IBNUR SINA - LAPORAN KAJIAN TINJAUAN 2021

EFIKASI SWADIRI KAUNSELOR DAN KECEKAPAN
KAUNSELING PELBAGAI BUDAYA DALAM KALANGAN
KAUNSELOR SEKOLAH DI DAERAH PETALING PERDANA

MUHAMMAD IBNUR SINA BIN HAMIZI

Institut Pendidikan Guru Kampus Darulaman

September 2021

. i

EFIKASI SWADIRI KAUNSELOR DAN KECEKAPAN
KAUNSELING PELBAGAI BUDAYA DALAM KALANGAN
KAUNSELOR SEKOLAH DI DAERAH PETALING PERDANA

MUHAMMAD IBNUR SINA BIN HAMIZI

Laporan Projek ini dikemukakan sebagai memenuhi sebahagian daripada
syarat penganugerahan Ijazah Sarjana Muda Perguruan dengan Kepujian

Bimbingan dan Kaunseling

Institut Pendidikan Guru Kampus Darulaman

September 2021

. i

ABSTRAK
Kajian ini adalah bertujuan untuk mengenal pasti hubungan antara
efikasi swadiri kaunselor dan kecekapan kaunseling pelbagai budaya di
daerah Petaling Perdana, Selangor. Selain itu, kajian ini juga mengukur tahap
efikasi swadiri kaunselor dantahap kecekapan kaunseling pelbagai budaya
dalam kalangan kaunselor sekolah. Kajian ini juga ingin melihat sama ada
wujud perbezaan yang signifikan antara jantina terhadap efikasi swadiri
kaunselor dan juga kecekapan kaunseling pelbagai budaya. Kajian berbentuk
tinjauan deskriptif dan korelasi ini dijalankan dengan mentadbir soal selidik
Skala Efikasi Swadiri Kaunselor (SESK) yang telah diterjemah Marzuki
Jaafar (2017) daripada soal selidik Sutton dan Fall (1995) iaitu Counselor
Self-efficancy Scale (CSS). Soal selidik Inventori Kecekapan Kaunseling
Pelbagai Budaya (IKKBP) pula telah diterjemah dalam kajian Helmi Ahmad
(2016) daripada soal selidik Sodowsky, Taffe, Gutkin dan Wise (1994) iaitu
Multicultural Competency Inventory (MCI). Seramai 165 orang kaunselor
sekolah di daerah Petaling Perdana telah terlibat dalam kajian ini.

Keputusan kajian mendapati kebanyakan kaunselor di daerah Petaling
Perdana mempunyai efikasi swadiri kaunselor pada tahap yang sederhana
dengan nilai min 142.27 dan juga kecekapan kaunseling pelbagai budaya
pada tahap yang sederhana dengan nilai min 116.00. Hasil kajian juga
menunjukkan bahawa terdapat hubungan antara efikasi swadiri kaunselor
dan kecekapan kaunseling pelbagai budaya. Daripada segi perbezaan efikasi
swadiri kaunselor dan kecekapan kaunseling pelbagai budaya, daripada
analisis kajian tidak terdapat perbezaan signifikan berdasarkan jantina.
Beberapa cadangan telah dikemukakan antaranya merancang kursus atau
program yang berterusan kepada kaunselor sekolah untuk meningkatkan
efikasi swadiri dan kecekapan kaunselor dalam kaunseling pelbagai budaya.
Kajian ini, mempunyai implikasi teoritikal dan praktikal.

Kata kunci: Efikasi Swadiri Kaunselor, Kecekapan, Kaunseling Pelbagai
Budaya

i

ABSTRACT

This study was aimed to identify the relationship between counselors
self-efficacy and multi-cultural counseling efficiency in Petaling Perdana,
Selangor. In addition, this study also measures the level of self efficacy of
counselors and the level of multi- cultural counseling among school
counselors. The study also was conducted to know whether there was a
significant difference between gender and counselor's efficacy as well as
efficiency in multi-cultural counseling. This descriptive and correlation survey
study was conducted by administering the Counselor Self-efficancy Scale
(SESK) questionnaire which was translated by Marzuki Jaafar (2017) from
Sutton and Fall's (1995) questionnaire which is Counselor Self-efficancy
Scale (CSS). The Multicultural Counseling Competency Inventory (IKKBP)
questionnaire was translated in Helmi Ahmad (2016) study from Sodowsky,
Taffe, Gutkin and Wise's (1994) Multicultural Competency Inventory (MCI). A
total of 165 school counselors in Petaling Perdana district were involved in
this study.

The results of the study found that most counselors in the Petaling
Perdana district had the moderate level of self-efficacy with the mean value
of 142.27 and also moderate level of efficacy of multicultural counseling with
the mean value of 116.00. The findings also show that there is a correlation
between self efficacy counselor and multi-cultural counseling efficacy. There
was no significant difference in gender for self-efficacy in counselors and also
for multi-cultural counseling efficacy. Several suggestions have been
discussed. One of the suggestions is to plan ongoing courses or programs
for school counselor to enhance their self efficacy and counselor
competence in multi-cultural counseling. This study has theoretical and
practical implications.

Keywords: Self -Efficacy of Counselors, Competence, Multicultural
Counseling

ii

KANDUNGAN

ABSTRAK ................................................................................................................ i
ABSTRACT............................................................................................................. ii
KANDUNGAN ....................................................................................................... iii
PENGESAHAN PENYELIA .............................................................................. vii
PERAKUAN......................................................................................................... viii
PENGHARGAAN ................................................................................................. ix
SENARAI JADUAL............................................................................................... x
SENARAI RAJAH ................................................................................................ xi
SENARAI SINGKATAN..................................................................................... xii
SENARAI LAMPIRAN....................................................................................... xiii
BAB 1.0 PENDAHULUAN .................................................................................. 1

1.1 LATAR BELAKANG KAJIAN................................................................ 1
1.2 PERNYATAAN MASALAH .................................................................... 5
1.3 TUJUAN, OBJEKTIF DAN PERSOALAN KAJIAN ......................... 7
1.4 HIPOTESIS KAJIAN ................................................................................ 9
1.5 KERANGKA KONSEPTUAL ............................................................... 10
1.6 SKOP DAN BATASAN KAJIAN ......................................................... 11
1.8 KEPENTINGAN KAJIAN ...................................................................... 11
1.7 DEFINISI OPERASIONAL .................................................................... 13
BAB 2.0 TINJAUAN LITERATUR .................................................................. 17
2.1 PENGENALAN KEPADA KONTEKS KAJIAN ............................... 17

iii

2.2 TEORI/MODEL KAJIAN........................................................................ 17
2.3 DAPATAN KAJIAN LALU.................................................................... 22
BAB 3.0 METODOLOGI .................................................................................... 27
3.1 REKA BENTUK KAJIAN ...................................................................... 27
3.2 PERSAMPELAN ..................................................................................... 28
3.3 INSTRUMEN KAJIAN............................................................................ 29
3.4 KAJIAN RINTIS ....................................................................................... 32
3.5 KESAHAN DAN KEBOLEHPERCAYAAN ...................................... 32
3.6 PROSEDUR PENGUMPULAN DATA ............................................... 35
3.7 PROSEDUR PENGANALISISAN DATA .......................................... 36
BAB 4.0 DAPATAN DAN PERBINCANGAN............................................... 41
PENGENALAN ............................................................................................... 41
DAPATAN KAJIAN ....................................................................................... 42
Demografi Responden................................................................................ 42
PERBINCANGAN .......................................................................................... 55
RUMUSAN....................................................................................................... 57
BAB 5.0 KESIMPULAN, CADANGAN DAN IMPLIKASI.......................... 59
IMPLIKASI KAJIAN ...................................................................................... 59
CADANGAN KAJIAN ................................................................................... 62
KESIMPULAN................................................................................................. 64
RUJUKAN ............................................................................................................. 65

iv

LAMPIRAN ........................................................................................................... 70
LAMPIRAN A: SURAT KEBENARAN ..................................................... 70
LAMPIRAN B: INSTRUMEN KAJIAN ...................................................... 75
LAMPIRAN C : LAIN-LAIN YANG SESUAI............................................ 89

v

PENGESAHAN PENYELIA

Saya akui bahawa saya telah membaca laporan penyelidikan ini dan
pada pandangan saya karya ini telah memadai dari segi skop dan

kualiti untuk tujuan penganugerahan Ijazah Sarjana Muda Perguruan
dengan Kepujian Bimbingan dan Kaunseling

Tanda tangan : ..................................................
Nama Penyelia : PUAN ZURAIDA BINTI AHMAD
Tarikh : ...................................................

vii

PERAKUAN

Saya akui laporan kajian ini adalah hasil kerja saya sendiri kecuali nukilan
dan ringkasan yang tiap-tiap satunya telah saya jelaskan sumbernya.

Tanda tangan : ..................................................
Nama Penyelia : MUHAMMAD IBNUR SINA BIN HAMIZI
Tarikh : ...................................................

viii

PENGHARGAAN
Alhamdulillah, syukur ke hadrat Ilahi kerana dengan limpah kurnia dan
keizinanNya, saya dapat menyiapkan serta menghasilkan sebuah tesis yang
sangat bermakna buat diri sendiri dalam jangka masa yang telah ditetapkan.
Penghargaan ini juga saya tujukan khas untuk penyelia saya iaitu
Puan Zuraida Binti Ahmad. Ucapan jutaan terima kasih yang tidak terhingga
kepada beliau kerana telah banyak memberi bimbingan, idea, nasihat dan
juga tunjuk ajar yang berguna kepada saya sepanjang proses penyiapan
projek tahun akhir ini.
Seterusnya, yang teristimewa buat kedua ibu bapa yang tercinta iaitu
Encik Hamizi Hussain dan Puan Faizah Bahari. Terima kasih tidak terhingga
kepada mereka kerana telah banyak membantu saya dari segi kewangan,
pengetahuan, dan kerahan tenaga dalam usaha menyiapkan tesis ini. Segala
sokongan moral dan doa yang diberikan oleh keluarga saya sangat saya
hargai.
Tidak lupa juga buat para sahabat daripada Kursus Bimbingan dan
Kaunseling yang telah memberi sumbangan idea serta komitmen secara
langsung atau tidak langsung dalam proses menyiapkan tesis ini serta teman-
teman lain kerana semangat dan bantuan untuk saya terus bertahan dan
bersemangat dalam meneruskan kajian ini hingga ke akhirnya.

ix

SENARAI JADUAL

Jadual Halaman

1. Jadual menentukan saiz sampel daripada jumlah saiz

populasi mengikut Krejcie & Morgan, 1970......................................105

2. Penganalisan Statistik....................................................................... 37

3. Skop Efikasi Swadiri Kaunselor dan item-item yang berkaitan 39

4. Kecekapan dalam Kaunseling Pelbagai Budaya dan

Item yang berkaitan...........................................................................39

5. Taburan Demografi Responden........................................................ 43

6. Cronbach alpha bagi skala pengukuran SESK dan IKKPB...............47

7. Tahap Efikasi Swadiri Kaunselor.......................................................49

8. Tahap Kecekapan Kaunseling Pelbagai Budaya.............................. 50

9. Hubungan antara Efikasi Swadiri Kaunselor dan

Kecekapan Kaunseling Pelbagai Budaya..........................................52

10. Perbezaan Efikasi Swadiri Kaunselor berdasarkan jantina...............53

11. Perbezaan Kecekapan Kaunseling Pelbagai Budaya
berdasarkan jantina...........................................................................54

12. Rumusan Hipotesis persoalan kajian dan keputusan kajian.............57

13. Panel Penyemak Terjemahan dan Pengubahsuaian

Alat Kajian SESK dan IKKPB (Hilmi Ahmad, 2016)..........................111

x

SENARAI RAJAH

Rajah Halaman

1. Kerangka konseptual kajian yang diadaptasi dari Teori Efikasi
Swadiri serta Teori Kaunseling Pelbagai Budaya dan Terapi............ 10

