

สถานการณ์

ปจั จบุ นั ประเทศไทยได้กา้ วเขา้ สังคมสงู วัย (Aged society) มีสดั ส่วนประชากรผ้สู ูงอายมุ ีแนวโนม้
เพมิ่ สูงขึ้น โดยจังหวัดสุพรรณบุรมี สี ถติ ผิ สู้ ูงอายใุ นปี 2562 ร้อยละ19.64 ปี 2563 รอ้ ยละ 20.42 และปี2564
ร้อยละ 21.01 (จำนวนประชากรรวม 838,628 คน จำนวนผสู้ ูงอายุ 176,236 คน) ตามลำดบั โครงสร้าง
ประชากรจงั หวัดสพุ รรณบุรี ขณะน้ีเขา้ สู่สงั คมผสู้ ูงอายุโดยสมบูรณ์ (Aged society) และส่วนใหญ่เปน็
ผสู้ งู อายทุ ี่ทำกิจวตั รประจำวนั เองได้ (ร้อยละ 97.31) มพี น้ื ทเี่ ขา้ ส่สู งั คมผูส้ งู อายุโดยสมบรู ณ์ (Aged society)
จำนวน 6 อำเภอ ไดแ้ ก่ อำเภอเดิมบางนางบวช (ร้อยละ 24.71) อำเภอศรปี ระจนั ต์ (ร้อยละ 23.93) อำเภอ
สามชุก (ร้อยละ 23.79) อำเภอบางปลามา้ (รอ้ ยละ 23.24) อำเภอเมือง (ร้อยละ 21.05) อำเภอหนองหญ้าไซ
(รอ้ ยละ 20.78) ดงั แสดงในตาราง

ตารางท่ี 15 รอ้ ยละประชากรผสู้ งู อายุ ปีงบประมาณ 2564

อำเภอ จำนวนประชากรรวม จำนวนผสู้ งู อายุ ร้อยละ
35,209 21.05
เมืองสพุ รรณบรุ ี 167,268 17,566 24.71
11,577 17.06
เดิมบางนางบวช 71,088 17,780 23.24
14,683 23.93
ดา่ นชา้ ง 67,843 9,145 19.98
23,568 18.65
บางปลาม้า 76,493 12,562 23.79
24,005 19.86
ศรีประจันต์ 61,355 10,141 20.78
176,236 21.01
ดอนเจดีย์ 45,780

สองพ่ีน้อง 126,345

สามชุก 52,809

อทู่ อง 120,850

หนองหญ้าไซ 48,797

รวม 838,628

ท่มี า : จาก HDC ณ เดือน 30 กันยายน 2564

จากการประเมินผู้สูงอายุตามความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวัน (ดัชนีบาร์เธลเอดีแอล)
ปี 2564 จำแนกเป็น 3 กลุ่มได้แก่กลุ่มที่สามารถดำเนนิ กิจวตั รประจำวันได้เอง (ติดสังคม) ร้อยละ 97.31 กลุ่ม
ที่ต้องการความช่วยเหลือบ้าง(ติดบ้าน) ร้อยละ 1.74 และกลุ่มท่ีต้องการความช่วยเหลืออย่างสมบูรณ์
(ติดเตียง) ร้อยละ 0.69 พบว่าอำเภอศรีประจันต์มีผู้สูงอายุกลุ่มติดเตียงจำนวนมากที่สุด ร้อยละ 1.01
รองลงมา อำเภอเมอื ง รอ้ ยละ 0.85 ดังแสดงในตาราง

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี 65

ตารางที่ 16 จำนวนผู้สงู อายรุ ายอำเภอ จำแนกตาม ADL index

อำเภอ ประชากร ปี 64 ประเมนิ กลุ่ม 1 (ตดิ สงั คม) กลุ่ม 2 (ตดิ บา้ น) กลุม่ 3 (ติดเตยี ง)
ADL

จำนวน ร้อยละ จำนวน จำนวน รอ้ ยละ จำนวน ร้อยละ จำนวน รอ้ ยละ

เมอื งสุพรรณบุรี 35,209 21.05 29,372 28,420 96.76 684 2.16 268 0.85

เดิมบางนางบวช 17,566 24.71 14,949 14,638 97.92 190 1.24 121 0.79

ดา่ นช้าง 11,577 17.06 8,822 8,668 98.25 119 1.21 35 0.36

บางปลามา้ 17,780 23.24 13,602 13,312 97.87 184 1.22 106 0.70

ศรปี ระจันต์ 14,683 23.93 12,252 11,724 95.69 397 3.05 131 1.01

ดอนเจดยี ์ 9,145 19.98 7,932 7,648 96.42 227 2.78 57 0.70

สองพนี่ อ้ ง 23,568 18.65 18,406 18,056 98.1 215 1.05 135 0.66

สามชกุ 12,562 23.79 9,604 9,358 97.44 185 1.65 61 0.54

อู่ทอง 24,005 19.86 17,020 16,593 97.49 328 1.63 99 0.49

หนองหญ้าไซ 10,141 20.78 7,603 7,392 97.22 154 1.66 57 0.61

รวม 176,236 21.01 139,562 135,809 97.31 2,683 1.74 1,070 0.69

ที่มา : จาก HDC ณ เดอื น 30 กันยายน 2564

ผลการดำเนนิ งานตามโครงการและงบประมาณท่ไี ด้รับ ในปี 2564

มาตรการที่ 1 การสร้างความรอบรู้ (Health Literacy)

o สนับสนุนการดำเนินงานของชมรมผู้สูงอายุในพื้นท่ีในการจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพเสริมสร้างHealth
literacy โดยดำเนินกิจกรรมแผนสุขภาพดีรายบุคคล Individual Wellness Plan และปรับเปล่ียน
พฤติกรรมทั้ง 6 ด้าน 5 อำเภอ (อำเภออู่ทอง, อำเภอศรีประจันต์,อำเภอสองพี่น้อง, อำเภอเดิมบางนาง
บวชและอำเภอดา่ นชา้ ง จำนวน 109 คน)

o สร้างศักยภาพบุคลากร มีอาสาบริบาลท้องถิ่น 250 คน อบรม CG เพ่ิม 22 คน อบรม CM เพ่ิม 40 คน
และ CM ได้รับการฟนื้ ฟู 15 คน ครอบคลุมทกุ อำเภอ

o จัดอบรมพระคิลานปุ ัฏฐาก 33 รูป (อำเภอเมอื ง 18 รูป อำเภอบางปลาม้า 15 รูป )
o พฒั นาศกั ยภาพชมรมผสู้ งู อายุ และส่งเสริมพฤตกิ รรมสขุ ภาพท่พี ึงประสงค์
o เปรียบทียบผลการคัดกรองสุขภาพผู้สูงอายุระหวา่ งปี 2563 และ ปี2564 หลังจากได้ดำเนินกิจกรรม ไป

แลว้ พบวา่ ผสู้ ูงอายทุ มี่ ภี าวะเสยี่ งหกลม้ ลดลง ดงั แสดงในตาราง

66 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวัดสพุ รรณบุรี

ตารางที่ 17 เปรียบทียบผลการคัดกรองสขุ ภาพผสู้ งู อายรุ ะหว่างปี 2563 และ ป2ี 564

อำเภอ ปี 2563 ปี2564
เมอื งสพุ รรณบุรี 3.75
เดมิ บางนางบวช 3.77 1.27
ดา่ นชา้ ง 1.31 2.83
บางปลามา้ 3.24 1.24
ศรีประจันต์ 4.48 5.27
ดอนเจดีย์ 7.29 3.77
สองพี่น้อง 3.48 1.78
สามชกุ 2.00 0.96
อู่ทอง 1.48 9.74
หนองหญา้ ไซ 10.23 4.14
4.09 3.53
รวม 4.03

ตารางท่ี 18 ผสู้ งู อายทุ มี่ พี ฤติกรรมพึงประสงค์ จำแนกรายอำเภอ

อำเภอ เป้าหมาย ผลงาน รอ้ ยละ/อัตรา
เมอื งสุพรรณบรุ ี 1,936 989 52.38
เดมิ บางนางบวช 2,458 53.17
ด่านชา้ ง 602 1,307 57.14
บางปลามา้ 3,345 344 51.48
ศรีประจนั ต์ 1,998 50
ดอนเจดยี ์ 474 1,722 59.07
สองพนี่ ้อง 830 999 76.99
สามชกุ 827 280 60.58
อูท่ อง 1,882 639 50
หนองหญา้ ไซ 259 501 80.69
14,563 941 54.46
รวม 209

7,931

มาตรการท่ี 2 ขับเคลื่อนและสนับสนุนการใชข้ ้อมลู และสารสนเทศ
o การคดั กรองภาวะสุขภาพในโปรแกรมHDC ,โปรแกรมLTC,โปรแกรม3Cและแอพพลเิ คช่นั H4U
o ให้คำปรกึ ษาและติดตามการใชข้ ้อมลู สารสนเทศ

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี 67

ตารางท่ี 19 รอ้ ยละของผสู้ งู อายุทมี่ ภี าวะเสีย่ งปญั หาสุขภาพ

อำเภอ คดั กรอง HT รอ้ ยละ คัดกรอง DM ร้อยละ คดั กรอง CVD รอ้ ยละ สขุ ภาพชอ่ งปาก คัดกรอง AMT รอ้ ยละ
เส่ียง เส่ียง เสยี่ ง คัดกรอง เสีย่ ง รอ้ ยละ เสยี่ ง
เมอื งสุพรรณบรุ ี 15,644 21.7 21,351 11.3 7,542 48.2 29,002 1.2
เดิมบางนางบวช 7,837 3,398 16.3 11,168 2,418 10.9 5,256 3,639 48.2 28,535 677 2.4 14,889 361 0.7
ดา่ นชา้ ง 5,100 1,280 5.2 6,914 1,218 4.6 3,747 2,536 45.7 14,854 231 1.6 8,616 107 0.8
บางปลาม้า 6,408 24.4 10,288 12.0 6,666 1,712 57.4 8,635 1,238 14.3 13,348 70 0.4
ศรีประจันต์ 6,502 263 21.6 9,248 316 13.3 4,221 3,827 47.6 13,309 62 0.5 12,437 49 1.0
ดอนเจดีย์ 3,894 1,566 10.5 5,743 1,239 6.6 2,717 2,010 46.4 12,334 534 4.3 7,356 119 1.3
สองพนี่ อ้ ง 10,158 1,407 6.3 15,072 1,233 5.3 8,404 1,261 50.6 7,467 278 3.7 18,526 93 0.4
สามชกุ 5,255 3.8 7,556 2.6 3,236 4,249 50.0 18,540 316 1.7 10,228 76 0.1
อูท่ อง 9,752 407 16.5 14,383 381 11.3 8,439 1,618 49.3 10,224 127 1.2 16,889 1.8
หนองหญา้ ไซ 4,159 639 25.4 6,280 799 9.0 3,942 4,164 55.7 16,947 380 2.2 7,350 6 0.3
รวม 74,709 199 15.8 108,003 199 9.3 54,170 2,194 50.2 6,861 295 4.3 138,641 301 0.9
1,612 1,626 27,210 137,706 4,138 3.0 22
1,055 564 1,204
11,826 9,993

68 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจังหวดั สพุ รรณบรุ ี

ตารางท่ี 19 รอ้ ยละของผ้สู งู อายทุ ี่มภี าวะเสีย่ งปญั หาสขุ ภาพ (ตอ่ )

อำเภอ 2Q ข้อเขา่ หกลม้ BMI

คดั กรอง เสี่ยง รอ้ ยละ คัดกรอง เส่ยี ง ร้อยละ คดั กรอง เสยี่ ง ร้อยละ คดั กรอง เสีย่ ง ร้อยละ

เมอื งสพุ รรณบุรี 28,991 51 0.2 28,927 3,129 10.8 28,972 1,012 3.5 26,260 9,979 38.0

เดิมบางนางบวช 14,924 22 0.1 14,799 670 4.5 14,883 186 1.2 12,102 3,924 32.4

ด่านชา้ ง 8,646 14 0.2 8,605 523 6.1 8,596 231 2.7 6,871 1,799 26.2

บางปลาม้า 13,414 5 0.0 12,903 276 2.1 13,186 155 1.2 12,456 4,821 38.7

ศรปี ระจันต์ 12,415 30 0.2 12,295 924 7.5 12,436 581 4.7 11,060 3,935 35.6

ดอนเจดีย์ 7,670 75 1.0 7,371 383 5.2 7,378 278 3.8 4,654 1,395 30.0

สองพีน่ ้อง 18,460 8 0.0 18,534 520 2.8 18,375 308 1.7 17,510 6,405 36.6

สามชกุ 10,198 3 0.0 10,219 131 1.3 10,226 85 0.8 8,139 2,606 32.0

อทู่ อง 16,130 9 0.1 16,867 2,146 12.7 16,871 1,368 8.1 18,180 6,174 34.0

หนองหญ้าไซ 6,980 2 0.0 7,320 577 7.9 7,085 227 3.2 6,208 1,874 30.2

รวม 117,579 219 0.2 137,840 9,279 6.7 138,008 4,431 3.2 123,440 42,912 34.8

ที่มา : จาก HDC ณ เดอื น 30 กันยายน 2564

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี 69

ตารางที่ 20 ผสู้ งู อายุทม่ี ภี าวะพง่ึ พงิ ไดร้ ับการดูแลตาม Care plan แยกรายอำเภอ

