ຄູມືການຮຽນແບບອີງໃສ່ສະມັດຖະພາບພື້ນຖານ (ສະບັບພາສາລາວ)

98 ຄ ສາມາດປະຕບິ ດັ 3 ຂນັ້ຕອນໃຫຍໃູ່ ນການດາ ເນນີການລະດມົສະໝອງ 1. ນາ ພາການສນົທະນາ: ຄ ຕອ້ ງສາມາດນາ ພາການສນົທະນາໂດຍການຕງັ້ບນັຫາທູ່ີເຂົາຕອ້ ງການແກໂດຍ ື້ ໃຫສ້ ອດຄອູ່ ງກບັການຮຽນ. 2. ກະກຽມກຸມູ່ . ຄຕ ອ້ ງກະກຽມນກັຮຽນໃນຫອ້ ງຮຽນໂດຍການລວບລວມແນວຄວາມຄດິຂອງພວກເຂົາ ແລະ ຊວູ່ ຍພວກເຂົາໃນການຈດັຕງັ້ເຊື່ັນ: : ຄວາມຄດິ . ຄ ອາດແນະນາ ເຄູ່ອືງມລືະດມົສະໝອງທູ່ີແຕກຕາູ່ ງກນັ ເພູ່ືອ ດງ ເອົາແນວຄວາມຄດິ ຈາກນກັຮຽນ: (i) ສາ້ງຮບ ກຣາບຟິກ; (ii) ແຜນວາດຊວູ່ ຍຈູ່; ື(iii) ແຜນວາດກາື້ງປາ; (iv) ວາດຕາຕະລາງ; (v) ການວເິຄາະ SWOT (S=strength/ຈ ດແຂງ, W=weak/ຈດ ອອື່ ນ, O=opportunity/ ໂອກາດ, T=threat/ສື່ງິທາື້ທາຍ) = ວເຄາະ ິ ຈຸດແຂງ, ຈດຸ ອອູ່ ນ, ໂອກາດ, ແລະສູ່ງິທາ້ທາຍ); (vi) ແຕມ້ ຮບ ແບບດາວກະຈາຍ; (vii) ແຕມ້ ກະດານແບບເປັນງາູ່ ; (viii) ແຜນວາດແນວຄວາມຄດິ ແລະ ອູ່ນືໆ. 3. ນາ ສະເໜີບນັຫາ. ນກັຮຽນສະໜອງບນັຫາຕາູ່ ງໆເຂົ້າມາ ແລະ ປຶກສາຫາລືກຽູ່ ວກບັປະເດັນນນັ້ດວ້ ຍຕນົເອງ ຢາູ່ ງເປັນອດິສະຫຼະ. ສູ່ິງທູ່ີບູ່ ຄວນເຮັດ ໃນຊວູ່ ງເວລາການລະດມົສະໝອງ, ຄ ຄວນຫ ີກກລຽ້ງການວຈິານ ຫຼືໃຫລ້ າງວນັຕູ່ ແນວຄວາມຄດິ . ທາູ່ ນກາ ລງັພະຍາຍາມເປີດກວາ້ງຄວາມເປັນໄປໄດ້ ແລະ ທາ ລາຍຂ ສ້ ມົມດ ຖານທູ່ີບູ່ ຖກືຕອ້ ງກຽູ່ ວກບັຂ ຈ້ າ ກດັຂອງ ບນັຫາ. ການພິຈາລະນາ ແລະ ການວເິຄາະໃນຂນັ້ຕອນນເີ້ຮັດໃຫກ້ ານສາ້ງແນວຄດິຢດຸ ສະຫງກັ ແລະ ຈາ ກດັ ແນວຄດິປະດດິສາ້ງ. ຜຈ້ ດັການແຜນພ ມ/ກຣາບຟິກ ຂາ້ງລຸມູ່ ນແີ້ ມນູ່ ການສນົທະນາກຽູ່ ວກບັການຈດັຮ ບກຣາບຟິກຕາູ່ ງໆ ຊື່ງ ສາມາດໃຊສ້ າ ລບັບດົຝຶກຫດັການ ລະດມົສະໝອງ. ການຈດັຮ ບກຣາບຟິກ: ດງູ່ັທູ່ີຊູ່ໄືດແ້ ນະນາ , ການຈດັຮ ບກຣາບຟິກ ແມນູ່ ເຄູ່ອືງມກືານສອນ ແລະ ການຮຽນທູ່ີຖກືນາ ໃຊເ້ຂົ້າໃນການຈດັລຽງຂ ມ້ ນ ແລະ ແນວຄວາມຄດິດວື້ຍວທິ ີ ທື່ີເຮັດໃຫກື້ ານເຊູ່ອືມຕູ່ , ຄວາມເຂົ້າໃຈ, ເກດີແນວຄດິປື່ຽນແປງງາື່ ຍຂນ ື້ . ໂດຍການປະສມົປະສານລະຫວາື່ ງຂ ຄ້ ວາມກບັການເບູ່ງິເຫັນ, ຮ ບ ກຣາບຟິກຕາູ່ ງໆສະແດງເຖງິການພວົພນັ ແລະ ການເຊູ່ອືມສານລະຫວາູ່ ງແນວຄດິ , ຂ ກ້ າ ນດົ ແລະ ຂ ເ້ທັດຈງິ ດງູ່ັທູ່ີສະແດງໃຫເ້ຫັນຢຂ ູ່ າ້ງລຸມູ່ ນ: ີ້ (a) ໂຄງຮາູ່ ງພື້ນຖານ; (b) ແຜນວາດແຜນູ່ ພິມແບບ (Venn diagram); (c) ແຜນວາດກຣາບຟິກຈດັເປັນແຕລູ່ ະຂນັ້ແຕລູ່ ະຫວົຂ ້ແລະ (d) ການຈດັຮບ ກຣາບຟິກແບບປຸມູ່ ເປົ້າຕາມຫວົຂ. ້ ຄ ອາດຈະເລູ່ີມຕນົ້ກະກຽມຈດັຮ ບກຣາບຟິກເຫູ່ົຼານີ້ ແລະ ບອກໃຫນ້ ກັຮຽນສມົທບົແລກປຽູ່ ນ ຄວາມຄດິຂອງພວກເຂົາໂດຍການຕູ່ມືເຂົ້າໃສບູ່ ອູ່ ນຫວາູ່ ງ. ກະລນ າເບື່ງິ/Please watch: https://www.youtube.com/watch?v=mNFk9AQhKAA

99 (i) ແຜນວາດຊວູ່ ຍຈູ່ ື(Mind Map). ແຜນວາດຊວູ່ ຍຈູ່ແືມນູ່ ການສາ້ ງຮບ ກຣາບຟິກອີກຢູ່າງໜູ່ຶງ ຊື່ ງສາ ມາດໃຊເ້ປັນເຄູ່ອືງມໃືນເວລາລະດມົສະໝອງ ເພູ່ືອຊວູ່ ຍໃຫຄ້ ວາມຄິດໄຫຼວຽນແບບອິດສະຫຼະໂດຍບູ່ ຕອ້ ງກງັວນົ ເລູ່ືອງການຈດັລຽງລະດບັ ແລະ ໂຄງສາ້ງ. ມນັຊວູ່ ຍໃຫນ້ ກັຮຽນສາມາດສາ້ງແນວຄວາມຄດິ ຂອງພວກເຂົາເພູ່ືອ ຊວູ່ ຍໃນການວເິຄາະ ແລະ ຈູ່. ື ມນັແທນໃຫແ້ ກໜູ່ າ້ວຽກ, ຄາ ເວົ້າ, ແນວຄວາມຄິດ ຫຼືສູ່ິງຂອງຕາູ່ ງໆທູ່ີເຊູ່ອືມ ໂຍງ ແລະ ຈດັຕງັ້ໂດຍປື່ິນອອື້ ມແນວຄວາມຄິດຫຼກັ ຫຼືຫວົຂ ້ທູ່ີໃຊຮ້ ບ ແບບໂດຍບູ່ ໃຊຮ້ ບ ເສັ້ນ ຊູ່ຶງອະນຸຍາດ ໃຫ້ນກັຮຽນສາ້ ງກອບທູ່ີມຄີວາມຄິດສາ້ ງສນັອອ້ ມຮອບແນວຄິດຫຼກັທູ່ີຢ ູ່ເຄູ່ິງກາງ. ແຜນວາດຊວູ່ ຍຈູ່ື(Mind Map) ສາມາດເຮັດໃຫລ້ າຍການຂ ມ້ ນ ທູ່ີຍາວ ໜາ້ເບູ່ືອໜາູ່ ຍນນັື້ ໃຫເື້ປັນແຜນວາດທູ່ີມສີີສນັ, ມກີານຈດັຂໍມື້ ນ ທູ່ີຈູ່ຈືາ ໄດງື້ າື່ ຍ ແລະ ມປີະສິດຕິພາບສ ງ ຊື່ ງເຮັດໃຫື້ການເຮັດວຽກສອດຄື່ອງກບັວິທີການເຮັດສູ່ິງຕູ່າງໆ ໂດຍທາ ມະຊາດ ຂອງສະໝອງຂອງທາູ່ ນ. ໃນການນາ ໃຊແ້ ຜນວາດຊວູ່ ຍຈູ່, ື ຄ ອາດຈະສາ້ງ ແລະ ຂຽນແນວຄວາມຄິດຫຼກັໃສເູ່ ຄູ່ິງກາງໃສກະດານ ູ່ ກຽູ່ ວກບັຫວົຂ ້ຫຼືບດົຮຽນທູ່ີຈະສນົທະນາ. ຈາກນນັ້, ຄຈ ະເພູ່ີມກູ່ງິງາູ່ ເຂົ້າໃນແຜນວາດ ແລະ ບອກນກັຮຽນແລກ ປູ່ຽນຄວາມຄິດຂອງເຂົາເຈົ້າໂດຍໃຊຄ້ າ ຫຼກັ. ເມູ່ອືນກັຮຽນສວູ່ ນໃຫຍໄູ່ ດແ້ ລກປູ່ຽນຄວາມຄິດຄວາມເຫັນຂອງ ພວກເຂົາ, ຄ ຈະປະມວນຜນົແຜນວາດຊວູ່ ຍຈູ່ືໂດຍຊີ້ແຈງການເຊູ່ືອມຕູ່ ໂດຍໃຊຕ້ າູ່ ງໆ ເຊູ່ັນ: ການໃສລູ່ ະຫດັ ສຂີອງກູ່ງິງາູ່ ຫຼືລວມທງັຮບ ພາບທູ່ີເບູ່ງິເຫັນ. ກະລນ າເບື່ງິ/Please watch: https://www.youtube.com/watch?v=xCyjFipytRE

100 ຂາ້ງລຸມູ່ ນແີ້ ມນູ່ ແບບຢາູ່ ງຂອງແຜນວາດຊວູ່ ຍຈູ່:ື ແຜນວາດແນວຄວາມຄິດ ແມນູ່ ເຕັກນກິ ການໃຊວ້ ິທີລະດມົສະໝອງ ທູ່ີຊວູ່ ຍໃຫທ້ ູ່ານສາມາດເບູ່ິງເຫັນແນວ ຄວາມຄດິ ແລະ ແນວຄດິ . ເປັນທູ່ີຮຈ ້ກັກນັອກີໃນນາມໜູ່ຶງວາູ່ "ການສາ້ງແຜນວາດຊວູ່ ຍຈູ່", ື ເຕັກນກິນເີ້ລູ່ີມຕນົ້ ດວ້ ຍຄາ ຖາມຄນົ້ ຄວາື້ ຫຼືແນວຄວາມຄິດຕນົ້ ຕ , ຈາກນນັ້ຕູ່ືມກູ່ງິງາູ່ ດວ້ ຍຄາ ສບັຄາ້ຍຄືກນັ, ຫວົຂ ທູ້່ີກຽູ່ ວຂອ້ ງ, ຄາ ສບັສາ ຄນັ ແລະ ຕວົຢາູ່ ງ. ແຜນວາດ ຊວູ່ ຍຈູ່ ື

101 ii) ແຜນວາດກາື້ງປາ (Fishbone). ແຜນວາດກາື້ງປາແມນູ່ ເຄູ່ືອງມວືິເຄາະສາເຫດຊື່ ງຊວູ່ ຍລະບຸສາເຫດ ຕາູ່ ງໆທູ່ີອາດຈະເກດີຂ ື້ນສາ ລບັຜນົກະທບົ ຫຼືບນັຫາ. ປາກກາສາ ລບັໝາຍ, ເຈຍ້ ຫຼືກະດານຂາວ ແມນູ່ ອຸປະກອນປກົກະຕິທູ່ີຈາ ເປັນໃນການເຮັດແຜນວາດກາື້ງປາ. ໃນການນາ ໃຊແ້ ຜນວາດນ, ີ້ ຄຕ ອ້ ງອາ ນວຍຄວາມ ສະດວກ: (ກ) ການເຫັນດເີຫັນພອ້ ມຂອງນກັຮຽນກຽູ່ ວກບັບນັຫາທູ່ີຕງັ້ຂນຶ້ (ຜນົກະທບົ). ຂຽນໃສເູ່ ຄູ່ິງກາງທາງ ຂວາຂອງເຈຍັ້ ຂາວແຜນູ່ ໃຫຍູ່ ຫຼືກະດານຂາວ. ແຕມ້ ກອູ່ ງອອ້ ມຮອບມນັ ແລະ ແຕມ້ ລກ ສອນທາງນອນທູ່ີແລນູ່ ໄປຫາມນັ; (ຂ) ລະດມົສະໝອງບນັດາປະເພດຂອງສາຍເຫດຕນົື້ຕໍຂອງບນັຫາ. ຫວົຂ ທ້ ູ່ວົໄປເຫູ່ົຼານອີ້ າດຈະຖກື ນາ ໃຊ: ້ ວິທີການ; ເຄູ່ືອງຈກັ (ອ ປະກອນ); ຄນົ (ແຮງງານຄນົ); ວດັສະດ; ຸ ການວດັແທກ; ສູ່ິງແວດລອ້ ມ. (c) ຂຽນປະເພດຂອງສາຍເຫດທູ່ີເປັນກູ່ງິກາ້ນສາຂາຈາກລ ກສອນຫ ກັ; (ງ) ລະດມົສະໝອງກຽື່ ວກບັທຸກສາເຫດທື່ີ ແຜນວາດແນວ ຄວາມຄິດ ແມນູ່ ກຣາບຟິກ ດວ້ ຍ ດວ້ ຍ ກຽູ່ ວຂອ້ ງ ກບັຄຂອງ ູ່ ຂ ຕູ້່ ຕ ສາຍເຊູ່ອືມຕູ່ າູ່ ງໆ ເປັນຕວົແທນ ແນວຄວາມ ຄດິຕາູ່ ງໆ ອະທິບາຍການພວົພນັ ລະ ຫວາູ່ ງ ຄຂອງ ູ່ … ຄາ ເວົ້າເຊູ່ອືມຕູ່ ມີ

102 ເປັນໄປໄດຂ້ ອງບນັຫາ. ຖາມ "ເປັນຫຍງັເຫດການນຈີ້ື່ງ ເກດີຂນ ື້ ?" ເມູ່ອືຶໄດແື້ ຕລູ່ ະແນວຄິດມາແລວື້ , ຄຂ ຽນມນັ ເປັນສາຂາຈາກປະເພດທູ່ີເໝາະສມົ.ສາເຫດສາມາດຂຽນໄດຢ້ ື່ຫຼາຍບື່ອນ/ສາຂາຖາ້ມນັກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັຫ າຍ ປະເພດ; (e) ຖາມອີກວາູ່ "ເປັນຫຍງັເຫດການນຈີ້ື່ງ ເກດີຂນ ື້ ?" ກຽູ່ ວກບັແຕລູ່ ະສາເຫດ. ຂຽນສາເຫດຍອູ່ ຍທູ່ີ ແຕກອອກຈາກສາເຫດຕື່າງໆ. ສືບຕູ່ ຖາມ "ເປັນຫຍງັ?" ແລະ ສ້າງລະດບັສາເຫດທູ່ີເລິກເຊູ່ິງກວາູ່ ເກູ່ົາ. ຊນັ້ ຂອງ ສາຂາສະແດງເຖິງສາຍພວົພນັ ທູ່ີເປັນສາເຫດ; (f) ເມູ່ືອກຸມູ່ ໝດົ ຄວາມຄິດ, ໃຫ້ສຸມໃສູ່ບື່ອນ ຕາູ່ ງໆໃນຕາຕະລາງ ບອູ່ ນທູ່ີຄວາມຄດິ ມໜີ ອ້ ຍ; (g) ສງັລວມແນວຄວາມຄດິ ຫຼືສາ້ງແນວຄດິສມົມດ ຖານ. ກະລນ າເບື່ິງ/Please watch: https://www.youtube.com/watch?v=JbRx5pw-efg (iii) ແຜນວາດຕາຕະລາງ/ແຜນພ ມວຽກ Flowchart ແຜນວາດຕາຕະລາງ/ແຜນພ ມວຽກແມນູ່ ປະເພດຂອງ ແຜນວາດທູ່ີແທນໃຫໂ້ຄງຮາູ່ ງຂອງວຽກ ຫຼືຂະບວນການ. ແຜນວາດຕາຕະລາງສາມາດຖກືກາ ນດົ ເປັນຕວົແທນ ແຜນວາດຂອງວທິ ີການ ແຕລູ່ ະບາດກາ້ວໃນການແກວຽກງານ ື້ , ແຜນວາດຕາຕະລາງສະແດງຂນັ້ຕອນເປັນ ກອູ່ ງຂອງຊະນດິຕາູ່ ງໆ, ແລະ ລາ ດບັຂອງມນັໂດຍການເຊູ່ອືມຕູ່ ກອູ່ ງຕາື່ ງໆດວຍ້ ລ ກສອນ. ກະລນ າເບື່ິງ/Please watch: https://www.youtube.com/watch?v=iJmcgQRk048 ແຜນວາດກາື້ງປາ ສາເຫດຕາູ່ ງໆ ຜນົກະທບົ ສາເຫດ ສາເຫດ ສາເຫດ ສາເຫດ ສາເຫດ ສາເຫດ ຜນົກະ ທບົ

103 ເຄູ່ືອງໝາຍ ຄວາມໝາຍ ເຄູ່ືອງໝາຍຢ ູ່ປາຍ ສນັຍະລກັ ເຄູ່ືອງໝາຍຢ ປູ່ າຍ ໝາຍເຖງິຈດຸ ເລູ່ີມຕນົ້ ຫ ຈດຸ ຈບົ ຂອງລະບບົ. ຂະບວນການ ກອູ່ ງໜູ່ຶງສະແດງເຖງິການປະຕິບດັງານສະເພາະ. ເອກະສານ ນສີ້ ະແດງເຖງິການພິມອອກ, ເຊູ່ັນເອກະສານ ຫຼື ບດົລາຍງານ. ການຕດັສິນໃຈ ເພັດເປັນຕວົແທນຂອງການຕດັສິນໃຈ ຫຼື ຈດຸ ທູ່ີແຕກງາູ່ . ສາຍທູ່ີອອກມາຈາກເພັດສະແດງເຖງິສະຖານະການທູ່ີເປັນໄປໄດທູ້່ີ ແຕກຕາູ່ ງກນັ, ເຮັດໃຫມ້ ຂີະບວນການຍອູ່ ຍຕາູ່ ງໆ. ຂ ມ້ ນ ມນັສະແດງຂ ມ້ ນ ເຂົ້າ ຫຼື ອອກຈາກລະບບົ. ຂ ມ້ ນ ປ້ອນເຂົ້າ ອາດຈະແມນູ່ ເອກະສານເພູ່ືອອາູ່ ນ ຫຼື ຂ ມ້ ນ ທູ່ີຈະເກບັກາ . ຜນົໄດຮ້ ບັສາມາດເປັນຜນົ ຫຼື ຜະລິດຕະພນັທູ່ີຈະຖກືນາ ສູ່ງົ. ການອາ້ງອີງໃນໜາ້ເຈຍ້ ດຽວກນັ. ສນັຍະລກັນຈີ້ ະມຕີວົໜງັສືຢ ພູ່ າຍ ໃນ. ມນັຊີໃ້ຫເ້ຫັນວາູ່ ກະແສດງູ່ັກາູ່ ວສືບຕູ່ ໃສສູ່ ນັຍະລກັທູ່ີກງົກນັ ຊື່ ງ ປະກອບດວ້ ຍຕວົອກັສອນດຽວກນັຢ ູ່ບອູ່ ນໃດບອູ່ ນໜູ່ຶງໃນໜາ້ ດຽວ ກນັ. ການອາ້ງອິງໃນໜາ້ເຈຍ້ ອູ່ືນ Off-Page ສນັຍະລກັນຈີ້ ະມຕີວົໜງັສືຢ ູ່ພາຍໃນ. ມນັຊີ້ໃຫເ້ຫັນວາູ່ ກະແສດງູ່ັກາູ່ ວ ສືບຕູ່ ໃສ ູ່ ສນັຍະລກັທູ່ີກງົກນັຊື່ ງປະກອບດວ້ ຍຕວົອກັສອນດຽວກນັ ຢ ູ່ບອູ່ ນອູ່ືນໃນໜາ້ອູ່ືນ. ການຊກັຊາ້ ຫຼື ຄໍແກວື້ Bottleneck ລະບຸຄວາມຊກັຊາ້ ຫຼື ຂ ຈ້ າໍກດັ. ກະແສ ເສັ້ນສະແດງເຖງິການໄຫ ວຽນຂອງລາ ດບັ ແລະ ທິດທາງຂອງຂະ ບວນການ. ການນາ ໃຊແຜນວາດຕາຕະລາງ ້ /ແຜນພ ມວຽກມຜີນົປະໂຫຍດດງື່ັຕູ່ ໄປນ; ີ້ (i) ມນັຊວູ່ ຍຊແີ້ ຈງຂນັ້ຕອນທູ່ີຊບັ ຊ້ອນ; (ii) ມນັກາ ນດົຂນັ້ ຕອນທູ່ີຈາ ເປັນເພູ່ືອບນັລຸຈຸດປະສງົ; (iii) ມນັຊູ່ວຍໃຫ້ນກັຮຽນມຄີວາມເຂົ້າໃຈ