2. Kerangka teoritikal kajian................................................................... 22
3. Taburan demografi responden jantina................................................44
4. Taburan demografi responden umur...................................................44
5. Taburan demografi responden bangsa...............................................45
6. Taburan demografi responden tahap akademik..................................45
7. Taburan demografi responden status kaunselor berdaftar..................45

xi

SENARAI SINGKATAN

AMCD Association for Multicultural Counseling and Development
ASCA American School Counselor Association
GBK Guru Bimbingan dan Kaunseling
KPM Kementerian Pendidikan Malaysia
JPN Jabatan Pendidikan Negeri
PPD Pejabat Pendidikan Daerah
SESK Skala Efikasi Swadiri Kaunselor
IKKPB Inventori Kecekapan Kaunseling Pelbagai Budaya
TKPBT Teori Kaunseling Pelbagai Budaya dan Terapi
SCMES School Counseling Multicultural Self-Efficacy Scale
MCCTS Counseling Competence and Training Survey
SK Sekolah Kebangsaan
SPSS Statistical Package for the Social Sciences
SP Sisihan Piawai
p Aras Signifikan
t Perbezaan dua sampel tidak bersandar
> Lebih daripada
< Kurang daripada

xii

SENARAI LAMPIRAN

Lampiran Halaman

1. Kebenaran Pelajar Institut Pendidikan Guru menjalankan

penyelisikan di institut pendidikan KPM...........................................71

2. Surat Kelulusan Sah Jabatan Negeri Selangor............................... 74

3. Muka hadapan pendahuluan instrumen kajian.................................76

4. Instrumen kajian (Bahagian A)..........................................................77

5. Instrumen kajian (Bahagian B)..........................................................79

6. Instrumen kajian (Bahagian C)..........................................................84

7. Saiz sampel daripada jumlah saiz populasi mengikut

Krejcie dan Morgan (1970)...............................................................104

8. Maklumat sekolah PPD Daerah Petaling Jaya.................................106

9. Panel Penyemak Terjemahan dan Pengubahsuaian Alat Kajian

SESK dan IKKPB (Hilmi Ahmad, 2016)............................................111

xiii

BAB 1.0 PENDAHULUAN
Bab pendahuluan membincangkan perkara asas yang berkaitan dengan

kajian seperti latar belakang kajian serta pernyataan masalah kajian yang
membawa kepada minat pengkaji untuk menjalankan kajian ini. Buktinya,
persoalan kajian, objektif kajian dan hipotesis dibentuk demi mengenal pasti
sama ada terdapat hubungan antara efikasi swadiri kaunselor dan kecekapan
kaunseling pelbagai budaya dalam kalangan kaunselor sekolah di daerah
Petaling Perdana. Definisi dua pemboleh ubah iaitu efikasi swadiri kauselor dan
kecekapan kaunseling pelbagai budaya juga dihuraikan.

1.1 LATAR BELAKANG KAJIAN
Peranan kaunselor sekolah yang professional mula beralih ke arah

peranan sebagai pemimpin pelbagai budaya/sosial keadilan, agen perubahan
pendidikan, dan penyokong. Penting bagi seorang kaunselor memiliki kecekapan
pelbagai budaya sebagai asas yang wujud di tajuk. Holcomb-McCoy, Harris,
Hines dan Johnston (2018) menerangkan bahawa Program Pendidikan
Kaunseling mempunyai cabaran untuk menyediakan kaunselor yang mempunyai
kecekapan dalam pelbagai budaya untuk menangani isu-isu yang berkaitan
dengan kepelbagaian seperti jurang pencapaian akademik murid. Contohnya,
kepercayaan kaunselor sekolah dalam keupayaan beliau untuk menggunakan
pengetahuan budaya dan kemahiran mereka apabila bekerja dengan murid-murid
daripada pelbagai latar belakang adalah sama penting kaunselor menguasai
kecekapan kaunseling dalam pelbagai budaya. Sesunguhnya, walaupun terdapat
ramai kaunselor sekolah yang berkesan dan mempunyai tahap keberkesanan diri
yang tinggi, namun masih ada yang tidak dapat menangani isu-isu yang berkaitan
dengan populasi murid yang pelbagai, seperti jurang pencapaian.

Semenjak sebelum Kemerdekaan Tanah Melayu pada 1957 lagi negara
ini sudah berkomposisi penduduk pelbagai etnik berpunca dari polisi
pemerintahan penjajah. Kehidupan mereka adalah terpisah dari sudut
pendidikan, kuasa ekonomi dan penempatan serta politik. Namun selepas
kemerdekaan, Furnivall (2016) menyatakan bahawa masyarakat semakin

1

berusaha untuk hidup bersama iaitu kaum terbesar di Malaysia adalah kaum
Melayu, Cina dan India. Contohnya, negeri Sabah dan Sarawak juga mempunyai
pelbagai kumpulan etnik peribumi, masing-masing dengan budaya serta warisan
yang unik dan tersendiri. Malah disebabkan kepelbagaian etnik dalam kalangan
masyarakat di Malaysia, terdapat perkahwinan campur serta berlaku juga
pencampuran budaya secara langsung. Oleh itu, tidak hairanlah jika dilihat
hampir setiap sekolah di Malaysia terdiri daripada kaunselor dan murid yang
memiliki latar belakang budaya yang berbeza yang wujud di tajuk.

Sepanjang tiga dekad yang lalu, terdapat sejumlah besar penyelidik
mengkaji tentang kecekapan pelbagai budaya kaunselor professional yang
mempunyai kaitan wujud dalam tajuk. Kecekapan kaunseling dalam pelbagai
budaya merujuk kepada kemahiran, sikap/kepercayaan, dan pengetahuan
kaunselor dalam individu kaunseling daripada kumpulan pelbagai budaya (Sue,
Arredondo, & McDavis, 1992). Misalnya, ciri-ciri kecekapan pelbagai budaya
kaunselor professional dikumpulkan ke dalam tiga domain iaitu kesedaran,
pengetahuan dan kemahiran. Kesedaran merujuk kepada kepercayaan peribadi
kaunselor, sikap dan bagaimana setiap kaunselor merupakan produk budaya
mereka sendiri. Pengetahuan merujuk kepada pemahaman kaunselor terhadap
pandangan dunia individu yang berbeza budaya. Ketiga-tiga dimensi juga
menjadi asas untuk kecekapan kaunseling pelbagai budaya di sekolah. Oleh itu,
komponen kemahiran merujuk kepada bagaimana seorang kaunselor
melaksanakan proses secara aktif dan mengamalkan campur tangan dan strategi
yang sesuai, serta diperlukan untuk bekerja dengan individu dari pelbagai latar
belakang.

Kecekapan pelbagai budaya kaunselor sekolah berkait rapat dengan
standard yang telah ditetapkan oleh Association for Multicultural Counseling and
Development (AMCD). AMCD membangunkan satu set kecekapan kaunseling
pelbagai budaya berdasarkan tiga dimensi yang dikenal pasti oleh Sue (Tyloon,
2014). Contohnya, dimensi lain yang berkaitan dengan kecekapan diri dilihat
budaya kaunselor ialah pembangunan identiti kaum dan istilah budaya. Dalam

2

hal ini, peranan konstrual diri atau pemikiran, perasaan dan tindakan seseorang
sangat penting kerana ia berkaitan dengan orang lain dan diri sendiri yang
berhubung dengan kecekapan pelbagai budaya kaunselor sekolah. Jelaslah,
konsep kecekapan pelbagai budaya untuk kaunselor sekolah dengan
mencadangkan bahawa usaha-usaha memainkan peranan dalam pembangunan
kecekapan pelbagai budaya disokong.

Populasi murid semakin meningkat dalam menangani kepelbagaian murid.
Ishak Amat & Abu Bakar (2016) menyatakan bahawa menangani kepelbagaian
murid memerlukan kaunselor sekolah profesional untuk dapat memahami isu-isu
budaya, etika, ekonomi, undang- undang, dan politik sekitar kepelbagaian, ekuiti,
dan kecemerlangan dari segi pembelajaran murid. Buktinya, American School
Counselor Association (ASCA) pada tahun 2016 menerima pakai penyata
kedudukan bagi menggalakkan kaunselor sekolah profesional untuk menyokong
peluang dan perkhidmatan yang sesuai bagi menggalakkan pembangunan
maksimum bagi semua murid. Namun begitu, walaupun terdapat usaha yang
besar telah dilakukan dalam mengenal pasti komponen kecekapan pelbagai
budaya untuk kaunselor sekolah tetapi sangat sedikit perhatian yang telah
diberikan kepada tahap efikasi swadiri dalam keupayaan pelbagai budaya
mereka.

Persepsi efikasi swadiri merujuk kepada penghakiman seseorang
mengenai kemampuan peribadi mereka dan memainkan peranan penting dalam
pengawalan diri motivasi (Bandura, 1995). Ia berkaitan dengan apa yang orang
percaya mereka boleh lakukan dengan apa kemahiran yang mereka miliki
berbanding dengan jumlah kemahiran yang dimiliki. Bandura (1995)
menunjukkan bahawa kepercayaan keberkesanan mempengaruhi motivasi
dengan menentukan apa matlamat orang tetapkan, berapa banyak usaha yang
dimasukkan ke dalam matlamat tersebut, berapa lama mereka tabah semasa
tempoh yang mencabar, dan daya tahan mereka untuk kegagalan. Contohnya,
empat sumber utama yang kepercayaan diri keberkesanan dibina iaitu hasil
pencapaian, pengalaman orang lain, pujukan lisan, dan tindak balas fisiologi.

3

Sesungguhnya, keempat-empat sumber ini digunakan dalam memantau
pemilihan, tafsiran, dan integrasi maklumat yang digunakan oleh individu untuk
membentuk kepercayaan keberkesanan diri.

Efikasi swadiri kaunselor merujuk kepada kepercayaan atau pertimbangan
mengenai keupayaan kaunselor melaksanakan kaunseling khusus yang berkait
dengan tingkah laku dan aktiviti. Lent, Hoffman, Treistman dan Singly (2016)
menerangkan bahawa kaunselor yang mempunyai tahap efikasi swadiri yang
tinggi didapati lebih cenderung untuk kelihatan lebih terpuji s emasa sesi.
Contohnya, kaunselor perwatakan terpuji untuk menjana respon kaunseling yang
lebih membantu dan berterusan dengan tempoh lebih lama dan mengeluarkan
usaha yang lebih apabila halangan kepada proses kaunseling berlaku. Tegasnya,
satu jumlah kajian yang besar telah mengkaji kepentingan efikasi swadiri
kaunselor berhubung dengan pembolehubah kaunseling seperti prestasi
kaunselor, kebimbangan kaunselor, dan persekitaran pengawasan.

Tyloon (2014) menyatakan bahawa terdapat penyelidikan yang memberi
tumpuan kepada kaunselor pelatih dan mendapati bahawa efikasi swadiri
kaunselor meningkat pada tahap pra-praktikum sarjana kaunseling. Efikasi
swadiri kaunselor dalam kaunseling mungkin bergantung pada kebimbangan
klien dalam menyatakan perkara-perkara tertentu (iaitu penderaan seksual,
kemurungan) semasa latihan kaunselor di peringkat tertentu. Misalnya,
kesedaran kaunselor dalam menyampaikan sesuatu isu dan motivasi mereka
dalam menangani sesuatu isu boleh menjejaskan efikasi swadiri kaunselor
mereka. Oleh itu, walaupun terdapat banyak perhatian telah diberikan kepada
efikasi swadiri kaunselor yang umum tetapi efikasi swadiri kaunselor di sekolah
sangat sedikit diberi perhatian terutama di Malaysia.

