Kannad Vidnyan 8th

B) ±ÜÅPÝÍÜ ÓÜíÍæÉàÐÜOæ: ÓÜã¿áì ±ÜÅPÝÍܨÜÈÉ ÖÜÔÃÜá ÊÜ®ÜÓܳ£WÜÙÜá ±ÜÅPÝÍÜ ÓÜíÍæÉàÐÜOæ ÊÜÞvÜáñܤÊæ C¨Üá ¯ÊÜáWæ Wæ㣤¨æ D ®æçÓÜXìPÜ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ
Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÝX ÍݹªPÜ ÓÜËáàPÜÃÜ| ÊÜáñÜᤠÃÝÓÝ¿á¯PÜ ÓÜËáàPÜÃÜ| (AÓÜÊÜáñæãàÈñÜ) PæÙÜX®Üíñæ ŸÃæ¿áÆá ŸÃÜáñܤ¨æ.

Í Ý¹ªPÜ ÓÜË á àPÜÃÜ|: PÝ Ÿì®… væç BPÝÕÀ áv … + ¯ àÃÜá Ó ÜãÖ¿ÜÄñáÜ쨱ÜÅÊÜÅPÜÂÝÍÜ WÜáÉPæãàg + BQÕg®Ü

ÓÜã¿áì±ÜÅPÝÍÜ C6H12O6 + O2
à ÝÓݿᯠPÜ ÓÜËáàPÜà Ü|: CO2+ H2O ÖÜÄñÜ ¨ÜÅÊÜÂ

ÊÜÞ®ÜÊܯËáìñÜ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ: ®ÝÊÜâ ®ÜÊÜá¾ ¨æç®Üí©®Ü iàÊܮܨÜÈÉ ®ÜÊÜá¾ E±ÜÁãàWÜPÝRX A®æàPÜ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÜÙÜ®Üá°
EíoáÊÜÞvÜáñæ¤àÊæ. AÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á PæÆÊæäí¨Üá ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÜÙÜ®Üá° DWÜ ®æãàvÜáÊÝ. Êæã¨Ü騆 PÜꣿáÈÉ ÊÜÞw¨Ü ÃÝÓÝ¿á¯PÜ
Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿á E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° "ÓæãàvÝ&¯í¸æ' (¯í¸æÖÜ~¡®Ü ±Ý®ÜPÜ) D ÎàñÜ ±æà¿á¨ÜÈÉ ÊÜÞvÜÇÝWÜáÊÜâ¨Üá. Aí¨ÜÃæ C¨æãí¨Üá
E±Ü¿ááPܤ ÊÜÞ®ÜÊܯËáìñÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿ÞX¨æ, A¥ÜÊÝ CÆÉ GíŸá¨Ü®Üá° ¯àÊæà ¯ÎcñÜ ÊÜÞwÄ HPæí¨ÜÃæ "ÓæãàvÝ&¯í¸æ' D ±Ý®ÜPܨÜÈÉ
CO2 ÊÜáñÜᤠÓÝ¿áqÅP… BÊÜáÉ CÊæÃÜvÜã BÊÜáÉ«ÜËáìà¿á CÊæ. C¨ÜÄí¨Ü gsÜÃÜ ÃÜÓÜ¨Ü BÊÜáÉñæ ÖæaÜácÊܨÜá.

A. Cí«Ü®Ü¨Ü gÌÆ®æ: ÍÜQ¤ ¨æãÃÜQÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX PÜqrWæ, C©ªÆá, ±æpæãÅàÆ A¥ÜÊÝ AvÜáWæ¿á A¯ÆÊÜ®Üá° ÓÜávÜáñݤÃæ. D GÆÉ Cí«Ü®ÜWÜÙÜÈÉ gÌÆ®Ü
ÊÝWÜáÊÜ Jí¨Üá ÓÝÊÜÞÀáPÜ ±Ü¨Ý¥Üì "PÝŸì®…' CÃÜáñܤ¨æ. gÌÆ®Ü ±ÜÅQÅÁá¿áÈÉ PÝŸì®Ü¨Ü ÓÜíÁãàWÜÊÜâ ÖÜÊæ¿áÈÉ¿á BQÕg®Ü¨æãí©Wæ
BWÜáÊÜâ¨Üá ÊÜáñÜᤠPÝŸì®ÜvæçBPÝÕÀáv… Eñݳ©ñÜÊÜâ ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊܨÜá. D GÆÉÊÜâWÜÙÜ gÌÆ®Ü QÅÁáWÝX ÓÝÊÜÞÀáPÜ ÓÜËáàPÜÃÜ| PæÙÜX®Üíñæ
ŸÃæ¿áŸÖÜá¨ÝX¨æ.

ÍݹªPÜ ÓÜËáàPÜÃÜ|: PÝŸì®…+BQÕg®Ü PÝŸì®Ü væç BPÝÕÀáv…

ÃÝÓÝ¿á¯PÜ ÓÜËáàPÜÃÜ|: C + O2 CO2 Cí«Ü®Ü¨Ü gÌÆ®ÜÊÜâ ŸÖÜá¸æàWÜÊÝWÜáÊÜ ÊÜáñÜᤠA±ÜÄÊÜñÜì¯à¿áÊÝ¨Ü Jí¨Üá ÃÝÓÝ¿á¯PÜ
Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿ÞX¨æ.

B) ÓèÊÜá ÖæçvæãÅàPæãÉàÄPÜ BÊÜáÉ©í¨Ü ÍÝÖܸݩ ¶ÜÃÜÔ¿á®Üá° ÓÜÌaÜfWæãÚÓÜáÊÜâ¨Üá: CÈÉ ÍÝÖܸݩ ¶ÜÃÜÔ¿á ÃÝÓÝ¿á¯PÜ ÓÜíZo®æ¿áá
±ÝÅÊÜááSÂÊÝX PÝÂÈÕ¿áí Pݸæãìà®æào Gí¨Üá C¨æ. ¶ÜÃÜÔ¿á®Üá° ÖæçvæãÅàPæãÉàÄPÜ BÊÜáÉ©í¨Ü ÓÜÌaÜfWæãÚÓÜáÊÝWÜ ¶ÜÃÜÔ¿á ÊæáàÇݽWܨÜ
±Ü¨ÜÃÜá BÊÜáɨæãí©Wæ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ A¼QÅÁáWæ JÙÜWÝX ÊÜáãÃÜá Eñݳ©ñÜWÜÙÜá ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤÊæ. AÊÜâWÜÙÜ ±æçQ Jí¨Ý¨Ü PÝÂÈÕ¿áí PæãÉàÃæçvÜ
C¨Üá ¯àÄ®ÜÈÉ ¨ÝÅÊÜ~à¿á CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü, ¯àįí¨Ü ñæãÙæ¨ÝWÜ ÖæãÃÜoá ÖæãàWÜáÊÜâ¨Üá. GÃÜvÜ®æ Eñݳ©ñÜÊæí¨ÜÃæ PÝŸì®ÜvæçBPÝÕÀáv…,
C¨ÜÃÜ WÜáÙæÛWÜÙÜá ÖÜÊæ¿áÈÉ ¸æÃæñÜá ÖæãàWÜáñܤÊæ. ÊÜáãÃÜ®æ¿á Eñݳ©ñÜÊæí¨ÜÃæ ¯àÃÜá, A¨Üá ¯àÄ®ÜÈÉ ¸æÃæñÜá ÖæãàWÜáñܤ¨æ. D ÃÝÓÝ¿á¯PÜ
Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÝX PæÙÜWæ Pæãor ÓÜËáàPÜÃÜ| ŸÃæ¿áÆá ŸÃÜáñܤ¨æ.

ÍݹªPÜ ÓÜËáàPÜÃÜ|:

PÝÂÈÕ¿áí Pݸæãàì®æào +ÖæçvæãÅàPæãÉàÄPÜ BÊÜáÉ PÝÂÈÕ¿áí PæãàÃæçvÜ +PÝŸì®ÜvæçBPÝÕÀáv… +¯àÃÜá

Êæáà騆 A¼QÅÁáWÝX ÃÝÓÝ¿á¯PÜ ÓÜËáàPÜÃÜ| (AÓÜÊÜáñæãàÈñÜ) ŸÃæÀáÄ.

C. PÜt| ¯àÃÜ®Üá° ÊÜáê¨Üá ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá: PæÆÊæäí¨Üá ¸ÝËWÜÙÜ A¥ÜÊÝ Pæç ±Üí±ÜâWÜÙÜ ¯àÃÜá PÜt| CÃÜáñܤ¨æ. B ¯àÄ®Ü ÃÜáb¿áá ÓÜÊÜâÙÜá
CÃÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜÈÉ ÓÝŸã¯®Ü ®æãÃæ ŸÃÜáÊÜ©ÆÉ. C¨ÜPæR PÝÃÜ|Êæà®æí¨ÜÃæ PÜt| ¯àÄ®ÜÈÉ PÝÂÈÕ¿áí ÊÜáñÜᤠÊÜÞÂWæ°àÔ¿áí PæãÉàÃæçvÜ
ÊÜáñÜᤠÓÜÇæ#ào D ûÝÃÜWÜÙÜá PÜÃÜXÃÜáñܤÊæ. D PÜt| ¯àÃÜá ÊÜáê¨Üá ÊÜÞvÜáÊÜ ÓÜÆáÊÝX A¨ÜÃÜÈÉ JWæ¿ááÊÜ ÓÝŸã¯®Ü ¨ÝÅÊÜ| ÖÝPÜáñݤÃæ.
B¨ÜªÄí¨Ü ÃÝÓÝ¿á¯PÜ A¼QÅÁá EípÝX PÝÂÈÕ¿áí ÊÜáñÜᤠÊÜÞWæ°àοáí¨Ü A¨ÝÅÊÜ~ìà¿á Pݸæãàì®æào ûÝÃÜWÜÙÜ ±ÜÅûæà±Ü
ñÜ¿ÞÃÝX ÖæãÃܹàÙÜáñܤÊæ. ¯àÄ®ÜÈÉ¿á PÜÃÜX¨Ü PÝÂÈÕ¿áí ÊÜáñÜᤠÊÜÞWæ°àÔ¿áí¨Ü ûÝÃÜ Pݸæãàì®æào¨Ü ûÝÃÜWÜÙÜ ±ÜÅûæà±Ü¨Ü ÃÜã±Ü¨ÜÈÉ
ÖæãÃܹàÙÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ¯àÃÜá ÊÜáê¨Üá BWÜáÊÜâ¨Üá. D ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÝX PæÙÜX®Üíñæ ÓÜËáàPÜÃÜ| ŸÃæ¿áÆá ŸÃÜáñܤ¨æ.

ÍݹªPÜ ÓÜËáàPÜÃÜ|: PÝÂÈÕ¿áí Pݸæãàì®æào+Óæãàw¿áí PæãÉàÃæçvÜ
PÝÂÈÕ¿áí PæãÉàÃæçvÜ + Óæãàw¿áí Pݸæãàì®æào

ÃÝÓÝ¿á¯PÜ ÓÜËáàPÜÃÜ| (AÓÜÊÜáñæãàÈñÜ):

CaCl2 + Na2CO3 CaCO3 + NaCl

91

PÜt| ¯àÃÜá ÊÜáê¨Üá ÊÜÞvÜáÊÝWÜ ÊÜÞÂWæ°àÔ¿áí¨Ü PÝÒÃÜWÜÙÜÈÉ EípÝWÜáÊÜ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÝX ÍݹªPÜ ÊÜáñÜᤠÃÝÓÝ¿á¯PÜ
ÓÜËáàPÜÃÜ| ŸÃæÀáÄ. ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿ÞWÜáÊÝWÜ ¨ÜÅÊÜ嬆 ÃÝÓÝ¿á¯PÜ ÓÜíZo®æ Ÿ¨ÜÇÝWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠÊÜáãÆ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ,
A¼QÅ¿ÞPÝÃÜPÜWÜÙÜ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ A¼QÅÁáWÝX ¸æàÃæ WÜá|«ÜÊÜáìWÜÚÃÜáÊÜ ÖæãÓÜ ±Ü¨Ý¥Üì Eñݳ©ñÜWÜÙÜá ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤÊæ GíŸá¨Ü®Üá°
®ÝÊÜâ ®æãàw¨æªàÊæ. C¨Üá BWÜáÊÝWÜ A¼QÅ¿ÞPÝÃÜPܨÜÈÉ¿á PæÆÊæäí¨Üá Ÿí«ÜWÜÙÜá ÊÜááÄ¿ááñܤÊæ ÊÜáñÜᤠA¼QÅÁá¿áÈÉ ÖæãÓÜ
ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿí«ÜWÜÙÜá ñÜ¿ÞÃÝX ÖæãÓÜ ±Ü¨Ý¥Üì, Aí¨ÜÃæ Eñݳ©ñÜWÜÙÜá ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤÊæ. Jí¨Üá ±ÜÃÜÊÜÞ|áÊÜâ ñÜ¿ÞÄst ÃÝÓÝ¿á¯PÜ
Ÿí«ÜWÜÙÜ ÓÜíTæ Gí¨ÜÃæ B ±ÜÃÜÊÜÞ|á訆 ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂìC¨æ GíŸá¨Ü®Üã° ÓÜÖÜ ®ÝÊÜâ "¨ÜÅÊÜ嬆 ÓÜíZo®æ' D ±ÝsܨÜÈÉ ®æãàw¨æªàÊæ.
ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿí«ÜÊæí¨ÜÃæà®Üá GíŸá¨Ü®Üá° DWÜ ®æãàvÜáÊÝ.

ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿí«Ü (Chemical Bond): ±ÜÃÜÊÜÞ|訆 AíñÜÃÜíWÜ D ±ÝsܨÜÈÉ ®ÝÊÜâ ÊÜáãÆÊÜÓÜá¤Ë®Ü CÇæPÝó®Ü ÓÜíÃÜaÜ®æ (Ë®ÝÂÓÜ) ÊÜáñÜá¤
ÊÜáãÆÊÜÓÜá¤Ë®Ü ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á ÓÜíŸí«Ü ®æãàw¨æªàÊæ. ÃÝgÊÝ¿ááWÜÙÜá ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿí«ÜWÜÙÜ®Üá° ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜâ©ÆÉ
ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ CÇæPÝó®Ü AÐÜrPÜ/©ÌPÜ ±Üä|ì CÃÜáñܤ¨æ. C¨ÜPæR ËÃÜá¨ÜœÊÝX CÇæPÝó®Ü AÐÜrPÜ/©ÌPÜ ±Üä|ìËÆÉ¨æ ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜá ÃÝÓÝ¿á¯PÜ
Ÿí«Ü ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÝWÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜá ñÜÊÜá¾ ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì CÇæPÝó®ÜáWÜÙÜ E±ÜÁãàWÜ ÊÜÞvÜáñܤÊæ. A¨ÜÃÜíñæ ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì¨Ü
ÓÜíTæ¿áÐÜár ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿí«ÜWÜÙÜá ñÜ¿ÞÄst ®ÜíñÜÃÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|áËWæ CÇæPÝó®Ü AÐÜrPܨÜ/©ÌPÜ¨Ü Ë®ÝÂÓÜ ±ÝűܤÊÝWÜáÊܨÜá. CÇæPÝó®Ü
AÐÜuPÜ/©ÌPÜ ±Üä|ìÊÜÞvÜáÊÜ GÃÜvÜá ±ÜÅÊÜááS ±Ü¨Üœ£WÜÙÜ®Üá° DWÜ ®æãàvÜáÊÝ.

1. BÁãà¯PÜ Ÿí«Ü (Ionic Bond): ±ÜÅ¥ÜÊÜá¨ÜÈÉ Óæãàw¿áí ÊÜáñÜᤠEÚ¿ááÊÜâ©ÆÉ ÊÜáñÜᤠPæàÊÜÆ &1 ÃÜÐÜár Má| gÝWÜê£ CÃÜáÊÜ Cl–
PæãÉàÄ®Ü D ÊÜáãƨÜÅÊÜÂWÜÙÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÚí¨Ü Óæãàw¿áíPæãÉàÃæçvÜ D Má| B¿á®Üá ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤ¨æ.
D ÓÜí¿ááPܤ ÖæàWæ ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤ¨æ GíŸá¨Ü®Üá° ®æãàvÜáÊÝ.   Óæãàw¿áí ÊÜáñÜᤠPæãÉàÄ®Ü D ÊÜáãÆÊÜÓÜá¤WÜÙÜá ÓÜíÁãàWÜ
C¨ÜPÝRX Óæãàw¿áí ÊÜáñÜᤠPæãÉàÄ®ÜWÜÙÜ CÇæPÝó®Ü ÓÜíÃÜaÜ®æ¿á®Üá° WæãívÝWÜ Óæãàw¿áí¨Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|á A¨ÜÃÜ ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì
®æãàvÜáÊÝ CÇæPÝó®ÜÊÜ®Üá° PæãÉàÄ®Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|áËWæ PæãvÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜá¤
A¨ÜÄí¨ÝX Na+ D «Ü®Ü B¿Þ®Üá ÊÜáñÜᤠCl– D Má| B¿á®Üá
11Na  –  2, 8, 1; 17Cl  –  2, 8, 7 ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤÊæ. ËgÝ£¿á gÝWÜê£WÜÙÜÈÉ Ô§£PÜ Ë¨ÜáÂñ… BPÜÐÜìOæ
±æÅàÃÜOæ¿áá CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü D ËÃÜá¨Üœ gÝWÜꣿááPܤ A¿Þ®ÜáWÜÙÜá
Óæãàw¿áí¨Ü ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì PÜûæ¿áÈÉ /Pæã®æ¿á PÜûæ¿áÈÉ ±ÜÃÜÓܳÃÜ BPÜÑìÓÜƳvÜáñܤÊæ ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜÈÉ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿí«Ü
Jí¨Üá CÇæPÝó®Ü CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü A¨ÜÃÜ ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂìÊÜâ ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊܨÜá.
Jí¨Üá CÃÜáÊÜâ¨Üá ÊÜáñÜᤠPæãÉàÄ®Ü¨Ü Pæã®æ¿á PÜûæ¿áÈÉ HÙÜá   ±ÜÃÜÓܳÃÜ ËÃÜá¨Üœ gÝWÜê£ CÃÜáÊÜ «Ü®Ü B¿á®Üá ÊÜáñÜᤠMá|
CÇæPÝó®Ü Aí¨ÜÃæ AÐÜuPÜ ±Üä|ìÊÝWÜáÊܨÜPæR Jí¨Üá CÇæPÝó®Ü B¿á®Üá CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á Ô§£PÜ˨ÜáÂñ… BPÜÐÜìOæ ±æÅàÃÜOæÀáí¨ÝX
PÜwÊæá CÃÜáñܤ¨æ B¨ÜªÄí¨Ü PæãÉàÄ®Ü¨Ü ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂìÊÜä ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊÜ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿí«ÜPæR "AÁãà¯PÜ Ÿí«Ü' A¥ÜÊÝ
PÜãvÝ Jí¨Üá CÃÜáñܤ¨æ D ÓÜíŸí«ÜÊÜ®Üá° ®ÝÊÜâ ®æãàw¨æÊÜâ. "˨ÜáÂñ… ÓÜíÁãàWÜ Ÿí«Ü' G®Üá°ÊÜÃÜá. Jí¨Üá A¥ÜÊÝ ÖæaÜác
Óæãàw¿áí¨Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|á A¨ÜÃÜ "M' D PÜûæ¿áÈÉ¿á HPÜÊæáàÊÜ AÁãà¯PÜ Ÿí«ÜWÜÚí¨ÝX ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊÜ ÓÜí¿ááPܤWÜÚWæ
ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì CÇæPÝó®Ü PÜÙæ¨ÜáPæãÙÜáÛñܤ¨æ BWÜ A¨ÜÃÜ "AÁãà¯PÜ ÓÜí¿ááPܤ'WÜ Ùæ®Üá°ÊÜÃÜá.
E±ÝíñÜÂ/JÙÜX®Ü PÜPæÒ "L' C¨Üá ¸ÝÖÜ PÜûæ¿ÞWÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜÈÉ   Óæãàw¿áí ÊÜáñÜᤠPæãÉàÄ®Ü D ÊÜáãÆÊÜÓÜá¤WÜÚí¨Ü Óæãàw¿áí
8 CÇæPÝó®ÜWÜÚÊæ. ±ÜÄOÝÊÜáÊÝX DWÜ Óæãàw¿áíWæ CÇæPÝó®Ü PæãÉàÃæçvÜ D AÁãà¯PÜ ÓÜí¿ááPܤ¨Ü ¯Ëá죿á®Üá° CÇæPÝó®Ü
AÐÜrPÜ Ô§£ ±ÝűܤÊÝWÜáñܤ¨æ, B¨ÜÃæ DWÜ CÇæPÝó®ÜáWÜÙÜ ÓÜíTæ 10 ÓÜíÃÜaÜ®æ¿á ÃæàTÝo®Ü¨Ü E±ÜÁãàWÜ ÊÜÞwPæãívÜá BPÜê£ 13.3
BXÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü Óæãàw¿áí¨Ü Pæàí¨ÜÅ¨Ü Êæáà騆 +11 D «Ü®Ü ÃÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ.
gÝWÜê£ ¿á ÓÜÊÜáñæãàÆ®ÜÊÜâ BWÜáÊÜ©ÆÉ ÊÜáñÜᤠPæàÊÜÆ +1 ¨ÜÐÜár   B¿Þ®ÜáWÜÙÜ ÊæáàÇæ CÃÜáÊÜ +1 ÊÜáñÜᤠ&1 ˨ÜáÂñ…
«Ü®Ü gÝWÜê£ CÃÜáÊÜ Na+ D «Ü®Ü B¿Þ®Üá ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤ¨æ. gÝWÜê£Àáí¨ÝX Jí¨Üá BÁãà¯PÜ Ÿí«ÜÊÜâ ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊܨÜá.
C¨ÜPæR ËÃÜá¨ÜœÊÝX PæãÉàÄ®Ü¨Ü Pæã®æ¿á PÜûæ¿áÈÉ AÐÜrPÜ Ô§£XíñÜ B¿á®Ü¨Ü ÊæáàÇæ CÃÜáÊÜ «Ü®Ü/Má| gÝWÜꣿáá B B¿á®Ü¨Ü
Jí¨Üá CÇæPÝó®ÜÊÜâ PÜwÊæá C¨æ. ÖæãÃÜX¯í¨Ü Jí¨Üá CÇæPÝó®Ü ÓÜíÁãàWÜÓÝÊÜá¥ÜÂì CÃÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì¨ÜÐÜár
ñæWæ¨ÜáPæãívÝWÜ PæãÉàÄ®Ü¨Ü AÐÜuPÜ ±Üä|ì ÊÝWÜáÊܨÜá,B¨ÜÃæ BÁãà¯PÜ Ÿí«ÜWÜÙÜ®Üá° B B¿á®Üá ñÜ¿ÞÄÓÜáñܤ¨æ.
E¨ÝÔà®Ü PæãÉàÄ®Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|á訆 ÊæáàÇæ Jí¨Üá CÇæPÝó®Ü
ÖæaÝcWÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü gÝWÜê£WÜÙÜ ÓÜíñÜáÆ®Ü/ÓÜÊÜáñæãàÆ®æ¿áá

11Na + 17Cl         Na+Cl-

13.3 NaCl D AÁãà¯PÜ ÓÜí¿ááPܤ¨Ü ¯Ëáì£

92

17Cl + 12Mg + 17Cl Cl- Mg2+ Cl-
2,8,7 2,8,8 2,8
2,8,2 2,8,7 2,8,8

13.4 MgCl2 D BÁãà¯PÜ ÓÜí¿ááPܤ¨Ü ¯Ëáì£

ÊÜÞÂWæ°àοáí PæãÉàÃæçvÜ D BÁãà¯PÜ ÓÜí¿ááPܤ¨Ü ¯Ëá죿áá ÊÜÞÂWæ°àοáí ÊÜáñÜᤠPæãÉàÄ®Ü D ÊÜáãƨÜÅÊÜÂWÜÚí¨Ü ÖæàWæ BWÜáñܤ¨æ
GíŸá¨Ü®Üá° BPÜê£ 13.4 ÃÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ.
  ÓÜíŸí˜ñÜ ÊÜáãƨÜÅÊÜ©í¨Ü PæÙÜX®Ü AÁãà¯PÜ ÓÜí¿ááPܤWÜÙÜ ¯Ëá죿á®Üá° ÓÜíTÝÂñܾPÜ CÇæPÝó®Ü Ë®ÝÂÓÜ ÊÜáñÜᤠCÇæPÝó®Ü ÓÜíÃÜaÜ®æ¿á
ÃæàTÝo®æ D GÃÜvÜ㠱ܨܜ£WÜÚí¨Ü ñæãàÄÔÄ. (A) 19K ÊÜáñÜᤠ9F ©í¨Ü K+F-, (B) 20Ca ÊÜáñÜᤠ8O ©í¨Ü Ca2+O2-

ÓÜÖÜÓÜíÁãàWÜ Ÿí«Ü: ÓÜÊÜÞ®Ü WÜá|«ÜÊÜáìWÜÚÃÜáÊÜ ÊÜáãƨÜÅÊÜÂWÜÙÜ Jí¨æà ±ÜÅÊÜ꣤¿áÊÜâ CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü AÊÜâ ñÜÊÜá¾ ñÜÊÜá¾ÈÉÁáà ñÜÊÜá¾
±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÓÜíÁãàWÜÊݨÝWÜ ÓÝÊÜÞ®ÜÂÊÝX ÓÜÖÜ ÓÜíÁãàWÜ CÇæPÝó®ÜWÜÙÜ®Üá° ÖÜíbPæãÙÜáÛñܤÊæ C¨ÜÄí¨Ü GÃÜvÜá ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ
Ÿí«ÜÊÜâ ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊÜâ¨Üá. CíñÜÖÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜÈÉ CÇæPÝó®ÜáWÜÙÜ GÇæPÝó®Ü©ÌPÜ ±Üä|ìÊÝWÜáÊÜâ¨Üá ÊÜáñÜᤠÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿí«ÜÊÜâ
PæãvÜ PæãÙÜáÛËPæ (B¨Ý®Ü&±ÜŨݮÜ) BWÜáÊÜâ©ÆÉ. A¨ÜÃÜ Ÿ¨ÜÈWæ ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊÜâ¨Üá.
CíñÜÖÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜÈÉ CÇæPÝó®ÜWÜÙÜ ÖÜíaÜáËPæ (Sharing)  GÃÜvÜá ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜá ñÜÊÜá¾ÈÉ¿á CÇæPÝó®ÜáWÜÙÜ®Üá°
BWÜáÊÜâ¨Üá. ÖÜíaÜƳor CÇæPÝó®ÜáWÜÙÜá GÃÜvÜã ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ JŸºÄWæ㟺ÃÜ hæãñæ¿áÈÉ ÖÜíbPæãívÝWÜ EípÝWÜáÊÜ
ÓÝÊÜÞÀáPÜ ÓÜí±ÜñÜᤠBXÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü GÃÜvÜã ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿí«ÜPæR "ÓÜÖÜ ÓÜíÁãàWÜ Ÿí«Ü' G®Üá°ÊÜÃÜá. GÃÜvÜá
AÐÜrPÜ/©ÌPÜ ±Üä|ìÊÝWÜáÊÜâ¨Üá. Êæã¨ÜÈWæ ÖæçvæãÅàg®Ü¨Ü A|á訆 ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì CÇæPÝó®ÜáWÜÙÜ ÖÜíaÜáËPæÀáí¨Ü Jí¨Üá
(H2) E¨ÝÖÜÃÜOæ¿á®Üá° ®æãàvÜáÊÝ. ÓÜÖÜ ÓÜíÁãàWÜ Ÿí«Ü ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊܨÜá. ÖæçvæãÅàg®Ü¨Ü GÃÜvÜá
 "±ÜÃÜÊÜÞ|á訆 AíñÜÃÜíWÜ' D ±ÝsܨÜÈÉ ®ÝÊÜâ ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÚí¨Ü "H2' D A|á訆 ¯Ëá죿á®Üá° CÇæPÝó®Ü
®æãàw¨æªà®æí¨ÜÃæ ÖæçvæãÅàg®Ü¨Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|áË®ÜÈÉ Jí¨Üá ÓÜíÃÜaÜ®æ¿á ÃæàTÝo®æ¿á E±ÜÁãàWÜ ÊÜÞw BPÜê£ 13.5
CÇæPÝó®Ü˨Ü᪠A¨ÜÃÜ ©ÌPÜ ±Üä|ìÊÝWÜáÊÜâ¨ÜPÝRX Jí¨Üá ÃÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. GÃÜvÜá ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ®ÜvÜá訆 ÓÜÖÜ
CÇæPÝó®ÜÊÜâ PÜwÊæá C¨æ ÊÜáñÜᤠÖæçvæãÅàg®Ü¨Ü ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì ÓÜíÁãàWÜ Ÿí«ÜÊÜâ B ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÓÜíþæWÜÙÜ®Üá° hæãàwÓÜáÊÜ
Jí¨Üá C¨æ. ÖæçvæãÅàg®Ü¨Ü GÃÜvÜá ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜÈÉ Ÿí«Ü ÃæàTæÀáí¨ÜÆã ÓÜÖÜ ñæãàÄÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊÝWÜ GÃÜvÜã ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜá HPÜÓÜÊÜÞ®Ü ÊÜáñÜá¤

HH H2

13.5 H2 D ÓÜÖÜÓÜíÁãàWÜ Ÿí«ÜËÃÜáÊÜ A|á訆 ¯Ëáì£

DWÜ "H2O' D ÓÜÖÜÓÜíÁãàWÜ ÓÜí¿ááPܤ¨Ü A|á訆 ¯Ëá죿áá ÖæçvæãÅàg®Ü ÊÜáñÜᤠBQÕg®Ü D ±ÜÃÜÊÜÞ|WÜÚí¨Ü ÖæàWæ BWÜáñܤ¨æ
GíŸá¨Ü®Üá° ®æãàvÜáÊÝ (BPÜê£ 13.6 ®æãàwÄ)

  BQÕg®Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|á訆 Pæã®æ¿á PÜûæ¿áÈÉ BÃÜá CÇæPÝó®ÜWÜÚÊæ Aí¨ÜÃæ BQÕg®Ü¨ÜÈÉ AÐÜrPÜQRíñÜ GÃÜvÜá CÇæPÝó®ÜWÜÙÜá PÜwÊæá CÊæ ÊÜáñÜá¤

BQÕg®Ü¨Ü ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂìÊÜâ "2' C¨æ. H2O A|áË®ÜÈÉ BQÕg®Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|áÊÜâ GÃÜvÜá ÓÜÖÜÓÜíÁãàWÜ Ÿí«Ü ÊÜÞw ñܮܰ AÐÜrPÜ
±Üä£ìÊÜÞwPæãÙÜáÛñܤ¨æ. BQÕg®Ü¨Ü Jí¨Üá ±ÜÃÜÊÜÞ|áÊÜâ GÃÜvÜá ÓÜÖÜÓÜíÁãàWÜ Ÿí«ÜWÜÙÜ®Üá° GÃÜvÜá ÖæçvæãÅàg®Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙæãí©Wæ

±ÜÅ£Áãí¨ÜÃÜ hæãñæ Jí¨Üá D ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ÊÜÞvÜáñܤ¨æ. C¨Üá BWÜᣤÃÜáÊÝWÜ GÃÜvÜã ÖæçvæãÅàg®Ü¨Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ©ÌPÜÊÜâ ÓÜÌñÜíñÜÅÊÝX

±Üä|ìWæãÙÜáÛñܤ¨æ.

H oH H2O

13.6 H2O D ÓÜÖÜÓÜíÁãàWÜ Ÿí«ÜËÃÜáÊÜ A|á訆 ¯Ëáì£

93

ÓÜÌƳ ÁãàbÔÄ HCl D A|á訆 H ÊÜáñÜᤠCl ZoPÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|áË®ÜÈÉ Jí¨Üá ÓÜÖÜÓÜíÁãàWÜ Ÿí«Ü ËÃÜáñܤ¨æ.
D ÊÜÞ×£¿á E±ÜÁãàWÜ ÊÜÞwPæãívÜá H ÊÜáñÜᤠCl ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÚí¨Ü HCl A|áË®Ü
¯Ëá죿áá ÖæàWæ BWÜáñܤ¨æ GíŸá¨Ü®Üá° CÇæPÝó®Ü ÓÜíÃÜaÜ®æ¿á ÃæàTÝo®æÀáí¨Ü ñæãàÄÔÄ.

ÓÝÌ«Ý¿á

1. PÜíÔ®ÜÈÉ Pæãor ±Ü¨ÜWÜÙÜ ±æçQ ÁãàWÜ ±Ü¨ÜÊÜ®Üá° ÄPܤ ÓܧÙܨÜÈÉ 3. Öæãí©Ô ŸÃæÀáÄ.
ñÜáí¹ ÊÝPÜ ±Üä|ìWæãÚÔÄ. A.±ÜÅPÝÍÜ ÓÜíÍæÉàÐÜOæ i. CÇæPÝó®Ü PÜÙæ¨ÜáPæãÙÜáÛÊÜ ±ÜÅÊÜ꣤
B. ¯àÃÜá ii. gÌÆ®Ü ±ÜÅQÅÁá¿áÈÉ¿á A¼PÝÃÜPÜ
(ÓÝÊÜPÝÍÜ, Ÿ|¡¨Ü, ¸Ý|b®æØ,¸æàWÜ®æ, ÊÝÓÜ®æ, ÖÝÈ®Üíñæ, C. Óæãàw¿áí PæãÉÃæçvÜ iii. ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ
»è£PÜ, Eñݳ©ñÜ, ÃÝÓÝ¿á¯PÜ, A¼PÝÃÜPÜ, ÓÜÖÜÓÜíÁãàWÜ, D. ¯àÄ®ÜÈÉ E±Üâ³ PÜÃÜWÜáËPæ  iv. ÓÜÖÜÓÜíÁãàWÜŸí«Ü
BÁãà¯PÜ, AÐÜrPÜ, ©ÌPÜ, B¨Ý®Ü&±ÜŨݮÜ, ÖÜíaÜáËPæ, G. PÝŸì®Ü v. BÁãà¯PÜ ÓÜí¿ááPܤ
ÓÜÊÜÞ®Üñæ¿á b®æØ) H. ¶ÜäÉÄ®Ü vi. »è£PÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ
A. ÃÝÓÝ¿á¯PÜ A¼QÅÁá¿á ÓÜËáàPÜÃÜ|ÊÜ®Üá° ŸÃæ¿ááÊÝWÜ K. ÊÜÞÂWæ°àÔ¿áí  vii. Má| A¿Þ®Üá BWÜáÊܱÜÅÊÜ꣤
A¼QÅ¿ÞPÝÃÜPÜWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠEñݳ©ñÜWÜÙÜá CÊÜâWÜÙÜ ®ÜvÜáÊæ
&&&&&& ñæWæ¿ááñݤÃæ/ÊÜÞvÜáñݤÃæ. 4. ZoPÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÚí¨Ü PæÙÜX®Ü ÓÜí¿ááPܤWÜÙÜ ¯Ëáì£ ÖæàWæ
B. Pܹº|¨Ü ñÜáPÜáR×w¿ááËPæ¿áá &&&&&&& ÃÝÓÝ¿á¯PÜ BWÜáÊÜâ¨Üá GíŸá¨Ü®Üá° CÇæPÝó®Ü ÓÜíÃÜaÜ®æ¿á ÃæàTÝo®æÀáí¨Ü
Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ C¨æ. ¨ÜÎìÔÄ/ñæãàÄÔÄ
C. A®Ü°®ÝÍÜÊÝWÜáËPæC¨ÜáÃÝÓÝ¿á¯PÜŸ¨ÜÇÝÊÜOæ¿ÞX¨æ. A. Óæãàw¿áí PæãÉàÃæçvÜ
C¨Üá A¨ÜÃÜÈÉ ËÎÐÜu &&&&& ¯Ëá죿ÞWÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü B. ±æäàpÝÂÔ¿áí ¶æäÉàÃæçvÜ
WÜáÃÜá£ÓÜŸÖÜá¨ÝX¨æ. C. ¯àÃÜá
D. ±ÜÄàûÝ®ÜÚPæ¿áÈÉ¿á Ca(OH)2 ¨Ü Ÿ|¡ÃÜ×ñÜ ¨ÝÅÊÜ|¨ÜÈÉ D. ÖæçvæãÅàg®Ü PæãÉàÃæçvÜ
F¨Üá®ÜÚPæÀáí¨Ü F¨ÜᣤÃÜáÊÝWÜ PæÆÊÜâ ÊæàÙæ¿á®ÜíñÜÃÜ
¨ÝÅÊÜ|ÊÜâ &&&&& BWÜáÊÜâ¨Üá. E±ÜPÜÅÊÜá:
E. ¯í¸æ¿á ÃÜÓܨÜÈÉ ÓÜÌƳ £®Üá°ÊÜÓæãàvÝ¨Ü ±Üâw¿á®Üá°
ÖÝQ¨ÝWÜ PæÆÊÜâ ÊæàÙæ¿á ®ÜíñÜÃÜ ¹Ú¿á PÜ|WÜÙÜá ¯ÊÜá¾ ÊÜá®æ¿áÈÉ A¨ÜÃÜíñæ ±ÜÄÓÜÃܨÜÈÉ PÜívÜá ŸÃÜáÊÜ ÃÝÓÝ¿á¯PÜ
PÝ|¨ÜíñÝWÜáñܤÊæ. Aí¨ÜÃæ C¨Üá &&&& Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÜÙÜ ¿Þ© ñÜ¿ÞÄÔÄ ÊÜáñÜᤠÊÜWÜì¨ÜÈÉ A¨ÜÃÜ ŸWæY
C¨æ. aÜaæìÊÜÞwÄ.
F. ÍÜÌÓÜ®Ü QÅÁá¿áÈÉ BQÕg®Ü C¨æãí¨Üá &&&&& C¨æ.
G. NaCl C¨Üá &&&& ÓÜí¿ááPܤ˨æ ÊÜáñÜᤠHCl C¨Üá
&&&&&&&&&& ÓÜí¿ááPܤ˨æ.
H. ÖæçvæãÅàg®Ü¨Ü A|áË®ÜÈÉ ±ÜÅ£Áãí¨Üá ÖæçvæãÅàg®Ü¨Ü
&&&&&& ±Üä|ì ËÃÜáñܤ¨æ
K. PæãÉàÄ®Ü¨Ü GÃÜvÜá ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜÈÉ CÇæPÝó®ÜWÜÙÜ
&&&&&&&&&& BX Cl2 D A|á ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊÜâ¨Üá.

2. ÍݹªPÜ ÓÜËáàPÜÃÜ| ŸÃæ¨Üá ÓܳÐÜr ÊÜÞwÄ.
A. ÍÜÌÓÜ®ÜÊÜâ Jí¨Üá ÃÝÓÝ¿á¯PÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ C¨æ.
B. Ÿpær JWæ¿ááÊÜ ÓæãàvÝ¨Ü ¨ÝÅÊÜ|ÊÜ®Üá° PÜt| ¯àÄ®ÜÈÉ
¸æÃæÔ¨ÝWÜ PÜt| ¯àÃÜá ÊÜáê¨Üá BWÜáÊÜâ¨Üá.
C. ÓèÊÜá HCl ¨ÜÈÉ ÓÜá|¡¨Ü PÜÆáÉ ÖÝQ¨ÝWÜ
PÝ|¨ÜíñÝWÜáÊÜâ¨Üá.
D. £®Üá°ÊÜ ÓæãàvÝ¨Ü ÊæáàÇæ ¯í¸æÃÜÓÜ ÖÝQ¨ÝWÜ WÜáÙæÛWÜÙÜá
PÜívÜá ŸÃÜáñܤÊæ.

94

14. EÐÜ¡ñæ¿á ÊÜޱܮæ ÊÜáñÜᤠ±ÜÄOÝÊÜá

ÓÜÌƳ ®æ®Ü²ÔPæãÚÛ

1. ®ÜÊÜáWæ EÐÜ¡ñæ¿áá ¿ÞÊÜ ¿ÞÊÜ ÊÜáãÆWÜÚí¨Ü

¨æãÃæ¿ááñܤ¨æ?

2. EÐÜ¡ñæ¿á Óݧ®ÝíñÜÃÜOæ ÖæàWÝWÜáñܤ¨æ?

3. EÐÜ¡ñæ¿á ¿ÞÊÜ ¿ÞÊÜ ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜá ¯ÊÜáWæ Wæ㣤Êæ?

BPÜê£ 14.1 ÃÜÈÉ EÐÜ¡ñæ¿á ±ÜÄOÝÊÜá ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ, AÊÜâ

¿ÞÊÜÊÜâ?

®ÝÊÜâ ×í©®Ü C¿áñæ¤WÜÙÜÈÉ A»ÝÂÓÜ ÊÜÞw¨æªà®æí¨ÜÃæ, EÐÜ¡ñæ¿áá

Jí¨Üá ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ÍÜQ¤ C¨æ, A¨Üá ÖæaÜác ñݱÜÊÜÞ®ÜËÃÜáÊÜ

ÊÜÓÜá¤Ë®Ü PÜvæÀáí¨Ü PÜwÊæá ñݱÜÊÜÞ®ÜËÃÜáÊÜ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü PÜvæWæ

±ÜÅÊÝ×ñÜÊÝWÜáñܤ¨æ. ¿ÞÊÜâ¨æà Jí¨Üá ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ B

ÊÜÓÜᤠGÐÜár EÐÜ¡ A¥ÜÊÝ GÐÜár ñÜí±Üâ C¨æ GíŸá¨Ü®Üá° ¨ÜÎìÓÜáñܤ¨æ.

ñÜí±Üâ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ EÐÜ¡ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜQRíñÜ

PÜwÊæá CÃÜáñܤ¨æ, Aí¨ÜÃæ BÀáÓ…QÅàÊÜá¨Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ aÜÖÜ¨Ü 14.1 EÐÜ¡ñæ¿á ËË«Ü ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜá
ñݱÜÊÜÞ®ÜQRíñÜ PÜwÊæá CÃÜáñܤ¨æ.

  EÐÜ¡ñæ PæãpÝrWÜ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ±ÜÅÓÜÃÜOæ BWÜáñܤ¨æ. ÊÜáñÜᤠÊÜÓÜá¤ÊÜ®Üá° ñÜí±ÜâÊÜÞw¨ÝWÜ A¨ÜÃÜ APÜáíaÜ®æ EípÝWÜáñܤ¨æ GíŸáÊܨܮÜã° ÓÜÖÜ

A»ÝÂÓÜ ÊÜÞw¨æªàÊæ. A¨ÜÃÜíñæ EÐÜ¡ñæÀáí¨ÝX ¨ÜÅÊÜ嬆 AÊÜÓݧíñÜÃÜOæ EípÝWÜáñܤ¨æ.

 GÓ…I (SI) ±Ü¨Üœ£¿áÈÉ EÐÜ¡ñæ¿á ÊÜáãÆÊÜÞ®Ü Joule (gãÂÇ…) ÊÜáñÜᤠCGS ±Ü¨Ü§£¿áÈÉ¿á ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜÊÜâ Calorie (PæÆÄ) C¨æ.
1 cal EÐÜ¡ñæ¿áá 4.18 J ¨ÜÐÜár CÃÜáñܤ¨æ. Jí¨Üá WÝÅéÊÜá ¯àÄ®Ü EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° 10C ¨ÜÐÜár ÖæbcÓÜáÊÜ ÓÜÆáÊÝX ¸æàPÝWÜáÊÜ ÍÜQ¤¿áá
Jí¨Üá cal ÍÜQ¤ CÃÜáñܤ¨æ.