104 ທູ່ີໄດແ້ ລກປູ່ຽນຮວູ່ ມກນັກຽູ່ ວກບັຂະບວນການ ແລະ ນາ ໃຊຄ້ ວາມຮນ ້ ເີ້ພູ່ືອເກບັກາ ຂ ມ້ ນ , ກາ ນດົບນັຫາ, ສມຸ ໃສູ່ ການສນົທະນາ ແລະ ກາ ນດົຊບັພະຍາກອນ; (iv) ມນັເປັນພື້ນຖານໃນການອອກແບບຂນັ້ຕອນໃໝູ່ . (iv) ການວິເຄາະ SWOT (ຈດ ແຂງ, ຈດ ອື່ອນ, ໂອກາດ, ໄພຂື່ມົຂ) ື່ . ພວກເຮົາສາມາດເວົ້າໄດວ້ າູ່ ຈຸດປະສງົຂອງການວເິຄາະ SWOT ແມນູ່ ເພູ່ືອສກຶສາສະພາບແວດລອ້ ມພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ, ໂດຍຜາູ່ ນ ການກາ ນດົ ແລະ ການວິເຄາະກຽູ່ ວກບັຈຸດແຂງ ແລະ ຈຸດອູ່ອນຂອງອງົກອນ ແລະ ໂອກາດ ແລະ ໄພຂູ່ມົຂທ ູ່ ູ່ີຈະປະເຊີນ. ການວິເຄາະ SWOT ແມນູ່ ມປີະໂຫຍດໃນການສາ້ງເພູ່ືອແກບື້ ນັຫາ. SWOT ຫຍ ມ້ າ ຈາກຈຸດແຂງ, ຈດຸ ອອູ່ ນ, ໂອກາດ ແລະ ໄພຂູ່ມົຂ ູ່ , ແລະ ດງູ່ັນນັ້ການວິເຄາະ SWOT ແມນູ່ ເຕັກນກິ ໃນການ ປະເມນີສູ່ີດາ້ນນທີ້ື່ີເວົ້າວາູ່ ເປັນໂຄງການວິທະຍາສາດ. ນກັຮຽນສາມາດນາ ໃຊກ້ ານວິເຄາະ SWOT ເພູ່ືອໃຊ້ ປະໂຫຍດສງ ສດຸ ກບັສູ່ິງທູ່ີພວກເຂົາມ, ີ ເພູ່ືອໃຫໄື້ດປະໂຫຍດສ ງສຸດ ື້ . ການນາ ໃຊສູ້່ິງນສີ້ າມາດຫຸຼດຜອູ່ ນໂອກາດ ຂອງຄວາມລມົື້ເຫ ວ, ໂດຍການເຂົ້າໃຈສູ່ິງທູ່ີຂາດ ແລະ ກາ ຈດັອນັຕະລາຍທື່ີບື່ໍດງື່ັນນັື້ອາດຈະມາເຖງິທາູ່ ນໂດຍ ບູ່ ຮສ ້ ກ ຕວົ. ກະລຸນາເບູ່ິງ: https://www.youtube.com/watch?v=JXXHqM6RzZQ ສາ ລບັຄ ການອາ ນວຍຄວາມສະດວກໃຫແ້ ກກູ່ ານນາ ໃຊກ້ ານວເິຄາະ SWOT ເພູ່ືອການຮຽນ, ພວກ ເຂົາຕອ້ ງ: (i) ກາ ນດົຈດຸ ປະສງົ ແລະ ຕດັສນິ ໃຈກຽູ່ ວກບັໂຄງການ ຫຼື ທູ່ີສາ ຄນັໃນການວເິຄາະ ແລະ ມອບໃຫນ້ ກັຮຽນ. ອະທິບາຍທງັ 4 ສວູ່ ນ ແລະ ແຕລື່ ະ ¼ ຂອງວງົມນົ ແລະ ແຍກຄວາມໝາຍຂອງຄາ ວາູ່ ຈຸດເຂັມ້ ແຂງ, ຈດຸ ອອູ່ ນ, ໂອກາດ ແລະ ໄພຂມູ່ົຂ ູ່ . ຄວາມເຂັມ້ ແຂງແມນູ່ ຊບັພະຍາກອນ ຫຼື ຄວາມສາມາດ ເລື່ີມຕນົ້ ສນົ້ນາ ເຂົ້າ ຂະບວນການ ຂະບວນການ ຈບົ

105 ທູ່ີອງົກອນ, ຊຸມຊນົ, ໂຄງການ ຫຼືບກຸ ຄນົໃດໜູ່ຶງສາມາດນາ ໃຊຢ້ າູ່ ງມປີະສດິທິຜນົເພູ່ືອບນັລຈຸ ດຸ ປະສງົຂອງມນັ. W ແທນໃຫແ້ ກຈູ່ ດຸ ອອູ່ ນ. ນແີ້ ມນູ່ ຂ ເ້ສຍປຽບທູ່ີທາູ່ ນໄດຮ້ບັຮມ ້ າປຽບທຽບກບັຄນົອູ່ນື. ຈດຸ ອອູ່ ນແມນູ່ ສູ່ງິທງັໝດົ ທູ່ີທາູ່ ນເຮັດບູ່ ໄດດ້ ຊີື່ງ ສາມາດກດີຂວາງທາູ່ ນຈາກການບນັລເຸປົ້າໝາຍ ແລະ ຈດຸ ປະສງົຂອງບ ລິສດັ. ກາລະໂອ ກາດໝາຍເຖງິປດັໄຈພາຍນອກ ທູ່ີເອອື້ ອາ ນວຍຊື່ງ ສາມາດໃຫອ້ ງົກອນມປີະໂຫຍດດາ້ນການແຂງູ່ ຂນັ. ຕວົຢາູ່ ງ: ຖາ້ປະເທດໃດໜູ່ຶງ ຫຸຼດພາສ, ີຜຜ້ ະລິດລດົໃຫຍສູ່ າມາດສູ່ງົລດົຂອງຕນົອອກສຕ ູ່ ະຫຼາດໃໝູ່ , ເພູ່ີມຍອດຂາຍ ແລະ ສວູ່ ນແບງູ່ ຕະຫຼາດ. ໄພຂມູ່ົຂໝ ູ່ າຍເຖງິປດັໄຈທູ່ີມທີາູ່ ແຮງທູ່ີຈະເປັນອນັຕະລາຍຕູ່ ອງົກອນ. ຄຄ ວນອະທິບາຍວາູ່ ຈຸດແຂງ ແລະ ຈດຸ ອອູ່ ນ ແມນູ່ ປດັໄຈພາຍໃນ, ໃນຂະນະທູ່ີໂອກາດ ແລະ ໄພຂມູ່ົຂແ ູ່ ມນູ່ ປດັໄຈພາຍນອກ. ຈາກນນັ້, ນກັຮຽນຈະ: (ii) ສາ້ ງຕາຂາູ່ ຍ. ແຕມ້ ຮບ ສູ່ີຫລູ່ຽມຈະຕລຸ ດັຂະໜາດໃຫຍແູ່ ລ້ວແບງູ່ ເປັນສູ່ີ ສວື່ ນນອ້ ຍໆ; (iii) ໃສຫື່ ວົຂໍໃນື້ ແຕລູ່ ະຊອງື່ ; (iv) ເພູ່ີມຈດຸ ແຂງ ແລະ ຈດຸ ອອູ່ ນ (v) ສາ້ງບດົສະຫ ບ. ບອກໃຫ້ ນກັຮຽນສະເໜີຜນົໄດຮ້ບັ ແລະ ບດົສະຫຸຼບກບັຄສ ອນໂດຍສງັລວມຄວາມເຂົ້າໃຈຫຼກັ ແລະ ການຮຽນຕາູ່ ງໆ. ກະລນຸ າເບູ່ງິ/Please watch: https://www.youtube.com/watch?v=JXXHqM6RzZQ ຈຸດແຂງ ຈຸດອອູ່ ນ ຈຸດແຂງຂອງເຈາົ້ແມນູ່ ຫຍງັ? ເຈາົ້ເຮັດຫຍງັແດທູ່ ື່ີເດື່ັນກວາູ່ ຜອ້ ູ່ນື? ເຈາົ້ມຄວາມ ີ ສາມາດ ແລະ ຊບັພະຍາ ກອນທູ່ີດອີນັໃດແດ?ື່ ຈຸດອອູ່ ນຂອງເຈາົ້ແມນູ່ ຫຍງັ? ຄແ ູ່ ຂງູ່ ຂອງເຈາົ້ເຮັດຫຍງັດກີວາູ່ ເຈາົ້? ເຈາົ້ສາມາດປບັປຸງສະພາບປະຈຸບນັນີ້ ແນວໃດ? ເປັນຫຍງັຄນົອູ່ືນຈູ່ງຶຖວືາູ່ ເປັນຈຸດອອນື່ ຂອງເຈາົ້? ທາູ່ ອຽູ່ ງ ແລະ ເງູ່ອືນໄຂແນວໃດອາດ ເປັນໄປໄດທູ້່ີຈະກະທບົຕູ່ ເຈາົ້? ໂອກາດອນັໃດທູ່ີມສີາ ລບັເຈາົ້? ທາູ່ ອຽູ່ ງ ຫຼື ເງູ່ອນື ໄຂໃດທູ່ີອາດເປັນຜນົກະ ທບົດາ້ນລບົຕູ່ ເຈາົ້? ຄແ ູ່ ຂງູ່ ຂອງເຈາົ້ເຮັດຫຍງັທູ່ີອາດກະທບົຕູ່ ເຈາົ້? ເຈາົ້ມການ ີ ສະໜບັສະໜ ນດາ້ນແຂງແກນູ່ ບູ່ ? ຜນົກະທບົໃດທູ່ີເຈາົ້ອອູ່ ນຕູ່ ການນາບຂ? ູ່ ໂອກາດ ສູ່ງິທາ້ທາຍ/ນາບຂ ູ່

106 (v) ແຜນວາດດາວກະຈາຍ (Starbursting). ຄ ຕອ້ ງເຂົ້າໃຈເຖງິຜນົປະໂຫຍດຂອງແຜນວາດດາວກະຈາຍ ແລະ ສາມາດສອນການນາ ໃຊມ້ ນັໃຫແ້ ກຜູ່ ຮ້ ຽນ. ເມູ່ອືຜໃ້ ດຜໜ້ ູ່ຶງໃນຫອ້ ງຮຽນນາ ເອົາແນວຄວາມຄິດຢູ່າງຊານ ສະຫຼາດ (ຊື່ງ ໃນກລ ະນນີ, ີ້ ອາດຈະເປັນຄສ ອນ), ມນັຈະເປັນການດທີູ່ີຈະພະຍາຍາມເຂົ້າໃຈແນວຄດິ ແລະ ມນັ ເຮັດວຽກແນວໃດ ແລະ ອູ່ືນໆ, ແລະ ຄາ ຕອບທູ່ີປກົກະຕິແມນູ່ ຖາມຜສ້ າ້ງແນວຄິດ ດວ້ ຍຄາ ຖາມທູ່ີຫຼາກຫຼາຍ: ຈະມລີາຄາເທູ່ົາໃດ? ຂ ດ້ ? ີ ແລະ ອູ່ນືໆ. ກະລນ າເບື່ງິ/ Please watch: https://www.youtube.com/watch?v=11poGPteJdI ການຕງັື້ຄາ ຖາມແບບນແີ້ ມນູ່ ວິທີການທູ່ີມຄີນຸ ຄາູ່ ໃນການເຂົ້າໃຈແນວຄິດໃໝູ່ ແລະ ການທາ້ທາຍເພູ່ືອຮບັ ປະກນັວາູ່ ທຸກໆດາ້ນທູ່ີກຽູ່ ວຂອ້ ງຂອງມນັໄດຖ້ ືກພິຈາລະນາ ກອູ່ ນຈະເລູ່ີມຈດັຕງັ້ປະຕິບດັວຽກງານອນັໃດ ອນັໜູ່ຶງ. ເພື່ ອໃຫເ້ກດີປະໂຫຍດສງ ສດຸ ຈາກວທິ ີການນ, ີ້ ມນັເປັນສູ່ງິສາ ຄນັທູ່ີບນັດາຄາ ຖາມດງູ່ັກາູ່ ວຖກືຖາມຢາູ່ ງ ເປັນລະບບົ ແລະ ແບບຄບົຊຸດ. ນນັ້ແມນູ່ ເຫດຜນົທູ່ີວາູ່ ເປັນຫຍງັຈູ່ງຶຄມຸ້ ຄາູ່ ທູ່ີປະຕິບດັໄປຕາມບດົຝຶກຫດັໃນການຖາມຢາູ່ ງເປັນລະບບົຄບົ ຊຸດທກຸ ເທູ່ືອທູ່ີທາູ່ ນຄນົ້ພບົແນວຄິດໃໝູ່ . ແຜນວາດດາວກະຈາຍ (Starbursting) ແມນູ່ ວທິ ີການທູ່ີມປີະໂຫຍດ ໃນການເຮັດສູ່ິງນີ້(ຄາ ຖາມເປັນລະບບົຄບົຊຸດ). ມນັແມນູ່ ຮບ ແບບຂອງການໃຊແ້ ບບລະດມົສະໝອງ ທູ່ີສມຸ ໃສູ່ ການສາ້ ງຄາ ຖາມຫຼາຍກວາູ່ ຄາ ຕອບ. ມນັສາມາດນາ ໃຊຊ້ າ ້ໄປຊາ ້ມາຫຼາຍເທູ່ືອ, ຕາມລະດບັຂອງການຖາມ ເພູ່ີມເຕມີກຽູ່ ວກບັຄາ ຕອບຕູ່ ຄາ ຖາມທູ່ີຕງັ້ໄວໃ້ນເບອື້ ງຕນົ້. ຄ ຄວນມອບບນັຫາ ແລະ ບນົພື້ນຖານ ທູ່ີໄດກ້ າູ່ ວມາ, ນກັຮຽນຈະຕອ້ ງເລູ່ີມຕນົ້ຕງັ້ຄາ ຖາມໂດຍການເຊູ່ອືມຕູ່ ກບັຮ ບດາວ, ຈນົກະທງັ້ມນັກະຈາຍອອກ ແລະ ກະຈາຍ ອອກອີງຕາມຂອບເຂດຂອງບດົຝຶກຫດັ, ທາູ່ ນອາດຈະຕອ້ ງການໃຫມ້ ກີານສາ້ງແບບດາວກະຈາຍຕູ່ືມອີກ ເພູ່ືອ ຄນົ້ຫາຄາ ຕອບຕູ່ ຄາ ຖາມເບອື້ ງຕນົ້ເຫູ່ົຼານຕີູ້່ມືອກີ. ບນັຫາ ໃຜ ແມນື່ ຫຍງັ ຢໃສູ່ ເປັນຫຍງັ ເວລາໃດ ເປັນແນວໃດ

107 (vi) ແຜນວາດຈດັເປັນກຸມູ່ ທູ່ີຄືກນັ (affinity diagram). ຂນັ້ຕອນແຜນວາດຈດັເປັນກຸມູ່ ທູ່ີຄກືນັ/ແຜນວາດ ຄວາມສາໍພນັ ແມນູ່ ເຮັດໃຫກ້ ຸມູ່ ເຄູ່ອືນອອກໄປໄກນອກເໜືອຈາກການຄດິທູ່ີຊນິ ເຄຍີ ແລະ ຄວາມຄດິທູ່ີມມີາກອູ່ ນ ຂອງເຂົາ. ເຕັກນກິນເີ້ຮັດໃຫເື້ຂົ້າ ເຖງິຄວາມຮ ້ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈທູ່ີຍູ່ງິໃຫຍທູ່ ູ່ີອາໄສ ລີື້ຊອື້ ນຢໃ ູ່ ນສນັຊາດຍານ ຂອງພວກເຮົາ ແລະ ບູ່ ໄດຖ້ ກືນາ ມາໃຊ. ້ ແຜນວາດຈດັເປັນກຸມູ່ ທູ່ີຄກືນັ (Affinity diagram) ມແີນວໂນມ້ທູ່ີຈະມີ 40 ເຖງິ 60 ລາຍການ/ຫວົຂໍ; ື້ ເຖງິຢາູ່ ງໃດກຕາມ , ມນັບູ່ ແມນູ່ ເລູ່ືອງແປກທູ່ີຈະເຫັນ 100 ເຖງິ 200 ລາຍການ. ມນັເປັນສູ່ງິສາ ຄນັທູ່ີຄຄ ວນຮໃ ້ນເວລາທູ່ີຈະນາ ໃຊແຜນວາດ ້ ຈດັເປັນກຸມູ່ ທູ່ີຄກືນັ. ນແີ້ ມນູ່ ສະພາບການຕາູ່ ງໆທູ່ີ ສາມາດນາ ໃຊໄ້ດດ້ ງູ່ັນ: ີ້ (i) ເມູ່ອືທາູ່ ນປະເຊນີໜາ້ ກບັຂ ເ້ທັດຈງິ ຫຼື ຄວາມຄດິຫຼາຍຢາູ່ ງໃນຄວາມວນຸ້ ວາຍທູ່ີ ປາກດົຂນ ື້ ; (ii) ເມູ່ອືບນັຫາເບູ່ງິຄວືາູ່ ໃຫຍເູ່ ກນີໄປ ແລະ ຊບັຊອື້ ນທູ່ີຈະເຂົ້າໃຈ; (iii) ເມູ່ອືຄວາມເຫັນດເີປັນເອກະ ພາບໃນກຸມູ່ ມຄີວາມຈາ ເປັນ, ສະຖານະການປກົກະຕແິມນູ່ : (i) ຫຼງັຈາກການເຮັດການລະດມົສະໝອງ; (ii) ເມູ່ອື ວເິຄາະຂມ ້ ນ ປາກເປູ່ົາ, ເຊື່ັນ: ຜນົການສາ ຫຼວດ; (iii) ເມູ່ອືເກບັກາ ແລະ ຈດັຊຸດຂ ມ້ ນ ທື່ີມຫີ າຍ; (iv) ເມູ່ອື ພດັທະນາຄວາມສາ ພນັ ຫຼືຫວົຂ ຕ້ າູ່ ງໆໃນບນັດາແນວຄດິ ; (v) ເມູ່ອືຫຸຼດຜອູ່ ນຄນຸ ລກັສະນະຂອງປະເພດຕາູ່ ງໆ ທູ່ີສາມາດແກໄື້ດໃ້ນລະດບັສງ . ກະລນ າເບື່ງິ/Please watch: https://www.youtube.com/watch?v=f9sfJTp8tzc ກຸມູ່ 1 ກຸມູ່ 2 ກຸມູ່ 3 ກຸມູ່ 4 ກຸມູ່ 5