Efikasi swadiri kaunselor sekolah berhubung dengan faktor-faktor iklim
sekolah. Bodenhorn dan Skaggs (2015) menjelaskan bahawa efikasi swadiri
adalah salah satu faktor yang boleh menyumbang kepada keupayaan kaunselor
sekolah profesional untuk menyediakan perkhidmatan yang membuka peluang
kepada semua murid untuk berjaya. Buktinya, ia telah ditunjukkan untuk menjadi

4

satu aspek penting dalam kaunseling dan menghadapi perubahan dan boleh
membantu kaunselor sekolah kerana mereka memenuhi keperluan para murid
pelbagai budaya yang semakin meningkat. Tyloon (2014) mengkaji hasil daripada
kajian mendapati bahawa faktor-faktor seperti peranan kaunselor, persekitaran
sekolah, hubungan kakitangan, jangkaan hasil, jantina, umur, dan tahap gred
semua dipengaruhi efikasi swadiri kaunselor sekolah. Oleh itu, efikasi swadiri
boleh menjadi satu komponen penting dalam memahami dan meningkatkan
perkhidmatan kaunseling sekolah dan prestasi kaunselor sekolah.

Secara tidak langsung bidang yang mempunyai hubung kait dalam kajian
ini ialah psikososial dan kesejahteraan mental murid. Hilmi Ahmad (2016), efikasi
swadiri kaunselor dengan kecekapan silang budaya dalam perkhidmatan
berupaya mewujudkan komunikasi yang kondusif antara kaunselor dan murid
yang silang budaya. Contohnya, kaunselor yang sedar akan keyakinan dan
kemahiran kaunseling silang budaya akan memantapkan kualiti perkhidmatan
kaunseling dengan menambah ilmu adab resam silang budaya tertentu. Hal ini
dapat membimbing murid dalam proses sosialisasi dan interaksi. Oleh itu, murid
mampu mengekalkan dan mengurus kesejahteraan diri dan mental.

1.2 PERNYATAAN MASALAH
Sejak kebelakangan ini, negara baru saja mengambil inisiatif dengan

menggalakkan kaunselor sekolah untuk memainkan peranan mereka sebagai
penyokong keadilan sosial yang cekap budaya dan agen perubahan. Satu
langkah kaunselor sekolah ke arah peranan ini adalah perlu untuk membantu
merapatkan jurang pencapaian daripada segi skor seragam dan menangani isu-
isu lain seperti kadar pengijazahan sekolah tinggi, dan kadar kemasukan kolej
dalam kalangan murid dari latar belakang budaya yang berbeza (Bemak &
Chung, 2018). Misalnya, menyediakan perkhidmatan yang meningkatkan
akademik, kerjaya dan peribadi serta pembangunan sosial bagi semua murid di
sekolah adalah tugas utama kaunselor sekolah profesional. Tegasnya, demografi
populasi sekolah di negara ini terus berubah, kaunselor sekolah kini ditugaskan

5

untuk mengubah atau menyesuaikan peranan dan tanggungjawab untuk
memenuhi keperluan penduduk yang mempunyai budaya yang pelbagai.

Sepanjang usaha untuk mencapai kaunselor sekolah profesional, setiap
kaunselor mesti mempunyai pemahaman dan kepercayaan yang kukuh dalam
keseluruhan kecekapan kaunseling sekolah mereka. Di samping itu, kaunselor
juga perlu mempunyai pemahaman dan kepercayaan yang kuat dalam
keupayaan mereka mengenai kecekapan pelbagai budaya. Jika kaunselor
sekolah percaya mereka mampu bekerja untuk ekuiti, keadilan sosial, dan
dengan pelbagai populasi murid, maka mereka akan bertindak dengan
sewajarnya dan lebih cenderung untuk mengatasi halangan-halangan yang
mungkin menghalang mereka daripada berbuat demikian (Holcomb-McCoy,
Harris, Hines & Johnston, 2018). Buktinya, salah satu cara untuk membantu
langkah kaunselor sekolah ke arah peranan ini adalah meneroka tahap efikasi
swadiri kaunselor terhadap kecekapan kaunseling pelbagai budaya. Walau
bagaimanapun, terdapat satu kekurangan yang berkaitan dengan budaya efikasi
swadiri dalam kalangan kaunselor sekolah. Kajian penyelidikan mendapati
hubungan antara efikasi swadiri kaunselor sekolah mengenai kaunseling umum
dan kaunseling pelbagai budaya, masih kurang.

Namun, di Malaysia kajian berhubung dengan efikasi swadiri kaunselor
dan kecekapan kaunseling pelbagai budaya sangat kurang dikaji berbanding
kajian luar negara. Sedangkan masalah sering timbul kepada kaunselor apabila
mengendalikan klien yang latar belakang budaya berbeza kerana kurang
kesedaran dan kefahaman oleh kaunselor mengenai budaya yang berbeza
dengan dirinya. Dalam hal ini, meneroka korelasi positif atau negatif daripada
kaunselor sekolah mengenai efikasi swadiri kaunselor yang umum dan efikasi
swadiri kaunselor dalam kaunseling pelbagai budaya boleh memberikan
persediaan kepada pendidik kaunselor dengan maklumat yang relevan untuk
memberi tumpuan lebih pada kecekapan kaunseling sekolah yang umum dan
kecekapan dalam kaunseling pelbagai budaya di sekolah (Ainon Mohd &
Abdullah Hassan, 2015).

6

Jelaslah, memeriksa hubungan antara kedua-dua konstruk juga penting
kerana ia akan menghasilkan maklumat yang boleh memberi gambaran tentang
mengapa kaunselor sekolah yang berpengalaman dan umumnya kompeten
mempunyai kesukaran menangani isu-isu akademik dan pencapaian yang
berkaitan dengan murid daripada pelbagai latar belakang.

1.3 TUJUAN, OBJEKTIF DAN PERSOALAN KAJIAN
Tujuan

Tujuan utama kajian tinjauan ini untuk mengkaji hubungan antara efikasi
swadiri kaunselor dan kecekapan kaunseling pelbagai budaya dalam kalangan
kaunselor sekolah di daerah Petaling Perdana. Definisi dua pemboleh ubah iaitu
efikasi swadiri kauselor dan kecekapan kaunseling pelbagai budaya juga
dihuraikan. Data yang diperoleh daripada kajian berupaya memberi maklum balas
dengan tindakan positif demi kebaikan perkhidmatan (Amat, Bakar & Sahid,
2020). Buktinya, KPM boleh mengadakan program pengukuhan seperti “Program
Efikasi Swadiri Kaunseling Silang Budaya” kepada kaunselor sekolah. Oleh itu,
kesedaran kepentingan mempunyai efikasi swadiri dengan kecekapan silang
budaya dapat mendidik kaunselor self-reflection.

Objektif

Matlamat umum kajian ini adalah untuk mengkaji hubungan antara efikasi
swadiri kaunselor dan kecekapan kaunseling pelbagai budaya dalam kalangan
kaunselor sekolah di kawasan Petaling Perdana. Berdasarkan kepada matlamat
di atas, beberapa objektif kajian telah dikenal pasti bagi memenuhi matlamat
kajian ini. Secara terperincinya objektif kajian ini adalah seperti berikut:

1. Untuk mengenal pasti tahap efikasi swadiri kaunselor dalam kalangan
kaunselor sekolah di daerah Petaling Perdana.

2. Untuk mengenal pasti tahap kecekapan kaunseling pelbagai budaya
dalam kalangan kaunselor sekolah di daerah Petaling Pedana.

7

3. Untuk mengenal pasti hubungan antara efikasi swadiri kaunselor dengan
kecekapan kaunseling pelbagai budaya dalam kalangan kaunselor sekolah di
daerah Petaling Perdana.
4. Untuk mengenal pasti sama ada wujud perbezaan efikasi swadiri
kaunselor berasaskan gender dalam kalangan kaunselor sekolah di daerah
Petaling Perdana.
5. Untuk mengenal pasti sama wujud perbezaan kecekapan kaunseling
pelbagai budaya berasaskan gender dalam kalangan kaunselor sekolah di
daerah Petaling Perdana.
Persoalan Kajian
Kajian ini adalah untuk mencari jawapan kepada aspek persoalan kajian seperti
berikut:
1. Apakah tahap efikasi swadiri kaunselor dalam kalangan kaunselor sekolah
di daerah Petaling Perdana?
2. Apakah tahap kecekapan kaunseling pelbagai budaya dalam kalangan
kaunselor sekolah di daerah Petaling Perdana?
3. Apakah hubungan antara efikasi swadiri kaunselor dengan kecekapan
kaunseling pelbagai budaya dalam kalangan kaunselor sekolah di daerah
Petaling Perdana?
4. Apakah wujud perbezaan efikasi swadiri kaunselor berasaskan gender
dalam kalangan kaunselor sekolah di daerah Petaling Perdana?
5. Apakah wujud perbezaan kecekapan kaunseling pelbagai budaya
berasaskan gender dalam kalangan kaunselor sekolah di daerah Petaling
Perdana?

8

1.4 HIPOTESIS KAJIAN
Pembentukan hipotesis ini juga dilakukan setelah pengkaji menetapkan

objektif daripada persoalan kajian. Siti Najwa (2016) menjelaskan bahawa
langkah seterusnya adalah pembentukan hipotesis selepas masalah kajian telah
dipilih. Buktinya, pengkaji dikehendaki menjangka hubungan antara pemboleh
ubah-pemboleh ubah yang berkaitan dengan permasalahan yang akan dikaji.
Antara hipotesis-hipotesis untuk kajian ini adalah seperti berikut:
Hipotesis 1
Tidak terdapat hubungan yang signifikan antara efikasi swadiri kaunselor dengan
kecekapan kaunseling pelbagai budaya dalam kalangan kaunselor sekolah di
daerah Petaling Perdana.
Hipotesis 2
Tidak wujud perbezaan yang signifikan skor min efikasi swadiri kaunselor dalam
kalangan kaunselor sekolah di daerah Petaling Perdana berasaskan gender.
Hipotesis 3
Tidak wujud perbezaan yang signifikan skor min kecekapan kaunseling pelbagai
budaya dalam kalangan kaunselor sekolah di daerah Petaling Perdana
berasaskan gender.

9

1.5 KERANGKA KONSEPTUAL Pembolehubah Bersandar

Pembolehubah Tidak Bersandar Teori Kaunseling Pelbagai
Budaya dan Terapi
Efikasi Swadiri Kaunselor
 Kesedaran
 Jangkaan Kebolehan Diri (Sikap/Kepercayaan)
- Kepercayaan terhadap
kebolehan diri sebagai  Pengetahuan
kaunselor. (Peka mengenai
- Kepercayaan terhadap pandangan dunia klien)
kebolehan diri menjalankan
sesi kaunseling.  Kemahiran
(Strategi intervensi yang
 Jangkaan Hasil bersesuaian dengan
- Keyakinan terhadap hasil pandangan dunia klien)
kaunseling.
 Hubungan
Jantina

Lelaki
Perempuan

Rajah 1. Kerangka konseptual kajian yang diadaptasi dari Teori Efikasi Swadiri
serta Teori Kaunseling Pelbagai Budaya dan Terapi (Hilmi Ahmad, 2016).

10

1.6 SKOP DAN BATASAN KAJIAN
Dalam kajian ini terdapat beberapa batasan yang wujud sepanjang proses

pelaksanaannya. Disebabkan kajian ini bertujuan untuk mengkaji tahap efikasi
swadiri dalam kalangan kaunselor sekolah, maka pengkaji hanya memfokuskan
kepada kaunselor sekolah kebangsaan di daerah Petaling Perdana sahaja.
Buktinya, hanya 165 orang guru sama ada sekolah rendah dan menengah di
daerah Petaling Jaya yang telah menjawab kajian ini secara dalam talian. Justeru,
dapatan kajian ini tidak boleh digeneralisasikan kepada keseluruhan kaunselor
sama ada di sekolah harian biasa, berasrama penuh atau di sektor-sektor awam
mahupun swasta di dalam Malaysia (Norizah, Hasrina & Adnan, 2014). Oleh itu,
kajian ini juga tidak berfokus kepada faktor yang menyumbang kepada tahap
efikasi swadiri kaunselor atau tahap kecekapan kaunseling pelbagai budaya bagi
seorang kaunselor.