อำเภอ จำนวนท่ีต้องดแู ลตาม Care จำนวนท่สี ามารถดแู ลตาม (รอ้ ยละ)
plan Care plan
385 99.48
เมืองสพุ รรณบรุ ี 387 17 100
52 100
เดิมบางนางบวช 17 192 100
67 100
ดา่ นช้าง 52 94 100
29 100
บางปลามา้ 192 27 100
53 100
ศรปี ระจันต์ 67 14 100
932 99.79
ดอนเจดีย์ 94

สองพ่ีนอ้ ง 29

สามชกุ 27

อู่ทอง 53

หนองหญ้าไซ 14

รวม 930

มาตรการท่ี 3 ประเมนิ มาตรฐานแบบ New normal

1. นเิ ทศกำกับและประเมนิ ตำบลท่มี ีการดูแลผู้สูงอายทุ ีม่ ภี าวะพ่ึงพงิ ระยะยาว LTC ผา่ นเกณฑ์
6 องคป์ ระกอบทกุ ตำบล

2. ขับเคลื่อนตำบลท่มี กี ารดแู ลผสู้ ูงอายุที่มีภาวะพึง่ พิงระยะยาวเข้าร่วมกองทุน สปสช.
3. ประเมินชมรมผู้สงู อายคุ ณุ ภาพ
4. ขบั เคลื่อนการทำงานและประเมินวดั สง่ เสริมสขุ ภาพผ่านเกณฑ์มาตรฐาน 174 วัด
(ระดับพ้นื ฐานจำนวน 155 วัด , ระดับกา้ วหนา้ จำนวน 14 วดั ,ระดบั ยงั่ ยืนจำนวน 5 วัด)

70 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบุรี

ตารางท่ี 21 จำนวนชมรมและโรงเรียนผู้สูงอายุ จำแนกรายอำเภอ
อำเภอ จำนวนชมรมผ้สู งู อายุ จำนวนโรงเรยี นผสู้ งู อายุ

เมอื งสพุ รรณบุรี 29 3
เดมิ บางนางบวช 19 2
ดา่ นช้าง 8 2
บางปลามา้ 27 8
ศรปี ระจนั ต์ 15 0
ดอนเจดยี ์ 15 1
สองพี่นอ้ ง 26 1
สามชุก 15 2
อทู่ อง 27 3
หนองหญา้ ไซ 5 1
รวม 186 23

ตารางท่ี 22 จำนวนตำบลดำเนินการ LTC แยกรายอำเภอ

อำเภอ จำนวน ผา่ นเกณฑ์
20
เมืองสพุ รรณบรุ ี 20 14
7
เดมิ บางนางบวช 14 14
9
ด่านช้าง 7 5
15
บางปลามา้ 14 7
13
ศรีประจันต์ 9 6
110
ดอนเจดีย์ 5

สองพน่ี ้อง 15

สามชกุ 7

อ่ทู อง 13

หนองหญ้าไซ 6

รวม 110

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี 71

มาตรการท่ี 4 สง่ เสรมิ นวัตกรรม/ผลงานเด่น/งานวิจยั มาตรการท่ี 4 ส่งเสรมิ นวัตกรรม/ผลงานเด่น/งานวจิ ยั
มอบรางวัลและคัดเลอื กผลงานเด่นเขา้ ประกวดระดับเขต ศนู ย์อนามยั ที่ 5 ราชบรุ ี

1.ชมรมผู้สงู อายดุ ีเดน่ จำนวน 1 รางวัล
2.Caregiver ดีเดน่ จำนวน 1 รางวัล
3.Care manager ดีเดน่ จำนวน 1 รางวลั
4.ตำบลท่มี รี ะบบการสง่ เสริมสุขภาพดแู ลผูส้ งู อายุระยะยาว (Long Term Care) ในชุมชน
ผา่ นเกณฑ์ ดีเดน่ 1 รางวลั
5. มอบรางวลั เชดิ ชเู กยี รติผสู้ ูงอายุ 100 ปที ี่สุขภาพดี 6 คน 6 รางวลั ผลงานนวัตกรรมเดน่ 5
ผลงาน
6. คดั เลอื กพระคิลานปุ ัฏฐาก, CM,CG,ตำบลLTC,ชมรมผสู้ งู อายุ ,นวตั กรรมเด่น เข้าประกวด
ระดบั เขต อย่างละ1 รางวัล
มาตรการที่ 5 การสนบั สนนุ ให้ความร่วมมอื กบั ภาคเี ครอื ข่าย
o มีการจัดต้ังคลินิกผู้สูงอายุในรพ.ขนาดM2 ขึ้นไปได้ 2 แห่ง (รพศ.เจ้าพระยายมราช และรพท.สมเด็จ
พระสังฆราชองค์ท่ี17) ยังไม่ได้ดำเนินงาน 1 แห่ง (รพช.อทู่ อง)
o สนับสนุนอำเภอในการควบคุมกำกับมาตรฐานการดูแลศูนย์พ่ึงพิงผู้สูงอายุ( ศูนย์บ้านพักคนชราวัด
กลาง อ.บางปลาม้า และศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุเกาะแก้ว
ต.หัวโพธิ์ อ.สองพี่นอ้ ง)
o สนับสนุนสาขาสมาคมสภาผู้สูงอายุแห่งประเทศไทยฯ จังหวัดสุพรรณบุรี ในการดำเนินกิจกรรม
ส่งเสรมิ สุขภาพผู้สงู อายุ

o ผลักดันเครือข่ายองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและจังหวัดเพ่ือให้เกิด Day care ( สถานที่พักพิง

ผู้สูงอายุแบบช่วั คราว เทศบาลบ้านโพธ์ิ )

72 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี

สถานการณแ์ ละสภาพปัญหาสุขภาพชอ่ งปาก (Base line)

ตารางท่ี 23 สถานการณส์ ุขภาพช่องปาก จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี

กลมุ่ อายุ สภาวะทนั ตสขุ ภาพ จงั หวัดสุพรรณบรุ ี เปา้ ประสงค์ /ผลลัพธ์

ปี 2560 ปี 2561 ปี 2562 ปี 2564

18 เดอื น ปราศจากฟนั น้ำนมผุ 93.4 96.0 95.4 ไม่นอ้ ยกวา่ รอ้ ยละ 95
ค่าเฉลย่ี ฟนั ผุ อุด ถอน (dmft) (ซ/่ี คน)
0.3 0.2 0.3 -

3 ปี ปราศจากฟนั น้ำนมผุ 62.7 63.3 61.9 ไมน่ ้อยกวา่ ร้อยละ 73
ค่าเฉล่ียฟนั ผุ อุด ถอน (dmft) ( ซ/ี่ คน) 1.6 1.7 1.7

เดก็ อายุ ปราศจากฟันแทผ้ ุ 64.3 68.3 70.3 ไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ 71
12 ปี ค่าเฉลีย่ ฟนั ผุ อุด ถอน (DMFT) (ซ่ี/คน)
ฟนั ดี ไมม่ ีผุ (Cavity Free) 0.8 0.7 0.7 -

78.7 83.4 84.5 ไม่นอ้ ยกว่าร้อยละ 82

ผู้สูงอายุ มีฟันใช้งานอยา่ งน้อย 20 ซี่ หรือ 4 คู่สบ - 57 52.1 ไม่น้อยกว่าร้อยละ 70

ทกุ กลุ่มวัย อตั ราการเข้าถงึ บรกิ ารสขุ ภาพช่องปาก 31.9 30.3 30.6 ไมน่ อ้ ยกว่าร้อยละ 40

หมายเหตุ : - สำรวจสภาวะชอ่ งปากของประชาชน จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ปี 2560-2562

- ปี 2563-2564 ไมม่ ผี ลการสำรวจสภาวะชอ่ งปากจังหวดั สุพรรณบรุ ี เนอื่ งจากสถานการณโ์ รคติดเชอ้ื COVID-19

แผนภูมิที่ 1 รอ้ ยละของเด็กอายุ 3 ปี ปราศจากฟันผใุ นฟนั นำ้ นม (Caries Free) ปี 2561 – 2562

100

80 61.9 เปา้ หมาย ปี 2564 ร้อยละ 73
62.2

ร้อยละ 60

40

20

0 เดมิ บางฯ ดา่ นชา้ ง บางปลาม้า ศรีประจนั ต์ ดอนเจดีย์ สองพนี่ ้อง สามชกุ อทู่ อง หนองหญา้
ไซ
สพุ รรณบรุ ี เมอื ง 70.2 59.9 69 54.4 64.6 62.8 67.1
74.4 57.6 70.4 61.7 60 67.1 68.9
ปี 2561 62.2 60.4 62.2 49.3
ปี 2562 61.9 47.5
65.3 55.6

เด็กอายุ 3 ปี ปราศจากฟันผุ( Caries Free) ในฟันน้ำนม ร้อยละ 61.9 (สำรวจสภาวะช่องปาก
ของประชาชนจังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2562) ยังไม่ผ่านเกณฑ์ (ร้อยละ 73) อำเภอท่ีมีเดก็ อายุ 3 ปี ปราศจากฟนั ผุ
สงู ที่สุดและผ่านเกณฑ์คือ อ.เดมิ บางนางบวช ร้อยละ 74.4 รองลงมาและไม่ผ่านเกณฑ์คือ อ.บางปลาม้า ร้อยละ
70.4 และ อ.สามชุก รอ้ ยละ 68.9

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี 73

แผนภูมิที่ 2 รอ้ ยละเดก็ อายุ 12 ปี ปราศจากฟันผใุ นฟนั แท้ (Caries Free) จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ปี 2561-2562

รอ้ ยละ เป้าหมาย ปี 2564 รอ้ ยละ 71

100 70.3
68.3
80

60

40

20

0 เดมิ บางฯ ด่านช้าง บางปลาม้า ศรปี ระจนั ต์ ดอนเจดยี ์ สองพนี่ อ้ ง สามชกุ อทู่ อง หนองหญา้
ไซ
สุพรรณบุรี เมอื ง

ปี 2561 68.3 67.4 75.9 61.9 62.8 72.4 69.5 64.6 64.6 72.1 77.6

ปี 2562 70.3 64.3 70.3 67.6 73.5 68.4 71.4 64.5 83.8 76 83.7

เด็กอายุ 12 ปี ปราศจากฟันผุ (Caries Free) ในฟันแท้ ร้อยละ 70.3 (สำรวจสภาวะช่องปาก

ของประชาชนจังหวัดสุพรรณบุรี ปี 2562) ไม่ผ่านเกณฑ์ (ร้อยละ 71) อำเภอที่มีเดก็ ปราศจากฟันแท้ผุ (Caries

Free) ในฟนั แทส้ งู ท่ีสุดและผา่ นเกณฑค์ อื อ.สามชกุ รอ้ ยละ 83.8 รองลงมาคอื อ.หนองหญ้าไซ ร้อยละ 83.7 และ

อ.บางปลาม้า ร้อยละ 73.5 อำเภอที่ปราศจากฟนั ผุ (Caries Free) ในฟนั แท้น้อยทส่ี ุดคือ อ.เมืองสุพรรณบุรี ร้อย

ละ 64.3 รองลงมาคือ อ.สองพน่ี อ้ ง และ อ.ดา่ นช้าง รอ้ ยละ 64.5, 67.6 ตามลำดบั

ตารางท่ี 24 อัตรากำลงั ทันตบุคลากร จงั หวัดสุพรรณบุรี ปี 2564

ระดับ ระดับทตุ ิภูมิ – ตตยิ ภูมิ ระดบั ปฐมภูมิ รวม
รพ.สต. (คน) ทง้ั สน้ิ
CUP หนว่ ย โรงพยาบาล (คน) จำนวน ทันตาภิบาล/นวก. (รพ. และ
บริการ ทันต ทนั ตาภบิ าล/นวก. รวม (แห่ง) (ทนั ตสาธารณสุข) รพ.สต.)
29 17 44
แพทย์ (ทันตสาธารณสุข) 25 14 28
22 11 26
รพ.เจา้ พระยายมราช A 22 5 27 16 7 18
20 9 19
รพ.สมเด็จพระสังฆราช องคท์ 1ี่ 7 M1 12 2 14 17 7 16
14 7 16
รพ.อู่ทอง M2 10 2 12 94 15
13 6 15
รพ.ดา่ นช้าง F1 7 4 11 95 13

รพ.เดิมบางนางบวช F1 9 2 11 174 87 210

รพ.บางปลามา้ F2 6 39

รพ.ศรีประจนั ต์ F2 7 29

รพ.ดอนเจดีย์ F2 7 4 11

รพ.สามชุก F2 7 29

รพ.หนองหญา้ ไซ F2 5 38

รวม 10 92 29 121

จังหวัดสุพรรณบุรี มที ันตบุคลากรผู้ให้บรกิ ารสุขภาพช่องปาก (ส่งเสริม ปอ้ งกัน รักษา และฟืน้ ฟู
สภาพสภาพช่องปาก) จำนวนทัง้ ส้ิน 210 คน ประกอบด้วย ทันตแพทย์ในโรงพยาบาล (10 แห่ง) จำนวน 92 คน

74 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบุรี

ทันตาภิบาล/นักวิชาการสาธารณสุข (ทันตสาธารณสุข) ในโรงพยาบาล จำนวน 29 คน และทันตาภิบาล/
นักวิชาการสาธารณสุข (ทันตสาธารณสุข) ในหน่วยบริการปฐมภูมิ (รพ.สต.) จำนวน 87 คน ปฏิบัตงิ านประจำ
ใน รพ.สต. 87 แหง่ คิดเปน็ ร้อยละ 50 ของ รพ.สต.ท้ังหมด 174 แห่ง