108 ບນັດາຄ , ນແີ້ ມນູ່ ບນັດາອປຸ ະກອນທູ່ີຕອ້ ງການ: ເຈຍ້ ກາວ ຫຼືບດັກາວ, ປາກກາໝາຍ, ແລະ ພື້ນທູ່ີ ເຮັດວຽກກວາື້ງໃຫຍູ່ (ຝາ, ໂຕະ ຫຼືພື້ນ). ນແີ້ ມນູ່ ບາດກາ້ວທູ່ີຕອ້ ງໄດປ້ ະຕບິດັຕາມໃນການນາ ໃຊແຜນວາດ ້ ຈດັເປັນກຸມູ່ ທູ່ີຄກືນັ: ຂນັ້ຕອນທີ 1: ບນັທຶກແຕລູ່ ະແນວຄິດດວ້ ຍປາກກາໝາຍໃສູ່ ເຈຍ້ ກາວ ຫຼືບດັກາວແຍກກນັ(ໃນຊວູ່ ງເວລາທູ່ີ ລະດມົສະໝອງ, ຂຽນໂດຍກງົໃສເູ່ ຈຍ້ ກາວ ຫຼືບດັກາວ ຖາ້ທູ່ານສງົໃສຫຼງັຈາກການລະດມົສະໝອງທູ່ານ ຈະຕອ້ ງເຮັດຕາມມາດວ້ ຍແຜນວາດຈດັເປັນກຸມູ່ ທູ່ີຄືກນັ). ເຜີຍແຜູ່ /ສະແດງບນັທຶກແບບສຸມູ່ ໃນພື້ນທູ່ີເຮັດວຽກທູ່ີ ກວາ້ ງ ດງູ່ັນນັ້ທຸກຄນົສາມາດເບູ່ິງເຫັນບນັທຶກໄດ້ທີມງານທງັໝດົ ລວບລວມຂ ້ມນ ໄປຕາມບນັທຶກທູ່ີຕິດໄວ້ ແລະ ເຂົ້າຮວູ່ ມໃນຂນັ້ຕອນຕູ່ ໄປ. ໃຊປາກກາ ້ ໝາຍເພູ່ືອໃຫຄ້ າ ສບັສາມາດອາູ່ ນໄດຊ້ ດັເຈນເຖງິແມນູ່ ວາູ່ ຈາກທາງໄກ. ດວ້ ຍປາກກາປກົກະຕິ, ມນັຍາກທູ່ີຈະອາູ່ ນແນວຄດິ ຈາກທາງໄກ. ແນວຄດິທູ່ີຂຽນຄວນມຄີວາມຍາວລະຫວາູ່ ງສາມຫາເຈດັຄາ . ຂນັ້ຕອນທີ 2: ຊອກຫາແນວຄດິທູ່ີເບູ່ງິຄວືາູ່ ມຄີວາມກຽູ່ ວຂອ້ ງກນັໃນບາງດາ້ນ ແລະ ວາງພວກມນັຕູ່ ຂາ້ງກນັໄປ ພະຍາຍາມຊອກຫາຄວາມສາ ພນັລະຫວາູ່ ງຄວາມຄດິຂອງແຕລູ່ ະບກຸ ຄນົ ແລະ ໃຫສ້ ະມາຊກິ ໃນທີມ ພອ້ ມກນັຈດັລຽງແນວຄດິ (ໂດຍບູ່ ເວົ້າຫຍງັ) ອອກເປັນ 5 ຫາ 10 ກຸມູ່ ທູ່ີກຽູ່ ວຂອ້ ງ. ເຮັດຊາ ້ອກີຈນົກວູ່ າ ບນັທຶກ ທງັໝດົຖກືຈດັເປັນກຸມູ່ . ມນັບູ່ ເປັນຫຍງັທູ່ີຈະມີ "ບນັທຶກໂດດດຽູ່ ວ" ທູ່ີເບູ່ງິຄວືາູ່ ບູ່ ເໝາະສມົທູ່ີຈະຈດັເຂົ້າກຸມູ່ ໃດໜູ່ຶງ. ມນັຍງັເປັນການດເີຊູ່ັນກນັທູ່ີຈະຍາ້ຍໄປຕູ່ ໃສກູ່ ຸມູ່ ອູ່ນືຂອງບນັທຶກທູ່ີຜອ້ ູ່ນືຍາ້ຍມາແລວ້ . ຖາ້ບນັທຶກເບູ່ງິ ຄວືາູ່ ເປັນຂອງສອງກຸມູ່ , ເຮັດບນັທຶກອນັທີສອງອກີ. ສູ່ິງສາ ຄນັທູ່ີສດ ແມນື່ ບູ່ ໃຫໃຜື້ ປາກເວົື້າໃນໄລຍະກາ ລງັເຮັດຂນັ້ຕອນນ. ີ້ ຈດຸ ສມຸ ຄວນຈະແມນູ່ ການຊອກ ຫາ ແລະ ຈດັກຸມູ່ ແນວຄດິທູ່ີກຽູ່ ວຂອ້ ງກນັ. ມນັຍງັມຄີວາມສາ ຄນັເຊູ່ັນກນັທູ່ີຈະເອີ້ນສູ່ິງເຫູ່ົຼານວີ້ າູ່ “ການຈດັກຸມູ່ ” . ຢາູ່ ວາງບນັທຶກໄວໃ້ນການຈດັລຽງໃດໆ ຫຼືກາ ນດົປະເພດ ຫຼືຫວົຂ ລ້ ວູ່ ງໜາ້. ຂນັ້ຕອນທີ 3: ເລູ່ີມຕນົ້ ການສນົທະນາກບັທີມງານຂອງທູ່ານ ຈາກຄວາມສາ ພນັເຫູ່ົຼານ, ີ້ ພະຍາຍາມກາ ນດົໝວດໝູ່ ແລະ ສາ້ງບດົສະຫຸຼບ ຫຼືບດັຫວົຂ ້ສາ ລບັແຕລູ່ ະ ກຸມູ່ ຫຼືໝວດໝ. ູ່ ທາູ່ ນສາມາດປຶກສາຫາລືກຽູ່ ວກບັຮບ ຮາູ່ ງຂອງຕາຕະລາງ, ຮບ ແບບທູ່ີໜາ້ປະຫ າດໃຈ, ແລະ ໂດຍສະເພາະແມນູ່ ເຫດຜນົຂອງການຍາ້ຍບນັທຶກທູ່ີມກີານໂຕຖ້ ຽງ. ເຮັດການປູ່ຽນແປງ ແລະ ຍາ້ຍແນວຄິດ ອອ້ ມຂາ້ງໄປຕາມຄວາມຈາ ເປັນ. ເມູ່ອືແນວຄວາມຄິດຖກືຈດັເປັນກຸມູ່ ຕາມຄວາມພ ໃຈຂອງທີມແລວື້ , ໃຫເ້ລືອກ ຫວົຂ ້ສາ ລບັ ແຕູ່ລະກຸມູ່ . ເພູ່ືອເຮັດແນວນນັ້ , ໃຫ້ເບູ່ິງບນັທຶກໃນແຕູ່ລະກຸມູ່ ທູ່ີມີຄວາມໝາຍເຂົ້າກບັກຸມູ່ . ວາງມນັຢເ ູ່ ທິງສດຸ ຂອງກຸມູ່ . ຖາ້ບູ່ ມບີນັທຶກດງູ່ັກາູ່ ວ, ຂຽນຕູ່ມືອນັໜູ່ຶງ. ປກົກະຕແິລວ້ ມນັເປັນປະໂຫຍດທູ່ີຈະຂຽນ ຫຼືທາສເີຂັມ້ ໃສບູ່ ນັທຶກນໃີ້ຫເື້ປັນສຕີາູ່ ງກນັ. ບດັຫວົຂ ຄ້ ວນລະບຢຸ າູ່ ງຈະແຈງ້ບນັຫາທູ່ວົໄປສາ ລບັທກຸ ໆກຸມູ່ ແລະ ຄວນອະທິບາຍເຖງິບນັຫານນັ້.

109 ຂນັ້ຕອນທີ 4: ລວມກຸມູ່ ເຂົ້າໃນ "ກຸມູ່ ໃຫຍ", ູ່ ຖາ້ເໝາະສມົ ໂຮມເອົາແນວຄດິທງັໝດົເຂົື້າກບັປະເພດທູ່ີຖກືລະບໂຸ ດຍຈດັວາງແນວຄດິຕາື່ ງໆຢພ ື່ າຍໃຕບ້ ດັຫວົຂ .້ ການຈດັວາງແນວຄດິຕາື່ ງໆແມນື່ ອງີໃສື່ "ຄວາມຮສ ້ ກຶນກ ຄດິ ", ບູ່ ແມນູ່ ຜາູ່ ນການຄດິ ແບບວພິ າກ. https://creately.com/blog/diagrams/types-of-graphic-organizers/ https://simplemind.eu/how-to-mind-map/basics/ https://asq.org/quality-resources/fishbone https://www.visual-paradigm.com/tutorials/flowchart-tutorial/ https://www.slideshare.net/mahmudulmithun/what-is-swot-analysis https://www.mindtools.com/pages/article/newTMC_05.htm https://www.mindtools.com/pages/article/newCT_91.htm#:~:text=Starbursting%20is%20usef ul%20way%20of,the%20initial%20set%20of%20questions. https://asq.org/quality-resources/affinity ໂມດ ນ 3.2 ສນົທະນາກຸມູ່ ຍອື່ ຍ(Buzz Session) https://www.youtube.com/watch?v=rphcuLl4ebo I. ວິທີການໃຊກ້ ານສນົທະນາກຸມູ່ ຍອື່ ຍ (Buzz Sessions) ເວລາໃຊ້ການຮຽນແບບສນົທະນາກຸມູ່ ຍື່ອຍແມນູ່ ການຮຽນທູ່ີມສີູ່ວນຮວູ່ ມເວລາສນັ້ ຊື່ ງສ້າງຂ ື້ນ ໂດຍເຈດຕະນານາ ເຂົ້າສກ ູ່ ານບນັຍາຍ ຫຼືບດົຝຶກຫດັເປັນກຸມູ່ ໃຫຍເູ່ ພູ່ືອກະຕນຸ້ ການສນົທະນາ ແລະ ໃຫຄ້ າ ຄິດ ເຫັນຂອງນກັຮຽນ. ມນັຄາ້ຍຄກືບັການລະດມົສະໝອງ ແລະ ສາມາດໃຊເ້ຄູ່ອືງມຂືອງມນັຫຼາຍໆອນັ. ໃນຂະນະ ທູ່ີຢ ູ່ໃນຊວູ່ ງລະດມົສະໝອງ, ກິດຈະກາ ໄດຖ້ ືກອອກແບບສາ ລບັທງັໝດົຫ້ອງ, ເພູ່ືອແນໃສຜູ່ ະລິດຕະພນັທູ່ີ ເປັນເອກະພາບກນັ ຫຼືແນວຄິດໜູ່ຶງ, ໃນແບບສນົທະນາກຸມູ່ ນອ້ ຍສຽງດງັ, ນກັຮຽນຖກືຈດັເປັນກຸມູ່ 3 ຫາ 5 ຄນົ ເພູ່ືອສນົທະນາບນັຫາ, ແລກປູ່ຽນແນວຄດິ / ວິທີແກຂອງ ື້ ພວກເຂົາ ແລະ ນາ ສະເໜີຕູ່ ທກຸ ຄນົໃນຫອ້ ງຮຽນ. ແບບສນົທະນາກຸມູ່ ຍື່ອຍຈະຜະລິດຜນົຮບັຫຼາຍຢູ່າງ ຊື່ ງຫຼງັຈາກການນາ ສະເໜີສາມາດສະຫຸຼບໄດ້ ແລະ ສງັເຄາະໄດໂ້ດຍຄອ າຈານໃນຕອນທາ້ຍຂອງຊູ່ວົໂມງຮຽນ. ກຸມູ່ ສນົທະນາກຸມູ່ ນອ້ ຍສຽງດງັແມນູ່ ກຸມູ່ ສນົທະນາຂະໜາດນອ້ ຍ ແລະ ເຂັ້ມຂນຸ້ ໂດຍປກົກະຕິແລວ້ ຈະມນີກັຮຽນ 3 ເຖງິ 6 ຄນົຕອບຄາ ຖາມສະເພາະເຈາະຈງົ ຫຼືໃນການຊອກຫາຂ ມ້ ນ ທູ່ີຊດັເຈນ. ກຸມູ່ ສນົທະນາ ທງັໝດົ ແມນູ່ ແບງູ່ ອອກເປັນກຸມູ່ ນອ້ ຍໆ. ມນັໄດຖ້ ກືເອນີ້ ວາູ່ ເປັນກຸມູ່ “buzz” ເພາະວາູ່ ມນັຮຽນແບບສຽງຂອງເຜິ້ງ ເມູ່ອືກຸມູ່ ນກັຮຽນເຂົ້າຮວູ່ ມສນົທະນາພອື້ ມກນັຢາູ່ ງເຂັມ້ ຂນຸ້. ເຕັກນກິ ນສີ້ າມາດນາ ໃຊໄ້ດທ້ ຸກເວລາຕາມຫ ກັສ ດ ໂດຍສະເພາະໃນເວລາທູ່ີທູ່ານຢາກໃຫນ້ ກັຮຽນມີ ສວູ່ ນຮວູ່ ມກບັບດົຮຽນ. ຍກົຕວົຢູ່າງ, ທູ່ານສາມາດໃຫກ້ ານບນັຍາຍສນັ້, ຕິດຕາມດວ້ ຍຊວູ່ ງເວລາຖາມ-ຕອບ

110 Q&A ເພູ່ືອຄວາມກະຈາູ່ ງແຈງ້ ແລະ ຫຼງັຈາກນນັ້ຕດິຕາມດວ້ ຍການສນົທະນາກຸມູ່ ຍອື່ ຍເພູ່ືອເຊູ່ອືມ ຕູ່ ສູ່ງິທູ່ີທາູ່ ນ ເວົ້າກຽູ່ ວກບັການຮຽນ ແລະ ປະສບົການຕາື່ ງໆໃນຊວີດິຂອງເຂົາ. ຄວາມເຂັມ້ ຂນຸ້ ຂອງການສນົທະນາຈະແກຍູ່ າວເຖງິ 10 ນາທີຫຼືໜອ້ ຍກວາູ່ ຖາ້ໜາ້ວຽກສາ ເລັດພາຍ ໃນເວລາສນັ້ ກວາູ່ . ເມື່ອ ມກີຸມູ່ ນອ້ ຍໆຫຼາຍກຸມູ່ ທູ່ີເຮັດວຽກກຽູ່ ວກບັບນັຫາທູ່ວົໄປແລວື້ , ກຈໍ ະມຫີຼາຍທາງເລືອກ ແລະ ມກີານປະກອບສວູ່ ນຫ າຍຂນ ື້ . ຂນັ້ຕອນ ທຸກໆຄງັ້ ກອູ່ ນທູ່ີຈະມແີບບສນົທະນາກຸມູ່ ນອ້ ຍສຽງດງັ, ຄ ຕອ້ ງ: (i) ຕດັສິນໃຈວູ່າມນັແມນູ່ ວິທີການ ທູ່ີເໝາະສມົທູ່ີຈະໃຊ້; (ii) ກະກຽມຄາ ຖາມ, ບນັຫາສະເພາະສາ ລບັການສນົທະນາ; (iii) ກະກຽມຈຸດສາ ຄນັ ຂອງການຮຽນທູ່ີກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັປະເດັນຕູ່າງໆ; (iv) ນາ ສະເໜີຄາ ຖາມ ຫຼືປະເດັນຕູ່າງໆ ແລະ (iv) ຮບັປະກນັ ໃຫ້ນກັຮຽນແຕລູ່ ະຄນົເຂົ້າໃຈຢູ່າງເຕັມສວູ່ ນຕູ່ ໜ້າທູ່ີທູ່ີໄດຮ້ບັມອບໝາຍ. ນແີ້ ມນູ່ ຂນັ້ຕອນໃນແບບສນົທະນາກຸມູ່ ຍອື່ ຍBuzz ລວມມ:ີ ຂນັ້ຕອນທີ 1. ປະກອບເປັນກຸມູ່ ນອ້ ຍໆ. ຄ ບອກໃຫນ້ ກັຮຽນສາ້ງກຸມູ່ ທູ່ີມສີະມາຊກິແຕູ່ 3 ຫາ 5 ຄນົ. ຂນັ້ຕອນທີ 2. ເລືອກຜບື້ ນັທຶກ. ກຸມູ່ ຈະເລືອກ ແລະ ແຕງູ່ ຕງັ້ຜບ້ ນັທຶກຜທ້ ູ່ີຈະບນັທຶກການສນົທະນາຢພາຍ ື່ ໃນກຸມູ່ . ຂນັ້ຕອນທີ 3. ເຮັດກດິ ຈະກາ ໃຫສ້ າ ເລັດ. ບນັດາກຸມູ່ ຈະເຮັດກດິ ຈະກາ ໃຫສ້ າ ເລັດໂດຍອີງໃສບູ່ ນັຫາ ຫຼືວຽກ ງານການຮຽນ ແລະ ຄາ ແນະນາ ທູ່ີຄ ສອນໃຫ. ້ ຄ ຈະຈດັເວລາໃຫ້5 ຫາ 10 ນາທີເພູ່ືອສນົທະນາ. ນກັຮຽນ ຈະແລກປູ່ຽນ ແລະ ສນົທະນາຈດຸ ຕາູ່ ງໆພາຍໃນກຸມູ່ . ຄຕ ອ້ ງມກີານຊນີ້ າ ແຕລູ່ ະກຸມູ່ ແລະ ຊຸກຍໃ ້ຫບ້ ກຸ ຄນົເຂົ້າ ຮວູ່ ມ. ຈາກນນັ້, ຄ ຈະຢດຸ ການສນົທະນາຫຼງັຈາກເວລາທູ່ີໄດຈ້ດັສນັໃຫໝ້ ດົແລວ້ . ຂນັ້ ຕອນທີ 4. ເລືອກຜ້ນ າ ສະເໜີໜູ່ຶງຄນົ ຫຼື ຫຼາຍກວາູ່ ນນັ້. ກຸມູ່ ຈະຕກົລງົເຫັນດີວາູ່ ໃຜຈະເປັນຜ້ນ າ ສະເໜີ ຂອງພວກເຂົາ ແລະ ເລືອກໜູ່ຶງ ຫຼືຫຼາຍກວາູ່ ນນັ້ເພູ່ືອນາ ສະເໜີຜນົໄດຮ້ບັຂອງກຸມູ່ . ບາດກາ້ວທີ 5. ລາຍງານໃຫກ້ ຸມູ່ ໃຫຍູ່ . ຄຈ ະບອກໃຫແ້ ຕລູ່ ະກຸມູ່ ແລກປູ່ຽນຄາ ເຫັນຂອງພວກເຂົາ, ດແີທ້ແມນູ່ ເອົາຈດຸ ໜູ່ຶງ (ແນວຄິດໜູ່ຶງ) ຈາກແຕລູ່ ະກຸມູ່ ໃນແຕລູ່ ະຄງັ້. ຄ ຈະບນັທຶກແນວຄິດຕາູ່ ງໆນນັ້ ໄວຢ້ ື່ກະດານ ຫຼື ໃສແື່ ຜນູ່ ຕາຕະລາງ. ຜນ້ າ ສະເໜີທູ່ີຖກືຄດັເລືອກຈະລາຍງານຜນົໄດຮ້ບັຂອງພວກເຂົາຕູ່ ໝດົຫອ້ ງ. ຂນັ້ ຕອນທີ 6. ຊູ່ວງເວລາຕງັ້ຄາ ຖາມຢູ່າງລະອຽດ ຫຼງັຈາກການນາ ສະເໜີ, ຄ ຕງັ້ຄາ ຖາມຢູ່າງລະອຽດຕູ່ ນກັສຶກສາໂດຍການຕງັື້ຄາ ຖາມກຽູ່ ວກບັການຮຽນທູ່ີສາ ຄນັຂອງພວກເຂົາເພູ່ືອການເນັ້ນໜກັ ແລະ ການວດັ ຜນົການຮຽນ. ຈາກນນັ້ຄສ ະຫຸຼບສງັລວມຜນົໄດຮ້ບັທງັໝດົ, ສນົທະນາກຽູ່ ວກບັຈດຸ ຕາູ່ ງໆ ແລະ ສະຫຸຼບ. ຄຕ ອ້ ງ ເນັນື້ ໜກັໃຫພື້ ວກເຂົາຮບ ື້ ນັດາຈຸດສາ ຄນັຂອງການຮຽນ. ຄຕ ອ້ ງເຂົ້າໃຈເຖງິຄນຸ ລກັສະນະການຈາ ແນກທູ່ີສາ ຄນັຂອງການສນົທະນາກຸມູ່ ນອ້ ຍສຽງດງັ: (i) ບູ່ ຈາ ເປັນ ຕອ້ ງມກີານສນົທະນາແບບປິດ. ດງູ່ັນນັ້, ການສນົທະນາເປັນກຸມູ່ ສາມາດເກດີຂນ ື້ ຢາູ່ ງເປີດເຜີຍພອ້ ມກນັ; (ii)

111 ການສນົທະນາແມນູ່ ມພີຽງແຕໜູ່ ູ່ຶງປະເດັນ, ຄາ ຖາມ ຫຼືຈດຸ ໜູ່ຶງເທູ່ົານນັ້. ສະນນັ້, ບູ່ ຈາ ເປັນຕອ້ ງມກີານວເິຄາະ ຢູ່າງເລິກເຊູ່ິງ; (iii) ໃຊເ້ວລາໜອ້ ຍ (5-15 ນາທີ); (iv) ສາມາດນາ ໃຊເ້ປັນສູ່ິງທູ່ີເປີດເລູ່ືອງ ຫຼືເພູ່ືອເລູ່ີມຕນົ້ ບດົຮຽນ; (v) ສາມາດນາ ໃຊເ້ພູ່ືອເສມີວທິ ີການອູ່ນືໆ. ລາຍລະອຽດປຽບທຽບ ໃນຊວູ່ ງເວລາສນົທະນາກຸມູ່ ຍື່ອຍ(Buzz) ແມນູ່ ຄ້າຍຄືກບັການລະດມົສະໝອງ, ລກັສະນະສາ ຄນັ ທູ່ີຈາ ແນກນນັ້ແມນູ່ ການສນົທະນາກຸມູ່ ນອ້ ຍສຽງດງັເຮັດເປັນຫຼາຍກຸມູ່ ນອຍ້ , ໃນຂະນະທູ່ີການລະດມົສະໝອງ ສາ ລບັທງັໝດົຫອ້ ງຮຽນ. ສູ່ິງທູ່ີບູ່ ຄວນເຮັດ ກະລນຸ າເຮັດຕາມສູ່ງິທູ່ີບູ່ ຄວນເຮັດ ຕາມທູ່ີໄດອ້ ະທິບາຍໃນການສນົທະນາແບບລະດມົສະໝອງ. ຜນົປະໂຫຍດ ການສນົທະນາກຸມູ່ ຍອື່ ຍ(buzz) ມກີານນາ ໃຊ້ແລະ ຜນົປະໂຫຍດດງູ່ັຕູ່ ໄປນ:ີ້ 1. ມນັແມນູ່ ຂະບວນການທູ່ີປະດດິສາ້ງ. 2. ທວນຄນື/ ທບົທວນການຮຽນທູ່ີຜາູ່ ນມາ. 3. ເຊູ່ອືມໂຍງອງົປະກອບ/ ແນວຄດິ / ຄວາມຄດິ ຮວູ່ ມກນັ. 4. ສະທອ້ ນແລກປູ່ຽນເຖງິສູ່ງິທູ່ີໄດສ້ ນົທະນາກນັມາກອນູ່ . 5. ເບູ່ງິບນັຫາຕາູ່ ງໆໃນທາງເລິກເຊູ່ງິກວາູ່ ເກູ່າົ. 6. ການໂອນຖາູ່ ຍຈາກບນັຫາໜູ່ຶງໄປສອ ູ່ ກີບນັຫາໜູ່ຶງ. 7. ການປະເມນີຜນົການຮຽນ. 8. ເຊູ່ອືມຕູ່ ປະສບົການຊວີດິກບັທິດສະດ.ີ 9. ຊວູ່ ຍໃຫຄ້ ຝ ຶກຄນົ້ພບົຂ ມ້ ນ ທູ່ີຂາດຫາຍໄປ ຫຼືເຂົ້າໃຈຜິດ ແລະ ເຮັດການແກ.ື້ 10. ຍກົບນັຫາທູ່ີບູ່ ຄາດຄດິ ຊື່ງ ຕອ້ ງໄດຮ້ບັການແກເື້ພູ່ືອໃຫມ້ ຄີວາມກາ້ວໜາ້. ມນັເຮັດໃຫມ້ :ີ 1. ມສີວູ່ ນຮວູ່ ມສງ 2. ມຈີດຸ ສມຸ ແລະ ກງົໄປກງົມາ ຫຼາຍ 3. ຫຼາຍຄງັ້ມນັປະສມົປະສານທິດສະດກີບັປະສບົການ 4. ສນັ້, ເຂັມ້ ຂນຸ້ ແລະ ນາ ໃຊຂ້ ມ້ ນ ຂອງນກັຮຽນເອງ, ດງູ່ັນນັ້. ພວກເຂົາຈະເປັນເຈາົ້ຂອງຜນົຮບັ. ສະຫ ບລວມແລ້ວ, ການສນົທະນາກຸມູ່ ຍື່ອຍແມນູ່ ເຕັກນິກການຮຽນແບບຮູ່ວມມຊືື່ ງປະກອບດ້ວຍ ການສາ້ງກຸມູ່ ສນົທະນານອ້ ຍໆໂດຍມຈີດຸ ປະສງົໃນການພດັທະນາວຽກງານສະເພາະ (ການສາ້ງແນວຄິດ, ການ ແກບື້ ນັຫາ ແລະ ອູ່ືນໆ) ຫຼືອາ ນວຍຄວາມສະດວກໃຫກ້ ຸມູ່ ຄນົໃດໜູ່ຶງສາມາດເປັນເອກະພາບກນັກຽູ່ ວກບັແນວ ຄວາມຄດິຂອງພວກເຂົາ, ກຽູ່ ວກບັຫວົຂ ໃ້ດໜູ່ຶງໃນໄລຍະເວລາສະເພາະ. ແຫ ງື່ ຂໍມື້ ນ : References: https://kstoolkit.org/buzz-groups https://www.slideshare.net/susanti_mirawaty/buzz-group-method-ppp http://www.diffundo.com/instructions/resource15.pdf http://www.scoutbase.org.uk/library/hqdocs/facts/pdfs/fs310506.pdf