1.8 KEPENTINGAN KAJIAN
Kesignifikan kajian ini adalah penting untuk pelbagai sebab. Pertama

kajian ini meneroka efikasi swadiri kaunselor sekolah secara umum dan
kecekapan kaunseling dalam pelbagai budaya. Walaupun terdapat beberapa
kajian yang meneroka efikasi swadiri kaunselor sekolah tetapi sangat sedikit
dikaitkan dengan kecekapan kaunseling pelbagai budaya. Kajian ini diperlukan
supaya kita dapat meneroka bagaimana kaunselor sekolah melihat keupayaan
dan keyakinan mereka yang berkaitan dengan kecekapan kaunseling dalam
pelbagai budaya berbanding ia dilihat tahap keberkesanan diri kaunselor secara
umum di Malaysia. Melalui kajian ini ia lebih spesifik kepada kaunselor di sekolah
yang berkaitan dengan kaunseling pelbagai budaya. Oleh itu, berbuat demikian
diharapkan akan menyediakan pendidik kaunselor dengan wawasan baru ke
dalam penyediaan kaunselor sekolah dan penyelia kaunseling sekolah dan
pentadbir dengan maklumat yang akan memaklumkan keputusan yang berkaitan
dengan latihan kaunselor sekolah, pendidikan berterusan dan pembangunan
profesional.

11

Kedua, penyelidikan sebelum ini banyak tertumpu kepada efikasi swadiri
kaunselor sekolah berhubung dengan tahap gred dan tahap sokongan daripada
pentadbiran dan sekolah fakulti mereka. Shah dan Amat (2014) menyatakan
bahawa kepelbagaian budaya dan keyakinan kaunselor sekolah mempunyai
hubung kait yang boleh dikaji peringkat lebih spesifik. Contohnya, melalui kajian
ini ia akan meneroka hubungan pembolehubah antara pelbagai budaya dan
efikasi swadiri kaunselor sekolah yang melibatkan etnik, jantina, tahun
pengalaman dan suasana sekolah. Sesungguhnya, merujuk kepada
pembolehubah ini ia juga menawarkan pengertian tentang keperluan
pembangunan profesional tertentu kaunselor sekolah semasa dan yang akan
datang.

Ketiga, hasil daripada kajian ini mampu memberikan perkembangan
maklumat iaitu kaunselor sekolah, pendidik kaunselor dan pentadbir sekolah
boleh menggunakan maklumat-maklumat untuk membangunkan strategi dan
program sebagai satu inisiatif penambahbaikan untuk sekolah. Contohnya,
kepercayaan kaunselor sekolah profesional dalam keupayaan kaunselor untuk
melaksanakan tugas-tugas yang berkaitan dengan isu-isu akademik dan
peribadi/sosial (iaitu kadar pengijazahan, keganasan sekolah, perwakilan minoriti
dalam kursus-kursus tertentu) yang melibatkan murid, khususnya murid daripada
pelbagai latar belakang, boleh membuktikan penting dalam usaha untuk
melaksanakan dan menjalankan inisiatif penambahbaikan sekolah. Umum
ketahui bahawa Malaysia bukan hanya terdiri daripada satu jenis etnik sahaja
tetapi berbagai-bagai etnik dan mereka terdiri daripada pelbagai lapisan
masyarakat terutama murid di sekolah (Ahmad Rahman & Zamri Mahamod,
2019). Sesungguhnya, kaunselor boleh mengetahui sejauh mana mampu
mengembangkan potensinya sebagai seorang Guru Bimbingan dan Kaunseling
(GBK) yang menitik beratkan kebajikan para murid yang bukan hanya dari etnik
atau budayanya sahaja.

12

Seterusnya, ia mampu memberi pengetahuan yang kukuh kepada guru-
guru kaunselor di Malaysia bahawa kaunseling pelbagai budaya sangat penting
untuk mengurangkan jurang dan mengelak berlakunya diskriminasi antara kaum
yang telah dinyatakan dalam Kod Etika Kaunselor Lembaga Kaunselor di
Malaysia. Yasmin Ahmad (2014) menyatakan bahawa kajian ini juga adalah
selaras dengan hasrat kerajaan dalam Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia
iaitu PPPM 2012-2025 yang bertujuan untuk menghasilkan guru yang mempunyai
pengetahuan, kesedaran dan kemahiran yang seterusnya akan menjadikan
mereka sensitif terhadap latar belakang murid yang berbeza dan menangani
perhubungan dengan kaedah yang positif dan proaktif. Buktinya, hasil kajian ini
dapat digunakan oleh pihak kerajaan seperti Kementerian Pendidikan Malaysia
(KPM), Jabatan Pendidikan Negeri (JPN) dan Pejabat Pendidikan Daerah (PPD)
dalam melaksanakan sebarang program untuk meningkatkan sensitiviti dan
kompetensi kepelbagaian budaya dalam kalangan guru di Malaysia terutama
kaunselor di sekolah. Tegasnya, hasil kajian ini juga dapat memberi maklumat
penting kepada Institut Pendidikan Guru (IPG) dan Institut Pengajian Tinggi (IPT)
supaya dapat menyediakan bakal guru dengan sensitiviti dan kompetensi
kepelbagaian budaya sebagai asas kukuh untuk berhadapan dengan
kepelbagaian etnik dan budaya yang wujud dalam kalangan murid di Malaysia.

1.7 DEFINISI OPERASIONAL
Dalam kajian ini, konsep dan istilah-istilah yang digunakan bagi mewakili

pembolehubah- pembolehubah utama didefinisikan sebagai berikut:

Efikasi Swadiri

Tahap efikasi swadiri akan menentukan sejauh mana seorang itu akan
mencapai matlamatnya. Anneliese, Brandee dan Heather (2020) menyatakan
bahawa efikasi swadiri ialah jangkaan seseorang bahawa dia telah bertingkah
laku seperti yang diperlukan untuk menghasilkan atau mencapai sesuatu natijah.
Ia diertikan sebagai keyakinan terhadap sesuatu keupayaan untuk menyusun dan
melaksanakan kognitif, tingkah laku dan kemahiran sosial yang diperlukan untuk
kejayaan terhadap sesuatu tugas. Contohnya, efikasi swadiri kaunselor ialah

13

keyakinan terhadap kebolehan kendiri dalam melaksanakan sesuatu tugas dalam
situasi tertentu dalam perkhidmatan sebagai Guru Bimbingan dan Kaunseling
(GBK) di sekolah sama ada di sekolah di pedalaman mahupun bandar yang silang
budaya. Oleh itu, kaunselor yang mempunyai efikasi swadiri yang tinggi adalah
kaunselor yang percaya akan kebolehan diri melaksanakan sesuatu tugas
dengan baik dan akan lebih cenderung melihat sesuatu yang sukar sebagai
sesuatu yang perlu dikuasai dan bukan sesuatu yang perlu dijauhi.

Melati Sumari, Ida Hartina, Norfaezah Khalid dan Azmawaty Nor (2014)
mengatakan bahawa dalam teori, efikasi berbeza daripada jangkaan terhadap
hasil atau natijah. Jangkaan efikasi bermaksud individu percaya bahawa mereka
akan berjaya membentuk tingkah laku yang diperlukan untuk menghasilkan
sesuatu natijah, sebaliknya jangkaan terhadap natijah berkaitan dengan
mengandaikan bahawa tingkah laku akan menghasilkan suatu natijah tertentu.
Contoh dalam konteks kajian ini, efikasi swadiri merujuk kepada tahap keupayaan
dan keyakinan seorang kaunselor terhadap dirinya dalam melaksanakan
tugasnya sebagai seorang kaunselor dalam perhubungan kaunseling boleh
diukur melalui soal selidik Skala Efikasi Swadiri Kaunselor (SESK).diterjemahkan
oleh Marzuki Jaafar (2017) daripada soal selidik Sutton dan Fall (1995) iaitu
Counselor Self-efficancy Scale (CSS). Pengukuran ke atas kaunselor dibuat
menggunakan Skala Efikasi Swadiri Kaunselor (SESK). Jelaslah, efikasi
merupakan keupayaan melakukan sesuatu tugas hingga ke tahap tertentu dan
seseorang individu mungkin memiliki efikasi yang tinggi dalam sesuatu tugas
tetapi tidak dalam tugas yang lain.

Kecekapan Kaunseling Pelbagai Budaya

Kecekapan sebagai pengetahuan, kemahiran, ciri-ciri, atau sifat-sifat yang
menyumbang kepada prestasi cemerlang dalam profesion tertentu. Shah dan
Amat (2014) menjelaskan bahawa kecekapan adalah pola kemahiran,
pengetahuan, kebolehan, tingkah laku, dan ciri-ciri lain, sama ada diperolehi atau
dimiliki secara intrisik yang diperlukan oleh seseorang individu untuk
melaksanakan peranan kerja atau fungsi pekerjaan dengan jayanya. Misalnya,

14

dalam huraian konsep kerja biasa, kecekapan berfokus daripada "apa" yang
pekerja mesti capai kepada "bagaimana" pekerja dapat bekerja dengan berkesan
mengikut tugas yang telah diberikan. Sesungguhnya, kecekapan perspektif GBK
digambarkan dengan cara yang boleh diperhatikan, diukur dan diberi nilai prestasi
kemahiran perkhidmatan bimbingan dan kaunseling.

Seterusnya, kaunseling adalah satu perhubungan yang unik antara
kaunselor dan klien. Lembaga Kaunselor Malaysia (2011) menyatakan
kaunseling adalah satu proses sistematik untuk membantu perhubungan,
mencapai satu perubahan, kemajuan dan penyesuaian yang holistik, baik dan
sukarela pada diri klien dan ia berterusan untuk sepanjang kehidupan diri klien
tersebut. Manakala, Kamus Cambridge (2018) mendefinisikan pelbagai budaya
pula bermaksud melibatkan dua atau lebih budaya yang berbeza idea-idea dan
adat resam. Buktinya, di Malaysia terdapat pelbagai budaya seperti Melayu, Cina,
India dan selainya. Hal ini menunjukkan bahawa pelbagai budaya juga dikatakan
mempunyai atau melibatkan dua atau lebih masyarakat, negara, atau budaya
yang berbeza.

Sehubungan itu, kaunseling pelbagai budaya juga berlaku apabila klien
dan kaunselor adalah berbeza daripada segi budaya sama ada perbezaan
budaya itu di pihak klien ataupun di pihak kaunselor dan boleh jadi ia melibatkan
budaya ketiga yang tidak dikenali oleh klien dan kaunselor itu sendiri. Kaunseling
pelbagai budaya ditakrifkan sebagai hubungan kaunseling antara kaunselor dan
klien yang berpegang kepada sistem budaya yang berbeza malah perhubungan
kaunseling pelbagai budaya ini boleh dijalankan dengan cara yang berwibawa
atau tidak cekap (Thomas & Michael, 2019). Contohnya, seorang kaunselor
(GBK) berbangsa Melayu beragama Islam mengadakan sesi kaunseling individu
terhadap klien (murid) berbangsa Cina yang beragama Budha. Inventori
Kecekapan Kaunseling Pelbagai Budaya (IKKPB) telah diterjemah dalam kajian
Helmi Ahmad (2016) daripada soal selidik Sodowsky, Taffe, Gutkin dan Wise
(1994) iaitu Multicultural Competency Inventory (MCI). Jelaslah dalam konteks
kajian ini, kecekapan kaunseling dalam pelbagai budaya merujuk kepada tahap

15

kecekapan seorang kaunselor daripada segi kemahiran, kesedaran, hubungan
dan pengetahuan dalam kaunseling pelbagai budaya dapat diukur melalui soal
selidik IKKPB.