¹wst E¨ÝÖÜÃÜOæWÜÙÜá EÐÜ¡ñæ¿á ÊÜáãÆWÜÙÜá (Sources of Heat):
1.  ÓÜã¿áì: ±Üê¦ÌWæ ¨æãÃæ¿ááÊÜ EÐÜ¡ñæ¿á GÆÉQRíñÜ ¨æãvÜx
E¨Ý. 1: ÊÜáãÆ ÓÜã¿áì®ÝX¨Ýª®æ. ÓÜã¿áì®Ü Pæàí¨ÜŨÜÈÉ EípÝWÜáÊÜ
1.5 Pæi ¯àÄ®Ü EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° 150C ©í¨Ü 450C ¨Ü ÊÜÃæWæ Pæàí¨ÜÅQà¿á HQàPÜÃÜ|©í¨ÝX (Nuclear Fusion) ¨æãvÜx
ÖæbcÓÜáÊÜ ÓÜÆáÊÝX GÐÜár ÍÜQ¤ ¸æàPÝWÜáÊܨÜá? EñܤÃÜÊÜ®Üá° PæÆÄ ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ÍÜQ¤ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊܨÜá. Pæàí¨ÜÅQà¿á HQàPÜÃÜ|
ÊÜáñÜᤠgãÂÇ… D GÃÜvÜã ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜWÜÙÜÈÉ PÜívÜá ×wÀáÄ. ±ÜÅQÅÁá¿áÈÉ ÖæçvæãÅàg®Ü ÊÜáãÆÊÜÓÜá¤Ë®Ü Pæàí¨ÜÅPÜWÜÙÜ
Pæãor ÓÜíWÜ£WÜÙÜá: ¯àÄ®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ = 1.5 kg = 1500 g. ÓÜíÁãàWÜÊÝX ÖæàÈ¿áí ÊÜáãÆÊÜÓÜá¤Ë®Ü Pæàí¨ÜÅPÜWÜÙÜá
EÐÜ¡ñÝÊÜޮܨÜÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ = 450C & 150C = 300C ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤÊæ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÄí¨Ü ÍÜQ¤ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊܨÜá.
EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü ÖæaÜcÙÜÊÝWÜáÊÜ ÓÜÆáÊÝX AÊÜÍÜÂPÜ ÍÜQ¤ = ? C¨ÜÃÜÈÉ¿á PæÆÊæäí¨Üá ÍÜQ¤¿áá ±ÜÅPÝÍÜ ÊÜáñÜᤠEÐÜ¡ñæ¿á
EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü ÖæaÜcÙÜ¨Ü ÓÜÆáÊÝX AÊÜÍÜÂPÜ ÍÜQ¤ (cal) = ¯àÄ®Ü ÓÜÌÃÜã±Ü¨ÜÈÉ ±Üê¦Ì¿á ÊÜÃæWæ ñÜÆá±Üâñܤ¨æ.
¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ (gm) x EÐÜ¡ñÝÊÜޮܨÜÈÉ¿á ÖæaÜcÙÜ (0C) 2.  ±Üê¦Ì: ±Üê¦Ì¿á Pæàí¨ÜŨÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ ÖæbcWæ
CÃÜáÊܨÜÄí¨Ü ±Üê¦ÌPÜãvÝ Jí¨Üá EÐÜ¡ñæ¿á ÊÜáãÆÊÝX¨æ. D
= 1500 gm x 300C = 45000 cal EÐÜ¡ñæWæ »Üã LÑ¡PÜ ÍÜQ¤ G®Üá°ñݤÃæ.
3.  ÃÝÓÝ¿á¯PÜ ÍÜQ¤: PÜqrWæ, C©ªÆá, ±æpæãÅàÆá, CñÝ©
= 45000 x 4.18 = 188100 J Cí«Ü®ÜWÜÙÜ gÌƮܩí¨Ü D Cí«Ü®ÜWÜÙÜ BQÕg®Ü¨æãí©Wæ
ÃÝÓÝ¿á¯PÜ ±ÜÅQÅÁá EípÝX EÐÜ¡ñæ¿áá ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊܨÜá.
E¨Ý. 2: 4.  ˨ÜáÂñ… ÍÜQ¤: ˨ÜáÂñ… ÍÜQ¤¿á®Üá° E±ÜÁãàXÔ EÐÜ¡ñæ
300 cal EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° PæãvÜÇÝX ¯àÄ®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ 100C ¨ÜÐÜár ¯ËáìÓÜáÊÜ A®æàPÜ ±ÜÅPÝÃÜWÜÚÊæ E¨Ý& ˨ÜáÂñ… CÔŒ, ˨Üᣤ®Ü
ÖæaÝcÀáñÜá ÖÝWݨÜÃæ ¯àÄ®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ GÐÜár CÃÜŸÖÜá¨Üá? JÇæ, CñÝ©WÜÙÜ®Üá° ¯àÊÜâ ¨æç®Üí©®Ü iàÊܮܨÜÈÉ ®æãàwÃÜŸÖÜá¨Üá.
Pæãor ÓÜíWÜ£WÜÙÜá: Pæãor EÐÜ¡ñæ = 300 cal, ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á Aí¨ÜÃæ ˨ÜáÂñÜᤠÓÜÖÜ EÐÜ¡ñæ¿á ÊÜáãÆÊÝX¨æ.
Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ = 100C, ¯àÄ®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ = (m) = ?
EÐÜ¡ñæ = ¯àÄ®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ (gm) x ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á ÖæaÜcÙÜ (0C)

300 = m x 10

m = 30 gm

95

5.  A|áÍÜQ¤: ¿ááÃæ௿áí, ¥æãàÄAí WÜÙÜíñÜÖÜ PæÆÊæäí¨Üá ÊÜáãƨÜÅÊÜÂWÜÙÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|á Pæàí¨ÜÅWÜÙÜ Ë»Üg®æ ÊÜÞw¨ÝWÜ AñÜÂíñÜ PÜwÊæá
PÝÇÝÊܘ¿áÈÉ ±ÜÅaÜívÜ ÍÜQ¤ ÊÜáñÜᤠEÐÜ¡ñæ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊܨÜá. ±ÜÃÜÊÜÞ|á ÍÜQ¤ ±ÜÅPÜƳ¨ÜÈÉ D ±ÜÅQÅÁá¿á®Üá° E±ÜÁãàXÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
6.  ÖÜÊæ: ®ÜÊÜá¾ ÓÜáñܤÊÜááñܤÆá CÃÜáÊÜ ÖÜÊæ¿áÈÉ¿áã ÓÜÖÜ ŸÖÜÙÜÐÜár EÐÜ¡ñæ¿áá ÓÜÊÜÞËÐÜuÊÝXÃÜáñܤ¨æ.

ñݱÜÊÜÞ®Ü (Temperature): Jí¨Üá ÊÜÓÜá¤ÊÜâ GÐÜár EÐܡ˨æ A¥ÜÊÝ GÐÜár ñÜí±ÝX¨æ GíŸá¨Ü®Üá° ®ÝÊÜâ ÊÜÓÜá¤ËWæ Pæç ÖÜbc ®æãàvÜŸÖÜá¨ÝX¨æ,
B¨ÜÃæ ®ÜÊÜáWæ BWÜáÊÜ EÐÜ¡/ñÜí±Üâ ÓÜíÊæà¨Ü®æ¿áá ÓݱæàPÜÒËÃÜáñܤ¨æ. C¨Ü®Üá° ®ÝÊÜâ PæÙÜX®Ü PÜê£Àáí¨Ü £Ú¨ÜáPæãÙÜÛ ŸÖÜá¨Üá.

ÊÜÞw ®æãàwÄ: ±ÝñæÅ (A) ±ÝñæÅ (PÜ) ±ÝñæÅ (Ÿ)

1. ÓÜÊÜÞ®Ü BPÝÃÜ¨Ü ÊÜáãÃÜá ±ÝñæÅWÜÙÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãÚÛÄ. AÊÜâWÜÚWæ
"A', "Ÿ', "PÜ', Gí¨Üá ÖæÓÜÃÜá PæãwÄ. (BPÜê£ 14.2 ®æãàwÄ)

2. "A' ¨ÜÈÉ ÓÜÌƳ ¹Ô ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' ¨ÜÈÉ ñÜí±Üâ ¯àÃÜá ñÜáí¹Ä. "PÜ'
¨ÜÈÉ "A' ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' ¨ÜÈÉ¿á ÓÜÌƳ & ÓÜÌƳ ¯àÃÜá ñæWæ¨ÜáPæãÚÛÄ.

3. ¯ÊÜá¾ ŸÆWæç¿á®Üá° "A'¨ÜÈÉ ÊÜáñÜᤠGvÜWæç¿á®Üá° "Ÿ' ¨ÜÈÉ
ÊÜááÙÜáXÔÄ ÊÜáñÜᤠ2&3 Ëá¯oáWÜÙÜ ÊÜÃæWæ ÖÝWæ CwÄ.

4. DWÜ GÃÜvÜã PæçWÜÙÜ®Üá° "PÜ' ¨ÜÈÉ ÊÜááÙÜáXÔÄ. ¯ÊÜáWæ H®Üá
A®Üá»ÜÊÜPæR ŸÃÜáÊÜâ¨Üá?

14.2 ÓݱæàPÜÒ ÓÜíÊæà¨Ü®æ

GÃÜvÜã PæçWÜÙÜ®Üá° Jí¨æà ±ÝñæÅ¿áÈÉ¿á ¯àÄ®ÜÈÉ Aí¨ÜÃæ Jí¨æà ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ¯àÃÜÈÉ ÊÜááÙÜáXԨܪÃÜã ÓÜÖÜ ŸÆWæçWæ B ¯àÃÜá ñÜí±æ¯ÓÜáÊܨÜá
ÊÜáñÜᤠGvÜWæçWæ A¨æà ¯àÃÜá ¹Ô G¯ÓÜáÊܨÜá. ×àWÝWÜÆá H®Üá PÝÃÜ|ËÃÜŸÖÜá¨Üá GíŸá¨Ü®Üá° ËaÝÃÜÊÜÞwÄ.
  Êæáà騆 PÜê£Àáí¨Ü ¯ÊÜá¾ ÆPÜÒ¨ÜÈÉ Ÿí©ÃÜáÊܨæà®æí¨ÜÃæ PæàÊÜÆ ÓܳÍÜì©í¨Ü Jí¨Üá ÊÜÓÜá¤Ë®Ü A¥ÜÊÝ ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° ®ÝÊÜâ
ÓÜÄ¿ÞX ÖæàÙÜÇÝWÜáÊÜ©ÆÉ. A¨ÜÃÜíñæ ÖæaÜác ¹Ô A¥ÜÊÝ ñÜí±Üâ ÊÜÓÜá¤ËWæ Pæç ÖÜbc¨ÝWÜ B[ÝñÜÊÝWÜáÊÜ ÓÜí»ÜÊÜÊÜä CÃÜáñܤ¨æ. B¨ÜªÄí¨Ü
ñݱÜÊÜÞ®Ü AÙæ¿ááÊÜ ÓÜÆáÊÝX ®ÜÊÜáWæ E±ÜPÜÃÜ|¨Ü AÊÜÍÜÂPÜñæ CÃÜáñܤ¨æ. ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ/EÐÜ¡ñÝÊÜÞ±ÜPÜ (Thermometer) C¨Üá ñݱÜÊÜÞ®Ü
AÙæ¿ááÊÜ E±ÜPÜÃÜ|˨æ. ¯àÊÜâ ×í©®Ü C¿áñ椿áÈÉ ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü ŸWæY A»ÝÂÓÜ ÊÜÞw©ªàÄ. D ±ÜÅPÜÃÜ|¨ÜÈÉ ®ÝÊÜâ ñݱÜÊÜÞ±ÜPܨÜ
ÃÜaÜ®æ¿á ŸWæY £Ú¨ÜáPæãÙÜáÛÊÜÊÜĨæªàÊæ.

ÓÜÌƳ ®æ®Ü²ÔPæãÚÛ ÓÜÌƳ ®æ®Ü²ÔPæãÚÛÄ: Ô§£g®ÜÂÍÜQ¤ ÊÜáñÜᤠWÜ£g®Ü ÍÜQ¤ Gí¨ÜÃæà®Üá?

EÐÜ¡ñæ ÊÜáñÜᤠEÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü (Heat and temperture): EÐÜ¡ ÊÝ¿áá ñÜí±Üâ ÊÝ¿áá
EÐÜ¡ñæ ÊÜáñÜᤠEÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á ÊÜÂñÝÂÓÜÊæà®Üá? ±Ü¨Ý¥ÜìÊÜâ
±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÚí¨Ü ñÜ¿ÞÃÝXÃÜáñܤ¨æ. C¨Üá ®ÜÊÜáWæÆÉ £Ú¨Ü ËÐÜ¿á˨æ. (A) (Ÿ)
±Ü¨Ý¥Üì¨ÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜá ÓÜñÜñÜÊÝX WÜ£ÊÜÞ®ÜÊÝXÃÜáñܤÊæ. AÊÜâWÜÙÜ WÜ£g®Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|á
ÍÜQ¤¿á Joár ±ÜÅÊÜÞ|ÊÜâ B ±Ü¨Ý¥Üì¨ÜÈÉ¿á EÐÜ¡ñæ¿á ÊÜޱܮæ¿ÞXÃÜáñܤ¨æ, ÊÜáñÜá¤
ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÓÜÃÝÓÜÄ WÜ£g®Ü ÍÜQ¤¿á ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹ÔÃÜáñܤ¨æ. Óݧ¿áá
GÃÜvÜá ÊÜÓÜá¤WÜÙÜÈÉ¿á ÓÜÃÝÓÜÄ WÜ£g®Ü ÍÜQ¤¿áá ÓÜÊÜÞ®Ü˨ܪÃæ AÊÜâWÜÙÜ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ (PÜ)
ÓÜÊÜá®ÝXÃÜáñܤ¨æ. 14.3 ÊÝ¿áá ÊÜáñÜᤠÓݧ¿ááWÜÙÜÈÉ¿á A|áWÜÙÜ
  BPÜê£ 14.3 "A' ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' WÜÙÜÈÉ A˜PÜ ñݱÜÊÜÞ®Ü ÊÜáñÜᤠA¨ÜQRíñÜ PÜwÊæá aÜÆ®æ
ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ÊÝ¿ááË®ÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ aÜÆ®æ¿á®Üá° PÜÅÊÜáÊÝX ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ.
±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÚWæ hæãàwÔ ñæãàÄÓÜÇÝ¨Ü ¸Ý|WÜÙÜ ©ÍæWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠE¨ÜªÙÜñæWÜÙÜá
A®ÜáPÜÅÊÜáÊÝX ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÊæàWÜ¨Ü ©Íæ ÊÜáñÜᤠ±ÜÄÊÜÞ| ñæãàÄÓÜáñܤÊæ.
EÐÜ¡ÊÝ¿ááË®ÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÊæàWÜÊÜâ ñÜí±Üâ ÊÝ¿ááË®ÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ
ÊæàWÜQRíñÜ ÖæbcWæ C¨æ.

96

  BPÜê£ "PÜ' ¨ÜÈÉ Z®Ü ÊÜÓÜá¤Ë®ÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÊæàWÜÊÜ®Üá° ¸ÝOÝPÝÃÜ©í¨Ü ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. Z®Ü ±Ü¨Ý¥Üì¨ÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÊÜÞ|á
AÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÓܳÃÜ ±æÅàÃÜOæÀáí¨Ü Ÿí˜ÓÜƳqrÃÜáñܤÊæ. ÊÜáñÜᤠA¨ÜÄí¨ÝX ñÜÊÜá¾ Óݧ®Ü©í¨Ü ËÓݧ±Ü®æWæãÙÜáÛÊÜ©ÆÉ. EÐÜ¡ñæÀáí¨ÝX AÊÜâ
ñÜÊÜá¾ Ô§ÃÜÊÝ¨Ü ÓܧÙܨÜÈÉÁáà Bí¨æãàÆ®Ü ÊÜÞvÜáñܤÊæ. ñݱÜÊÜÞ®Ü Öæbc¨ÜÐÜár Z®Ü ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü Bí¨æãàÆ®Ü¨Ü ÊæàWÜ ÖæbcWæ CÃÜáÊܨÜá.
 "A' ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' CÊÜâ Jí¨æà ±Ü¨Ý¥Üì©í¨Ü ñÜ¿ÞÃÝXÃÜáÊÜ GÃÜvÜá ÊÜÓÜá¤WÜÚÊæ Gí¨Üá £ÚÁãà|. Aí¨ÜÃæ "A' ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' WÜÙÜ
ñݱÜÊÜÞ®ÜWÜÙÜáÓÜÊÜÞ®Ü˨ܪÃÜã ÓÜÖÜ "A' ¨ÜÈÉ¿á EÐÜ¡ñæ¿áá "Ÿ' ¨ÜÈÉ¿á EÐÜ¡ñæXíñÜ GÃÜvÜá ±Üoár CÃÜáÊܨÜá.

ÊÜÞw®æãàwÄ: 1. Jí¨æà BPÝÃÜ¨Ü GÃÜvÜá ("A' ÊÜáñÜᤠ"Ÿ') ÔràÆ¨Ü ±ÝñæÅWÜÙÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãÚÛÄ.

2. "A' ¨ÜÈÉ ÓÜÌƳ ¯àÃÜá ñÜáí¹Ä ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' ¨ÜÈÉ A¨ÜÃÜ GÃÜvÜá ±Üqr®ÜÐÜár ¯àÃÜá ñÜáí¹Ä. GÃÜvÜã ±ÝñæÅWÜÙÜÈÉ¿á ¯àÄ®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ
ÓÜÊÜá®ÝX¨æ GíŸá¨Ü®Üá° SbñܱÜwÔPæãÚÛ.

3. Jí¨Üá Ô³àÄào ©à±Ü ñæWæ¨ÜáPæãívÜá "A' ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' WÜÙÜÈÉ¿á ¯àÄ®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° 100C ©í¨Ü ÖæbcÔÄ.
  "Ÿ' ±ÝñæÅ¿áÈÉ¿á ¯àÄ®Ü ñݱÜÊÜÞ®Ü ÖæbcÓÜáÊÜ ÓÜÆáÊÝX ¯ÊÜáWæ A˜PÜ ÊæàÙæ ¸æàPÝÀáñÜá. Aí¨ÜÃæ ÓÜÊÜÞ®Ü ñݱÜÊÜÞ®Ü ÖæaÜcÙÜ¨Ü ÓÜÆáÊÝX
¯ÊÜáWæ "Ÿ' ±ÝñæÅWæ ÖæaÜác EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° PæãvܸæàPÝÀáñÜá. Aí¨ÜÃæ ‘A' ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' ¨ÜÈÉ¿á ¯àÄ®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ ÓÜÊÜá®ÝX¨ÜªÃÜãÓÜÖÜ "Ÿ'
¨ÜÈÉ¿á ¯àÄ®Ü EÐÜ¡ñæ¿áá "A' ¨ÜÈÉ¿á ¯àÄ®Ü EÐÜ¡ñæXíñÜ ÖæbcWæ CÃÜáÊܨÜá. ñݱÜÊÜÞ®Ü AÙæ¿ááÊÜ ÓÜÆáÊÝX ÓæÈÕ¿áÓ… (0C) ¶æÃæ®ÜÖæço (0F)
ÊÜáñÜᤠPæÈÌà®Ü (K) D ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜWÜÙÜ®Üá° E±ÜÁãàXÓÜáÊÜÃÜá. PæÈÌà®Ü D ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° ÍÝÔŒà¿á ±ÜÅÁãàWÜWÜÙÜÈÉ E±ÜÁãàXÓÜáÊÜÃÜá
ÊÜáñÜᤠCñÜÃÜ GÃÜvÜã ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜWÜÙÜ®Üá° ¨æç®Ü©í¨Ü ÊÜÂÊÜÖÝÃÜWÜÙÜÈÉ E±ÜÁãàXÓÜáñݤÃæ. D ÊÜáãÃÜÃÜÈÉ¿á ÓÜíŸí«ÜÊÜ®Üá° PæÙÜX®Ü ÓÜãñÜÅ©í¨Ü
ñæãàÄÓÜÆá ŸÃÜáñܤ¨æ.

(F-32) = C &&&&&&&& (1) ÊÜ|ì®æ 0F 0C K
9 5 ¯àÄ®Ü PÜá©¿ááÊÜ ¹í¨Üá
¯àÄ®Ü Öæ±Üâ³WÜoárÊÜ ¹í¨Üá 212 100 373
PæãàOæ¿á EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü
K = C + 273.15 &&&&&&&&&&& (2) ±ÝÃÜg¨Ü PÜá©¿ááÊÜ ¹í¨Üá 32 0 273
±ÝÃÜg¨Ü Öæ±Üâ³WÜoárÊÜ ¹í¨Üá 72 23 296
  Ÿ©¿á PæãàÐÜuPܨÜÈÉ PæÆÊæäí¨Üá ËÎÐÜu ñݱÜÊÜÞ®ÜWÜÙÜ®Üá°
ÓæÈÕAÓÜ, ¶æÃæ®ÜÖæço, PæÈÌ®Ü D ÊÜáãÃÜá ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜWÜÙÜÈÉ 356.7
PæãvÜÇÝX¨æ. AÊÜâ Êæáà騆 ÓÜãñÜŨÜíñæ CÊæ. A¨Ü®Üá° ñÝÙæ ÊÜÞw -&38.8
®æãàwÄ ÊÜáñÜᤠÄPܤ ÓܧÙÜWÜÙÜÈÉ ÁãàWÜÂÊÝ¨Ü ¸æÇæ ñÜáí¹Ä.

¹wst E¨ÝÖÜÃÜOæWÜÙÜá
E¨Ý. 1:
680F ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° ÓæÈÕAÓÜ ÊÜáñÜᤠPæÈÌ®Ü ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜWÜÙÜÈÉ GÐÜár CÃÜáÊܨÜá?
Pæãor ÓÜíWÜ£WÜÙÜá: ¶æÃæ®ÜÖæço¨ÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü = F = 68
ÓæÈÕAÓܨÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü = C = ? PæÈ̮ܨÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü = K = ?

ÓÜãñÜÅ (1) ÃÜíñæ, (F-32) = C
9 5

(68-32) = C
9 5

C = 5 x 36 = 200C, ÓÜãñÜÅ (2) ÃÜíñæ, K = C + 273.15
9

K = 20 + 273.15 = 293.15 K

ÓæÈÕAÓܨÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü = 200C ÊÜáñÜᤠPæÈ̮ܨÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü = 293.15 K.

E¨Ý. 2:
¿ÞÊÜ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ ÓæÈÕAÓÜ ÊÜáñÜᤠ¶æÃæ®ÜÖæço D GÃÜvÜã ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜWÜÙÜÈÉ ÓÜÊÜÞ®Ü CÃÜŸÖÜá¨Üá?
PæãvÜÇÝ¨Ü ÓÜíWÜ£WÜÙÜá: ÓæÈÕAÓܨÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü C C¨ÜªÃæ ÊÜáñÜᤠ¶æÃæ®ÜÖæço¨ÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü F C¨Üá AÐær C¨ÜªÃæ, Aí¨ÜÃæ F = C
ÓÜãñÜÅ (1) ÃÜíñæ

97

(F-32) = C
9 5

Aí¨ÜÃæ, (C-32) = C
9 5

(C-32) x 5 = C x 9
5C-160 = 9C
4c = -160

C = -400C = -400F ÓæÈÕAÓܨÜÈÉ¿á ÊÜáñÜᤠ¶æÃæ®ÜÖæço¨ÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü &400 CÃÜáÊÝWÜ ÓÜÊÜá®ÝXÃÜáÊÜÊÜâ.

ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ (Thermometer): ÊÜá®æ¿áÈÉ ¿ÞÄWݨÜÃÜã   ±ÜÅÁãàWÜ ÍÝÇæ¿áÈÉ E±ÜÁãàXÓÜÇÝWÜáÊÜ ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜÊÜâ
gÌÃÜ Ÿí¨ÝWÜ E±ÜÁãàWÜÊÝWÜáÊÜ ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜÊÜâ ¯ÊÜáWæ PæÙÜX®Ü BPÜê£ 14.4 A ¨ÜíñæÁá CÃÜáñܤ¨æ. B¨ÜÃæ A¨ÜÃÜ ñݱÜÊÜޱܮÜ
Wæ㣤ÃÜŸÖÜá¨Üá. B ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜPæR Êæç¨ÜÂQà¿á ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ AÙæ¿ááÊÜ PÜÒÊÜáñæ¿áá A˜PÜËÃÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜ ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü 400C
G®Üá°ÊÜÃÜá. C¨ÜÃÜ ÖæãÃÜñÝX C¯°ñÜÃÜ ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜWÜÙÜ®Üá° ©í¨Ü 1100C ¨Ü ®ÜvÜáË®Ü, A¥ÜÊÝ A¨ÜQRíñÜ PÜwÊæá A¥ÜÊÝ ÖæaÜác
¸æàÃæ ¸æàÃæ ÊÜޱܮæWÜÚWÝX E±ÜÁãàXÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. ±ÜÅ¥ÜÊÜá¨ÜÈÉ ñݱÜÊÜÞ®Ü AÙæ¿áÆá ŸÃÜáñܤ¨æ. Jí¨Üá ©®Ü¨Ü PÜwÊæá ÊÜáñÜᤠÖæaÜác
ÓÝ«ÝÃÜ| ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü PÝ¿áì¨Ü ŸWæY ÊÜÞ×£ ÊÜÞwPæãÙÜáÛÊÝ. ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ÊÜޱܮæWÝX Jí¨Üá ËÎÐÜu ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜÊÜ®Üá°
BPÜê£ 14.4 "A' ¨ÜÈÉ Jí¨Üá ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü bñÜÅ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. E±ÜÁãàXÓÜáñݤÃæ. A¨ÜPæR "ÖæaÜác&PÜwÊæá ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ'
A¨ÜÃÜÈÉ Jí¨Üá WÝi®Ü PÜwÊæá ÊÝÂÓÜ¨Ü ±æäÙÝÛ¨Ü ®ÜÚPæ C¨Ü᪠G®Üá°ÊÜÃÜá. D BPÜꣿá®Üá° 14.4 ‘vÜ’ ¨ÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ.
A¨ÜÃÜ Jí¨Üá ñÜá©¿á »ÝWÜÊÜâ E¹º¨Ü᪠CÃÜáñܤ¨æ. ®ÜÚPæ¿áÈÉ
D Êæã¨ÜÆá ±ÝÃÜg ñÜáíŸÇÝWÜᣤñÜá¤. B¨ÜÃæ, ±ÝÃÜgÊÜâ "A' "Ÿ' Êæç¨ÜÂQà¿á
ÖݯPÝÃÜPÜ ËÃÜáÊܨÜÄí¨Ü A¨ÜÃÜ Ÿ¨ÜÈWæ DWÜ AÇæãR ÖæãàÆ ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ
E±ÜÁãàXÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. ®ÜÚPæ¿á EÚ¨Ü »ÝWÜÊÜâ ¯ÊÝìñÜ˨Üáª
A¨ÜÃÜ C®æã°í¨Üá ñÜá©¿á®Üá° ÊÜááaÜcÇÝXÃÜáñܤ¨æ. ¿ÞÊÜ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü "PÜ' ñÝí£ÅPÜ "vÜ'
ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° AÙæ¿ááÊÜ©¨æÁãà B ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ÓÜí±ÜPÜìPæR ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ ÖæaÜácPÜwÊæá
ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü E¹º¨Ü »ÝWÜÊÜ®Üá° PæÆÊÜâ ÊæàÙæ¿áÊÜÃæWæ ñÜí¨æãvÜ®æ ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ
A¨ÜÃÜ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ñݱÜÊÜޮܨÜÐÜár BWÜáÊܨÜá.
ÖæaÝc¨Ü ñݱÜÊÜޮܩí¨ÝX AÇæãRÖæãàÆÊÜâ ±ÜÅÓÜÃÜ|ÊÝWÜáÊܨÜá
ÊÜáñÜᤠ®ÜÚPæ¿áÈÉ¿á A¨ÜÃÜ ±ÝñÜÚ ÖæaÜácÊܨÜá. AÇæãRàÖæãàƨÜ
±ÜÅÓÜÃÜ|¨Ü WÜá|«ÜÊÜáì E±ÜÁãàXÔ (C¨ÜÃÜ aÜaæì¿á®Üá°
D ±ÝsܨÜÈÉ ÊÜááí¨æ ÊÜÞvÜÇÝX¨æ.) A¨ÜÃÜ ®ÜÚPæ¿áÈÉ¿á
±ÝñÜÚ¿á ÊæáàÈí¨Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° £Ú¨ÜáPæãÙÜÛÆá ŸÃÜáñܤ¨æ.
ÊÜáñÜᤠB ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü ®ÜÚPæ¿á®Üá° b®Ý°íQñÜ
ÊÜÞvÜÇÝXÃÜáñܤ¨æ.
 BPÜê£ 14.4 "Ÿ' ÃÜÈÉ Êæç¨ÜÂQà¿á ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜÊÜ®Üá°
ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. JŸº ¯ÃæãàX ÊÜÂQ¤¿á ÍÜÄàÃÜ¨Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ 370C
CÃÜáñܤ¨æ. B¨ÜªÄí¨Ü Êæç¨ÜÂQà¿á ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ©í¨Ü ÓÜáÊÜÞÃÜá 370C
©í¨Ü 420C ¨Ü ÊÜÃæX®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° AÙæ¿áÆá ŸÃÜáñܤ¨æ. ÓÜ«ÜÂPæR
Êæç¨ÜÂQà¿á E±ÜÁãàWÜPÝRX D ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü ÖæãÃÜñÝX ñÝí£ÅPÜ
(Digital) ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜÊÜ®Üá° ŸÙÜÓÜÇÝWÜᣤ¨æ. D BPÜꣿá®Üá° 14.4
‘PÜ’¨ÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. C¨ÜÃÜÈÉ ñݱÜÊÜÞ®Ü AÙæ¿ááÊÜ ÓÜÆáÊÝX,
EÐÜ¡ñæÀáí¨Ü BWÜáÊÜ ¨ÜÅÊÜ¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿á®Üá° E±ÜÁãàXÓܨæ
Jí¨Üá ÓÜíÊæà¨ÜPÜ (Sensor) ÊÜ®Üá° E±ÜÁãàXÓÜÇÝWÜáÊܨÜá, A¨Üá
ÍÜÄàÃÜ©í¨Ü ÖæãÃÜŸÃÜáÊÜ EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ ÊæáàÈí¨Ü
ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° AÙæ¿ááñܤ¨æ.

14.4 ËË«Ü ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜWÜÙÜá

98

  EÐÜ¡ ÊÜáñÜᤠñÜí±Üâ ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ®Üá° Jí¨Üá C®æã°í¨ÜÃÜ ÓÜí±ÜPÜì¨ÜÈÉ CpÝrWÜ AÊÜâWÜÙÜÈÉ EÐÜ¡ñæ¿á ˯ÊÜá¿áÊÝWÜáÊܨÜá. EÐÜ¡ ÊÜÓÜᤠEÐÜ¡ñæ
PæãvÜáÊܨÜá ÊÜáñÜᤠñÜí±Üâ ÊÜÓÜᤠB EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° ÍæãàÑÔPæãÙÜáÛÊܨÜá. C¨ÜÄí¨ÝX EÐÜ¡ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ PÜwÊæá¿ÞWÜáÊܨÜá ÊÜáñÜá¤
ñÜí±Üâ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ ÖæaÜácÊܨÜá, Aí¨ÜÃæ EÐÜ¡ ÊÜÓÜá¤Ë®ÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ WÜ£g®Ü ÍÜQ¤¿áá PÜwÊæá¿ÞWÜáñܤ ÖæãàWÜáÊܨÜá ÊÜáñÜá¤
Jí¨Üá Ô§£ ×àWæ ŸÃÜáñܤ¨æ B ÊæàÙæ¿áÈÉ GÃÜvÜÃÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÓÜÃÝÓÜÄ WÜ£g®Ü ÍÜQ¤¿áá ÓÜÊÜÞ®ÜÊÝWÜáÊܨÜá, Aí¨ÜÃæ AÊÜâWÜÙÜ
ñݱÜÊÜÞ®ÜWÜÙÜã ÓÜÖÜ ÓÜÊÜá®ÝWÜáÊÜÊÜâ.

ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ (Specific Heat):
±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ¿áá ÊÜáãÆÊÜÞ®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ¿á ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° Jí¨Üá AíÍÜ©í¨Ü ÖæbcÓÜáÊÜ ÓÜÆáÊÝX ¸æàPÝWÜáÊÜ
EÐÜ¡ñæ¿ÞXÃÜáñܤ¨æ. C¨Ü®Üá° ‘c’ D b®æØÀáí¨Ü ñæãàÄÓÜáñݤÃæ. C¨ÜÃÜ SI ±Ü¨Ü§£¿áÈÉ¿á ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜÊÜâ J/(kg 0C) ÊÜáñÜᤠCGS ¨ÜÈÉ¿á
ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜÊÜâ cal/(gm 0C) ×àWæ C¨æ. ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ c ÊÜáñÜᤠ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ m CÃÜáÊÜ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° Ti ©í¨Ü Tf ¨Ü ÊÜÃæWæ
ÖæbcÓÜáÊÜ©¨ÜªÃæ A¨ÜPæR Q ¨ÜÐÜár ÍÜQ¤ PæãvܸæàPÝWÜáÊܨÜá. C¨Üá ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ, ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ ÊÜáñÜᤠñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ÖæaÜcÙÜ¨Ü ÊæáàÇæ
AÊÜÆí¹ÔÃÜáñܤ¨æ. C¨Ü®Üá° ®ÝÊÜâ PæÙÜX®Ü ÓÜãñÜŨÜíñæ ŸÃæ¿áŸÖÜá¨ÝX¨æ.

Q = m x c x (Tf – Ti) ……(3) ±Ü¨Ý¥Üì ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ ±Ü¨Ý¥Üì ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ

¸æàÃæ ¸æàÃæ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ¿áá AÆáÂË᯿áí Cal /(gm0C) Pܹº| Cal /(gm0C)
¸æàÃæ ¸æàÃæ CÃÜáñܤ¨æ. ÊÜááí©®Ü AÇæãRàÖæãàÆ ñÝÊÜáÅ
C¿áñ椿áÈÉ D ŸWæY ®ÝÊÜâ A˜PÜÊÝX 0.21 ±ÝÃÜg 0.11
£Ú¨ÜáPæãÙÜáÛÊÜÊÜĨæªàÊæ. PæÙÜX®Ü PæãàÐÜuPܨÜÈÉ ŸíWÝÃÜ 0.58 ¯àÃÜá 0.09
PæÆÊæäí¨Üá ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæWÜÙÜ®Üá° ÖæçvæãÅàg®Ü 0.03 0.03
PæãvÜÇÝX¨æ. 3.42 1.0

PæÆÄ ÊÜÞ±ÜPÜ (Calorimeter) : PæÆÄ ÊÜÞ±ÜPܨÜÈÉ Jí¨Üá Ô§ÃÜ ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ¯àÃÜ®Üá° CvÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ñݱÜÊÜÞ®Ü AÙæ¿ááÊÜ ÓÜÆáÊÝX ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜÊÜ®Üá° Aí¨ÜÃæ ¯àÄ®Ü ÊÜáñÜᤠJÙÜX®Ü ±ÝñæÅ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü ÓÜÊÜá®ÝXÃÜáñܤ¨æ.
E±ÜÁãàXÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ GíŸáÊܨܮÜá° ®ÝÊÜâ PÜívÜáPæãíw¨æªàÊæ. A¨ÜÃÜÈÉ Jí¨Üá EÐÜ¡ ÊÜÓÜá¤ÊÜ®Üá° ÖÝQ¨ÝWÜ B ÊÜÓÜá¤, ¯àÃÜá
ÊÜÓÜá¤Ë®ÜÈÉ¿á EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° AÙæ¿ááÊÜ ÓÜÆáÊÝX ÊÜáñÜᤠJÙÜX®Ü ±ÝñæÅ CÊÜâWÜÙÜÈÉ EÐÜ¡ñæ¿á ˯ÊÜá¿á BWÜáÊܨÜá
PæÆÄÊÜÞ±ÜPÜÊÜ®Üá° E±ÜÁãàXÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. D E±ÜPÜÃÜ|¨Ü ÊÜáñÜᤠB¨ÜªÄí¨Ü AÊÜâWÜÙÜ ñݱÜÊÜÞ®Ü ÓÜÊÜÞ®ÜÊÝWÜáÊܨÜá.
ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü Jí¨Üá ÃÝÓÝ¿á¯PÜ A¥ÜÊÝ »è£PÜ ±ÜÅQÅÁá¿áÈÉ PæÆÄÊÜÞ±ÜPܨÜÈÉ¿á JÙÜX®Ü ±ÝñæÅ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜÈÉ¿á ±Ü¨Ý¥Üì
ÖæãÃܹàÙÜáÊÜ A¥ÜÊÝ ÍæãàÑÓÜƳvÜáÊÜ EÐÜ¡ñæ¿á ÊÜޱܮæ¿á®Üá° CÊÜâ ÓÜáñÜ¤È®Ü CñÜÃÜ GÆÉ ÊÜÓÜá¤WÜÚí¨Ü ÊÜáñÜᤠÊÝñÝÊÜÃÜ|©í¨Ü
®ÝÊÜâ ÊÜÞvÜŸÖÜá¨ÝX¨æ. BPÜê£ 14.5 ÃÜÈÉ Jí¨Üá PæÆÄ ÊÜÞ±ÜPÜÊÜ®Üá° LÑ¡PÜÊÝX Aȱܤ CvÜÇÝXÃÜáÊܨÜÄí¨Ü EÐÜ¡ ÊÜÓÜá¤ÊÜâ Pæãor Joár
ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. C¨ÜÃÜÈÉ Jí¨Üá «ÜÊÜÞìÓܶÝÉÓÜR¨ÜíñæÁá JÙÜWæ EÐÜ¡ñæ ÊÜáñÜᤠ¯àÃÜá ÊÜáñÜᤠPæÆÄÊÜÞ±ÜPÜÊÜâ WÜÅÖÜ| ÊÜÞw¨Ü Joár
ÊÜáñÜᤠÖæãÃÜWæ ×àWæ GÃÜvÜá ±ÝñæÅWÜÙÜá CÃÜáñܤÊæ. C¨ÜÄí¨Ü JÙÜX®Ü EÐÜ¡ñæ CÊÜâ ÓÜÊÜá®ÝXÃÜáñܤÊæ.
±ÝñæÅ¿áÈÉor ÊÜÓÜá¤Ë®Ü EÐÜ¡ñæ¿áá JÙÜX¯í¨Ü ÖæãÃÜWæ ŸÃÜáÊÜ©ÆÉ   C¨ÜÃÜíñæÁá ®ÝÊÜâ PæÆÄ ÊÜÞ±ÜPܨÜÈÉ EÐÜ¡ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü Ÿ¨ÜÈWæ
ÊÜáñÜᤠEÐÜ¡ñæ¿áá ÖæãÃÜX¯í¨Ü JÙÜWæ ÓÜÖÜ ŸÃÜáÊÜ©ÆÉ. Aí¨ÜÃæ ñÜí±Üâ ÊÜÓÜá¤ÊÜ®Üá° ÖÝQ¨ÝWÜ, B ÊÜÓÜᤠ¯àįí¨Ü EÐÜ¡ñæ¿á®Üá°
JÙÜX®Ü ±ÝñæÅ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜÈÉ¿á ÊÜÓÜᤠCÊÜâ ÓÜáñܤ ÊÜááñÜ¤È®Ü WÜÅ×ÓÜáÊܨÜá ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ ñݱÜÊÜÞ®Ü ÖæaÜácÊܨÜá ¯àÄ®ÜÈÉ¿á
ÊÝñÝÊÜÃÜ|©í¨Ü LÑuPÜ ¨ÜêÑuÀáí¨Ü Aȱܤ ËÃÜáñܤÊæ. D ±ÝñæÅWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠPæÆÄÊÜÞ±ÜPܨÜÈÉ¿á EÐÜ¡ñæ¿áá PÜwÊæá¿ÞWÜáÊܨÜá ÊÜáñÜá¤
ñÝÊÜáŨÜ᪠CÃÜáñܤÊæ. C¨ÜÃÜÈÉ ñݱÜÊÜÞ®Ü AÙæ¿ááÊÜ ÓÜÆáÊÝX AÊÜâWÜÙÜ ñݱÜÊÜÞ®Ü PÜwÊæá¿ÞWÜáÊܨÜá.
Jí¨Üá ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ ÊÜáñÜᤠ¨ÜÅÊÜÊÜ®Üá° AÆáWÝwÓÜáÊÜ ÓÜÆáÊÝX   PæÆÄ ÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü JÙÜX®Ü ±ÝñæÅ¿á ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ mc ÊÜáñÜá¤
Jí¨Üá ®ÜÚPæ CÃÜáñܤ¨æ. ñݱÜÊÜÞ®Ü T1 CÊæ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜÈÉ ñÜáíŸÇÝ¨Ü ¯àÄ®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ
mw C¨æ. ¯àÄ®Ü ñݱÜÊÜÞ®Ü PæÆÄÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü ñݱÜÊÜޮܨÜÐÜár
ÓÜÌƳ ÁãàbÔÄ. Aí¨ÜÃæ T1 CÃÜáÊܨÜá. A¨ÜÃÜÈÉ ®ÝÊÜâ m0 ¨ÜÅÊÜÃÝÎ ÊÜáñÜᤠT0
ñݱÜÊÜÞ®ÜËÃÜáÊÜ ÊÜÓÜá¤ÊÜ®Üá° ÖÝQ¨æÊÜâ. T0 C¨Üá T1 QRíñÜ A˜PÜ˨檆
B ÊÜÓÜá¤ÊÜâ EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° ¯àÄWæ ÊÜáñÜᤠPæÆÄ ÊÜÞ±ÜPÜPæR PæãvÜáÊܨÜá
ÊÜáñÜᤠ¸æàWÜ®æ ÊÜáãÃÜÃÜ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ ÓÜÊÜÞ®ÜÊÝWÜáÊܨÜá.

1. gÌÃÜ Ÿí¨ÝWÜ ¯ÊÜá¾ ñÝÀá ¯ÊÜá¾ ÖÜOæ¿á ÊæáàÇæ ñÜí±Üâ ¯àÄ®Ü
±Üqr¿á®Üá° CvÜáñݤÙæ HPæ?

2. PæÆÄÊÜÞ±ÜPÜÊÜ®Üá° ñÝÊÜáÅ©í¨Ü HPæ ñÜ¿ÞÄÓÜáñݤÃæ?

99

EÐÜ¡ñÝÃæãà«ÜPÜ ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ D Aí£ÊÜá ñݱÜÊÜÞ®ÜPæR ®ÝÊÜâ TF G®Üá°ÊÝ. ÊÜÓÜá¤ÊÜâ Pæãor Joár
ÊÜááaÜcÙÜ EÐÜ¡ñæ (Q0) C¨Üá ¯àįí¨Ü WÜÅ×st EÐÜ¡ñæ (Qw) ÊÜáñÜᤠPæÆÄ
PÜÆPÜáÊÜ PÜwx ÊÜÞ±ÜPÜÊÜâ WÜÅ×st EÐÜ¡ñæ (Qc) CÊÜâWÜÙÜ ¸æàÄài®ÜÐÜár CÃÜáÊܨÜá.
JÙÜX®Ü ±ÝñæÅ D ÓÜËáàPÜÃÜ|ÊÜ®Üá° ®ÝÊÜâ PæÙÜX®Üíñæ ŸÃæ¿áŸÖÜá¨Üá.
EÐÜ¡ñÝÃæãà«ÜPÜ
ÖÜÊæ¿á ±æäÙÜáÛ AíaÜá Q0 = Qw + Qc ……..(4)
»ÝWÜ
ÖæãÃÜX®Ü ±ÝñæÅ ÊæáàÇæ PÜívÜíñæ, Q0 ÊÜáñÜᤠQw ÊÜáñÜᤠQc CÊÜâ ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ,
ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ, Aí¨ÜÃæ ∆T (væÇÝrq) ÊÜáñÜá¤
±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ CÊÜâWÜÙÜ ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹ÔÃÜáñܤ¨æ.
PæÆÄÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü, ¯àÄ®Ü ÊÜáñÜᤠ¹Ô ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü
ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ PÜÅÊÜáÊÝX Cc, Cw, ÊÜáñÜᤠC0, C¨ÜªÃæ, ÓÜãñÜÅ (3)
E±ÜÁãàXÔ,

14.5 PæÆÄ ÊÜÞ±ÜPÜ

Q0 = m0 x ∆T0 x C0,    ∆T0 = T0 – Tf

Qw = mw x ∆Tw x Cw,  ∆Tw = Tf – Ti

Qc = mc x ∆Tc x Cc,    ∆Tc = Tf – Ti = ∆Tw

ÓÜãñÜÅ (4) ÃÜíñæ m0 x ∆T0 x C0 = mw x ∆Tw x Cw + mc x ∆Tc x Cc ………(5)

GÆÉ ñݱÜÊÜÞ®ÜWÜÙÜ ÊÜáñÜᤠ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎWÜÙÜ ÊÜޱܮæ¿á®Üá° ®ÝÊÜâ ÊÜÞvÜŸÖÜá¨Üá. A¨ÜÃÜíñæ ¯àÄ®Ü ÊÜáñÜᤠPæÆÄ ÊÜÞ±ÜPܨÜ, Aí¨ÜÃæ ñÝÊÜáŨÜ
ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæWæ㣤¨ÜªÃæ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° ®ÝÊÜâ ÓÜãñÜÅ (5) ®Üá° E±ÜÁãàXÔ ñæWæ¿áŸÖÜá¨ÝX¨æ. D ŸWæY A˜PÜÊÝX
ÊÜááí©®Ü C¿áñ椿áÈÉ A»ÝÂÓÜÊÜÞvÜáÊÜÊÜĨæªàÊæ.