112 ໂມດ ນ 3.3 ຄິດເອງ-ຈບໍັຄ- ູ່ ແລກປື່ຽນ (Think-Pair-Share) ກະລຸນາເບູ່ິງ: https://www.youtube.com/watch?v=wW87rihT38I https://www.youtube.com/watch?v=Mig4olzUy4M I. ການນາ ໃຊ ້ຄິດເອງ-ຈບໍັຄ- ູ່ ແລກປື່ຽນ ຄດິ ເອງ-ຈບັຄ- ື່ ແລກປື່ຽນ (Think-Pair-Share) ກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັການຈບັຄນ ູ່ ກັຮຽນເພູ່ືອສນົທະນາບນັຫາ ຫຼືຫວົຂ ້ໃດໜູ່ຶງ; ເຈລະຈາ/ຕື່ໍລອງ ແລະ ຕກົລງົເຫັນດີກຽູ່ ວກບັສູ່ິງທູ່ີຈະຮວູ່ ມແລກປູ່ຽນກບັໝູ່ໃ ນຫອ້ ງຮຽນ. ຄາ້ຍຄືກບັການລະດມົສະໝອງ ແລະ ການສນົທະນາກຸມູ່ ນອ້ ຍສຽງດງັ, ຄິດເອງ-ຈບັຄ -ື່ ແລກປື່ຽນ (TPS) ອາດຈະໃຊເ້ຄູ່ືອງມດືຽວກນັໃນການແກບື້ ນັຫາສາ້ງຄວາມເຂົ້າໃຈກຽູ່ ວກບັຫວົຂ ສ້ ະເພາະໃດໜູ່ຶງ ຫຼືບນັຫາທູ່ີຄ ສອນມອບໝາຍໃຫ.້ ມນັແມນູ່ ວທິ ີການຮຽນຮວູ່ ມກນັທູ່ີນກັຮຽນເຮັດວຽກຮວູ່ ມກນັເພູ່ືອແກບື້ ນັຫາ ຫຼືຕອບຄາ ຖາມກຽູ່ ວກບັບດົ ອູ່ານທູ່ີຖືກມອບໝາຍໃຫ້. ນີ້ຮຽກຮອ້ ງໃຫ້ນກັສຶກສາ (1) ຄິດເອງສູ່ວນຕວົກຽູ່ ວກບັຫວົຂ ້ໃດໜູ່ຶງ ຫຼືຕອບ ຄາ ຖາມໜູ່ຶງ ແລະ (2) ແລກປູ່ຽນຄວາມຄິດເຫັນກບັເພູ່ືອນຮວູ່ ມຫອ້ ງຮຽນ. ການສນົທະນາກບັຄຮ ູ່ ວູ່ ມງານເພູ່ືອ ເປັນການຂະຫຍາຍການມສີວູ່ ນຮວູ່ ມໃຫຫ້ ຼາຍຂນຶ້ , ສຸມໃສກູ່ ານເອົາໃຈໃສູ່ ແລະ ການມສີວູ່ ນຮວູ່ ມຂອງນກັຮຽນ ໃນການເຂົ້າໃຈອຸປະກອນການອາູ່ ນ. ຄຕ ອ້ ງປະຕິບດັຕາມຂນັ້ຕອນ ແລະ ຂະບວນການຂອງ TPS ດງູ່ັຕູ່ ໄປນ:ີ້ ຂນັ້ຕອນທີ 1. ຕດັສນິ ໃຈເລືອກເອົາບດົເລູ່ືອງທູ່ີຈະໃຫນື້ ກັຮຽນອາູ່ ນ ແລະ ພດັທະນາຊຸດຄາ ຖາມ ຫຼືກະຕນຸ້ ເປົ້າ ໝາຍແນວຄວາມຄດິທູ່ີສາ ຄນັກຽື່ ວກບັເນອື້ ໃນ. ຂນັ້ຕອນທີ 2. ອະທິບາຍຈດຸ ປະສງົຂອງ ແລະ ໃຫຄ້ າ ແນະນາ ສາ ລບັການສນົທະນາ. ຂນັ້ຕອນທີ 3. ສາ້ງແບບແຜນຂນັ້ຕອນເພູ່ືອຮບັປະກນັໃຫນ້ ກັຮຽນເຂົ້າໃຈວທິ ີການນາ ໃຊ.້ ຂນັ້ຕອນທີ 4. ຕິດຕາມ ແລະ ສະໜບັສະໜນ ນກັສຶກສາໃນຂະນະທູ່ີພວກເຂົາເຮັດວຽກໂດຍຜາູ່ ນຂນັ້ຕອນດງື່ັ ຕູ່ ໄປນ:ີ້ T: (ຄິດເອງ) ຄເ ລູ່ີມຕນົ້ ໂດຍການຕງັື້ຄາ ຖາມສະເພາະກຽູ່ ວກບັບດົເລູ່ືອງ. ນກັຮຽນທກ ຄນົ “ຄິດ” ເອງກຽື່ ວກບັ ສື່ງິທູ່ີພວກເຂົາຮ ້ຫຼືໄດຮຽນ ້ ກຽູ່ ວກບັຫວົຂ .້ P: (ເປັນຄ) ູ່ ນກັຮຽນແຕລູ່ ະຄນົຄວນຈະຖກືຈບັຄກ ູ່ ບັນກັຮຽນຄນົອູ່ນື ຫຼືກຸມູ່ ນອ້ ຍ. S: (ຮວູ່ ມໝ)ູ່ ນກັຮຽນຮວູ່ ມແລກປູ່ຽນແນວຄິດກບັຄເ ູ່ ພື່ ອນຮວື່ ມຫອື້ ງຂອງພວກເຂົາ. ຄ ຂະຫຍາຍ “ການຮວູ່ ມ ແລກປູ່ຽນ” ເຂົ້າໃນການສນົທະນາຂອງທງັໝດົຫອ້ ງຮຽນ.

113 ຂາ້ງລຸມູ່ ນແີ້ ມນູ່ ແມແູ່ ບບຂອງ TPS ຊື່ງ ຄ ສາມາດນາ ໃຊໄ້ດ.ື້ ຊູ່:ື ວນັທີ: ຄດິ ເອງ-ຈບັຄ- ື່ ແລກປື່ຽນ Think-Pair-Share ອາູ່ ນຄາ ຖາມ ຫຼືບນັຫາຕູ່ ໄປນ:ີ້ ຄິດເອງ ຄດິດວ້ ຍຕນົເອງ, ຂຽນສາມແນວຄດິທູ່ີເຈາົ້ມກີຽູ່ ວກບັຄາ ຖານ ຫຼືບນັຫາໃສູ່ 3 ແຖວຂາ້ງລຸມູ່ : 1.............................................................................................................................. 2.............................................................................................................................. 3.............................................................................................................................. ເປັນຄ ູ່ : ສນົທະນາກຽູ່ ວກບັແນວຄດິຂອງເຈາົ້ກບັຄຮ ູ່ ວູ່ ມງານ. ໝາຍໃສແູ່ ຕລູ່ ະແນວຄດິທູ່ີເວົ້າມາຂາ້ງເທິງນນັ້, ຊູ່ງຶຄຮ ູ່ ວູ່ ມງານຂອງເຈາົ້ກຈ ດົໄວເື້ຊູ່ັນກນັ. ແລວ້ ຂຽນແນວຄດິຂອງຄຮ ູ່ ວູ່ ມງານຂອງເຈາົ້ທູ່ີເຈາົ້ບູ່ ມ:ີ 1.............................................................................................................................. 2.............................................................................................................................. 3.............................................................................................................................. ຮວມໝ:ູ່ ທບົທວນຄນືທງັໝດົແນວຄດິຂອງເຈາົ້ ແລະ ຂດີວງົມນົອອ້ ມແນວຄດິທູ່ີເຈາົ້ຄດິ ວາູ່ ສາ ຄນັທູ່ີສດຸ . ໜູ່ຶງ ຄນົຂອງຄພ ູ່ ວກເຈາົ້ຈະຮວູ່ ມແລກປູ່ຽນແນວຄດິນກີ້ ບັໝໃູ່ ນຫອ້ ງຮຽນທງັໝດົ. ເມູ່ອືເຈາົ້ຟງັແນວຄດິຂອງທງັໝດົກຸມູ່ , ຂຽນໄວສື້ າມແນວຄດິທູ່ີເຈາົ້ມກັຕູ່ມື: 1.............................................................................................................................. 2.............................................................................................................................. 3..............................................................................................................................

114 ລາຍລະອຽດປຽບທຽບ ຄາ້ຍຄືກບັການລະດມົສະໝອງ, TPS ຍກົໃຫ້ເຫັນຄວາມຕອ້ ງການທູ່ີຈະຄິດເປັນສວູ່ ນບຸກຄນົ ແລະ ແລກປູ່ຽນ ຄວາມຄດິ ແລະ ແນວຄດິກບັຄຂອງ ູ່ ຕນົເອງ, ຈາກນນັ້ຈູ່ງຶແລກປູ່ຽນກບັທກຸ ຄນົໃນຫອ້ ງຮຽນ. ສູ່ິງທູ່ີບູ່ ຄວນເຮັດ ຄ ຈື່ງົຢື່າລືມທູ່ີຈະດາ ເນີນການສາ້ ງຄາ ຖາມຢູ່າງລະອຽດ ແລະ ສະຫຸຼບການສນົທະນາພາຍຫຼງັແຕລູ່ ະ ໄລຍະເວລາຂອງ TPS, ພະຍາຍາມສນົທະນາຄນືກຽູ່ ວກບັຈດຸ ປະສງົການຮຽນທູ່ີສາ ຄນັຂອງຊູ່ວົໂມງຮຽນນນັ້. ຜນົປະໂຫຍດ ● ມນັຊວູ່ ຍໃຫນ້ ກັຮຽນຄດິດວ້ ຍຕນົເອງກຽູ່ ວກບັຫວົຂ ໃ້ດໜູ່ຶງ ຫຼືຕອບຄາ ຖາມໃດໜູ່ຶງ. ● ມນັສອນໃຫນ້ ກັຮຽນຮວູ່ ມແລກປູ່ຽນແນວຄດິກບັເພູ່ືອນຮວູ່ ມຫອ້ ງຮຽນ ແລະ ສາ້ງທກັສະການສູ່ສືານທາງ ປາກເປູ່ົາ. ● ມນັຊວູ່ ຍໃຫມ້ ຄວາມ ີ ຕງັ້ໃຈສມຸ ໃສູ່ ແລະ ມສີວູ່ ນຮວູ່ ມກບັນກັຮຽນໃນການເຂົ້າໃຈເນອື້ ໃນຂອງອຸປະກອນ ການອາູ່ ນ. https://www.readingrockets.org/strategies/think-pair-share ໂມດ ນ 3.4 ຖາມ-ຕອບ (Question and Answer (Q&A)) https://www.youtube.com/watch?v=kFVcpzSHuDw ພາກທີ I. ວທິ ີການນາ ໃຊແ້ ບບ ຖາມ-ຕອບ ແບບຖາມ-ຕອບ ແມນູ່ ອກີແບບໜູ່ຶງຂອງການສອນແບບປະຕສິ າ ພນັຊື່ງ ໃຊຄ້ າ ຖາມເພູ່ືອເພູ່ີມການປະຕິ ສາ ພນັ ລະຫວາູ່ ງນກັຮຽນ ກບັ ຄ . ຄາ ຖາມອາດຈະມາຈາກທງັສອງຝາື່ ຍ, ໂດຍມຈີດຸ ປະສງົເພູ່ືອ: ກວດກາການ ຮຽນທື່ີມມາີ ກອູ່ ນ, ເຮັດໃຫເ້ກດີການມສີວູ່ ນຮວູ່ ມຂອງນກັຮຽນ, ກວດກາຄວາມເຂົ້າໃຈ / ຄວາມເຂົ້າໃຈຜິດ, ວດັ ຜນົໃນສູ່ງິທູ່ີຍງັບູ່ ທນັໄດຮຽນ ້ ເທູ່ືອ ແລະ ໃຫໂ້ອກາດການຮຽນເພູ່ືອໃຫທ້ ນັກບັການສອນການຮຽນ ແລະ ອູ່ນືໆ. ການສນົທະນາລຸມູ່ ນຖີ້ ກືດດັແປງມາຈາກ: https://granite.pressbooks.pub/teachdiverselearners/chapter/questioning-2/ ການປະຕສິ າ ພນັລະຫວາູ່ ງຄ ກບັ ຜຮ້ ຽນແມນູ່ ຄນຸ ລກັສະນະທູ່ີສາ ຄນັທູ່ີສດຸ ຂອງຫອ້ ງຮຽນ. ບູ່ ວາູ່ ຈະເປັນ ການຊວູ່ ຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນມທີກັສະພື້ນຖານ ຫຼືມຄີວາມເຂົ້າໃຈດຂີນ ື້ ໃນການແກບື້ ນັຫາ ຫຼືການມສີວູ່ ນຮວູ່ ມໃນວທິ ີຄດິ ຂນັ້ສງ ເຊູ່ັນ: ການປະເມນີຜນົ, ຄາ ຖາມແມນູ່ ມຄີວາມສາ ຄນັຫຼາຍ. ແນນູ່ ອນ, ຄາ ຖາມອາດຈະແມນື່ ນກັຮຽນເປັນ

115 ຜຖື້ າມ ຫ ອາດແມນື່ ຄເ ປັນຜຖື້ າມ. ດງື່ັນນັື້, ຄາໍຖາມແມນູ່ ເຄູ່ືອງມທືູ່ີຈາ ເປັນສາ ລບັທງັການສອນ ແລະ ການ ຮຽນ. ສາ ລບັຄ , ການຖາມແມນູ່ ທກັສະທູ່ີສາ ຄນັທູ່ີທກຸ ຄນົສາມາດຮຽນການນາ ໃຊໄ້ດດ້ . ີ ເຊູ່ັນດຽວກນັ, ວິທີການທູ່ີຊວູ່ ຍ ໃຫນ້ ກັຮຽນພດັທະນາຄວາມສາມາດຂອງຕນົເອງໃນການຍກົຄາ ຖາມ ແລະ ສາື້ ງຄາ ຖາມກສາມາດ ຮຽນໄດ. ້ ການຍກົຄາ ຖາມ ແລະ ການຮຈ ້ ກັຕງັື້ຄາ ຖາມທື່ີຖກືຕອ້ ງແມນູ່ ທກັສະການຮຽນທູ່ີສາ ຄນັທູ່ີຄຄ ວນຈະຕອື້ ງນາໍມາ ສອນໃຫນື້ ກັຮຽນ. ການຄນົ້ຄວາື້ວໄິຈກຽື່ ວກບັການຕງັື້ຄາ ຖາມໄດຊ້ ໃີື້ຫເື້ຫັນຈະແຈງ້ວາູ່ ສູ່ິງໃດທື່ີໃຊໄື້ດຜື້ ນົ. ສູ່ິງເຫູ່ົຼານສີ້ າມາດ ສາ້ ງພື້ນ ຖານໃນການປບັປຸງການປະຕິບດັໃນຫອ້ ງຮຽນ. ບນັຫາທູ່ີພບົເລື້ອຍຈາກການຄນົ້ ຄວາ້ວິໄຈກຄໍ ບື່ໍໄດື້ “ລໍຖາື້ໃຫເື້ວລາ” ພຽງພ ໃຫແື້ ກນື່ ກັຮຽນເພູ່ືອພິຈາລະນາຄາ ຕອບ; ອກີອນັໜູ່ຶງກຄໍ ຄ ມກັຕງັື້ຄາ ຖາມປະເພດດຽວກນັ ຫ າຍເກນີໄປ. (ດດັແປງຈາກປະເພດ Types Of Question, section Intro). (ORBIT). ຈດຸ ປະສງົຂອງການຕງັ້ຄາ ຖາມ. ຄ ຕງັື້ຄາ ຖາມດວ້ ຍຫຼາຍເຫດຜນົ, ໂດຍທື່ວົໄປແລວື້ ຄາ ຖາມທູ່ີມກັຕງັື້ຂນ ື້ ດວື້ ຍເຫດຜນົຕາື່ ງໆດງື່ັລ ມື່ ນ:ີື້ ● ສາື້ງຄວາມສນົໃຈ, ໃຫມື້ ສີວູ່ ນຮວູ່ ມ ແລະ ທາ້ທາຍນກັຮຽນ ● ກວດເບູ່ງິຄວາມຮ ້ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈ ທູ່ີມມີາກອູ່ ນ ● ກະຕນຸ້ ຄວາມຈູ່ຈືາ , ການລະດມົຄວາມຮ, ້ ປະສບົການທູ່ີມຢີເ ູ່ ພູ່ືອສາ້ງຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ຄວາມໝາຍໃໝູ່ . ● ສມຸ ໃສກູ່ ານຄດິຂອງນກັຮຽນກຽູ່ ວກບັແນວຄດິ ແລະ ບນັຫາຫຼກັ ● ຊວູ່ ຍໃຫນ້ ກັຮຽນສາມາດຂະຫຍາຍຄວາມຄດິຂອງເຂົາເຈາົ້ຈາກແນວຄດິທູ່ີເປັນຮບ ປະທາໍ ແລະ ຕວົຈງິໄປ ສກ ູ່ ານວເິຄາະ ແລະ ການປະເມນີຜນົ ● ນາ ພານກັຮຽນຜາູ່ ນຂນັ້ຕອນຕາມໄດວ້ າງແຜນການທູ່ີນາ ໄປສກ ູ່ ານສາ້ງຄວາມເຂົ້າໃຈທູ່ີສາ ຄນັ. ● ສູ່ງົເສມີການມເີຫດມຜີນົ, ການແກບື້ ນັຫາ, ການປະເມນີຜນົ ແລະ ການສາ້ງສມົມດ ຖານ. ● ສູ່ງົເສມີການຄດິຂອງນກັຮຽນກຽູ່ ວກບັວທິ ີການທູ່ີພວກເຂົາໄດຮຽນ ້ . ປະເພດຂອງຄາ ຖາມທູ່ີຖາມຈະຂນ ື້ ກບັເຫດຜນົສາ ລບັຖາມມນັ. ຄາ ຖາມມກັຖກືເອນີ້ ວາູ່ ຄາໍຖາມ 'ເປີດ' ຫລື 'ປິດ'. ຄາ ຖາມປິດ, ຊື່ ງມຄີາ ຕອບດຽວທູ່ີຈະແຈງ້, ມປີະໂຫຍດໃນການກວດສອບຄວາມເຂົ້າໃຈໃນເວລາ ອະທິບາຍ ແລະ ໃນເວລາຄນົ້ ຄວາື້ຄືນ. ຖາ້ທູ່ານຕອ້ ງການກວດສອບຄວາມຈື່, ໃນຕອນນນັ້ທູ່ານອາດຈະຕງັື້ ຄາ ຖາມປິດຫຼາຍ ສມົຄວນ, ຍກົຕວົຢາູ່ ງ “ຄ ວິຊາຟີຊກິ ຂອງເຈົື້າຊູ່ຫືຍງັ?” ຫຼື'ພວກເຮົາເອີ້ນບດົອາູ່ ນປະເພດນີ້ ວາື່ ແນວໃດ?' ໃນທາງກງົກນັຂາ້ມ, ຖາ້ທາູ່ ນຕອ້ ງການຊວູ່ ຍເຫຼືອນກັຮຽນພດັທະນາທກັສະໃນການຄດິ ແບບວພາກ ິ , ທາູ່ ນ ຈະຕອ້ ງຕງັື້ຄາ ຖາມທູ່ີເປີດກວາ້ງຫຼາຍກວາູ່ ຊູ່ງຶຊວູ່ ຍໃຫນ້ ກັຮຽນສາມາດໃຫຄ້ າ ຕອບທູ່ີຍອມຮບັໄດຢ້ າູ່ ງຫຼາກຫຼາຍ. ໃນລະຫວາູ່ ງການສນົທະນາໃນຫອ້ ງຮຽນ ແລະ ການເຈາະຈມີ້ ນນັື້, ການຕງັື້ຄາ ຖາມເປີດແມນື່ ມປີະໂຫຍດຫ າຍ, ຍກົຕວົຢາູ່ ງ “ແຫຼງູ່ ຂ ມ້ ນ ໃດຈາກສູ່ແີຫຼງູ່ ນມີ້ ປີະໂຫຍດຫຼາຍທູ່ີສດຸ ໃນການຊວູ່ ຍເຫຼືອການຮຽນແບບສອບຖາມນ?ີ້”