ตารางที่ 25 ตัวชี้วดั การดำเนนิ งานทนั ตสาธารณสขุ ปีงบประมาณ 2564

ตัว ตัวชวี้ ดั /กิจกรรม เกณฑ/์ เปา้ หมาย
ช้วี ดั ร้อยละ 60

1 รอ้ ยละอำเภอทจ่ี ดั บรกิ ารสขุ ภาพชอ่ งปากในรพ.สต./ศสม.ทมี่ ีคุณภาพตามเกณฑ์ ร้อยละ 50

(7 กลุ่มเปา้ หมาย 15 กจิ กรรม) ร้อยละ 50

1.1 การตรวจสขุ ภาพช่องปาก หญิงตั้งครรภ์ รอ้ ยละ 50

1.2 บรกิ ารฝึกแปรงฟันแบบลงมอื ปฏิบตั ิและ Plaque control หญิงตัง้ ครรภ์ รอ้ ยละ 40
เขตสุขภาพละ
1.3 บรกิ ารทนั ตกรรม (เช่น ขูดหินน้ำลาย อุดฟนั ) หญงิ ตั้งครรภ์ 1รพ. 1ดา้ น
≥รอ้ ยละ 75
1.4 ตรวจสุขภาพช่องปาก เดก็ 0-2 ปี ≥ร้อยละ 50
≥ร้อยละ 50
1.5 ฝึกพอ่ แม/่ ผู้ดแู ลเดก็ แปรงฟนั แบบลงมือปฏบิ ตั ิ เด็ก 0-2 ปี

1.6 ทาฟลอู อไรด์วานิชเด็กในคลนิ กิ สง่ เสรมิ สขุ ภาพเดก็ ดี เดก็ 0-2 ปี

1.7 ตรวจสุขภาพช่องปาก เดก็ 3-5 ปี

1.8 ทาฟลอู อไรด์วานชิ เดก็ ทเี่ ปน็ กล่มุ เส่ียง อยา่ งน้อยปีละ 1 ครัง้ เด็ก 3-5 ปี

1.9 บรกิ ารทันตกรรมในเด็กอายุ 3-5 ปี

1.10 ตรวจสขุ ภาพชอ่ งปากเดก็ อายุ 6-12 ปี

1.11 บริการเคลือบหลมุ รอ่ งฟนั กรามแท้ซท่ี ี่ 1 ในเดก็ อายุ 6-ปี

1.12 บรกิ ารทันตกรรม เดก็ อายุ 6-12 ปี

1.13 ตรวจคัดกรองสุขภาพช่องปากในผู้ปว่ ยเบาหวาน

1.14 บรกิ ารทนั ตกรรมในกล่มุ ผู้มอี ายุ 15-59 ปี (วัยทำงาน)

1.15 ตรวจสขุ ภาพชอ่ งปากผู้สงู อายุ

2 อัตราการใชบ้ รกิ ารสขุ ภาพชอ่ งปากของประชาชนในพ้ืนที่

3 จำนวนศูนย์ความเปน็ เลิศทางการแพทย์ สาขาสุขภาพช่องปาก 4 ดา้ น

(1. มะเร็งในชอ่ งปาก 2. ปากแหวง่ เพดานโหว่ 3. ทนั ตกรรมเดก็ 4. ทนั ตกรรมผสู้ งู อาย)ุ

4. การเข้าถึงบรกิ ารบางกลมุ่ วยั เปน็ การจำเพาะ (free schedule)

4.1 บรกิ ารตรวจสขุ ภาพชอ่ งปากและขัดทำความสะอาดฟันในหญิงตง้ั ครรภโ์ ดยทันต

บคุ ลากร

4.2 บรกิ ารเคลอื บ/ทาฟลอู อไรด์ เดก็ อายุ 4-12 ปี

4.3 บริการเคลอื บหลมุ รอ่ งฟันกรามแท้ในกลุม่ เดก็ อายุ 6-12 ปี

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี 75

สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี จัดให้มีการดำเนินงานบริการส่งเสริม ป้องกันโรค รกั ษาและ
ฟ้นื ฟูสภาพเพ่อื เก็บรักษาฟันในทกุ กลุ่มอายุ และพฒั นาระบบบรกิ ารสุขภาพ สาขาสขุ ภาพช่องปากแบบบรู ณาการ
จัดให้มีบริการที่ครอบคลุมทุกกลุ่มวัย ท้ังน้ีเพ่ือลดอัตราการเกิดโรคฟันผุ ลดการสูญเสียฟันและเพิ่มการเข้าถึง
บรกิ ารสขุ ภาพช่องปาก ดงั นี้

การดำเนนิ งานสรา้ งเสรมิ สุขภาพป้องกนั โรค การบรกิ าร และฟนื้ ฟสู ขุ ภาพช่องปาก ตามกลุ่มวัย

1. กลุม่ สตรีและเดก็ ปฐมวยั

1.1 กลุม่ หญิงตงั้ ครรภ์

ตารางท่ี 26 การดำเนินงานสร้างเสรมิ สขุ ภาพป้องกนั โรค การบริการ และฟน้ื ฟสู ขุ ภาพชอ่ งปาก กล่มุ หญิงต้งั ครรภ์

กจิ กรรม เมือง เดมิ บาง ดา่ น บาง ศรี ดอน สองพ่ี สาม อู่ หนอง สุพรรณ
นางบวช ช้าง ปลาม้า ประจนั ต์ เจดยี ์ นอ้ ง ชุก ทอง หญา้ ไซ บรุ ี

1. หญิงตงั้ ครรภ์ หญิงตั้งครรภ์ 606 228 364 224 236 195 626 146 493 210 3328
138 166 59 306 70 1390
ได้รบั การตรวจ ผลงาน 141 141 186 100 83 70.7 26.5 40.4 62.0 33.3 41.7
สุขภาพช่องปาก ร้อยละ 23.2 61.8 51.1 44.6 35.1

2. หญงิ ตั้งครรภ์ หญิงตงั้ ครรภ์ 606 228 364 224 236 195 626 146 493 210 3328
138 162 80 310 73 1278
ไดร้ ับการฝกึ แปรงฟัน ผลงาน 133 147 181 28 26 70.7 25.8 54.7 62.8 34.7 38.4
แบบลงมอื ปฏบิ ตั ิ
138 166 59 306 70 1390
และ Plaque รอ้ ยละ 21.9 64.4 49.7 12.5 11.0 131 155 55 292 60 1188
control

3. หญงิ ตั้งครรภ์ หญงิ ต้ังครรภ์ 141 141 186 100 83
ไดร้ บั บรกิ าร
(Dental)

ทนั ตกรรม ผลงาน 127 135 155 30 47

แผนภมู ิที่ 3 หญงิ ต้งั ครรภ์ ได้รับการตรวจสุขภาพชอ่ งปาก และได้รบั การฝึกแปรงฟันแบบลงมอื ปฎบิ ัตแิ ละ
Plaque control ปงี บประมาณ 2564

ร้อยละ ตรวจสุขภาพช่องปาก ฝึกแปรงฟนั และ plaque control

80 70.7 70.7

60 61.8 64.4 62.0 62.8
51.149.7
54.7

40 44.6 40.4 41.7 38.4
26.5 25.8 33.3 34.7
35.1
23.2 21.9
20
12.5 11.0

0

เมอื ง เดมิ บางฯ ดา่ นช้าง บางปลามา้ ศรีประจนั ต์ ดอนเจดีย์ สองพี่นอ้ ง สามชุก อูท่ อง หนองหญ้าไซ สุพรรณบรุ ี

76 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี

หญิงตั้งครรภ์ที่คลอดในปีงบประมาณ 2564 ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก ร้อยละ 41.7 ไดร้ ับ
การฝึกแปรงฟันแบบลงมือปฏบิ ัติ และ Plaque control ร้อยละ 38.4 และได้รับบริการทันตกรรม ร้อยละ 85.4
(หญิงหลังคลอดท่ีได้รบั การตรวจสุขภาพช่องปากและวางแผนการรักษา) อำเภอที่ให้บริการตรวจสุขภาพชอ่ งปาก
ไดม้ ากท่ีสดุ คอื อ.ดอนเจดีย์ รอ้ ยละ 70.7 รองลงมาคอื อ.อทู่ อง และ อ.เดิมบางนางบวช รอ้ ยละ 62.0 และรอ้ ยละ
61.8 ตามลำดับ น้อยท่ีสุดคือ อ.เมือง ร้อยละ 23.2 หญิงต้ังครรภ์ที่ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก (ตรวจ
และวางแผนการรักษา, dental) ได้รับบริการทันตกรรม ร้อยละ 85.4 อำเภอที่ให้บริการทันตกรรมแก่หญิง
ตง้ั ครรภ์ได้สูงท่ีสุดคือ อ.เดิมบางนางบวช ร้อยละ 95.7 รองลงมาคือ อ.อู่ทอง และ อ.สองพ่ีน้อง ร้อยละ 95.4
และร้อยละ 93.3 ตามลำดับ นอ้ ยทส่ี ุดคอื อ.บางปลามา้ รอ้ ยละ 30.0

1.2 กลมุ่ เดก็ อายุ 0-2 ปี

ตารางที่ 27 การดำเนนิ งานสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพปอ้ งกันโรค การบริการ และฟืน้ ฟสู ุขภาพชอ่ งปาก กลุม่ เด็กอายุ 0-2 ปี

กจิ กรรม เมือง เดิมบาง ดา่ น บางปลา ศรี ดอน สองพ่ี สาม อู่ หนอง สพุ รรณ
นางบวช ช้าง มา้ ประจนั ต์ เจดีย์ นอ้ ง ชกุ ทอง หญ้าไซ บุรี

1. เด็กอายุ 0-2 ปี จำนวน 2949 1333 1831 1309 1193 940 2493 840 2280 1057 16225
ได้รบั การตรวจ ผลงาน 617 311 554 290 294 162 602 279 549 255 3913
สขุ ภาพช่องปาก รอ้ ยละ 20.9 23.3 30.2 22.1 24.6 17.2 24.1 33.2 24.0 24.1 24.1

2. พ่อแม/่ ผ้ดู แู ลเด็ก ผลงาน 867 498 712 454 434 387 802 410 914 374 5850
0-2 ปี ไดร้ ับการฝกึ
รอ้ ยละ 29.4 37.3 38.8 34.6 36.3 41.1 32.1 48.8 40.9 35.3 36.0
แปรงฟนั

3. เด็กอายุ 0-2 ปี ผลงาน 369 315 505 336 241 299 710 350 625 297 4047
ได้เคลอื บ/ทา รอ้ ยละ 12.5 23.6 27.5 25.6 20.2 31.8 28.4 41.6 27.4 28.1 24.9
ฟลูออไรด์

แผนภมู ทิ ่ี 4 เด็กอายุ 0-2 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก และพอ่ แม/่ ผูด้ ูแลเดก็ ไดร้ บั การฝึกแปรงฟนั

ปงี บประมาณ 2564

รอ้ ยละ ตรวจสขุ ภาพชอ่ งปากเด็ก เคลอื บ/ทาฟลูออไรด์

60

50 41.6

40 23.3 18.0 30.2 27.5 25.6 31.8 33.2 24 27.4 24.1 28.1 24.1 36.0
30 24.1 28.4
20 22.1 24.6 20.2
20.9 17.2

12.5

10

0

เมือง เดมิ บางฯ ด่านชา้ ง บางปลาม้า ศรปี ระจันต์ ดอนเจดยี ์ สองพนี่ ้อง สามชกุ อทู่ อง หนองหญา้ ไซ สุพรรณบุรี

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบรุ ี 77

ตรวจคัดกรองสุขภาพช่องปากเด็กและประเมินความเส่ียง เด็กอายุ 0-2 ปี ได้รับการตรวจสุขภาพ
ช่องปาก ร้อยละ 24.1 พอ่ แม่/ผู้ดูแลเด็ก ไดร้ ับการฝึกแปรงฟันแบบลงมือปฏบิ ัติ ร้อยละ 36.0 และเคลือบ/ทา
ฟลอู อไรด์ความเข้มข้นสูงเฉพาะที่เพอ่ื ป้องกนั ฟันผุ ครอบคลุมรอ้ ยละ 24.9

1.3 กลมุ่ เดก็ อายุ 3-5 ปี

ตารางที่ 28 การดำเนนิ งานสรา้ งเสริมสขุ ภาพป้องกันโรค การบริการ และฟนื้ ฟสู ุขภาพช่องปาก กลุ่มเด็กอายุ 3-5 ปี

กิจกรรม เมอื ง เดิมบาง ด่าน บางปลา ศรี ดอน สองพี่ สาม อทู่ อง หนอง สพุ รรณ
นางบวช ช้าง มา้ ประจันต์ เจดีย์ น้อง ชกุ หญ้าไซ บรุ ี
1. เดก็ อายุ 3-5 ปี 1354 1142 944
ได้รบั การตรวจ จำนวน 2717 1264 1639 210 308 243 2745 883 2344 936 15995

สุขภาพช่องปาก ผลงาน 531 609 811 15.5 26.9 25.7 782 459 770 347 5070

รอ้ ยละ 19.5 48.1 49.4 28.4 51.9 32.8 36.0 31.7

2. เดก็ อายุ 3-5 ปี ผลงาน 480 710 950 229 376 307 1012 199 475 408 5446

ได้รบั การเคลือบ/ ร้อยละ 17.6 56.1 57.9 16.9 32.9 32.5 36.8 56.5 20.2 42.3 34.0
ทาฟลูออไรด์

3. เดก็ อายุ 3-5 ปี ผลงาน 702 757 1050 360 435 347 1128 541 889 471 6680
ได้รบั บรกิ าร
ทันตกรรม ร้อยละ 25.8 59.8 64.0 26.5 38.0 36.7 41.0 61.2 37.9 48.9 41.7