Kaunselor Sekolah

Kaunselor didefinisikan sebagai individu khusus yang bertugas secara
terarah ataupun sukarela bagi memberikan pertolongan kepada orang lain bagi
menyelesaikan masalah yang dihadapi oleh klien. Kamsan, Siti Rozaina, Azniza
Ishak dan Nabisah Ibrahim (2019) menyatakan kaunselor adalah individu yang
membantu manusia secara psikologi dalam perhubungan intrapersonal dan
interpersonal agar manusia dapat mencapai kesejahteraan hidup. Sekolah
adalah tempat utama proses pendidikan formal untuk menambah pengetahuan
dan mengasah keterampilan (Halim Othman & Abu Bakar, 2015). Contohnya,
kaunselor sekolah sebagai pembimbing memiliki profesion terlatih dalam bidang
kaunseling ataupun bidang-bidang berkaitan seperti kerjaya, pendidikan,
pengurusan dan selainnya. Kaunselor sekolah boleh membantu klien yang
merujuk kepada murid untuk memberi maklumat atau cadangan yang menolong
klien mengenal pasti kebolehan dirinya seterusnya mampu melakukan perubahan
dan membuat keputusan untuk mencapai matlamat hidupnya. Jelaslah, kaunselor
sekolah merupakan kaunselor yang menyediakan perkhidmatan kaunseling di
dalam seting sekolah kebangsaan yang terletak di daerah Petaling Perdana.

RUMUSAN

Bab ini telah membincangkan perkara asas yang berkaitan dengan kajian
seperti latar belakang kajian serta pernyataan masalah kajian yang membawa
kepada minat pengkaji untuk menjalankan kajian ini. Di samping itu, persoalan
kajian, objektif kajian dan hipotesis telah dibentuk demi mengenal pasti sama ada
terdapat hubungan antara efikasi swadiri kaunselor dan kecekapan kaunseling
pelbagai budaya dalam kalangan kaunselor sekolah di daerah Petaling Perdana.
Definisi dua pemboleh ubah iaitu efikasi swadiri kauselor dan kecekapan
kaunseling pelbagai budaya juga telah dihuraikan.

16

BAB 2.0 TINJAUAN LITERATUR
2.1 PENGENALAN KEPADA KONTEKS KAJIAN

Konteks kajian ini efikasi swadiri merujuk kepada tahap keupayaan dan
keyakinan kaunselor terhadap dirinya dalam melaksanakan tugasnya sebagai
kaunselor dalam perhubungan kaunseling boleh diukur melalui soal selidik Skala
Efikasi Swadiri Kaunselor (SESK). Kecekapan kaunseling dalam pelbagai budaya
merujuk kepada tahap kecekapan seorang kaunselor dari segi kemahiran,
kesedaran, hubungan dan pengetahuan dalam kaunseling pelbagai budaya dapat
diukur melalui soal selidik Inventori Kecekapan Kaunseling Pelbagai Budaya
(IKKPB) (Sidek Noah, Mazidah Dagang, Rusnani Kadir & Maznah Baba, 2013).
Buktinya, Teori Efikasi Swadiri dan Teori Kaunseling Pelbagai Budaya dan Terapi
serta kajian lalu dijadikan panduan. Dalam bab ini, perbincangan akan lebih
tertumpu kepada latar belakang teori dan sorotan daripada kajian-kajian lepas
yang berkaitan dengan efikasi swadiri kaunselor dan kecekapan dalam
kaunseling pelbagai budaya.

2.2 TEORI/MODEL KAJIAN
Pengkaji akan menceritakan beberapa perkara daripada aspek ciri, tujuan,

konsep serta teori berkaitan yang mendasari kajian iaitu Teori Efikasi Swadiri oleh
Bandura (1994) dan Marzuki Jaafar (2017). Teori Kaunseling Pelbagai Budaya
dan Terapi pula di dalam kajian Sue, Arredondo dan McDavis (1992) serta Hilmi
Ahmad (2016).

Teori Efikasi Swadiri
Konsep efikasi swadiri sebenarnya adalah inti daripada teori kognitif sosial

yang dikemukakan oleh Albert Bandura yang menekankan peranan belajar
observasional, pengalaman sosial, dan penentuan timbal balik dalam
pengembangan keperibadian. Marzuki Jaafar (2017) menggambarkan efikasi
swadiri sebagai penentu bagaimana orang merasa, berfikir, memotivasi diri, dan
berperilaku. Contohnya, efikasi swadiri adalah keyakinan kaunselor dalam
kemampuannya untuk melakukan suatu bentuk kawalan terhadap fungsi
perkhidmatan bimbingan dan kaunseling itu sendiri dan kejadian dalam linkungan

17

dirinya. Bandura (1994) menyatakan bahawa efikasi swadiri adalah keyakinan
seorang individu mengenai kemampuannya dalam mengorganisasi dan
menyelesaikan suatu tugas yang diperlukan. Oleh itu, efikasi swadiri untuk
mencapai hasil tertentu yakni keyakinan bahawa kaunselor mampu menguasai
situasi dan mendapatkan hasil positif iaitu efikasi diri sangat berpengaruh besar
terhadap perilaku.

Amat, Bakar dan Sahid (2020) menerangkan bahawa efikasi swadiri dapat
diperoleh, diubah, ditingkatkan atau diturunkan, melalui salah satu atau
kombinasi empat sumber, iaitu pengalaman menguasai sesuatu prestasi atau
hasil pencapaian (performance outcomes), pengalaman orang lain (vicarious
experiences), pujukan verbal (verbal persuasion) dan tindak balas fisiologi
(physiological feedback). Buktinya, hasil pencapaian merujuk kepada
pengalaman positif atau negatif masa lalu yang mempengaruhi kaunselor dalam
melaksanakan tugas, pengalaman orang lain merujuk kepada kaunselor yang
kemungkinan memiliki efikasi swadiri yang tinggi ataupun rendah kerana melihat
pengalaman orang lain. Hal ini berbeza dengan pujukan verbal adalah efikasi
swadiri yang dipengaruhi oleh galakan positif dan negatif yang diterima
berdasarkan pencapaian dan kebolehan seseorang (Melati Sumari, Ida Hartina,
Norfaezah Khalid & Azmawaty Nor, 2014). Jelaslah, tindak balas fisiologi merujuk
kepada manusia merasai tindak balas tubuh badan terhadap sesuatu peristiwa
dan bagaimana mereka melihat tindak balas itu mempengaruhi efikasi swadiri.

Efikasi swadiri dapat membawa pada perilaku yang berbeza di antara
individu dengan kemampuan yang sama kerana efikasi swadiri mempengaruhi
pilihan, tujuan, pengatasan masalah, dan kegigihan dalam berusaha. Tafsiran
tentang efikasi swadiri seseorang kebiasaannya diukurkan berdasarkan dua
skala iaitu magnitude efikasi swadiri (mengukur sejauh mana tahap kesukaran)
dan kekuatan efikasi swadiri (penentuan oleh individu berkaitan dengan sejauh
mana mereka boleh laksanakan sesuatu tugas pada tahap kesukaran yang
berbeza) (Melati Sumari, Ida Hartina, Norfaezah Khalid & Azmawaty Nor, 2014).
Contohnya, kaunselor dengan efikasi diri percaya bahawa dirinya sendiri mampu

18

melakukan sesuatu untuk mengubah kejadian-kejadian di sekitarnya, sedangkan
seseorang dengan efikasi diri rendah menganggap dirinya pada dasarnya tidak
mampu mengerjakan segala sesuatu yang ada disekitarnya khususnya di
sekolah. Oleh itu, individu dengan efikasi swadiri yang rendah cenderung untuk
mudah menyerah dalam situasi yang sulit, sementara individu dengan efikasi diri
yang tinggi akan berusaha lebih keras untuk mengatasi tentangan dihadapi.

Teori Kaunseling Pelbagai Budaya dan Terapi (TKPBT)
TKPBT diperkenalkan oleh Sue, Arredondo dan McDavis (1992) bertujuan

untuk memenuhi keperluan menghuraikan tentang kepelbagaian budaya dalam
kaunseling. Buktinya, dalam menangani kebimbangan ini, Sue, Benier, Durran,
Feinberg, Pedersan dan Smith (1982) telah menggariskan apa yang akan
menjadi prinsip asas kecekapan pelbagai budaya seperti kepercayaan/sikap,
pengetahuan, dan kemahiran kaunselor. Hal ini demikian, teori-teori yang sedia
ada kini seperti psikoanalisis, humanistik dan perlakuan kurang bersesuaian dan
tidak spesifik menjelaskan, menghuraikan, meramal dan mengatasi isu dan
persoalan dalam masyarakat dengan kepelbagaian dan kerencaman budaya
yang wujud pada masa kini. Tegasnya, mereka berpendapat masih belum
terdapat teori yang kukuh dan mantap untuk memenuhi tujuan kaunseling silang
budaya.

Kecekapan pelbagai budaya yang ditubuhkan oleh Sue (1991) telah terus
dibangunkan oleh Sue, Arredondo, dan McDavis (1992), di mana 31 kecekapan
pelbagai budaya telah ditubuhkan. 31 kecekapan pelbagai budaya ini
menyediakan lebih khusus kepada tiga bidang asas yang dikenalpasti oleh Sue
(1991). Contohnya, tiga dimensi yang dikenal pasti adalah: (a) kesedaran
kaunselor tentang andaian sendiri, nilai dan berat sebelah; (b) memahami
pandangan hidup klien yang berbeza budaya; dan (c) membangunkan strategi
intervensi yang sesuai dan teknik. Ketiga-tiga dimensi sekali lagi dipecahkan
kepada tiga domain. Tiga domain ini merupakan prinsip-prinsip asas dalam
kecekapan kaunseling pelbagai budaya. Domain tersebut mempunyai ciri-ciri
kecekapan pelbagai budaya asas dikenalpasti oleh Sue, Arredondo, dan McDavis

19

(1992) dan domain-domain tersebut termasuklah kepercayaan dan sikap,
pengetahuan dan kemahiran. Usaha memecahkan setiap dimensi budaya
kepada tiga domain memberikan panduan khusus tentang bagaimana kaunselor
boleh membangunkan kecekapan pelbagai budaya. Sesungguhnya, pada tahun
1992 kecekapan ini telah diluluskan oleh AMCD dan petunjuk bagi interaksi
kaunseling interpersonal buat kali pertama berkaitan dengan budaya, etnik, dan
bangsa diberikan (Sue & Sue, 2003)

Dimensi yang pertama berpusat pada kesedaran dan menerangkan
kaunselor yang mahir budaya adalah kaunselor yang aktif dalam proses
menyedari tentang faktor-faktor yang mempengaruhi pandangan dunia mereka
sendiri, bagaimana mereka menjadi produk kepada budaya mereka sendiri dan
bagaimana aspek-aspek ini mungkin terbukti dalam bidang tugas mereka dengan
individu daripada latar belakang budaya dan kaum yang berbeza. Contohnya,
kaunselor mahir budaya perlu sedar secara aktif tetapi tidak terhad kepada
andaian mereka tentang tingkah laku manusia, nilai bias, nilai dan tanggapan
pendahulu. Sue (1991) dan Tyloon (2014) menyatakan dimensi kedua tertumpu
kepada kesediaan dan keupayaan kauselor mahir budaya untuk memahami
pandangan klien yang budaya berbeza secara aktif tanpa menilai dengan cara
yang negatif. Dimensi ini menegaskan bahawa kaunselor perlu memahami dan
mendekati pandangan klien yang berbeza budaya dengan rasa hormat dan
penghargaan. Dimensi ketiga pula menerangkan kaunselor mahir budaya
sebagai seorang yang secara aktif membangun dan mengamalkan strategi,
intervensi yang sesuai dan kemahiran untuk bekerja dengan klien daripada latar
belakang budaya berbeza. Oleh itu, Sue (1991) seterusnya menekankan bahawa
menjadi seorang kaunselor yang cekap budaya adalah satu proses yang
berterusan untuk kerjaya seorang kaunselor profesional.