¹wst E¨ÝÖÜÃÜOæ
E¨Ý. 1:
PæÆÄ ÊÜÞ±ÜPÜ, A¨ÜÃÜÈÉ¿á ¯àÃÜá ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜÈÉ ÖÝPÜÇÝ¨Ü ñÝÊÜáÅ¨Ü EÐÜ¡ÊÜÓÜᤠCÊæÆÉÊÜâWÜÙÜ ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎWÜÙÜá ÓÜÊÜá®ÝXÊæ Gí¨Üá £ÚÀáÄ.
EÐÜ¡ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ 600C ÊÜáñÜᤠ¯àÄ®Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ 300C C¨æ. ñÝÊÜáÅ¨Ü ÊÜáñÜᤠ¯àÄ®Ü ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ PÜÅÊÜáÊÝX 0.09 cal / (gm
0C) ÊÜáñÜᤠ1 cal/(gm 0C) C¨æ.
¯àÄ®Ü Aí£ÊÜá ñݱÜÊÜÞ®Ü ÊæÑrÃÜáÊܨÜá?
Pæãor ÓÜíWÜ£WÜÙÜá:

m0 = mw = mc = m, Ti = 300C, T0 = 600C, Tf = ?

ÓÜãñÜÅ (4) ÃÜ ±ÜÅPÝÃÜ, m x (60 – Tf) x 0.09

= m x (Tf – 30) x 1 + m x (Tf – 30) x 0.09
∴ (60 – Tf) x 0.09 = (Tf – 30) x 1.09
60 x 0.09 + 30 x 1.09 = (1.09 + 0.09) Tf
Tf = 32.290C

¯àÄ®Ü Aí£ÊÜá ñݱÜÊÜÞ®Ü 32.290C CÃÜáñܤ¨æ.

EÐÜ¡ñæ¿á ±ÜÄOÝÊÜá (Effects of Heat):
®ÝÊÜâ ×í©®Ü C¿áñæ¤WÜÙÜÈÉ EÐÜ¡ñæ¿á ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ÊæáàÇæ BWÜáÊÜ ±ÜÄOÝÊÜáÊÜ®Üá° A»ÝÂÓÜ ÊÜÞw¨æªàÊæ. 1. BPÜáíaÜ®Ü/±ÜÅÓÜÃÜOæ
2. AÊÜÓݧíñÜÃÜOæ. D ±ÝsܨÜÈÉ ®ÝÊÜâ ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿á ŸWæY A˜PÜ ÊÜÞ×£¿á®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãÙÜáÛÊÜÊÜĨæªàÊæ. AÊÜÓݧíñÜÃÜOæ¿á ŸWæY ¯àÊÜâ ÊÜááí©®Ü
C¿áñ椿áÈÉ A˜PÜ ÊÜÞ×£ ñæWæ¨ÜáPæãÙÜáÛÊÜÊÜÄ©ªàÄ.

±ÜÅÓÜÃÜOæ (Expansion): ¿ÞÊÜâ¨æà ÊÜÓÜá¤ËWæ EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° PæãpÝrWÜ A¨ÜÃÜ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ ÖæaÝcWÜáÊܨÜá A¨ÜÃÜíñæ A¨ÜÃÜ ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿ÞWÜáÊܨÜá.
BWÜáÊÜ ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿áá A¨ÜÃÜ ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ÖæaÜcÙÜ¨Ü ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹ÔÃÜáÊܨÜá. EÐÜ¡ñæÀáí¨ÝX Z®Ü, ¨ÜÅÊÜ ÊÜáñÜᤠÊÝ¿áá ×àWæ GÆÉ
±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿ÞWÜáñܤ¨æ.

100

Z®Ü ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜOæ (Expansion of Solids) ¸æàÃæ ¸æàÃæ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜÊÜâ ¸æàÃæ ¸æàÃæ CÃÜáñܤ¨æ.
Êæáà騆 ÓÜãñÜÅ©í¨Ü PÜívÜáŸÃÜáÊܨæà®æí¨ÜÃæ, GÃÜvÜá ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ
HPÜÃæàUà¿á ±ÜÅÓÜÃÜOæ (Linear Expansion): Z®Ü ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ÓÜÊÜÞ®Ü E¨ÜªÙÜñæWÜÙÜ ÍÜÇÝPæWÜÙÜ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° ÓÜÊÜÞ®Ü
HPÜÃæà Uà¿á ±ÜÅÓÜÃÜOæ Gí¨ÜÃæ ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á ÖæaÜcÙÜ©í¨ÝX ±ÜÄÊÜÞ|©í¨Ü ÖæbcÔ¨ÝX (Aí¨ÜÃæ ∆T ÓÜÊÜÞ®Ü Ë¨ÝªWÜ) ¿ÞÊÜ
ñÜí£ A¥ÜÊÝ ÍÜÇÝPæ¿á ÃÜã±Ü¨ÜÈÉ¿á Z®Ü±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ ÖæaÜác CÃÜáÊܨæãà B ±Ü¨Ý¥ÜìÊÜâ ÖæaÜác
E¨ÜªÙÜñæ¿áÈÉ BWÜáÊÜ ÖæaÜcÙÜ. ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿ÞWÜáÊܨÜá ÊÜáñÜᤠB ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ÍÜÇÝPæ¿á E¨ÜªÙÜñæ
 Jí¨Üá 1 E¨ÜªÙÜñæ¿á ÍÜÇÝPæ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü T1 ©í¨Ü ÖæaÝcWÜáÊܨÜá.
T2 ¨Ü ÊÜÃæWæ ÖæbcÔ¨ÝWÜ A¨ÜÃÜ E¨ÜªÙÜñæ¿áá 2 BWÜáÊܨÜá.   Êæáà騆 ÓÜãñÜÅ©í¨Ü ®ÝÊÜ⠱ܨݥÜì¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜÊÜ®Üá°
ÍÜÇÝPæ¿á E¨ÜªÙÜñæ¿á ÖæaÜcÙÜÊÜâ ÍÜÇÝPæ¿á ÊÜáãÆ E¨ÜªÙÜñæ ÊÜáñÜᤠPæÙÜX®Üíñæ ŸÃæ¿áŸÖÜá¨Üá.
ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ ÊÜÞw¨Ü ÖæaÜcÙÜ (∆T = T2 – T1) ¨Ü A®Üá±ÝñܨÜÈÉ
CÃÜáñܤ¨æ. Aí¨ÜÃæ E¨ÜªÙÜñæ¿áÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿áá PæÙÜX®Üíñæ λ (2 – 1) / (1 ∆T) …………………(8)
ŸÃæ¿áŸÖÜá¨Üá.
  E¨ÜªÙÜñæ¿áÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ a ÊÜáãÆ E¨ÜªÙÜñæ x Aí¨ÜÃæ ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜÊÜâ ÊÜáãÆÊÜÞ®Ü E¨ÜªÙÜñæ¿á ÍÜÇÝPæ¿á
ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° ÊÜáãÆÊÜޮܩí¨Ü ÖæbcÔ¨ÝWÜ A¨ÜÃÜ
E¨ÜªÙÜñæ¿áÈÉ BWÜáÊÜ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ ñæãàÄÓÜáñܤ¨æ. ÊæáàÈ®Ü
∴ 2 – 1 a 1 x ∆T ÓÜãñÜÅ©í¨Ü PÜívÜŸÃÜáÊܨæà®æí¨ÜÃæ, ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ¨Ü ÊÜáãÆÊÜÞ®Ü
ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ÊÜáãÆÊÜÞ®Ü¨Ü ÊÜÂÓܤ, Aí¨ÜÃæ 1/0C CÃÜáñܤ¨æ.
∴ 2 – 1 = λ x 1 x ∆T ………………(6) PæÙÜX®Ü PæãàÐÜuPܨÜÈÉ PæÆÊæäí¨Üá ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜWÜÙÜ®Üá°
PæãvÜÇÝX¨æ.
∴2 = 1 (1 + λ ∆T) …………………(7)

CÈÉ λ (ÇÝÂÊÜávÝ) C¨Üá Ô§ÃÝíPÜ˨Ü᪠A¨ÜPæR ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü
HPÜÃæàUà¿á ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ G®Üá°ÊÜÃÜá.

Z®Ü±Ü¨Ý¥Üì HPÜÃæàUà¿á ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ ¨ÜÅÊÜ ±Ü¨Ý¥Üì Z¯à¿á ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ ÊÝ¿áá ±Ü¨Ý¥Üì ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ

ñÝÊÜáÅ x 10-6 (1/0C) x 10-3 (1/0C) ÖæçvæãÅàg®… x 10-3 (1/0C)
AÆáÂË᯿áí ×È¿áí 3.66
Pܹº| 17 AÇæãRàÖæãàÆ 1.0 ®æçpæãÅàg®…
¸æÚÛ 23.1 ¯àÃÜá 0.2 ÓÜÆ#ÃÜ væç BPæÕ„v… 3.66
11.5 ±ÝÃÜg 0.2
18 PæãÉàÃæãà¶ÜÝÊÜáì 1.3 3.67

3.90

14.6 PæÆÊæäí¨Üá ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜWÜÙÜá

¹wst E¨ÝÖÜÃÜOæWÜÙÜá

E¨Ý: A«Üì ËáàoÃÜ E¨ÜªÙÜñæ¿á ÔràÆ¨Ü ÍÜÇÝPæ¿á ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ 600C ©í¨Ü ÖæbcÔ¨ÝWÜ A¨ÜÃÜ E¨ÜªÙÜñæ¿áÈÉ GÐÜár ÖæaÜcÙÜÊÝWÜáÊܨÜá?
ÔràÆ¨Ü HPÜÃæàUà¿á ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ = 0.000013 (1/0C) C¨æ.
PæãvÜÇÝ¨Ü ÓÜíWÜ£WÜÙÜá: ÍÜÇÝPæ¿á ÊÜáãÆ E¨ÜªÙÜñæ = 0.5 m
ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á ÖæaÜcÙÜ = 600C E¨ÜªÙÜñæ¿áÈÉ¿á ÖæaÜcÙÜ = ∆ = ?
ÓÜãñÜÅ (6) E±ÜÁãàXÔ ∆ = λ x 1 x ∆T = 0.000013 x 0.5 x 60 = 0.00039 m
E¨ÜªÙÜñæ¿áÈÉ¿á ÖæaÜcÙÜ = 0.039 cm.

Z®Ü¨Ü ±ÜÅñÜÈà¿á ±ÜÅÓÜÃÜOæ (Planar Expansion of Solids):
Z®Ü¨Ü HPÜÃæàUà¿á ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿áíñæÁáà Z®Ü¨Ü ñÜWÜw®Ü ñݱÜÊÜÞ®Ü ÖæbcÔ¨ÝWÜ A¨ÜÃÜ PæÒàñÜŶÜÆ ÖæaÝcWÜáÊܨÜá. C¨ÜPæR Z®Ü¨Ü ±ÜÅñÜÈà¿á
±ÜÅÓÜÃÜOæ G®Üá°ÊÜÃÜá. A¨Ü®Üá° PæÙÜX®Ü ÓÜãñÜÅ©í¨Ü ¯¨æìàÎÓÜÇÝWÜáÊܨÜá.

A2 = A1 (1 + σ∆T) ……………..(9)

CÈÉ ∆T C¨Üá ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿ÞX¨Ü᪠A1 ÊÜáñÜᤠA2 CÊÜâ ñÜvÜX®Ü BÃÜí»Ü¨Ü ÊÜáñÜᤠAí£ÊÜá PæÒàñÜŶÜÆWÜÚÊæ. σ (ÔWݾ) C¨Üá
±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ©Ì[ÝñÜ A¥ÜÊÝ ±ÜÅñÜÈà¿á ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ˨æ.

Z®Ü¨Ü Z¯à¿á ±ÜÅÓÜÃÜOæ (Volumetric Expansion of Solids):
ñÜWÜw®ÜíñæÁáà Z®Ü¨Ü £ÅË᣿á ñÜáíwWæ EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° PæãvÜÇÝX A¨ÜÃÜ GÆÉ Ÿ©Àáí¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿ÞWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ BPÝÃÜÊÜÞ®ÜÊÜâ
ÖæaÜácñܤ¨æ. C¨ÜPæR Z®Ü¨Ü Z¯à¿á ±ÜÅÓÜÃÜOæ G®Üá°ÊÜÃÜá. D ÖæaÜcÙÜ¨Ü ÓÜãñÜÅÊÜ®Üá° PæÙÜX®Üíñæ ŸÃæ¿áŸÖÜá¨Üá.
V2 = V1 (1 + β∆T) ……………..(10) CÈÉ ∆T C¨Üá ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ C¨Ü᪠V2 ÊÜáñÜᤠV1 CÊÜâ Z®Ü¨Ü Aí£ÊÜá ÊÜáñÜá¤
BÃÜí»Ü¨Ü BPÝÃÜÊÜÞ®ÜWÜÚÊæ ÊÜáñÜᤠβ (¹àpÝ) C¨Üá ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü Z¯à¿á ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ˨æ.

101

¯ÊÜáWæ Wæ㣤¨æÁá?

¯àÊÜâ ÃæàÇæÌ¿á ÖÜÚ¿á®Üá° ®æãàw©ªàÃÝ?
AÊÜâ ASívÜ E¨ÜªÊÝXÃÜáÊÜ©ÆÉ. PæÆÊæäí¨Üá ËÎÐÜu AíñÜÃÜ¨Ü ®ÜíñÜÃÜ
A¨ÜÃÜÈÉ ÓÜÌƳ ÓܧÙÝÊÜPÝÍÜ CqrÃÜáñݤÃæ. Aí¨ÜÃæ ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á
Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿áíñæ AÊÜâWÜÙÜ E¨ÜªWÜÙÜá PÜwÊæá A¥ÜÊÝ ÖæaÜác BWÜáÊÜ
ÓÜÆáÊÝX ÓÝ«ÜÂñæ CÃÜáñܤ¨æ. D ÓܧÙÝÊÜPÝÍÜ ËvÜ©¨ÜªÃæ EÐÜ¡ñæÀáí¨Ü
±ÜÅÓÜÃÜOæ¿Þ¨Ü ÖÜÚWÜÙÜá væãíPÝWÜáÊÜÊÜâ ÊÜáñÜᤠA±Ü[ÝñÜÊÝWÜáÊÜ
ÓÜí»ÜÊÜ EípÝWÜáÊܨÜá.

ÃæàÇæÌ¿á ÖÜÚ¿áíñæÁáà, ±ÜÅÓÜÃÜOæÀáí¨ÝX ¸æàÔWæ¿áÈÉ ÓæàñÜáÊæWÜÙÜ
E¨ÜªÙÜñæ PÜãvÝ ÖæaÝcWÜáÊÜ ÓÝ«ÜÂñæ CÃÜáñܤ¨æ. væ®Ý¾PÜì¨ÜÈÉ¿á 18 QËáà E¨Üª¨Ü The great belt bridge ¨Ü E¨ÜªÙÜñæ¿áá ¸æàÔWæ¿áÈÉ
4.7 Ëáà ¨ÜÐÜár ÖæaÜácÊܨÜá. B¨ÜªÄí¨Ü ÓæàñÜáÊæ¿á ÃÜaÜ®æ¿áÈÉ¿áã ÓÜÖÜ D ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿á®Üá° ÓÜÊÜÞÁãàiÔPæãÙÜáÛÊÜíñæ BÁãàg®æ
ÊÜÞwÃÜáñݤÃæ.

¨ÜÅÊÜ¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜOæ (Expansion of Liquids): ÓÜĨÝvÜÇÝÃÜ¨Ü ÊÝ¿ááË®ÜÈÉ¿á ÓÜĨÝvÜáÊÜ ŸáaÜá
¨ÜÅÊÜPæR ¯ÎcñÜ BPÝÃÜËÃÜáÊÜ©ÆÉ B¨ÜÃæ AÊÜâWÜÚWæ ¯ÎcñÜ BPÝÃÜÊÜÞ®Ü ŸãaÜá ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ
ÊÜÞñÜÅ CÃÜáñܤ¨æ. B¨ÜªÄí¨Ü ®ÝÊÜâ ¨ÜÅÊÜ¨Ü Z¯à¿á ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜÊÜ®Üá°
Êæáà騆 ÓÜãñÜŨÜíñæ ŸÃæ¿ááñæ¤àÊæ. aÜÆ®æ

V2 = V1 (1 + β∆T) ……………..(11) Ÿ®ÜìÃÜ

CÈÉ ∆T C¨Üá ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿ÞX¨Ü᪠V2 ÊÜáñÜá¤
V1 CÊÜâ ¨ÜÅÊÜ¨Ü Aí£ÊÜá ÊÜáñÜᤠBÃÜí»Ü¨Ü BPÝÃÜÊÜÞ®ÜWÜÚÊæ ÊÜáñÜá¤
β C¨Üá ¨ÜÅÊÜ¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ˨æ.

ÓÜÌƳ ÁãàbÔÄ: 14.7 ÊÝ¿áá訆 Êæáà騆 EÐÜ¡ñæ¿á ±ÜÄOÝÊÜá

¨ÜÅÊÜ¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿á ¨æç®Üí©®Ü iàÊܮܨÜÈÉ BWÜáÊÜ ¿ÞÊÜ 1. «ÝyÜÂì = ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ/BPÝÃÜÊÜÞ®Ü D ÓÜãñÜÅPæR
E±ÜÁãàWÜ ¯ÊÜáWæ Wæ㣤¨æ? A®ÜáÓÝÃÜÊÝX Ÿí˜Óܤ ¸ÝoÈ¿áÈÉ¿á ÊÝ¿ááË®Ü
  ¯àÄ®Ü Êæáà騆 EÐÜ¡ñæ¿á ±ÜÄOÝÊÜáÊÜâ CñÜÃÜ ¨ÜÅÊÜWÜÙÜ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° ÖæbcÔ¨ÝWÜ A¨ÜÃÜ «ÝyÜÂì¨Ü ÊæáàÇæ ¿ÞÊÜ
Êæáà騆 ±ÜÄOÝÊÜáQRíñÜ ÓÜÌƳ ¼®Ü°ÊÝXÃÜáñܤ¨æ. C¨ÜPæRÁáà ¯àÄ®Ü ±ÜÄOÝÊÜáÊÝWÜáÊܨÜá?
AÓÜíWÜñÜ BaÜÃÜOæ G®Üá°ñݤÃæ. D ŸWæY ®ÝÊÜâ ÊÜááí©®Ü C¿áñæ¤WÜÙÜÈÉ
PÜÈ¿ááÊÜÊÜĨæªàÊæ. 2. ¸ÝoÈ¿áá Ÿí˜ÓܤËÃÜ©¨ÜªÃæ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜÈÉ Jí¨Üá
ÓÜĨÝvÜáÊÜ ŸãaÜ®Üá° PÜãwÅÔ¨ÝWÜ ÊÝ¿áá訆 «ÝyÜÂì¨Ü
ÊÝ¿áá訆 ±ÜÅÓÜÃÜOæ (Expanison of Gases): ÊæáàÇæ H®Üá ±ÜÄÊÜÞ|ÊÝWÜáÊܨÜá?
ÊÝ¿ááËWæ ¯ÎcñÜ BPÝÃÜÊÜÞ®ÜÊÜä CÃÜáÊÜ©ÆÉ. ÊÝ¿ááËWæ
EÐÜ¡ñæ PæãvÜÇÝX A¨ÜÃÜ ±ÜÅÓÜÃÜOæ BWÜáÊܨÜá, B¨ÜÃæ ÊÝ¿ááÊÜ®Üá° B¨ÜªÄí¨Ü JñܤvÜ Ô§ÃÜÊÝXoár ÊÝ¿áá訆 ±ÜÅÓÜÃÜOæ¿á®Üá°
Jí¨Üá ¯ÎcñÜ BPÝÃÜ¨Ü ¸ÝoÈ¿áÈÉ Ÿí˜Óܤ ÊÜÞw¨ÝWÜ A¨ÜÃÜ AÙæ¿áÇÝWÜáÊܨÜá. CíñÜÖÜ ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜPæR Ô§ÃÜ JñܤvÜ
BPÝÃÜÊÜÞ®ÜÊÜâ ÖæaÝcWÜáÊÜ©ÆÉ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ JñܤvÜ ÖæaÝcWÜáÊܨÜá. ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ G®Üá°ÊÜÃÜá. A¨Ü®Üá° PæÙÜX®Ü ÓÜãñÜÅ©í¨Ü
C¨Ü®Üá° BPÜê£ 14.7 ÃÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. BPÜê£ 14.7 ®æãàw PæÙÜX®Ü ŸÃæ¿áÇÝWÜáÊܨÜá.
±ÜÅÍæ°WÜÚWæ EñܤÃÜ ÖÜávÜáQÄ.
V2 = V1 (1 + β∆T) ……………..(12)

CÈÉ ∆T C¨Üá ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿ÞX¨Ü᪠V2
ÊÜáñÜᤠV1 CÊÜâ ÊÝ¿áá訆 ÓÜÊÜÞ®Ü JñܤvܨÜÈÉ Aí£ÊÜá ÊÜáñÜá¤
BÃÜí»Ü¨Ü BPÝÃÜÊÜÞ®ÜWÜÚÊæ ÊÜáñÜᤠβ C¨Üá ÊÝ¿ááË®Ü Ô§ÃÜ JñܤvÜ
±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ˨æ.

102

ÓÜÌƳ ÁãàbÔÄ: ÊÝ¿ááËWæ EÐÜ¡ñæ PæãvÜÇÝX A¨ÜÃÜ «ÝyÜÂì PÜwÊæá¿ÞWÜáÊܨÜá. C¨ÜÃÜ E±ÜÁãàWÜ BPÜê£ 14.1
ÃÜÈÉ¿á ¿ÞÊÜ bñÜŨÜÈÉ PÜívÜáŸÃÜáñܤ¨æ.

ÓÝÌ«Ý¿á

1. (A) ®Ü®Ü° hæãàw ¿ÞÃæãí©Wæ? C) PæÆÄÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü ÃÜaÜ®æ¿á®Üá° BPÜê£ÓÜÖÜ ËÊÜÄÔÄ.
D) ÃæàÇæÌ ÖÜÚ¿áÈÉ ËÎÐÜu AíñÜÃÜ¨Ü ÊæáàÇæ ÓܧÙÝÊÜPÝÍÜ
"A' WÜáí±Üâ "Ÿ' WÜáí±Üâ
ËqrÃÜáñݤÃæ. C¨Ü®Üá° ÓܳÐÜr±ÜwÔÄ.
A) ¯ÃæãàX ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÍÜÄàÃÜ¨Ü ñݱÜÊÜÞ®Ü i) 296 k E) ÊÝ¿áá訆 ÊÜáñÜᤠ¨ÜÅÊÜ¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜOÝíPÜ Gí¨ÜÃæà®Üá

B) ¯àÄ®Ü PÜá©¿ááÊÜ ¹í¨Üá ii) 98.60F GíŸá¨Ü®Üá° ÓÜãñÜÅ¨Ü ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü ÓܳÐÜr ±ÜwÔÄ.

C) PæãàOæ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü iii) 00C 4) PæÙÜX®Ü E¨ÝÖÜÃÜOæWÜÙÜ®Üá° ¹wÔÄ.
A) ¶æÃæ®ÜÖæço ÊÜáãÆÊÜޮܨÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ GÐÜár
D) ¯àÄ®Ü Öæ±Üâ³ WÜoárÊܹí¨Üá iv) 212 0F C¨ÜªÃæ A¨Üá ÓæÈÕAÓÜ ÊÜáãÆÊÜޮܨÜÈÉ¿á ñݱÜÊÜޮܨÜ
GÃÜvÜá±Üoár CÃÜáÊܨÜá? (EñܤÃÜ: 320 0F)
(B) ¿ÞÃÜá ÓÜñÜ ÊÜÞñÝvÜáñݤÃæ? A) Jí¨Üá ÓæàñÜáÊæ¿á®Üá° 20 Ëáà E¨Üª¨Ü Pܹº|¨Ü
ÍÜÇÝPæÀáí¨Ü ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝX¨æ. ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ 180C
A) EÐÜ¡ñæ¿áá EÐÜ¡ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü PÜvæÀáí¨Ü ñÜí±Üâ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü C¨ÝªWÜ GÃÜvÜá ÍÜÇÝPæWÜÙÜÈÉ 4 cm AíñÜÃÜ˨æ. GÐÜár
ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ÊÜÃæWæ B ÓæàñÜáÊæ JÙæÛ¿á Ô§£¿áÈÉ
PÜvæWæ ÖÜÄ¿ááñܤ¨æ. CÃÜáÊܨÜá? (EñܤÃÜ: 35.4 0C)
C) B¿á¶æàÆ pÝÊÜÃÜ¨Ü GñܤÃÜ 150C ¨ÜÈÉ 324 Ëáà C¨ÜªÃæ,
B) ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° gãÂƨÜÈÉ AÙæ¿ááñݤÃæ. ÊÜáñÜᤠB pÝÊÜÃÜÊÜâ Pܹº|¨Ü᪠C¨ÜªÃæ, 300C Wæ A¨ÜÃÜ GñܤÃÜ
GÐÜár cm ©í¨Ü ÖæaÜácÊܨÜá? (EñܤÃÜ: 5.6 cm)
C) EÐÜ¡ñæ¿á ÊÜáãÆÊÜÞ®Ü gãÂÆ C¨æ. D)  "A' ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ËÎÐÜu EÐÜ¡ñæ¿áá PÜÅÊÜáÊÝX
C ÊÜáñÜᤠ2C CÊæ. "A' PæR Q ÊÜáñÜᤠ"Ÿ' PæR 4Q ¨ÜÐÜár
D) EÐÜ¡ñæ PæãvÜÇÝX ÊÜÓÜá¤ÊÜâ B PÜáíaÜ®ÜWæãÙÜáÛÊܨÜá. EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° PæãpÝrWÜ AÊÜâWÜÙÜ ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ ÓÜÊÜÞ®Ü
Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿ÞWÜáÊܨÜá. Jí¨Üá ÊæàÙæ "A" ¨Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ
E) Z®Ü±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜá ÓÜÌñÜíñÜÅËÃÜáñܤÊæ. m C¨ÜªÃæ "Ÿ' ¨Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ GÑrÃÜáÊܨÜá? (EñܤÃÜ: 2 m)
E) Jí¨Üá 3 Pæi ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá ÊÜÓÜᤠ600 PæÆÄ ÍÜQ¤¿á®Üá°
F) EÐÜ¡ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÓÜÃÝÓÜÄ WÜ£g®Ü ±Üvæ¨ÜáPæãÙÜáñܤ¨æ. BWÜ A¨ÜÃÜ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ 100C ©í¨Ü
700C ¨Ü ÊÜÃæWæ ÖæaÜácÊܨÜá. ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ËÎÐÜu
ÍÜQ¤¿áá ñÜí±Üâ ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÓÜÃÝÓÜÄ EÐÜ¡ñæ GÑr¨æ? (EñܤÃÜ: 0.0033 cal /(gm 0c)

WÜ£g®Ü ÍÜQ¤XíñÜ PÜwÊæá CÃÜáÊܨÜá. E±ÜPÜÅÊÜá:

(C) ÖÜávÜáQ¨ÜÃæ ÔWÜáÊܨÜá ©Ì «ÝñÜá±Üqr (Bimetallic Strip) ¿á ŸWæY ÊÜÞ×£ ¨æãÃÜQÔÄ
ÊÜáñÜᤠA¨Ü®Üá° E±ÜÁãàXÔ AX°ÓÜãaÜPÜ ¿áíñÜÅÊÜ®Üá° ÖæàWæ
A) ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ D E±ÜPÜÃÜ|ÊÜ®Üá° ................... ñÜ¿ÞÄÓÜáñݤÃæ GíŸáÊÜâ¨ÜÃÜ ŸWæY ÊÜWÜì¨ÜÈÉ aÜaæì ÊÜÞwÄ.

AÙæ¿ááÊÜ ÓÜÆáÊÝX E±ÜÁãàXÓÜáñݤÃæ.

B) EÐÜ¡ñæ AÙæ¿ááÊÜ ÓÜÆáÊÝX ................. D

E±ÜPÜÃÜ| E±ÜÁãàXÓÜÊÜÃÜá.

C) ñݱÜÊÜÞ®Ü C¨Üá ÊÜÓÜá¤Ë®ÜÈÉ¿á ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ

................. WÜ£g®Ü ÍÜQ¤¿á ±ÜÅÊÜÞ|ËÃÜáñܤ¨æ.

D) Jí¨Üá ÊÜÓÜá¤Ë®ÜÈÉ¿á EÐÜ¡ñæ¿áá A¨ÜÃÜÈÉ¿á

±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ................. WÜ£g®Ü ÍÜQ¤¿á

±ÜÅÊÜÞ|ËÃÜáñܤ¨æ.

2) ¯ÎWÜí«ÝÙÜá aÜÖÜ ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜ ÓÜÆáÊÝX aÜÖÜ¨Ü ZoPÜWÜÙÜ®Üá°
ÖÝQ ±ÝñæÅ¿á®Üá° ÓèÃÜ JÇæ¿áÈÉ CorÙÜá. ÎÊݯ¿áá A¨æà
ñÜÃÜÖÜ¨Ü ±ÝñæÅ¿á®Üá° WÝÂÓÜ¨Ü ÍæàWÜw¿á ÊæáàÇæ CorÙÜá. ¿ÞÃÜ
aÜÖÜ ¸æàWÜ®æ ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊܨÜá ÊÜáñÜᤠHPæ?

3) ÓÜÌƳ¨ÜÃÜÈÉ EñܤÄÔÄ.
A) Êæç¨ÜÂQà¿á ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ¨Ü ÊÜ|ì®æ¿á®Üá° ÊÜÞwÄ.
A¨ÜÃÜ ÊÜáñÜᤠ±ÜÅÁãàWÜ ÍÝÇæ¿áÈÉ E±ÜÁãàWÜÊÝWÜáÊÜ
ñݱÜÊÜÞ±ÜPܨÜÈÉ ¿ÞÊÜ »æà¨ÜËÃÜáñܤ¨æ?
B) EÐÜ¡ñæ ÊÜáñÜᤠñݱÜÊÜÞ®ÜWÜÙÜÈÉ H®Üá »æà¨Ü˨æ? AÊÜâWÜÙÜ
ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜWÜÙÝÊÜÊÜâ.

103

15. «Ü̯

ÓÜÌƳ ÁãàbÔÄ «Ü̯¿á ¯Ëáì£ ÖæàWæ BWÜáñܤ¨æ?

»Üág «Ü̯¿á ¯Ëáì£ (Production of Sound)
B«ÝÃÜ Jí¨Üá ÊÜÓÜá¤ÊÜâ PÜí²ÓÜñæãvÜWÜᣤ¨ÜªÃæ A¨ÜÄí¨Ü «Ü̯¿á Eñܳ£¤ BWÜŸÆɨÜá GíŸá¨Ü®Üá°
®ÝÊÜâ PÜÈ£¨æªàÊæ. CíñÜÖÜ PÜí±Ü®ÜWÜÚí¨Ü «Ü̯¿áá ÖæàWæ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤ¨æ GíŸá¨Ü®Üá°
®ÝÊÜâ ÓÜÌÃÜ©ÌÎS (Tuning Fork) C¨ÜÃÜ E¨ÝÖÜÃÜOæ¿á®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãívÜá £Ú¨ÜáPæãÙæãÛà|.
ÓÜÌÃÜ©ÌÎS¨Ü bñÜÅÊÜ®Üá° PæÙÜX®Ü BPÜê£ 15.1 ÃÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ.
  Jí¨Üá B«ÝÃÜ GÃÜvÜá »ÜágWÜÙÜáÙÜÛ «ÝñÜá˯í¨Ü ÊÜÞw¨Ü᪠C¨Üá ÓÜÌÃÜ ©ÌÎSËC¨æ.
  BPÜê£ 15.2 (A) ¨ÜÈÉ Ô§ÃÜ ÓÜÌÃÜ©ÌÎSÊÜ®Üá° ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. ÓÜÌÃÜ©ÌÎS¨Ü ÓÜáñܤȮÜ
ÖÜÊæ¿á Ô§£¿á®Üá° ñæãàÄÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÆíŸ ÃæàTæWÜÙÜ ŸÙÜPæ¿á®Üá° ÊÜÞvÜÇÝX¨æ. CÈÉ
ÆíŸÃæàTæWÜÙÜÈÉ¿á AíñÜÃÜÊÜâ ÓÜÊÜÞ®Ü˨æ. C¨ÜÃÜ A¥Üì ÖÜÊæ¿áÈÉ¿á ÊÝ¿áá訆 A|áWÜÙÜá
Jí¨ÜÄ®æã°í¨ÜÄí¨Ü ÓÜÃÝÓÜÄ ÓÜÊÜÞ®Ü AíñÜÃÜ¨Ü ÊæáàÇæ CÊæ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÄí¨Ü ÖÜÊæ¿á ÓÜÃÝÓÜÄ
JñܤvÜ A, B ÊÜáñÜᤠC D ÊÜáãÃÜá Óݧ®ÜWÜÙÜÈÉ ÓÜÊÜÞ®ÜÊæà C¨æ.

15.1 ÓÜÌÃÜ©ÌÎS

  B«ÝÃÜ¨Ü ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü ÓÜÌÃÜ ©ÌÎSÊÜ®Üá° WÜqr¿Þ¨Ü ÃÜŸºÄ®Ü ñÜáíw®Ü

ÊæáàÇæ A±Ü³ÚÔ¨ÝWÜ »ÜágWÜÙÜá PÜí±Ü®Ü Öæãí¨ÜÆá ÍÜáÃÜáÊÝWÜáñܤÊæ. Aí¨ÜÃæà®æà

AÊÜâWÜÙÜ ×í¨æ & ÊÜááí¨æ CíñÜÖÜ ¯¿áñÜPÝÈPÜ (Periodic) aÜÆ®ÜÊÜÆ®ÜÊÜâ (A)
BÃÜí»ÜÊÝWÜáñܤ¨æ. D aÜÆ®ÜÊÜƮܩí¨ÝX H®Üá BWÜáñܤ¨æ GíŸá¨Ü®Üá°

ÖÜíñÜÖÜíñÜÊÝX ®æãàvæãà|.

  PÜí±Ü®ÜÊÝWÜᣤ¨ÝªWÜ BPÜê£ 15.2 (Ÿ) ¨ÜÈÉ PÝ~ÔPæãívÜíñæ, ÓÜÌÃÜ©ÌÎS¨Ü

»ÜágWÜÙÜá Jí¨ÜÄ®æã°í¨ÜÄí¨Ü ¨ÜãÃÜ Öæãà¨ÜÃæ »ÜágWÜÙÜ ÖÜ£¤ÃÜ¨Ü ÖæãÃÜX®Ü ÖÜÊæ
¨ÜŸºÆ³vÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠAÈÉ¿á ÖÜÊæ¿á JñܤvÜÊÜâ ÖæãàÈPæÀáí¨Ü ÖæaÝcWÜáñܤ¨æ. (Ÿ)

BPÜꣿáÈÉ ÖÜÊæ¿áÈÉ¿á »ÝWÜ A ÓܧÙܨÜÈÉ CíñÜÖÜ EaÜc &JñܤvÜ¨Ü Ô§£

¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤ¨æ. EaÜc JñܤvÜ ÊÜáñÜᤠEaÜc ¨ÝyÜÂì¨Ü D »ÝWÜPæR ÓÜíPæãàaÜ®Ü

(Compression) G®Üá°ñݤÃæ. PÜí±Ü®Ü¨Ü ÊÜááí©®Ü Ô§£¿áÈÉ ÓÜÌÃÜ©ÌÎS¨Ü »ÜágWÜÙÜá

Jí¨ÜPæãRí¨ÜÃÜ ÓÜËáà±Ü Ÿí¨ÝWÜ, BPÜê£ 15.2 (PÜ) ¨ÜÈÉ ñæãàÄÔ¨Üíñæ, »ÜágWÜÙÜ (PÜ)

ÖÜ£¤ÃÜ¨Ü ÖæãÃÜX®Ü ÖÜÊæ¿áá ËÃÜÙÜÊÝWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠAÈÉ¿á (»ÝWÜ A ¨ÜÈÉ¿á)

ÖÜÊæ¿á JñܤvÜÊÜâ PÜwÊæá BWÜáñܤ¨æ. PÜwÊæá JñܤvÜ ÊÜáñÜᤠPÜwÊæá ¨ÝyÜÂì¨Ü D

»ÝWÜPæR ËÃÜÆÜ®Ü (Rarefaction) Gí¨Üá A®Üá°ñݤÃæ.

15.2 ÓÜÌÃÜ©ÎS©í¨Ü «Ü̯¿á ¯Ëáì£

  B¨ÜÃæ C¨æà ÊæàÙæ¿áÈÉ Êæã¨Ü騆 ÓÜíPæãàaÜ®Ü Ô§£¿áÈÉ¿á ÖÜÊæ¿áÈÉ¿á A|áWÜÙÜá (BPÜê£ 15.2 (Ÿ), »ÝWÜ A) ñÜÊÜá¾ ÍÜQ¤¿á®Üá°
ÊÜááí©®Ü »ÝWܨÜÈÉ¿á A|áWÜÚWæ (»ÝWÜ B) Pæãqr¨ÜªÄí¨Ü AÈÉ¿á ÖÜÊæ¿áá ÓÜíPæãàaÜ®Ü Ô§£¿áÈÉ ÖæãàWÜáñܤ¨æ. (®æãàwÄ BPÜê£ 15.2
(PÜ), »ÝWÜ B). »ÜágWÜÙÜ CíñÜÖÜ ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ÓÜñÜñÜ ñÜáí¸Ý ÊæàWÜ©í¨Ü BWÜáÊÜ ¯¿áñÜPÝÜÈPÜ aÜÆ®ÜÊÜƮܩí¨Ü ÖÜÊæ¿áÈÉ ÓÜíPæãàaÜ®Ü ÊÜáñÜá¤
ËÃÜÆ®æ CÊÜâWÜÙÜ ÊÜÞÈPæ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠÓÜÌÃÜ©ÌÎS©í¨Ü ¨ÜãÃܨÜÊÜÃæWæ ±ÜÓÜÄÓÜáñܤ ÖæãàWÜáñܤ¨æ. C¨Ü®æ°à ®ÝÊÜâ «Ü̯ ñÜÃÜíWÜ (Sound
Wave) Gí¨Üá A®Üá°ñæ¤àÊæ. D «Ü̯ ñÜÃÜíWÜWÜÙÜá QË¿á ÊæáàÇæ ¹¨ÜªÃæ QË¿áÈÉ¿á ±ÜÃܨæ¿áá PÜí²ÓÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ ÊÜááTÝíñÜÃÜ ËÎÐÜr
ÓÜíPæàñÜWÜÙÜá Êæá¨ÜáÚ®ÜÊÜÃæWæ ñÜÆᲨÝWÜ ®ÜÊÜáWæ «Ü̯¿áá PæàÚ¨Ü AÄÊÜâ EípÝWÜáñܤ¨æ.

ÓÜÌƳ BÇæãàbÔÄ: ÖÜÊæ¿áÈÉ «Ü̯ ñÜÃÜíWÜWÜÙÜá ¯ÊÜÞì|ÊݨÜÃæ ÖÜÊæ¿áá ÊÜááí¨Üá ÊÜááí¨ÜPæR ÖæãàWÜáñܤ¨æ A¥ÜÊÝ
ÖÜÊæ¿á A|áWÜÙÜá C©ª¨ÜªÇæÉà ÊÜááí¨æ&×í¨æ BWÜáñܤ EÚ¨Üá PæàÊÜÆ ÓÜíPæãàaÜ®Ü ÊÜáñÜᤠËÃÜÆ®æ
Ô§£¿áá ÊÜááí©®Ü ÖÜÊæ¿áÈÉ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤ ÖæãàWÜáñܤ¨æ. ×àWæ HPæ BWÜáñܤ¨æ?

104

WÝi®Ü «Ü̯¿á ±ÜÅÓÝÃÜ ÊÜáñÜᤠÊÜÞ«ÜÂÊÜá (Propagation of Sound and Medium): ×í©®Ü
ZípݱÝñæÅ ñÜÃÜWÜ£¿áÈÉ ®ÝÊÜâ PÜÈ£¨æªàÊæ A¨æí¨ÜÃæ, ÖÜÊæ, ¯àÃÜá A¥ÜÊÝ Z®Ü¨ÜíñÜÖÜ Jí¨Üá
ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨æãÙÜXí¨Ü AÇæWÜÙÜ ÃÜã±Ü©í¨Ü ±ÜÅÊÝÓÜ ÊÜÞw «Ü̯¿áá ®ÜÊÜá¾ QË¿áÊÜÃæWæ
˨ÜáÂñÜ ñÜÆá±Üâñܤ¨æ. B¨ÜÃæ «Ü̯¿á EWÜÊÜá ÊÜáñÜᤠ®ÜÊÜá¾ QË CÊÜâWÜÙÜÈÉ D ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ÊÜÞ«ÜÂÊÜá
Zípæ CÃÜ©¨ÜªÃæ H®ÝWÜŸÆɨÜá?
  «Ü̯¿á ¯Ëáì£WÝX ÊÜáñÜᤠ±ÜÅÓÝÃÜPÝRX ÖÜÊæ¿áíñÜÖÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü AÊÜÍÜÂPÜñæ
¯ÊÝìñÜ ±Üí²®Ü CÃÜáñܤ¨æ, C¨Ü®Üá° ±ÜÅÁãàWÜWÜ©í¨Ü Ԩܜ ÊÜÞvÜÆá ŸÃÜáñܤ¨æ. ±ÜÅÁãàWÜ¨Ü ÃÜaÜ®æ
PÜvæWæ BPÜê£ 15.3 ÃÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. D ÃÜaÜ®æ¿áÈÉ WÝi®Ü Jí¨Üá ZípÝ ±ÝñæÅ (Bell
15.3 «Ü̯¿á ±ÜÅÓÝÃÜPÝRX ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü BÊÜÍÜÂPÜñæ Jar) ¿á®Üá° ÓܱÝpÝ¨Ü ±ÜêÐÜu »ÝWÜ¨Ü ÊæáàÇæ CvÜÇÝX¨æ. Jí¨Üá ®ÜÚPæ¿á ÊÜááTÝíñÜÃÜ
CÃÜáñܤ¨æ D ±ÝñæÅ¿á®Üá° Jí¨Üá ¯ÊÝìñÜ ±Üí±Ü (Vacuum Pump) PæR hæãàwÓÜÇÝX¨æ.
¯ÊÝìñÜ ±Üí²®Ü ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü ®ÝÊÜâ ZípݱÝñæÅ¿áÈÉ®Ü ÖÜÊæ¿á®Üá° ÖæãÃÜWæ ñæWæ¿á
ŸÇæÉÊÜâ. BPÜꣿáÈÉ ñæãàÄÔ¨Üíñæ ZípݱÝñæÅ¿áÈÉ Jí¨Üá ˨ÜáÂñ…WÜípæ¿áá
(Electric Bell) C¨Ü᪠A¨ÜÃÜ hæãàvÜOæ¿á®Üá° ±ÝñæÅ¿á ÊÜááaÜcÙÜ¨Ü ÊÜááTÝíñÜÃÜ
ÊÜÞvÜÇÝX¨æ.