แผนภูมิที่ 5 เดก็ อายุ 3-5 ปี ได้รบั การตรวจสขุ ภาพช่องปาก และไดร้ บั การเคลือบ/ทาฟลูออไรด์
ปงี บประมาณ 2564

ตรวจสขุ ภาพช่องปาก เคลือบ/ทาฟลูออไรด์
ร้อยละ ตรวจสขุ ภาพชอ่ งปาก
80

60 18.0 57.9 56.5
48.1 49.4 51.9

40 32.9 25.7 32.528.4 36.8 32.8 36.0 42.3 31.7 34.0
20 19.5 17.6 26.9 20.2
15.5 16.9

0

เมอื ง เดมิ บางฯ ด่านชา้ ง บางปลามา้ ศรปี ระจนั ต์ ดอนเจดีย์ สองพ่ีนอ้ ง สามชกุ อทู่ อง หนองหญา้ ไซ สพุ รรณบรุ ี

เด็กอายุ 3-5 ปี ส่วนใหญ่อยู่ในโรงเรียนช้ันอนุบาลและสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย ดำเนินกิจกรรม
ส่งเสริมป้องกันโรคในช่องปาก ได้แก่ การตรวจและเฝ้าระวังปัญหาสุขภาพช่องปาก การแปรงฟันหลังอาหาร
กลางวันทุกวัน การจัดอาหารว่างท่ีมีคุณค่าทางโภชนาการและไม่เสี่ยงต่อฟันผุ การเลิกดูดนมจากขวด และการ
เคลือบ/ทาฟลูออไรด์เพอื่ ป้องกันฟันผุ เป็นต้น มีความครอบคลุมตรวจสุขภาพชอ่ งปาก ร้อยละ 31.7 เคลือบ/ทา
ฟลอู อไรดเ์ ฉพาะท่ี ร้อยละ 34.0 และได้รับบริการทนั ตกรรม ครอบคลมุ ร้อยละ 41.7

78 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบรุ ี

2. กลมุ่ วัยเรยี นและวัยรนุ่

ตารางที่ 29 การดำเนนิ งานสร้างเสรมิ สุขภาพป้องกนั โรค การบริการ และฟน้ื ฟสู ขุ ภาพช่องปาก กลุม่ วัยเรียนและวัยรนุ่

กจิ กรรม เมอื ง เดิมบาง ด่าน บาง ศรี ดอน สอง สาม อู่ หนอง สพุ รรณ
1. เดก็ อายุ 6 ปี นางบวช ชา้ ง ปลาม้า ประจันต์ เจดีย์ พี่น้อง ชุก ทอง หญา้ ไซ บุรี

จำนวน 1054 482 624 511 430 360 1095 374 866 423 6219

ได้รบั การเคลอื บ ผลงาน 15 51 4 4 4 1 23 50 9 37 198

หลุมรอ่ งฟนั แท้ ร้อยละ 1.4 10.5 0.6 0.7 0.9 0.2 2.1 13.3 1.0 8.7 3.1

2. เด็กอายุ 6-12 ปี จำนวน 9141 4073 4583 4129 3540 2924 9231 2770 7320 3241 50952
ได้รับการตรวจ ผลงาน 1018 2020 1433 286 875 401 2805 1495 3248 1547 15128
สขุ ภาพช่องปาก รอ้ ยละ 11.1 49.5 31.2 6.9 24.7 13.7 30.3 53.9 44.3 47.7 29.6

3. เด็กอายุ 6-12 ปี จำนวน 9141 4073 4583 4129 3540 2924 9231 2770 7320 3241 50952
ผลงาน 1654 2379 1812 613 1189 703 4039 1696 3483 1873 19441
ไดร้ ับบรกิ าร

ทนั ตกรรม รอ้ ยละ 18.0 58.4 39.5 14.8 33.5 24.0 43.7 61.2 47.5 57.7 38.1

หมายเหตุ : จากรายงาน HDC กลมุ่ รายงานมาตรฐาน >> ข้อมลู เพื่อตอบสนอง Service Plan สาขาสุขภาพชอ่ งปาก

แผนภมู ทิ ่ี 6 เด็ก 6-12 ปี ไดร้ ับการตรวจสุขภาพชอ่ งปากและไดร้ ับบริการทันตกรรม ปีงบประมาณ 2564

รอ้ ยละ ตรวจสุขภาพช่องปาก บริการทนั ตกรรม

80 สุขภาพช่องปาก
61.2
60 18.0 53.9 44.3 57.7 38.1
47.5 44.7
40 49.5 43.7
39.5 33.5
20 30.3 29.6
31.2 24.7
0 14.8
18 6.9 24
11.1
13.7

เมือง เดิมบางฯ ดา่ นชา้ ง บางปลาม้า ศรปี ระจนั ต์ ดอนเจดีย์ สองพนี่ ้อง สามชกุ อูท่ อง หนองหญา้ ไซ สพุ รรณบรุ ี

ปีงบประมาณ 2564 เกิดสถานการณ์โรค COVID-19 ส่งผลให้หน่วยบริการไม่สามารถ
ให้บริการทางทันตกรรมในหัตถการที่มีการฟุ้งกระจายของละอองฝอยและหัตถการท่ียังไม่มีความจำเป็น
เร่งด่วนถูกเล่ือนการให้บริการออกไปก่อน โรงเรียนปิดการเรียนการสอน ผลการดำเนินงานค่อนข้างน้อย
นักเรียนประถมศึกษา (อายุ 6-12 ปี) ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก ครอบคลุม ร้อยละ 29.6 พื้นที่ที่มีผลการ
ดำเนินงานสูงท่ีสุด คอื อ.สามชกุ ร้อยละ 53.9 รองลงมาคอื อ.เดมิ บางนางบวช และ อ.อทู่ อง ร้อยละ 49.5, 43.3
ตามลำดับ และได้รบั บริการทนั ตกรรม ครอบคลุม ร้อยละ 38.1 พื้นท่ที ี่มีผลการดำเนนิ งานสงู ท่ีสุด คือ อ.สามชกุ
รอ้ ยละ 61.2 รองลงมาคอื อ.เดมิ บางนางบวช และ อ.หนองหญา้ ไซ ร้อยละ 58.4, 57.7 ตามลำดบั

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี 79

3. กลมุ่ ผู้สูงอายุ

ตารางที่ 30 บรกิ ารส่งเสริมป้องกันโรคในชอ่ งปาก บรกิ ารทันตกรรม และฟ้นื ฟสู ภาพช่องปากผู้สงู อายุ

กิจกรรม เมอื ง เดมิ บาง ดา่ น บาง ศรี ดอน สองพ่ี สาม อู่ หนอง สุพรรณ
นางบวช ช้าง ปลามา้ ประจนั ต์ เจดยี ์ นอ้ ง ชกุ ทอง หญ้าไซ บรุ ี

1. ผสู้ ูงอายุได้รับ จำนวน 31,496 15,276 9,731 14,797 12,961 8,129 20,350 11,125 19,947 9,185 152,994
การตรวจสขุ ภาพ ผลงาน 2,196 913 2,603 380 1,801 135 611 2,326 1,707 799 13,471
ช่องปาก รอ้ ยละ 6.97 5.98 26.75 2.57 13.90 1.66 3.00 20.91 8.56 8.70 8.80

2. ผสู้ งู อายตุ ดิ บา้ น จำนวน 894 321 155 279 506 283 336 224 407 198 3,603
ตดิ เตียง ได้รบั การ 0 47 1 23 77 32 39 357
การตรวจสขุ ภาพ ผลงาน 80 10 48 0 9.29 0.35 6.85 34.3 7.86 19.70 9.91

ช่องปาก ร้อยละ 8.95 3.12 30.9

3. ผสู้ งู อายุไดร้ บั เป้าหมาย 100 50 70 60 80 45 80 60 50 60 655

บริการใส่ฟันเทียม ผลงาน 72 74 88 49 96 60 56 61 25 66 647
(ฟนั เทยี มพระราชทาน) ร้อยละ 72.0 148.0 125.7 81.6 120.0 133.3 70.0 101.6 50.0 110.0 98.8

แผนภูมทิ ี่ 7 ผสู้ งู อายุและผสู้ งู อายตุ ิดบ้าน ติดเตยี ง ไดร้ ับการตรวจสขุ ภาพช่องปาก ปงี บประมาณ 2564

รอ้ ยละ ผสู้ ูงอายุ ผู้สงู อายุติดบา้ นตดิ เตยี ง
40
30.9 34.3
30 26.7

20 20.9 19.7

13.9

10 6.9 8.9 5.9 9.2 6.8 8.5 7.8 8.7 8.0 9.9
1.6 3.0
3.1 2.5 0.3
0
0

เมอื ง เดิมบางฯ ด่านช้าง บางปลาม้า ศรปี ระจนั ต ดอนเจดยี ์ สองพ่นี อ้ ง สามชุก อูท่ อง หนองหญา้ ไซ สุพรรณบุรี

จัดบริการส่งเสริม ป้องกัน รักษา และฟ้ืนฟูสภาพช่องปากแก่ผู้สูงอายุ สนับสนุนให้ผู้สูงอายุเกิด
พฤติกรรมดูแลสุขภาพช่องปากพื้นฐานที่ถูกต้องด้วยตนเอง สามารถเข้าถึงบริการที่จำเป็น จัดบริการส่งเสริม
ป้องกันโรคในช่องปากตามชุดสิทธิประโยชน์ทางทันตกรรม ผู้สูงอายุได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากครอบคลุม
ร้อยละ 8.80 ผู้สูงอายุติดบ้าน ติดเตียงได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก ครอบคลุมร้อยละ 9.91 และได้รับบริการ
ใส่ฟันเทียม ในโครงการฟันเทียมพระราชทาน (CD และ TP>16ซี่) จำนวน 647 ราย คิดเป็นร้อยละ 98.8
(เป้าหมาย 655 ราย)

80 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบุรี

4. บริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรคในช่องปากที่มุ่งเน้นการเข้าถึงบริการบางกลุ่มวัย
เป็นการจำเพาะ (Fee Schedule) ปงี บประมาณ 2564

สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สุพรรณบรุ ี ได้จัดใหม้ บี ริการสรา้ งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคใน
ชอ่ งปากท่ีจ่ายตามรายการบริการ (fee schedule) ในหญิงตง้ั ครรภ์และเด็กวัยเรยี น (4-12 ป)ี โดยมีเปา้ หมาย
เพ่ือเพ่ิมการเข้าถึงและความครอบคลุมบริการสร้างเสริมสุ ขภาพและป้องกันโรคในช่องปากสำหรับหญิ ง
ตั้งครรภ์และเด็กวัยเรียนทุกสิทธิ การบริการได้รับอัตราชดเชยค่าบริการ จากสำนักงานหลักประกันสุขภาพ
แห่งชาติ ผลการดำเนนิ งานดังน้ี
ตารางที่ 31 บรกิ ารสร้างเสริมสขุ ภาพและป้องกันโรคในชอ่ งปากท่มี ่งุ เนน้ การเขา้ ถงึ บรกิ าร (fee schedule)

1. หญงิ ตัง้ ครรภ์ 2. เดก็ อายุ 4-12 ปี 3. เดก็ อายุ 6-12 ปี
ไดร้ ับการ
อำเภอ ไดร้ ับการตรวจสขุ ภาพชอ่ งปาก ไดร้ บั การเคลอื บ/
และขัดทำความสะอาดฟัน ทาฟลอู อไรด์ เคลือบหลมุ รอ่ งฟัน
(คน)
(คน) (คน)
เป้าหมายรอ้ ยละ 50
เป้าหมายร้อยละ 75 เปา้ หมายรอ้ ยละ 50
จำนวน ผลงาน ร้อยละ จำนวน ผลงาน รอ้ ยละ
หญิงท่ไี ดร้ บั ผลงาน รอ้ ยละ 11,030 2,719 24.7
การฝากครรภ์ 9,150 129 1.4
4,073 377 9.3
เมอื งสพุ รรณบรุ ี 821 3 0.4 4,583 39 0.9
4,129 18 0.4
เดมิ บางนางบวช 332 38 11.4 4,929 3,944 80.0 3,540 3 0.1
2,924 0 0.0
ด่านชา้ ง 550 6 1.1 5,683 3,743 65.9 9,231 203 2.2
2,770 320 11.6
บางปลามา้ 342 3 0.9 5,024 321 6.4 7,320 49 0.7
3,241 152 4.7
ศรีประจันต์ 290 30 10.3 4,330 1,508 34.8 50,961 1,290 2.5

ดอนเจดีย์ 300 0 0.0 3,567 1,105 31.0 ทนั ตกรรมบรกิ าร 14.3

สองพน่ี ้อง 701 7 1.0 11,104 6,395 57.6

สามชกุ 207 32 15.5 3,385 2,992 88.4

อู่ทอง 637 7 1.1 8,890 2,675 30.1

หนองหญ้าไซ 319 55 17.2 3,908 807 20.6

รวม จ.สพุ รรณบุรี 4,499 181 4.0 61,850 26,209 42.4

HDC ทันตกรรมบรกิ าร 14.1 ทนั ตกรรมบรกิ าร 14.2

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี 81

แผนภมู ทิ ี่ 8 บรกิ ารสร้างเสรมิ สุขภาพและปอ้ งกันโรคในช่องปากทมี่ ุ่งเนน้ การเขา้ ถงึ บริการ (fee schedule)
ปงี บประมาณ 2564

หญงิ ตงั้ ครรภ์ ตรวจสขุ ภาพช่องปากและขัดทาความสะอาดฟนั เดก็ 4-12 ปี เคลอื บ/ทาฟลอู อไรด์ เดก็ 6-12 ปี เคลอื บหลมุ ร่องฟนั