116 “ດວື້ ຍການຖກົຖຽງທູ່ີຂດັແຍງູ່ ກນັທງັໝດົນ, ີື້ ທາື່ ນຈະສາ້ງຮາ້ນສບັພະສນິຄາ້ໃໝຢູ່ ໃ ູ່ ສ?”, “ທາູ່ ນຄດິ ວາູ່ ມນັອາດຈະ ສູ່ງົຜນົກະທບົຕູ່ ຂະໜາດຂອງກະແສໄຟຟ້າໃນວງົຈອນນບີ້ື່ໍ?” ບາງຄງັ້ການຕງັ້ຄາ ຖາມໃຊເ້ພູ່ືອເຮັດໃຫຄ້ ວາມສນົໃຈຂອງນກັຮຽນກບັມາສ ວູ່ ຽກທູ່ີພວມເຮັດຢ ູ່ , ຍກົຕວົຢູ່າງ: “ສມົ ບ ນ, ເຈົື້າຄິດແນວໃດກູ່ຽວກບັ ເລູ່ືອງນີື້?” ຫຼື“ເຈົື້າຕກົ ລງົເຫັນດີບື່ໍ?” (Adapted from Types Of Question, section Why). ຕວົຢາູ່ ງ ຄາ ຖາມທູ່ີສູ່ງົເສມີການສນົທະນາຢາູ່ ງຈງິຈງັລວມມສີູ່ງິຕາູ່ ງໆດງູ່ັນ:ີ້ ● ໃນດາ້ນໜູ່ຶງ ເຈາົ້ກາ ລງັບອກຂອ້ ຍກຽູ່ ວກບັເລູ່ືອງນ, ີ້ ແຕອູ່ ກີດາ້ນໜູ່ຶງ ເຈາົ້ເວົ້າບາງສູ່ງິທູ່ີຂອ້ ນຂາ້ງແຕກ ຕາູ່ ງກນັ. ● ຂອ້ ຍສງົໄສວາູ່ ສອງຢາູ່ ງນສີ້ າມາດຖກືຍອມຮບັໄດແ້ ນວໃດ? ● ເຈາົ້ສາມາດອະທິບາຍໃນວທິ ີອູ່ນືອກີໄດບູ້່ ? ● ບອກພວກເຮົາອກີເທູ່ືອໜູ່ຶງວາູ່ ທາູ່ ນໝາຍຄວາມວາູ່ ແນວໃດ…? ● ທາູ່ ນໄດພ້ ິຈາລະນາເບູ່ງິມນັດວ້ ຍວທິ ີນ. ີ້ ຄນົປະເພດນີ້ຫຼືຄນົປະເພດນນັ້ ອາດຄດິກຽູ່ ວກບັມນັແນວໃດ? ຄາ ຖາມປະເພດນຖີ້ ືກອອກແບບມາເພູ່ືອທ້າທາຍການຄິດຂອງນກັຮຽນ ແລະ ກະຕນຸ້ ໃຫພ້ ວກເຂົາຄິດ ກຽູ່ ວກບັສູ່ິງຕາູ່ ງໆດວ້ ຍວິທີແຕກຕາູ່ ງ. ໂດຍການສາ້ງສະພາບການການຄນົ້ ຄິດທູ່ີບູ່ ກມົກຽວກນັໃນຕວົນກັຮຽນ, ພວກເຂົາຕອ້ ງພິຈາລະນາການຄດິຂອງພວກເຂົາຄນືໃໝູ່ . ຄາ ຖາມທູ່ີຊວື່ ຍເສີມສາື້ງຄວາມຄິດຂອງນກັຮຽນອາດຈະປະກອບມສີູ່ິງຕາູ່ ງໆ ເຊູ່ັນ: ● ເຈາົື້ໄດພ້ ິຈາລະນາໃຊຄ້ າ ອະທິບາຍທູ່ີແຕກຕາູ່ ງກນັໃນການຄນົ້ຫາຂ ມ້ ນ ທູ່ີເຈາົື້ຕອ້ ງການບ ? ● ເຈາົ້ເຄຍີຄດິກຽູ່ ວກບັການໃຊຂ້ ມ້ ນ ບາງສວູ່ ນນເີ້ພູ່ືອຊວູ່ ຍເຈາົ້ພດັທະນາແນວຄວາມຄດິຂອງເຈາົ້ບ ? ● ເປັນຫຍງັເຈາົ້ບູ່ ລອງໃຊກ້ ານລະດມົສະໝອງໃນບາງບນັຫາ ແລະ ເຈາົ້ຈະສາມາດແກບື້ ນັຫານນັ້ແນວໃດ? ຄາ ຖາມທງັສອງແບບນີ້ແມນູ່ ໃຊສ້ ະຫ ບັກນັໄປ ເພູ່ືອຊວູ່ ຍໃຫນ້ ກັຮຽນອະທິບາຍຄວາມຄິດຂອງພວກເຂົາ ແລະ ຄດິ ເລິກເຊູ່ງິກຽູ່ ວກບັບນັຫາຕາູ່ ງໆ. ການສອບຖາມທູ່ີມປີະສິດຕິຜນົ. ຫຼກັຖານການຄນົ້ຄວາ້ຊໃີ້ຫເ້ຫັນວາູ່ ຄທ ູ່ີມປີະສິດຕິພາບນາ ໃຊຄ້ າ ຖາມເປີດຫຼາຍ ກວາູ່ ຄທ ູ່ີມປີະສດິ ຕິພາບຕາູ່ ກວາູ່ . ແນນູ່ ອນການປະສມົປະສານໃນການຕງັື້ຄາ ຖາມເປີດ ແລະ ຄາ ຖາມປິດແມນູ່ ຂນ ື້ ກບັສູ່ິງທູ່ີກາ ລງັສອນ ແລະ ຈດຸ ປະສງົຂອງບດົຮຽນ. ເຖງິຢາູ່ ງໃດກຕາມ , ຄ ຜທ້ ູ່ີບູ່ ຕງັື້ຄາ ຖາມເປີດໃນບດົຮຽນ ອາດຈະສະໜອງສູ່ງິທາ້ທາຍດາ້ນສະຕປິນັຍາທູ່ີບູ່ ພຽງພ ສາ ລບັນກັຮຽນ. ການຕງັື້ຄາ ຖາມແມນູ່ ໜູ່ຶງໃນບນັດາຂງົເຂດທູ່ີໄດຄ້ ນົ້ ຄວາ້ຢູ່າງກວາ້ ງຂວາງໃນການສອນ ແລະ ການຮຽນ. ນແີ້ ມນູ່ ຍອ້ ນວາູ່ ມນັມຄີວາມສາ ຄນັເປັນສນ ກາງໃນຂະບວນການຮຽນການສອນ. ການຄນົ້ຄວາ້ໄດຈື້ າ ແນກ 3 ປະເພດ ທູ່ີກວາ້ງຄ: ● ການສອບຖາມທູ່ີມປີະສດິຕຜິນົແມນູ່ ຫຍງັ? ● ຄາ ຖາມມສີວູ່ ນຮວູ່ ມຂອງນກັຮຽນ ແລະ ສູ່ງົເສມີການຕອບຂອງນກັຮຽນແນວໃດ? ● ຄາ ຖາມພດັທະນາຄວາມສາມາດທາງດາ້ນສະຕປິນັຍາຂອງນກັຮຽນແນວໃດ?

117 ການສອບຖາມທູ່ີມປີະສິດຕິຜນົແມນູ່ ຫຍງັ? ການສອບຖາມມປີະສິດທິພາບເມູ່ອືມນັຊວູ່ ຍໃຫ້ນກັຮຽນມສີວູ່ ນຮວູ່ ມໃນຂະບວນການຮຽນໂດຍການ ປະກອບຄາ ຕອບຢູ່າງຈິງຈງັ. ການສຶກສາວິໄຈຕື່າງໆ (Borich 1996; Muijs ແລະ Reynolds 2001; Morgan ແລະ Saxton 1994; Wragg ແລະ Brown 2001) ໄດແ້ ນະນາ ວາູ່ ບດົຮຽນທູ່ີການສອບຖາມມີ ປະສດິຕຜິນົມີແນວໂນມ້ທູ່ີຈະມຄີນຸ ລກັສະນະດງູ່ັຕູ່ ໄປນ:ີ້ ມກີານວາງແຜນກຽື່ ວກບັຄາ ຖາມ ແລະ ຕດິພນັກບັຈດຸ ປະສງົຂອງບດົຮຽນ. ການຮຽນທກັສະພື້ນຖານໄດຖ້ ກືຍກົສງ ຂນ ື້ ໂດຍມຄີາ ຖາມເປນັປະຈາໍຫ ງັຈາກການເຜີຍແຜເູ່ ນອື້ ໃນໃໝໆູ່ ທູ່ີຖກືແບງູ່ ອອກເປັນຂນັ້ຕອນນອ້ ຍໆ. ແຕລູ່ ະຂນັ້ຕອນຄວນປະຕິບດັຕາມການປະຕິບດັທູ່ີໄດແ້ ນະນາ ແລວ້ ຊື່ ງ ເປີດໂອກາດໃຫ້ນກັຮຽນສາມາດສງັລວມສູ່ິງທູ່ີພວກເຂົາໄດຮ້ ຽນ ແລະ ເຮັດໃຫ້ຄ ສາມາດກວດສອບຄວາມ ເຂົ້າໃຈ. ຄາ ຖາມປິດແມນູ່ ຖກືໃຊເ້ພູ່ືອກວດກາຄວາມເຂົ້າໃຈ ແລະ ຈູ່ຄືນືຄວາມຈງິ. ຄາ ຖາມເປີດນນັ້ແມນູ່ ເໜືອກວູ່ າ. ລາໍດບັການຕູ່ ເນູ່ອືງຂອງຄາ ຖາມຕາື່ ງໆໄດຖ້ ກືວາງແຜນໄວ້ດງູ່ັນນັ້ລະດບັສະຕປິ ນັຍາກຈະໍ ເພູ່ີມຂນ ື້ ເມູ່ອືມີ ການຕງັື້ຄາ ຖາມຕູ່ ໄປເລື້ອຍ. ນີ້ຮບັປະກນັການນາໍ ນກັຮຽນໄປສ ູ່ການຕອບຄາ ຖາມທູ່ີຮຽກຮອ້ ງໃຫ້ມທີກັສະ ໃນການຄິດແບບວິພາກ, ແຕວູ່ າູ່ ໄດຮ້ ບັການສະໜບັສະໜ ນໄປຕາມຄາ ຖາມທູ່ີຮຽກຮອ້ ງໃຫມ້ ທີກັສະການຄິດທູ່ີມີ ຄວາມຊບັຊອ້ ນໜອ້ ຍ. ນກັຮຽນມໂີອກາດຕງັື້ຄາ ຖາມຂອງຕນົເອງ ແລະ ຊອກຫາຄາ ຕອບຂອງຕວົເອງ. ເຂົາເຈາົ້ໄດຖ້ ກືຊຸກຍໃ ້ຫ້ ມຄີາ ຄດິ ເຫັນແລກປູ່ຽນເຊື່ງິກນັ ແລະ ກນັ. ບນັຍາກາດໃນຫອ້ ງຮຽນແມນູ່ ບອູ່ ນໜູ່ຶງທູ່ີນກັຮຽນສຶກວາູ່ ຕນົເອງມຄີວາມປອດໄພພ ທູ່ີຈະຮບັຄວາມສຽູ່ ງ, ກາື້ທື່ີຈະສຽື່ ງ ແລະ ເຮັດຜິດພາດ. ການສກຶສາວໄິຈສະແດງໃຫເ້ຫັນເຖງິຄວາມສາ ຄນັຂອງການໃຊຄ້ າ ຖາມເປີດລະດບັສງ ເພູ່ືອພດັທະນາ ທກັສະໃນການຄດິ ແບບວພິ າກຂອງນກັຮຽນ. ເຫັນໄດຈ້ະແຈງ້ວາູ່ ຕອ້ ງມຄີວາມສມົດນຸ ລະຫວາູ່ ງຄາ ຖາມເປີດ ແລະ ຄາ ຖາມປິດ, ຂນ ື້ ກບັຫວົຂ ້ແລະ ຈດຸ ປະສງົຂອງບດົຮຽນ. ຄາ ຖາມປິດເຊູ່ັນ “ຕວົເລກຕູ່ ໄປໃນຄວາມຕູ່ ເນູ່ອືງ ນແີື້ ມນູ່ ຫຍງັ?”, ສາມາດຂະຫຍາຍໄດດ້ ວ້ ຍຄາ ຖາມຕດິຕາມມາເຊູ່ັນ “ທາູ່ ນໄດເ້ຮັດສູ່ງິນນັ້ແນວໃດ?”. ການສກຶສາວໄິຈສະແດງໃຫເ້ຫັນວາູ່ ຄທ ູ່ີມປີະສດິຕພິ າບນາ ໃຊຄ້ າ ຖາມທູ່ີໃຊແ້ ນວຄດິຂນັ້ສ ງ ແລະ ຄາ ຖາມ ເປີດໄດຫ້ ຼາຍກວາູ່ ຄທ ູ່ີມປີະສດິຕພິ າບໜອ້ ຍ. ເຖງິຢູ່າງໃດກຕາມ , ການຄນົ້ ຄວາື້ວິໄຈຍງັໄດສ້ ະແດງໃຫເ້ຫັນວາູ່ ຄາ ຖາມທູ່ີຖາມໂດຍທງັຄທ ູ່ີມປີະສິດຕິ ພາບສ ງ ແລະ ຄ ມປີະສິດຕິພາບໜ້ອຍ ສວູ່ ນໃຫຍແູ່ ມນູ່ ເປັນຄາໍ ຖາມໃນລະດບັຕາູ່ ແລະ ເປັນຄາ ຖາມປິດ. ຄາດຄະເນວາູ່ 70-80 ສວູ່ ນຮອ້ ຍຂອງຄາ ຖາມທູ່ີສມຸ ໃສກູ່ ານຮຽນທງັໝດົຮຽກຮອ້ ງໃຫມ້ ກີານຕອບຕາມຄວາມຈງິ ທູ່ີງາູ່ ຍດາຍ, ໃນຂະນະທູ່ີມພີຽງແຕູ່ 20-30 ເປີເຊັນຂອງບນັດາຄາ ຖາມທື່ີນາ ພານກັຮຽນໄປສກ ື່ ານອະທິບາຍ,

118 ຊແີ້ ຈງ, ຂະຫຍາຍຄວາມ, ສງັລວມ ຫຼືຖອດຖອນເອົາ. ເວົ້າອກີຢາູ່ ງໜູ່ຶງ, ມພີຽງແຕຄູ່ າ ຖາມສວູ່ ນໜອ້ ຍເທູ່ົານນັ້ ທູ່ີຮຽກຮອ້ ງໃຫນ້ ກັຮຽນໃຊທ້ ກັສະການຄດິ ໃນລະດບັສງ . ________________________________________ ຄາ ຖາມໃຫນ້ ກັຮຽນມສີວູ່ ນຮວູ່ ມ ແລະ ສູ່ງົເສີມການຕອບແນວໃດ? ມນັບູ່ ສາ ຄນັວາູ່ ຄາ ຖາມຂອງທາູ່ ນຈະດີແລະ ມໂີຄງສາ້ງທູ່ີດຖີາ້ນກັຮຽນຂອງທາູ່ ນບູ່ ຕອບ. ນສີ້ າມາດເປັນ ບນັ ຫາກບັ ນກັ ຮຽນທູ່ີຂີ້ອາຍ ຫຼືນກັ ຮຽນອາຍຸສ ງ ທູ່ີບູ່ ເຄີຍຊີນກບັ ການສອນແບບປະຕິສາ ພນັ ທູ່ີສ ງ. ມນັຍງັສາມາດ ເປັນບນັຫາກບັນກັຮຽນທູ່ີບູ່ ສນົໃຈກບັໂຮງຮຽນ ຫຼືບື່ໍສນົໃຈການຮຽນ. ການຄນົ້ ຄ້ວາວິໄຈ ໄດລ້ ະບວຸ າູ່ ມຫີຼາຍທູ່ີມີປະໂຫຍດໃນການຊຸກຍກ ້ ານຕອບຄາ ຖາມຂອງນກັຮຽນ. (ເບູ່ິງ Borich 1996; Muijs ແລະ Reynolds 2001; Morgan ແລະ Saxton 1994; Wragg ແລະ Brown 2001; Rowe 1986; Black ແລະ Harrison 2001; Black et al. 2002.) ການຕອບຂອງນກັຮຽນແມນູ່ ໄດຖ້ ກືປບັປງຸ ໃຫດ້ ຂີນຶ້ ຢູ່ບ ອູ່ ນໃດ: ● ມບີນັຍາກາດໃນຫອ້ ງຮຽນທູ່ີນກັຮຽນສຶກປອດໄພ ແລະ ຮວ ້ າູ່ ພວກເຂົາຈະບູ່ ຖກືວິພາກວິຈານ ຫຼືຖກ ເຍາະເຍຍີ້ ຖາ້ພວກເຂົາຕອບຜິດ. ● ມກີານກະຕນຸ້ ເພູ່ືອໃຫນ້ ກັຮຽນມຄີວາມໝນັ້ ໃຈໃນການພະຍາຍາມຕອບຄາ ຖາມ ● ມວີທິ ີທູ່ີ“ບູ່ ຍກົມ”ື ໃນການຕອບ, ເມູ່ອືທາູ່ ນເລືອກຜຕ້ ອບແທນທູ່ີຈະໃຫເ້ຂົາເຈາົ້ສະໝກັຕອບ ● ຈງື່ົ“ລ ຖາ້ໃຫເວລາ ື້ ”ກອູ່ ນທູ່ີຈະຮອ້ ງເອົາຄາ ຕອບ. ການຄນົ້ ຄວາື້ວິໄຈໄດແ້ ນະນາ ວາູ່ ສວື່ ນຫ າຍໃຫື້ ເວລາ 30 ວິນາທີສາໍ ລບັຄາໍ ຕອບແມນູ່ ເໝາະສມົສາ ລບັຄາ ຖາມ, ມກີານພິສ ດວາູ່ ຄາ ຖາມທູ່ີຊບັສນົ ຫຼາຍອາດຈະຕອ້ ງໃຊເ້ວລາລ ຖາ້ດນົກວາູ່ . ການຄນົ້ ຄວາ້ສະແດງໃຫເ້ຫັນວາູ່ ເວລາລ ຖາ້ໂດຍສະເລຍູ່ ຢໃ ູ່ ນຫອ້ ງຮຽນແມນູ່ ປະມານ 1 ວນິ າທີ(Rowe 1986; Borich 1996) ________________________________________ ຄາ ຖາມຈະພດັທະນາຄວາມສາມາດທາງດາ້ນສະຕິປນັຍາຂອງນກັຮຽນແນວໃດ? ຄາ ຖາມລະດບັຕາູ່ ປກົກະຕິແລວ້ ແມນູ່ ຕອ້ ງການຄາ ຕອບທູ່ີເປັນຈງິ ແລະ ເປັນຄາ ອະທິບາຍຊື່ງ ຂອ້ ນຂາ້ງ ງາູ່ ຍທູ່ີຈະໃຫ. ້ ຄາ ຖາມທູ່ີມລີະດບສ ງ ັ ຂນ ື້ ຮຽກຮອ້ ງໃຫນ້ ກັຮຽນມກີານຄິດທູ່ີມປີະສບົການຫຼາຍກວາູ່ ; ພວກເຂົາມີ ຄວາມສບັສນົຫຼາຍ ແລະ ຍາກທູ່ີຈະຕອບ. ຄາ ຖາມລະດບັສ ງ ແມນູ່ ຈດຸ ໃຈກາງຂອງການພດັທະນາ ສະຕປິນັຍາ ຂອງນກັຮຽນ, ແລະ ຫຼກັຖານການຄນົ້ ຄວາ້ຊີ້ໃຫເ້ຫັນວາູ່ ລະດບັຄວາມສາ ເລັດຂອງນກັຮຽນສາມາດ ເພູ່ີມຂນ ື້ ໂດຍການ ເຂົ້າເຖງິແນວຄິດແບບວິພາກ. (ເບູ່ິງ Borich 1996; Muijs ແລະ Reynolds 2001; Morgan ແລະ Saxton 1994; Wragg ແລະ Brown 2001; Black ແລະ Harrison 2001.) ເມູ່ອືທູ່ານກາ ລງັວາງແຜນຄາ ຖາມລະດບັສ ງ, ທູ່ານຈະເຫັນວູ່າມນັມປີະໂຫຍດທູ່ີຈະນາ ໃຊທ້ ິດສະດີ Bloom’s taxonomy ກຽູ່ ວກບັຈດຸ ປະສງົຂອງການສກຶສາ. (Bloom and Krathwohl 1956) ເພູ່ືອຊວູ່ ຍສາ້ງ ໂຄງສາ້ ງ ຄາ ຖາມຊື່ ງຈະຕອ້ ງມກີານຄິດໃນລະດບັສ ງ. Bloom’s taxonomy ແມນູ່ ການຈດັປະເພດຂອງ