  ±ÜÅÁãàWÜ¨Ü BÃÜí»Ü¨ÜÈÉ ¯ÊÝìñÜ ±Üí±Üâ PÝ¿áì ÊÜÞvÜ©¨ÝªWÜ C¨Ü®Üá° ¿ÞÊÝWÜÆã ÆPÜÒ¨ÜÈÉwÄ
±ÝñæÅ¿áÈÉ ÖÜÊæ CÃÜáÊÜâ¨Üá. D ÓÜÊÜá¿á¨ÜÈÉ Ë¨ÜáÂñ… WÜípæ¿á
WÜáíw¿á®Üá° J£¤¨ÝWÜ A¨ÜÃÜ ÓܨÜ᪠(«Ü̯) ZípݱÝñæÅ¿á aÜí¨ÜÅ®Ü ÊæáàÇæ Öæãà¨Ü CŸºÃÜá AíñÜÄàPÜÒPÜÃÜá ñÜáí¸Ý
ÖæãÃÜWæ PæàÚÓÜáÊÜâ¨Üá. ÖÜÊæ¿á ±ÜÅÊÜÞ| ÖæàWæ ÖæàWæ PÜwÊæá JŸºÄ®æã°ŸºÃÜ ÖÜ£¤ÃÜ ¯íñÜáPæãívÜá ÊÜÞñÝw¨ÜÃÜã
BWÜáñݤ ÖæãàWÜáÊÜâ¨æãà A¨ÜPæR ñÜPÜRíñæ ˨ÜÂñ… WÜípæ¿á «Ü̯¿á AÊÜÄWæ JŸºÄ®æã°ŸºÃÜ ÊÜÞñÝvÜáËPæ PæàÚ ŸÃÜáÊÜâ©ÆÉ.
±ÝñÜÚ¿áã PÜwÊæá PÜwÊæá BWÜáñݤ ÖæãàWÜáÊÜâ¨Üá. ¯ÊÝìñÜ aÜí¨ÜÅ®Ü ÊæáàÇæ ÖÜÊæ CÆÉ. «Ü̯ ±ÜÅÓÝÃÜPÝRX
±Üí±Üâ ŸÖÜÙÜÐÜár ÓÜÊÜá¿á¨ÜÊÜÃæWæ PÝ¿áìÊÜÞvÜᣤ¨ÜªÃæ (®Üvæ¨ÝWÜ) AÊÜÍÜÂPÜÊÝ¨Ü ÊÜÞ«ÜÂÊÜáÊÜâ CŸºÃÜá AíñÜÄPÜÒPÜÃÜÈÉ
[ípÝ ±ÝñæÅ¿áÈÉ¿á ÖÜÊæ¿áá ŸÖÜÙæà PÜwÊæá BWÜáÊÜâ¨Üá. CíñÜÖÜ CÆÉ©ÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü AÊÜÃÜÈÉ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü ÊÜááTÝíñÜÃÜ
ÓÜÊÜá¿á¨ÜÈÉ Ë¨ÜáÂñ… WÜípæ¿á «Ü̯¿áá (ÓܱܳÙÜÊÜâ) AíñÜÂíñÜ BWÜáÊÜ «Ü̯¿á ±ÜÅÓÝÃÜ BWÜÆá ÓÝ«ÜÂËÆÉ. C¨ÜÄí¨Ü
üà|ÊÝX PæàÚÓÜáÊÜâ¨Üá D ±ÜÅÁãàWÜ©í¨Ü ԨܜÊÝWÜáñܤ¨æà®æí¨ÜÃæà B AíñÜÄàPÜÒPÜÃÜá ŸÅÊÜá|«Ü̯¿áíñÜÖÜ ñÜíñÜÅgÝn®ÜÊÜ®Üá°
«Ü̯¿á ¯Ëáì£WÝX ÊÜáñÜᤠ±ÜÅÓÝÃÜPÝRX ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü AÊÜÍÜÂPÜñæ ŸÙÜÔ JŸºÄ®æã°ŸºÃæãí©Wæ ÓÜíÊݨܮÜá° ÓݘÓÜáñݤÃæ.
CÃÜáñܤ¨æ. ®ÝÊÜâ Jí¨Üá ÊæàÙæ ZípÝ ±ÝñæÅ¿áÈÉ¿á ÖÜÊæ¿á®Üá° »ÜÅÊÜá|«Ü̯¿áÈÉ ŸÙÜÓÜÇÝWÜáÊÜ ËÎÐÜr AÇæWÜÚWæ
±Üä£ì¿ÞX ÖæãÃÜWæ ñæWæ¨Üá ÖÝQ¨ÜÃæ ˨ÜáÂñ… WÜípæ¿á ÓܱܳÙÜÊÜâ ±ÜÅÓÝÃÜPÝRX ¿ÞÊÜâ¨æà ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü AWÜñÜ CÃÜáÊÜâ©ÆÉ.
®ÜÊÜáWæ PæàÚÓÜáÊÜâ¨æà?

«Ü̯ ñÜÃÜíWÜWÜÙÜ BÊÜñÜìñæ (Frequency of Sound Waves): BPÜê£ 15.2 ÃÜÈÉ ÓÜÌÃÜ ©ÌÎS¨Ü PÜí±Ü®Ü©í¨Ü ÖÜÊæ¿áÈÉ ÓÜíPæãàaÜ®Ü ÊÜáñÜá¤
ËÃÜÆ®æWÜÙÜá ÖæàWæ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤÊæ GíŸá¨Ü®Üá° ®ÝÊÜâ ®æãàw¨æÊÜâ. ÖæaÜác ÓÜãPÜÒ$¾ Äà£Àáí¨Ü ®æãàw¨ÝWÜ ÖÜÊæ¿á ¨ÝyÜÂì ÊÜáñÜá¤
JñܤvܨÜÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ¿á®Üá° PæÙÜX®Ü BPÜê£ 15.4 ÃÜÈÉ ñæãàÄÔ¨Üíñæ CÃÜáÊÜâ¨Üá. ¿ÞÊÜâ¨æà ÊÜÓÜá¤ÊÜâ ÖÜÊæ¿áÈÉ PÜí±Ü®Ü ÊÜÞw¨ÜÃæ CíñÜÖÜ
±ÜÅPÝÃÜ¨Ü «Ü̯ ñÜÃÜíWÜWÜÙÜá ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤÊæ.

Öæbc®Ü JñܤvÜ (ÓÜí²àvÜ®Ü) PÜwÊæá¿Þ¨Ü JñܤvÜ (ËÃÜÆ®Ü) ÊÝñÝÊÜÃÜ|¨Ü
JñܤvÜ

ËÃÜÆ®Ü ÊÜáñÜᤠÓÜíPæãàaÜ®Ü PÜãw «Ü̯Áãí©Wæ ÓÜíŸí˜Ô¨Ü «Ü̯¿á ±ÜÅÓÝÃÜ
Jí¨Üá BÊÜñÜì®Ü ÖÜÊæ¿á A|áWÜÙÜ WÜ£

15.4 «Ü̯ ñÜÃÜíWܨÜÈÉ¿á ËÃÜÆ®Ü ÊÜáñÜᤠÓÜíPæãàaÜ®Ü CÊÜâWÜÙÜ BÊÜñÜì®ÜWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠÖÜÊæ¿á JñܤvܨÜÈÉ¿á Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ

105

  BPÜꣿáÈÉ 15.4 ÃÜÈÉ ñæãàÄÔ¨Üíñæ ËÃÜÆ®æ ÊÜáñÜᤠÓÜíPæãàaÜ®ÜWÜÙÜá PÜãw ñÜÃÜíWÜ¨Ü Jí¨Üá BÊÜñÜì®Ü (Cycle) BWÜáñܤ¨æ. Jí¨Üá ÓæPæí©®ÜÈÉ
ÓÜÌÃÜ©ÌÎS¨Ü »ÜágWÜÙÜá GÐÜár ÓÜÆ ÊÜááí¨Üá ×í¨æ BWÜáñܤÊæÁãà AÐærà BÊÜñÜì®ÜWÜÙÜá Jí¨Üá ÓæPæí©®ÜÈÉ ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤÊæ.
  Jí¨Üá ÓæPæí©®ÜÈÉ ÖÜÊæ¿áÈÉ (A¥ÜÊÝ CñÜÃÜ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨ÜÈÉ) ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊÜ Joár BÊÜñÜì®ÜWÜÙÜ ÓÜíTæ Aí¨ÜÃæà®æ B «Ü̯ ñÜÃÜíWܨÜ
BÊÜñÜìñæ (Frequency). BÊÜñÜìñæ¿á®Üá° ÖÜolì (Hz) D ÊÜáãÆÊÜޮܨÜÈÉ AÙæ¿áÇÝWÜáñܤ¨æ. Jí¨Üá ±ÜPÜÒ Jí¨Üá ÓæPæí©®ÜÈÉ Jí¨Üá PÜí±Ü®Ü
B¨ÜÃæ B PÜí±Ü®Ü¨Ü BÊÜñÜìñæ¿áá 1 Hz ¨ÜÐÜár CÃÜáñܤ¨æ. E¨ÝÖÜÃÜOæWÝX, BPÜꣿáÈÉ ñæãàÄst ÓÜÌÃÜ ©ÌÎSÊÜâ Jí¨Üá ÓæPæí©®ÜÈÉ 512
ÓÜÆ PÜí±Ü®Ü ÊÜÞvÜáñܤ¨æ. D ÓÜÌÃÜ©ºÎS¨Ü PÜí±Ü®Ü©í¨Ü Jí¨Üá ÓæPæí©®ÜÈÉ 512 BÊÜñÜì®æWÜÙÜá ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊÜÊÜâ. B¨ÜªÄí¨Ü AÊÜâWÜÚí¨Ü
¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊÜ «Ü̯¿áá BÊÜñÜìñæ 512 Hz ¨ÜÐÜár CÃÜáÊÜâ¨Üá. Jí¨Üá ÓÜÌÃÜ©ÌÎSÊÜâ GÐÜár BÊÜñÜìñæWÜÚí¨Ü PÜí±Ü®Ü ÖæãÃÜwÓÜáÊÜâ¨æãà
C¨Üá A¨ÜÃÜ »ÜágWÜÙÜ BPÝÃÜ (E¨Üª, ¨Ü±Ü³) ÊÜáñÜᤠB ÓÜÌÃÜ©ÌÎSÊÜâ ¿ÞÊÜ ±Ü¨Ý¥Üì©í¨Ü ÊÜÞvÜÇÝX¨æ GíŸá¨ÜÃÜ ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹ÔÃÜáñܤ¨æ.

ÊÜÞw ®æãàwÄ ÊÜÞ×£ ÓÜí±æÅàPÜÒ| ñÜíñÜÅhÝn®Ü¨Ü hæãñæ

WÝi®Ü 6&7 ÇæãàoWÜÙÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãÚÛÄ. AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÝÇÝX ÊÜáíwÔ, AÊÜâWÜÙÜÈÉ PÜÅÊÜá ¿áá&o០¨Ü ÊæáàÈí¨Ü gÆñÜÃÜíWܨÜ
PÜÅÊÜáÊÝX Öæbc®Ü ±ÝñÜÚ¿á ¯àÃÜá ñÜáí¹Ä. Jí¨Üá ±æ¯ÕÇ… ñæWæ¨ÜáPæãívÜá AÊÜâWÜÙÜ ÊæáàÇæ ËØwÁãàÊÜ®Üá° vÝF®ÜÇæãàvÜ ÊÜÞwÄ
PÜÅÊÜáÊÝX B[ÝñÜ ÊÜÞwÄ. ±ÜÅ£Áãí¨Üá Çæãào©í¨Ü ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊÜ «Ü̯¿áá ÊÜáñÜᤠD&ÊæáàÆ ¨Ü ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü ¯ÊÜá¾
¼®Ü°ËÃÜáÊÜâ¨Üá. ×àWæ HPæ? ËáñÜÅÄWæ PÜÙÜá×ÔÄ
  ±ÜÅ£Áãí¨Üá Çæãào¨Ü ÊæáàÇæ B[ÝñÜ ÊÜÞw¨ÝWÜ A¨ÜÃÜÈÉ CÃÜáÊÜ ÖÜÊæ¿á Óܤí»Ü¨ÜÈÉ
ñÜÃÜíWÜWÜÙÜá ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤÊæ. ÖÜÊæ¿á Óܤí»Ü¨Ü GñܤÃÜPæR A®ÜáÓÝÃÜÊÝX D ñÜÃÜíWܨÜ
BÊÜñÜìñæ¿áá Ÿ¨ÜÇÝWÜáñܤ¨æ. ±ÜÅ£Áãí¨Üá Çæãào¨ÜÈÉ ¯àÄ®Ü ±ÝñÜÚ ¼®Ü° ¼®Ü°
CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü A¨ÜÃæãÙÜX®Ü ÖÜÊæ¿á Óܤí»Ü¨Ü GñܤÃÜÊÜä ¼®Ü° ¼®Ü° CÃÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü
B ÇæãàoÊÜâ PÜí±Ü®Ü ÊÜÞw¨æãvÜ®æ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊÜ «Ü̯¿á BÊÜñÜìñÜñæ¿áá ËÎÐÜr
CÃÜáñܤ¨æ. B¨ÜªÄí¨Ü AÊÜâWÜÚí¨Ü ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊÜ «Ü̯¿áã ¼®Ü° ¼®Ü° CÃÜáñܤ¨æ.

  «Ü̯¿á BÊÜñÜìñæ¿á®Üá° AÙæ¿ááÊÜ B±… (App) »ÜÅÊÜá|«Ü̯¿á ÊæáàÇæ E±ÜÆŸª BWÜŸÖÜá¨Üá. ¯ÊÜá¾ ÎPÜÒPÜÃÜ ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü A¨ÜÃÜ
ŸÙÜPæ¿á®Üá° ÊÜÞw ¼®Ü° ¼®Ü° ÇæãàÖÜWÜÚí¨Ü ÖæãÃÜvÜáÊÜ «Ü̯¿á BÊÜñÜìñæ¿á®Üá° AÙæÀáÄ. Çæãào¨ÜÈÉ¿á ÖÜÊæ¿á Óܤí»Ü¨Ü GñܤÃÜ ÊÜáñÜá¤
«Ü̯¿á BÊÜñÜìñæ CÊÜâWÜÙÜÈÉ H®Ý¨ÜÃÜã ÓÜíŸí«ÜÊÜâ PÝ|áÊÜâ¨æà? C¨ÝÀáñÜá ¯ÊÜá¾ ÓÜáÆ»Ü gÆñÜÃÜíWÜ ÊݨÜÂ! ¼®Ü° ¼®Ü° BPÝÃÜ¨Ü ÔràƨÜ
±ÝñæÅWÜÙÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãívÜá D ±ÜÅÁãàWÜÊÜ®Üá° ÊÜÞvÜŸÖÜá¨æà?

«Ü̯ ÊÜáñÜᤠÓÜíXàñÜ (Sound and Music): ¯ÊÜáWæ Wæ㣤¨æÁáà?
Êæáà騆 PÜê£Àáí¨Ü C¨Üá £Ú¿ááñܤ¨æ, A¨æí¨ÜÃæ «Ü̯ ñÜÃÜíWÜ¨Ü BÊÜñÜìñæ
Ÿ¨ÜÇݨæãvÜ®æ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊÜ «Ü̯¿áã ¼®Ü° ¼®Ü°ÊÝXÃÜáñܤ¨æ. «Ü̯ ñÜÃÜíWÜWÜÙÜ ¼®Ü° ÊÜá«Ü ÓܱܤPܨÜÈÉ¿á ÓÝ, Ãæà, WÜ, ÊÜá, ±Ü,
¼®Ü° BÊÜñÜìñæWÜÚí¨Ü ËË«Ü ÓÜÌÃÜWÜÙÜ ¯Ëáì£ BWÜáñܤ¨æ. ÓÜíXàñܨÜÈÉ ÓÜÌÃÜ ¯Ëáì£¿á «Ü, ¯ D ÓܱܤÓÜáÃÜWÜÙÜ (ÓÜÌÃÜWÜÙÜ) BÊÜñÜìñæ
ÓÜÆáÊÝX ¼®Ü° ¼®Ü° ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ÊݨÜÂWÜÙÜ E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÃÜÈÉ H®Üá CÃÜáÊÜâÊÜâ?
ÓÜíñÜãÃÜ, ÊÝØÁãàÈ®…, XpÝÃ…, CÊÜâWÜÙÜíñÜÖÜ ñÜíñÜáÊݨÜÂWÜÙÜá, A¨ÜÃÜíñæ PæãÙÜÆá,
Óܮݩ, CÊÜâWÜÙÜíñÜÖÜ F¨ÜáÊÜ (ÖÜÊæ) ÊݨÜÂWÜÙÜá ŸÙÜPæ BWÜáñܤÊæ. WÜíoȯí¨ÜÆã ¼®Ü° ÓÜÌÃÜWÜÙÜá BÊÜñÜìñæ (Hz)
¼®Ü° ÓÜÌÃÜWÜÙÜ®Üá° ¯ÊÜÞì|ÊÜÞvÜÆá ŸÃÜáñܤ¨æ. ÓÝ
  ñÜíñÜáÊݨÜÂWÜÙÜÈÉ ŸÙÜÓÜÇÝ¨Ü ñÜí£WÜÙÜ Êæáà騆 JñܤvÜ PÜwÊæá ÖæaÜác ÊÜÞw A¨ÜÄí¨Ü Ãæà 256
ñÜí£¿á PÜí²ÓÜáÊÜ »ÝWÜ¨Ü E¨ÜªÊÜ®Üá° ¸æÃÜÙÜáWÜÚí¨Ü PÜwÊæá ÖæaÜác ÊÜÞw PÜí±Ü®ÜWÜÙÜ WÜ 280
BÊÜñÜìñæ¿á®Üá° Ÿ¨ÜÈÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü ¼®Ü° ¼®Ü° ÓÜÌÃÜWÜÙÜ ¯Ëáì£ BWÜáñܤ¨æ. ÊÜá 312
  PæãÙÜÈ®ÜíñÜÖÜ F¨ÜáÊÜ ÊݨܨÜÈÉ ¸æÃÜÙÜáWÜÚí¨Ü PæãÙÜ騆 Êæáà騆 ÃÜí«ÜÅWÜÙÜ®Üá° J£¤ ±Ü 346
A¥ÜÊÝ ñæÃæ©oár PæãÙÜÈ®ÜÈÉ PÜí±Ü®Ü Öæãí¨ÜáÊÜ ÖÜÊæ¿á Óܤí»Ü¨Ü E¨ÜªÊÜ®Üá° PÜwÊæá ÖæaÜác «Ü 384
ÊÜÞvÜÇÝWÜáÊÜñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü PÜí±Ü®Ü¨Ü BÊÜñÜìñæ¿áÈÉ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ EípÝX ¼®Ü° ¼®Ü° ¯ 426
ÓÜÌÃÜWÜÙÜ ¯Ëáì£ BWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÃÜíñæ PæãÙÜ騆 ®ÜáwÓÜáËPæWÝX (PæãÙÜÆá ÊݨܮÜPÝRX) 480
ŸÙÜÓÜÇÝ¨Ü F¨ÜáËPæ Ÿ¨ÜÈÔ¨ÜÃÜã ¼®Ü° ÓÜÌÃÜWÜÙÜ ¯Ëáì£ BWÜáñܤ¨æ.

106

¯ÄàPÜÒOæ ÊÜÞwÄ ÊÜáñÜᤠaÜaæì ÊÜÞwÄ ËË«Ü ÊݨÜÂWÜÙÜ®Üá° WÜáÃÜá£ÔÄ ÊÜáñÜᤠ«Ü̯ ¯Ëá죿á
ŸWæY aÜaæì ÊÜÞwÄ.

ÊÜÞw®æãàwÄ: ¼®Ü° ¼®Ü° ÓÜÌÃÜWÜÙÜ ¯Ëáì£ÊÜÞvÜáÊÜ B±… (Sound Note Generator App) »ÜÅÊÜá| «Ü̯¿á ÊæáàÇæ
E±ÜÆŸœÊÝWÜÆá ÓÝ«ÜÂ. ñÜÊÜá¾ ÎPÜÒPÜÃÜ ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü A¨ÜÃÜ ŸÙÜPæ¿á®Üá° ÊÜÞw PæãàÐÜrPܨÜÈÉ PæãvÜÇݨÜ
¼®Ü° ¼®Ü° ÓÜÌÃÜWÜÙÜ ¯Ëáì£ ÊÜÞwÄ.

ÊÜÞ®ÜÊÜ ¯ËáìñÜ «Ü̯ (Sound Produced by Human): A˜ÓÜÌÃܨÝÌÃÜ
ÓÜÌƳ hæãàÃÝX ÊÜÞñÜ®Ýw A¥ÜÊÝ ÖÝvÜ®Üá° ÖÝw A¥ÜÊÝ hæà®æã°|WÜÙÜíñÜÖÜ (A®Ü° ®ÜáíWÜáÊÝWÜ
WÜáíÀáWÜávÜáËPæ ñæWæÀáÄ ÊÜáñÜᤠñÜÊÜá¾ Jí¨Üá Pæç¿á ¸æÃÜÙÜáWÜÙÜ®Üá° ÍÝÌÓÜ®ÜÚPæ¿á
WÜío騆 ÊæáàÇæ CwÄ. ¯ÊÜáWæ H®Ý¨ÜÃÜã PÜí±Ü®ÜWÜÙÜá £Ú¨Üá ŸÃÜáñܤÊæÁãà ÊÜÞWÜì ÊÜ®Üá°
ÖæàWæ? ÊÜááaÜáfÊÜ ±ÜoÆ)

ÊÜÞ®ÜÊÜ®ÜÈÉ «Ü̯¿áá ÓÜÌÃÜ¿áíñÜŨÜÈÉ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤ¨æ. ñÜáñÜᤠÓÜÌÃÜñÜíñÜá
®ÜáíWÜáÊÝWÜ ñÜÊÜá¾ Pæç¿á ¸æÃÜÙÜáWÜÙÜ®Üá° WÜío騆 ÊæáàÇæ CpÝrWÜ ÓÜÌƳ ÊÜáqrWæ ÍÝÌÓÜ®ÜÚPæ
PܨÜÆáÊÜ Jí¨Üá ŸáWÜpæ (EŸáº) ¯ÊÜáWæ WæãñݤWÜáÊÜâ¨Üá. C¨ÜáÊæà B A®Ü°®ÜÚPæ
ÓÜÌÃÜ¿áíñÜÅ (Larynx). BPÜê£ 15.5 ÃÜÈÉ PÝ~Ô¨Üíñæ C¨Üá ÍÜÌÓÜ®Ü ®ÜÈPæ¿á
Êæáàƺ©Wæ CÃÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜÈÉ GÃÜvÜá ÓÜÌÃÜñÜíñÜáWÜÙÜá (Vocal Cords) 15.5 ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÓÜÌÃÜ¿áíñÜÅ
CÃÜáñܤÊæ. D ÓÜÌÃÜñÜíñÜáWÜÙÜÈÉ CÃÜáÊÜ gÝWܨÜÈÉí¨Ü ÖÜÊæ¿áá ÍÝÌÓÜ®ÜÚPæ¿áÈÉ
ÖæãàWÜŸÆɨÜá. ¶Üâ±Ü³ÓÜ (ÍÝÌÓÜPæãàÍÜ) ¨ÜÈÉ¿á ÖÜÊæ¿áá ¿ÞÊÝWÜ D ±ÜâÃÜáÐÜÃÜ ÓÜÌÃÜ ñÜíñÜáWÜÙÜá ÓÜáÊÜÞÃÝX 20 mm
gÝWܨÜÈÉí¨Ü ÖæãàWÜáÊÜâ¨æãà BWÜ ÓÜÌÃÜ ñÜíñÜáWÜÙÜá PÜí²ÓÜñæãvÜWÜáñܤÊæ ÊÜáñÜᤠE¨Üª CÃÜáñܤ¨æ. ÔŒà¿áÃÜÈÉ AÊÜâWÜÙÜ E¨ÜªÊÜâ 15
«Ü̯¿á ¯Ëáì£ÜBWÜáñܤ¨æ. ÓÜÌÃÜñÜíñÜáWÜÚWæ hæãàwst ÓÝ°¿ááWÜÙÜá D mm CÃÜáñܤ¨æ. bPÜR ÊÜáPÜRÙÜÈÉ AÊÜâ C®Üã° bPÜR¨Üá
ñÜíñÜáWÜÙÜ Êæáà騆 JñܤvÜÊÜ®Üá° PÜwÊæá ÖæaÜác ÊÜÞvÜŸÆÉÊÜâ. ÓÜÌÃÜñÜíñÜá訆 BXÃÜáñܤÊæ. C¨æà PÝÃÜ|©í¨Ü ±ÜâÃÜáÐÜ, ÔŒà ÊÜáñÜá¤
Êæáà騆 JñܤvÜÊÜâ ¸æàÃæ ¸æàÃæ C¨ÜªÃæ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáÊÜ «Ü̯¿áã ¸æàÃæ ¸æàÃæ bPÜRÊÜáPÜRÙÜá CÊÜÃÜ «Ü̯ ¼®Ü° ¼®Ü° CÃÜáñܤ¨æ.
CÃÜáñܤ¨æ.
  ÓæçPÜÇ¨Ü ¯ÃÜá±ÜÁãàX o㹯í¨Ü ÃÜŸºÄ®Ü GÃÜvÜá ÓÜÊÜÞ®Ü BPÝÃܨÜ
ñÜáívÜáWÜÙÜ®Üá° PÜñܤÄÔÄ. GÃÜvÜã ñÜáívÜáWÜÙÜ®Üá° Jí¨ÜÃÜ ÊæáàÇæãí¨Üá
Coár AÊÜâWÜÙÜ GÃÜvÜá ñÜá©WÜÙÜ®Üá° ËÃÜá¨Üœ Ÿ©Wæ gXYÄ. AÊÜâWÜÙÜÈÉ
CÃÜáÊÜ ÓܧÙÜWÜÚí¨Ü F©Ä. gXY¨Ü ÃÜŸºÄ®Ü ñÜáíw®æãÙÜXí¨Ü ÖÜÊæ¿áá
ÖÜÄ¿áñæãvÜX¨æãvÜ®æ «Ü̯¿á ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤ¨æ. ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÓÜÌÃÜ¿áíñÜÅ
A¥ÜÊÝ «Ü̯ ±æqrWæ¿á PÝ¿áìÊÜä C¨æà Äà£Àáí¨Ü ®Üvæ¿ááñܤ¨æ.

ÊÜÞw ®æãàwÄ: ®ÝÀá¿áá ¸æãWÜÙÜáÊÜ "»æãà....»æãà..' CíñÜÖÜ ÓܱܳÙÜ, ¸æQR®Ü ‹ÊÜÞÂÊ…...ÊÜÞÂÊ…..› CíñÜÖÜ ÓܱܳÙÜWÜÙÜ®Üá°
(«Ü̯) ñæWæÀáÄ, B¨ÜÃæ D «Ü̯WÜÙÜ®Üá° ñæWæ¿ááÊÝWÜ ÓÜÌÃÜ ñÜíñÜáWÜÙÜ ÊæáàÇæ ¹àÙÜáÊÜ JñܤvÜ¨Ü ÊæáàÇæ¿áã
WÜÊÜá®Ü ÖÜÄÔÄ. CÊæÃÜvÜã ¼®Ü° ¼®Ü° «Ü̯WÜÙÜ®Üã° ñæWæ¿ááÊÝWÜ ÓÜÌÃÜñÜíñÜáWÜÙÜ ÊæáàÇæ ¹àÙÜᣤÃÜáÊÜ JñܤvÜÊÜâ
Ÿ¨ÜÇÝWÜáñܤ¨æ, C¨Üá ¯ÊÜáWæ WæãñݤWÜáÊÜâ¨æà?

107

«Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ©í¨Ü «Ü̯ ¯Ëáì£ (Sound Generation by Loud-

speaker):

«Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ©í¨ÜÆã ÓܱܳÙÜ¨Ü ¯Ëá죿ÞWÜáñܤ¨æ GíŸá¨Üá ¯ÊÜáWæ

Wæ㣤¨æ. «Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ¨Ü AíñÜWÜìñÜ ÃÜaÜ®æ¿áá AvÜx dæà¨Ü¨Ü ÃÜã±Ü¨ÜÈÉ

(Cross Section) BPÜê£ 15.6 ÃÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. C¨ÜÃÜÈÉ Jí¨Üá
ÍÝÍÜÌñÜ & aÜáíŸPÜ (Permanent Magnet) CÃÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜ ÓÜáñܤÆã
ÓÜᣤor ÓÜáÃÜáÚ (Coil) ÁãÙÜXí¨Ü ˨ÜáÂñ… ±ÜÅÊÝÖÜÊÜâ ÖÜĨæãvÜ®æ,
A¨ÜÄí¨ÜÆã aÜáíŸQà¿á ûæàñÜÅÊÜâ ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤ¨æ, GíŸá¨Ü®Üá°

¯àÊÜâ ×í©®Ü ±ÝsܨÜÈÉ £Ú¨ÜáPæãíw©ªàÄ.

  GÃÜvÜá aÜáíŸPÜWÜÙÜ®Üá° Jí¨ÜPæãRí¨ÜÃÜ ÓÜËáà±Ü ñÜí¨ÝWÜ

AÊÜâWÜÙÜ Ô§£WÜ®ÜáÓÝÃÜ AÊÜâWÜÙÜ aÜÆ®ÜÊÜÆ®æ BWÜáñܤ¨æ, C¨Ü®Üá°
¯àÊÜâ ®æãàw©ªÃÜÇæà ¸æàPÜá. C¨æà ±ÜÅPÝÃÜ, CÈÉ PÜáíñÜÆ¨Ü ÍÝÍÜÌñÜ aÜáíŸPÜ

ÊÜááTÝíñÜÃÜ ¯ÊÜÞì|ÊÝ¨Ü aÜáíŸQà¿á ûæàñÜÅPæR A®ÜáÓÝÃÜÊÝX

B PÜáíñÜÆ ×í¨æ ÊÜááí¨æ PܨÜÆñæãvÜWÜáñܤ¨æ. PÜáíñÜÆ¨Ü D ±ÜÃܨæ
PܨÜÆáËPæ (AÆWÝvÜáPæ), Aí¨ÜÃæà®æ A¨ÜÃÜ BÊÜñÜì®æ ÊÜáñÜᤠ(ÓÜáÃÜÚ)
PÜí±Ü®Ü, A¨ÜÃæãÙÜX¯í¨Ü ÖÜÄ¿ááÊÜ Ë¨ÜáÂñ… ±ÜÅÊÝÖÜÊÜâ ¿ÞÊÜ PÜáíñÜÆ
±ÜÅPÝÃÜ©í¨Ü Ÿ¨ÜÇÝWÜáñܤ¨æÁãà, A¨ÜÃÜ ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹Ô

CÃÜáñܤ¨æ. C¨æà PÜáíñÜÆPæR hæãàwst «Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ¨Ü ±ÜÃܨæ ×í¨æ

ÊÜááí¨æ aÜÆ®ÜÊÜÆ®Ü BWÜÆá ñæãvÜWÜáñܤ¨æ.

  ®ÝÊÜâ D ×í¨æ ®æãàw¨æªàÊæ, A¨æà®æí¨ÜÃæ, ÓÜÌÃÜ©ÌÎS¨Ü

»ÜágWÜÙÜ ×í¨æ&ÊÜááí¨æ BWÜáÊÜ aÜÆ®ÜÊÜƮܩí¨ÝX «Ü̯ ÊÜÞ¿áPæãÅà¶æäà®ÜPÜvæÀáí¨Ü
ñÜÃÜWÜíWÜWÜÙÜá ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤÊæ, C¨æà ÄࣿÞX CÈÉ, 15.6 «Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ¨Ü AíñÜWÜìñÜ ÃÜaÜ®æ
«Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ ±ÜÃܨæ¿á ×í¨æ&ÊÜááí¨æ BWÜáÊÜ aÜÆ®ÜÊÜƮܩí¨Ü

ÖÜÊæ¿áÈÉ «Ü̯&ñÜÃÜíWÜWÜÙÜá ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤÊæ.

  «Ü̯ ¯Ëáì£ ÊÜÞvÜᣤÃÜáÊÜ Jí¨Üá «Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ¨Ü ±ÜÃܨæWæ ÊæáÆÉWæ ÓܳÍÜìÊÜÞw D ±ÜÃܨæ¿á PÜí±Ü®ÜWÜÙÜ A®Üá»ÜÊÜÊÜ®Üá° ¯àÊÜâ

ÊÜÞwPæãÙÜÛŸÈÉÄ.

  «Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ¨Ü ŸÙÜPæ ÊÜÞw ŸÖÜá¨æãvÜx ±ÝñÜÚ¿á ÓܱܳÙÜÊÜ®Üá° ¯ÊÜÞì| ÊÜÞvÜÆá ÓÝ«ÜÂÊÜâíoá. B¨ÜªÄí¨Ü ÓÝÊÜìg¯PÜ ÓܧÙÜWÜÙÜÈÉ

«Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ¨Ü ŸÙÜPæ¿á®Üá° ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. B¨ÜÃæ, ®ÝÊÜâ ×í©®Ü ñÜÃÜWÜ£¿áÈÉ PÜÈñÜáPæãíw¨æªàÊæ, H®æí¨ÜÃæ, «Ü̯¿á ±ÝñÜÚ¿áá ÓÜáÊÜÞÃÜá

100 væÔŸÇ…WÜÚXíñÜ ÖæaÜác C¨ÜªÃæ B «Ü̯¿áá ®ÜÊÜáWæ ñæãí¨ÜÃæ¨Ý¿áPÜ G¯ÓÜŸÆɨÜá. B¨ÜªÄí¨ÜÇæà «Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂìÊÜâ EaÜc

±ÝñÜÚ¿á «Ü̯ ¯ÊÜÞì| ÊÜÞvÜáÊÜâ¨ÝX¨ÜªÃÜã A¨ÜÃÜ ÊæáàÇæ ÊÜáÊÜÞì¨æ¿á®Üá° CÄÓÜáÊÜâ¨Üá AÊÜÍÜÂPÜÊæí¨Üá ¯«ÜìÄÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.

ÊÜÞw®æãàwÄ C¨Ü®Üá° ¿ÞÊÝWÜÆã ÆPÜÒ¨ÜÈÉwÄ

»ÜÅÊÜá| «Ü̯¿á ÊæáàÇæ «Ü̯¿á ±ÝñÜÚ¿á®Üá° væÔŸÇ… D «Ü̯ ÊÜáñÜᤠ«Ü̯ ¯Ëáì£ ŸWæY A»ÝÂÓÜÊÜÞvÜáÊÝWÜ
ÊÜáãÆÊÜޮܨÜÈÉ AÙæ¿ááÊÜâ¨ÜPÝRX B±… E±ÜÆŸª BWÜÆá «Ü̯¿áá CñÜÃÜÄWæ ñÝÅÓܨݿáPÜÊÝXÃܸÝÃܨÜá. C¨ÜÃÜ
ÓÝ«ÜÂ˨æ, A¨ÜÃÜ ŸÙÜPæ¿á®Üá° ÊÜÞw, ñÜÊÜá¾ ÎPÜÒPÜÃÜ ®æÃÜ˯í¨Ü PÝÙÜi¿á®Üá° ®ÝÊÜâ ñæWæ¨ÜáPæãÙÜÛ¸æàPÜá. ±ÜÄÓÜíÓæ§Wæ
ÓÝÊÜìg¯PÜ ÓܧÙÜWÜÙÜÈÉ ŸÙÜPæ ÊÜÞvÜÇÝWÜáÊÜ Jí¨Üá «Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ©í¨Ü ÖݯEíoáÊÜÞvÜáÊÜ ±ÜÅÊÜááS PÝÃÜ|WÜÙÜÈÉ
ŸÃÜáÊÜ ÓܱܳÙÜ¨Ü ±ÝñÜÚ¿á®Üá° AÙæ¨Üá ®æãàwÄ, «Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ©í¨Ü «Ü̯±ÜŨÜãÐÜOæ¿á ÓÜÊÜÞÊæàÍÜÊÝWÜáñܤ¨æ. B¨ÜªÄí¨Ü
¼®Ü° ¼®Ü° AíñÜÃÜWÜÙÜ ÊæáàÇæ ¯íñÜáPæãívÜá ÓܱܳÙÜ¨Ü ±ÝñÜÚ¿á®Üá° «Ü̯±ÜŨÜãÐÜOæ¿á®Üá° ÊÜÞvܨÜíñæ ±ÜſᣰÓܸæàPÜá.
AÙæÀáÄ. «Ü̯ÊÜ«ÜìPÜ©í¨Ü AíñÜÃÜ ÊÜáñÜᤠ«Ü̯¿á ±ÝñÜÚ CÊÜâWÜÙÜÈÉ
H®Ý¨ÜÃÜã ÓÜíŸí«Ü CÃÜáñܤ¨æ GíŸá¨Üá ¯ÊÜáWæ PÜívÜáŸÃÜáÊÜâ¨æà?

108

ÓÝÌ«Ý¿á

1. ÄPܤ Óݧ®ÜWÜÙÜÈÉ ÁãàWÜ ÍÜŸªÊÜ®Üá° ñÜáí¹Ä. 6. ÁãàWÜ hæãàwWÜÙÜ®Üá° hæãàwÔÄ.
A. «Ü̯ ñÜÃÜíWܨÜÈÉ¿á EaÜc JñܤvÜ ÊÜáñÜᤠ¨ÝyÜÂì¨Ü »ÝWÜPæR ‰
........ G®Üá°ñݤÃæ. B¨ÜÃæ PÜwÊæá JñܤvÜ ÊÜáñÜᤠ¨ÝyÜÂì¨Ü ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÓÜÌÃÜ¿áíñÜÅ «ÝñÜá訆 »ÜágWÜÙÜ PÜí±Ü®ÜWÜÙÜá
»ÝWÜPæR‰ ........ G®Üá°ñݤÃæ. «Ü̯¯ûæà±Ü ÖÜÊæ¿áÓܤí»Ü¨ÜÈÉ¿á PÜí±Ü®ÜWÜÙÜá
B. «Ü̯¿á ¯Ëáì£Wæ ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü AWÜñÜ .......... gÆ ñÜÃÜíWÜ ÓÜÌÃÜñÜíñÜáWÜÙÜ PÜí±Ü®ÜWÜÙÜá
C. Jí¨Üá «Ü̯ ñÜÃÜíWܨÜÈÉ Jí¨Üá ÓæPæí©®ÜÈÉ ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊÜ ÓÜÌÃÜ©ÌÎS ñÜí£¿á PÜí±Ü®ÜWÜÙÜá
ËÃÜÆ®Ü ÊÜáñÜᤠÓÜíPæãàaÜ®Ü CÊÜâWÜÙÜ Joár ÓÜíTæ¿áá ñÜíŸãÄ ±ÜÃܨæ¿á PÜí±Ü®ÜWÜÙÜá
1000 ¨ÜÐÜár C¨æ. D «Ü̯ ñÜÃÜíWÜ¨Ü BÊÜñÜìñæ¿áá ........
Hz ¨ÜÐÜár CÃÜáÊÜâ¨Üá. E±ÜPÜÅÊÜá:
D. ¼®Ü° ¼®Ü° ÓÜáÃÜ (ÓÜÌÃÜ) WÜÚWÝX «Ü̯ ñÜÃÜíWÜ¨Ü .......... ¼®Ü°
CÃÜáñܤ¨æ. 1. ±ÝÉÔrPÜ¨Ü GÃÜvÜá ÇæãàoWÜÙÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãívÜá AÊÜâWÜÙÜ ®ÜvÜáÊæ
E. «Ü̯ÊÜ«ÜìPܨÜÈÉ .......... ÍÜQ¤¿á ÃÜã±ÝíñÜÃÜÊÜâ ........ ¨ÝÃÜÊÜ®Üá° PÜqr Bo¨ÜÈÉ¿á ¶æäà®Ü ñÜ¿ÞÄÔÄ. ñÜÊÜá¾ WæÙæ¿á/
ÍÜQ¤¿áÈÉ BWÜáñܤ¨æ. WæÙÜ£¿á «Ü̯¿áá ¨ÝÃÜ¨Ü ÊÜáãÆPÜ ñÜÊÜá¾ ñÜ®ÜPÜ ñÜÆá±ÜâÊÜâ¨æà?
¨ÝÃܨÜ/ñÜí£WÜÙÜ E¨ÜªÊÜ®Üá° PÜwÊæá ÖæaÜác&ÊÜÞw D
2. ÍÝÔŒà¿á PÝÃÜ|WÜÙÜ®Üá° ÖæàÚÄ. ±ÜÅÁãàWÜÊÜ®Üá° ÊÜÞwÄ ÊÜáñÜᤠ¯ÐÜRÐæì¿á®Üá° ñæWæÀáÄ. D
A. ¸ÝÀáÀáí¨Ü ¼®Ü° ¼®Ü° ÓÜÌÃÜWÜÙÜ®Üá° ñæWæ¿ááÊÝWÜ ÓÜÌÃÜ ËÐÜ¿á¨Ü ŸWæY JŸºÃÜ®æã°ŸºÃÜÈÉ ÊÜáñÜᤠÎPÜÒPÜÃæãí©Wæ aÜbìÔÄ.
ñÜíñÜáWÜÙÜ Êæáà騆 »ÝÃÜÊÜ®Üá° (JñܤvÜÊÜ®Üá°) Ÿ¨ÜÈÓÜáÊÜâ¨Üá
AÊÜÍÜÂPÜ C¨æ. 2. Jí¨Üá ±ÝÉÔrPÜ A¥ÜÊÝ ±ÜñÜÅ¨Ü (ñÜWÜw®Ü) ÆíŸ A¥ÜÊÝ
B. aÜí¨ÜÅ®Ü Êæáà騆 AíñÜÄPÜÒPÜÃÜ ÊÜÞñÜáWÜÙÜá JŸºÄ®æã°ŸºÄWæ ±ÝÉÔrPÜ ÇæãàoÊÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãívÜá A¨ÜÃÜ GÃÜvÜã Ÿ©WÜÙÜ®Üá°
±ÜÅñÜÂPÜÒÊÝX PæàÚÓÜÆá ÓÝ«ÜÂËÆÉ. ñæWæ©wÄ. Jí¨Üá ñæWæ©or Ÿ©¿á ÊæáàÇæ ÃÜŸºÄ®Ü
C. «Ü̯ ñÜÃÜíWÜÊÜâ ÖÜÊæÁãÙÜXí¨Ü Jí¨Üá ÓܧÙÜ©í¨Ü C®æã°í¨Üá ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü ŸÆã¯®Ü ÃÜŸºÃÜ®Üá° GÙæ¨Üá (gXY) WÜqr¿ÞX
ÓܧÙÜPæR ±ÜÅÓÝÃÜÊÝWÜáÊÜÓÜÆáÊÝX B ÖÜÊæ¿áá Jí¨Üá PÜãwÅÔÄ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ ÊæáàÇæ AQR BPÝÃÜ¨Ü bPÜR PÝÙÜáWÜÙÜ®Üá°
ÓܧÙÜ©í¨Ü C®æã°í¨Üá ÓܧÙÜPæR ÖÜĨÜá ÖæãàWÜáÊÜ AÊÜÍÜÂPÜñæ CwÄ. GÃÜvÜ®æ¿á ñæWæ©or Ÿ©¿á PÜvæÀáí¨Ü ¯ÊÜá¾ ËáñÜůWæ
CÃÜáÊÜ©ÆÉ. ÖÜáÃæÅà... ÖÜáÃæÅà... Gí¨Üá bàÃÜÆá ÖæàÚÄ. ÃÜŸºÄ®Ü ÊæáàÇæ
PÝÙÜáWÜÙÜá PæÙÜWæ/ÊæáàÇæ iX¿áᣤÃÜáÊÜâ¨Üá PÝ~ÓÜáÊÜâÊæà?
3. XpÝÃܨÜíñÜÖÜ ñÜíñÜá ÊݨܨæãÙÜXí¨Ü ÊÜáñÜᤠPæãÙÜÈ®ÜíñÜÖÜ ×àWæ HPæ BWÜáñܤ¨æ D PÜáÄñÜá aÜbìÔÄ.
F¨Üá ÊݨܨæãÙÜXí¨Ü ¼®Ü° ¼®Ü° ÓÜÌÃÜWÜÙÜ ¯Ëá죿áá ÖæàWæ
BWÜáñܤ¨æ?

4. ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÓÜÌÃÜ¿áíñÜÅ©í¨Ü ÊÜáñÜᤠ«Ü̯ ÊÜ«ÜìPÜ©í¨Ü «Ü̯¿áá
ÖæàWæ BWÜáñܤ¨æ?

5. «Ü̯¿á ±ÜÅÓÝÃÜPÝRX ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü AWÜñÜ CÃÜáñܤ¨æ C¨Ü®Üá°
Ԩܜ±ÜwÓÜÆá BPÜê£Áãí©Wæ ±ÜÅÁãàWÜÊÜ®Üá° ÓܳÑràPÜÄÔÄ.

109

16. ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü

®ÜÊÜáWæ ÓÜíÊæà¨Ü®æWÜÙÜ ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü ¼®Ü° ¼®Ü° AÄÊÜâ (gÝn®Ü) WÜÙÜá EípÝWÜáñܤ¨æ. ¨ÜêÑr¿á ÓÜíÊæà¨Ü®æ¿áá GÆÉÊÜâWÜÙÜÈÉ ÊÜáÖÜñÜÌ¨Ü ÓÜíÊæà¨Ü®æ
C¨æ. D ÓÜíÊæà¨Ü®æÀáí¨ÜÇæà ®ÝÊÜâ ®ÜÊÜá¾, ÓÜáñܤ ÊÜááñÜ¤È®Ü WÜávÜx, ®Ü©, XvÜ, ÊÜÂQ¤ ÊÜáñÜᤠCí¨ÜÅ«Ü®ÜáÐÜÂ, ÖÝÃÝvÜáÊÜ ±Üü, aÜí¨ÜÅ, ®ÜPÜÒñÜÅ
CÊÜâWÜÙÜ®Üá° ®ÝÊÜâ ®æãàvÜŸÇæÉÊÜâ.