20

Walau bagaimanapun, Tyloon (2014) serta Alexander, Evelyn dan Joseph
(2018) menggunakan prinsip asas kecekapan kaunseling pelbagai budaya ini
untuk menawarkan wawasan tambahan ke dalam kecekapan pelbagai budaya
kaunselor dengan mencadangkan bahawa budaya kaunselor berwibawa harus
mempunyai sembilan kecekapan. Sembilan kecekapan yang dikenal pasti
membina rukun kaunselor tentang kesedaran budaya, pengetahuan budaya dan
pembangunan set kaunseling kemahiran kompeten budaya. Misalnya, sembilan
kecekapan tersebut merangkumi perkara tersebut seperti kesedaran ciri-ciri
budaya sendiri, kesedaran tentang bagaimana nilai-nilai budaya dan berat
sebelah (bias) boleh menjejaskan klien minoriti, memahami sistem sosiopolitik
Amerika berhubung dengan minoriti, keupayaan untuk menyelesaikan perbezaan
kaum dan kepercayaan di antara kaunselor dan klien, keupayaan untuk tahu
apabila klien perlu dirujuk kepada kaunselor budaya klien itu sendiri, memiliki
pengetahuan dan maklumat mengenai kumpulan tertentu klien dengan siapa
kaunselor sedang bekerja. Jelaslah, mempunyai pengetahuan dan pemahaman
jelas tentang kaunseling dan terapi, memiliki pelbagai kemahiran lisan dan
kemahiran tindak balas bukan lisan secara tidak langsung memiliki kemahiran
untuk menghantar dan menerima kedua-dua mesej lisan dan bukan lisan yang
tepat dan sesuai.

21

KERANGKA TEORITIKAL KAJIAN

Teori Efikasi Swadiri SELARAS Teori Kaunseling Pelbagai
Budaya dan Terapi
 Jangkaan  Kesedaran
Kebolehan Diri (Sikap/Kepercayaan)
sebagai  Pengetahuan
kaunselor. (Peka mengenai
pandangan dunia
 Jangkaan klien)
Kebolehan Diri  Kemahiran
menjalankan (Strategi intervensi
sesi kaunseling. yang bersesuaian
dengan pandangan
 Jangkaan dunia klien)
terhadap hasil
kaunseling.

Rajah 2. Kerangka teoritikal kajian
Sumber: Hilmi Ahmad (2016) dan Azad Anuar dan Rafidah Jaladin (2016)

2.3 DAPATAN KAJIAN LALU
Dalam bahagian ini, pengkaji akan memaparkan pelbagai perkara yang

membincangkan tentang kajian-kajian lepas yang pernah dilakukan sebelum ini.
Kajian-kajian lepas ini secara tidak langsung menambahkan pengetahuan dan
memberi input berguna kepada pengkaji untuk menjalankan kajian ini. Kajian-
kajian lepas ini berkaitan dengan efikasi swadiri kauselor, kaunselor multibudaya
di sekolah dan kecekapan dalam kaunseling pelbagai budaya.

Berdasarkan kajian-kajian lepas dalam negara sangat sedikit kajian
berkaitan efikasi swadiri kaunselor dengan kecekapan dalam kaunseling pelbagai
budaya di Malaysia. Efikasi swadiri seorang guru atau kaunselor kebanyakan di
kaitkan dengan iklim sekolah. Contohnya, kajian Hasliza Ibrahim, Siti Ismail,

22

Adnan Kassim dan Suhaila (2016) mendapati daripada ujian korelasi Pearson
menunjukkan iklim sekolah mempunyai hubungan yang signifikan dengan efikasi
guru bimbingan dan kaunseling. Dapatan kajian juga menunjukkan dimensi
perhubungan murid mempunyai hubungan yang paling kuat berbanding dimensi
lain dengan efikasi kendiri GBK. Oleh itu, dapatan kajian ini juga mendapati
bahawa iklim sekolah merupakan peramal kepada efikasi guru bimbingan dan
kaunseling di sekolah.

Tahap kecekapan kaunseling pelbagai budaya dalam kalangan GBK
berada pada tahap tinggi. Kajian deskriptif Shah dan Amat (2014) mengkaji
kecekapan GBK sekolah menengah negeri Selangor dalam mengamalkan
kaunseling pelbagai budaya menunjukkan terdapat perbezaan signifikan tahap
kecekapan kaunseling pelbagai budaya berdasarkan tahap pendidikan guru
kaunseling. Buktinya, pendekatan kualitatif dijalankan menggunakan kaedah
kajian kes iaitu temu bual mendalam telah dijalankan kepada 15 orang responden
kajian yang mempunyai tahap kecekapan tinggi dan sangat tinggi. Responden
kajian mempunyai kefahaman baik tentang budaya, pelbagai budaya, kecekapan
budaya dan kecekapan kaunseling pelbagai budaya. Responden kajian bersetuju
bahawa kecekapan penting dalam perkhidmatan kaunseling kerana dapat
melancarkan proses kaunseling, membina hubungan terapeutik, memahami
pandangan dunia klien dan meningkatkan keberkesanan sesi. Tegasnya, kajian
ini tidak menunjukkan kecekapan kaunseling pelbagai budaya mempunyai
perkaitan dengan mana-mana pemboleh ubah signifikan.

Ada kajian lain juga yang mengaitkan efikasi swadiri dengan kebimbangan.
Satu kajian Bisry (2016) yang menerokai efikasi kendiri dan kaunseling mendapati
bahawa efikasi swadiri kaunseling dan kebimbangan boleh meramalkan prestasi
kaunselor. Contohnya, kesan maklum balas tentang prestasi efikasi swadiri
kaunseling dan kebimbangan mendapati terdapat sedikit peningkatan dalam
efikasi swadiri kaunseling dan penurunan dalam kebimbangan apabila maklum
balas positif diberikan. Oleh itu, maklum balas negatif diberikan apabila tahap
kebimbangan meningkat dan efikasi swadiri kaunselor menurun.

23

Selain itu, Martin, Kyung, Alayna dan Joseph (2018) mengkaji tentang
efikasi swadiri kaunselor dalam kaunselor baru. Penemuan daripada kajian
mereka mendapati bahawa kaunselor dengan tahap yang lebih tinggi efikasi
swadiri kaunseling didapati menunjukkan sikap tenang yang lebih tinggi semasa
sesi, malahan menjana respons kaunseling lebih membantu dan membelanjakan
lebih banyak usaha dalam mengatasi halangan-halangan yang berlaku semasa
proses kaunseling. Buktinya, keputusan kajian menggunakan murid-murid
siswazah kaunseling psikologi menunjukkan bahawa pengawasan yang tertumpu
kepada isu-isu budaya akan meningkatkan efikasi swadiri penyelia untuk
kaunseling pelbagai budaya. Tegasnya, latihan pelbagai budaya, pengawasan
yang tertumpu kepada pelbagai budaya juga boleh memainkan peranan dalam
membangunkan kecekapan kaunselor pelatih dalam kaunseling pelbagai budaya.

Walaupun efikasi swadiri telah ditunjukkan untuk menjadi satu aspek
penting dalam kaunseling dan latihan kaunselor, kajian mengenai efikasi diri dan
kaunseling sekolah tidak begitu luas. Alexander, Evelyn dan Joseph (2018) telah
menjalankan kajian yang hanya mengkaji efikasi diri dalam pelbagai budaya
kaunseling dalam kalangan kaunselor sekolah. Contohnya, School Counseling
Multicultural Self-Efficacy Scale (SCMES) untuk skala yang diukur dalam efikasi
kendiri kaunselor sekolah pelbagai budaya terdapat enam faktor. Faktor-faktor ini
termasuk: (a) Pengetahuan konsep kaunseling pelbagai budaya, (b) Kefahaman
tukar sistemik dengan menggunakan data, (c) Membina hubungan silang budaya,
(d) Kesedaran pelbagai budaya, (e) Penilaian pelbagai budaya dan (f)
Menggunakan konsep kaum untuk amalan. Langkah awal efikasi diri kaunselor
sekolah dalam kaunseling pelbagai bermula dengan memeriksa aspek latihan
kaunselor sekolah. Kaunselor sekolah yang telah mengambil lebih banyak kursus
budaya dilaporkan mempunyai tahap efikasi diri lebih tinggi daripada yang
mengambil kurang kursus budaya.

24

Sehubungan itu, perbezaan signifikan ditemui pada faktor (a) Pengetahuan
konsep kaunseling pelbagai budaya, (b) Kefahaman tukar sistemik dengan
menggunakan data, (d) Kesedaran pelbagai budaya dan (e) Penilaian pelbagai
budaya. Pada faktor (a) Pengetahuan konsep kaunseling pelbagai budaya iaitu
kaunselor sekolah yang mempunyai diambil lima hingga tujuh kursus kaunseling
pelbagai budaya diberi nilai diri mereka lebih tinggi daripada mereka yang hanya
ditunjukkan mengambil satu hingga dua kursus.

Faktor (b) Kefahaman tukar sistemik dengan menggunakan data ialah
kaunselor sekolah yang menunjukkan mereka telah mengambil lima hingga tujuh
kursus pelbagai budaya mempunyai efikasi diri jauh lebih tinggi dalam
menggunakan data daripada kaunselor yang menjawab "lain". Begitu juga
kepada faktor (d) Kesedaran pelbagai budaya, kaunselor yang telah mengambil
lima hingga tujuh kursus juga mempunyai efikasi diri yang ketara lebih tinggi
dalam kesedaran budaya dan kemahiran mereka daripada kaunselor yang
dinyatakan mempunyai pengalaman pelbagai budaya "lain".

Faktor (e) Penilaian pelbagai budaya ialah kaunselor yang menyatakan
bahawa mereka telah mengambil tiga atau empat dan lima hingga tujuh kursus
kaunseling pelbagai budaya kepada faktor lima dilaporkan efikasi diri mereka jauh
lebih tinggi dilihat dalam keupayaan untuk melaksanakan pengukuran pelbagai
budaya daripada kaunselor yang dinyatakan mengambil jenis kursus pelbagai
budaya “lain”.

Kajian Holcomb-McCoy, Harris, Hines dan Johnston (2018) ini juga
mendapati faktor jantina mempengaruhi efikasi diri kaunselor di sekolah. Jantina
adalah faktor penting kepada efikasi diri kauselor secara di sekolah dengan
jantina perempuan melaporkan dilihat mempunyai tahap efikasi swadiri kaunselor
yang lebih tinggi di sekolah.

25

Kemudian, kecekapan pelbagai budaya kaunselor sekolah rendah,
mendapati bahawa kaunselor sekolah rendah melihat diri mereka sebagai
kaunselor pelbagai budaya yang berwibawa. Sue, Arredondo dan McDavis (1992)
menumpukan kepada kecekapan pelbagai budaya kaunselor sekolah yang
mempunyai tiga domain (kemahiran, kesedaran dan pengetahuan). Buktinya,
kaunselor sekolah rendah berasa paling berwibawa dalam bidang kesedaran
budaya dan istilah dengan menggunakan Multicultural Counseling Competence
and Training Survey (MCCTS). MCCTS mengukur keupayaan diri kaunselor
sekolah rendah dengan membincangkan warisan mereka sendiri daripada segi
etnik dan budaya, tahap kesedaran mengenai latar belakang budaya mereka
sendiri, dan keupayaan mereka untuk membincangkan bagaimana budaya
mempengaruhi persepsi dan cara pemikiran mereka. Tyloon (2014) juga
mengakui bahawa mereka sendiri kurangnya kompeten dalam bidang
pengetahuan budaya dan pembangunan identiti kaum. Oleh itu, keputusan lanjut
daripada kajian ini menyatakan tahun pengalaman tidak memberi kesan yang
signifikan terhadap kecekapan kaunselor dalam kaunseling pelbagai budaya.