119 ລະດບັຂອງພຶດຕິກາ ທາງປນັຍາທູ່ີສາ ຄນັໃນການຮຽນ. Bloom’s taxonomy ໄດແ້ ບງູ່ ປນັຍາໃນການຮຽນ ອອກເປັນຫກົລະດບັຂອງຄວາມສບັຊບັຊອື້ ນ ແລະ ເປັນນາມະທາໍ abstraction. ໃນລະດບັນ, ີ້ ການຈື່ຈ າ ຄວາມຮທ ູ້່ີກຽູ່ ວຂອ້ ງແມນູ່ ທກັສະແນວຄດິຂນັ້ຕາູ່ ທູ່ີສດຸ ແລະ ການປະດດິສາ້ງແມນື່ ລະດບັສງ ທູ່ີສດຸ . Bloom ໄດຄ້ ນົ້ ຄວາ້ຫລາຍພນັຄາ ຖາມທູ່ີຖາມໂດຍຄ ແລະ ຈດັປະເພດຄາ ຖາມຕາູ່ ງໆ. ການຄນົ້ ຄວາ້ ຂອງລາວ ແລະ ຂອງຄນົອູ່ືນໆ, ຊໃີ້ຫເ້ຫັນວາູ່ ຄາ ຖາມທູ່ີສມຸ ໃສກູ່ ານຮຽນທູ່ີສດຸ - ທູ່ີຖາມໃນຫອ້ ງຮຽນແມນູ່ ຕກົ ຢໃ ູ່ ນສອງປະເພດທາ ອິດ, ມຄີາ ຖາມບູ່ ຫຼາຍປານໃດຕກົລງົໄປໃນ ໝວດອູ່ືນທູ່ີກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັທກັສະການຄດິ ແບບ ວພິ າກ. ________________________________________ ຄວາມຍາກທູ່ວົໄປຂອງການຕງັື້ຄາ ຖາມ ແລະ ວທິ ີການແກທືູ້່ີສາມາດເປັນໄປໄດ ້ ເຖງິແມນູ່ ວາູ່ ຄາ ຖາມແມນູ່ ຮບ ແບບການຕອບທູ່ວົໄປທູ່ີສດຸ ລະຫວາູ່ ງຄ ແລະ ນກັຮຽນ, ມນັເປັນການຍຕຸ ິ ທາ ທູ່ີຈະເວົ້າວາູ່ ຄາ ຖາມຕາູ່ ງໆບູ່ ໄດຖ້ ກືຕດັສິນເປັນຢູ່າງດີຫຼືມຜີນົດຕີູ່ ການຮຽນ. ພາກນກີ້ າ ນດົບາງຈດຸ ຫຍງຸ້ ຍາກທູ່ວົໄປຂອງການຕງັື້ຄາ ຖາມ ແລະ ແນະນາ ບາງວທິ ີທູ່ີຫຼີກລຽງພວກມນັ. ຍງັບູ່ ທນັຈະແຈງ້ກຽູ່ ວກບັເຫດຜນົທູ່ີທູ່ານກາ ລງັຕງັື້ຄາ ຖາມ: ທູ່ານຈະຕອ້ ງຄິດເຖິງບດົຮຽນທູ່ີທູ່ານກາ ລງັວາງ ແຜນ/ແຕງື່ . ມນັແມນູ່ ໜູ່ຶງໃນບອູ່ ນທູ່ີທູ່ານສມຸ ໃສຂູ່ ເ້ທັດຈງິ, ຫ ກັການຕາື່ ງໆ ແລະ ລາ ດບັຂອງການກະທາ ບື່ໍ? ຖາ້ເປັນແນວນນັ້, ທາູ່ ນກຈະ ຕງັື້ຄາ ຖາມປິດ ຊື່ງ ກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັຄວາມຮ ້ຫຼືມນັແມນູ່ ບດົຮຽນທູ່ີທາູ່ ນກາ ລງັສມຸ ໃສູ່ ການສາ້ງຄວາມເຂົ້າໃຈ, ແນວຄວາມຄິດ ແລະ ການສະຫຸຼບເປັນສວູ່ ນໃຫຍ? ູ່ ໃນກລ ະນດີງູ່ັກາູ່ ວທາູ່ ນຈະມກັໃຊ້ ຄາ ຖາມເປີດ ຊື່ງ ກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັການວເິຄາະ, ການສງັເຄາະ ແລະ ການປະເມນີຜນົ. ປະດດິສາ້ງ ປະເມນີ ວໄຈິ ນາ ໃຊ້ ເຂົ້າໃຈ ຈູ່ຈືາ ຜະລິດໃໝື່ ຫ ສາື້ງຂນ ື້ ເປັນຕນົື້ສະບບັ ອອກແບບ, ປະກອບ, ກູ່ສ າ້ງ, ຄາດເດົາ, ພດັທະນາ, ເຮັດສ ດ, ປະພນັ, ສືບສວນ ເຊູ່ອືມສານລະຫວາູ່ ງແນວຄດິຕາູ່ ງໆ ບອກຄວາມແຕກຕາູ່ ງ, ຈດັຕງັ້, ເກາະຕູ່ ກນັ, ສມົທຽບ, ເບູ່ງິດາ້ນຕງົກນັຂາ້ມ, ຈາ ແນກ, ກວດກາ, ທດົລອງ, ຕງັ້ຄາ ຖາມ, ທດົສອບ ໃຊຂ້ ມ ນ ້ ໃນສະພາບການໃໝູ່ ຈດັການ, ປະຕິບດັ, ແກໄຂື້ , ນາໍໃຊ, ື້ ສາທິດ, ອະທິບາຍ, ດາໍເນນີການ, ວາງຕາຕະລາງ, ແຕມື້ ເປັນຮາື່ ງ ອະທິບາຍແນວຄດິ ຫຼືແນວຄວາມຄດິຕາູ່ ງໆ ຈດັລະດບັ,ບນັລະຍາຍ, ສນົທະນາ, ອະທິບາຍ, ລະບ , ຈດັວາງ, ຈູ່ື ຈາ . ລາຍງານ, ຄດັເລືອກ, ແປຄວາມໝາຍ ຈູ່ຈືາ ຄວາມຈງິ ແລະ ແນວຄວາມຄດິພື້ນຖານຕາູ່ ງໆ

120 ການຕງັື້ຄາ ຖາມປິດຫຼາຍເກນີໄປທູ່ີຕອ້ ງການພຽງແຕຄູ່ າ ຕອບສນັ້ໆ: ມນັຈະຊວູ່ ຍໄດຖ້ າ້ທູ່ານວາງແຜນຄາ ຖາມ ເປີດລູ່ວງໜ້າ. ວິທີການສອນອີກອນັໜູ່ຶງແມນູ່ ການສາ້ ງຄາ ຕອບທູ່ີຍາວທູ່ີດີທູ່ີສຸດໂດຍການເວົ້າບາງຢູ່າງເຊູ່ັນ “ຂອ້ ຍບູ່ ຕອ້ ງການຄາ ຕອບທູ່ີຕາູ່ ກວາູ່ 15 ຄາ ”. ຕງັື້ຫຼາຍຄາ ຖາມໃນເວລາດຽວກນັ: ການຖາມກຽູ່ ວກບັບນັຫາທູ່ີຊບັຊອື້ ນມກັຈະເຮັດໃຫມ້ ີຄາ ຖາມທູ່ີສບັຊບັຊອື້ ນ. ເນູ່ອືງຈາກວາື່ ຄາ ຖາມເຫູ່ົຼານແີ້ ມນູ່ ທາງປາກເປູ່ົາຫຼາຍກວາູ່ ຂຽນ, ນກັຮຽນອາດຈະເຂົ້າໃຈຍາກໃນສູ່ິງທູ່ີຕອ້ ງການ ແລະ ພາໃຫພວື້ ກເຂົາກສ ບັສນົ. ໃນເວລາທູ່ີທູ່ານກາ ລງັຈດັການກບັຫວົຂ ້ທູ່ີຊບັຊອື້ ນ, ທູ່ານຈາ ເປັນຕອ້ ງຕງັື້ ບນັຫາຕາູ່ ງໆໃຫຕ້ ວົເອງກອູ່ ນ ແລະ ສມຸ ໃສແູ່ ຕລູ່ ະຄາ ຖາມກຽູ່ ວກບັແນວຄວາມຄດິ ດຽວເທູ່ົານນັ້. ມນັຍງັຊວູ່ ຍໃນ ການນາ ໃຊພ້ າສາແບບໂດຍກງົ, ໜກັແໜນື້ ແລະ ມີໜອ້ ຍຄາ ເທູ່ົາທູ່ີເປັນໄປໄດ.້ ການຕງັື້ຄາ ຖາມທູ່ີຍາກໂດຍບູ່ ໄດເ້ຮັດຂຶ້ນເພູ່ືອພວກເຂົາ: ສູ່ິງນຈີ້ ະເກດີຂ ື້ນເມູ່ອືບູ່ ມກີານວາງແຜນຕງັ້ຄາ ຖາມ ຕາມລາ ດບັທູ່ີມຄີວາມຫຍງຸ້ຍາກເພູ່ີມຂນ ື້ . ການສາ້ງລາ ດບັຄາ ຖາມເປັນສູ່ິງຈາ ເປັນເພູ່ືອຊວູ່ ຍໃຫນ້ ກັຮຽນກາ້ວໄປ ສລ ູ່ ະດບັຄວາມຄດິທູ່ີສງ ຂນ ື້ . ການຕງັື້ຄາ ຖາມທູ່ີຜີວເຜີນ: ມນັເປັນໄປໄດທ້ື່ີຈະຕງັື້ຫຼາຍຄາ ຖາມແຕບູ່ ູ່ ສາມາດເຂົ້າເຖງິຈດຸ ໃຈກາງຂອງປະເດັນ ໄດ. ້ ທູ່ານສາມາດຫ ີກລຽ້ງບນັຫານໂີ້ ດຍການວາງແຜນການສອບຖາມກອູ່ ນລວູ່ ງໜາ້. ທື່ານສາມາດສາ້ງເປັນ ຄາ ຖາມຕດິຕາມມາເພູ່ືອຂະຫຍາຍຄາ ຕອບ. ການຕງັື້ຄາ ຖາມແລວ້ ຕອບຕວົເອງ: ມນັແມນູ່ ຫຍງັ? ຄວາມຫຍຸງ້ຍາກນມີ້ ກັຈະເຊູ່ືອມໂຍງກບັບນັຫາອູ່ືນອີກ: ບູ່ ໃຫ້ເວລານກັຮຽນຄິດກອູ່ ນທູ່ີພວກເຂົາຈະຕອບ. ສາ້ງໃນ “ເວລາລ ຖາ້” ເພູ່ືອເປີດໂອກາດໃຫນ້ ກັຮຽນຕອບ. ທາູ່ ນ ສາມາດເວົ້າວາູ່ “ຄິດກຽູ່ ວກບັຄາ ຕອບຂອງເຈົ້າເປັນເວລາ 30 ວິນາທີ, ຫຼງັຈາກນນັ້ຂາ້ພະເຈົ້າຈະຖາມ”. ເຈາົ້ຍງັ ສາມາດໃຫຄ້ າ ແນະນາ ເພູ່ືອຊວູ່ ຍຕື່ມ . ການຕງັື້ຄາ ຖາມທູ່ີບູ່ ຖືກຕອ້ ງ “ເດົາສູ່ິງທູ່ີຢ ູ່ໃນຫວົຂອງຂອ້ ຍ: ບາງຄງັ້ຄ ຕງັື້ຄາ ຖາມເປີດແຕຄູ່ າດຫວງັ ວາູ່ ຈະ ໄດຄື້ າ ຕອບປິດ. ຖາ້ທາູ່ ນມຄີວາມຄິດທູ່ີຈະແຈງ້ກຽູ່ ວກບັຄາ ຕອບທູ່ີທາູ່ ນຕອ້ ງການ, ມນັອາດຈະດກີວາູ່ ທູ່ີຈະບອກ ນກັຮຽນໂດຍການອະທິບາຍໃຫເ້ຂົາເຈົ້າຮແ ້ ທນທູ່ີຈະພະຍາຍາມໄປຫາບອູ່ ນນນັ້ໂດຍຜາູ່ ນການຖາມແບບນ. ີ້ ຈງື່ົ ຈື່ວ າູ່ , ຖາ້ທາູ່ ນຖາມຄາ ຖາມເປີດທາູ່ ນຕອ້ ງຄາດຫວງັວາູ່ ຈະໄດຮ້ບັຄາ ຕອບຫຼາຍໆຢາູ່ ງ. ຮບັຮທ ້ ກຸ ຄາ ຕອບ. ສູ່ງິນີ້ ສາມາດເຮັດໄດງ້າູ່ ຍໂດຍການເວົ້າວາູ່ “ຂອບໃຈ”. ສມຸ ໃສນູ່ ກັຮຽນຈາ ນວນໜອ້ ຍ ແລະ ບູ່ ກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັນກັຮຽນທງັໝດົໃນຫອ້ ງ: ວທິ ີໜູ່ຶງ ໃນການຫ ີກລຽ້ງສູ່ງິນແີ້ ມນູ່ ເຮັດໃຫນ້ ກັຮຽນທງັໝດົຂຽນຄາ ຕອບຂອງເຂົາເຈາົ້ຕູ່ ຄາ ຖາມປິດ ແລະ ຫຼງັຈາກນນັື້ໃຫທື້ ກ ຄນົພອື້ ມກນັຍກົ/ໃຫຄື້ າໍ ຕອບ. ຄ ບາງຄນົໃຊກ້ ະດານຂາວຂະໜາດນອ້ ຍສາ ລບັສູ່ິງນ. ີ້ ຄວາມເປັນໄປໄດອ້ ີກຢູ່າງໜູ່ຶງ, ຊື່ ງອາດຈະມີ ປະສດິທິຜນົຫຼາຍສາ ລບັຄາ ຖາມເປີດ, ນນັື້ຄກ ານໃຊ“້ ບູ່ ຍກົມ”ື , ແຕທື່ າູ່ ນເລືອກເອົາຜຕ້ ອບແທນທູ່ີຈະໃຫເ້ຂົາ ເຈາົ້ອາສາສະໝກັ. ປະໂຫຍດອນັໜູ່ຶງຂອງສູ່ງິນແີ້ ມນູ່ ທາູ່ ນສາມາດຖາມນກັຮຽນໃນລະດບັຄວາມຫຍງຸ້ຍາກຕາື່ ງໆ ທູ່ີໝາະສມົ. ນເີ້ປັນວທິ ີທູ່ີດຂີອງການຈາໍແນກຄວາມແຕກຕາູ່ ງເພູ່ືອຮບັປະກນັການລວມ/ເຊື່ອ ມເຂົ້າກນັ.

121 ປະຕິບດັຢາູ່ ງບູ່ ມປີະສດິ ຕຜິນົຕູ່ ຄາ ຕອບທູ່ີບູ່ ຖກືຕອ້ ງ ຫຼື ຄວາມຄດິທູ່ີບູ່ ຖກືຕອ້ ງ: ບາງຄງັ້ຄ ກງັວນົວາູ່ ພວກເຂົາມີ ຄວາມສຽູ່ ງທູ່ີຈະທາ ລາຍຄວາມນບັຖຕືນົເອງຂອງນກັຮຽນໂດຍການແປງຄາ ຕອບຂອງເຂົາເຈົ້າ. ມນັມຫີຼາຍວິທີ ໃນການຈດັການກບັສູ່ິງນີ້ໄປໃນທາງບວກ, ເຊື່ັນ: ການກະຕຸ້ນເຕືອນ ແລະ ການຈດັເພູ່ືອຊູ່ວຍນກັຮຽນ ແກຄວາມ ື້ ຜິດພາດຂອງພວກເຂົາ. ມນັເປັນສູ່ິງສາ ຄນັທູ່ີທາູ່ ນຈະຕອ້ ງແກຂື້ ຜ້ ິດພາດທູ່ີລະອຽດອອູ່ ນ ຫຼືທາງທື່ີດ, ີ ໃຫນ້ ກັຮຽນຄນົອູ່ນືແປງຄາ ຕອບເຫູ່ົຼານນັ້. ບູ່ ປະຕບິດັຕູ່ ຄາ ຕອບຂອງນກັຮຽນຢາູ່ ງຈງິຈງັ: ບາງຄງັ້ຄ ພຽງແຕບູ່ ູ່ ສນົໃຈຄາ ຕອບທູ່ີບູ່ ຄອູ່ ຍຈະແຈງ້. ພວກເຂົາຍງັ ບູ່ ສາມາດເຫັນຜນົສະທ້ອນຂອງຄາ ຕອບເຫູ່ົຼານີ້ແລະ ພາດໂອກາດທູ່ີຈະເສີມສາ້ ງພວກເຂົາ. ທູ່ານສາມາດ ຖາມນກັຮຽນວາູ່ ເປັນຫຍງັພວກເຂົາຈູ່ງຶໃຫ້ຄາ ຕອບນນັ້ ຫຼືຖາ້ມສີູ່ິງໃດທູ່ີພວກເຂົາຕອ້ ງການເພູ່ີມ. ທູ່ານຍງັ ສາມາດບອກໃຫນ້ ກັຮຽນຄນົອູ່ນືຂະຫຍາຍຄາ ຕອບ. ມນັເປັນສູ່ງິສາ ຄນັທູ່ີຈະບູ່ ຕດັນກັຮຽນອອກ ແລະ ກາ້ວຕູ່ ໄປ ໄວເກນີໄປຖາ້ພວກເຂົາຕອບຜິດ. ຄາ ແນະນາ ພາກປະຕິບດັ ● ເຮັດໃຫຈ້ ະແຈງ້ວາູ່ ເປັນຫຍງັເຈົ້າຈູ່ງຶຕງັື້ຄາ ຖາມ. ໃຫແ້ ນໃູ່ ຈວາູ່ ພວກເຂົາຈະເຮັດໃນສູ່ິງທູ່ີທູ່ານຕ້ອງ ການໃຫພ້ ວກເຂົາເຮັດ. ● ວາງແຜນລາໍດບັຄາໍຖາມທູ່ີທາື້ທາຍຄວາມຕອ້ ງການດາ້ນສະຕປິນັຍາຂອງນກັຮຽນໃຫເື້ພູ່ີມຂນ ື້ . ● ໃຫນ້ ກັຮຽນມເີວລາຕອບ ແລະ ໃຫຄ້ າ ແນະນາ ເພູ່ືອຊວູ່ ຍພວກເຂົາຖາ້ຈາ ເປັນ. ຖາມໂດຍບູ່ງົຕວົເອົາ ແທນທູ່ີຈະໃຫເື້ຂົາເຈາົື້ອາສາສະໝກັເພູ່ືອຕອບຄາ ຖາມ. ການສະທອ້ ນແລກປູ່ຽນ ● ເບູ່ງິອກີເທູ່ືອໜູ່ຶງກຽູ່ ວກບັລາຍການຂອງຄວາມຫຍງຸ້ຍາກ ແລະ ຄດິກຽູ່ ວກບັການສອນຂອງຕນົເອງ. ກບັ ດກັເຫູ່ົຼານອີ້ ນັໃດທູ່ີທາູ່ ນຕກົລງົໃນບດົຮຽນທູ່ີຜາູ່ ນມາ? ● ເຈາົ້ອາດຈະຫຼກີລຽ້ງພວກມນັໄດແ້ ນວໃດ? ກະລນ າເບື່ງິ/Please watch: https://granite.pressbooks.pub/teachingdiverselearners/chapter/questioning-2/ https://granite.pressbooks.pub/teachingdiverselearners/chapter/questioning-2/ https://www.vevox.com/10-interactive-quiz-styles-to-engage-your-audience https://www.mentimeter.com/blog/interactive-classrooms/interactive-quizzes-tomake-the-classroom-fun