ÊÜÞw ®æãàwÄ: Ãݣſá ÓÜÊÜá¿á¨ÜÈÉ ¯ÊÜá¾ PæãàOæ¿áÈÉ¿á ©à±ÜÊÜ®Üá° ÓÜÌƳ ÖæãñÜᤠBÄÔÄ ÊÜáñÜᤠB ÊæáàÇæ ©à±Ü EÄÔÄ.

  ©à±ÜÊÜ®Üá° BÄst ŸÚPÜ PæãàOæ¿áÈÉ¿á ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá ¯ÊÜáWæ ÓܳÐÜrÊÝX ñæãàÃÜáñܤÊæÁãà ÖæàWæ? ÊÜáñæ¤ ©à±ÜÊÜ®Üá° EÄst ŸÚPÜ
¯ÊÜáWæ H®Üá AÄÊÝWÜáñܤ¨æ? Êæáà騆 PÜê£Àáí¨Ü ¯ÊÜá¾ WÜÊÜá®ÜPæR ŸÃÜáÊÜâ¨Üá A¨æà®æí¨ÜÃæ ¨ÜêÑr¿á ÓÜíÊæà¨Ü®æ BWÜáÊÜâ¨Üá ÊÜáñÜᤠ±ÜÅPÝÍÜ
CÊÜâWÜÙÜÈÉ H®Ý¨ÜÃÜã ÓÜíŸí«Ü C¨æ. Ãݣſá Öæ㣤®ÜÈÉ ©à±ÜÊÜ®Üá° ñæWæ¨ÝWÜ (BÄÔ¨ÝWÜ) PÜãvÜÇæà ¯ÊÜáWæ PæãàOæÁãÙÜX®Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá
PÝ|¨ÜíñÝWÜáñܤÊæ. B¨ÜÃæ ©à±ÜÊÜ®Üá° ÊÜáñæ¤ ¸æÙÜXÓÜÆá ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá Êæã¨ÜÈ®Üíñæ PÝ|ñæãvÜWÜáñܤÊæ. Aí¨ÜÃæà®æ ÊÜÓÜá¤WÜÚí¨Ü ŸÃÜáÊÜ ±ÜÅPÝÍÜÊÜâ
¿ÞÊÝWÜ ®ÜÊÜá¾ PÜ|á¡WÜÙÜÈÉ ±ÜÅÊæàÎÓÜáñܤ¨æÁãà A¨Üá ÊÜÓÜá¤Ë¯í¨Ü EñÜÕiìñÜ ÊÜÞw¨ÝªXÃÜŸÖÜá¨Üá A¥ÜÊÝ B ÊÜÓÜá¤Ë¯í¨Ü ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ
ÊÝXÃÜŸÖÜá¨Üá. ÊÜÓÜá¤Ë¯í¨Ü ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜÊÝ¨Ü ±ÜÅPÝÍÜ Gí¨ÜÃæ H®Üá? C¨Ü®Üá° £Ú¨ÜáPæãÙÜÛÆá ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®ÜÊÜ®Üá° £Ú¨Üá PæãÙæãÛà|.

±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü (Reflection of Light): Jí¨Üá ÊÜêÐÜu »ÝWÜ¨Ü ÊæáàÇæ ±ÜÅPÝÍÜ QÃÜ|WÜÙÜá ¹¨ÜªÃæ, AÊÜâWÜÙÜ ©Íæ¿áá Ÿ¨ÜÇÝWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜá¤
AÊÜâ ÊÜáÃÜÚ £ÃÜáX ŸÃÜáñܤÊæ. C¨Ü®æ°à ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü A¥ÜÊÝ ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÅ£¶ÜÆ®Ü A®Üá°ñݤÃæ.

ÊÜÞw ®æãàwÄ: ÓÝ×ñÜÂ: pÝaÜì, Pܮܰw, Pܮܰw ÔÆáQÓÜáÊÜ ÓÝr$ÂívÜ, PܱÜâ³ PÝWܨÜ, ¸ÝaÜ~Pæ, ¹Ú¿á PÝWܨÜ, vÝÅÀáíWÜ
¸æãàvÜì.

PÜê£: 16.1 ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü
1. ¹Ú PÝWܨÜÊÜ®Üá° pæàŸÈÉ®Ü ÊæáàÇæ A¥ÜÊÝ vÝÅÀáíWÜ

¸æãàvÜì¨Ü ÊæáàÇæ WÜqr¿ÞX ÆWÜ£¤ÔÄ.
2. ¸ÝaÜ~Pæ¿á ÊÜá«Ü嬆 »ÝWÜÊÜ®Üá° ¹oár CñÜÃÜ GÆÉ »ÝWÜÊÜ®Üá°

PܱÜâ³ PÝWܨܩí¨Ü ÊÜáábc ¹wÄ. ÖæàWæí¨ÜÃæ ±ÜÅPÝÍÜÊÜâ B
»ÝWܨæãÙÜXí¨ÜÇæà ÖæãàWÜŸÆɨÜá. (BPÜê£ 16.1)
3. ¸ÝaÜ~Pæ¿á®Üá° ¹Ú PÝWÜ¨Ü¨Ü ÊæáàÇæ ÆíŸÃÜã±Ü ×w¨Üá
pÝaÜì¨Ü ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü ñæÃæ¨Ü (ÊÜááPܤ) »ÝWÜ¨Ü ÊæáàÇæ
±ÜÅPÝÍÜÊÜ®Üá° ¹wÄ.
4. ˨ÜáÂñ… ÊÜáñÜᤠ¸ÝaÜ~Pæ CÊÜâWÜÙÜ ÁãàWÜ ÊÜáívÜ®æ
ÊÜÞw ¹ÚPÝWÜ¨Ü¨Ü ÊæáàÇæ ±ÜÅPÝÍÜ QÃÜ|ÊÜ®Üá° ¨æãÃÜQÔÄ,
D ±ÜÅPÝÍÜQÃÜ|¨Ü ÊÜÞWÜì¨ÜÈÉ BPÜꣿáÈÉ ñæãàÄÔ¨Üíñæ
Pܮܰw¿á®Üá° CwÄ.
5. ¯ÊÜáWæ H®Üá PÝ~ÓÜáñܤ¨æ A¨ÜÃÜ ¯ÄàPÜÒOæ ÊÜÞwÄ.

Êæáà騆 PÜꣿáÈÉ ±ÜÅPÝÍÜ QÃÜ|WÜÙÜá Pܮܰw¿á ÊæáàÇæ A±Ü³Úst ®ÜíñÜÃÜ ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜÊÝWÜáñܤÊæ ÊÜáñÜᤠ¼®Ü° ©ÍæÀáí¨Ü ÖæãàWÜáñܤÊæ. ¿ÞÊÜ
±ÜÅPÝÍÜ QÃÜ|WÜÙÜá ¿ÞÊÜâ¨æà ±ÜâÐÜu»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÇæ ¹àÙÜáñܤÊæ, AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ±ÜñÜ®Ü QÃÜ|WÜÙÜá (Incident Rays) A®Üá°ñݤÃæ. ±ÜñÜ®Ü QÃÜ|WÜÙÜá
±ÜâÐÜu»ÝWÜ¨Ü Êæáà騆 ¿ÞÊÜ ¹í¨Üá訆 ÊæáàÇæ ¹àÙÜáñܤÊæÁãà, B ¹í¨ÜáËWæ ±ÜñÜ®Ü ¹í¨Üá G®Üá°ñݤÃæ. B¨ÜÃæ ±ÜêÐÜu»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÈí¨Ü ÊÜáÃÜÚ
ŸÃÜáÊÜ QÃÜ|WÜÚWæ ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ|WÜÙÜá (Reflected Rays) A®Üá°ñݤÃæ. ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ|WÜÙÜ ©Íæ¿áá PæÆÊæäí¨Üá ¯¿áÊÜáWÜÚWÜ®ÜáÓÝÃÜÊÝX
¯ÎcñÜÊÝWÜáñܤ¨æ. D ¯¿áÊÜáWÜÚWæ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¯¿áÊÜáWÜÙÜá G®Üá°ñݤÃæ. D ¯¿áÊÜáWÜÙÜ®Üá° £Ú¨ÜáPæãÙÜáÛÊÜ ÊÜááíaæ PæÆÊÜâ ÓÜíþæWÜÙÜ®Üá°
£Ú¨ÜáPæãÙæãÛà|.

110

(BPÜê£ 16.2 ÃÜÈÉ ñæãàÄÔ¨Üíñæ)
1. Pܮܰw¿á Ô§£¿á®Üá° ñæãàÄÓÜáÊÜ ÃæàÐæ PQ ñæWæÀáÄ.
2. ±ÜñÜ®Ü¨Ü QÃÜ| AO ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ| OB ñæWæÀáÄ.
3. Pܮܰw¿á Ô§£¿á®Üá° ñæãàÄÓÜáÊÜ ÃæàTæWæ 900 ¨Ü Pæãà®Ü ÊÜÞvÜáÊÜ ÃæàTæ ON C¨Ü®Üá° O ¨ÜÈÉ ñæWæÀáÄ. D ÃæàTæWæ ÆíŸ A¥ÜÊÝ Óܤí¼Pæ

G®Üá°ñݤÃæ, ÃæàTæ ON C¨Üá PQ Wæ ÆퟨÜíñæ CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ∠PON = ∠QON = 900.

±ÜñÜ®Ü¨Ü QÃÜ| ÆíŸ (Óܤí¼Pæ) ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ| ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¯¿áÊÜáWÜÙÜá

A NB ±ÜÅPÝÍÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ÊÜáãÃÜá ¯¿áÊÜáWÜÙÜá PæÙÜX®Üí£Êæ.

±ÜñÜ®Ü ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ 1. ±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®ÜWÜÙÜá ÓÜÊÜÞ®Ü AÙÜñæ¿áÊÜâ
Pæãà®Ü Pæãà®Ü CÃÜáñܤÊæ.

±ÜñÜ®Ü 2. ±ÜñÜ®Ü QÃÜ|, ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ| ÊÜáñÜᤠÆíŸ Jí¨æà ÓÜÊÜáñÜƨÜÈÉ
¹í¨Üá CÃÜáñܤÊæ.

3. ±ÜñÜ®Ü QÃÜ| ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ|WÜÙÜá ÆíŸ¨Ü ËÃÜá¨Üª
Ÿ©¿áÈÉ CÃÜáñܤÊæ.
PO ))Q
)
)16.2 ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü

±ÜÃÝÊÜñÜì®ÜPæR ÓÜíŸí˜Ô¨Ü ˼®Ü° ÓÜíþæWÜÙÜá PæÙÜX®Üíñæ CÊæ
i) QÃÜ| AO & ±ÜñÜ®Ü¨Ü QÃÜ|
ii) ¹í¨Üá O & ±ÜñÜ®Ü ¹í¨Üá
iii) QÃÜ| OB & ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ|
iv) ÃæàTæ ON & ÆíŸ (Óܤí¼Pæ)
v) ±ÜñÜ®Ü QÃÜ| ÊÜáñÜᤠÆíŸ¨Ü ®ÜvÜá訆 Pæãà®Ü ∠AON & ±ÜñÜ®Ü Pæãà®Ü (i)
vi) ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ| ÊÜáñÜᤠÆíŸ¨Ü ®ÜvÜá訆 Pæãà®Ü ∠BON & ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®Ü (r)

ÊÜÞw®æãàwÄ: ÓÝ×ñÜÂ: Pܮܰw, vÝÅÀáíWÜ ¸æãàvÜì, pÝaÜ~WÜÙÜá, ¹ÚPÝWܨÜ, Pæãà®Ü ÊÜÞ±ÜPÜ, ±Üqr, ±æ¯ÕÇ…

1. ¹Ú PÝWܨÜÊÜ®Üá° vÝÅÀáíWÜ ¸æãàvÜì¨Ü ÊæáàÇæ pÝaÜ~ (²®Üá°) WÜÙÜ PO Q
ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü ®æorWæ aÜábc PÜãwÅÔÄ.
2. PÝWÜ¨Ü¨Ü Jí¨Üá Ÿ©Wæ Pܮܰw¿á Ô§£¿á®Üá° ñæãàÄÓÜáÊÜ ÃæàTæ PQ ñæWæÀáÄ. · ·R 300 U
3. ÃæàTæ PQ ¨Ü ÊæáàÇæ O ¹í¨ÜáÊÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãívÜá B ¹í¨ÜáË®ÜÈÉ ÃæàTæ ON
D ÆíŸ ñæWæÀáÄ. S · ·T
4. ÃæàTæ ON ¨æãí©Wæ 300 ¨Ü Pæãà®ÜÊÜ®Üá°íoáÊÜÞvÜáÊÜ QÃÜ| AO ñæWæÀáÄ.
5. QÃÜ| AO ¨Ü ÊæáàÇæ GÃÜvÜá pÝaÜ~WÜÙÜ®Üá° S ÊÜáñÜᤠR aÜábcÄ. A PÜ|¡á
6. Pܮܰw¿á®Üá° ÓÝréíwWæ ÔÆáQÔ PQ ÃæàTæ¿á ÊæáàÇæ BPÜꣿáÈÉ ñæãàÄÔ¨Üíñæ
ÆíŸÔ§£¿áÈÉwÄ. N
7. Pܮܰw¿áÈÉ ®æãàw Pܮܰw¿áÈÉ PÝ|áÊÜ pÝaÜ~WÜÙÜ ±ÜÅ£ÊæáWÜÙÜ (±ÜÅ£¹íŸWÜÙÜ)
PæÙÜX®Ü ñÜá©WÜÙÜ ÓÜÃÜÙÜ ÃæàTæ¿áÈÉ T ÊÜáñÜᤠU D pÝaÜ~WÜÙÜ®Üá° aÜábcÄ. 16.3: ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¯¿áÊÜáWÜÙÜ ÓÜñݱܮæ
8. Pܮܰw¿á®Üá° Ÿ©Wæ ñæWæ©wÄ ÊÜáñÜᤠ¹í¨Üá T ÊÜáñÜᤠU WÜÙÜ®Üá° hæãàwÔ B
ÃæàTæ¿á®Üá° O ¨Ü ÊÜÃæWæ ¸æÙæÔÄ. B.PÜÅ ±ÜñÜ®Ü Pæãà®Ü ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ Pæãà®Ü
9. ∠TON AÙæÀáÄ.
10. PÜê£ 4 Äí¨Ü 9, 450 ÊÜáñÜᤠ600 ±ÜñÜ®Ü Pæãà®ÜWÜÙÜ ÓÜÆáÊÝX ÊÜáñæ¤ ÊÜÞwÄ (∠i) (∠r)
ÊÜáñÜᤠPæãàÐÜrPܨÜÈÉ Pæãà®ÜWÜÙÜ BÙÜñæWÜÙÜ®Üá° ŸÃæÀáÄ.
1. 300
2. 450
3. 600

111

±ÜñÜ®Ü Pæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®Ü CÊÜâWÜÙÜÈÉ ¿ÞÊÜ ÓÜíŸí«ÜÊÜâ PÜívÜá ŸÃÜáñܤ¨æ? ¯àÊÜâ Jí¨Üá ÊæàÙæ PÜꣿá®Üá° PÝÙÜi ±ÜäÊÜìPÜÊÝX
ÊÜÞw¨ÜªÃæ ¯ÊÜáWæ PÜívÜá ŸÃÜáÊÜâ¨æà®æí¨ÜÃæ, ÊÜáãÃÜã ÓÜÆ ±ÜñÜ®Ü Pæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®ÜWÜÙÜá ÓÜÊÜÞ®Ü CÃÜáñܤÊæ. Aí¨ÜÃæà®æà
±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¯¿áÊÜáWÜÙÜ ÓÜñݱܮæ (Ԩܜñæ) BWÜáñܤ¨æ.

ÊÜÞw®æãàwÄ ±ÜÅPÝÍÜ QÃÜ|ÊÜâ Pܮܰw¿á ÊæáàÇæ ÆíŸÃÜã±Ü Ô§£¿áÈÉ ¹¨ÜªÃæ H®Üá BWÜáÊÜâ¨Üá?

±ÜÅPÝÍÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá: i1 r1 i2 r2 i3 r3
BPÜê£ 16.4 (A) ÊÜáñÜᤠ(B) ¨ÜÈÉ ÓܱÝo (®Üá|á±Ý¨Ü) ÊÜáñÜá¤
ÖÜáÃÜáPÜá ŸáÃÜáPÜá (EÃÜpݨÜ) ±ÜêÐÜu»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÇæ ÓÜÊÜÞíñÜÃÜÊÝX A) ÓܱÝo ±ÜêÐÜr»ÝWÜ
ŸÃÜáÊÜ ±ÜñÜ®Ü QÃÜ|WÜÙÜ®Üá° ¯àÈ Ÿ|¡©í¨Ü ñæãàÄÓÜÇÝXÊæ. )
±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¯¿áÊÜáWÜÙÜ®Üá° ŸÚÔ ±ÜñÜ®Ü ¹í¨Üá訆 ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ )
QÃÜ|WÜÙÜ®Üá° Pæí±Üâ Ÿ|¡©í¨Ü ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. ¿ÞÊÜ ±ÜêÐÜu»ÝWÜ¨Ü )
Êæáà騆 ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ|WÜÙÜá Jí¨ÜPæãRí¨Üá ÓÜÊÜÞíñÜÃÜ CÊæ? ))
Êæáà騆 PÜꣿáÈÉí¨Ü ¯ÐÜRÐÜì H®Ü®Üá° ñæWæ¿áŸÖÜá¨Üá? )

1. ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ¯¿áËáñÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü (Regular Reflection): i1 )) ) ) i3 r3
ÓܱÝo ÊÜáñÜᤠ®Üá|á±Ý¨Ü ±ÜêÐÜu»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÈí¨Ü EípÝWÜáÊÜ r1 ) i2 r2
±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®æWæ ¯¿áËáñÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü G®Üá°ñݤÃæ. )
¯¿áËáñÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®ÜPÝRX ÓÜÊÜÞ®ÝíñÜÃÜÊÝX ŸÃÜáÊÜ ±ÜñÜ®Ü
QÃÜ|WÜÙÜ ±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®ÜWÜÙÜá ÓÜÊÜÞ®Ü B) ÖÜáÃÜáŸáÃÜáPÜ ±ÜêÐÜr»ÝWÜ
AÙÜñæ¿áÊÜâ CÃÜáñܤÊæ. B¨ÜªÄí¨Ü ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ|WÜÙÜá
±ÜÃÜÓܳÃÜ ÓÜÊÜÞíñÜÃÜËÃÜáñܤÊæ ±ÜñÜ®ÜQÃÜ|WÜÙÜ ±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü i1, i2,
i3........... C¨ÜªÃæ ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®ÜWÜÙÜá
PÜÅÊÜáÊÝX r1, r2, r3.......C¨ÜªÃæ, i1 = i2 = i3......., r1 = r2 =
r3....... (BPÜê£ 16.4 (A)).

2. ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü A¯¿áËáñÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü (Irregular Reflection): 16.4: ÓܱÝo ÊÜáñÜᤠÖÜáÃÜáŸáÃÜáPÜ ±ÜêÐÜr»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÈ®Ü
ÖÜáÃÜáŸáÃÜáPÝ¨Ü ±ÜêÐÜu»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÈí¨Ü BWÜáÊÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®æWæ ±ÜÅPÝÍܱÜÃÝÊÜñÜì®Ü
A¯¿áËáñÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü G®Üá°ñݤÃæ. A¯¿áËáñÜ
±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨ÜÈÉ ÓÜÊÜÞíñÜÃÜÊÝX ŸÃÜáÊÜ ±ÜñÜ®Ü QÃÜ|WÜÙÜ ±ÜñÜ®Ü
Pæãà®ÜWÜÙÜá ÓÜÊÜÞ®Ü AÙÜñæ¿áÊÜâ CÃÜáÊÜâ©ÆÉ ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ
±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®ÜWÜÙÜã ÓÜÊÜÞ®Ü CÃÜáÊÜâ©ÆÉ .

Aí¨ÜÃæ (i1 ≠ i2 ≠ i3......., r1 ≠ r2 ≠ r3.......) C¨ÜÄí¨Ü ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ|WÜÙÜá ±ÜÃÜÓܳÃÜ ÓÜÊÜÞíñÜÃÜ CÃÜáÊÜâ©ÆÉ, AÊÜâ ËÓÜõñÜ ±ÜêÐÜu»ÝWÜWÜÙÜ
ÊæáàÇæ ÖÜÃÜw ÖæãàWÜáñܤÊæ. C¨Üá ×àWæàPæ BWÜáñܤ¨æ GíŸá¨Üá BPÜê£ 16.4 (B) ¨ÜÈÉí¨Ü ÓܳÐÜrÊÝWÜáñܤ¨æ.

C¨Ü®Üá° ¿ÞÊÝWÜÆã WÜÊÜá®Ü¨ÜÈÉ CwÄ

1. ¯¿áËáñÜ ÊÜáñÜᤠA¯¿áËáñÜ CÊæÃÜvÜã ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨ÜÈÉ ±ÜÅPÝÍÜÊÜâ ±ÜÃÝÊÜñÜì®æ¿á ¯¿áÊÜáWÜÙÜ®Üá° ±ÝÈÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
2. A¯¿áËáñÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨ÜÈÉ BWÜáÊÜ ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®ÜÊÜâ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¯¿áÊÜáWÜÙÜ®Üá° ±ÝÈÓÜÇÝXÆÉ ÊݨܪÄí¨Ü ¨æãÃÜQ¨Ü

±ÜÃÝÊÜñÜì®æ CÃܨæ A¨Üá ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ ±ÜêÐÜu »ÝWÜÊÜâ A¯¿áËáñÜ (ÖÜáÃÜáPÜáŸáÃÜáPÜ) CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ¨æãÃÜQ¨æ.
3. A¯¿áËáñÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨ÜÈÉ ±ÜÅ£Áãí¨Üá ±ÜñÜ®Ü ¹í¨ÜáË®æãí©Wæ BWÜáÊÜ ±ÜñÜ®Ü Pæãà®ÜÊÜâ ¼®Ü° CÃÜáñܤ¨æ. B¨ÜÃæ Jí¨æà

±Üñܮܹí¨ÜáË®ÜÈÉ BWÜáÊÜ ±ÜñÜ®Ü Pæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®ÜWÜÙÜá ÓÜÊÜÞ®Ü AÙÜñæ¿á¨æªà BXÃÜáñܤÊæ, Aí¨ÜÃæ i1 = r1, i2 =
r2,.......

112

±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü (Reflection of Reflected Light)

ÖæàÚÄ ®æãàvæãà|: 1. PæàÍÜPÜñÜì®ÝÆ¿á¨ÜÈÉ ¯ÊÜá¾ PÜᣤWæ¿á Êæáà騆 PÜã¨ÜÆÊÜ®Üá° PæàÍÜPÜÇÝ˨ܮÜá ÊÜÂÊÜÔ§ñÜÊÝX
PÜñܤÄԨݪ®æÁáà A¥ÜÊÝ CÆÉÊæä GíŸá¨Ü®Üá° ¯àÊÜâ ÖæàWæ ®æãàvÜáËÄ?

2. Pܮܰw¿áÈÉ ®ÜÊÜá¾ ±ÜÅ£¹íŸÊÜâ (±ÜÅ£Êæá¿áá) ÖæàWæ PÝ|áñܤ¨æ? GvÜŸÆ Ÿ©WÜÙܨÜ᪠H®ÝWÜáñܤ¨æ?
3. ¯àÄ®ÜÈÉ aÜí¨ÜÅ®Ü ±ÜÅ£¹íŸÊÜâ ¿ÞÊÜâ¨ÜÄí¨Ü PÝ~ÓÜáÊÜâ¨Üá?

PæàÍÜPÜñÜì®ÝÆ¿á¨ÜÈÉ ¯ÊÜá¾ ×í¨æ ÊÜáñÜᤠÊÜááí¨æ Pܮܰw CÃÜáñܤ¨æ. ¯ÊÜá¾ ×í©®Ü »ÝWÜ¨Ü ±ÜÅ£Êæá¿áá ×ퟩ¿á Pܮܰw¿áÈÉ
¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤ¨æ. ±ÜÅ£Êæá¿á ±ÜÅ£Êæá¿áá ÊÜááí©®Ü Pܮܰw¿áÈÉ PÝ~ÓÜáÊÜâ¨Üá. A¨ÜÄí¨Ü PæàÍÜPÜñÜì®ÝÆ¿á¨ÜÈÉ PÜᣤWæ ÊæáàÈ®Ü
PÜã¨ÜÆáWÜÙÜ®Üá° ÊÜÂÊÜÔ§ñÜÊÝX PÜñܤÄÓÜÇÝX¨æÁáà GíŸá¨Ü®Üá° ¯ÊÜáWæ PÝ|Æá ŸÃÜáÊÜâ¨Üá.
  ®ÝÊÜâ aÜí¨ÜÅ®Ü ±ÜÅ£¹íŸÊÜ®Üá° ¯àÄ®ÜÈÉ ¿ÞÊÜ ±ÜÅPÝÃÜ©í¨Ü ®æãàvÜáñæ¤àÊæ? aÜí¨ÜÅ®Üá ÓÜÌ¿áí±ÜÅPÝÎñÜ CÆÉ©ÃÜáÊܨÜÄí¨Ü ÓÜã¿áì®Ü
±ÜÅPÝÍÜÊÜâ aÜí¨ÜÅ®Ü ÊæáàÇæ ¹¨Ü᪠A¨ÜÃÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®æ BWÜáñܤ¨æ. A¨Ý¨Ü ŸÚPÜ ¯àÄ®æãÙÜXí¨Ü ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ÊÜáñæ¤ ±ÜÃÝÊÜñÜì®ÜÊÝWÜáñܤ¨æ
ÊÜáñÜᤠ®ÜÊÜáWæ aÜí¨ÜÅ®Ü ±ÜÅ£¹íŸÊÜâ PÝ~ÓÜáñܤ¨æ. C¨æà ±Ü¨Üœ£Àáí¨Ü ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü A®æàPÜ ÓÜÆ ±ÜÃÝÊÜñÜì®æ BWÜÆá ÓÝ«ÜÂ˨æ.

CÈÉí¨Ü ®æãàwÄ

ÊÜÞw®æãàwÄ PæÂÈvæãàÓæãRà±Ü:

PÝvÜì¸æãvÜì¨Ü PæãÙÜÊæ PÜê£:
1. ÊÜáãÃÜá ÓÜÊÜÞ®Ü BPÝÃÜ¨Ü B¿áñÝPÜê£ PܮܰwWÜÙÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãÚÛÄ.

2. ±ÜÃÝÊÜñÜìPÜ ±ÜêÐÜu»ÝWÜWÜÙÜá JÙÜŸ©Wæ ŸÃÜáÊÜíñæ ÊÜáãÃÜá PܮܰwWÜÙÜ®Üá°

Jí¨ÜPæãRí¨Üá £ÅPæãà®ÝPÝÃÜ¨Ü ÓÜÌÃÜã±Ü¨ÜÈÉ AíqÓÜáÊÜ ±ÜqrÀáí¨Ü

PܮܰwWÜÙÜá AíqÔÄ. (BPÜê£ 16.5 ®æãàw)

ÊÜááaÜácÊÜ pæã²³Wæ 3. Jí¨Üá ¹Ú PÝWܨܮÜá° ñæWæ¨ÜáPæãívÜá A¨Ü®Üá° £ÅPæãà®ÝPÝÃÜ¨Ü ÓÜÌÃÜã±Ü¨ÜÈÉ
16.5: PæÂÈvæãàÓæãRà±Ü AíqÓÜáÊÜ PÝWܨܩí¨Ü AíqÔÄ ÊÜáñÜᤠJí¨Üá Ÿ©¿á®Üá° ÊÜáábcÄ.

4. WÝi®Ü 4&5 ¼®Ü° ¼®Ü° Ÿ|¡¨Ü ñÜá|áPÜáWÜÙÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãívÜá AÊÜâWÜÙÜ®Üá°

PܮܰwWÜÙÜ ±æäÚÛ®ÜÈÉ ÖÝQÄ.

5. GÃÜvÜ®æ¿á Ÿ©¿á®Üá° PÝWܨܩí¨Ü ÊÜáábc B PÝWܨܨÜÈÉ Jí¨Üá e¨ÜÅ ÖÝQÄ.

6. B e¨ÜŨæãÙÜXí¨Ü ¸æÙÜQ®ÜÈÉ ®æãàwÄ. WÝi®Ü ñÜá|áPÜáWÜÙÜ AÓÜíTæ ±ÜÅ£ÊæáWÜÙÜá ñÜ¿ÞÃÝX¨Ü᪨Üá ¯ÊÜáWæ ®æãàvÜÆá ÔWÜáÊÜâÊÜâ. D

±ÜÅ£ÊæáWÜÙÜá ÊÜáãÃÜã Pܮܰw¿áÈÉ ¯ÊÜÞì|ÊÝ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®æWÜÚí¨Ü ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤÊæ.

¯àÊÜâ PæÂÈvæãàÓæãRಮÜÈÉ ®æãàw¨ÝWÜ ¼®Ü° ¼®Ü° ÃÜaÜ®æWÜÙÜá ñÜ¿ÞÃݨܨÜ᪠®æãàvÜÆá ÔWÜáñܤÊæ. PÜÈvæãàÓæãRà±Ü¨Ü ËÍæàÐÜÊݨÜ

ÊæçÎÐÜr$ÂÊæà®æí¨ÜÃæ C¨ÜÃÜÈÉ JÊæá¾ ñÜ¿ÞÃÝ¨Ü ÃÜaÜ®æ¿áá ÊÜáñæ¤ ÓÜÖÜgÊÝX ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊÜâ©ÆÉ. ±ÜÅ£Áãí¨Üá ÓÜÆ PÜívÜá ŸÃÜáÊÜ

ÃÜaÜ®æ¿áá ¼®Ü° ¼®Ü° CÃÜáñܤ¨æ. PæãàOæ¿á WæãàvæWÜÙÜ®Üá° ÓÜáÍæãà¼ñÜ ÊÜÞvÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ŸÙÜÓÜƳvÜáÊÜ ®Üûæ¿á®Üá° (PÜÇÝPÜáÓÜáÄ®Ü PÝWܨÜÊÜ®Üá°)

ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜ ÊÜáñÜᤠÊÜÓæãŒà¨æãÂàWÜ ÊÜÂÊÜÓÝ¿á¨ÜÈÉ wÃækáç®Ü¨ÝÃÜÃÜá (Designers) PæÂÈvæãàÓæãRà±Ü¨Ü E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° ¼®Ü° ¼®Ü° ÃÜaÜ®æWÜÙÜ®Üá°

Íæãà˜ÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÊÜÞvÜáñݤÃæ.

±ÜĨÜÍÜìPÜ (Periscope): Pܮܰw
ÓÝ×ñÜÂ: ÃÜqr®Ü ±æqrWæ, GÃÜvÜá ÓܱÝo PܮܰwWÜÙÜá, AíqÓÜáÊÜ ±Üqr, PÜoÃÜ (Cutter)
PÜê£: ±ÜÅPÝÍÜ QÃÜ|
1. ÃÜqr®Ü Jí¨Üá ±æqrWæ¿á®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãÚÛÄ. ±æqrWæ¿á Êæáà騆 ÊÜáñÜᤠPæÙÜX®Ü Ÿ©Wæ 450 Pæãà®Ü
16.6: ±ÜĨÜÍÜìPÜ
PæãÃæñÜ (ÔàÙÜá) ÊÜÞw A¨ÜÃÜÈÉ ±æqrWæ¿á Ÿ©Wæ 450 ¨Ü Pæãà®Ü ÊÜÞvÜáÊÜ ÊÜáñÜá¤
Jí¨ÜáPæãRí¨Üá ÓÜÊÜÞíñÜÃÜ CÃÜáÊÜ GÃÜvÜá PܮܰwWÜÙÜ®Üá° BPÜꣿáÈÉ ñæãàÄÔ¨Üíñæ
PÜãwÅÔÄ ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ®Üá° Aíq®Ü ±ÜqrÀáí¨Ü WÜqr¿ÞX AíqÔPæãÚÛÄ (BPÜê£
16.6 ®æãàwÄ).
2. Êæáà騆 ÊÜáñÜᤠPæÙÜX®Ü PܮܰwWÜÙÜ ÖÜ£¤ÃÜ Jí¨ÜPæãRí¨ÜÃÜ ËÃÜá¨Üœ Ÿ©Wæ ÓÝ«ÝÃÜ|ÊÝX
1&1 Cíb®Ü GÃÜvÜá QoQWÜÙÜ®Üá° ñÜ¿ÞÄÔÄ. DWÜ PæÙÜX®Ü QoQÁãÙÜXí¨Ü ®æãàwÄ.
3. ¯ÊÜáWæ H®Üá PÝ~ÓÜáñܤ¨æ C¨Ü®Üá° ¯ÄàüÔÄ.

113

PæÙÜX®Ü QoQÁãÙÜXí¨Ü ¯ÊÜáWæ Êæáà騆 QoQ¿á G¨ÜáÄ®Ü ¨ÜêÍÜÂWÜÙÜá ±ÜĨÜÍÜìPÜ
PÝ~ÓÜáñܤÊæ. ×àWæ ñÜ¿ÞÃÝ¨Ü E±ÜPÜÃÜ|PæR ±ÜĨÜÍÜìPÜ Gí¨Üá 16.7: gÇÝíñÜWÝìËá¿áÊæáà騆 ±ÜĨÜÍÜìPÜ
A®Üá°ñݤÃæ. ±ÜĨÜÍÜìPÜ¨Ü E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° gÇÝíñÜWÝìËáWÜÙÜÈÉ
ÓÜÊÜáá¨ÜÅ¨Ü Êæáà騆 ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ®Üá° ®æãàvÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÊÜáñÜá¤
A¨ÜÃÜíñæ ŸíPÜÓÜìWÜÙÜÈÉ »Üã±ÜêÐÜu»ÝWÜ¨Ü PæÙÜX¨Ü᪠»Üã±ÜêÐÜu¨Ü
Êæáà騆 ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ ÓÜáÚ¨Ýo (±Üñæ¤) AÄ¿áÆá ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
PæÂÈvæãàÓæãRà±Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜĨÜÍÜìPÜ CÊæÃÜvÜã E±ÜPÜÃÜ|WÜÙÜá
±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü D WÜá|«ÜÊÜáì¨Ü ÊæáàÇæ
PÝ¿áìÊÜÞvÜáñܤÊæ.

¹wst E¨ÝÖÜÃÜOæWÜÙÜá

E¨ÝÖÜÃÜOæ 1: Jí¨Üá ±ÜPÜÒ ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ|ÊÜâ Æퟨæãí©Wæ E¨ÝÖÜÃÜOæ 3: ÓܱÝo Pܮܰw ÊÜáñÜᤠ±ÜñÜ®Ü QÃÜ| CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á
600 ¨Ü Pæãà®Ü ÊÜÞvÜᣤ¨ÜªÃæ, ±ÜñÜ®Ü QÃÜ|ÊÜâ Æퟨæãí©Wæ GÐÜár Pæãà®ÜÊÜâ 350 C¨æ. ÖÝWݨÜÃæ ±ÜñÜ®Ü Pæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü
AíÍÜ¨Ü Pæãà®Ü ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá? Pæãà®ÜWÜÙÜ®Üá° ñæWæÀáÄ.
Pæãor ÓÜíWÜ£WÜÙÜá: ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®Ü = r = 600, ±ÜñÜ®Ü¨Ü Pæãà®Ü Pæãor ÓÜíWÜ£WÜÙÜá: BPÜê£ 16.2 ÃÜ ±ÜÅPÝÃÜ ÃæàTæ PQ = Pܮܰw, QÃÜ|
AO = ±ÜñÜ®ÜQÃÜ|, ÃæàTæ ON = ÆíŸ, QÃÜ| OB = ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü
= ∠i = ? QÃÜ|.

±ÜÅPÝÍÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¯¿áÊÜáPÜR®ÜáÓÝÃÜ, ∠i = ∠r = 600 B¨ÜÃæ ∠r ∠POA = 350
= 600 ∴ ∠i = 600.
∴ ±ÜñÜ®Ü QÃÜ|ÊÜâ Æퟨæãí©Wæ 600 ¨Ü Pæãà®Ü ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá. ∠PON = 900 &&&&&&&&& (ÆíŸ)

E¨ÝÖÜÃÜOæ 2: ±ÜñÜ®Ü QÃÜ| ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü QÃÜ| CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á ∠POA + ∠AON = ∠PON
®ÜvÜá訆 Pæãà®Ü 900 C¨ÜªÃæ, ±ÜñÜ®Ü Pæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÜÊÜñÜì®Ü ∴ 350 + ∠AON = 900
Pæãà®ÜWÜÙÜ AÙÜñæ PÜívÜá ×wÀáÄ. ∴ ∠AON = 900 – 350 = 550

PæãorÓÜíWÜ£WÜÙÜá: ±ÜñÜ®Ü QÃÜ| ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ| CÊÜâWÜÙÜ Aí¨ÜÃæ ±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü = ∠AON = ∠i = 550
®ÜvÜá訆 Pæãà®Ü 900 C¨æ ±ÜÅPÝÍÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¯¿áÊÜáPÜR®ÜáÓÝÃÜ
Aí¨ÜÃæ ∠i + ∠r = 900 &&&& (1)
B¨ÜÃæ ±ÜÅPÝÍÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¯¿áÊÜáPÜR®ÜáÓÝÃÜ, ∠i = ∠r
∠i = ∠r &&&& (2) ∠r = 550
∠i + ∠i = 900 ÓÜËáàPÜÃÜ| (1) ÊÜáñÜᤠ(2) ÃÜ ÊæáàÈí¨Ü
2 ∠i = 900 ±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®ÜWÜÙÜá 550 AÙÜñæ¿áÊÜâ BXÊæ.
∴ ∠i = 450
∴ ±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®ÜWÜÙÜá 450 ¨Ü᪠CÃÜáñܤ¨æ. E¨ÝÖÜÃÜOæ 4: 400 ±ÜñÜ®ÜPæãà®ÜÊÜâÙÜÛ ±ÜÅPÝÍÜ QÃÜ|ÊÜâ PܮܰwÀáí¨Ü
±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ BWÜᣤ¨ÝªWÜ PܮܰwÁãí©Wæ GÐÜár AíÍÜ¨Ü Pæãà®Ü
ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá?
Pæãor ÓÜíWÜ£WÜÙÜá: BPÜꣿá 16.2 ÃÜ ÊæáàÈí¨Ü,
∠QON = 900 &&&&&&&&&&&&& (ÆíŸ)
±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü = ∠r = 400
∴ ∠NOB = ∠r = 400 &&&-&&&&&&& (±ÜÅPÝÍÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü
¯¿áÊÜáPÜR®ÜáÓÝÃÜ)

∠NOQ = ∠QOB + ∠BON
∴ 400 + ∠QOB = 900
∴ ∠QOB = 900 - 400 = 500

∴ ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ|ÊÜâ PܮܰwÁãí©Wæ 500 ¨ÜÐÜár Pæãà®Ü
ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá.

114

ÓÝÌ«Ý¿á

1. ¹orÓܧÙÜWÜÙÜÈÉ ÁãàWÜ ÍÜŸª ŸÃæÀáÄ 7. E¨ÝÖÜÃÜOæWÜÙÜ®Üá° ¹wÔÄ.
A. ÓܱÝo Pܮܰw¿á ÊæáàÇæ ±ÜñÜ®Ü ¹í¨ÜáËWæ ÆíŸ CÃÜáÊÜ A. ÓܱÝo Pܮܰw ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ| CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á
ÃæàTæWæ ........ G®Üá°ñݤÃæ. Pæãà®Ü 400 ¨Ü᪠C¨ÜªÃæ, ±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü
B. PÜqrWæ¿á ±ÜêÐÜu»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÈí¨Ü EípÝWÜáÊÜ ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü Pæãà®ÜWÜÙÜ AÙÜñæWÜÙÜ®Üá° ñæWæÀáÄ. (EñܤÃÜ: 500)
±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü C¨Üá ........ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü CÃÜáñܤ¨æ. B. Pܮܰw ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ| CÊÜâWÜÙÜ ®ÜvÜáË®Ü
C. PæÂÈvæãàÓæãRà±Ü¨Ü PÝ¿áìÊÜâ ........ WÜá|«ÜÊÜáì¨Ü Pæãà®ÜÊÜâ 230 C¨ÜªÃæ ±ÜñÜ®Ü QÃÜ|¨Ü ±ÜñÜ®Ü Pæãà®ÜÊÜâ GÐÜár
ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹ÔÃÜáñܤ¨æ. C©ªÃܸæàPÜá? (EñܤÃÜ: 670)

2. BPÜê£ ñæWæÀáÄ. E±ÜPÜÅÊÜá:
GÃÜvÜá PܮܰwWÜÙÜ ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ ±ÜêÐÜu»ÝWÜWÜÙÜá Jí¨ÜPæãRí¨Üá 900
A±æäÇæ㠿ޮܩí¨Ü aÜí¨ÜÅ®Ü ±ÜêÐÜr»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÇæ CÚ¨Ü
¨Ü Pæãà®Ü ÊÜÞvÜáñܤÊæ. Jí¨Üá Pܮܰw¿á ÊæáàÇæ ±ÜñÜ®Ü QÃÜ|ÊÜâ AÊÜPÝÍÜ¿Þ£ÅWÜÙÜá aÜí¨ÜÅ®Ü ÊæáàÇæ ¨æãvÜx Pܮܰw Cqr¨ÝªÃæ. A¨ÜÃÜ
300 ¨Ü ±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü ÊÜÞvÜᣤ¨ÜªÃæ A¨ÜÃÜ GÃÜvÜ®æ¿á Pܮܰw¿á E±ÜÁãàWÜ ÊÜÞwPæãívÜá aÜí¨ÜÅ®Ü AíñÜÃÜÊÜ®Üá° ÖæàWæ AÙæ¿áÆá
ÊæáàÈí¨Ü ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ BWÜáÊÜ QÃÜ| ñæWæÀáÄ. ŸÃÜáñܤ¨æ GíŸáÊܨÜÃÜ ŸWæY ÊÜÞ×£ ¨æãÄQÔÄ.

3. "®ÝÊÜâ PÜñܤÆá PæãàOæ¿áÈÉ¿á ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ®Üá° ÓܳÐÜrÊÝX
®æãàvÜÇÝÃæÊÜâ'. D ÊÝPÜ嬆 ÓܳÑràPÜÃÜ|ÊÜ®Üá° PÝÃÜ|¨æãí©Wæ
ÖæàWæ ÊÜÞvÜáËÄ?

4. ¯¿áËáñÜ ÊÜáñÜᤠA¯¿áËáñÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á
ÊÜÂñÝÂÓÜÊÜ®Üá° ŸÃæÀáÄ.

5. PæÙÜX®Ü ÓÜíþæWÜÙÜ®Üá° ÓÜãbÓÜáÊÜ BPÜê£ ñæWæÀáÄ ÊÜáñÜá¤

ÓÜíþæWÜÙÜ®Üá° ÓܳÑràPÜÄÔÄ.

� ±ÜñÜ®Ü QÃÜ| �  ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü PæãàÊÜ

� ÆíŸ �  ±ÜñÜ®Ü ¹í¨Üá

� ±ÜñÜ®ÜPæãà®Ü �  ±ÜÃÝÊÜñÜ®Ü QÃÜ|

6. PæÙÜX®Ü ±ÜÅÓÜíWÜÊÜ®Üá° A»ÜÂÔÔÄ.
ÓÜÌÃÝ ÊÜáñÜᤠ¿áÍÜ ¯àįí¨Ü ñÜáí¹¨Ü ¨æãvÜx ±ÝñæÅ¿áÈÉ

®æãàvÜᣤ¨ÜªÃÜá. ÍÝíñÜ ¯àÄ®ÜÈÉ AÊÜÃÜ ±ÜÅ£ÊæáWÜÙÜá AÊÜÄWæ
ÓܳÐÜrÊÝX PÝ|ᣤ¨ÜªÊÜâ. AÐÜrÃÜÈÉ ¿áÍÜ®Üá ¯àÃÜÈÉ PÜÆáÉ JWæ¨Ü®Üá.
C¨ÜÄí¨Ü AÊÜÃÜ ±ÜÅ£ÊæáWÜÙÜá aܨÜáÄÖæãà¨ÜÊÜâ. ÓÜÌÃÝÚWæ
±ÜÅ£Êæá¿á aܨÜáÄ ÖæãàX¨ÜªÃÜ PÝÃÜ| £Ú¿á¨ÜíñÝÀáñÜá.
 PæÙÜX®Ü ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ EñܤÃܨæãÙÜXí¨Ü Êæáà騆 ±ÜÅÓÜíWܨÜÈÉ
ÓÜÌÃÝÚWæ ±ÜÅ£Êæá¿á aܨÜáÄ ÖæãàX¨ÜªÃÜ PÝÃÜ|ÊÜ®Üá° £ÚÔ
PæãwÄ.
A. ±ÜÅPÝÍÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü ÊÜáñÜᤠ±ÜÅ£Êæá¿á aܨÜáÃÜáÊÜâ¨Üá,

CÊÜâWÜÙÜÈÉ H®Ý¨ÜÃÜã ÓÜíŸí«Ü C¨æÁáà?
B. C¨ÜÃÜÈÉí¨Ü ±ÜÅPÝÍÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ¿ÞÊÜ ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá ¯ÊÜá¾

ÆPÜÒ$¨ÜÈÉ ŸÃÜáñܤÊæ B ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜ®Üá° ÓܳÐÜr±ÜwÔ ÖæàÚÄ.
C. ±ÜÅPÝÍÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜÈÉ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü¨Ü

¯¿áÊÜáWÜÙÜ®Üá° ±ÝÈÓÜƳvÜáñܤÊæÁãà ÖæàWæ?