Walau bagaimanapun, terdapat juga kajian yang dilakukan oleh Hilmi
Ahmad (2016) mengenai Kecekapan Kaunseling Pelbagai Budaya, Efikasi
Swadiri dan Ikatan Kerjasama Kaunselor-Klien di Sekolah Menengah di Malaysia.
Dalam kajian beliau, hasil dapatan menunjukkan bahawa terdapat hubungan
antara efikasi swadiri kaunselor dan kecekapan kaunseling pelbagai budaya
dalam kalangan kaunselor sekolah menengah di Malaysia. Namun, kajian ini tidak
diperluaskan oleh mana-mana pihak di Malaysia berhubung kait dengan kedua-
dua variabel ini. Efikasi swadiri kaunselor sering dikaitkan dengan variabel lain.
Dalam kajian Sidek Noah, Mazidah Dagang, Rusnani Kadir dan Maznah Baba
(2013) pula menyatakan bahawa tiada wujudnya perbezaan yang signifikan
berasaskan jantina dalam kompetensi kaunseling pelbagai budaya tetapi dapatan
kajian ini menunjukkan terdapat perbezaan signifikan berdasarkan faktor umur
sahaja.

26

BAB 3.0 METODOLOGI
Bab ini akan menghuraikan dengan lebih terperinci tentang kajian yang

akan dijalankan. Segala penerangan berkaitan dengan reka bentuk kajian, subjek
dan pemilihan sampel kajian, alat kajian yang digunakan, cara kajian dijalankan
serta cara pemarkatan dan cara data tersebut di analisis akan dihuraikan di dalam
bahagian ini.

3.1 REKA BENTUK KAJIAN
Reka bentuk kajian ialah pelan tindakan yang memperlihatkan secara

terperinci bagaimana sesuatu kajian itu dijalankan. Reka bentuk kajian juga
berfungsi sebagai panduan dalam membantu penyelidik dalam proses
memungut, menganalisis dan membuat pentafsiran hasil daripada penyelidikan
yang dijalankan. Reka bentuk penyelidikan juga menjadi model bagi
membolehkan penyelidik membuat inferens berkenaan pemboleh ubah yang
dikaji. Kajian kuantitatif yang dijalankan ini adalah kaedah penyelidikan jenis
deskriptif menggunakan reka bentuk kajian jenis korelasi untuk melihat hubungan
antara efikasi swadiri kaunselor dengan kecekapan kaunseling dalam pelbagai
budaya.

Statistik deskriptif digunakan untuk menghuraikan ciri-ciri pembolehubah
kajian. Kajian deskriptif adalah sejenis kajian yang bermatlamat untuk
menerangkan keadaan semasa tentang fenomena yang sedang berlaku. Statistik
deskriptif membantu mendapatkan penjelasan dengan sempurna serta meneroka
bidang yang belum dikaji untuk mendapatkan maklumat yang tepat (Siti Najwa,
2016). Misalnya, statistik deskriptif digunakan untuk memberikan gambaran atau
deskripsi suatu data yang dilihat daripada nilai min, sisihan piawai, frekuensi,
peratusan dan julat seperti skor min efikasi swadiri kaunselor. Oleh itu, statistik
deskriptif akan memberikan gambaran umum daripada setiap pembolehubah
yang diteliti oleh pengkaji.

27

Kajian korelasi juga memberi penekanan kepada penentuan sejauh mana
kaitan antara pemboleh ubah-pemboleh ubah tanpa mengambil kira faktor
pemboleh ubah luaran yang mungkin mempengaruhi kajian. Kajian korelasi
adalah kaedah kajian untuk mengkaji perkaitan antara pemboleh ubah-pemboleh
ubah yang wujud dalam sesuatu masalah (Syarifuddin, 2013). Contohnya, alat
statistik yang digunakan Korelasi Pearson, malahan dalam kajian ini juga melihat
kepada wujudkan perbezaan jantina dalam kedua-dua pemboleh ubah yang dikaji
dalam kajian ini. Jelaslah, kajian ini adalah kajian deskriptif dan korelasi.

3.2 PERSAMPELAN
Populasi Kajian

Sekolah di daerah Petaling Perdana mempunyai bilangan kaunselor
yang ramai dan muridnya terdiri daripada etnik berbeza. Sidek Noah (2005)
dan Siti Najwa (2016) menyatakan bahawa populasi merujuk kepada subjek
di mana pengkaji berminat untuk mengkajinya selaras dengan objektif kajian.
Contohnya, pemilihan subjek adalah disebabkan daerah PetalingPerdana
antara kaunselor yang ramai dalam satu daerah iaitu 290, iaitu terdiri
daripada latar belakang budaya serta jantina yang berbeza dan kerjaya
mereka sebagai kaunselor sekolah sangat bertepatan dengan kehendak
objektif kajian. Oleh itu, pengkaji amat tertarik dan berminat untuk mengkaji
dan mengenal pasti perkaitan antara efikasi swadiri kaunselor di daerah itu
dengan kecekapan kaunseling pelbagai budaya.
Sampel Kajian

Populasi kaunselor sekolah di kawasan kajian terdapat seramai 290
orang guru kaunselor yang meliputi kaunselor di sekolah rendah kebangsaan
dan sekolah menengah kebangsaan di daerah Petaling Perdana.
Penentuan saiz sampel Krejcie dan Morgan (1970) telah digunakan
untuk menentukan saiz sampel kajian. Misalnya, hanya 165 responden
yang diperlukan untuk kajian ini, manakala kaedah persampelan rawak
mudah dipilih dengan menggunakan kaedah “fish bowl method” berdasarkan
kepada senarai sekolah yang terdapat di daerah Petaling Perdana. Oleh

28

sebab bilangan sampel besar maka sampel yang dipilih akan mewakili
populasi (Norizah, Hasrina & Adnan, 2014). Tegasnya, kaedah ini dipilih
kerana setiap kaunselor di sekolah daerah Petaling Perdana mempunyai
peluang yang sama untuk dipilih.

Jadual 1, (Bagi lampiran C)
Saiz sampel daripada jumlah saiz populasi mengikut Krejcie dan Morgan (1970).

Sumber: Krejcie dan Morgan, 1970.
Rujukan :
N : Saiz Populasi
S : Saiz Sampel

3.3 INSTRUMEN KAJIAN
Soal selidik yang digunakan dalam kajian ini dibahagikan kepada tiga

bahagian utama iaitu bahagian A, B dan C. Pengukuran ke atas kaunselor dibuat
menggunakan Skala Efikasi Swadiri Kaunselor (SESK) yang telah diterjemah
Marzuki Jaafar (2017) daripada soal selidik Sutton dan Fall (1995) dalam
Counselor Self-efficancy Scale (CSS) dan Inventori Kecekapan Kaunseling
Pelbagai Budaya (IKKBP) pula telah diterjemah dalam kajian Helmi Ahmad
(2016) daripada soal selidik Sodowsky, Taffe, Gutkin dan Wise (1994) iaitu
Multicultural Competency Inventory (MCI). SESK dan IKKBP diterjemah dalam
bahasa Malaysia masih mempunyai nilai valuelity dan reable iaitu instrumen yang
sah untuk digunakan khususnya kajian berkaitan bimbingan dan kaunseling
(Mazila Ghazali, Sidek Noah, Siti Aishah & Marzuki Jaafar, 2017). Oleh itu, soal
selidik SESK dan IKKBP merangkumi tiga bahagian utama dalam bahagian A, B
dan C.

29

Bahagian A
Bahagian A merupakan bahagian yang mengumpul maklumat latar

belakang dan demografi responden. Bahagian demografi responden ini,
telah dibentuk sendiri oleh pengkaji untuk mendapatkan maklumat latar
belakang responden. Contohnya, bahagian ini mengandungi maklumat-
maklumat seperti nama, tempat bertugas, jantina, umur, bangsa, negeri
asal, kelulusan akademik, tempoh pratikum semasa latihan, tempoh
pengalaman bekerja sebagai kaunselor sepenuh masa, bilangan klien yang
berbeza ras dan etnik yang pernah menjadi klien kepada responden dan
pengetahuan sama ada respoden adalah seorang kaunselor yang berlesen
ataupun tidak.

Bahagian B

Bahagian B pula merupakan persoalan kajian untuk mengenal pasti
tahap efikasi swadiri kaunselor bagi setiap responden. Alat ukur yang
digunakan di bahagian ini adalah alat ukur Skala Efikasi Swadiri Kaunselor
(SESK) yang akan mengukur efikasi swadiri kaunselor. Misalnya, untuk
menjawab soal selidik ini, subjek dikehendaki memilih nombor pada 6 skala
likert iaitu 1 - Amat Sangat Tidak Bersetuju, 2 - Sangat Tidak Bersetuju, 3 -
Tidak Bersetuju, 4 - Bersetuju, 5 - Sangat Bersetuju dan 6 - Amat Sangat
Bersetuju.

Dalam SESK terdapat tiga komponen jangkaan yang terlibat iaitu
jangkaan kebolehan diri dan jangkaan hasil kaunseling. Di bawah komponen
jangkaan kebolehan diri terdapat tiga subskala yang terlibat iaitu (i)
kepercayaan terhadap kebolehan diri sebagai kaunselor dan (ii) kepercayaan
terhadap kebolehan diri menjalankan sesi kaunseling. Subskala bagi
komponen jangkaan hasil kaunseling ialah (iii) keyakinan terhadap hasil
kaunseling. Oleh itu, secara keseluruhannya SESK memiliki tiga subskala
yang mana merangkumi 33 item semuanya.

30

Subskala satu iaitu Kepercayaan Terhadap Kebolehan Diri Sebagai
Kaunselor diwakili oleh 14 item iaitu 8,12, 14, 15, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25,
26, 31 dan 33.

Subskala dua iaitu Kepercayaan Terhadap Kebolehan Diri
Menjalankan Sesi Kaunseling merangkumi 12 item iaitu 1, 2, 4, 9, 10, 11, 13,
17, 18, 27 dan 28.

Bagi subskala tiga iaitu Keyakinan Terhadap Hasil Kaunseling diwakili
oleh 7 item iaitu 3, 5, 7, 16, 29, 30 dan 32.
Bahagian C

Bahagian C ini pula merupakan bahagian untuk mengenal pasti tahap
kecekapan kaunseling pelbagai budaya oleh setiap responden. Alat ukur
yang digunakan dibahagian ini adalah Inventori Kecekapan Kaunseling
Pelbagai Budaya (IKKPB). Buktinya, untuk menjawab soal selidik ini, subjek
dikehendaki memilih nombor pada 4 skala likert iaitu 1 – Sangat Tidak Tepat,
2 – Tidak Tepat, 3 – Tepat dan 4 – Sangat Tepat.

IKKPB dibahagikan mengikut subskala-subskala berikut. Subskala satu,
(i) Kemahiran dalam Kaunseling Pelbagai Budaya diwakili oleh 11 item iaitu
18, 20, 21, 24, 26, 35, 36, 37, 38, 39 dan 40. Bagi subskala dua ialah (ii)
Kesedaran (sikap dan kepercayaan) dalam Kaunseling Pelbagai Budaya
diwakili oleh 10 item iaitu, 22, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33 dan 34 (Bandura,
1995). Seterusnya, subskala tiga iaitu (iii) Hubungan dalam Kaunseling
Pelbagai Budaya mewakili 8 item. 8 item tersebut adalah bernombor 1, 2, 3,
4, 5, 10, 15, 19. Kesemua skor item ini diterbalikkan tindak balasnya.
Manakala, subskala empat, (iv) Pengetahuan dalam Kaunseling Pelbagai
Budaya diwakili 11 item iaitu 6, 7, 8, 9, 11, 12, 14, 16, 17 dan 23. Secara
keseluruhannya, IKKPB memiliki empat subskala yang merangkumi 40 item
semuanya.