รอ้ ยละ 88.4

90 80 57.6
80
70 65.9

60

50 34.8 42.4
40 31.0 30.1
30 24.7
15.5 17.2 20.6
20 0.1 11.4 9.3 0.9 6.4 10.3 0.1 0 0 1 2.2 11.6 4.7 4 2.5
10 0.9 0.4
0 1.4 1.1 1.1 0.7

เมอื ง เดิมบางฯ ดา่ นชา้ ง บางปลามา้ ศรีประจันต์ ดอนเจดยี ์ สองพ่นี อ้ ง สามชกุ อ่ทู อง หนองหญา้ ไซ สพุ รรณบรุ ี

เน่ืองจากสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) หน่วยบริการ
ไม่สามารถดำเนินการได้ตามเป้าหมาย กิจกรรม 1. หญิงตั้งครรภ์ได้รับการตรวจสุขภาพช่องปาก และขัดทำ
ความสะอาดฟัน ดำเนินการได้ร้อยละ 4.0 (เป้าหมายร้อยละ 75) 2. เด็กอายุ 4-12 ปี ได้รับการเคลือบ/ทา
ฟลูออไรด์ ดำเนินการได้ร้อยละ 42.4 (เป้าหมายร้อยละ 50) และ 3. เด็กอายุ 6-12 ปี ได้รับการเคลือบหลุม
ร่องฟัน ดำเนินการได้ร้อยละ 2.5 (เกณฑ์ร้อยละ 50) ทั้งน้ี กิจกรรม 1 และกิจกรรม 3 มีผลการดำเนินงาน
น้อยมาก เน่ืองการเป็นการบรกิ ารทม่ี ีการฟุง้ กระจาย เสย่ี งต่อการแพรก่ ระจายเชอ้ื ไวรัสโคโรนา 2019

5. งานบริการสรา้ งเสรมิ สุขภาพและป้องกนั โรค ส่วนแกไ้ ขปัญหาพ้นื ที่ (PPA)
(งบประมาณสร้างเสริมสขุ ภาพและป้องกนั โรค ส่วนแกไ้ ขปัญหาพนื้ ท่ี สปสช.5 ราชบุรี)
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี ได้ดำเนินงานจัดบริการสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค
แผนงานทันตกรรม จังหวดั สุพรรณบุรี ปีงบประมาณ 2564 โดยดำเนนิ กิจกรรมสรา้ งเสริมสุขภาพและป้องกัน
โรคในชอ่ งปาก ในกลุ่มเปา้ หมายเดก็ เล็กอายุ 0-3 ปี และกลุม่ ผปู้ ่วยติดบ้านติดเตียง (อายุ 25 ปี ข้ึนไป) ในพื้นท่ี
8 อำเภอ ได้รับการสนับสนุนงบประมาณสร้างเสริมสุขภาพและป้องกันโรค (P&P Area Health Service, PPA)
จากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 5 ราชบุรี จำนวนท้ังสิ้น 1,096,510 บาท ผลการดำเนินงานดัง
ตาราง

82 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวดั สพุ รรณบุรี

ตารางท่ี 32 ผลการดำเนินงานสร้างเสริมสุขภาพและปอ้ งกนั โรค สว่ นแก้ไขปัญหาพื้นที่ (PPA)

เด็กอายุ 0-3 ปี (คน) ผ้ปู ่วยติดบ้าน ตดิ เตยี ง (คน)

อำเภอ ตรวจ ใหค้ วามรผู้ ู้ปกครอง เคลอื บ/ ตรวจ ฝกึ ทกั ษะการ เคลือบ/ เย่ียม
สขุ ภาพ และฝกึ ทักษะการ ทา สขุ ภาพ แปรงฟนั แก่ ทา บา้ น

ช่องปาก แปรงฟัน ฟลอู อไรด์ ช่องปาก ผู้ปว่ ย/ญาติ ฟลอู อไรด์

เมอื งสุพรรณบรุ ี 1,129 1,129 593 157 157 57 157

บางปลามา้ 886 886 734

ศรีประจันต์ 507 507 498 39 39 21 39

สามชุก 623 623 519 18 18 15 18

หนองหญ้าไซ 488 488 423 43 43 8 43

อ่ทู อง 1,360 1,360 1,042

สองพนี่ อ้ ง 1,574 1,574 1,420 61 61 44 61

ด่านชา้ ง 344 344 340

รวมทงั้ ส้นิ 6,911 6,911 5,569 318 318 145 318

งบประมาณ 1,040,670 บาท 55,840 บาท
ท้งั ส้นิ

4.1 กลุ่มเด็กเล็กอายุ 0-3 ปี ดำเนินกิจกรรมตรวจสุขภาพช่องปาก ให้คำแนะนำฝึกปฏิบัติ
ผู้ปกครองทำความสะอาดช่องปากเด็กและแปรงฟันให้เด็ก และเคลือบ/ทาฟลูออไรด์ ในพื้นท่ี 8 อำเภอ คือ
อ.เมืองสุพรรณบรุ ี อ.บางปลาม้า อ.ศรีประจันต์ อ.สามชุก อ.อู่ทอง อ.สองพนี่ ้อง อ.หนองหญ้าไซ และ อ.ด่านช้าง
ไดร้ บั งบประมาณสนบั สนุนการจดั บริการสร้างเสรมิ สขุ ภาพและปอ้ งกันโรค จำนวนท้ังส้นิ 1,040,670 บาท

4.2 กลุ่มผปู้ ่วยตดิ บ้าน ติดเตยี ง (กลุ่มอายุ 25 ปขี ึ้นไป) ดำเนินกิจกรรมตรวจสุขภาพช่องปาก ฝึก
ทักษะการแปรงฟันแก่ผู้ป่วยและญาติ เคลือบ/ทาฟลูออไรด์ และเย่ียมบ้าน ในพื้นท่ี 5 อำเภอ คือ อ.เมือง
สุพรรณบุรี อ.ศรีประจันต์ อ.สามชุก อ.หนองหญ้าไซ และ อ.สองพี่น้อง ได้รับงบประมาณสนับสนุนการ
จัดบรกิ ารสร้างเสริมสขุ ภาพและป้องกันโรค จำนวนทั้งสิน้ 55,840 บาท

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดสพุ รรณบุรี 83

สถานพยาบาล และสถานประกอบการเพอ่ื สุขภาพ
จงั หวดั สุพรรณบุรีมจี ำนวนทัง้ หมด 305 แหง่ ประกอบดว้ ย
1. สถานพยาบาลประเภทไม่รับผู้ป่วยไว้ค้างคืน ได้แก่ คลินิกเวชกรรม 95 แห่ง คลินิกเฉพาะทาง 17

แห่ง คลินิกทันตกรรม 35 แห่ง คลินิกพยาบาลและการผดุงครรภ์ 112 แห่ง คลินิกกายภาพบำบัด 6 แห่ง
คลินิกเทคนิคการแพทย์ 9 แห่ง คลินิกการแพทย์แผนไทย 11 แห่ง คลินิกการแพทย์แผนไทยประยุกต์ 1 แห่ง
คลินกิ การประกอบโรคศิลปะ 6 แห่ง คลินิกการผดุงครรภ์ 1 แห่ง และสหคลนิ กิ 12 แหง่ จากการดำเนินงานใน
ปีงบประมาณ 2564 ได้ตรวจประเมินคลินิกเปิดใหม่ท้ังหมดจำนวน 23 แห่ง ซึ่งผ่านเกณฑ์มาตรฐานตามท่ี
กฎหมายกำหนดทั้งหมด ร้อยละ 100 และได้ดำเนินการเฝ้าระวงั คลินิกกล่มุ เสี่ยง 1 แห่ง จากกลุ่มเสี่ยงท้ังหมด
2 แห่ง (รอ้ ยละ 50) อกี ท้งั ไดด้ ำเนินการตรวจเร่ืองร้องเรยี นทั้งหมด 4 เรื่อง

2. สถานพยาบาลประเภทรับผู้ป่วยไว้ค้างคืน จำนวน 4 แห่ง ซึ่งได้ดำเนินการตรวจมาตรฐาน
สถานพยาบาลประจำปีทง้ั 4 แห่ง (ร้อยละ 100)

• โฆษณาสถานพยาบาล มีจำนวนท้ังหมด 92 คำขอ ได้รับการอนุมัติทั้งหมด 85 โฆษณา โดย
ขอใหม่ในปงี บประมาณ 2564ท้ังหมด37คำขอ อนมุ ตั ิไปแลว้ 30 โฆษณา คิดเป็นร้อยละ 81

• โรงพยาบาลสนาม กรณีโรงแรม (Hospitel) สำหรับโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เป็นการ
ชวั่ คราว จำนวน 4 แห่ง ซึ่งผา่ นเกณฑ์มาตรฐานตามทก่ี ฎหมายกำหนดท้งั หมด รอ้ ยละ 100

• โดยสรุปประเด็นปัญหาที่พบจากการดำเนินงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านสถานพยาบาลท้ังหมด
ในปงี บประมาณ 2564 ไดด้ งั นี้
- พบการใช้ผลิตภัณฑท์ ไี่ มไ่ ด้ข้ึนทะเบยี นตามกฎหมายในสถานพยาบาล
- พบการจา่ ยยาหมดอายุในสถานพยาบาล
- พบการโฆษณาเกย่ี วกับการประกอบกิจการของสถานพยาบาลโดยไม่ไดร้ ับอนุมตั ิจากผอู้ นุญาต

3. สถานประกอบการเพื่อสุขภาพในจังหวัดสุพรรณบุรีมีจำนวนทั้งหมด 77 แห่ง แบ่งเป็น สปาเพ่ือ
สุขภาพ จำนวน 1 แหง่ นวดเพื่อสขุ ภาพ จำนวน 75 แห่ง และ นวดเพือ่ เสรมิ ความงาม 1 แห่ง ซึ่งไดด้ ำเนินการ
ตรวจประเมินสถานประกอบการเพ่ือสุขภาพเปิดใหม่ท้ังหมด 10 แห่ง ซ่ึงผ่านเกณฑ์มาตรฐานตามที่กฎหมาย
กำหนดทั้งหมด รอ้ ยละ 100 และได้ ซ่งึ ปัญหาที่พบจากการดำเนินการค้มุ ครองผู้บรโิ ภคในปีงบประมาณ 2564
ของสถานประกอบการเพอ่ื สุขภาพ พบการประกอบกิจการสถานประกอบการเพอ่ื สุขภาพโดยไมไ่ ดร้ บั อนุญาต

84 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบรุ ี

การดำเนินงานตามตวั ช้วี ดั
ตารางที่ 33 จำนวนสถานประกอบการท่ไี ด้รบั ใบอนญุ าต

ตวั ชีว้ ัด จำนวนสถาน ผลการดำเนนิ งาน ร้อยละ
ประกอบการทีย่ ื่นขอรับ จำนวนสถานประกอบการ 100
สถานพยาบาล 100
1. สถานพยาบาลเอกชน (รายใหม่) ผ่าน ใบอนุญาต ท่ผี ่านมาตรฐานไดร้ บั
เกณฑม์ าตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด ใบอนญุ าต
สถานประกอบการเพ่อื สุขภาพ 23
1. สถานประกอบการเพื่อสุขภาพผ่านเกณฑ์ 23
มาตรฐานตามที่กฎหมายกำหนด 10
10

ตารางท่ี 34 จำนวนสถานพยาบาลท่ตี ้องเฝ้าระวัง

ตวั ช้ีวัด จำนวนสถาน ผลการดำเนนิ งาน รอ้ ยละ
ประกอบการท่ตี ้อง จำนวนสถาน 50
สถานพยาบาล ตรวจเฝา้ ระวังทงั้ หมด
1.ร้อยละของสถานพยาบาลกลุ่มเสี่ยง ได้รับ ประกอบการท่ตี รวจเฝ้า
การเฝา้ ระวงั ตามกฎหมาย (ร้อยละ 90) 2 ระวัง

1

ตารางท่ี 35 การดำเนนิ การตรวจสอบเรือ่ งร้องเรยี น ดา้ นสถานพยาบาล จำนวน 4 เรอ่ื ง รายละเอียดดงั น้ี

รายละเอียดขอ้ รอ้ งเรียน สรุปผลการดำเนนิ งาน/แก้ไข

ผู้รอ้ งเรยี นแจ้งให้เข้าตรวจสอบวรพลสหคลนิ กิ สสจ.สุพรรณบรุ ีเขา้ ตรวจสอบสถานที่ไมพ่ บวรพลสห

เนอื่ งจากมารดาของผู้ร้องเรยี นไดร้ ับข้อความส่ง คลนิ กิ แตพ่ บว่าสถานทด่ี งั กลา่ วได้ขออนญุ าต

ต่อมาว่าคลนิ ิกแหง่ นส้ี ามารถรักษาโรคสมองตบี ขอ้ ประกอบกิจการสถานพยาบาลชอื่ บ้านอโรคยาสห

เข่าเสอ่ื ม โรคหวั ใจได้ โดยทำการดดู เลือดจากข้อพบั คลินิกการแพทย์แผนไทย แตไ่ ดแ้ ปะป้ายชอ่ื

หลงั เขา่ ผ้รู ้องเรยี นจงึ อยากใหท้ างสสจ.ตรวจสอบ “วรพลสหคลินิก ใบอนญุ าตเลขท”ี่ โดยเป็นข้อความ

คลินกิ แหง่ น้ีว่าเปน็ คลนิ กิ ท่ีถูกต้องตามกฎหมาย ก่อให้เกดิ ความเข้าใจผิด มีความผิดตามกฎหมาย