115

17. ÊÜÞ®ÜÊÜ ¯ËáìñÜ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá

¯ÊÜá¾ ÊÜá®æ¿áÈÉ, ÍÝÇæ¿áÈÉ , APÜR ±ÜPÜR PÜívÜá ŸÃÜáÊÜ C±Ü³ñÜᤠÊÜÞ®ÜÊÜ ¯ËáìñÜ ÊÜÓÜá¤WÜÙܱÜqr ñÜ¿ÞÄÔÄ
ÖæàÚÄ ®æãàvæãà|: ÊÜáñÜᤠaÜbìÔ.

®ÜÊÜá¾ ¨æç®Üí©®Ü ÊÜÂÊÜÖÝÃÜWÜÙÜÈÉ ®ÝÊÜâ A®æàPÜ ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ®Üá° ŸÙÜÓÜáñæ¤àÊæ. AÊÜâ PÜqrWæ, WÝgá, ±ÝÉÔrP…, ®ÜãÆá, ÊÜá|á¡, «ÝñÜá,
ÃÜŸºÃÜ CíñÜÖÜ A®æàPÜ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÚí¨Ü ÊÜÞvÜƳqrÃÜáñܤÊæ. AÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á PÜqrWæ, ÎÇæ, S¯g, ¯àÃÜá CÊÜâWÜÙÜíñÜÖÜ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá ®æçÓÜXìPÜ
Äà£Àáí¨Ü E±ÜÇŸœÊÝWÜáñܤÊæ, B¨ÜªÄí¨Ü AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ¯ÓÜWÜì ¯ËáìñÜ (ÓÝÌ»ÝËPÜ) ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá A®Üá°ñݤÃæ. ÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá ®æçÓÜXìPÜ
±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ÊæáàÇæ ±ÜÅÁãàWÜÍÝÇæ¿áÈÉ ÓÜíÍæãà«Ü®æ ÊÜÞw¨Ü®Üá. D ÓÜíÍæãà«Ü®æWÜÙÜ E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° ÊÜÞwPæãívÜá PÝTÝì®æWÜÙÜÈÉ
¼®Ü° ¼®Ü° ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ Eñݳ¨Ü®æ¿á®Üá° ÊÜÞvÜÇÝÀáñÜá. D ±ÜÅPÝÃÜÊÝX ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝ¨Ü ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ®Üá° ÊÜÞ®ÜÊÜ ¯ËáìñÜ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá
Gí¨Üá PÜÃæ¿ááñݤÃæ. E¨Ý: WÝgá, ±ÝÉÔrPÜ, PÜê£ÅÊÜá ®Üã騆 GÙæWÜÙÜá, ¥ÜÊÜÞìPæãàÇ… CñÝ©. DWÜ ®ÝÊÜâ PæÆÊæäí¨Üá ÊÜÞ®ÜÊÜ ¯ËáìñÜ
±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ÊÜÞ×£¿á®Üá° ÊÜÞwPæãÙæãÛà|.

¯ÊÜá¾ ÊÜá®æÁãÙÜX®Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜÈÉ ŸÙÜÓÜÇÝ¨Ü ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ®Üá° PæÙÜX®Ü PæãàÐÜrPܨÜÈÉ ÊÜXàìPÜÄÔÄ.
ÊÜÞ£¿á®Üá° ¨æãÃÜQÔÄ. ËË«Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ ÓÜí¨Ü»ÜìÊÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãívÜá PæãàÐÜrPÜÊÜ®Üá° ÖæbcÔÄ.

ÊÜÓÜá¤Ë®Ü ÖæÓÜÃÜá A¨ÜÃÜÈÉ ŸÙÜÓÜÇÝXÃÜáÊÜ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá

PÜqrWæ¿á PÜábì ÊÜÞ®ÜÊÜ ¯ËáìñÜ ¯ÓÜWÜì ¯ËáìñÜ
¸ÝaÜ~Pæ
±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá

& PÜqrWæ

±ÝÉÔrPÜ &

±ÝÉÔrPÜ (Plastic): 17.1: ±ÝÉÔrPÜ ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá
iWÜáoá WÜá|«ÜÊÜáì CÃÜáÊÜ Óæàí©Åà¿á ŸÖÜáÊÝÄPæWÜÚí¨Ü ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝ¨Ü ÊÜÞ®ÜÊÜ
¯ËáìñÜ ±Ü¨Ý¥Üì Gí¨ÜÃæ ±ÝÉÔrPÜ AÖÜá¨Üá. GÇÝÉ ±ÝÉÔrPÜWÜÙÜ ÃÜaÜ®æ Jí¨æà ÓÜÊÜá®ÝX hæãàw ÊÜÞ×£ & ÓÜí±æÅàÐÜ| ñÜíñÜÅgÝn®Ü¨Üáª:
CÃÜáÊÜâ©ÆÉ. PæÆÊæäí¨ÜÃÜ ÃÜaÜ®æ¿áá ÃæàÑà¿á C¨ÜªÃæ PæÆÊæãí¨ÜÃܨÜ᪠aÜPÝÅPÝÃÜ
CÃÜáÊÜâ¨Üá. ±ÝÉÔrPÜ ¯Ëáì£ ±ÜÅQÅÁá ÓÜí¨Ü»Üì¨ÜÈÉ ËË«Ü
  EÐÜ¡ñæÀáí¨ÝWÜáÊÜ ±ÜÄOÝÊÜá¨Ü B«ÝÃÜ¨Ü ÊæáàÇæ ±ÝÉÔrPÜ®Üá° GÃÜvÜá ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜÈÉ ËØwÁãàWÜÙÜ ÓÜíWÜÅÖÜ ÊÜÞwÄ. AÊÜâWÜÙÜ
ËíWÜwÓÜÆá ŸÃÜáÊÜâ¨Üá. ¿ÞÊÜ ±ÝÉÔrPÜPæR ¸æàPÝ¨Ü ÖÝWæ BPÝÃÜÊÜ®Üá° PæãvÜÆá B«ÝÃÜ©í¨Ü ÎPÜÒPÜÃÜ ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü Jí¨Üá
ŸÃÜáñܤ¨æÁãà, A¨ÜPæR ¥ÜÊæãàì±ÝÉÔrPÜ (EÐݾÊÜáê¨Üá) G®Üá°ñݤÃæ. E¨Ý: ±ÝȦ®Ü, ÓݨÜÄàPÜÃÜ|ÊÜ®Üá° ñÜ¿ÞÄÔ C&ÊæáàÇ…
PVC CÊÜâWÜÙÜ E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° BqPæ ÓÝÊÜÞ®Üá, ¸ÝaÜ~Pæ, ±ÝÉÔrPÜ¨Ü ñÜpær, ¨æãÅà| A¨ÜÃÜíñæ CñÜÃÜ B²ÉPæàÍÜ®Ü ÓݶÜrÊæàÃ…
(Ÿo¤Æá) CñÝ©WÜÚWÝX ÊÜÞvÜÇÝWÜᣤ¨ÜªÃæ, PæÆÊÜâ ±ÝÉÔrPÜWÜÙÜá ×àWÜã CÊæ Aí¨ÜÃæ ÓÜÖÝ¿á©í¨Ü CñÜÃÜÄWæ PÜÚÔÄ.
¿ÞÊÜâ¨Ü®Üá° Jí¨Üá Abc®ÜÈÉ ÖÝQ Jí¨Üá ËÎÐÜr BPÝÃÜÊÜâ ±ÝűܤÊÝ¨Ü ŸÚPÜ ÊÜáñæ¤
EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° ±ÜäÃæçÔ A¨ÜÃÜ BPÝÃÜÊÜ®Üá° Ÿ¨ÜÈÓÜÆá ŸÃÜáÊÜâ©ÆÉ, A¨ÜPæR EÐݾ¨ÜêyÜ
CÆÉÊæ ¥ÜÊæãàìÓæqríW… ±ÝÉÔrPÜ G®Üá°ñݤÃæ. C¨ÜÃÜ E±ÜÁãàWÜÊæí¨ÜÃæ ÊÜá®æ¿áÈÉ®Ü
˨ÜáÂñ… E±ÜPÜÃÜ|WÜÙÜ Ÿo®… (WÜáíw) WÜÙÜá, PÜáPÜRÃÜ¨Ü ÖÝÂívÜÇ… Êæáà騆 BÊÜÃÜ|
CñÝ©.

17.2: ¥ÜÊæãàì±ÝÉÔrP… 17.3: ¥ÜÊæãàìÓæqíWÜ ±ÝÉÔrP…

116

±ÝÉÔrPÜ¨Ü WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜá: ±ÝÉÔrPÜ¨Ü ÊæáàÇæ ñÜáPÜáR ŸÃÜáÊÜ©ÆÉ ÊÜáñÜᤠÊÜáÙæ¿á ¯àÄ®Ü B¼QÅÁá BWÜáÊÜâ©ÆÉ. ±ÝÉÔrPÜÊÜâ ËZo®Ü Öæãí¨ÜáÊÜâ©ÆÉ.
A¨ÜÃÜ ÊæáàÇæ ÖÜÊæ¿áÈÉ¿á B¨ÜÅìñæ, EÐÜ¡ñæ, ÊÜáÙæWÜÙÜ ±ÜÄOÝÊÜá ÓÜÖÜgÊÝX BWÜáÊÜâ©ÆÉ. A¨ÜÄí¨Ü ¿ÞÊÜâ¨æà Ÿ|¡¨Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ®Üá° ÊÜÞvÜÆá
ŸÃÜáñܤ¨æ. iWÜáoáñÜ®Ü¨Ü WÜá|«ÜÊÜáì©í¨Ü ¿ÞÊÜâ¨æà BPÝÃÜÊÜ®Üá° PæãvÜÆá ŸÃÜáñܤ¨æ. EÐÜ¡ñæ ÊÜáñÜᤠ˨Üᣤ®Ü ¨ÜáÊÝìÖÜPÜ C¨æ. ñÜãPÜ©í¨Ü
ÖÜWÜáÃÜá CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü Pæãívæã¿áÂÆá A®ÜáPÜãÆPÜÃÜ C¨æ.

±ÝÉÔrPÜ¨Ü ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠE±ÜÁãàWÜWÜÙÜá

1. ±ÝÈ Ë®ÝÀáÇ… PæãÉàÃÝÀáv… (PVC) ¥ÜÊæãàì±ÝÉÔrP…
2. ±ÝÈÓÝr¿áÄ®… (PS)
¸ÝoÈWÜÙÜá, Ãæà®ÜPæãào, ±æç±…, ÖÝÂívܸÝÂWÜ, Ÿãoá, ˨ÜáÂñ… ÊÝÖÜPÜñÜí£WÜÙÜ
3. ±ÝÈC¦È®… (PE) Öæã©PæWÜÙÜá, ¶Ü¯ìaÜÃÜ, ÖÜWÜY, BqPæWÜÙÜá CñÝ©.
4. ±ÝȱæäÅà²Èà®… (PP)
ÃæµÅgÃæàoÃܨÜíñÜÖÜ Ë¨ÜÂñ… E±ÜPÜÃÜ|WÜÙÜ EÐÜ¡ñÝÃæãà«ÜPÜ »ÝWÜWÜÙÜá ¿áíñÜÅWÜÙÜ
1. ¸æÂPæÇÝÀáp… X¿áÃÜ, BqWæWÜÙÜá, ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ ÓÜíÃÜPÜÒPÜ BÊÜÃÜ|WÜÙÜá E¨Ý: Ôw, wËØwWÜÙÜ PÜÊÜØÃÜ,
2. ÊæáÇæÊÜÞÀá®… CñÝ©.

3. ±ÝÈ¿ááÃæà¥æà®Ü ÖÝ騆 bàÆWÜÙÜá, ±ÝÂQíWÜ¨Ü bàÆWÜÙÜá, Êæáñܤ®æ¿á WÝvÜì®… ±ÝÀá±…, CñÝ©
4. ±ÝÈCÓÜrÃ…
ÇÝÊÜâv… Ô³àPÜÃ… ÊÜáñÜᤠÊÝÖÜ®ÜWÜÙÜ »ÝWÜWÜÙÜá, ÖÜWÜY, aݱæWÜÙÜá,
±ÜÅÁãàWÝÆ¿á¨ÜÈÉ¿á E±ÜPÜÃÜ|WÜÙÜá CñÝ©.

¥ÜÊæãàìÓæqíWÜ

ÃæàwÁãà, TV pæȶæäà®… CÊÜâWÜÙÜ Pݹ®æp… CÇæQóP… ÔÌa…, BqPæWÜÙÜá,
WÜêÖÜE±ÜÁãàX ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá, PÜáPÜRÄ®Ü ×wPæ (ÖÝÂívÜÇ…) Êæáà騆 BÊÜÃÜ| CñÝ©.

PܱÜâ³ ŸÔWÜÙÜá, ±æÉàp…, pæÅà, CÊÜâWÜÙÜíñÜÖÜ WÜêÖÜE±ÜÁãàX ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá, ËÊÜޮܨÜ
Cíi®Ü¨Ü PæÆÊÜâ »ÝWÜWÜÙÜá, ˨ÜáÂñ… Ãæãà«ÜPÜ ÊÜáñÜᤠ«Ü̯Ãæãà«ÜPÜ BÊÜÃÜ|WÜÙÜá
CñÝ©.

ÓܶÜì ¸æãàvÜì, bPÜR®ÝÊæWÜÙÜá, ¶Ü¯ìaÜÃ…, ÊÝÖÜ®ÜWÜÙÜ BÓÜ®Ü (Ôàoá) WÜÙÜá CñÝ©

ñÜíñÜáWÝgá ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ŸÙÜPæ, ÇæàÃÜkáÃ… ²ÅíoÓÜì¨Ü pæãà®ÜÓÜì, Ÿpær
E¨ÜÂÊÜá CñÝ©

1. ÃÝÓÝ¿á¯PÜ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ÓÜíWÜÅÖÜOæWÝX ±ÝÉÔrPÜ¨Ü pÝQWÜÙÜ E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° HPæ ÊÜÞvÜáñݤÃæ?
ËaÝÃÜ ÊÜÞwÄ: 2. ÊÜá®æŸÙÜPæ¿á ËË«Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ Óݧ®ÜÊÜ®Üá° ±ÝÉÔrPÜÊÜâ HPæ ñæWæ¨ÜáPæãíw¨æ?

±ÝÉÔrPÜ ÊÜáñÜᤠ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ|: ¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà?

1. ¯ÊÜá¾ ÊÜá®æ¿áÈÉ ±ÜÅ£¯ñÜ ±ÝȦ®Ü¨Ü PÝÂÄ ¸ÝÂWÜWÜÙÜá 1. ±ÝÉÔrPÜ¨Ü E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° BÃæãàWÜ ÊÜáñÜᤠBÃæãàWÜ bQñæÕ
GÐÜár ŸÃÜáñܤÊæ? ñܨܮÜíñÜÃÜ AÊÜâ H®ÝWÜáñܤÊæ? ±ÜÅQÅÁá¿áÈÉ ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. E¨Ý: ÔÄàíh… CñÝ©.

2. ŸÙÜPæ ÊÜÞw ¹ÓÝw ÖÝQ¨Ü PÝÂÄ ¸ÝÂWÜ, ¯àÄ®Ü 2. ÊÜÞ¿áPæãÅàÊæàÊ…Ø KÊÜ®…¨ÜÈÉ BÖÝÃÜ ¸æàÀáÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX
¸ÝoÈ, ÖÝ騆 TÝÈ bàÆ CÊÜâ ÃÜÓæ¤¿á Ÿ©Wæ PÜÓÜ¨Ü ŸÙÜÓÜÇÝWÜáÊÜ ±ÝñæÅWÜÙÜá ±ÝÉÔrPܯí¨Ü ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤÊæ.
WÜáíwWÜÙÜ ÖÜ£¤ÃÜ PÝ~ÓÜᣤÃÜáñܤÊæ. ÊÜááí¨æ AÊÜâWÜÙÜ
±Üâ®ÜÃ… aÜQÅàPÜÃÜ| (Recycle) ÖæàWæ BWÜáñܤ¨æ? 3. WÝw¿á ±ÜÃÜaÜáËPæÀáí¨Ü ÃÜPÜÒOæ BWÜáÊÜâ¨ÜPÝRX WÝw
(ÊÝÖÜ®Ü) WÜÙÜ ÊæáàÇæ pæ±ÝÉ®Ü PæãàqíWÜ (Teflon Coating)
PæÆÊÜ⠱ܨݥÜìWÜÙÜ ËZo®æ¿áá ®æçÓÜXìPÜÊÝX BWÜáñܤ¨æ, ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ËZo®ÜÎàÆ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá A®Üá°ñݤÃæ, B¨ÜÃæ
PæÆÊÜâ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜËZo®æ ®æçÓÜXìÊÝXEípÝWÜáÊÜâ©ÆÉ. 4. ±ÝÉÔrPÜ¨Ü 2000 XíñÜ ÖæaÜác ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá CÊæ.
AÊÜâWÜÙÜ®Üá° AËZo®ÜÎàÆ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá Gí¨Üá
G®Üá°ñæ¤àÊæ. PæÙÜX®Ü PæãàÐÜrPÜ©í¨Ü ¯ÊÜáWæ £Ú¨Üá 5. ËÊÜÞ®Ü¨Ü PæÆ»ÝWÜWÜÙÜ®Üá° hæãàwÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX PæÆÊÜâ ±ÜÅPÝÃܨÜ
ŸÃÜáÊܨæà®æí¨ÜÃæ ±ÝÉÔrPÜÊÜâ AËZo®ÜÎàÆ˨æ ÊÜáñÜᤠ±ÝÉÔrPÜ¨Ü E±ÜÁãàWÜ BWÜáñܤ¨æ.
A¨ÜÄí¨Ü A¨Üá ±ÜÄÓÜÃÜ¨Ü ¨ÜêÑrÀáí¨Ü ±ÜŨÜãÐÜPÜ˨æ.
A¨ÜÃÜ ÊæáàÇæ H®Ý¨ÜÃÜã E±Ý¿á ÊÜÞvÜŸÖÜá¨æà? 6. WæãàÆPÜ, PÜê£ÅÊÜá ÖÜÆáÉ ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ±ÝÈ BÂQÅÈPÜ
±ÝÉÔrPÜ¨Ü ŸÙÜPæ BWÜáñܤ¨æ.

117

±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá ËZo®æ¿á PÝÇÝÊܘ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ
±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá
±ÜÇæÉ 1 Äí¨Ü 2 ÊÝÃÜWÜÙÜá C¨Ü®Üá° ¿ÞÊÝWÜÆã WÜÊÜá®Ü¨ÜÈÉw:
ÖÜ£¤¿áŸpær 1 ÊÜÐÜì ËZo®ÜÎàÆ
PÜqrWæ 10 Äí¨Ü 15 ÊÜÐÜì ±ÜÅ£Á㟺 ËÊæàPÜÊÜâÙÜÛ ®ÝWÜÄPÜ®Üá 4R ԨݜíñÜWÜÙÜ®Üá°
±ÝÉÔrP… ÓÝËÃÝÃÜá ÊÜÐÜì ËZo®ÜÎàÆ
E±ÜÁãàXÓÜáÊÜâ¨Üá AWÜñÜÂÊÜâÙÜÛ¨Ü᪠BX¨æ. AÊÜâWÜÙæí¨ÜÃæ,
ËZo®ÜÎàÆ
Reduce & PܯÐÜr ŸÙÜPæ
AËZo®ÜÎàÆ
Reuse & ÊÜáñæ¤ E±ÜÁãàWÜ ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá

±ÝÉÔrPÜ¨Ü Ÿ¨ÜÈWæ ®ÝÊÜâ ËZo®ÜÎàÆ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ E±ÜÁãàWÜ Recycle & ±Üâ®Ü:aÜìQÅàPÜÃÜ|
ÊÜÞw ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝ¨Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ®Üá° ŸÙÜÓܸæàPÜá. E¨ÝÖÜÃÜOæWæ,
gãÂp… ¸ÝÂWÜ, ŸpærÀáí¨Ü ñÜ¿ÞÄst ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá, PÝWÜ¨Ü¨Ü Recover & ÊÜáñæ¤ ±Ýűܤ ÊÜÞwPæãÙÜáÛÊÜâ¨Üá
bàÆWÜÙÜá CñÝ©.
Aí¨ÜÃæà®æà ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ|ÊÜâ ±ÜŨÜãÐÜ|©í¨Ü

ÓÜíÃÜüñÜWæãÙÜáÛÊÜâ¨Üá.

¿Þ© ñÜ¿ÞÄÔÄ ÊÜáñÜᤠaÜbìÔÄ: ¯ÊÜá¾ ÊÜá®æ¿áÈÉ ¯àÊÜâ ±ÝÉÔrPÜ¨Ü Ÿ¨ÜÈWæ A®Ü ËZo®ÜÎàÆ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÚí¨Ü
ñÜ¿ÞÄÓÜƳor ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ®Üá° GÇæÉÈÉ ŸÙÜÓÜŸÈÉÄ Jí¨Üá ¿Þ©¿á®Üá° ñÜ¿ÞÄÔÄ. A¨ÜÃÜ
PÜáÄñÝX ÊÜWÜì¨ÜÈÉ aÜbìÔÄ.

ÖæàÚÄ ®æãàvæãà|! WÝi®Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá, ®ÝgãPÝ¨Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá CÊÜâWÜÙÜ®Üá° Jí¨Üá ÓܧÙÜ©í¨Ü C®æã°í¨Üá ÓܧÙÜPæR ÓÝXÓÜáÊÝWÜ
(J¿ááÂÊÝWÜ) Jvæ¿á ¸ÝÃܨæí¨Üá AÊÜâWÜÙÜ ÓÜáñܤÆá ¿ÞÊÜâ¨ÜÃÜ BÊÜÃÜ|ÊÜ®Üá° ÓÜáñܤÇÝXÃÜáñܤ¨æ?

¥ÜÊæãàìPæãàÇ… (Thermocol):
¯ÊÜá¾ ÊÜá®æ¿áÈÉ ñÜí¨Ü Jí¨Üá ÖæãÓÜ ÊÜÓÜá¤ÊÜâ ¿ÞÊÜ ¸ÝP…Õ¨ÜÈÉ ÊÜáábcvÜÇÝXÃÜáñܤ¨æ, PæçWÜÚí¨Ü ×w¿ááÊÝWÜ B ÊÜÓÜá¤ËWæ «ÜPæR ñÜWÜƸÝÃܨæí¨Üá
A¨Üá ÊÜáñæã¤í¨Üá BÊÜÃÜ|¨ÜÈÉ CÃÜáñܤ¨æ, B BÊÜÃÜ|¨æãÙÜX®Ü ±Ü¨Ý¥Üì Gí¨ÜÃæ ¥ÜÊæãàìPæãàÇ…? ŸÖÜÙÜÐÜár ÓܧÙÜWÜÙÜÈÉ Fpæãà±ÜaÝÃÜPÝRX
¿ÞÊÜ ñÜpærWÜÙÜ®Üá° ŸÙÜÓÜáñݤÃæÁãà, AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ¥ÜÊæãàìPæãàÇ…©í¨Ü ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
 ¥ÜÊÜÞìPæãàÆ Aí¨ÜÃæ ±ÝÈÓÝr¿áÄ®Ü GíŸ ÓÜíÍæÉàÑñÜ ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü Jí¨Üá ÃÜã±ÜÊÜâ AÖÜá¨Üá. 1000C QRíñÜ Öæbc®Ü EÐÜ¡ñÝÊÜޱܮܨÜÈÉ
¿ÞÊÜâ¨Üá ¨ÜÅÊÜ AÊÜÓ槿áÈÉ ÖæãàWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠñÜí±ÜâWæãÚÔ¨ÝWÜ Z®Ü AÊÜÓ槿áÈÉ ÃÜã±ÝíñÜÃÜ BWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü ®ÝÊÜâ A¨ÜPæR ¸æàPݨÜ
ÖÝWæ BPÝÃÜÊÜ®Üá° PæãvÜŸÇæÉÊÜâ. A¨Üá B[ÝñÜ ÍæãàÎPÜ CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü A¨ÜÃÜ E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° PæãàÊÜáÆ (Delicate) ÊÜÓÜá¤WÜÚWÝX CÃÜáÊÜ
ÓÜíÃÜPÜÒPÜ BÊÜÃÜ|¨ÜÈÉ ŸÙÜPæ BWÜáñܤ¨æ.
  ¯ÊÜá¾ ¨æç®Üí©®Ü ŸÙÜPæ¿áÈÉ ¥ÜÊæãàìPæãàÆ¨Ü ŸÙÜPæ GÈÉ ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ GíŸá¨ÜÃÜ ¿Þ©¿á®Üá° ñÜ¿ÞÄÔÄ.

¥ÜÊæãàìPæãàÆ¨Ü A£¿Þ¨Ü ŸÙÜPæÀáí¨Ü ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ| ÊÜáñÜᤠÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÊæáàÇæ bñÜÅ 17.4: ¥ÜÊæãàìPæãàÇ… ¨Ü gÌÆ®Ü ÊÜáñÜá¤
EípÝWÜáÊÜ ¨ÜáÐܳÄOÝÊÜáWÜÙÜá: A¨ÜÄí¨Ü ±ÜŨÜãÐÜ|
1. ÓÝr¿áÄ®…¨ÜÈÉ PÜPÜìÃæãàWÜ¨Ü ZoPÜWÜÙÜá CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ¥ÜÊæãàìPæãàƨÜ
ÓÜñÜñÜ Óݯ°«ÜÂì¨ÜÈÉ CÃÜáÊÜ ÊÜÂQ¤WÜÚWæ ÃÜPܤ¨Ü PÜPÜìÃæãàWÜ ÆáÂPæËáB (Leukemia)
ÊÜáñÜᤠÈí¶æäàÊÜÞ (Lymphoma) ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü PÝ®ÜÕÃ… EípÝWÜáÊÜ ÓÝ«ÜÂñæ CÃÜáñܤ¨æ.
2. hæçÊÜ AËZo®ÜÎàÆ: ®æçÓÜXìPÜ ±Ü¨Üœ£Àáí¨Ü ¥ÜÊæãàìPæãà騆 ËZo®æ
BWÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ŸÖÜá ¨æãvÜx PÝÇÝÊܘ ¸æàPÝWÜáñܤ¨æ, B¨ÜªÄí¨Ü ŸÖÜÙÜÐÜár g®ÜÃÜá
A¨Ü®Üá° ÓÜáoár ®ÝÍÜÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá C¨æà E±Ý¿áÊæí¨Üá £Ú¿ááñݤÃæ. B¨ÜÃæ A¨Üá
±Ü¿ÞìÊÜÃÜ|¨Ü ¨ÜêÑrÀáí¨ A£ ÖæaÜác A±Ý¿áPÜÃÜÊÝ¨Ü E±Ý¿áÊæà BX¨æ.
¥ÜÊæãàìPæãà騆 gÌƮܩí¨Ü ËÐÝÄ ÊÝ¿ááWÜÙÜá ÖÜÊæ¿áÈÉ ¹vÜÇÝWÜáñܤÊæ.
3. ÓÜÊÜÞÃÜí»ÜWÜÙÜÈÉ »æãàg®Ü, ¯àÃÜá, aÜÖÜ, CÊÜâWÜÚWÝX ¸æàPÝWÜáÊÜ ±ÜñÝÅÊÜÚ/
ñÜpær ÊÜáñÜᤠPܱÜâ³/Çæãào ÊÜÞvÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ¥ÜÊæãàìPæãàÆ¨Ü E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá°
ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. B¨ÜÃæ A¨ÜÃÜ ±ÜÄOÝÊÜáÊÜ®Üá° BÃæãàWÜ ÊÜáñÜᤠÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ±ÜÅg®Ü®Ü
ÓÜíÓ槿á ÊæáàÇæ EípÝWÜáñܤ¨æ. Jí¨Üá ±ÜPÜÒ ¥ÜÊæãàìPæãàÆ¨Ü ±ÝñæÅ¿áÈÉ Cor
±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ®Üá° ÊÜáñæ¤ ¹Ô ÊÜÞw¨ÝWÜ A¨ÜÃÜÈÉ ÓÝr¿áÄ®Ü¨Ü ñÜáÓÜá AíÍÜ B BÖÝÃÜ
±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜÈÉ PÜÃÜWÜáÊÜ ÓÝ«ÜÂñæ CÃÜáñܤ¨æ. A˜PÜ PÝÇÝÊܘWÝX ÓÜí±ÜPÜì¨ÜÈÉ
Ÿí¨ÜÃæ A±Ý¿á EípÝWÜáÊÜ ÓÝ«ÜÂñæ CÃÜáñܤ¨æ.

118

4. ¥ÜÊæãìàPæãàÇ… ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜ PÜí±Ü¯¿áÈÉ PæÆÓÜ ÊÜÞvÜáÊÜ ÊÜÂQ¤WÜÙÜ ÍÜÄàÃÜ¨Ü ÊæáàÇæ EípÝWÜáÊÜ ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜá: ŸÖÜá ÖæaÜác
PÝÇÝÊܘWÝX ÓÝr¿áÄ®Ü¨Ü ÓÜí±ÜPÜì¨ÜÈÉ CÃÜáÊÜ ÊÜÂQ¤WÜÚWæ PÜ|á¡, ÍÜÌÓÜ®Ü ÓÜíÓæ§, ñÜÌaæ, Öæãpær¿á ÓÜíŸí«Ü¨Ü PÝÀáÇæWÜÙÜá ÓÜí»ÜËÓÜáÊÜ ÓÝ«ÜÂñæ
CÃÜáñܤ¨æ. WÜ»ÜìÊÜ£ ÊÜáÙæ¿áÄWæ WÜ»Üì±ÝñÜÊÜä EípÝWÜáÊÜ A±Ý¿á CÃÜáñܤ¨æ. ¨ÜÅÊÜÃÜã±Ü ÓÝr¿áÄ®… ñÜÌaæ ÓÜávÜáÊÜ ÓÜí»ÜÊÜ CÃÜáñܤ¨æ.

¿Þ© ÊÜÞwÄ ÊÜáñÜᤠaÜaæì ÊÜÞwÄ WÝi¯í¨Ü ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝWÜáÊÜ ¯ñæãÂà±ÜÁãàX ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ ¿Þ©¿á®Üá° ñÜ¿ÞÄÔÄ.
BÊÜÓÜá¤WÜÙÜÈÉ ¿ÞÊÜ ¿ÞÊÜ Ÿ|¡¨Ü WÝg®Üá° ŸÙÜPæ ÊÜÞvÜÇÝX¨æ?

WÝgá (Glass): ¨æç®Üí©®Ü iàÊÜ®Ü¨Ü ŸÙÜPæ¿áÈÉ ®ÝÊÜâ WÝi®Ü

E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üá° ŸÖÜá¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ÊÜÞvÜáñæ¤àÊæ. WÝi®Ü

Íæãà«ÜÊÜâ ÊÜÞ®ÜÊܯWæ APÜÓݾñݤX ÖÜ£¤¨æ. PæÆÊÜâ µ¯Î¿á®… PÜaÝc ÓÜÃÜPÜá
ÊݱÝÄWÜÙÜá ÊÜáÃÜÙÜáWÝw®ÜÈÉ EÓÜáQ®Ü ÊæáàÇæ AvÜáWæ¿á®Üá°

ñÜ¿ÞÄÓÜᣤ¨ÝªWÜ AvÜáWæ¿á ±ÝñæÅWæ ÓÜá|¡¨Ü PÜÈÉ®Ü B«ÝÃÜÊÜ®Üá°

Pæãqr¨ÜªÃÜá. AvÜáWæ¿á ±ÝñæÅ¿á®Üá° PÜÈÉ®Ü ÊæáàÈí¨Ü PæÙÜWæ CÚÔ¨Ü

®ÜíñÜÃÜ AÊÜÄWæ Jí¨Üá ±ÝÃܨÜÍÜìPÜ ±Ü¨Ý¥ÜìÊÜâ ñÜ¿ÞÃÝX¨Ü᪨Üá

PÜívÜá Ÿí©ñÜá. D ±ÝÃܨÜÍÜìPÜ ±Ü¨Ý¥ÜìÊÜâ ÊÜáÃÜÙÜá ÊÜáñÜᤠÓÜá|¡¨Ü

PÜÆáÉWÜÙÜ®Üá° JqrWæ PÝÀáÓÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü BXÃܸæàPÜá GíŸ ñÜPÜìÊÜ®Üá°

ÊÜÞvÜÇÝÀáñÜá. A¨ÜÃæãÙÜXí¨ÜÇæà ÊÜááí¨æ WÝgá ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜ

PÜꣿáá ËPÜÔñÜ WæãíwñÜá. WÝgá Aí¨ÜÃæ ÔÈPÝ ÊÜáñÜᤠÔÈPæàp… »Üqr WÝi®Ü
CÊÜâWÜÙÜ ËáÍÜÅ|WÜÚí¨Ü ñÜ¿ÞÃÝ¨Ü AÓܳoQà¿á, WÜqr B¨ÜÃæ ±ÜñÜÅ

±ævÜÓÝ¨Ü Z®Ü±Ü¨Ý¥Üì. ÔÈPÝ A¥ÝìñÜ SiO2 A¨Ü®æ°à ®ÝÊÜâ PÜÃÜX¨Ü WÝgá PÜoÃÜ
ÊÜáÃÜÙÜá (EÓÜáPÜá) Gí¨Üá ÓÜí»æãà˜ÓÜáñæ¤àÊæ. WÝi®ÜÈÉ CÃÜáÊÜ
ÔÈPÝ ÊÜáñÜᤠCñÜÃÜ ZoPÜWÜÙÜ ±ÜÅÊÜÞ|¨Ü ÊæáàÈí¨Ü ÓæãàvÝÇæçÊÜá

WÝgá, ¸æãàÃæãà ÔÈPæàp… WÝgá, ÔÈPÝ WÝgá, AÆRÈ ÔÈPæàp… EÃÜáÙÜPÜ

WÝgá ×àWæ ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá CÊæ.

17.5: WÝi®Ü ÖÝÙæ¿á ¯Ëáì£ ±ÜÅQÅÁá

WÝi®Ü ¯Ëáì£:
WÝgá ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÊÜáÃÜÙÜá, ÓæãàvÝ, ÓÜá|¡¨ÜPÜÆáÉ ÊÜáñÜᤠAƳ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ÊÜÞÂWæ°àοáí BPÝÕÀáv… CÊÜâWÜÙÜ ËáÍÜÅ|ÊÜ®Üá°
»Üqr¿áÈÉ PÝÀáÓÜáñݤÃæ. ÊÜáÃÜÙÜá Aí¨ÜÃæà®æ ÔÈPÝ®… vÝ¿á BPÝÕÀáv… (SiO2) PÜÃÜWÜÆá ÓÜáÊÜÞÃÜá 17000C ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü AWÜñÜ CÃÜáñܤ¨æ.
PÜwÊæá EÐÜ¡ñݱÜÊÜޮܨÜÈÉ ËáÍÜÅ|ÊÜâ PÜÃÜWܸæàPæí¨Üá ËáÍÜÅ|¨ÜÈÉ ñÝÂg WÝi®Ü ñÜáívÜáWÜÙÜ®Üá° ÖÝPÜáñݤÃæ. A¨ÜÄí¨Ü ÓÜáÊÜÞÃÜá 8500C
EÐÜ¡ñÝÊÜޮܨÜÈÉ PÜÃÜWÜáñܤ¨æ. ËáÍÜÅ|¨ÜÈÉ¿á GÆÉ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá ¨ÜÅÊÜÃÜã±ÜPæR ÃÜã±ÝíñÜÃÜÊݨÝWÜ A¨Ü®Üá° 15000C ÊÜÃæWæ PÝÀáÔ JÊæá¾Çæ
ñÜí±ÜâñæãÚÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. JÊæá¾Çæ ñÜí±ÜâWæãÚÔ¨ÝWÜ ËáÍÜÅ|¨ÜÈÉ¿á ZoPÜ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá ÓÜ#oPÜÃÜã±Ü ñÝÙÜáÊÜâ©ÆÉ. B¨ÜÃæ HPÜiàÊÜËÃÜáÊÜ
(Jí¨æà ÓÜÊÜá) AÓܳqPÜ ±ÝÃܨÜÍÜìPÜ ÃÜã±ÜÊÜâ ±ÝűܤÊÝWÜáñܤ¨æ. C¨Ü®æ°à ÓæãàvÝ ÇæçÊÜå… WÝgá G®Üá°ñݤÃæ.

CíoÃÜ®æp… ®Ü®Ü° ËáñÜÅ: PæçŸÙæ¿á®Üá° ÖæàWæ ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ? GíŸá¨Ü®Üá° CíoÃÜ®æp… ÊæáàÇæ ËØàwÁãà ®æãàwÄ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ
ÊÜÞ×£¿á®Üá° ŸÃæ¨Üá ÊÜWÜì¨ÜÈÉ K© ñæãàÄÔÄ.

WÝi®Ü WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜá:
1. WÝg®Üá° PÝÀást ŸÚPÜ ÊæáñܤWæ (ÊÜáê¨Üá) BWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠA¨ÜPæR ¸æàPݨÜíñÜÖÜ BPÝÃÜ®Üá° PæãvÜÆá ŸÃÜñܤ¨æ.
2. WÝi®Ü ¨ÝyÜÂìÊÜâ A¨ÜÃÜÈÉ®Ü ZoPÜ ñÜñÜÌWÜÙÜ ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹ÔÃÜáñܤ¨æ.
3. WÝgá EÐÜ¡ñæ¿á ÊÜáí¨ÜÊÝÖÜPÜ˨æ, A¨ÜPæR ¸æàWÜ EÐÜ¡ñæ¿á®Üá° PæãorÃæ A¥ÜÊÝ EÐÜ¡ (PÝ¿ááª) WÝg®Üá° ¸æàWÜ®æ ñÜí±ÜâWæãÚÔ¨ÝWÜ A¨Üá

¹ÃÜáPÜá ¹vÜáñܤ¨æ A¥ÜÊÝ Jvæ¿ááñܤ¨æ.
4. WÝgá ˨Üᣤ®Ü ¨ÜáÊÝìÖÜPÜ C¨æ. B¨ÜªÄí¨Ü ˨ÜáÂñ… E±ÜPÜÃÜ|WÜÙÜÈÉ Ë¨ÜáÂñ… ¨ÜáÊÝìÖÜPÜ Gí¨Üá WÝi®Ü E±ÜÁãàWÜ ÊÜÞvÜáñݤÃæ.
5. WÝgá ±ÝÃܨÜÍÜìPÜ CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ŸÖÜÙÜÐÜár »ÝWÜÊÜâ WÝi®æãÙÜXí¨Ü ÖÝ¿á᪠ÖæãàWÜáñܤ¨æ. B¨ÝWÜã WÝi®ÜÈÉ PæãÅàËá¿áÊÜå…,

ÊæØà®æw¿áÊÜå… A¥ÜÊÝ B¿á®Üì BPÝÕÀáv…WÜÙÜ®Üá° AíñÜ»ÝìÊÜ (PÜãw ÖÝQ¨ÝªWÜ) ÊÜÞw¨ÜÃæ CíñÜÖÜ WÝi®ÜÈÉ ¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ
±ÜÅPÝÍÜÊÜ®Üá° ÍæãàÑÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.