122 VI. ສະຫຸຼບ (SUMMARY) ເພູ່ືອສະຫຸຼບຫຍ ້, ປ ື້ມຄ ມູ່ ກືານຮຽນທູ່ີອີງໃສສູ່ ະມດັຖະພາບເປັນພ ື້ນຖານກຽູ່ ວກບັວິທີການສອນນໄີ້ດຖ້ ກື ອອກແບບ ເພູ່ືອຊວູ່ ຍໃຫຄ ້ ສອນ ແລະ ຮຽນດຂີນຶ້ ກວາູ່ ເກູ່າົ ເພູ່ືອຊວູ່ ຍໃນການຊອກຫາວິທີໃນການປບັປຸງການ ສອນໃຫມື້ ີຄຸນນະພາບຢ ູ່ໃນສາທາລະນະລດັ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊນົລາວ; ເພູ່ືອນາ ໄປສ ຜູ່ ນົໄດຮ້ ບັຂອງ ການຮຽນທູ່ີດກີວາູ່ ເກູ່າົ ຊື່ ງຄາດວາູ່ ຈະປູ່ຽນໄປສກ ູ່ ານຈາ້ງງານເພູ່ີມຂນ ື້ ອີກດວຍື້ , ແນໃສພື່ ດັທະນານກັຮຽນໃນ ສດັຕະວດັທີ21 ໃຫກ້ າຍເປັນຜນ້ າ , ຜປ້ ະກອບການ ແລະ ຜອ້ ອກແຮງງານໃນອະນາຄດົ. ນແີ້ ມນູ່ ເພູ່ືອສະໜບັ ສະໜນ ຄວາມພະຍາຍາມໃນການພດັທະນາຊບັພະຍາກອນມະນດຸ ຂອງລດັຖະບານ ເພູ່ືອສະໜບັສະໜນ ເສດ ຖະກດິຂອງປະເທດລາວ, ຊື່ງ ຄາດວາູ່ ຈະຂະຫຍາຍຕວົຢາູ່ ງທະວຄີນ ໃນຊຸມປີຕູ່ ໜາ້. ທື່ີຈງິແລ້ວ, ປ ື້ມຄ ມູ່ ສືະບບັນ, ີ້ ໃນຂະນະທູ່ີອທຸ ິດໂດຍກງົໃຫແ້ ກຄ ູ່ ທຸກຄນົ, ໄດຖ້ ືກອອກແບບມາສາ ລບັ ນກັຮຽນຜໜ້ ຸມູ່ ແລະ ຜສ ງ້ ອາຍ ຜທ້ ູ່ີຕອ້ ງການຢາກປູ່ຽນແປງວິທີການຄິດ ແລະ ວິທີທູ່ີພວກເຂົາເບູ່ິງສູ່ິງຕາູ່ ງໆ ແລະ ແກບື້ ນັຫາຕາູ່ ງໆ. ມນັໄດຖ້ ກືອອກແບບມາເພູ່ືອພດັທະນາທງັທກັສະທາງວິຊາການ ແລະ ຄວາມຮຂອງ ້ ນກັຮຽນ, ເພູ່ືອຮບັປະກນັວາູ່ ພວກເຂົາມຄີວາມພອ້ ມສາ ລບັເປັນກາ ລງັແຮງງານ. ປ ື້ມຄ ມູ່ ຄືວນໄດຮ້ ບັການປະຕິບດັເປັນເອກະສານສອນ/ຮຽນດວ້ ຍຕນົເອງຊື່ ງສາມາດນາ ໃຊເ້ປັນຄ ມູ່ ື ແນະນາ ສາ ລບັ: (i) ການຝຶກອບົຮມົຄ ທງັທູ່ີຍງັເປັນນກັຮຽນຄ ແລະ ຄ ປະຈາ ການ; (ii) ການຝຶກອບົຮມົຄ ທູ່ີສະຖາບນັສາ້ ງຄ ; (iii) ການຝຶກອບົຮມົການນາ ພາການສອນໃຫ້ແກຜູ່ ້ ອາ ນວຍການໂຮງຮຽນ; (iv) ການ ຝຶກອບົຮມົ ແລະ ການຕິດຕາມໃນຂນັ້ໂຮງຮຽນ ແລະ ກຸມໂຮງຮຽນ ູ່ ແລະ (v) ການຮຽນຂອງແຕລູ່ ະບຸກຄນົ, ແລະ ບາງທີອາດໃຊເ້ປັນເອກະສານອາ້ງອີງເພູ່ືອຊນີ້ າ ການສອນ ແລະ ການປບັປງຸ ການຮຽນໃນອາຊວີະສກ ສາ ແລະ ການສກຶສາຊນັ້ສງ . ປ ື້ມຄ ມູ່ ແືມນູ່ ການລວມເອົາວິທີການສອນຕາູ່ ງໆເພູ່ືອດຶງດດ , ສູ່ງົເສີມ, ຊກັຊວນ, ສາ້ ງຄວາມສນົໃຈ ແລະ ກະຕນຸ້ ຈດິໃຈໄວຫນຸມູ່ ແລະ ຜສ້ ງ ອາຍທຸ ູ່ີມຄີວາມຢາກຮ ້ແລະ ຈນິຕະນາການ ເພູ່ືອພດັທະນາການຕອບ ສະໜອງໃນທາງບວກກຽູ່ ວກບັການຄິດແບບວິພາກ, ແບບປະດດິສາ້ງ, ແບບນະວດັຕະກາ ໃໝູ່ ແລະ ສາ້ງສນັ ເພູ່ືອຕອບສະໜອງສະພາບການຕວົຈງິ. ຫຼງັຈາກການຄນົ້ຫາ, ການສຶກສາ ແລະ ການຮຽນຊມ ຊບັເອົາເນອ ື້ ໃນ ຈາກປ ື້ມຄມ ູ່ ນືແີື້ ລວື້ , ຄາດວາູ່ ຄ ຈະກຽມພອ້ ມທູ່ີຈະນາ ໃຊກ້ ານສອນຕາູ່ ງໆໃນຫອ້ ງ ຮຽນຂອງເຂົາເຈາົື້ດງູ່ັທູ່ີເຂົາເຈົື້າ ເຫັນວາູ່ ເໝາະສມົ. ຜ້ອ າ ນວຍການໂຮງຮຽນ ແລະ ຜ້ອ າ ນວຍການວິທະຍາໄລຕອ້ ງກຽມພ້ອມທູ່ີຈະສະໜບັ ສະໜ ນຄ ແລະ ຮບັຮອງເອົາການປູ່ຽນແປງ; ແລະ ໂຄງການພດັທະນາວິຊາຊີບ ແບບຕູ່ ເນູ່ອືງ (CPD) ຈະ ຖືກແນະນາ ຢ ື່ພາຍໃນໂຮງຮຽນ, ໃນລະດບັເມອືງ, ໃນລະດບັແຂວງ ແລະ ລະດບັຊາດ. ຄ ຕອ້ ງໄດຮ້ ບັການ ຝຶກອບົຮມົ ແລະ ແນະນາ ໃນການສະແຫວງຫາການປູ່ຽນແປງ, ແລະ ການປູ່ຽນແປງສາມາດເກດີຂນ ື້ ໄດດ້ ວ້ ຍ ຄວາມຕງັ້ໃຈທາງດາ້ນການເມອືງທູ່ີເຂັມແຂງ ້ ໃນຖນັແຖວຜນື້ າໍຂອງໂຮງຮຽນ ແລະ ຜບ້ ໍລິຫານການສກຶສາ. ປ ື້ມຄ ມູ່ ຄືໃ ໝູ່ສາ ລບັຊນັ້ມດັທະຍມົສຶກສາໄດຮ້ ບັການປບັປຸງ ແລະ ວິທີການສອນຕາູ່ ງໆໄດຖ້ ກືນາ ໃຊ້ ເຂົ້າໃນການຖາູ່ ຍທອດການສອນຊື່ ງໄດຂື້ ຽນໃສໃູ່ ນແຕລື່ ະບດົຮຽນໃນແຕລູ່ ະພາກຂອງປ ື້ມຄ ມື່ ຄ . ມນັຕອ້ ງໃຊ້ ເວລາເຊູ່ັນກນັ ສາໍລບັຄ ທື່ີຈະສາມາດຮບັຮອງເອົາການນາ ໃຊຮ້ ບ ແບບການສອນແບບໃໝໃູ່ ນການຖາູ່ ຍທອດບດົ ຮຽນໃນຫອ້ ງຮຽນຂອງຕນົ. ສາ ລບັຄໃ ນສະຖາບນັສາ້ງຄ, ຄ ສອນຈະສອນຕາມວິທີທູ່ີພວກເພື່ິນໄດຖ້ ກືສອນມາ. ສະນນັ້, ດວ້ ຍການສະໜອງໂອກາດການຮຽນທູ່ີດກີວາູ່ ໃຫແື້ ກເູ່ ຂົາເຈົື້າໃນເວລາທູ່ີຍງັເປັນນກັຮຽນຄ, ຈະເຮັດໃຫື້ ສະພາບການຮຽນດຂີນ ື້ ຫຼາຍເມູ່ອືນກັຮຽນຄທ ື່ີຈບົການສກຶສາຈະຖກືບນັຈເຸຂົ້າໃນວຽກງານຕາູ່ ງໆຂອງໂຮງຮຽນ.

123 ຂະໜານຄາ ຕອບ (ANSWER KEYS) ໂມດ ນ 1. ການຮຽນແບບປະສບົການ (EXPERIENTIAL LEARNING) ເອກະສານແຜນວຽກ ແລະ ໜາ້ວຽກ: (i) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍກຖກືຕອ້ ງ ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖກືຕອ້ ງ. ອນັນສີ້ າມາດ ນາ ໃຊເ້ປັນການທດົສອບກອູ່ ນ ແລະ ການທດົສອບຫຼງັການຮຽນ: ___T___1. ຜາູ່ ນປະສບົການພວກເຮົາສາມາດຮຽນຈາກຄວາມສາ ເລັດ ແລະ ຄວາມລມົື້ເຫ ວຂອງພວກເຮົາ. ແມນູ່ ຫຍງັຈະເກດີຂນ ື້ ຕູ່ ໄປນນັື້ຈະສາ້ງໃຫມ້ ກີານປູ່ຽນແປງພຶດຕກິ າ ຕວົຈງິ! ___T___2. ການຮຽນແບບປະສບົການແມນູ່ ມປີະສິດທິຜນົຫຼາຍເພາະມນັຊວູ່ ຍສາ້ງການປູ່ຽນແປງພຶດຕິກາ ທູ່ີ ຍືນຍງົ, ນອກຈາກຈະເຂົ້າໃຈຫວົຂ ້ໃໝູ່ ຫຼືການຮຽນທກັສະແລື້ວ, ພວກເຮົາຍງັໄດພື້ ດັທະນານິໄສ ແລະ ພຶດຕກິ າ ໃໝໆູ່ ອກີດວື້ ຍ. ___T___3. ປດັໄຈສາ ຄນັອີກອນັໜູ່ຶງ ໃນຂນັ້ສງັເກດທູ່ີສະທອ້ ນກບັຂອງການຮຽນແບບປະສບົການແມນູ່ ການ ສງັເກດ ແລະ ຮຽນຈາກປະສບົການຂອງຄນົອູ່ນື. ___T___4. ຜູ່ານປະສບົການທູ່ີຈາ ລອງ, ຄາ ຖາມທູ່ີສະທ້ອນກບັ ແລະ ການຮຽນໃນສງັຄມົ, ທຸກໆຄນົຈະມີ ຄວາມກະຕລືືລນົ້ ໃນການທດົລອງທກັສະໃໝຂູ່ ອງພວກເຂົາ. ___T___5. ການຮຽນແບບຈາ ລອງເຫດການໄດສ້ າ້ ງພື້ນຖານທູ່ີດສີຸດສາ ລບັການຄນົ້ ຫາວຽກງານຕວົຈງິຄືນ ຕູ່ມືອກີ, ທງັໝດົນນັ້ຈະມຄີວາມປອດໄພຕາມສະພາບຄວາມເປັນຈງິຂອງຫອ້ ງຮຽນ. ___F____6. ການຮຽນແບບເກມແຂງູ່ ຂນັ Gamified learning ແມນູ່ ບູ່ ດີແລະ ເປັນການເສຍເວລາ.

124 ໂມດ ນ 1.1 ການສອນແບບທດົລອງ (EXPERIMENT-BASED TEACHING) (i) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍກນນັ້ຖກືຕອ້ ງ ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖືກຕອ້ ງ. ວິທີນສີ້ າມາດໃຊເ້ປັນການ ກວດກາ ກອູ່ ນການຮຽນ ແລະ ຫຼງັການຮຽນ: ___T___1. ການພດັທະນາ ແລະ ການສອນເລູ່ືອງຫ້ອງທດົລອງທູ່ີມປີະສິດທິຜນົຮຽກຮອ້ ງໃຫ້ມທີກັສະ, ມຫີວົຄດິປະດດິສາ້ງ ແລະ ເປັນວຽກໜກັ ເຊື່ັນດຽວກນັກບັການນາໍສະເໜີແລະ ຈດັການໂຄງການຄນົ້ຄວາ້ວໄິຈ ໃນອນັດບັຕນົື້ໆ. ___T___2. ຄສ ອນໃນຫອ້ ງທດົລອງທູ່ີດຈີະເປັນທງັຄສ ອນທູ່ີດີແລະ ເປັນຜຈ້ ດັການທູ່ີດ. ີ ພວກເຂົາເຮັດໃຫ້ ນກັຮຽນຂອງພວກເຂົາເຂົ້າໃຈຄວາມສາ ຄນັຂອງກດິ ຈະກາ ໃນແຕລູ່ ະມື້ໂດຍການອະທິບາຍຢູ່າງຈະແຈງ້ເຖິງ ຄວາມສາ ຄນັຂອງກດິຈະກາ . ___T___3. ຄ ສອນໃນຫ້ອງທດົ ລອງທູ່ີດີແມນູ່ ຊອກຫາເຮັດການທດົ ລອງ ແລະ ບນັ ຫາຕວົ ຈິງທູ່ີກຽູ່ ວ ຂອ້ ງຢສ ູ່ ະເໝີ. ໃນຄວາມເປັນຈງິ, ຄສ ອນຫອ້ ງທດົລອງທູ່ີດທີູ່ີສດຸ ບາງຄນົ ຫນັການທດົລອງຂອງພວກເຂົາໄປສ ູ່ ການຝຶກ ຫດັການແກບື້ ນັຫາຕວົຈງິ. ___T___4. ຄສ ອນໃນຫອ້ ງທດົລອງທູ່ີດໃີຊເ້ວລາໃນຕນົ້ພາກຮຽນກະກຽມນກັຮຽນຂອງພວກເຂົາເພູ່ືອການເຮັດ ວຽກເປັນກຸມູ່ . ຄສ ອນມອບໝາຍໃຫນ້ ກັຮຽນຂອງພວກເຂົາເຮັດວຽກພາຍໃນບດົບາດທູ່ີໄດກ້ າ ນດົໄວ, ້ ເພູ່ືອຊວູ່ ຍ ເຫູ່ຼືອເຊື່ງິກນັ ແລະ ກນັ ເພູ່ືອບນັລວຸ ທິ ີແກ/ື້ຄາ ຕອບ, ແນໃສໃື່ ຫເື້ກດີຜນົຮບັທື່ີຕູ່ ເນູ່ອືງໃສກື່ ນັຄກ ບັຈກິຊໍ “jigsaw” ໂດຍການໃຊກ້ ຸມູ່ ຫອ້ ງທດົລອງ ທູ່ີແຕກຕາູ່ ງກນັເພູ່ືອໃຫ້ໄດວ້ ິທີການແກ/ື້ຄາ ຕອບຕາູ່ ງໆຫ ຫ າຍຊີື້ນສວື່ ນຂອງ ບນັຫາ ຫ ຂອງ “puzzle.”. ___T___5. ຄ ສອນທູ່ີດີໄດໃ້ຫ້ການຊວູ່ ຍເຫຼືອພຽງພ , ຊຸກຍ ໃ້ຫ້ນກັຮຽນແກບື້ ນັຫາດວ້ ຍຕນົເອງ. ສຸດທ້າຍ, ຄ ສອນໃນຫ້ອງທດົລອງທູ່ີຍູ່ິງໃຫຍມູ່ ຕີາຢ ູ່ດາ້ນຫຼງັຂອງຫວົ ແລະ ມສີະຕິລະວງັຕວົຕູ່ ບນັຫາທູ່ີມຄີວາມອາດ ສາມາດຈະເກດີຂນ ື້ . ພວກເຂົາເຈົ້າແກບື້ ນັຫາຄວາມປອດໄພຕະຫຼອດເວລາກອູ່ ນທູ່ີຈະປື່ອຍໃຫນ້ ກັຮຽນດາໍເນນີ ການທດົລອງ. ___F____6. ຄສ ອນໃນຫອ້ ງທດົລອງທູ່ີດບີູ່ ໄດໃ້ຫຄ້ າ ແນະນາ ທູ່ີຈະແຈງ້.

125 ໂມດ ນ 1.2 ການຮຽນແບບຄນົື້ພບົ (DISCOVERY LEARNING) ເອກະສານແຜນວຽກ ແລະ ໜາ້ວຽກ: (i) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍກຖກືຕອ້ ງ TRUE ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖກືຕອ້ ງ. ຄາ ຖາມນສີ້ າມາດໃຊ ້ ເປັນການທດົສອບກອູ່ ນ ແລະ ຫຼງັການຮຽນ: ___T___1. ການຮຽນແບບຄນົ້ພບົເຊູ່ອືວາູ່ ມນັເປັນສູ່ງິທູ່ີດທີູ່ີສດຸ ສາ ລບັຜຮ້ ຽນທູ່ີຈະຄນົ້ພບົຂ ມ້ ນ ຄວາມຈງິ ແລະ ຄວາມສາ ພນັຕາູ່ ງໆສາ ລບັພວກເຂົາເອງ. ___T___2. ການຮຽນແບບຄນົ້ ພບົແມນູ່ ທິດສະດີການຮຽນແບບສອບຖາມ, ເປັນທິດສະດີການຮຽນແບບ ປະດດິ ສາ້ງທູ່ີເກດິຂນຶ້ ໃນສະພາບການແກບື້ ນັຫາ ທູ່ີຜຮ້ ຽນໄດຮຽນ ້ ກຽູ່ ວກບັປະສບົການທູ່ີຜາູ່ ນມາ ແລະ ຄວາມ ຮທ ູ້່ີມຢີແ ູ່ ລວ້ ເພູ່ືອຄນົ້ພບົຂ ມ້ ນ ຄວາມຈງິ ແລະ ຄວາມສາ ພນັຕາູ່ ງໆ ແລະ ຄວາມຈງິອນັໃໝທູ່ ູ່ີຈະຕອ້ ງຮຽນ. ___T___3. ແບບທູ່ີອງີໃສກູ່ ານຮຽນແບບຄນົ້ພບົປະກອບມ: ີການຄນົ້ຫາທູ່ີມກີານຊນີ້ າ , ການຮຽນຕາມບນັຫາ, ການຮຽນແບບຈາ ລອງ, ການຮຽນແບບຕາມກລ ະນ, ີ ການຮຽນແບບບງັເອນີ ຢໃ ູ່ ນຫຼາຍໆແບບການຮຽນ. ___T___4. ຜ້ສ ອນຄວນແນະນາ ແລະ ກະຕນ ື້ ນກັຮຽນໃຫຊື້ ອກຫາວິທີແກໂື້ດຍການລວມເອົາຂໍື້ມນ ທື່ີມຢີ ື່ ແລະ ຂ ມ້ ນ ທູ່ີໄດມ້ າໃໝູ່ ແລະ ເຮັດໃຫຄື້ ວາມຮງ ້າູ່ ຍຂນ ື້ . ___T___5. ຜສ້ ອນຄວນໃຫຜ້ ເ້ ຂົ້າຮວູ່ ມເຮັດວຽກຜດ້ ຽວ ຫຼືກບັຄນົອູ່ືນ ແລະ ຮຽນດວ້ ຍຈງັຫວະຂອງພວກ ເຂົາເອງ. ຄວາມຍືດຫຍຸນູ່ ແບບນເີ້ຮັດໃຫກ້ ານຮຽນກງົກນັຂາ້ມໂດຍກງົ ກບັຂນັື້ຕອນແບບຕາຍຕວົຂອງບດົຮຽນ ແລະ ກດິຈະກາ , ຊວູ່ ຍໃຫຜ້ ຮ້ ຽນຜອູ່ ນຄາຍຈາກຄວາມກດົດນັທູ່ີບູ່ ຈາ ເປັນ ແລະ ເຮັດໃຫພ້ ວກເຂົາມຄີວາມຮສ ້ ກຶ ວາື່ ການຮຽນເປັນຂອງພວກເຂົາເອງ. ____T___6. ຜ້ສ ອນຄວນສອນໃຫນ້ ກັຮຽນວິທີການລວມເອົາຄວາມຮມ ູ້່ຮີຽນມາກອູ່ ນ ເຂົ້າກບັຄວາມຮໃ ້ໝູ່ ແລະ ຊຸກຍໃ ້ຫພ້ ວກເຂົາເຊູ່ອືມໂຍງເຂົ້າກບັໂລກແຫງູ່ ຄວາມເປັນຈງິ. ___T____7. ການຮຽນແບບຄນົ້ ພບົແມນູ່ ເນັນ້ ໃສຂູ່ ະບວນການ ແລະ ບູ່ ແມນູ່ ເນັນ້ ໃສເູ່ ນອື້ ຫາ ແລະ ອີງໃສູ່ ການສມົມດ ຖານທູ່ີວາື່ ການຮຽນບູ່ ແມນູ່ ພຽງແຕຂູ່ ເ້ທັດຈງິທູ່ີກາ ນດົໄວເ້ທູ່ົານນັ້. ___T____8. ການຮຽນບູ່ ພຽງແຕເູ່ ກດີຂນ ື້ ເມູ່ອືພວກເຮົາພບົຄາ ຕອບທູ່ີຖກືຕອ້ ງເທູ່ົານນັ້, ແຕມູ່ ນັຍງັເກດີຂນຶ້ ໄດ້ ເຊູ່ັນກນັໂດຍຜາູ່ ນຄວາມລມົື້ເຫ ວ. ____T___9. ການຮຽນແບບຄນົ້ພບົໃນດາ້ນການສກຶ ສາແລວ້ ຄວນໄດຮ້ບັການອອກແບບທູ່ີດ, ີ ໃຊປ້ ະສບົການ ແລະ ປະຕິສາ ພນັສງ . ເຕັກນກິທູ່ີນາ ໃຊໃ້ນ ການຮຽນແບບຄນົ້ພບົສາມາດແຕກຕາູ່ ງກນັ, ແຕວູ່ າູ່ ເປົ້າໝາຍແມນູ່ ຄກືນັສະເໝີ, ນນັ້ກແ ມນູ່ ຜຮ້ ຽນບນັລຜຸ ນົຮບັສດຸ ທາ້ຍດວ້ ຍຕວົພວກເຂົາເອງ. ___F____10. ຜສ້ ອນບູ່ ຈາ ເປັນຕອ້ ງກຽມຕວົເປັນຢູ່າງດີແລະ ບູ່ ຄວນຄາດເດົາບນັຫາທູ່ີພວກເຂົາອາດຈະ ໄດຮ້ບັໃນການຮຽນແບບຄນົ້ພບົ.