หรือไม่ และไดด้ ำเนินคดีเปรยี บเทียบปรบั ตามกฎหมาย

ต่อไป

ผู้รอ้ งเรยี นได้แจง้ ใหต้ รวจสอบคลินิกแพทยก์ รองและ จากการตรวจสอบพบวา่ คลนิ กิ ดังกลา่ วเตรียม

ไตเทียมว่าบำบดั นำ้ เสียจากการให้บรกิ ารดว้ ยไต สถานทเ่ี พื่อขอรบั อนญุ าตใหป้ ระกอบกิจการ

เทยี มทีถ่ ูกต้องตามกฎหมายหรือไม่ สถานพยาบาล โดยจดั ทำระบบบำบัดนำ้ เสียด้วยวิธี

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรี 85

รายละเอียดขอ้ ร้องเรียน สรุปผลการดำเนนิ งาน/แกไ้ ข
Membrane Bioreactor (MBR) ซ่งึ จะขออนุญาต
ผู้รอ้ งเรยี นแจง้ ใหต้ รวจสอบผลิตภัณฑ์สมุนไพรใน ใหถ้ กู ตอ้ งตามกฎหมายต่อไป
คลนิ ิกแพทยแ์ ผนไทยไชโย อำเภอดา่ นชา้ ง ว่าเป้น สสจ.สพุ รรณบรุ ไี ด้เขา้ ตรวจสอบพบผลิตภัณฑ์
ผลิตภณั ฑ์สมนุ ไพรทีไ่ มม่ ีทะเบียนตำรบั สมนุ ไพรไม่มที ะเบียน ซ่ึงผดิ ตาม พ.ร.บ.ผลิตภณั ฑ์
สมุนไพร พ.ศ. 2562 ซ่ึงเจ้าหน้าท่ไี ดด้ ำเนนิ การตาม
ผู้ร้องเรียนแจง้ ใหต้ รวจสอบธรี ศักดิ์จกั ษุคลินิก กฎหมายตอ่ ไป
เน่ืองจากจายยาหยอดตาหมดอายุ สสจ.สพุ รรณบรุ ีได้เข้าตรวจสอบ แพทยผ์ ู้ทำการจา่ ย
ยาได้ให้การยอมรับวา่ จ่ายยาโดยไมไ่ ดต้ รวจสอบจรงิ
ซ่งึ ผดิ พ.ร.บ.สถานพยาบาล โดยเจา้ หนา้ ทไี่ ด้
ดำเนินการตามกฎหมายตอ่ ไป

ในปีงบประมาณ 2564 ไมม่ เี ร่ืองรอ้ งเรียนในส่วนของดสถานประกอบการเพอ่ื สุขภาพ

- ผลงานเด่น/นวัตกรรม
- พัฒนาช่องทางการติดต่อส่ือสารกับผู้ประกอบการด้วย Line Official เพื่อความสะดวก รวดเร็ว

เข้าถงึ งา่ ย ลดความเส่ียงในการสมั ผัส
- ปญั หา อุปสรรค และขอ้ เสนอแนะในการดำเนินงาน

- พนกั งานเจ้าหน้าที่ยังขาดความเชีย่ วชาญในการประเมินมาตรฐานสถานพยาบาลทไี่ มร่ ับผู้ป่วยไวค้ ้าง
คืน ลักษณะคลินิกการแพทย์แผนไทย การแพทย์แผนไทยประยุกต์ และคลินิกการประกอบโรคศิลปะ ในสาขา
ต่าง ๆ ซ่ึงกลุ่มงานคุ้มครองผู้บริโภคและเภสัชสาธารณสุขมีข้อเสนอแนะให้สำนักสถานพยาบาลและการ
ประกอบโรคศิลปะควรจัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพพนักงานเจ้าหน้าท่ีในส่วนภูมิภาค เพื่อทำความเข้าใจให้
ตรงกนั

- พนักงานเจ้าหน้าท่ียังขาดความเช่ียวชาญในการบังคับใช้กฎหมาย พ.ร.บ.สถานประกอบการเพ่ือ
สุขภาพ พ.ศ. 2559 ซึ่งนับเปน็ กฎหมายที่ตอ้ งใช้วิธีทางปกครองเข้ามาบังคับใช้ในหลายๆ ประเด็น ซ่ึงกลุ่มงาน
คมุ้ ครองผบู้ ริโภคและเภสัชสาธารณสขุ ได้เสนอแนะให้กองสถานประกอบการเพอ่ื สุขภาพ กรมสนับสนุนบรกิ าร
สุขภาพ ควรจัดกิจกรรมพัฒนาศักยภาพพนักงานเจ้าหน้าที่ในส่วนภูมิภาค และควรจัดทีมปฏิบัติงาน Post
marketing จากกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ เพื่อคอยช่วยเหลือจังหวัดเมื่อเกิดกรณีเร่ืองร้องเรียนที่ซับซ้อน
หรือสถานประกอบการทีม่ อี ิทธิพลในพน้ื ท่ี

86 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบรุ ี

ข้อมลู สถานประกอบการและผลิตภัณฑส์ ขุ ภาพ
จงั หวดั สุพรรณบรุ ีมีสถานประกอบการและผลิตภัณฑส์ ุขภาพ แบง่ ตาม พรบ. และกฎหมายที่เก่ียวข้อง

ได้ดังนี้
1. สถานประกอบการและผลติ ภัณฑด์ า้ นอาหาร

สถานประกอบการและผลิตภัณฑ์ด้านอาหาร จังหวัดสุพรรณบุรีมีสถานท่ีผลิตอาหารทั้งสิ้น 494 แห่ง
แบ่งเป็นสถานท่ีผลิตอาหารเข้าข่ายโรงงาน 90 แห่ง ไม่เข้าข่ายโรงงาน 397 แห่ง นำเข้า 7 แห่ง โดยจำแนก
เป็นรายอำเภอได้ดังตารางที่ 1 ซ่ึงเป็นโรงงานผลิตน้ำบริโภคจำนวน 124 แห่ง น้ำแข็ง 27 แห่ง (รายละเอียด
ตามตารางที่ 2) และโรงงานนม 3 แห่ง ได้แก่ สหกรณ์เกษตรเมืองสุพรรณบุรี (อ.เมือง) นายสุมล โค้วอุดม
ประเสรฐิ (อ.หนองหญ้าไซ) และบริษทั ซองเดอร์ ไทยออรก์ านคิ ฟูด (อ.อทู่ อง)

ตารางท่ี 36 สถานทผี่ ลติ อาหารในจงั หวดั สุพรรณบรุ ี

ประเภท เมือง รวม ร้อยละ
ใบอนญุ าต เดิมบาง
สาม ุชก
ู่อทอง
ด่านช้าง
สองพ่ีน้อง
ศรีประ ัจนต์
บางปลา ้มา
ดอนเจดี ์ย
หนองห ้ญาไซ

เข้าขา่ ยโรงงาน 19 7 9 13 5 13 10 6 4 4 90 18.2
ไมเ่ ขา้ ขา่ ยโรงงาน 107 33 18 55 16 52 41 38
นำเข้า 27 10 397 80.4
รวม 400 10 0 10
ร้อยละ 130 40 27 69 21 65 52 44 10 7 1.4
26.3 8.1 5.5 14.0 4.3 13.2 10.5 8.9
32 14 494 100.0

6.5 2.8 100.0

ตารางที่ 35 สถานประกอบการผลิตนำ้ บรโิ ภคและนำ้ แข็ง

ประเภท เ ืมอง รวม ร้อยละ
ใบอนุญาต เดิมบางฯ
สาม ุชก
อู่ทอง
ด่านช้าง
สอง ่พีน้อง
ศรีประจัน ์ต
บางปลาม้า
ดอนเจดี ์ย
หนองหญ้าไซ

น้ำบริโภค

- เขา้ ข่ายโรงงาน 4 1 1 1 2 2 1 1 1 1 15 12.1

- ไม่เข้าขา่ ยโรงงาน 23 9 10 15 3 15 15 11 4 4 109 87.9

รวม 27 10 11 16 5 17 16 12 5 5 124 100.0

ร้อยละ 21.8 8.1 8.9 12.9 4.0 13.7 12.9 9.7 4.0 4.0 100.0

น้ำแข็ง

- เขา้ ขา่ ยโรงงาน 3 1 4 4 4 4 2 2 1 1 26 96.3

- ไมเ่ ข้าข่ายโรงงาน 0 0 0 0 0 0 1 0 0 0 1 3.7

รวม 3 1 4 4 4 4 3 2 1 1 27 100.0

ร้อยละ 11.1 3.7 14.8 14.8 14.8 14.8 11.1 7.4 3.7 3.7 100.0

จงั หวัดสุพรรณบรุ ีมีผลิตภัณฑอ์ าหารท้ังส้ิน 12,770 รายการ โดยมีประเภทของผลิตภัณฑ์ใน 5 อันดบั
จากมากไปน้อยคือ อาหารพร้อมปรุงและอาหารสำเร็จรูปพร้อมบริโภคทันที น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุท่ีปิด
สนทิ ซอสในภาชนะบรรจทุ ี่ปดิ สนิท เคร่ืองดม่ื ในภาชนะบรรจุทปี่ ดิ สนทิ และขนมปัง

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี 87

2. สถานประกอบการด้านยา
จังหวัดสุพรรณบุรี มีสถานประกอบการด้านยาท้ังส้ิน 232 แห่ง แบ่งเป็น ใบอนุญาตขายยาแผนปัจจุบัน

(ขย.1 ) 156 แห่ง ใบอนุญาตขายยาแผนปัจจุบนั บรรจุเสร็จท่ีไม่ใช่ยาอันตรายหรอื ยาควบคุมพิเศษ (ขย.2) 59 แห่ง
ใบอนญุ าตขายยาแผนปจั จบุ นั เฉพาะยาบรรจุเสรจ็ สำหรบั สตั ว์ (ขย.3) 17 แห่ง โดยมรี ายละเอียดดังตาราง

ตารางที่ 37 สถานประกอบการดา้ นยา

ประเภท เมือง รวม รอ้ ยละ
ใบอนญุ าต เดิมบาง
สามชุก
ู่อทอง
ด่านช้าง
สอง ่พีน้อง
ศรีประ ัจนต์
บางปลาม้า
ดอนเจดี ์ย
หนองห ้ญาไซ

ขย1 54 8 14 22 14 21 6 7 7 3 156 67.2
ขย2 14 9 4 1 3 7 6 4 7 4 59 25.4
ขย3 5 0 0 1 1 3 1 1 4 1 17 7.3
รวม 73 17 18 24 18 31 13 12 18 8 232 100.0
รอ้ ยละ 31.5 7.3 7.8 10.3 7.8 13.4 5.6 5.2 7.8 3.4 100.0

3. สถานประกอบการดา้ นผลิตภัณฑส์ มุนไพร
จังหวัดสุพรรณบุรี มีสถานประกอบการด้านผลิตภัณฑ์สมุนไพรท้ังส้ิน 51 แห่ง แบ่งเป็น ใบอนุญาต

ขายผลิตภัณฑ์สมุนไพร (ขสม) 41 แห่ง และใบอนุญาตผลิตภณั ฑส์ มุนไพร (ผสม) 10 แห่ง ดงั ตาราง

ตารางที่ 38 สถานประกอบการด้านผลติ ภัณฑส์ มนุ ไพร

ประเภท เมือง รวม ร้อยละ
ใบอนุญาต เ ิดมบาง
สาม ุชก
่อูทอง
่ดานช้าง
สอง ่พี ้นอง
ศรีประ ัจนต์
บางปลา ้มา
ดอนเจ ีด ์ย
หนองห ้ญาไซ

ขสม 17 4 1 6 4 1 3 4 1 0 41 80.4
ผสม 3 1 1 2 0 0 1 1 0 1 10 19.6
รวม 20 5 2 8 4 1 4 5 1 1 51 100.0
ร้อยละ 39.2 9.8 3.9 15.7 7.8 2.0 7.8 9.8 2.0 2.0 100.0

88 รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จังหวดั สพุ รรณบุรี

4. สถานประกอบการดา้ นยาเสพตดิ
จังหวัดสุพรรณบุรี มีสถานประกอบการท่ีมีใบอนุญาตด้านยาเสพติดทั้งสิ้น 78 แห่ง แบ่งเป็น สถาน

ประกอบการด้านยาท่ีมีใบอนุญาตจำหน่ายหรือมีไว้ครอบครองเพ่ือจำหน่ายซึ่งยาเสพติดให้โทษในประเภท 3
(ยส.3) 6 แห่ง ใบอนุญาตขายวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 3 (วจ.3) 1 แห่ง และใบอนุญาตขายวัตถุออกฤทธ์ิใน
ประเภท 4 (วจ.4) 6 แห่ง สถานพยาบาลที่มีใบอนุญาตขายวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 2 (วจ.2) 28 แห่ง
ใบอนุญาตให้มีไว้ครอบครองหรือใช้ประโยชน์ซึ่งวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 3 (ควจ.3) 5 แห่ง และใบอนุญาตให้
มีไว้ครอบครองหรือใช้ประโยชน์ซ่ึงวัตถุออกฤทธ์ิในประเภท 4 (ควจ.4) 23 แห่ง สถานท่ีท่ีได้รับอนุญาตผลิต
(ปลูก) ยาเสพติดให้โทษในประเภท 5 เฉพาะกัญชง (ยส.5 (ป)) 6 แห่ง และสถานท่ีที่ได้รับอนุญาตจำหน่ายยา
เสพตดิ ให้โทษในประเภท 5 เฉพาะกัญชง (ยส.5 (จ)) 1 แหง่ โดยมรี ายละเอียดดงั ตาราง