119

WÝi®Ü ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠE±ÜÁãàWÜWÜÙÜá: ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ|¨Ü ÊæáàÇæ WÝi¯í¨Ü EípÝWÜáÊÜ
±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜá:
1. ÔÈPÝ WÝgá: ÔÈPÝ¨Ü ŸÙÜPæ ÊÜÞw ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ, ÔÈPÝ WÝi¯í¨Ü
ñÜ¿ÞÃÜá ÊÜÞw¨Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá EÐÜ¡ñæÀáí¨Ü AñÜÂƳ ±ÜÅÓÜÃÜ| Öæãí¨ÜáñܤÊæ. 1. WÝg®Üá° ñÜ¿ÞÄÔ¨Ý¨Ü ËáÍÜÅ|ÊÜ®Üá°
BÊÜáÉ, ±ÜÅñÝÂÊÜáÉWÜÙÜ, A¨ÜÃÜ ÊæáàÇæ H®Üã ±ÜÄOÝÊÜáÊÝWÜáÊÜâ©ÆÉ. B¨ÜªÄí¨Ü 15000C ÊÜÃæWæ PÝÀáÓܸæàPÝWÜáñܤ¨æ. C¨ÜPÝRX
±ÜÅÁãàWÜÍÝÇæ¿áÈÉ¿á WÝi®Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ®Üá° ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÔÈPÝ ¸æàPÝWÜáÊÜ Cí«Ü®ÜWÜÙÜ gÌƮܩí¨Ü ÓÜÆ#ÃÜ væç
WÝg®Üá° ŸÙÜÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. BPæÕçv…, ®æçpæãÅàg®Ü væç BPæÕçv…, PÝŸì®…
væç BPæÕçv…WÜÙÜíñÜÖÜ ÖÜÄñÜWÜêÖÜ ÊÝ¿ááWÜÙÜ®Üá°
2. ¸æãàÃæãà ÔÈPæàp… WÝgá: ÊÜáÃÜÙÜá, ÓæãàvÝ, ¸æãàÄP… BPÝÕÀáv… ÖæãÃÜ ÖÝPÜÇÝWÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜ ±ÜÄOÝÊÜáÊÜâ
ÊÜáñÜᤠAÆáÂË᯿áÊÜå… BPÝÕÀáv… CÊÜâWÙÜ ËáÍÜÅ|ÊÜ®Üá° PÜÃÜXÔ ¸æãàÃæãà ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ|¨Ü ÊæáàÇæ BWÜáñܤ¨æ. WÝi®Ü ±Üâ®Ü@
ÔÈPæàp… WÝg®Üá° ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. D WÝi®Ü ÊæáàÇæ LÐܘWÜÙÜ ±ÜÄOÝÊÜá aÜQÅàPÜÃÜ|ÊÜ®Üá° ÊÜÞvÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ¯àÊÜâ ¿ÞÊÜ
BWÜáÊÜâ©ÆÉ B¨ÜªÄí¨Ü LÐÜ«Ü ¯Ëáì£ E¨ÜÂÊÜá¨ÜÈÉ LÐÜ«ÜWÜÙÜ®Üá° CvÜÆá E±Ý¿áWÜÙÜ®Üá° PæçWæãÙÜáÛËÄ?
¸æãàÃæãà ÔÈPæàp… WÝi¯í¨Ü ñÜ¿ÞÄst ¸ÝoÈWÜÙÜ®Üá° ŸÙÜÓÜáñݤÃæ.
2. WÝgá AËZo®ÜÎàÆËÃÜáÊܨÜÄí¨Ü WÝi®Ü
3. AÆRÈ ÔÈPæào WÝgá: ÊÜáÃÜÙÜá, ÊÜáñÜᤠÓæãàvÝ¨Ü ËáÍÜÅ|ÊÜ®Üá° PÝÀáÔ ñÝÂg ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá ¯àÄ®Ü hæãñæWæ gÇÝÍÜ¿á¨ÜÈÉ
AÆRÈ ÔÈPæàp… WÝg®Üá° ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. AÆRÈ ÔÈPæàp… WÝgá, ÖÜĨÜáÖæãà¨ÜÃæ AÈÉ¿á A˜ÊÝÓܨÜÊæáàÇæ
¯àÄ®ÜÈÉ Ë¨ÝÅÊÜ CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü A¨Ü®Üá° gÆWÝgá A¥ÜÊÝ ÊÝoÃÜWÝÉÓ… C¨ÜÃÜ ±ÜÅ£PÜãÆ ±ÜÄOÝÊÜá EípÝWÜáÊܨÜá.
G®Üá°ñݤÃæ. A¨ÜÃÜíñæ D ñÜáívÜáWÜÚí¨Ü PæãÙÜaæ¯àÄ®Ü
aÜÃÜíwWÜÙÜá ñÜáí¹ÖæãàX ÓÜÊÜáÓæÂWÜÙÜá
4. ÔàÓÜ¿ááPܤ WÝgá (Çæv… WÝÉÓ…): ÊÜáÃÜÙÜá, ÓæãàvÝ, ÓÜá|¡¨Ü PÜÆáÉ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜÆá ÓÝ«ÜÂ˨æ.
ÊÜáñÜᤠÇæv… BPÝÕÀáv…¨Ü ËáÍÜÅ|ÊÜ®Üá° PÜÃÜXÔ ÔàÓÜá ¿ááPܤ WÝg®Üá°
±ÜÅPÝÎà¿á WÝg®Üá° ñÜ¿ÞÃÜ ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. ÖæãÙܱÜâÙÜÛ¨Ü᪠CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ÊÜÞ×£¿á®Üá° ¨æãÃÜQÔÄ:
D WÝi®Ü E±ÜÁãàWÜÊÜ®Üᰠ˨Üᣤ®Ü ©à±Ü, o㸅 Çæçp… ñÜ¿ÞÄÓÜÆá
ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. 1. ÓÜã¿áì ±ÜÅPÝÍÜ©í¨Ü ËZo®æ BWÜ
¸ÝÃܨæí¨Üá PæÆÊÜâ ËÎÐÜr ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ®Üá°
5. ±ÜÅPÝÎà¿á WÝgá: ÊÜáÃÜÙÜá, ÓæãàvÝ, ÓÜá|¡¨Ü PÜÆáÉ, ¸æàÄ¿áÊÜå… ¿ÞÊÜ ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü WÝi®Ü ¸ÝoÈWÜÙÜÈÉ ÓÜíWÜÅ×Ô
BPÝÕÀáv… ÊÜáñÜᤠ¸æãàÃÝ®Ü CÊÜâWÜÙÜ ËáÍÜÅ|©í¨Ü ±ÜÅPÝÎà¿á WÝg®Üá° CvÜáñݤÃæ?
ñÜ¿ÞÃÜáÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. PܮܰvÜPÜ, ¨Üá¹ìà®Üá, ÓÜãPÜÒ$¾¨ÜÍÜìPÜWÜÙÜ
WæãàÆPÜWÜÙÜ®Üá° ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÍÜá¨Üœ WÝi®Ü AWÜñÜ CÃÜáñܤ¨æ. 2. ÃÜÓ椿á A±Ü[ÝñܨÜÈÉ WÝ¿á BWܸÝÃܨæí¨Üá
ÊÝÖÜ®ÜWÜÙÜÈÉ ¿ÞÊÜ ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü WÝgáWÜÙÜ®Üá°
6. Ÿ|¡¨Ü WÝgá: ÓæãàvÝ ÇæçÊÜå… WÝgá Ÿ|¡ ÃÜ×ñÜ CÃÜáñܤ¨æ. A¨ÜPæR ËÎÐÜr ŸÙÜÓÜáñݤÃæ GíŸá¨ÜÃÜ ÓÜÆáÊÝX ÊÜÞ×£¿á®Üá°
Ÿ|¡ ŸÃÜáÊÜâ¨ÜPÝRX WÝg®Üá° ñÜ¿ÞÄÓÜᣤ¨ÝªWÜ ËáÍÜÅ|¨Ü ËÎÐÜr «ÝñÜá訆 ¨æãÃÜQÔÄ.
BPÝÕÀávÜWÜÙÜ®Üá° ¸æÃæÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. E¨Ý: ¯àÈ Ëá]ñÜ ÖÜÔÃÜá WÝgá
¨æãÃÜQÓÜÆá ¶æÃÜÓ… BPÝÕÀáv…, Pæí±Üâ Ÿ|¡¨Ü WÝgá ¨æãÃÜQÓÜÆá PݱÜÃÜ ÊÜÞw ®æãàwÄ:
BPæÕçv… CñÝ©.
±ÜÅÁãàWÜ ÍÝÇæ¿áÈÉ ÊÜPÜÅ®ÜÚPæ¿á®Üá° (Bent Tube)
7. ÓÜíÓÜRÄñÜ WÝgá: WÝi®Ü E±Ü¿ááPܤñæ ÊÜáñÜᤠWÜá|ÊÜáorÊÜ®Üá° ÖæbcÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ñÜ¿ÞÄÓÜáÊÜ PÜꣿá®Üá° ÎPÜÒPÜÃÜ ¯ÄàPÜÒOæ¿áw¿áÈÉ
A¨ÜÃÜ ÊæáàÇæ ËÎÐÜr ÓÜíÓÜRÃÜOæ¿á®Üá° ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃæãÙÜXí¨ÜÇæà ÊÜÞwÄ.
±Ü¨ÜÃÜáWÝgá, ¨ÜêyÜ (±ÜÅŸÈñÜ) WÝgá (Reinforced Glass), ÓܱÝo WÝgá
(Plain Glass), ñÜíñÜáÃÜã±Ü WÝgá (Fiber Glass), ®æãÃæWÝgá, A±ÝÃܨÜÍÜìPÜ
WÝgá ÊÜááíñݨÜÊÜâWÜÙÜ®Üá° ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.

17.6 ËË«Ü ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü WÝi¯í¨Ü ñÜ¿ÞÄÓÜÇÝ¨Ü ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá

120

ÓÝÌ«Ý¿á

1. ÖÜávÜáQÄ Gí¨ÜÃæ ÔWÜáÊÜâ¨Üá. 5. PæÙÜX®Ü ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ EñܤÃÜWÜÙÜ®Üá° ¯ÊÜá¾ ÍÜŸªWÜÙÜÈÉ ŸÃæÀáÄ.
A. ±ÝÉÔrPܨÜÈÉ ........ D WÜá|«ÜÊÜáì C¨æ, B¨ÜªÄí¨Ü A¨ÜPæR A. ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ| ÊÜáñÜᤠÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü BÃæãàWÜ嬆 ÊæáàÇæ PæÙÜX®Ü
¸æàPÝ¨Ü BPÝÃÜÊÜ®Üá° PæãvÜÆá ŸÃÜáÊÜâ¨Üá. ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÚí¨Ü BWÜáÊÜ ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜ®Üá° ÓܳÐÜr ±ÜwÔÄ.
B. ÊæãàpÝÃÜ WÝwWÜÚWæ ........ ¨Ü PæãàqíWÜ ÊÜÞvÜáñݤÃæ. 1. ±ÝÉÔrPÜ, 2. WÝgá 3. ¥ÜÊæãàìPæãàÇ…
C. ¥ÜÊæãàìPæãàÆÊÜâ ........ EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®ÜPæR ¨ÜÅÊÜ B. ±ÝÉÔrPÜÊÜâ AËZo®ÜÎàÆ CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ|¨Ü
AÊÜÓ槿áÈÉ ÖæãàWÜáÊÜâ¨Üá. ÓÜÊÜáÓæÂWÜÙÜá ¯ÊÜÞì|WæãíwÊæ. D ÓÜÊÜáÓæ ¿á®Üá°
D. ........ WÝgá ¯àÄ®ÜÈÉ PÜÃÜWÜáñܤ¨æ. PÜwÊæá ÊÜÞvÜáÊÜ ÓÜÆáÊÝX ¯àÊÜâ ¿ÞÊÜ E±Ý¿áWÜÙÜ®Üá°
ÊÜÞvÜáËÄ?
2. ®Ü®Ü° gñæWÝÃÜ ¿ÞÃÜá?
6. q±Ü³~ ŸÃæÀáÄ.
A. ÓÜ¤íŸ Ÿ. ÓÜ¤íŸ A. WÝi®Ü ¯Ëáì£
B. ±ÜÅPÝÎà¿á WÝgá
1. ÔàÓÜ¨Ü WÝgá A. ±æÉàoÕ C. ±ÝÉÔrPÜ¨Ü E±ÜÁãàWÜWÜÙÜá

2. ¸æPæÇæçp… Ÿ. aݱæWÜÙÜá E±ÜPÜÅÊÜá:
1. Micro-wave Oven ¨ÜÈÉ ŸÙÜÓÜÇÝWÜáÊÜ ±ÝñæÅ¿á®Üá° ¿ÞÊÜ
3. ¥ÜÊæãàìPæãÇ… PÜ. ˨ÜÂñ… ŸÆáº
±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ±ÝÉÔrPÜ©í¨Ü ñÜ¿ÞÄÓÜáñݤÃæ C¨ÜÃÜ ÊÜÞ×£¿á®Üá°
4. ±ÜÅPÝÎà¿á WÝgá vÜ. CÇæQóP… ÔÌa… ±ÜvæÀáÄ.
2. ÖÜÆáÉWÜÙÜ PÜê£ÅÊÜá ¨ÜíñܱÜíQ¤¿á®Üá° ¿ÞÊÜâ¨ÜÄí¨Ü
5. ±ÝÈ ±æ䛲Ȯ… C. ¨Üá¹ìà®Üá ñÜ¿ÞÄÓÜáñݤÃæ C¨ÜÃÜ ÊÜÞ×£¿á®Üá° ¨æãÃÜQÔÄ.

3. PæÙÜX®Ü ±ÜÅÍæ°WÜÚWæ EñܤÃÜ ŸÃæÀáÄ.
A. ¥ÜÊæãàìPæãàÆÊÜ®Üá° ¿ÞÊÜ ±Ü¨Ý¥Üì©í¨Ü
ñÜ¿ÞÄÓÜáñݤÃæ?
B. PVC ¿á E±ÜÁãàWÜWÜÙÜ®Üá° ŸÃæÀáÄ.
C. ÊÜááí¨æ PæÆÊÜâ ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ ÖæÓÜÃÜáWÜÙÜ®Üá° PæãqrÊæ. AÊÜâ ¿ÞÊÜ
¯ÓÜWÜì ¯ËáìñÜ A¥ÜÊÝ ÊÜÞ®ÜÊÜ ¯ËáìñÜ ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÚí¨Ü
ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤÊæ GíŸá¨Ü®Üá° ŸÃæÀáÄ.
(aݱæ, JÃÜÙÜá, ¯àÄ®Ü Çæãào, ŸÙæ, PÜábì, Wæãà~
ñÜoár, PÜÓÜŸÃÜX/PÜÓܱæäÃÜPæ, aÝPÜá, ±æ®Üá°)
D. WÝi®ÜÈÉ¿á ±ÜÅÊÜááS ZoPÜWÜÙÜá ¿ÞÊÜâÊÜâ?
E. ±ÝÉÔrPÜÊÜ®Üá° ÖæàWæ ñÜ¿ÞÄÓÜáñݤÃæ?

4. ÊÜÂñÝÂÓÜ ÓܳÐÜr ±ÜwÔÄ.
A. ÊÜÞ®ÜÊÜ ¯ËáìñÜ ±Ü¨Ý¥Üì ÊÜáñÜᤠ¯ÓÜWÜì ¯ËáìñÜ
±Ü¨Ý¥Üì.
B. EÐݾÊÜáê¨Üá ±ÝÉÔrPÜ ÊÜáñÜᤠEÐݾ«ÜêyÜ ±ÝÉÔrPÜ.

ûæàñÜÅ »æàq: ¯ÊÜá¾ ±ÜÄÓÜÃܨÜÈÉ¿á ±ÝÉÔrPÜ/WÝgá ¯Ëáì£ ÊÜÞvÜáÊÜ PÝÃÜTÝ®æWæ »æàq Pæãoár ¯Ëáì£ ±ÜÅQÅÁá¿á PÜáÄñÜá
ÊÜÞ×£¿á®Üá° ÓÜíWÜÅ×ÔÄ ÊÜáñÜᤠÊÜÃÜ©¿á®Üá° ñÜ¿ÞÄÔÄ.

121

18. ±ÜÄÓÜíÓæ§

1. ¯ÊÜá¾ ÓÜáñܤÆá ¿ÞÊÜ ¿ÞÊÜ ZoPÜWÜÙÜá PÜívÜáŸÃÜáñܤÊæ?
ÓÜÌƳ gÝn²ÔPæãÚÛÄ: 2. D ZoPÜWÜÙæãí©Wæ ±ÜÅñÜÂPÜÒ&A±ÜÅñÜÂPÜÒ H®Ý¨ÜÃÜã ¯ÊÜá¾ ÓÜíŸí«Ü ŸÃÜáñܤ¨æÁáà GíŸá¨ÜÃÜ PÜáÄñÜá

BÇæãàbÔÄ.
¯ÓÜWÜì¨ÜÈÉ PÜívÜá ŸÃÜáÊÜ PæÆÊÜâ ZoPÜWÜÙÜ®Üá° PæÙÜWæ PæãvÜÇÝX¨æ. AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÓÜiàÊÜ ÊÜáñÜᤠ¯iàìÊÜ
ÊÜXàìPÜÃÜ| ÊÜÞwÄ: WÜáí²®ÜÈÉ ÊÜXàìPÜÄÔÄ. (ÓÜã¿áì±ÜÅPÝÍÜ, ÓÜã¿áìPÝí£, B®æ, PÜÊÜáÆ, ±Ýb, PÜÆáÉ, ÖÜáÆáÉ, ¯àÃÜá,
CÃÜáÊæ, ÊÜá|á¡, ¸æPÜáR, gÄXvÜ, ÖÜÊæ, ÔíÖÜ)
±ÜÄÓÜíÓæ§ (Ecosystem):
®ÜÊÜá¾ ÓÜáñÜ¤È®Ü gWÜñÜᤠGÃÜvÜá ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ZoPÜWÜÚí¨Ü EípÝX¨æ. ÓÜiàÊÜ ÊÜáñÜᤠ¯iàìÊÜWÜÙÜá. ÓÜiàÊÜWÜÙÜ®Üá° hæçËPÜ (Biotic) ZoPÜWÜÙæí¨Üá
ÊÜáñÜᤠ¯iìàËWÜÙÜ®Üá° AhæçËPÜ (Abiotic) ZoPÜWÜÙæí¨Üá A®Üá°ñݤÃæ. D ÓÜiàÊÜ ÊÜáñÜᤠ¯iàìÊÜ ZoPÜWÜÙÜÈÉ ÓÜñÜñÜÊÝX AíñÜÃÜ QÅÁá
®Üvæ¿áᣤÃÜáñܤ¨æ. ÓÜiàËWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ A˜ÊÝÓÜ A¥ÜÊÝ ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ|¨Ü ZoPÜ CÊÜâWÜÙÜÈÉ ±ÜÃÜÓܳÃÜ ÓÜíŸí«Ü CÃÜáñܤ¨æ. CíñÜÖÜ
A®æãÂà®Ü ÓÜíŸí«Ü¨æãÙÜXí¨ÜÇæà ¿ÞÊÜ ÊæçÎÐÜr$ ±Üä|ì BPÜê£ Ÿí«ÜÊÜâ ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤ¨æÁãà A¨ÜPæR ±ÜÄÓÜíÓæ§ Gí¨Üá G®Üá°ñݤÃæ. hæçËPÜ
ÊÜáñÜᤠAhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜá A¨ÜÃÜíñæ AÊÜâWÜÙÜ ±ÜÃÜÓܳÃܨæãí©Wæ BWÜáÊÜ AíñÜÃÜQÅÁá CÊæÆÉÊÜâWÜÙÜá JoárWÜãw ±ÜÄÓÜíÓæ§ ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤ¨æ.

±ÜÄÓÜíÓæ§ (Ecosystem)

AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜá hæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜá

»è£PÜ ZoPÜWÜÙÜá ÃÝÓÝ¿á¯PÜ ZoPÜWÜÙÜá ÓÜÌ¿áí±æäàÑñÜ ±ÜÃܱæäÑñÜWÜÙÜá

ÖÜÊæ, ¯àÃÜá, Eñݳ¨ÜPÜWÜÙÜá »ÜûÜPÜWÜÙÜá ËZoPÜWÜÙÜá
¸ÝÐܳ, S¯gWÜÙÜá,
ÊÜáê¨Ý (ÊÜá꣤Pæ) ÖÜÔÃÜá ÓÜÓÜÂWÜÙÜá ±ÝÅ~WÜÙÜá ÓÜãPÜÒ$¾iàËWÜÙÜá
(»Üã&ÃÜaÜ®æ)
ÓÜã¿áì±ÜÅPÝÍÜ

AÓæàí©Å¿á ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá Óæàí©Åà¿á±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá ±ÝÅ¥ÜËáPÜ »ÜûÜPÜWÜÙÜá ©Ì£¿á »ÜûÜPÜWÜÙÜá ñÜê£à¿á »ÜûÜPÜWÜÙÜá

ÖæçvæãÅàg®Ü, BQÕg®Ü, ±æäà›q®ÜáWÜÙÜá,
®æçpæãÅàg®Ü, PÝÂÈÕ¿áí PݸæãàìÖæçvæÅàoWÜÙÜá,
Óæàí©Å¿á ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá Ô°WÜœ ±Ü¨Ý¥Üì
Óæãàw¿áí, ±æäàpÝÂÔ¿áí

18.1 ±ÜÄÓÜíÓ槿á ZoPÜWÜÙÜá

¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà?

ÓÜãPÜÒ$¾iàÊÝ|áWÜÙÜá ÊÜáêñÜ ÊÜ®ÜÓܳ£ ÊÜáñÜᤠ±ÝÅ~WÜÙÜ AÊÜÍæàÐÜWÜÙÜÈÉ¿á Óæàí©Å¿á ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ®Üá° (±æäàqà®Ü, PݸæãàìÖæçvæÅào…,
Ô°WÜœ ±Ü¨Ý¥Üì) ±Üâ®Ü@ AÓæàí©Å¿á (ÖæçvæãÅàg®Ü, BQÕg®…, PÝÂÈÕ¿áí, Pܹº|, Óæãàw¿áí, ±æäàpÝÂÔ¿áí) ±æäàÐÜPÜ ¨ÜÅÊÜÂWÜÙÜÈÉ
ÃÜã±ÝíñÜÄÓÜáñܤÊæ, B¨ÜªÄí¨Ü AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ËZoPÜ (Decomposer) WÜÙÜá Gí¨Üá PÜÃæ¿ááñݤÃæ.

±ÜÄÓÜíÓ槿á ÃÜaÜ®æ (±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á ZoPÜWÜÙÜá) (Structure of Ecosystem): ÓÜiàËWÜÚWæ iàËÓÜÆá ¸æàÃæ ¸æàÃæ AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ AWÜñÜÂ
CÃÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜíñæ AÊÜâWÜÙÜá ¯iàìË ZoPÜWÜÙæãí©Wæ Öæãí©PæãÙÜáÛÊÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂìÊÜâ ¼®Ü° ¼®Ü° CÃÜáñܤ¨æ. Jí¨Üá ÓÜãPÜÒ$¾ iàËWæ BQÕg®Ü¨Ü
AÊÜÍÜÂPÜñæ CÃÜáñܤ¨æ, B¨ÜÃæ C®æã°í¨ÜPæR CÃÜáÊÜâ©ÆÉ. PæÆÊæäí¨Üá XvÜWÜÚWæ Öæbc®Ü ÓÜã¿áì±ÜÅPÝÍÜ¨Ü AÊÜÍÜÂPÜñæ C¨ÜªÃæ PæÆÊæäí¨Üá ÊÜ®ÜÓܳ£WÜÙÜá
PÜwÊæá ÓÜã¿áì ±ÜÅPÝÍܨÜÈÉ Aí¨ÜÃæà®æ ®æÃÜÚ®ÜÈÉ aæ®Ý°X ¸æÙæ¿ááñܤÊæ.

122

  ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á ±ÜÅ£Áãí¨Üá AhæçËPÜ ZoPÜÊÜâ E¨ÝÖÜÃÜOæWÝX & ÖÜÊæ, ¯àÃÜá, ÊÜá|á¡, ÓÜã¿áì±ÜÅPÝÍÜ, EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü, A¨ÜÅìñæ
CñÝ©WÜÙÜá A¨ÜÃÜÈÉ¿á ÓÜiàÊÜWÜÙÜ ÊæáàÇæ A¥ÜÊÝ hæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ ÊæáàÇæ ±ÜÄOÝÊÜá BWÜᣤÃÜáñܤ¨æ. Jí¨Üá ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ¿ÞÊÜ ÓÜiàËWÜÙÜá
Ÿ¨ÜáPÜáŸÆÉÊÜâ ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ ÓÜíTæ GÐÜár CÃܸæàPÜá GíŸá¨Üá B ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ ÊæáàÈí¨Ü ¯«ÜìÄñÜÊÝWÜáñܤ¨æ.
 ÓÜiàËWÜÙÜá ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á D AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ®Üá° ¯ÃÜíñÜÃÜÊÝX ŸÙÜÓÜᣤÃÜáñܤÊæ A¥ÜÊÝ EñÜÕiìÓÜᣤÃÜáñܤÊæ. B¨ÜªÄí¨Ü
±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á hæçËPÜ ZoPÜWÜÚí¨Ü AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ ±ÜÅÊÜÞ|ÊÜâ ÖæaÜác PÜwÊæá BWÜᣤÃÜáñܤ¨æ. ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á ±ÜÅ£Áãí¨Üá ÓÜiàË
ZoPÜÊÜâ ÓÜáñܤ ÊÜááñÜ¤È®Ü AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ ÊæáàÇæ ±ÜÄOÝÊÜáÊÜ®Üá° ÊÜÞvÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü A¨ÜÃÜ ±ÜÄOÝÊÜáÊÜâ ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á CñÜÃÜ
ÓÜiàËWÜÙÜ ÊæáàÇæ ÓÜÖÜ BWÜáñܤ¨æ.
  ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á ±ÜÅ£Áãí¨Üá ÓÜiàË¿áá B ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ CÃÜáÊÝWÜ, PÝ¿áì ÊÜÞvÜáÊÝWÜ ËÎÐÜr ±ÝñÜÅÊÜ®Üá° ¯ÊÜì ×ÓÜáñܤ¨æ. D
ÓÜiàË¿á ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á CñÜÃÜ ÓÜiàËWÜÙÜ ÓÜí¨Ü»Üì¨ÜÈÉ¿á Óݧ®Ü ÊÜáñÜᤠA¨Üá ¯ÊÜì×ÓÜᣤÃÜáÊÜ ±ÝñÜÅÊÜ®Üá° "¯ÍÜ' (Niche) G®Üá°ñݤÃæ.
E¨Ý: E¨Ý®ܨÜÈÉ ¸æÙæ¿ááÊÜ ÓÜã¿áìPÝí£¿á XvÜÊÜâ BQÕg®…ÊÜ®Üá° ÖÜÊæ¿áÈÉ EñÜÕiìÓÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠhæà®æã°à|, CÃÜáÊæ ÊÜááíñݨÜ
QàoWÜÚWÝX BÖÝÃÜ ÊÜáñÜᤠBÓÜÃæ¿á®Üá° ±ÜäÃæçÓÜáñܤ¨æ.

AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜá EÐÜ¡ñæ hæçËPÜZoPÜWÜÙÜá
±æäàÐÜPܨÜÅÊÜÂWÜÙÜá, ÓèÃÜÍÜQ¤, ¨Üá£ÓÜíÍæÉàÐÜOæ ÊÜ®ÜÓܳ£WÜÙÜá
PÝŸì®Ü vÝ¿á BPÝÕÀávÜ, BÖÝÃܯËáì£ (Eñݳ¨ÜPÜWÜÙÜá)
®æçpæãÅg®Ü, gÆ, S¯gWÜÙÜá,
CñÝ© EÐÜ¡ñæ EÐÜ¡ñæ

EÐÜfñæ ÊÜááPܤ¨ÜÅÊÜÂWÜÙÜ/ ÊÜ®ÜÓܳ£WÜÚí¨Ü
ÊÜáÃÜáaÜQÅàPÜÃÜ| ÊÝWÜáñܤ¨æ ±ÝÅ~WÜÙÜá BÖÝÃÜWÜÅÖÜ|
ÊÜÞvÜáñܤÊæ
ÓÜãPÜÒ$¾iàËWÜÙÜá
(ËZoPÜWÜÙÜá) hæçËPÜZoPÜ
(±ÝÅ¥ÜËáPÜ, ©Ì£à¿á
ÊÜáñÜᤠñÜê£à¿á
»ÜPÜÒPÜ)

¨ÜÅÊÜÂWÜÙÜáÊÜááPܤÊÝWÜáñܤÊæ

ÊÜáêñÜ ÍÜÄàÃÜWÜÙÜ ËZo®æ EÐÜ¡ñæ

18.2 ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á ZoPÜWÜÙÜÈÉ¿á AíñÜQÅìÁá

1. Êæáà騆 AíñÜÃÜ QÅÁá¿áÈÉ ÓÜãPÜÒ$¾ iàËWÜÙÜ ±ÝñÜÅ H®Üá C¨æ?
ÖæàÚÄ ®æãàvæãà|! 2. Eñݳ¨ÜPÜWÜÚWæ AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜá ÖæàWæ ¨æãÃæ¿ááñܤÊæ?

3. »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá BÖÝÃÜÊÜ®Üá° GÈÉí¨Ü ¨æãÃÜQÓÜáñܤÊæ?

ŸÖÜáÊÜáqrWæ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá AñÜÂíñÜ QÉÐÜrPÜÃÜÊÝX CÃÜáñܤÊæ ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜÈÉ ËË«Ü iàÊÜ gÝ£WÜÙÜ ÓÜíTÝÂñܾPÜ ÊÜáñÜᤠWÜáOÝñܾPÜÊݨÜíñÜÖÜ
±ÜÅaÜívÜ ÊæçË«ÜÂñæ ñæãàÄ ŸÃÜáñܤ¨æ. ®ÜÊÜá¾ »ÝÃÜñÜ ¨æàÍܨÜíñÜÖÜ EÐÜ¡PÜqŸí«ÜÊÜá¿á »ÝWܨÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜÈÉ PæàÊÜÆ ¸æÃÜÙæ~Pæ¿á gÝ£¿á
ÓÜiàËWÜÙÜá ÊÜÞñÜÅ GÇæÉvæWæ ¨æãvÜx ÓÜíTæ¿áÈÉ PÜívÜá ŸÃÜáñܤÊæ. C®Üá°Ú¨Ü ŸÖÜáÊÜáqrX®Ü ÊÜ®ÜÓܳ£ ÊÜáñÜᤠ±ÝÅ~WÜÙÜ gÝ£WÜÙÜ ÓÜíTæ¿áá ŸÖÜÙæà
PÜwÊæá CÃÜáñܤ¨æ. PæÆÊÜâ gÝ£WÜÙÜÈÉ¿áíñÜã ÓÜíTæ¿áá ŸÖÜÙæà PÜwÊæá CÃÜáñܤ¨æ. ±Üê¦Ì¿á ÊæáàÇæ ËË«Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá CÊæ, ±ÜÅ£Áãí¨Üá
ÓܧÙÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿áá ¼®Ü° ¼®Ü° CÃÜáñܤ¨æ. E¨Ý: AÃÜ|Â, ÓÜÃæãàÊÜÃÜWÜÙÜá, ÓÝWÜÃÜ, ®Ü© CñÝ©. ±ÜÄÓÜíÓ槿á BPÝÃÜ, Óݧ®Ü, ÖÜÊæ¿á Ô§£,
ÊÜ®ÜÓܳ£ ÊÜáñÜᤠ±ÝÅ~ ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá D ÊæçÎÐÜr$ÂWÜÚWÜ®ÜáÓÜÄÔ ±ÜÄÓÜíÓ槿á PæÆÊÜâ ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá CÃÜáñܤÊæ.

123

  iàÊÝÊÜÃÜ|¨ÜÈÉ A®æàPÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá PÝ¿Þì¯ÌñÜÊÝXÃÜáñܤÊæ. AÊÜâWÜÙÜ ÓÜáñÜ¤È®Ü ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ|PæR A®ÜáÓÝÃÜÊÝX AÊÜâWÜÙÜ ÊæçÎÐÜr$Â
±Üä|ì PÝ¿áì ®Üvæ¿áñܤ¨æ. ±Üê¦Ì¿á ÊæáàÇæ CíñÜÖÜ A®æàPÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ¯ÊÜÞì|ÊÝXÊæ. ±Üê¦Ì¿á ÊæáàÇæ D ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá Jí¨Üá ±ÜPÜÒ
ÓÜáÊÜÞÃÜáÊÜޮܩí¨Ü ÓÜÌñÜíñÜÅ ÊÜáñÜᤠ¼®Ü°ÊÝX ñæãàÃÜᣤ¨ÜªÃÜã ±ÜÅñÜÂPÜÒ ÊÜáñÜᤠA±ÜÅñÜÂPÜÒ ÄࣿáÈÉ AÊÜâ Jí¨Ü®æã°í¨Üá Ÿ¨ÜªÊÝXÁáà CÃÜáñܤÊæ.
C¨ÜÄí¨Ü D bPÜR bPÜR ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜ®Üá° ®ÝÊÜâ ±Üä£ì¿ÞX Jí¨ÜÄ®æã°í¨ÜÄí¨Ü ¸æàÃæ ÊÜÞvÜÇÝÃæÊÜâ. B¨ÜÃæ ÊæçÎÐÜr$ÂPÜR®ÜáÓÝÃÜÊÝX AÊÜâWÜÙÜ
PÝ¿áì±Ü¨Üœ£WÜ®ÜáÓÝÃÜ A¨ÜÃÜíñæ ÊæçgÝn¯PÜ ¨ÜêÑrPæãà®ÜPÜR®ÜáÓÝÃÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜÈÉ ¼®Ü° ¼®Ü° ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá BWÜáñܤÊæ.

×í¨ÜPæR ÖæãÃÜÚ ®æãàw¨ÝWÜ.... ±Üê¦Ì¿á Êæáà騆 PæÆÊÜâ »ÝWÜWÜÙÜÈÉ ŸÖÜÙÜÐÜár ¨æãvÜx
ûæàñÜŨÜÈÉ¿á ÖÜÊÝÊÜÞ®Ü ÊÜáñÜᤠAhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜá
ËgÝn®Ü¨Ü ±ÜÅWÜ£Áãí©Wæà®æ ÖæãÓÜ Öæã®Ü ÍÜŸªWÜÙÜ ¯Ëáì£ ÓÜÊÜìÓÝÊÜÞ®ÜÂÊÝX ÓÜÊÜÞ®Ü CÃÜáñܤÊæ. B »ÝWÜWÜÙÜÈÉ CÃÜáÊÜ
BWÜᣤÃÜáñܤ¨æ. ‘Ecosystem’ D ÍÜŸªÊÜâ ÖÝWæÁáà C¨æ. ±ÜÄÓÜíÓæ§ ÓÜiàËWÜÙÜÈÉ ÓÜÊÜÞ®Üñæ¿áá PÜívÜá ŸÃÜáñܤ¨æ. A¨ÜÄí¨Ü Jí¨Üá
Gí¨Üá ®ÝÊÜâ PܮܰvܨÜÈÉ D ÍÜŸªÊÜ®Üá° ÃÜã±ÝíñÜÃÜ ÊÜÞw¨æªàÊæ. ËÎÐÜr$ ÃÜã±Ü¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿áá ŸÖÜÙÜÐÜár ¨æãvÜx ûæàñÜŨÜÈÉ
1930 ÊÜÐÜì¨Ü ÊÜÞñÜá, ±Ü¿ÞìÊÜÃÜ|¨Ü »è£PÜ ÊÜáñÜᤠñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤ¨æ. CíñÜÖÜ ¨æãvÜx ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜ®Üá° ‹¸ÝÁãàÊÜáÕ
iàÊÜÍÝÓÜŒ¨Ü ZoPÜWÜÙÜ ±ÜÃÜÓܳÃÜ ÓÜíŸí«ÜÊÜ®Üá° Jí¨æà ÍÜŸª¨ÜÈÉ (Biomes) Gí¨Üá A®Üá°ñݤÃæ. D ¸ÝÁãàÊÜáÕWÜÙÜÈÉ A®æàPÜ
ÖæàWæ ÊÜÂPܤ ±ÜwÓܸæàPæíŸá¨ÜÃÜ ËaÝÃÜ ÊÜÞvÜÇÝÀáñÜá. D bPÜR ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ÓÜÊÜÞÊæàÍÜ BWÜáñܤÊæ. ±Üê¦Ì¿áá ÓÜÌñÜ@ Jí¨Üá
±ÜÅÍæ°¿á®Üá° ÃÝ¿å… PÜÉ$¶ÝÊÜá GíŸ ËgÝn¯Wæ PæàÙÜÇÝXñÜá¤. ËÔ¤à|ì ±ÜÄÓÜíÓ槿ÞX¨æ. ±Üê¦Ì¿á ÊæáàÇæ GÃÜvÜá ÊÜááSÂ
D ±ÜÅÍæ°¿á ÊæáàÇæ BñÜ®Ü EñܤÃÜ C©ªñÜá, ‘Ecosystem’. D ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ¸ÝÁãàÊÜáÕ PÜívÜáŸÃÜáñܤÊæ. 1. »Üã&±ÜÄÓÜíÓæ§
ÍÜŸªÊÜ®Üá° ÊÜááí¨æ G.i. pÝ®ÝÕÇæ GíŸ PÜÉ$±ÝÊÜá®Ü ÓÜÖÜPÝÄ¿áá (Land Biomes) ÊÜáñÜᤠ2. gÈà¿á ±ÜÄÓÜíÓ槿á (Acqatic
ÊæãorÊæã¨ÜÆá 1935 ®æ¿á CÔÌ¿áÈÉ ±ÜÅaÝÃܨÜÈÉ ñÜí¨Ü®Üá. Biomes).
‘Ecosystem’ C¨ÜPæR Biotic Community hæçËPÜ ÓÜÊÜáá¨Ý¿á
GíñÜÆã ÖæÓÜÃÜá C¨æ.

»Üã&±ÜÄÓÜíÓæ§: ¿ÞÊÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá PæàÊÜÆ »Üã&»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÇæÁáà Aí¨ÜÃæ ®æÆ¨Ü ÊæáàÇæÁáà CÃÜáñܤÊæ, A¥ÜÊÝ AÔ¤ñŲ̈ÜÈÉ ŸÃÜáñܤÊæ.
AÊÜâWÜÙÜ®Üá° »Üã&±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá Gí¨Üá G®Üá°ñݤÃæ. AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ ÖÜíaÜáËPæ¿áá »ÜãñÜÆ¨Ü ÊæáàÇæ AÓÜÊÜÞ®Ü C¨æ. C¨ÜÄí¨Ü ¼®Ü° ¼®Ü°
±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ¯ÊÜÞì| BWÜáñܤÊæ.
  E¨Ý: ÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍܨÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§, ÓܨÝÖÜÄñÜ AÃÜ|¨ÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§, EÐÜ¡ ÊÜáÃÜÙÜáWÝw®ÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§, Ÿ¶ÝìaÝf©ñÜ
±ÜŨæàÍܨÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§, ñæçWÝ ±ÜŨæàÍܨÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§, ËÐÜáÊÜÊÜêñܤ¨Ü ±Ügì®ÜÂÊÜ®ÜWÜÙÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§.

A.ÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍܨÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§ (Grassland Ecosysem): ¿ÞÊÜ ±ÜŨæàÍܨÜÈÉ¿á ÊÜáÙæ¿á ±ÜÅÊÜÞ|ÊÜâ ¨æãvÜx ¨æãvÜx XvÜWÜÙÜ®Üá°
¸æÙæÓÜÆá ÓÝPÜÐÜár CÃÜáÊÜâ©ÆÉÊæäà, B ÓܧÙܨÜÈÉ ÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍÜWÜÙÜá EípÝWÜáñܤÊæ. CíñÜÖÜ ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ
ÖÜáÆáÉ ¸æÙæ¿áᣤÃÜáñܤ¨æ. ¨æãvÜx ¸æàÔWæ PÝÆ ÊÜáñÜᤠPÜwÊæá ÊÜáÙæ CÊÜâWÜÚí¨ÝX ŸÖÜÙÜ GñܤÃÜÊÜÆÉ¨Ü ÊÜ®ÜÓܳ£WÜÙÜ ¸æÙÜÊÜ~Wæ BWÜáñܤ¨æ. BvÜá,
PÜáÄ, iÃݶæ, Ãækáà¸ÝÅ, B®æ, iíPæ, bÃÜñæ, ÔíÖÜ, ÖÜáÈ ÊÜááíñÝ¨Ü ±ÝÅ~WÜÙÜá D ±ÜŨæàÍܨÜÈÉ PÝ|ÔWÜáñܤÊæ. A¨ÜÃÜíñæÁáà ËË«Ü ±ÜüWÜÙÜá,
QàoPÜWÜÙÜá ÖÝWÜã ÓÜãPÜÒ$¾iàËWÜÙÜã ÓÜÖÜ CÃÜáñܤÊæ.

ÊÜÞ×£ ¨æãÃÜQÔÄ:

1. ÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍÜWÜÚWæ ¿ÞÊÜ PÝÃÜ|WÜÚí¨Ü
A±Ý¿áWÜÙÜá ÓÜí»ÜËÓÜáñܤÊæ?

2. HÎ¿Þ¨Ü bÃÜñæ D ±ÜÅ»æà¨ÜÊÜâ ×í©®Ü ÍÜñÜPܨÜÈÉ HPæ
®ÝÊÜáÍæàÐÜÊÝÀáñÜá?

3. "HÎ¿Þ¨Ü bÃÜñæ' Cío®æìo ÊæáàÇæ ®æãàwÄ ÊÜáñÜá¤
ÊÜ~ìÔÄ.

18.3 ÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍÜ

PæãàÐÜrPÜ ±Üä|ìÊÜÞwÄ ÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍܨÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓ槿á ÓÜí¨Ü»Üì¨ÜÈÉ PæÙÜX®Ü PæãàÐÜrPÜÊÜ®Üá° ±Üä|ìÊÜÞwÄ.

124

Eñݳ¨ÜPÜWÜÙÜá ±ÝÅ¥ÜËáPÜ »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá ©Ì£à¿áPÜ »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá ñÜê£à¿áPÜ »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá ËZoPÜWÜÙÜá

WÜgjÃæ PÜÙæ, PÜáÓÜÙæ, BPÜÙÜá, iíPæ, ÊæãÆ, ÖÝÊÜâ, ±ÜüWÜÙÜá, ñæãàÙÜ, ÔíÖÜ, PÜñæ¤QÃÜáŸ, ÖܨÜáª, ¶ÜäÂgÄ¿áÊÜá,
ÖÜáÆáÉWÜvæx DZæäóàPÝÔì¿Þ ®ÜÄ ÃÜ|ÖܨÜáª, (XvÜWÜ) BÂÓܳÅ&iÆÓÜ
.......... .......... .......... .......... ..........
.......... .......... .......... .......... ..........

¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà?

"¨Üá«ÜÊÝ' D PÝvÜá Jí¨ÜãÊÜÃæ ÍÜñÜPÜ¨Ü ÊÜááíaæ Jí¨Üá Pæãàw®Ü WæàívÝWÜÙÜ (SvÜYÊÜáêWÜWÜÙÜ) ¨æãvÜx ÊÜÓÜ£ Óݧ®ÜÊÝX©ªñÜá. B¨ÜÃæ
A¯Ÿìí¨Ü ¸æàpæWÝÄPæÀáí¨ÝX C±Ü³ñܤ®æà¿á ÍÜñÜPܨÜÈÉ D ±ÝÅ~¿áá CÈÉí¨Ü ®ÝÊÜáÍæàÐÜÊÝÀáñÜá. 1 H²ÅàÇ… 1984 ÃÜí¨Üá
D WæàívÝWÜÙÜ®Üá° CÈÉ ±Üâ®ÜÃ…Óݧ±Ü®æ ÊÜÞvÜÇÝÀáñÜá. ±ÜígÃܨÜÈÉ AÊÜâWÜÙÜ ±ÜÅg®Ü®Ü ÊÜÞw BÊæáàÇæ D WæàívÝWÜÙÜ®Üá° ¯ÓÜWÜì¨ÜÈÉ
(A˜ÊÝÓܨÜÈÉ) ¹vÜÇÝÀáñÜá. GÆÉPÜãR Êæã¨ÜÆá C±Ü³ñæ¤àÙÜá aèÃÜÓ… Q. Ëáà. ÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍÜ ÊÜáñÜᤠÖÜ®æ°ÃævÜá £íWÜÙÜá
gÆÓÜíWÜÅÖÜWÜÚÃÜáÊÜíñÜÖÜ ÊÜ®ÜWÜÙÜ »Üã»ÝWÜÊÜ®Üá° D PÝ¿áìPÝRX ¯ÎcñÜWæãÚÓÜÇÝÀáñÜá. A¨ÜÃÜíñæ GÃÜvÜá ¯ÄàPÜÒOæ Pæàí¨ÜÅWÜÙÜ®Üá°
Óݧ²ÓÜÇÝÀáñÜá. CíñÜÖÜ ±ÜÅ¿áñÜ°WÜÚWæ JÙæÛ¿á ¿áÍÜÓÜáÕ Æ¼ÔñÜá.

ËaÝÃÜ ÊÜÞwÄ ÊÜêPÜÒ C¨Üá ÓÜÌñÜíñÜÅ ±ÜÄÓÜíÓæ§ C¨æÁáà?

Ÿ. AÃÜ|ÂWÜÙÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§ (Forest Ecosystem): PæãàÐÜrPÜ »Ü£ìÊÜÞwÄ ÃÝgÂWÜÙÜá
C¨Üá ¯ÓÜWÜì ¯ËáìñÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§ C¨æ. AÃÜ|ÂWÜÙÜÈÉ ËË«Ü ±ÜÅPÝÃܨÜ
±ÝÅ~WÜÙÜá, ÊÜêPÜÒWÜÙÜá Jí¨æà ÓܧÙܨÜÈÉ CÃÜáñܤÊæ. AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜÈÉ ÃÝÑóà¿á E¨Ý®Ü/A»Ü¿ÞÃÜ|ÂWÜÙÜá
®æƨÜÈÉ ÊÜáñÜᤠÖÜÊæ¿áÈÉ CÃÜáÊÜ Óæàí©Åà¿á, AÓæàí©Åà¿á 1. XàÃÜ
ZoPÜWÜÙÜá, ÖÜÊÝÊÜÞ®Ü EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü, ±Ügì®ÜÂÊÜÞ®Ü D 2. ¨ÝbWÝÊÜá
ZoPÜWÜÙÜá ¼®Ü° ¼®Ü° ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ PÜívÜá ŸÃÜáñܤÊæ. 3. ÃÜ|¥Üí¸æãàÃÜ
4. ¨Ýi±ÜâÃÜ
5. PÝÄkáÃÜíWÝ
6. ÓÜáí¨ÜÃÜŸ®Ü
7. ÊæáàÙÜ[Ýo
8. ±æÄ¿ÞÃÜ

18.4 PÝvÜá (ÊÜ®Ü) ±ÜÄÓÜíÓæ§

PæãàÐÜrPÜ »Ü£ìÊÜÞwÄ AÃÜ|±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ËË«Ü ZoPÜWÜÙÜ ÊÜÞ×£ ŸÃæÀáÄ.

Eñݳ¨ÜPÜWÜÙÜá ±ÝÅ¥ÜËáPÜ »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá ©Ì£à¿áPÜ »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá ñÜê£à¿áPÜ »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá ËZoPÜWÜÙÜá

w±ærÃæãàPݱÜìÓ…, CÃÜáÊæ, ËávÜñæ, hæàvÜ, ÖÝÊÜâ, ±ÜüWÜÙÜá, K£PÝo ÖÜáÈ, XvÜWÜ, bÃÜñæ BÂÓܳÃÜiÆÓÜ
ÓÝWÜÊݯ, ¨æàÊܨÝÃÜ, ¨Üáí¹WÜÙÜá ±ÝÈPݱÜìÓ…
]àWÜí«Ü .......... ®ÜÄ .......... ..........
......... .......... ..........
.......... .......... ..........

..........