126 ໂມດ ນ 1.3 ການສອນແບບຈາໍລອງເຫດການ (SIMULATION TEACHING) ເອກະສານວຽກ ແລະ ໜາ້ວຽກ: (i) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍຖກືຕອ້ ງ TRUE ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖືກຕອ້ ງ. ອນັນສີ້ າມາດໃຊເ້ປັນ ການທດົສອບກອູ່ ນຮຽນ ແລະ ການທດົສອບຫຼງັການຮຽນ: ___T___1. ການຈາ ລອງໃນຫ້ອງຮຽນແມນູ່ ວິທີການສອນ/ ການຮຽນ ຫຼືການປະເມນີການຮຽນຂອງເນອື້ ໃນຫຼກັສດ ທູ່ີອງີໃສສູ່ ະພາບຕວົຈງິ. ___T___2. ການຈາ ລອງ, ໄດອ້ ອກແບບມາເພູ່ືອເຮັດໃຫຄ້ ືກບັສະຖານະການໃນຊີວິດຕວົຈງິໃຫໃ້ກຄ້ ຽງທູ່ີສດຸ ເທູ່ົາທູ່ີຕອ້ ງການ, ເຮັດໃຫນ້ ກັຮຽນມກີານສມົມດຸ ບດົບາດໃນຂະນະທູ່ີພວກເຂົາວິເຄາະຂ ມ້ ນ , ຕດັສິນໃຈ ແລະ ແກື້ບນັຫາທູ່ີເກດີຂນ ື້ ໃນສະຖານະການນນັ້. ___T___3. ຍອ້ ນວາູ່ ການຈາ ລອງໄດດ້ າ ເນນີໄປ, ນກັຮຽນຈະຕອບສະໜອງ ຕູ່ ການປູ່ຽນແປງພາຍໃນສະຖາ ນະການ ໂດຍການສຶກສາຜນົສະທ້ອນທູ່ີຕາມມາຂອງການຕດັສິນໃຈຂອງພວກເຂົາ ແລະ ການກະທາ ຕູ່ ໄປ ຂອງພວກເຂົາ ແລະ ຄາດຄະເນບນັຫາໃນອະນາຄດົ / ວທິ ີແກໄ້ຂ. ___T___4. ໃນລະຫວາູ່ ງການຈາ ລອງເຫດການນກັຮຽນປະຕິບດັວຽກທູ່ີຊວູ່ ຍໃຫ້ພວກເຂົາສາມາດຮຽນ ຫຼື ປະເມນີຜນົການຮຽນຂອງພວກເຂົາ. ___T___5. ໜ້າທູ່ີຂອງຄ ປະກອບມກີານອອກແບບ ຫຼືດດັແປງການຈາ ລອງເຫດການໃຫ້ແທດເໝາະກບັ ຄວາມຕອ້ ງການທູ່ີເປັນເອກະລກັສະເພາະຂອງກຸມູ່ ນກັຮຽນ, ເນອື້ ໃນການສອນ/ ທກັສະທູ່ີຈາ ເປັນ ເພູ່ືອເຂົ້າ ຮວູ່ ມໃນການຈາ ລອງເຫດການ, ການສງັເກດການປະຕິສາໍພນັຂອງນກັຮຽນ, ຕິດຕາມ ແລະ ດດັປບັການຈາ ລອງເຫດການເທູ່ົາທູ່ີຈາ ເປັນ, ການວດັຜນົການຮຽນຂອງນກັຮຽນ, ການປະເມນີການຈາ ລອງເຫດການເປັນ ປະສບົການໃນການຮຽນ ແລະ ນາ ສະເໜີກດິຈະກາ ການຮຽນດວ້ ຍຄວາມຕູ່ນືເຕັ້ນ ແລະ ຄວາມກະຕລືືລນົ້. ____T___6. ເນູ່ອືງຈາກວາູ່ ຄຕ ອ້ ງເຮັດວຽກຫຼາຍຢາູ່ ງກອູ່ ນການຈາ ລອງເຫດການຈະດາ ເນນີໄປ, ເວລາຂອງຄ ໃນໄລຍະການຈາ ລອງເຫດການແມນູ່ ມໄີວສ້ າ ລບັການສງັເກດ ແລະ ການຝຶກສອນຊື່ງ ເປັນວິທີທູ່ີດເີລີດໃນການ ປະເມນີຜນົການຮຽນຂອງນກັຮຽນ.

127 ____F___7. ການນາ ໃຊກ້ ານຈາ ລອງເຫດການໃນຫອ້ ງຮຽນເປັນວຽກໜກັຫຼາຍແຕຜູ່ ນົສາ ເລັດຂອງນກັຮຽນ ດວື້ ຍການອອກແບບທູ່ີເໝາະສມົ, ການຈາ ລອງເຫດການທູ່ີເໝາະສມົບູ່ ແມນູ່ ການໃຫລ້ າງວນັແກນູ່ ກັຮຽນ ແລະ ຄ . ເຕັກນກິນບີູ້່ ແມນູ່ ວທິ ີທູ່ີດຂີອງການສອນນກັຮຽນ. ໂມດ ນ 1.4 ການສອນແບບບດົບາດສມົມດ (ROLE PLAY) (i) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍກຖກືຕອ້ ງ TRUE ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖກືຕອ້ ງ. ອນັນສີ້ າມາດໃຊເ້ປັນ ການທດົສອບກອູ່ ນ ແລະ ທດົສອບຫຼງັການຮຽນ: ___T___1. ບດົບາດສມົມດຸ Role-play ແມນູ່ ເຕັກນກິທູ່ີຊວູ່ ຍໃຫນ້ ກັຮຽນຄນົ້ຫາສະຖານະການຕວົຈງິ ໂດຍ ການຕິດຕູ່ ພວົພນັກບັຜອ້ ູ່ືນໆ ໃນແບບທູ່ີມກີານຈດັການເພູ່ືອພດັທະນາປະສບົການ ແລະ ທດົລອງໃຊກ້ ນົລະຍດຸ ຕາູ່ ງໆ ໃນສະພາບແວດລອ້ ມທູ່ີມກີານສະໜບັສະໜນ . ___T___2. ການຫ ິື້ນບດົບາດສມົມດຸ ແມນູ່ ໂຄງສາ້ງການຮຽນທູ່ີຊວູ່ ຍໃຫນ້ ກັຮຽນສາມາດນາ ໃຊເ້ນອື້ ໃນໄດໃ້ນ ທນັທີທນັໃດ ປຽບດງື່ັທູ່ີພວກເຂົາຖກືມອບໃຫຫ້ ຼິ້ນບດົບາດສມົມດຸ ເປັນຜທ້ ື່ີຈະຕອ້ ງຕດັສິນໃຈກຽູ່ ວກບັ ນະໂຍບາຍ, ການຈດັສນັຊບັພະຍາກອນ ຫຼືບາງຜນົຮບັອູ່ນືໆ. ___T___3. ເຕັກນກິນແີ້ ມນູ່ ເຄູ່ອືງມທືູ່ີດເີລີດສາ ລບັການມສີວູ່ ນຮວູ່ ມຂອງນກັຮຽນ ແລະ ຊວູ່ ຍໃຫພ້ ວກເຂົາປະຕິ ສາ ພນັກບັເພື່ ອນຂອງພວກເຂົາຍອ້ ນວາູ່ ພວກເຂົາພະຍາຍາມເຮັດສາ ເລັດໜາ້ທູ່ີທູ່ີໄດຖ້ ກ ມອບໝາຍໃຫພ້ ວກເຂົາ ໃນບດົບາດສະເພາະຂອງພວກເຂົາ. ___T___4. ໜູ່ຶງໃນສູ່ງິທາ້ທາຍທື່ີໃຫຍທູ່ ູ່ີສດຸ ຂອງເຕັກນກິການສະແດງບດົບາດສມົມດຸ ແມນູ່ ການເຮັດໃຫນ້ ກັຮຽນ ທກຸ ຄນົເຂົື້າຮວູ່ ມ ແລະ ມສີວູ່ ນຮວູ່ ມຢາູ່ ງແທຈ້ ງິ. ___T___5. ໃນການສະແດງບດົບາດສມົມດຸ , ນກັຮຽນມສີວູ່ ນຮວູ່ ມໃນການຄນົ້ ຄິດແບບວິພາກ ແລະ ຮຽນ ເນອື້ ໃນດວ້ ຍວທິ ີທູ່ີເລິກເຊູ່ງິກວາູ່ ເກູ່າົ. ____F___6. ເຕັກນກິນບີູ້່ ແມນູ່ ວທິ ີທູ່ີດສີາໍລບັການສອນນກັຮຽນ.

128 ໂມດ ນ 1.5 ການສອນແບບເກມແຂງື່ ຂນັ (GAMIFIED LEARNING OR GAMIFICATION) (i) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍກຖກືຕອ້ ງ TRUE ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖກືຕອ້ ງ. ອນັນສີ້ າມາດໃຊເ້ປັນ ການທດົສອບກອູ່ ນ ແລະ ການທດົສອບຫຼງັການຮຽນ: ____F___1. ການຮຽນແບບເກມແຂງູ່ ຂນັແມນູ່ ຄືກນັກບັການຮຽນແບບອີງໃສກູ່ ານຫຼິ້ນເກມ Game-based. ບູ່ ມຄີວາມແຕກຕາູ່ ງລະຫວາູ່ ງສອງຢາູ່ ງນເີ້ລີຍ. ___T____2. ຄ ຕອ້ ງເຂົ້າໃຈວາູ່ ການຮຽນແບບເກມແຂງູ່ ຂນັຖກືນາ ມາໃຊເ້ພູ່ືອເຮັດໃຫກ້ ານຮຽນມວູ່ ນ ຊື່ ງຂນຶ້ ແລະ ຕູ່ນືເຕັ້ນກວາູ່ ເກູ່າົ, ດວ້ ຍພາບທູ່ີເຫັນສດຸ ທາ້ຍຂອງການມສີວູ່ ນຮວູ່ ມຂອງນກັຮຽນທກຸ ຄນົໃນຫອ້ ງ ຮຽນ. ____T___3. ການແຂງູ່ ຂນັ, ການໄດຮ້ ບັໄຊຊະນະ ແລະ ລາງວນັເຮັດໃຫນ້ ກັຮຽນໂດຍທາ ມະຊາດມຄີວາມ ຮກັສງ ຕູ່ ສູ່ິງທູ່ີໄດຮຽນ ້ , ດງູ່ັນນັ້ ຄວາມຍ ນຍງົດາື້ນຄວາມຮຂ ື້ ອງນກັຮຽນຈະສງ ຂນ ື້ , ເກບັຮກັສາບດົຮຽນສາ ຄນັ ໄວໃື້ນຄວາມຊງົຈາ ທູ່ີຍາວນານ. ____T___4. ການຫຼິ້ນເກມແຂງູ່ ຂນັ Gamification ຊວູ່ ຍໃຫ້ຜ້ ຮຽນສາມາດເບູ່ິງການນາ ໃຊຕ້ ວົຈງິ ແລະ ຜນົປະໂຫຍດຂອງວຊິ າຮຽນ. ____T___5. ນກັຮຽນທູ່ີຮຽນໃນໂຄງການຮຽນແບບເກມແຂງູ່ ຂນັສາມາດເຮັດວຽກໄປສ ເູ່ ປົ້າໝາຍຂອງກຸມູ່ ໂດຍການຮວູ່ ມມກືບັທີມງານພາຍໃນສະພາບແວດລອ້ ມທູ່ີມກີານແຂງູ່ ຂນັ. ____F___6. ການ ຮຽນ ໂ ດ ຍຜູ່າ ນກ າ ນປ ະ ຕິບັດ ບູ່ ແ ມູ່ນ ວິທີປ ະ ສ ານທັກ ສ ະທູ່ີມີປະ ສິດທິພາບ ໂດຍການນາ ໃຊທ້ ກັສະຕາູ່ ງໆເຫູ່ົຼານນັ້ກບັສະຖານະການຕວົຈງິ. ___T____7. ຄ ຕອ້ ງຈູ່ໄືວວ້ າູ່ ການຮຽນແບບເກມແຂງູ່ ຂນັແມນື່ ໝາຍຄວາມວາູ່ ຈະຫນັໜ້າວຽກໃຫເ້ປັນ ເກມ, ແຕເູ່ ພູ່ືອນາ ພານກັຮຽນໄປມສີວູ່ ນຮວູ່ ມໃນວຽກການຮຽນສະເພາະ. ____T___8. ການຮຽນແບບເກມແຂງູ່ ຂນັຊວູ່ ຍເພູ່ີມປະສິດທິຜນົການຮຽນຂອງນກັຮຽນ ແລະ ຫຸຼດຜອູ່ ນຊອູ່ ງ ຫວາູ່ ງດາ້ນການສູ່ສືານ.

129 ໂມດ ນ 1.6 ການຮຽນແບບສອບຖາມ (INQUIRY-BASED LEARNING) (i) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍກແມນູ່ ຖກືຕອ້ ງ ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖກືຕອ້ ງ. ສູ່ິງນສີ້ າມາດໃຊເ້ປັນການ ກວດກາ ກອູ່ ນ ແລະ ຫຼງັການຮຽນ: ___T___1. ການຮຽນແບບສອບຖາມແມນູ່ ວິທີການຮຽນທູ່ີເນັ້ນໜກັເຖິງບດົບາດຂອງນກັຮຽນໃນຂະບວນ ການຮຽນ. ___T___2. ການຮຽນແບບສອບຖາມແມນູ່ ສຸມໃສູ່ການສືບສວນສອບຖາມຫາຄາໍ ຕອບຕື່ໍຄາ ຖາມເປີດ ຫຼື ບນັຫາ. ___T___3. ການສອນທູ່ີອງີໃສກູ່ ານສອບຖາມແມນູ່ ສມຸ ໃສູ່ ນາ ພານກັຮຽນໄປກາຍຄວາມຢາກຮຢ ້ າກເຫັນທູ່ວົໄປ ຄໄ ປສຂ ູ່ ອບເຂດແນວຄດິ ແລະ ຄວາມເຂົ້າໃຈແບບວພິ າກ. ___T___4. ທູ່ານຕອ້ ງຊຸກຍ ໃ້ຫ້ນກັຮຽນຕງັື້ຄາ ຖາມ ແລະ ສະໜບັສະໜນ ພວກເຂົາຜູ່ານຂນັ້ຕອນການສືບ ສວນ, ຄວາມເຂົ້າໃຈກຽູ່ ວກບັເວລາທູ່ີຈະເລູ່ີມຕນົ້ ແລະ ວທິ ີການຈດັຕງັ້ກດິຈະກາ ການສອບຖາມ. ___T___5. ດວ້ ຍເຕກັນກິທູ່ີອີງໃສກູ່ ານສອບຖາມ, ນກັຮຽນຄວນຈະສາມາດສາ້ງຄວາມເຂົ້າໃຈກຽູ່ ວກບັແນວ ຄດິ ໂດຍຜາູ່ ນວທິ ີການ ແລະ ຮບ ແບບການຄດິຂອງຕວົເອງ. ___T____6. ນກັຮຽນສາມາດປບັປງຸ ທກັສະການໂອນຍາ້ຍທູ່ີແນນູ່ ອນໂດຍຜາູ່ ນການຮຽນແບບສອບຖາມ ຊື່ງ ມຫີຼາຍຢາູ່ ງກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັການລິເລູ່ີມ ແລະ ການຊນີ້ າ ຕວົເອງ.

130 ໂມດ ນ 2.1 ການຮຽນແບບແກບື້ ນັຫາ (Problem Solving) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍກທູ່ີຖກືຕອ້ ງ TRUE ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖກືຕອ້ ງ. ສູ່ງິນສີ້ າມາດໃຊເ້ປັນການ ທດົສອບກອູ່ ນ ແລະ ຫຼງັການອບົຮມົ: ___T___1. ໃຊບ້ ນັຫາໃນຊວີດິ ຈງິໃນການອະທິບາຍ, ຕວົຢາູ່ ງ ແລະ ການສອບເສັງ. ຢາູ່ ສອນການແກບື້ ນັ ຫາ ເປັນຄທືກັສະທູ່ີເປັນເອກະລາດ ແລະ ເປັນນາມະທາໍ. ___T___2. ພວກເຮົາທກຸ ຄນົສາມາດຮຽນຈາກຄວາມຜິດພາດ. ___T___3. ໃນແຕລູ່ ະຂນັ້ຕອນຂອງບນັຫາ, ນກັຮຽນຕອ້ ງມຄີວາມສາມາດຕດັສນິ ໃຈວາູ່ "ຂອ້ ຍຄວນຈະເຮັດ ຫຍງັຕູ່ ໄປ"? ___T___4. ຄ ຕອ້ ງຊວູ່ ຍໃຫນ້ ກັຮຽນເລືອກເອົາທູ່ີດທີູ່ີສດຸ ໂດຍການເຕອືນພວກເຂົາອກີຄງັ້ກຽູ່ ວກບັ ສູ່ງິທູ່ີພວກເຂົາຕອ້ ງການໃນການຄນົ້ຫາ ຫຼືຄດິ ໄລູ່ . ___T___5. ເຖງິແມນູ່ ວາູ່ ຄສ ອນທູ່ີຫອ້ ງຮຽນກາ ລງັຄອບງາ ການສນົທະນາ (ຊື່ງ ມກັຈະເກດີຂນ ື້ ໃນຊູ່ວົໂມງຮຽນ ກຽູ່ ວກບັການແກບື້ ນັຫາ), ລາວຄວນຮບັປະກນັວາູ່ ໄດຊື້ ກຍ ນື້ ກັຮຽນໃຫ້ເວົ້າດງັໆອອກມາ ຖາ້ມີ ບາງສູ່ງິບາງຢາູ່ ງທູ່ີບູ່ ຈະແຈງ້, ຫຼືຜິດ.

131 ໂມດ ນ 2.2 ການຮຽນແບບໂຄງການ (Project-Based Learning) (i) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍກຖກືຕອ້ ງ ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖກືຕອ້ ງ. ອນັນສີ້ າມາດນາ ໃຊເ້ປັນການທດົ ສອບກອູ່ ນ ແລະ ການທດົສອບຫຼງັການຮຽນ: ___T___1. PBL ຫຼືການຮຽນແບບໂຄງການແມນູ່ ວິທີການຮຽນທູ່ີນກັຮຽນກາ ນດົບນັຫາຕວົຈງິ ແລະ ພດັທະ ນາວທິ ີແກ.ື້ ___T___2. PBL ຍງັສອນໃຫ້ນກັຮຽນສາມາດຄວບຄຸມການຮຽນຂອງພວກເຂົາຊື່ ງເປັນບາດກາ້ວທາ ອິດ ໃນຖາ ນະທູ່ີເປັນຜຮ້ ຽນຕະຫຼອດຊວີດິ . ___T___3. ການຮຽນແບບໂຄງການບູ່ ມແີຜນວິເສດຫຍງັ ທູ່ານສາມາດນາ ໃຊເ້ພູ່ືອນາ ພາທູ່ານເອງ. ມນັມີ ຄວາມຍືດຫຍຸນູ່ ແລະ ມນັແມນູ່ ເຄູ່ືອງມກືານວາງແຜນຫຼກັສດ ທູ່ີມກັນາ ໃຊເ້ພູ່ືອ“ສອດແຊກ/ເຊື່ ອນສານ”ກບັ ວິທີການຮຽນອູ່ືນໆເຊູ່ັນການຮຽນແບບຫຼິ້ນເກມ, ການຮຽນແບບປະສມົປະສານ, ການຮຽນທູ່ີອີງໃສສູ່ ະຖານທູ່ີ ແລະ ອູ່ນືໆ. ___T___4. ຜາູ່ ນ PBL, ນກັຮຽນວທິ ີການພວົພນັກບັຜໃ້ ຫຍູ່ ແລະ ອງົການຈດັຕງັ້ຕາງໆ ື່ . ___T___5. ໂຄງການຕວົຈງິມສີວູ່ ນຮວູ່ ມໃນແນວຄດິ ແລະ ຈດິໃຈຂອງພວກເຂົາ. ມນັແມນູ່ ຄວາມກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັ ໂລກຕວົຈງິສາ ລບັການຮຽນ. ___F____6. ດວ້ ຍ PBL, ນກັຮຽນບູ່ ໄດສ້ າ້ງແນວຄດິລິເລູ່ີມ ແລະ ທດັສະນະຄະຕທິູ່ີດຕີູ່ ການເຮັດວຽກ.

132 ໂມດ ນ 3. ການສອນແບບປະຕິສາໍພນັ (INTERACTIVE TEACHING) (v) ກະລຸນາຂຽນ T ຖາ້ປະໂຫຍກທູ່ີຖກືຕດ້ ງ TRUE ແລະ F ຖາ້ປະໂຫຍກບູ່ ຖກືຕອ້ ງ. ສູ່ິງນສີ້ າມາດໃຊເ້ປັນ ການທດົສອບກອູ່ ນ ແລະ ຫຼງັການຮຽນ: ___T____1. ຮ ບແບບການສອນແບບປະຕິສາ ພນັໄດຖ້ ກືອອກແບບໂດຍປື່ິນອອ້ ມຫຼກັການອນັງາູ່ ຍດາຍ: ຖາື້ ບູ່ ມກີານນາ ໃຊຕ້ ວົຈງິ, ນກັຮຽນມກັຈະບູ່ ເຂົ້າໃຈເອກະສານການຮຽນໄດຢື້ າື່ ງເລິກເຊື່ງິ. ____T___2. ຄ ທູ່ີໃຊ້ຮ ບແບບການສອນແບບປະຕິສາ ພນັແມນູ່ ມຄີວາມພ້ອມດີກວູ່າໃນການປະເມນີວູ່າ ນກັຮຽນສາມາດເຂົ້າໃຈຢາູ່ ງແທຈ້ ງິຕູ່ ເນອື້ ໃນວຊິ າທູ່ີໄດໃ້ຫໄ້ປໄດດ້ ສີາື່ໍໃດ. ____T___3. ການນາ ໃຊວ້ ິທີການຝຶກອບົຮມົທູ່ີກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັການສູ່ືສານສອງທາງຈະຊວູ່ ຍໃຫທ້ າູ່ ນສາມາດປບັ ຕວົໄດໄ້ວໃນຂະບວນການ ແລະ ວທິ ີການ. ____T___4. ການສອນແບບປະຕສິ າ ພນັຊວູ່ ຍເພູ່ີມຂະບວນການຮຽນ. ____T___5. ການສອນສອງທາງຈະບງັຄບັໃຫ້ນກັຮຽນເປັນຄນົຫື້າວຫນັ ແລະ ເມູ່ອືມນີກັຮຽນເຂົ້າຮວູ່ ມ ຫຼາຍຂນຶ້ , ທາູ່ ນກຈ ະມຄີວາມມວູ່ ນຫຼາຍຂນຶ້ ເຊູ່ັນກນັ. ____T___6. ການລະດມົສະໝອງແບບປະຕິສາ ພນັແມນູ່ ການປະຕິບດັສະເພາະໃນເວລາຮຽນເປັນກຸມູ່ . ຂະບວນການດງູ່ັກາູ່ ວແມນູ່ ມຜີນົດຕີູ່ ການສາ້ງຄວາມຄດິ ແລະ ແນວຄິດປະດດິສາ້ງ. ການລະດມົສະໝອງຊວູ່ ຍ ໃຫນ້ ກັຮຽນ ຮຽນເຊື່ງິກນັ ແລະ ກນັ. ___T____7. ຂະບວນການເຫດການສຸມໃສກູ່ ານຮຽນວິທີການແກບື້ ນັຫາຕວົຈງິທູ່ີກຽູ່ ວຂອ້ ງກບັຄນົຈງິ-ການ ກະກຽມນກັຮຽນຂອງທາູ່ ນເພູ່ືອຊວີດິນອກຫອ້ ງຮຽນຂອງທາູ່ ນ. ___F____8. ການບອກແມນູ່ ການສອນ ແລະ ການຟງັບູ່ ແມນູ່ ການຮຽນ.