ตารางที่ 39 สถานประกอบการดา้ นยาเสพติด

ประเภท เมือง ร้อยละ
ใบอนุญาต เดิมบางฯ
สามชุก
ู่อทอง
่ดาน ้ชาง
สอง ีพ่น้อง
ศรีประ ัจน ์ต
บางปลา ้มา
ดอนเจดี ์ย
หนองหญ้าไซ

รวม

สถานประกอบการด้านยา

ยส.3 2 1 1 1 0 01 00 0 6 46.2
00 00 0 1 7.7
วจ.3 0 0 1 0 0 01 00 0 6 46.2
02 00 0 13 100.0
วจ.4 1 1 1 2 0 0.0 15.4 0.0 0.0 0.0 100.0

รวม 3 2 3 3 0 33 13 0 28 50.0
00 01 0 5 8.9
รอ้ ยละ 23.1 15.4 23.1 23.1 0.0 12 02 0 23 41.1
45 16 0 56 100.0
สถานพยาบาล 7.1 8.9 1.8 10.7 0.0 100.0

วจ.2 6 2 2 4 4 00 00 0 6 85.7
00 00 0 1 14.3
ควจ.3 1 0 0 3 0 00 00 0 7 100.0
0.0 0.0 0.0 0.0 0.0 100.0
ควจ.4 6 1 2 6 3

รวม 13 3 4 13 7

ร้อยละ 23.2 5.4 7.1 23.2 12.5

สถานท่ีที่ได้รับอนญุ าตเกยี่ วกับยาเสพติดใหโ้ ทษในประเภท 5 เฉพาะกัญชง

ยส.5 (ป) 12210

ยส.5 (จ) 00100

รวม 1 2 3 1 0

ร้อยละ 14.3 28.6 42.9 14.3 0.0

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบรุ ี 89

5. สถานพยาบาลประเภทไม่รับผู้ปว่ ยไว้ค้างคืน
จังหวัดสุพรรณบุรีมีสถานพยาบาลประเภทไม่รับผู้ป่วยไว้ค้างคืน ทั้งส้ิน 305 แห่ง ซ่ึงโดยส่วนใหญ่เป็น

คลินิกการพยาบาลและการผดุงครรภ์ คลินิกเวชกรรม และทันตกรรม (รายละเอียดดังตารางที่ 6) และมี
สถานพยาบาลประเภทรับผู้ป่วยไว้ค้างคืน (โรงพยาบาลเอกชน) 4 แห่ง ได้แก่ โรงพยาบาลศุภมิตร โรงพยาบาล
ท่วั ไปขนาดใหญ่ (อ.เมอื ง) โรงพยาบาลพรชัย โรงพยาบาลทวั่ ไปขนาดกลาง (อ.เมอื ง) โรงพยาบาลวภิ าวดีปิยราษฎร์
โรงพยาบาลท่ัวไปขนาดกลาง (อ.อ่ทู อง) และโรงพยาบาลธนบุรี-อูท่ อง โรงพยาบาลท่ัวไปขนาดเลก็ (อ.อู่ทอง)

ตารางที่ 40 สถานพยาบาลประเภทไมร่ ับผปู้ ว่ ยไวค้ า้ งคนื

ลักษณะ เมือง รวม ร้อยละ
สถานพยาบาล เดิมบางฯ
สามชุก
ู่อทอง
่ดานช้าง
สอง ่พีน้อง
ศรีประ ัจนต์
บางปลาม้า
ดอนเจ ีด ์ย
หนองห ้ญาไซ

เวชกรรม 51 3 6 8 4 13 4 1 3 2 95 31.3

เฉพาะทาง 6 1 2 3 0 5 0 0 0 0 17 5.6

ทันตกรรม 19 1 3 5 3 2 2 0 0 0 35 11.5

การพยาบาลและ 15 9 15 16 12 14 11 8 6 6 112 36.8

การผดุงครรภ์

กายภาพบำบดั 410 00 1 00 0 0 6 2.0

เทคนคิ การแพทย์ 501 10 1 00 1 0 9 3.0

การแพทย์แผนไทย 3 2 0 0 0 2 3 0 1 0 11 3.3

การประกอบโรค 201 11 0 10 0 0 6 2.0

ศลิ ปะ

สหคลินิก 4 1 0 1 1 2 0 0 3 0 12 3.6

การผดุงครรภ์ 000 01 0 00 0 0 1 0.3

การแพทยแ์ ผนไทย 100 00 0 00 0 0 1 0.7

ประยุกต์

รวม 110 17 28 35 22 40 21 9 14 8 305 100.0

ร้อยละ 36.2 5.6 9.2 11.5 7.2 13.2 6.9 3.0 4.6 2.6 100.0

นอกจากนี้ยังมีสถานประกอบการเพื่อสุขภาพท้ังส้ิน 77 แห่ง ประกอบด้วย กิจการสปา 1 แห่ง
กิจการนวดเพอ่ื สขุ ภาพ 75 แห่ง และกิจการนวดเพ่อื เสรมิ ความงาม 2 แหง่ โดยมรี ายละเอียดดังตาราง

ตารางท่ี 41 สถานประกอบการเพือ่ สขุ ภาพ

ประเภท เ ืมอง รวม ร้อยละ
เดิมบางฯ
สาม ุชก
อู่ทอง
ด่านช้าง
สองพี่น้อง
ศรีประจัน ์ต
บางปลาม้า
ดอนเจดีย์
หนองหญ้าไซ

สปา 1000000000 1 1.3

นวดเพือ่ สุขภาพ 31 3 7 16 4 5 2 1 4 2 75 97.4

นวดเพือ่ เสริมความงาม 1 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1 1.3

รวม 33 3 7 16 4 5 2 1 4 2 77 100.0

ร้อยละ 42.9 3.9 9.1 20.8 5.2 6.5 2.6 1.3 5.2 2.6 100.0

90 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจังหวดั สุพรรณบรุ ี

5. ผลติ ภัณฑเ์ คร่อื งสำอาง
จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี มสี ถานที่ผลิตเครือ่ งสำอางทัง้ ส้นิ 38 แห่ง โดยมรี ายละเอยี ดดังตาราง

ตารางท่ี 42 สถานท่ีผลติ เครอ่ื งสำอาง

ประเภท เมือง
ใบอนุญาต เดิมบางฯ
สามชุก
ผลิต ู่อทอง
รอ้ ยละ ่ดานช้าง
สอง ี่พน้อง
บางปลาม้า
ศรีประ ัจน ์ต
ดอนเจ ีด ์ย
หนองห ้ญาไซ
รวม ร้อยละ

14 3 2 2 0 7 3 1 5 1 38 100.0
36.8 7.9 5.3 5.3 0.0 18.4 7.9 2.6 13.2 2.6 100.0

6. ผลติ ภณั ฑ์วัตถุอนั ตราย
จังหวัดสุพรรณบุรี มีสถานท่ีผลิตวัตถุอันตรายทั้งสิ้น 11 แห่ง ประกอบด้วย สถานท่ีผลิตวัตถุอันตราย

ประเภทท่ี 1 (วอ.1) 8 แหง่ ประเภทท่ี 2 (วอ.2) 1 แหง่ และประเภทที่ 3 (วอ.3) 2 แหง่ โดยมรี ายละเอียดดังตาราง
ตารางที่ 43 สถานทผี่ ลติ วตั ถุอันตราย

ประเภทใบอนุญาต เมือง รวม รอ้ ยละ
เดิมบางฯ
สามชุก
ู่อทอง
่ดานช้าง
สองพี่ ้นอง
บางปลาม้า
ศรีประ ัจนต์
ดอนเจดี ์ย
หนองหญ้าไซ

วอ.1 1 2 0 1 1 0 2 0 0 1 8 72.7
วอ.2 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 1 9.1
วอ.3 0 0 0 0 0 2 0 0 0 0 2 18.2
รวม 1 2 0 1 2 2 2 0 0 1 11 100.0
รอ้ ยละ 9.1 18.2 0.0 9.1 18.2 18.2 18.2 0.0 0.0 9.1 100.0

รายงานประจำปี 2564 สำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี 91

งานพัฒนาคุณภาพระบบบริการอนามัยส่ิงแวดล้อมองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (Environmental
Health Accreditation : EHA)
สถานการณ์

องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินเป็นหน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญในการดูแลชีวิตความเป็นอยู่
ของประชาชน ในพื้นท่ี โดยเฉพาะการจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อม ซึ่งอาศัยพระราชบัญญัติการ สาธารณสุข
พ.ศ.2535 และแก้ไขเพ่ิมเติม (ฉบับท่ี 3) พ.ศ.2560 ซ่ึงเป็นพระราชบัญญัติที่ควบคุมดูแล เกี่ยวกับการอนามัย
ส่ิงแวดล้อมเพ่ือคุ้มครองประชาชนด้านสุขภาพ โดยครอบคลุมการดำเนินกิจการ ต่าง ๆ ท่ีเกี่ยวข้องกับการ
สาธารณสุขของประชาชน ตั้งแต่ระดับครัวเรือน ชุมชน ตลอดจนกิจการ ขนาดเล็ก และขนาดใหญ่ ในการ
ออกข้อกำหนดท้องถ่ิน เพ่ือใช้บังคับในการตรวจสอบควบคุมดูแล รวมถึงการดำเนินกิจกรรมต่าง ๆให้บรรลุ
เจตนารมณ์และเป็นไปตามขอบเขตของกฎหมาย การรับรองคุณภาพระบบบริการ อนามัยส่ิงแวดล้อมของ
องคก์ รปกครองส่วนท้องถิน่ (Environmental Health Accreditation : EHA) เปน็ กลไกและเคร่ืองกระต้นุ ให้
เกิดการพัฒนาระบบบรกิ ารอนามัย ส่งิ แวดล้อมขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นอย่างเป็นระบบทงั้ องคก์ รทำให้
องค์กรเกดิ การเรียนรู้ มี การประเมินและพัฒนาตนเองอย่างตอ่ เน่ือง เพ่ือให้การดำเนินงานอนามัยสิ่งแวดล้อม
ขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น มีคุณภาพและยั่งยืน อันจะนำไปสู่การลดความเสี่ยง ดา้ นอนามัยสิ่งแวดล้อม
และสร้างหลักประกันให้แก่ประชาชนท่ีจะไดร้ บั การคุ้มครองดา้ นการบรกิ ารอนามัย สิง่ แวดล้อมอยา่ งมคี ุณภาพ
เปน็ การสง่ เสรมิ พฒั นาคุณภาพชีวิตและความเปน็ อย่ขู องชุมชนให้ดขี ึน้

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข มีข้อตกลงความร่วมมือกับกรมส่งเสริมการปกครอง ท้องถ่ิน
ในการขับเคลื่อนการพัฒนาคุณภาพระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อมองค์กรปกครองส่วน ท้องถ่ินได้มีการ
ดำเนินการประสานงานพัฒนาศักยภาพภาคีเครือข่าย สนับสนุนให้เกิดการพัฒนาและ ประเมินคุณภาพระบบ
บริการอนามัยส่ิงแวดล้อม คู่ขนานไปกับการดำเนินงานของกรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถ่ิน ในการ
ประเมินประสิทธิภาพองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ซึ่งประกอบด้วย 9 ประเด็นงานหลัก 20 ประเด็นงานย่อย
การดำเนินงาน EHA มีเป้าหมายเพื่อให้ประชาชนมีความรอบรู้จัดการ พ่ึงพาตนเองได้ในการจัดการอนามัย
สง่ิ แวดลอ้ ม

ผลการดำเนนิ งาน
เป้าประสงค:์ ประชาชนและหมูบ่ ้าน/ชุมชน มกี ารจดั การสง่ิ แวดล้อมท่ดี ี ภาคเี ครือขา่ ยมีส่วนร่วมในการจดั การ
ส่ิงแวดลอ้ มอยา่ งย่ังยนื และได้รับบรกิ ารอนามยั สงิ่ แวดล้อมทมี่ คี ณุ ภาพและเปน็ ธรรมส่งผลใหม้ ีคุณภาพชวี ิตทีด่ ี
ตัวช้ีวัดและเป้าหมาย : เทศบาล ผ่านมาตรฐาน EHA ระดับพื้นฐานขึ้นไป ด้านใดด้านหน่ึง (EHA 1000 -
4000) ร้อยละ 70

92 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวดั สุพรรณบุรี

ตารางท่ี 44 แสดงผลการดำเนินงานพัฒนาคุณภาพระบบบริการอนามัยสิ่งแวดล้อมองค์กรปกครองส่วน

ท้องถิ่น (Environmental Health Accreditation : EHA) จงั หวดั สพุ รรณบรุ ี ปี 2564

ลำดบั ช่ือเทศบาล สมคั รEHA LPA ผลการประเมนิ EHA ปี 2564

ท่ี (ประเดน็ ) ไม่ผ่าน ผ่านพื้นฐาน ผ่านเกียรติบัตร

รหัส รหัส รหัส

1 เทศบาลต.อ่ทู อง 4001,9003 85.09 4001,9003

2 เทศบาลต.บ้านโข้ง 4001,2001 85.17 4001,2001

3 เทศบาลต.บางกุ้ง 4001,2001 78.51 2001 4001

4 เทศบาลต.ปากนำ้ 4001 74.51 4001

5 เทศบาลต.บ้านกรา่ ง 4001,2001 89.43 2001 4001

6 เทศบาลต.เมืองสองพี่น้อง 4001,1001 83.87 4001

หมายเหตุ 1. LPA (Local Performance Assessment) หมายถึง การประเมินด้านท่ี 4 ด้านการบริการ