31

3.4 KAJIAN RINTIS

Pengkaji menjalankan kajian ini di sekolah rendah dan menengah di
kawasan daerah Petaling Perdana (Lampiran C). Contohnya, tempat ini
dipilih kerana sekolah-sekolah di kawasan Petaling Perdana mempunyai
populasi bilangan kaunselor yang boleh mencapai objektif kajian dan
muridnya terdiri daripada pelbagai latar belakang budaya yang berbeza
seperti Melayu, Cina dan India dalam kuantiti yang tinggi. PPD Petaling
Perdana mencatatkan jumlah pendaftaran tertinggi murid serta guru seperti
SK Puchong Utama mempunyai 3210 murid dan 214 guru iaitu terdapat
lapan kaunselor pelbagai kaum (Shah & Amat, 2014). Jelaslah, pada
pandangan pengkaji tempat kajian yang dipilih mampu mencapai objektif
kajian.
3.5 KESAHAN DAN KEBOLEHPERCAYAAN
Kesahan dan Kebolehpercayaan Alat Ujian Bahagian B

SESK merupakan versi terjemahan dan pengubahsuaian daripada
Counselor Self-Efficacy Scale (CSS) Sutton dan Fall (1995) oleh Marzuki
Jaafar (2017). Mazila Ghazali, Sidek Noah, Siti Aishah dan Marzuki Jaafar
(2017) menyatakan bahawa soal selidik SESK telah terbukti mempunyai
kesahan kandungan yang tinggi, malahan terjemahan dan pengubahsuaian
tersebut tidak menjejaskan kesahan kandungan SESK. Contohnya, proses
terjemahan dan pengubahsuaian alat kajian SESK ini telah menggunakan
kaedah back translation, Brislin (2019) dengan mengambil kira faktor-faktor
figuratif yang wujud akibat penyilangan pemahaman budaya yang berbeza.
Justeru, pengkaji telah melantik dua orang penterjemah berpengalaman
dalam bidang bahasa dan terjemahan iaitu seorang daripada bidang Bahasa
Melayu dan seorang daripada bidang Bahasa Inggeris. Pengkaji juga
melantik seorang panel penyemak terjemahan yang terdiri daripada dua
orang pensyarah dalam bidang bahasa bertindak sebagai perterjemah, dua
orang dalam bidang kaunseling dan seorang dalam bidang psikologi. Senarai
ahli panel boleh dilihat di bahagian lampiran C.

32

Marzuki Jaafar (2017) telah melakukan beberapa pengubahsuaian ke
atas soal selidik setelah mendapat cadangan daripada para panel untuk
mengubahsuai soal selidik ini. Kesahan dan kebolehpercayaan soal selidik
SESK, diperolehi melalui kajian rintis yang telah dijalankan ke atas 30
pasangan kaunselor dan klien di sekolah-sekolah menengah daerah
Seremban, Negeri Sembilan. Buktinya, setelah itu, kajian sebenar dilakukan
menggunakan alat kajian ini dengan menggunakan 200 sampel kaunselor.
Sesungguhnya, melalui kajian rintis tersebut, kebolehpercayaan alat ukur
yang digunakan didapati memuaskan.

Marzuki Jaafar (2017) juga menyatakan nilai Cronbach alpha bagi alat
ukur SESK dalam kajian inidicatatkan adalah tinggi iaitu (.91) dalam kajian
rintis dan (.89) dalam kajian sebenar. Walaupun terdapat sedikit
kemerosotan dari segi nilai pekali kebolehpercayaan Cronbach Alpha dalam
kajian rintis dan kajian sebenar, namun ia masih tidak jauh beza dengan nilai
kebolehpercayaan Cronbach Alpha bagi skala pengukuran asal CSS iaitu
(.85). Bagi pekali kebolehpercayaan Cronbach Alpha bagi subskala-
subskala SESK, masing-masing adalah .88 bagi (i) kepercayaan terhadap
kebolehan diri sebagai kaunselor, .98 bagi (ii) kepercayaan terhadap
kebolehan diri menjalankan sesi kaunseling dan .64 bagi (iii) keyakinan
terhadap hasil kaunseling.

Kesahan dan Kebolehpercayaan Alat Ujian Bahagian C
Inventori Kecekapan Kaunseling Pelbagai Budaya (IKKPB) merupakan

versi terjemahan dan pengubahsuaian daripada Multicultural Counseling
Inventory (MCI) Sodowsky, Taffe, Gutkin dan Wise (1994) oleh Hilmi Ahmad
(2016). Hilmi Ahmad (2016) menyatakan bahawa soal selidik IKKPB juga
telah terbukti mempunyai kesahan kandungan yang tinggi dan terjemahan
dan pengubahsuaian tersebut tidak menjejaskan kesahan kandungan
IKKPB. Soal selidik IKKPB ini telah disemak oleh beberapa pakar kaunseling,
psikologi dan pakar bahasa, malahan beberapa pengubahsuaian juga
dilakukan setelah mendapat cadangan daripada para panel untuk

33

mengubahsuai soal selidik ini (Hilmi Ahmad, 2016). Contohnya, seperti soal
selidik SESK, kebolehpercayaan alat kajian IKKPB juga diperolehi melalui
kajian rintis yang telah dijalankan ke atas 30 pasangan kaunselor dan klien
di sekolah-sekolah menengah daerah Seremban, Negeri Sembilan. Alat
kajian ini juga telah digunakan dalam kajian sebenar beliau yang melibatkan
200 sampel kaunselor. Oleh itu, kebolehpercayaan alat ukur yang digunakan
didapati memuaskan melalui kajian rintis tersebut.

Hilmi Ahmad (2016) menyatakan nilai Cronbach alpha bagi alat ukur
IKKPB dalam kajian ini dicatatkan juga adalah tinggi iaitu (.90) dalam kajian
rintis dan (.84) dalam kajian yang sebenar. Walaupun terdapat sedikit
kemerosotan daripada segi nilai pekali kebolehpercayaan Cronbach Alpha
dalam kajian rintis dan kajian sebenar, namun ia masih tidak jauh beza
dengan nilai kebolehpercayaan Cronbach Alpha bagi skala pengukuran asal
MCI iaitu (.86). Pekali kebolehpercayaan Cronbach alpha subskala- subskala
IKKPB adalah .85 bagi (i) Kemahiran dalam Kaunseling Pelbagai Budaya,
.72 bagi (ii) Kesedaran dalam Pelbagai Budaya, .70 bagi (iii) Hubungan
dalam Kaunseling Pelbagai Budaya dan .74 bagi (iv) Pengetahuan dalam
Kaunseling Pelbagai Budaya.

Dalam instrumen ini, terdapat beberapa istilah telah diubah Hilmi
Ahmad (2016) contohnya frasa “minority-majority clients” dalam item 6, 13,
14, 17, 23, 28, 33 dan 34 telah diubah kepada “klien berlainan ras dan etnik”,
manakala “including African American, Native American, Hispanic, Asian
American, new Third World immigrants and international students” dalamitem
25 telah diubah kepada “termasuk Melayu, Cina, India dan kaum minoriti lain
di Malaysia termasuk orang asli di Semenanjung Malaysia serta suku kaum
di Sabah dan Sarawak”. Seperti alat kajian SESK, Hilmi Ahmad (2016)
menggunakan kaedah back translation Brislin (2019) dalam proses
terjemahan dan pengubahsuaian alat kajian IKKPB dengan mengambil kira
faktor-faktor figuratif yang wujud akibat penyilangan pemahaman budaya
yang berbeza. Dalam penterjemahan dan pengubahsuaian IKKPB Hilmi
Ahmad (2016) juga telah melantik beberapa panel yang berpengalaman

34

seperti dua orang panel dalam bidang bahasa yang bertindak sebagai
perterjemah, dua panel dalam bidang kaunseling dan seorang panel dalam
bidang psikologi untuk menyemak alat kajian berkenaan.

3.6 PROSEDUR PENGUMPULAN DATA

Kajian ini dilakukan ke atas kaunselor-kaunselor sekolah yang terdapat
di daerah Petaling Perdana. Disebabkan tempat kajian melibatkan warga
sekolah, terdapat tatacara kajian yang perlu diikuti sebelum kajian ini dapat
dijalankan (Perbadanan Harta Intelek Malaysia, 2016). Contohnya, pengkaji
memohon mentadbir soal selidik di sekolah-sekolah kawasan Petaling
Perdana melalui aplikasi google form. Pada mulanya, pengkaji menulis surat
permohonan iaitu makluman kepada KPM untuk menjalankan kajian di
sekolah kebangsaan. Seterusnya, pengkaji juga perlu menghantar surat
memohon kebenaran serta surat makluman kelulusan daripada KPM kepada
JPN untuk menjalankan kajian ke atas sekolah kebangsaan di daerah
Petaling Perdana.

Pengkaji memohon emel rasmi dan nombor telefon setiap sekolah
daripada PPD Petaling Jaya dengan bantuan salah seorang guru kaunseling
di daerah tersebut. Bukan itu sahaja, link tersebut juga dikongsikan dalam
group whatsapp Guru Bimbingan dan Kaunseling (GBK) daerah Petaling
Perdana. Proses ini berlaku sepenuhnya dalam talian ekoran pendemik
Covid-19 yang menekankan konsep Bekerja daripada Rumah (BDR).
Pengkaji memberi link untuk mentadbir soal selidik dengan kaunselor
sekolah tersebut sama ada melalui e-mel dan group Whatsapp kaunselor
daerah Petaling Perdana. Sesungguhnya, soal selidik ini juga di hantar ke
semua sekolah yang terpilih secara rawak di daerah Petaling Perdana dari
kawasan Puchong hingga ke Shah Alam.

35

3.7 PROSEDUR PENGANALISISAN DATA
Kaedah Pemarkatan
Pengumpulan data dilakukan dengan menggunakan alat kajian yang
telah ditentukan oleh pengkaji iaitu alat ujian SESK dan IKKPB. Penentuan
kaedah yang digunakan menganalisis data bergantung kepada jenis data
dan maklumat yang hendak diketahui (Zaiwawi Izani, 2014). Data yang
diperolehi diproses menggunakan perisian Statistical Package for the Social
Sciences (SPSS). Proses analisis data dilakukan berlandaskan kepada
objektif dan hipotesis kajian. Misalnya, penyusunan dan penjelasan data
dibuat dengan menggunakan pentunjuk-pentunjuk seperti peratusan,
frekuensi, purata atau min, sisihan piawai dan julat bagi kesemua
pembolehubah yang terlibat dalam kajian ini. Tegasnya, taburan data mentah
yang diperolehi diringkaskan dengan menggunakan statistik perihalan.
Dengan penggunaan perisian statistik SPSS, ciri-ciri demografi
sampel kajian dapat ditunjukkan melalui ukuran kecenderungan memusat.
Tahap efikasi swadiri dalam kalangan kaunselor dan tahap kecekapan
kaunseling dalam pelbagai budaya dapat diperolehi melalui analisis min
dengan menggunakan perisian melalui teknik yang sama. Contohnya,
pengkaji menerangkan hubungan yang terdapat antara pemboleh ubah-
pemboleh ubah yang dikaji menggunakan statistik perihalan. Oleh itu,
hubungan antara pemboleh ubah akan dianalisa untuk melihat sejauh mana
pemboleh ubah bebas boleh mempengaruhi pemboleh ubah bersandar.

36