สาธารณะ หวั ขอ้ ประเมินทขี่ อ้ 127 และ 128 (องคป์ ระกอบท่ี 1-5)

2. ผ่านการประเมินระดับพ้ืนฐาน ต้องมีร้อยละของคะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 60 และผ่านการ

ประเมินระดับเกียรติบัตรรับรอง ต้องมีร้อยละของคะแนนไม่น้อยกว่าร้อยละ 80 (องค์ประกอบท่ี 6-7)

และไมผ่ า่ น หมายถงึ ได้คะแนนน้อยกวา่ ร้อยละ 60

สรปุ วเิ คราะห์งาน
จังหวัดสุพรรณบุรีมีจำนวนเทศบาลเมืองจำนวน 2 แห่ง เทศบาลตำบล 45 แห่ง รวมทั้งหมดจำนวน

47 แห่ง ปี 2564 สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสุพรรณบุรีได้ประเมินรับรองคุณภาพระบบบริการอนามัย
สงิ่ แวดล้อมของเทศบาลจำนวน จำนวน 6 แห่ง ผ่านระดับเกยี รติบัตรจำนวน 1 แห่ง (EHA:4001 การ
จัดการมูลฝอยทั่วไป) และผ่านระดับพื้นฐาน จำนวน 4 แห่ง และไม่ผ่านจำนวน 1 แห่ง ซึ่งการขอรับการ
ประเมนิ ของเทศบาลส่วนใหญจ่ ะขอรับการประเมินรหัส EHA:4001การจดั การมลู ฝอยท่วั ไป

พระราชบัญญัติการสาธารณสุข พ.ศ.2535 และกฎหมายท่ีเกี่ยวข้องหลายฉบับได้ให้อำนาจองค์กร
ปกครองส่วนท้องถ่ินและภาครัฐในการควบคุมกำกับเพ่ือคุ้มครองสุขภาพประชาชนแต่ยังประสบปัญหาการ
บริหารจัดการอนามัยสิ่งแวดล้อมให้เป็นไปตามกฎหมาย เนื่องจากขาดบุคลากรท่ีมีความรู้และทักษะเฉพาะ
ด้านอนามัยส่ิงแวดล้อมและการใช้กฎหมาย หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องจึงจำเป็นต้องให้การสนับสนุนด้าน
เทคนิคและวิชาการ ส่งเสริมให้เกิดการแลกเปล่ียนเรียนรู้ ระหว่างท้องถ่ินท่ีดำเนินการได้ดีและส่งเสริมให้เกิด
นวัตกรรมท้องถิ่นและชุมชน ในการแก้ไขปัญหาตามบริบทของพ้ืนท่ีตนเอง สนับสนุนการสร้างเครือข่าย เพ่ือ
ลดข้อจำกัดด้านบุคลากรและงบประมาณ ปัญหาด้านอนามัยสิ่งแวดล้อมท่ีเป็นปัญหาท้าทายในปัจจุบันและ
แนวโน้มในอนาคต อันเนื่องมาจากบริบทที่เปล่ียนไป ซ่ึงข้อบัญญัติท้องถิ่น ควรมีการทบทวนกฎหมายให้
ทันสมยั และการบงั คับใชก้ ฎหมายท่มี ีอยู่อย่างมีประสทิ ธิภาพ เพื่อเตรยี มการป้องกันและแกไ้ ขปัญหาอนามัย

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสุขจงั หวัดสุพรรณบุรี 93

ส่ิงแวดล้อมที่อาจเกิดขึ้นจากโครงการหรือกิจกรรมและการจัดบริการในรูปแบบต่าง ๆ ในอนาคตเพื่อให้
ประชาชนเข้าถึงบริการขั้นพ้ืนฐานท่ีมีคุณภาพและได้รับประโยชน์จากการพัฒนาอย่างท่ัวถึงและเป็นธรรม
ตามทก่ี ฎหมายกำหนด

ปัญหา อปุ สรรค
1.ขาดแคลนบคุ ลากร และไมม่ ีเจ้าหนา้ ทีร่ ับผดิ ชอบงานโดยตรง
2.ผู้บรหิ ารระดบั ท้องถ่ินไม่ใหค้ วามสำคัญและเข้าใจคณุ ค่าของงาน EHA
3.ขอ้ จำกดั ดา้ นงบประมาณเชน่ การประเมินคุณภาพนำ้ บริโภค เน่อื งจากค่าตรวจวิเคราะหค์ ณุ ภาพน้ำ

บริโภคและชดุ ตรวจ อ.11 มรี าคาแพง ซึ่งทอ้ งถิ่นไม่มกี ารต้ังงบประมาณในการดำเนนิ งาน

ข้อเสนอแนะในการดำเนนิ งาน
1.เจ้าหนา้ ทส่ี าธารณสขุ ในระดบั จังหวดั /อำเภอ/ตำบล ลงพ้ืนที่ทำความเขา้ ใจเพื่อสร้างความสมั พนั ธ์ท่ี

ดกี บั ทอ้ งถน่ิ ทำใหเ้ กิดการขับเคลอ่ื นงาน
2.การสร้างทีมประเมินระดบั จงั หวัด/สสอ.เพ่อื ให้ท้องถิ่นสามารถติดตอ่ สื่อสารในการประเมนิ หรือขอ

ข้อมูล

งานพัฒนาตามนโยบาย Green & Clean Hospital

สถานการณ์
จากผลการดำเนินงานของหน่วยบริการท่ีเกี่ยวข้องในระดับอำเภอ ได้ดำเนินการพัฒนาต่อเน่ืองจาก

ปงี บประมาณ 2562 โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทั้งหมด จำนวน 174 แห่ง มีสถานบริการโรงพยาบาล
ส่งเสริมสุขภาพตำบลที่เข้าร่วมดำเนินการ จำนวน 78 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 44.82 โดยในปีงบประมาณ 2563
มีการดำเนินการพฒั นาเพิ่มขนึ้ จำนวน 71 แหง่ คดิ เปน็ ร้อยละ 40.80 ยังไม่มผี ลการประเมิน จำนวน 25 แห่ง
คิดเป็นร้อยละ 14.37 ในภาพรวมจังหวัดสุพรรณบุรีมีโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่ีเข้าร่วมดำเนินการ
จำนวน 78 แหง่ คดิ เป็นรอ้ ยละ 85.63 ยังไมม่ ีผลการประเมิน จำนวน 25 แหง่ คดิ เปน็ ร้อยละ 14.37

การดำเนินการภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานสาธารณสุขอำเภอทุกอำเภอในจังหวัดสุพรรณบุรี
ให้โรงพยาบาลส่งเสรมิ สขุ ภาพตำบลในสังกัดดำเนินการพฒั นาตามเกณฑ์ฯ ปรากฏผลของ การประเมนิ จำแนก
ตามระดับของการพัฒนารายอำเภอ โดยโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุกแห่งเข้าร่วมการพัฒนา ร้อยละ
100.00 ในทกุ อำเภอ ดงั แสดงในตารางที่ 1 และแผนภมู ิที่ 1 และแผนภูมิท่ี 3 ตามลำดบั

โรงพยาบาลในจังหวัดสุพรรณบุรีทั้งหมด จำนวน 10 แห่ง เข้าร่วมการพัฒนาตามมาตรฐานครบ
ท้ังหมด จำแนกระดับการประเมินได้ดังน้ี ระดับดีมาก plus จำนวน 4 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 40.00
ได้แก่โรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช โรงพยาบาลสมเด็จพระสังฆราชองค์ท่ี 17 โรงพยาบาลสามชุก
และโรงพยาบาลอู่ทอง โรงพยาบาลที่มีผลระดับดีมาก จำนวน 6 แห่ง คิดเป็นร้อยละ 60.00 ได้แก่
โรงพยาบาลด่านช้าง โรงพยาบาลเดิมบางนางบวช โรงพยาบาลบางปลาม้า โรงพยาบาลศรีประจันต์

94 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี

โรงพยาบาลดอนเจดีย์ และโรงพยาบาลหนองหญา้ ไซ (อยู่ระหวา่ งการประเมนิ รับรองระดับดมี าก plus จำนวน
2 แหง่ โรงพยาบาลเดิมบางนางบวชและโรงพยาบาลหนองหญา้ ไซ) ดงั แสดงในตารางท่ี 2 และแผนภมู ทิ ี่ 2

ในปีงบประมาณ 2564 การดำเนินงานการพัฒนาตามนโยบาย Green & Clean Hospital จังหวัด
สพุ รรณบุรี

1. ตั้งเป้าหมายท้าทายการดำเนินงานในโรงพยาบาล จำนวน 6 แห่ง ให้พัฒนายกระดับเป็นระดับ ดี
มาก plus ทงั้ หมดทุกแห่ง

2. ในโรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตำบลทีเ่ หลือ 25 แห่ง ให้เข้าร่วมพัฒนาตามเกณฑค์ รบ ทุกแห่งทกุ
อำเภอ เปน็ รอ้ ยละ 100 รวมท้งั พฒั นาใหย้ กระดบั ใหด้ ีขนึ้ จากสถานะเดิม

3. ในปีงบประมาณ 2562 และ 2563 ประเมินรักษาสถานการณ์พัฒนาต่อเน่ืองที่จะหมดระยะเวลา
รับรอง 2 ปี ในปงี บประมาณ 2564

ผลการดำเนนิ งาน

ตารางท่ี 45 แสดงร้อยละของผลการประเมนิ ระดบั การพฒั นาตามมาตรฐาน Green & Clean Hospital

ของโรงพยาบาลส่งเสริมสขุ ภาพตำบล จังหวดั สพุ รรณบุรี ประจำปงี บประมาณ 2564

รวม 2563-2564 (แห่ง) รวม 2564 (รอ้ ยละ)

อำเภอ ดีมาก ดี พนื้ ฐาน ยงั ไม่ได้ ดมี าก ดี พน้ื ฐาน ยงั ไม่ได้ รพ.สต.

ประเมิน ประเมนิ (แหง่ )

อ.เมอื งฯ 3 16 10 0 10.34 55.17 34.48 0.00 29

อ.เดิมบางนางบวช 5 15 0 0 25.00 75.00 0.00 0.00 20

อ.ด่านช้าง 1 15 0 0 6.25 93.75 0.00 0.00 16

อ.บางปลาม้า 1 15 1 0 5.88 88.24 5.88 0.00 17

อ.ศรีประจนั ต์ 2 10 2 0 14.29 71.43 14.29 0.00 14

อ.ดอนเจดีย์ 24 3 0 22.22 44.44 33.33 0.00 9

อ.สองพนี่ อ้ ง 5 16 4 0 20.00 64.00 16.00 0.00 25

อ.สามชุก 12 1 0 0 92.31 7.69 0.00 0.00 13

อ.อู่ทอง 3 19 0 0 13.64 86.36 0.00 0.00 22

อ.หนองหญา้ ไซ 45 0 0 44.44 55.56 0.00 0.00 9

รวม 38 116 20 0 21.84 66.67 11.49 0.00 174

รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั สุพรรณบรุ ี 95

ตารางที่ 46 แสดงร้อยละของผลการประเมนิ ระดบั การพฒั นาตามมาตรฐาน Green & Clean Hospital

ของโรงพยาบาล จงั หวัดสพุ รรณบรุ ี ประจำปีงบประมาณ 2564

รวม 2563-2564 (แห่ง) รวม 2563-2564 (ร้อยละ)

อำเภอ ดมี าก ดมี าก ดี พ้ืนฐาน ดมี าก ดมี าก ดี พื้นฐาน รพ.

plus plus (แห่ง)

รพ.เจา้ พระยายมราช 1 0 0 0 100.00 0.00 0.00 0.00 1

รพ.เดมิ บางนางบวช* 0 1 0 0 0.00 100.00 0.00 0.00 1

รพ.ดา่ นชา้ ง 0 1 0 0 0.00 100.00 0.00 0.00 1

รพ.บางปลามา้ 0 1 0 0 0.00 100.00 0.00 0.00 1

รพ.ศรีประจันต์ 0 1 0 0 0.00 100.00 0.00 0.00 1

รพ.ดอนเจดีย์ 0 1 0 0 0.00 100.00 0.00 0.00 1

รพ.สองพ่นี อ้ ง 1 0 0 0 100.00 0.00 0.00 0.00 1

รพ.สามชกุ 1 0 0 0 100.00 0.00 0.00 0.00 1

รพ.อทู่ อง 1 0 0 0 100.00 0.00 0.00 0.00 1

รพ.หนองหญ้าไซ* 0 1 0 0 0.00 100.00 0.00 0.00 1

รวม 4 6 0 0 40.00 60.00 0.00 0.00 10

* อยู่ระหวา่ งการประเมนิ รบั รองระดบั ดมี าก plus 2 แห่ง รพ.เดมิ บางนางบวช รพ.หนองหญา้ ไซ

ผลการประเมนิ ระดบั การพัฒนาตามมาตรฐาน Green & Clean Hospital
แผนภูมทิ ่ี 9 แสดงรอ้ ยละของผลการประเมนิ ระดับการพฒั นาตามมาตรฐาน Green & Clean Hospital

ของโรงพยาบาลสง่ เสริมสขุ ภาพตำบล จังหวดั สุพรรณบุรี ประจำปงี บประมาณ 2564

แผนภูมิที่ 10 แสดงร้อยละของผลการประเมนิ ระดบั การพัฒนาตามมาตรฐาน Green & Clean Hospital
ของโรงพยาบาล จังหวัดสุพรรณบุรี ประจำปงี บประมาณ 2564

96 รายงานประจำปี 2564 สำนกั งานสาธารณสขุ จังหวัดสุพรรณบรุ ี