125

¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà?

yy »ÝÃÜñܨÜÈÉ ÓÜáÊÜÞÃÜá 520 A»Ü¿ÞÃÜ|ÂWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠÃÝÑóà¿á E¨Ý®ÜÊÜ®ÜWÜÙÜÈÉ A®æàPÜ ËË«Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜ ÃÜPÜÒOæ BWÜáñܤ¨æ.
yy © WæÅàp… ×ÊÜÞÆ¿á®… ®ÝÂÍÜ®ÜÆ… ±ÝPÜì C¨Üá ¹Ú¿á ±Üpær ÖÜáÈ¿áíñÜÖÜ ¨ÜáÆì»Ü ±ÝÅ~WÜÙÜ®Üá° ÃÜüÓÜáÊÜ GÆÉPÜãR ¨æãvÜx

A»Ü¿ÞÃÜ| C¨æ.
yy PÝÄkáÃÜíWÝ ÃÝÑóà¿á E¨Ý娆 ÊÜ®Ü (AÓÝÕÊÜá) CÈÉ, B®æ, PÝvÜáPæãà|, PÝvÜáÖÜí©, PÝvæÊæá¾, iíPæ, ÖÜáÈ, ±ÜpærÖÜáÈ,

CÊÜâWÜÙæãí©Wæ gWÜ£¤®ÜÈÉ PÝ|ÔWÜáÊÜ »ÝÃÜ£à¿á Jí¨Üá PæãàvÜá WæàívÜ (SvÜYÊÜáêWÜ) WÜÙÜÈÉ¿á GÃÜvÜá ñÜꣿÞíÍÜ SvÜYÊÜáêWÜWÜÙÜá
CÈÉ PÜívÜá ŸÃÜñܤÊæ.
yy »ÜÃÜñܱÜâÃܨÜÈÉ¿á A»Ü¿ÞÃÜ|ÂÊÜâ gƱÜüWÜÚWÝX gWÜñÜøԨܜ C¨æ.
yy ÃÜ|¥Üí¸æãàÃÜ¨Ü A»Ü¿ÞÃÜ|¨ÜÈÉ¿á ±Üpær ÖÜáÈWÜÚ WÝX ±ÜÅԨܜ˨æ.
yy WÜágÃÝñܨÜÈÉ¿á XàÃÜ AÃÜ| Aí¨ÜÃæ HÎ¿Þ SívÜ¨Ü Êæç»ÜÊÜ¿ááñÜ ÖÜáÈWÜÚWÝX gWÜ£¤®ÜÈÉ¿á C¨æãí¨æà BÍÜÅ¿áÓݧ®ÜÊÝX¨æ.

gÈà¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§ (Aquatic Biomes): ±Üê¦Ì¿á ÊæáàÇæ 71%
»Üã»ÝWÜÊÜâ ¯àįí¨Ü ÊݲԨÜáª, PæàÊÜÆ 29% »ÝWܨÜ
ÊæáàÇæ ®æÆ˨æ. C¨ÜÄí¨Ü gÈà¿á ±ÜÄÓÜíÓ槿á A»ÝÂÓÜÊÜâ
AñÜÂíñÜ ÊÜáÖÜñŲ̈Ü᪠BX¨æ Gí¨Üá ±ÜÄWÜ~ÓÜƳvÜáñܤ¨æ. ®æçÓÜXìPÜ
±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ gƱÜÄÓÜíÓ槿áá A¼ûæàñÜÅ¨Ü ¨ÜêÑØrÀáí¨ ÖæaÜác
ÊݱÜPÜ C¨æ. gÆÓÜíÓ槿áÈÉ PæÙÜX®Ü ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜá ÊÜáÖÜñÜÌÊÜâÙÜÛÊÜâ
Gí¨Üá £Ú¿áÇÝWÜáñܤ¨æ. E¨Ý: ÔׯàÄ®ÜÈÉ¿á, ±ÜÄÓÜíÓæ§,
E±Ü⳯àÄ®ÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§, BTÝñÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§.

18.5: gÈà¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§

A. ÔׯàÄ®ÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§:
D ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ®Ü©, ÖæãívÜ, ÓÜÃæãàÊÜÃÜWÜÙÜá, ÓÜÊÜÞÊæàÍÜÊÝWÜáñܤÊæ. D ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ®Ü©WÜÙÜ ÊÜááTÝíñÜÃÜ ÊÜáñÜᤠ¯àÄ®Ü ±ÜÅÊÝÖܨÜ
ÊÜááTÝíñÜÃÜ ÍÜQ¤¿á ÓÜíPÜÅÊÜá| BWÜáñܤ¨æ. gÆ»ÝWÜ¨Ü ñÜÙܨÜÈÉ AÓÜíS ZoPÜWÜÙÜá CÃÜáñܤÊæ. AÊÜâ ÊÜ®ÜÓܳ£ ÊÜáñÜᤠ±ÝÅ~WÜÙÜ ÊÜáêñÜÍÜÄàÃܨÜ
ËZo®æ¿á PÝ¿áì ÊÜÞw A¨Ü®Üá° AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜÈÉ ÃÜã±ÝíñÜÄÓÜáñܤÊæ.

¯ÊÜá¾ ÓÜËáà±Ü¨ÜÈÉ¿á D ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§¿á ¯ÄàPÜÒOæ ÊÜÞwÄ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ B«ÝÃÜ©í¨Ü PæÙÜX®Ü PæãàÐÜrPÜ ±Üä|ì ÊÜÞwÄ.

Eñݳ¨ÜPÜWÜÙÜá ±ÝÅ¥ÜËáPÜ »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá ©Ì£à¿á »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá ñÜê£à¿á »ÜPÜÒPÜWÜÙÜá ËZoPÜWÜÙÜá

gÈà¿á ÓÜÓÜÂWÜÙÜá, ¯àÃÜá QàoPÜWÜÙÜá, ÓÜ|¡ Ëáà®ÜáWÜÙÜá, PÜ±æ³ ¨æãvÜx Ëáà®ÜáWÜÙÜá, iàÊÝ|áWÜÙÜá,
A|¸æWÜÙÜá
¿ááÇæãà¦ÅPÜÕ, ÖæçwÅÇÝ, ŸÓÜÊÜ®Ü ÖÜáÙÜá, B®æÈvÜÕ .......... ÊæãÓÜÙæ, ¸ÝñÜáWæãàÚ ..........
AÃækãàÇÝ, ¯pæÇÝ, pæç¶Ý, (ÊÜÆ¿ÞíQñÜ) ..........
²Ôr¿Þ, DPݯì¿Þ ÖÜáÙÜWÜÙÜá .......... ..........

.......... ..........

.......... ..........

..........

aÜaæìÊÜÞwÄ ®ÜÊÜá¾ ±ÜÄÓÜÃܨÜÈÉ¿á ®Ü©, PæÃæ A¥ÜÊÝ ÖæãívÜ CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓ槿áá ÓÜáÃÜüñÜÊÝX C¨æÁáà?

Ÿ.E±Üâ³ ¯àÄ®æãÙÜX®Ü ÓÝWÜÃÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§ (Marine Ecosystem): D ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ÓÝWÜÃÜ¨Ü ÊÜ®ÜÓܳ£WÜÙÜ ¸æÙÜÊÜ~Wæ BWÜáñܤ¨æ. ±Ýb (ÍæçÊÝÆ)
¿á ÊæáàÇæ E±ÜiàËÓÜáÊÜ bPÜR Ëáà®Üá, Hw Ëáà®ÜáWÜÙÜá, ¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ÖæaÜác BÙÜËÆÉ¨Ü »ÝWÜWÜÙÜÈÉ PÜívÜáŸÃÜáñܤÊæ. ÓÝWÜÃܨÜ
ÊÜá«Ü»ÝWܨÜÈÉ PÜwÊæá ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ gÆaÜÃÜWÜÙÜá PÜívÜáŸÃÜáñܤÊæ. ¨æãvÜx Ëáà®ÜáWÜÙÜá ©Ì£à¿áPÜ »ÜPÜÒPÜWÜÙÝXÃÜáñܤÊæ. ÓÜÊÜáá¨ÜŨÜÈÉ ±æäàÐÜPÜ
¨ÜÅÊÜÂWÜÙÜá ŸêÖÜñ… ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ¨æãÃÜPÜáñܤÊæ. ÓÝWÜÃÜ ñÜÙܨÜÈÉ ËZoPÜWÜÙÜ ÓÜíTæ¿áá ÖæaÜác CÃÜáñܤ¨æ. ÊÜáêñÜ ÊÜ®ÜÓܳ£, ÊÜáêñÜ ±ÝÅ~ ÊÜáñÜᤠñÝÂgÂ
±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜá ÓÝWÜÃÜ ñÜÙܨÜÈÉ ÓÜíWÜÅÖÜWæãÙÜáÛñܤÊæ. AÊÜâWÜÙÜÊæáàÇæ ÓÜãPÜÒ$¾iàÊÝ|áWÜÙÜá ËZo®æ¿á PÝ¿áìÊÜ®Üá° PæçPæãÙÜáÛ£¤ÃÜáñܤÊæ.

126

Cío®æìo… ®Ü®Ü° ËáñÜÅ:
1. ÓÝWÜÃÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÖÜÓܤPæÒà±Ü©í¨Ü (±ÜÅÊæàÎÓÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü) Zqst ¨ÜáZìo®æWÜÙÜ ÊÜÞ×£¿á®Üá° ±Üvæ¨ÜáPæãÚÛÄ.
2. "PæãÈÉ (BTÝñÜ)¿á ±ÜÄÓÜíÓæ§' C¨Üá ÓÝWÜÃÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§XíñÜ ¸æàÃæ ÖæàX¨æ GíŸá¨ÜÃÜ ÊÜÞ×£¿á®Üá° ÊÜÞwPæãÚÛÄ.

ËaÝÃÜ ÊÜÞwÄ: ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÖÜÓܤPæÒà±Ü©í¨Ü EípÝWÜáÊÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜ ®ÝÍÜ:
ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ËË«Ü aÜoáÊÜqPæWÜÚí¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿á PÝ¿áì¨Ü ÊæáàÇæ [ÝñÜPÜ
©ËgÝ Cí¨Üá ¸æor¨Ü ÊæáàÇæ £ÃÜáWÝoPÝRX ±ÜÄOÝÊÜáÊÝWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿á PÝ¿áìÊÜâ ÖܨÜWævÜáñܤ¨æ.
ÖæãàX¨ÜªÙÜá. AÈÉ ÖÜãWÜÙÜ ÊæáàÇæ hæà®æã°|WÜÙÜá C¨ÜÄí¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§¿á ®ÝÍÜ BWÜáñܤ¨æ. E¨Ý: WÜ~WÝÄPæ ÊÜáñÜᤠ¨æãvÜx
WÜáíÀáWÜávÜᣤ¨ÜªÊÜâ. A¨ÜÃÜÈÉ®Ü Jí¨Üá hæà®æã°| ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ®Üvæ¿ááÊÜ ÊÜêPÜÒWÜÙÜ PÜwñÜ CÊÜâWÜÚí¨Ü »ÜãËá¿á ŸÙÜPæ¿áá
©ËgÝÙÜ ÖÜ£¤ÃÜ Ÿí©ñÜá ÊÜáñÜᤠAÊÜÙÜ PæçWæ ¨ÜíÍÜ Ÿ¨ÜÇÝWÜŸÆɨÜá. A¨ÜÃÜíñæ ÓÜiàÊÜ ÊÜáñÜᤠ¯iàìÊÜ ZoPÜWÜÙÜ ÓÜíŸí«ÜWÜÙÜã
ÊÜÞwñÜá. B ¨ÜíÍÜ¨Ü Êæà¨Ü®æÀáí¨Ü ©ËgÝÙÜá PævÜáñܤÊæ.
®æãí¨Üá PæãívÜÙÜá ÊÜáñÜᤠÔqr¯í¨Ü Aí¨ÜÙÜá,   ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ËË«Ü ±ÜÅQÅÁá ÊÜáñÜᤠaÜoáÊÜqPæWÜÙÜá ±ÜÄÓÜíÓ槿á ÊæáàÇæ
"gWÜ£¤®ÜÈÉ¿á GÇÝÉ hæà®æã°|WÜÙÜá ®ÜÐÜrÊÝWÜÈ' ¼®Ü° ¼®Ü° ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜ®Üá° Eíoá ÊÜÞvÜáñܤÊæ. Jí¨Üá ËÎÐÜr
B ŸÚPÜ AÊÜÙÜá ËaÝÃÜ ÊÜÞw¨ÜÙÜá. "¯gÊÝX ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿áá GÃÜvÜ®æ¿á ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ÃÜã±ÝíñÜÃÜ
hæà®æã°à|WÜÙÜá ®ÝÍÜWæãívÜÃæ?' Öæaæcí¨ÜÃæ BWÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü Jí¨Üá ±ÜÅ»æà¨ÜÊÜ®Üá° ®ÜÐÜrÊÝWÜáÊÜâ¨ÜÃÜÊÜÃæX®Ü ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜá
H®ÝWÜŸÆɨÜá. hæà®Üá £®Ü°Æá ÔWÜáÊÜâ©ÆÉ, EípÝWÜáñܤÊæ.
CÐærà®Ý? ¯àÊÜâ ©ËgÝÚWæ H®Üá ÖæàÙÜáËÄ?

±ÜÄÓÜíÓæ§¿á ®ÝÍÜPæR PÝÃÜ~à»ÜãñÜ Gí¨æ¯ÓÜáÊÜ PæÆÊÜâ ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ±ÜÅQÅÁáWÜÙÜá ÊÜáñÜᤠPÜê£ 18.6 ±ÜÄÓÜíÓ槿á Ë®ÝÍÜ
(aÜoáÊÜqPæ) WÜÙÜá
g®ÜÓÜíTæ¿á ÖæaÜcÙÜ ÊÜáñÜᤠÖæaÜác£¤ÃÜáÊÜ ÓÜí±Ü®Üã¾ÆWÜÙÜ ŸÙÜPæ: ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ÊÜÞ®ÜÊÜ
±ÝÅ~¿áá ‹»ÜPÜÒPÜ› D WÜáí²®ÜÈÉ JÙÜWæãÙÜáÛñݤ®æ. ÓÝÊÜޮܠԧ£¿áÈÉ (±ÜÄÔ§£¿áÈÉ) ÊÜÞ®ÜÊܯWæ
±ÜÄÓÜíÓ槿áá AÊÜ®Ü AWÜñÜÂWÜÚWæ ñÜPÜRÐÜár ÓÜíWÜ£WÜÙÜ®Üá° ±ÜäÃæçÓÜáñܤ¨æ, B¨ÜÃæ g®ÜÓÜíTæ¿á
ÖæaÜcÙÜ©í¨ÝX ÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá ñܮܰ AWÜñÜÂWÜÙÜ®Üá° DvæàÄÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ¯ÓÜWÜì¨Ü PÜvæÀáí¨Ü Ëá£ËáàÄ
ÓÜí±Ü®Üã¾ÆWÜÙÜ®Üá° ñæWæ¨ÜáPæãÙÜÛñæãvÜX¨Ü®Üá. iàÊÜ®ÜÍæçÈ¿á ÖæãÓÜ¨Ý¨Ü Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÜÚí¨Ü
ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü iàËÓÜáÊÜâ¨ÜÃÜ ÓÜÆáÊÝX®Ü PܯÐÜu AWÜñÜÂWÜÙÜ ÓÜíWÜ£XíñÜ ÖæbcX®Ü ¸æàwPæ ¸æÙæÀáñÜá.
A¨ÜÄí¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿á ÊæáàÇæ JñܤvÜ (»ÝÃÜ) ¸æÙæÀáñÜá B¨ÜÃæ ñÝÂg ±Ü¨Ý¥ÜìWÜÙÜ ±ÜÅÊÜÞ|ÊÜâ
ÊÜÞñÜÅ ¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ÖæaÝcÀáñÜá.

®ÜWÜÄàPÜÃÜ|: ÖæaÝcWÜᣤÃÜáÊÜ ®ÜWÜÄàPÜÃÜ|¨Ü ÓÜñÜñÜÊÝ¨Ü ±ÜÅQÅÁáÀáí¨Ü Öæbc®Ü ÊÜá®æWÜÙÜ PÜoárËPæ ÊÜáñÜᤠC¯°ñÜÃÜ ÊÜáãÆ»ÜãñÜ ÓèÆ»ÜÂWÜÚWÝX
®ÜWÜÃÜWÜÙÜá ÖæbcWæ ÖæaÜác PÜêÑ »ÜãËá, gÊÜâÙÜá ®æÆ¨Ü »ÝWÜ, ¯àÃÜá ¯ÆáWÜvæPæÒàñÜÅ PÝvÜá ÖÝWÜã ÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍÜWÜÙÜ ŸÙÜPæ BWÜᣤÃÜᣤ¨æ.
C¨ÜÄí¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜÈÉ ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÖÜÓܤPæÒà±Ü©í¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ±Üä£ì¿ÞX Ÿ¨ÜÇÝWÜáñܤÊæ A¥ÜÊÝ ®ÜÐÜr Öæãí¨ÜáñܤÊæ.

L¨æãÂàXPÜÃÜ| ÊÜáñÜᤠÓÝÄWæ: ÖæaÝcWÜᣤÃÜáÊÜ L¨æãÂàXPÜÃÜ|PÝRX ¸æàPÝWÜáÊÜ PÜaÝc ÓÜÃÜPÜáWÜÙÜ®Üá° ®æçÓÜXìPÜ PÝvÜáWÜÙÜ®Üá° PÜw¨Üá
¨æãÃÜQÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü PÝvÜáWÜÙÜá ®ÝÍÜ Öæãí¨ÜáñܤÊæ. ÓÝÄWæ¿áÈÉ ÖæaÜcÙÜ BX¨ÜªÄí¨Ü A¨ÜPÝRX®Ü A®ÜáPÜãÆñæWÜÙÜ®Üá° ÖæbcÓÜáÊÝWÜ
ŸÖÜáÊÜáqrWæ AÃÜ|ÂWÜÙÜÈÉí¨Ü A¥ÜÊÝ gÊÜâÙÜá gÝWÜWÜÙÜ ÊæáàÇæ ÃÜÓæ¤WÜÙÜ, ÃæçÆá ÊÜÞWÜìWÜÙÜ gÝÚWæWÜÙÜ®Üá° ÖÜÃÜwÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.

±Ü¿áìo®Ü: ¯ÓÜWÜì ¯ÄàPÜÒOæ, ÊÜá®ÜÃÜíg®æ ÊÜáñÜᤠ¨æàÊÜÃÜ ¨ÜÍÜì®ÜPÝRX ŸêÖÜñ… ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ±Ü¿áìoPÜ (±ÜÅÊÝÔ) ÃÜá ¯ÓÜWÜì ÃÜÊÜáÂ
±ÜÄÓÜÃܨÜÈÉ ŸÃÜáñݤÃæ. D ±Ü¿áìoPÜÄWÝX CíñÜÖÜ ÓܧÙÜWÜÙÜ ±ÜÄÓÜÃܨÜÈÉ ¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ÊÜáãÆ»ÜãñÜ A®ÜáPÜãÆñæ (ÓèÆ»ÜÂ) WÜÙÜ®Üá°
¯ÊÜÞì| ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü Óݧ¯PÜ ±ÜÄÓÜíÓ槿á ÊæáàÇæ Öæbc®Ü ÖæãÃæ ¹¨Ü᪠¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ AÊÜâWÜÙÜ ®ÝÍÜ BWÜáñܤ¨æ.

ÊÜÞ×£ ¨æãÃÜQÔÄ ¯ÊÜá¾ ±ÜÄÓÜÃܨÜÈÉ¿á ¿ÞÊÜâ¨æãí¨Üá ±Ü¿áìo®Ü Pæàí¨ÜÅPæR »æàq PæãwÄ. AÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓ槿á
ÊæáàÇæ ±ÜvæÀáÄ. ¿ÞÊÜ ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜá BWÜáñܤÊæ GíŸá¨Ü®Üá° ±Üñæ¤ ÖÜbcÄ.

¨æãvÜx BOæPÜoárWÜÙÜá: BOæPÜoárWÜÚí¨Ü ¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ »ÜãËá¿áá ®æƨÜw¿áÈÉ ÔÆáPÜáñܤ¨æ. A¨ÜÄí¨Ü B ±ÜŨæàÍܨÜÈÉ¿á AÃÜ|ÂWÜÙÜá
A¥ÜÊÝ ÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍÜWÜÙÜá gÈà¿á ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ ÃÜã±ÝíñÜÃÜÊÝWÜáñܤÊæ. BOæPÜoárWÜÚí¨Ü ®Ü©¿á PæÙÜX®Ü Ÿ©¿á ¯àÄ®Ü
±ÜÅÊÝÖÜÊÜâ PÜwÊæá BWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÃÜ ±ÜÄOÝÊÜáÊæí¨ÜÃæ Êæã¨ÜÈWæ ÖÜÄ¿ááÊÜ ¯àÄ®ÜÈÉ ñÜ¿ÞÃÝXÃÜáÊÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ®ÜÐÜrÊÝWÜáñܤÊæ.

127

ÓÜÌƳ BÇæãàbÔÄ 1. BOæPÜoárWÜÚí¨Ü ¿ÞÊÜ hæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ ÊæáàÇæ ±ÜÄOÝÊÜá BWÜáñܤ¨æ?
2. ®Ü©¿áÈÉ ÖÜÄ¿áᣤÃÜáÊÜ ¯àįí¨Ü hæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ ÊæáàÇæ ¿ÞÊÜ ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜá BWÜᣤÃÜ ŸÖÜá¨Üá?

¿áá¨ÜœWÜÙÜá: »ÜãËá, ¯àÃÜá, S¯gÓÜí±ÜñÜᤠB¥ÜÊÝ PæÆÊÜâ B¦ìPÜ ÊÜáñÜᤠÃÝgQà¿á PÝÃÜ|WÜÚí¨Ü ÊÜÞ®ÜÊÜ ÓÜÊÜáãÖÜWÜÙÜÈÉ Óܳ«æì ÊÜáñÜá¤
ÊÜáñÜ»æà¨ÜWÜÙÜÈÉí¨Ü ¿áá¨Üœ ®Üvæ¿ááñܤ¨æ. ¿áá¨Üœ¨ÜÈÉ ¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ¸ÝíŸáWÜÙÜ ÓÜáÄÊÜáÙæ ÓÜáÃÜíWÜ Óæã#àoWÜÙÜ®Üá° ÊÜÞvÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
C¨ÜÄí¨Ü PæàÊÜÆ hæçËPÜ Öݯ BWÜáñܤÊæ Gí¨æà¯ÆÉ, B¨ÜÃæ ®æçÓÜXìPÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜÈÉ ¨æãvÜx Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÜÙÜá BWÜáñܤÊæ A¥ÜÊÝ AÊÜâ ®ÜÐÜrÊÜä
BWÜáñܤÊæ.
  D ÄࣿÞX »ÜãPÜí±Ü, gÝÌÇÝÊÜááU, ÊÜáÖݱÜäÃÜ, ŸÃÜWÝÆ CÊÜâWÜÙÜíñÜÖÜ ®æçÓÜXìPÜ B±ÜñÜá¤WÜÚí¨Ü ÊÜáñÜᤠÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü Awx ŸÃÜáËPæÀáí¨Ü
PæÆÊÜâ ®æçÓÜXìPÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ¼®Ü° ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜÈÉ ÃÜã±ÝíñÜÃÜ ÊÝWÜáñܤÊæ, PæÆÊÜâ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ®ÝÍÜÊÝWÜáñܤÊæ. B¨ÜÃæ PæÆÊæäí¨Üá
±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ±Üä£ì ®ÜÐÜrWæãÙÜáÛñܤÊæ.
  ®æçÓÜXìPÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá iàÊÝÊÜÃÜ|¨ÜÈÉ¿á ÓÜÊÜáñæãàÆÊÜ®Üá° PÝ¿á᪠CvÜáÊÜâ¨ÜÃÜÈÉ ÊÜáÖÜñÜÌ¨Ü ±ÝñÜÅÊÜ®Üá° ÊÜ×ÓÜáñܤÊæ B¨ÜªÄí¨Ü AÊÜâWÜÙÜ®Üá°
ÓÜíÃÜüÓÜáÊÜâ¨Üá ÊÜáÖÜñŲ̈Ü᪠Gí¨Üá ¯«ÝìÃÜÊÝWÜáñܤ¨æ.

ÓÝÌ«Ý¿á

1. PæÙÜX®Ü ±Ü¿Þì¿áWÜÙÜÈÉ¿á ÁãàWÜ ±Ü¿Þì¿áÊÜ®Üá° BÄÔ 5. PæÙÜX®Ü ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ®Üá° EñܤÄÔÄ.
¹or ÓܧÙÜ ñÜáí¹Ä. A. g®ÜÓÜíTæ¿á ÖæaÜcÙÜ©í¨Ü ±ÜÄÓÜíÓ槿á ÊæáàÇæ ¿ÞÊÜ
A. ÖÜÊæ, ¯àÃÜá, S¯gWÜÙÜá, ÊÜá꣤PæWÜÙÜá ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á ±ÜÄOÝÊÜáWÜÙÜá BXÊæ?
&&&&&&&&& ZoPÜWÜÙÜá AÖÜá¨Üá (»è£PÜ, Óæàí©Å¿á, B. ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ®ÜÐÜrÊÝWÜÆá ®ÜWÜÄàPÜÃÜ|ÊÜâ ÖæàWæ ÖæãOæWÝÃÜ
AÓæàí©Å¿á) BX¨æ?
B. ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ®Ü ®Ü©, PæÃæ, ÓÜÊÜáá¨ÜÅ CÊÜâ &&&&& C. ®æçÓÜXìPÜ ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜÈÉ ¨æãvÜx Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ ÓÜí»ÜËÓÜáÊÜíñæ
±ÜÄÓÜíÓ槿á E¨ÝÖÜÃÜOæWÜÚÊæ. (»ÜãñÜÆ, gÈà¿á, ¿áá¨ÜœWÜÙÜá HPæ BWÜáñܤÊæ?
PÜê£ÊÜá) D. ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á ZoPÜWÜÙÜÈÉ®Ü AíñÜÃ…QÅÁá ÓܳÑràPÜÄÔÄ.
C. ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ "ÊÜÞ®ÜÊÜ' ±ÝÅ~ &&&&&& D WÜáí²®ÜÈÉ E. ÓܨÝÖÜÄñÜ AÃÜ| ÊÜáñÜᤠÖÜáÆáÉWÝÊÜÆá ±ÜŨæàÍÜ D
ŸÃÜáñܤ¨æ. (Eñݳ¨ÜPÜ, »ÜPÜÒPÜ, ËZoPÜ) ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜÈÉ¿á ÓܳÐÜr »æà¨ÜWÜÙÜ®Üá° ÖæàÚÄ.

2. ÁãàWÜ hæãàwWÜÙÜ®Üá° Öæãí©ÔÄ. 6. PæÙÜX®Ü bñÜÅWÜÙÜ ÊÜ|ì®æ ŸÃæÀáÄ.

Eñݳ¨ÜPÜWÜÙÜá ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá

A. PÝÂPÜrÓ… 1. AÃÜ|Â

B. gÈà¿á ÓÜÓÜ 2. BTÝñÜ

C. PæãÉàÃæãà¶Ý¿áÔ 3. gÈà¿á

D. ±æç®… 4. ÊÜáÃÜÙÜáWÝw®Ü

3. ®Ü®Ü° PÜáÄñÝX ÊÜÞ×£ ÖæàÚÄ. E±ÜPÜÅÊÜá:
A. ±ÜÄÓÜíÓæ§, B. ¸ÝÁãàÊÜáÕ. C. BÖÝÃÜ gÝÆ
A. ¯ÊÜá¾ ±ÜÄÓÜÃܨÜÈÉ¿á Jí¨Üá ±ÜÄÓÜíÓæ§Wæ »æqr PæãwÄ. A¨ÜÃÜÈÉ
4. ÍÝÔŒà¿á PÝÃÜ|WÜÙÜ®Üá° PæãwÄ. CÃÜáÊÜ hæçËPÜ&AhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜá Jí¨ÜPæãRí¨ÜÃÜ ÊæáàÇæ ÖæàWæ
A. ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ¿á ÊÜ®ÜÓܳ£WÜÙÜ®Üá° Eñݳ¨ÜPÜWÜÙÜá Gí¨Üá AÊÜÆí¹ÔÊæ GíŸá¨Ü®Üá° ÓݨÜÃÜ ±ÜwÔÄ.
A®Üá°ñݤÃæ.
B. ¨æãvÜx BOæPÜoárWÜÚí¨Ü ±ÜÄÓÜíÓæ§WÜÙÜá ®ÜÐÜr BWÜáñܤÊæ. B. ¿áá¨Üœ©í¨Ü A¥ÜÊÝ ±ÜÃÜÊÜÞ|á Óæã#ào©í¨Ü EípݨÜ
C. ¨Üá«ÜÊÝ PÝw®ÜÈÉ SvÜY ÊÜáêWÜ (WæàívÝ) WÜÙÜ ±Üâ®ÜÓݧì±Ü®æ ±ÜÄÓÜíÓ槿á Öݯ¿á®Üá° CíoÃ… ®æp…¨Ü ÊÜÞ«ÜÂÊÜá©í¨Ü
ÊÜÞvÜÇÝX¨æ. Íæãà˜ÔÄ ÊÜáñÜᤠ¯ÊÜá¾ ÍÜŸªWÜÙÜÈÉ ŸÃæÀáÄ.

128

19. ®ÜPÜÒñÜÅWÜÙÜ iàÊÜ®Ü ¿ÞñæÅ

ÓÜÌƳ hÝn²ÔPæãÚÛÄ. 1. ©à™ìPæ (BPÝÍÜWÜíWæ) (Galaxy) Gí¨ÜÃæà®Üá?

2. ®ÜÊÜá¾ ÓèÃÜÊÜÞÇæ¿áÈÉ ¿ÞÊÜ ¿ÞÊÜ ZoPÜWÜÙÜá CÊæ? 4. E±ÜWÜÅÖÜ Gí¨ÜÃæà®Üá?

3. ®ÜPÜÒñÜÅ ÊÜáñÜᤠWÜÅÖÜ CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á ±ÜÅÊÜááS ÊÜÂñÝÂÓÜ ¿ÞÊÜâ¨Üá? 5. ®ÜÊÜáWæ GÆÉPÜãR ÓÜËáà±Ü CÃÜáÊÜ ®ÜPÜÒñÜÅ ¿ÞÊÜâ¨Üá?

ËÍÜÌ¨Ü AñÜíÃÜíWÜÊÜ®Üá° ®ÝÊÜâ ×í©®Ü C¿áñæ¤WÜÙÜÈÉ £Ú¨Üá Pæãíw¨æªàÊæ. ®ÜÊÜá¾ Óè¿áìÊÜÞÇæ¿áá Jí¨Üá ©à™ìPæ¿áÈÉ Aí¨ÜÃæà®æ
BPÝÍÜWÜíWæ¿áÈÉ ÓÜÊÜÞÊæàÍÜÊÝX¨æ. ©à™ìPæ C¨Üá A¸ÝjÊܘ ®ÜPÜÒñÜÅWÜÙÜá, AÊÜâWÜÙÜ WÜÅÖÜÊÜÞÈPæ ÊÜáñÜᤠ®ÜPÜÒñÜÅWÜÙÜÈÉ¿á TÝÈ (ŸÄ¨Ý¨Ü)
gÝWܨÜÈÉ PÜívÜá ŸÃÜáÊÜ AíñÜÃ…ñÝÃÜPÜ¨Ü ÊæáàZ (ÊæãàvÜ) WÜÙÜ (Interstellar Clouds) ÓÜÊÜáãÖÜ CÃÜáñܤ¨æ. ËÍÜÌÊÜâ CíñÜÖÜ AÓÜíSÂ
©à™ìPæWÜÚí¨Ü PÜãw ñÜ¿ÞÃÝX¨æ. D ©à™ìPæWÜÙÜ BPÝÃÜ ÊÜáñÜᤠÃÜaÜ®æ ¸æàÃæ¸æàÃæ CÃÜáñܤ¨æ. ®ÝÊÜâ AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ÊÜáãÃÜá ÊÜááSÂ
±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜÈÉ Ë»ÜiÓÜŸÇæÉÊÜâ. aÜPÝÅPÝÃÜ (Spiral) ÆíŸ WæãàÇÝPÝÃÜ (Elliptical) ÊÜáñÜᤠA¯¿áËáñÜ BPÝÃÜ¨Ü (Irregular) ©à™ìPæWÜÙÜá
®ÜÊÜá¾ D ©à™ìPæ¿áá aÜPÝÅPÝÃÜ C¨Ü᪠A¨ÜPæR ÊÜáí¨ÝQ¯ GíŸ ÖæÓÜÃÜ®Üá° PæãvÜÇÝX¨æ. BPÜê£ 19.1 ÃÜÈÉ Jí¨Üá aÜPÝÅPÝÃÜ¨Ü ©à™ìPæ¿á®Üá°
ñæãÄÓÜÇÝX¨æ.

ËÍÜÌ¨Ü ŸWæX®Ü C¨æÆÉ ÊÜÞ×£¿á®Üá° ÖæàWæ ÊÜÞw Pæãíw¨æªàÊæ?
  ®ÝÊÜâ ÃݣŠBPÝÍܨÜÈÉ ®æãàw¨ÝWÜ ®ÜÊÜáWæ WÜÅÖÜ ÊÜáñÜᤠñÝÃæWÜÙÜá PÝ|áñܤÊæ.
ÖÝWݨÜÃæ CñÜÃÜ ZoPÜWÜÙÜ PÜáÄñÝX ÊÜÞ×£¿áá GÈÉí¨Ü ¨æãÃÜQñÜá? D ±ÜÅÍæ°¿á
EñܤÃÜ ¨Üá¹àì®Üá C¨ÝX¨æ. CÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á A®æàPÜ ¨Üá¹àì®ÜáWÜÙÜ®Üá° ±Üê¦Ì¿á
±ÜêÐÜu»ÝWÜ¨Ü ÊæáàÇæ CvÜÇÝXÃÜáñܤÊæ, PæÆÊæäí¨Üá ¨Üá¹àì®ÜáWÜÙÜ®Üá° ÊÜÞ®ÜÊÜ ¯ËáìñÜ
PÜê£ÅÊÜá E±ÜWÜÅÖÜWÜÙÜ ÊæáàÇæ CvÜÇÝXÃÜáñܤÊæ. ÊÜáñÜᤠËÎÐÜu PÜûæ¿áÈÉ ±Üê¦Ì¿á ÓÜáñܤ
±ÜÄ»ÜÅÊÜá| ÊÜÞvÜᣤÃÜáñܤÊæ. ±Üê¦Ì¿á ÊÝ¿ááÊÜáívÜÆ¨Ü ÊæáàÇæ CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü
B ¨Üá¹ìà®ÜáWÜÙÜá A˜PÜ ±ÜÅ»ÝË¿ááñÜÊÝX SWæãàÈà¿á ÊÜÓÜá¤WÜÙÜ ¯ÄàPÜÒ$ØOæ
ÊÜÞvÜŸÆÉÊÜâ ¨Üá¹ìà®ÜáWÜÚí¨Ü ÊÜÞw¨Ü ¯ÄàPÜÒ$ØOæWÜÙÜ A»ÝÂÓÜÊÜ®Üá° ÊÜÞw SWæãàÆ
gÝn¯WÜÙÜá ËÍÜÌ¨Ü ŸWæWæ BÙÜÊÝ¨Ü ÊÜÞ×£¿á®Üá° ¨æãÃÜQÓÜáñݤÃæ. D ±ÝsܨÜÈÉ ®ÝÊÜâ
®ÜPÜÒñÜÅWÜÙÜ WÜá|«ÜÊÜáì ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ iàÊÜ®Ü ¿ÞñæÅ PÜáÄñÝX ÓÜÌƳ ÊÜÞ×£¿á®Üá°
ÊÜÞwPæãÙæãÛà|.

19.1 Jí¨Üá aÜPÝÅPÝÃÜ ©à™ìPæ ®ÜÊÜá¾ ®ÜPÜÒñÜÅ (ñÝÃæ) WÜÙÜ WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜá (Properties of Stars):
ÓÜã¿áìÊÜÞÇæ¿áá CíñÜÖÜá¨æà Jí¨Üá ÃݣŠBPÝÍܨÜÈÉ ®ÝÊÜâ ÓÜáÊÜÞÃÜá 4000 ñÝÃæWÜÙÜ®Üá° ®ÝÊÜâ ®ÜÊÜá¾ PÜ|á¡WÜÚí¨Ü
®æãàvÜÆá ÓÝ«ÜÂ. ÓÜã¿áì®Üá AÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á JŸº ÓÝÊÜޮܠ®ÜPÜÒñÜÅ CÃÜáÊÜ®Üá.
©à™ìPæ¿áÈÉ ®æÇæÔ¨æ ÓÝÊÜޮܠG®Üá°ÊÜ PÝÃÜ|ÊÜâ ×àX¨æ Aí¨ÜÃæ AÊÜ®Üá ®ÜËá¾í¨Ü GÆÉÊÜâWÜÙÜÈÉ ¯PÜoÊÝX
CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü Jí¨Üá ±ÜPÜÒ BPÝÍܨæãÙÜX®Ü CñÜÃÜ ñÝÃæWÜÚXíñÜ ñÜáí¸Ý ¨æãvÜx¨ÝX
¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà? PÝ|ᣤ¨ÜªÃÜã ±ÜÅñÜÂPÜÒ A¨ÜQRíñÜÆã ÖæaÜác A¥ÜÊÝ PÜwÊæá ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ BPÝÃÜ, ÊÜáñÜá¤
EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®ÜWÜÚÃÜáÊÜ A¸ÝjÊܘ ñÝÃæWÜÙÜá BPÝÍܨÜÈÉ CÊæ. ñÝÃæWÜÙÜá ñܱܤ ÊÝ¿áË®Ü
®ÜÊÜá¾ BPÝÍÜWÜíWæ¿áÈÉ ÓÜáÊÜÞÃÜá 1011 ñÝÃæ ±ÜÅaÜívÜWæãàÆWÜÙÝXÃÜáñܤÊæ. ÓÜã¿áì®Ü PæÆÊÜâ WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜ®Üá° PæÙÜX®Ü
(®ÜPÜÒñÜÅWÜÙÜá) CÊæ. BPÝÍÜWÜíWæ¿á BPÝÃÜÊÜâ PæãàÐÜrPܨÜÈÉ PæãvÜÇÝXÊæ. ÓÜã¿áì®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá 72% »ÝWÜÊÜâ ÖæçvæãÅàg®Ü C¨æ.
ÊÜá«Ü»ÝWܨÜÈÉ E¹º¨Ü᪠¹ÇæÉ¿áíñÜÖܨÜá B¨ÜÃæ 26% »ÝWÜ ×àÈ¿áÊÜá C¨æ. C®Üá°Ú¨Ü 2% ¨ÜÅÊÜÂÃÝοáá ×àÈ¿áÊÜáXíñÜ
C¨Ü᪠A¨ÜÃÜ ÊÝÂÓÜÊÜâ ÓÜáÊÜÞÃÜá A˜PÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|á PÜÅÊÜÞíPÜ CÃÜáÊÜ ±ÜÃÜÊÜÞ|áWÜÙÜ ÃÜã±Ü¨ÜÈÉ C¨æ.
1018 km C¨æ. ÓÜã¿áìÊÜÞÇæ¿áá
A¨ÜÃÜ Pæàí¨ÜÅ©í¨Ü ÓÜáÊÜÞÃÜá 2.7 x ÓÜã¿áì®Ü WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜá: 2 x 1030 kg
1017 km AíñÜÃÜ¨Ü ÊæáàÇæ ®æÇæÔ¨æ. 695700 km
¹ÇæÉWæ ÆíŸÊÝXÃÜáÊÜ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ 5800 K
Pæàí¨ÜŨæãÙÜXí¨Ü ÖæãàWÜáÊÜ APÜÒ¨Ü ÊæáàÇæ £Åg 1.5 x 107 K
BPÝÍÜWÜíWæ¿áá ±ÜÄÊÜÆ®Ü (£ÃÜáWÜOæ) ±ÜêÐÜu»ÝWÜ¨Ü Êæáà騆 EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü
ÊÜÞvÜᣤ¨Ü᪠Jí¨Üá ±ÜÄÊÜÆ®ÜPÝRX A¨ÜPæR Pæàí¨ÜŨÜÈÉ¿á EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü 4.5 AŸj ÊÜÐÜìWÜÙÜá
2 x 108 ÊÜÐÜìWÜÙÜá ¸æàPÝWÜáñܤÊæ. ÊÜ¿áÓÜáÕ

129

ÓÜã¿áì®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝοáá ±Üê¦Ì¿á ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá ÓÜáÊÜáÃÜá 3.3 ÆPÜÒ ¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà?
±Üoár (ÊÜáw) C¨æ.ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ £ÅgÂÊÜâ ±Üê¦Ì¿á £Åg嬆 100 ±Üoár
C¨æ. CñÜÃÜ ñÝÃæWÜÙÜ ¨ÜÅÊÜÂÃÝοáá ÓÜã¿áì®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá 1/10 CñÜÃÜ ñÝÃæWÜÙÜ ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá®Üá° AÙæ¿ááÊÝWÜ AÊÜâWÜÙÜ®Üá°
(Msun/10) ©í¨Ü A¨Üá 100 ÃÜÐÜár (100 Msun) ÊÜÃæWæ CÃÜŸÆɨÜá ÓÜã¿áì®Ü ÓݱæàPÜÒ AÙæ¿áÇÝWÜáñܤ¨æ. Aí¨ÜÃæ ÓÜã¿áì®Ü
ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ £ÅgÂWÜÙÜá ÓÜã¿áì®Ü £ÅgÂQRíñÜ 1/10 Äí¨Ü A¨Üá ¨ÜÂÊÜÂÃÝοá®Üá° ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜÊæí¨Üá ±ÜÄWÜ~ÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ.
1000 ±Üoár ÊæÃæWæ CÃÜŸÖÜá¨Üá (BPÜê£ 19.2). C¨Ü®Üá° Msun Gí¨Üá ÓÜí¸æãà˜ÓÜáñݤÃæ.

ÓÜã¿áì ÊÜáÖÝÃÝPÜÒÓÜ ÓÜã¿áì®Ü ÊÜáñÜᤠCñÜÃÜ ñÝÃæWÜÙÜ ÊÜ¿áÓÜáÕ, Aí¨ÜÃæà®æ AÊÜâWÜÙÜ
ñÝÃæ ¯Ëáì£¿á ®ÜíñÜÃÜ PÜÙæ¨Ü PÝÆÊÜâ PæÆÊÜâ ¨ÜÍÜÆPÜÒWÜÚí¨Ü A¸ÝjÊܘ
ÊÜÐÜìWÜÙÜÐÜár AgÓÜŒ CÃÜáñܤ¨æ. D AÊܘ¿áÈÉ ÓÜã¿áì®Ü
ÍæÌàñÜPÜáŸj WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜÈÉ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ BXÃÜᣤ¨ÜªÃæ A¨ÜÄí¨Ü ±Üê¦Ì¿á.
WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜÈÉ ÊÜáñÜᤠiàÊÜÓÜêÑr¿áÈÉ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ ÓÜí»ÜÓÜᣤ©ªñÜá
Pæí±ÜâÃÝPÜÒÓÜ ñÝÃæ C¨ÜÄí¨Ü ±Üê¦Ì¿á WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜ BÙÜÊÝ¨Ü A»ÝÂÓÜÊÜ®Üá° ÊÜÞw
19.2 ËË«Ü ñÝÃæWÜÙÜ BPÝÃÜ¨Ü ÖæãàÈPæ ÍÝÓÜŒýÃÜá ¯ÐÜRÐæì¿á®Üá° PÜívÜá×w©¨ÝªÃæ A¨æí¨ÜÃæ, ÓÜã¿áì®Ü
WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜá BñÜ®Ü iàËñÝÊܘ¿áÈÉ Aí¨ÜÃæ PÜÙæ¨Ü 4.5 AŸj
ÊÜÐÜìWÜÙÜ ÊÜÃæWæ Ÿ¨ÜÇÝXÆÉ. SWæãàÆ ÍÝÓÜŒýÃÜ ËÍæÉàÐÜOæWÜ®ÜáÓÝÃÜ
B WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜá ÊÜááí©®Ü 4.5 AŸj ÊÜÐÜìWÜÙÜ ÊÜÃæWݨÜÃÜã
Ÿ¨ÜÇÝWÜáÊÜâ©ÆÉ.

ñÝÃæWÜÙÜ ¯Ëáì£ (Birth of Stars):
˜à™ìPæWÜÙÜÈÉ¿á ñÝÃæWÜÙÜ ÊÜá«Ü¨ÜÈÉ CÃÜáÊÜ TÝÈ gÝWÜWÜÙÜÈÉ ÓܧÙÜ ÓܧÙÜWÜÙÜÈÉ ÊÝ¿áá ÊÜáñÜᤠ«ÜãÚ®Ü ±ÜÅaÜívÜ ÊæáàZ (ÊæãàvÜ) WÜÙÜá
ÔWÜáñܤÊæ, ¿ÞÊÜâWÜÙÜ®Üá° AíñÜÃÜñÝÃæWÜÙÜ. ÊæáàZWÜÙÜá A®Üá°ñݤÃæ. BPÜÅ£ 19.3 ÃÜÈÉ ÖÜŸÆ ¨ÜáŸà쯯í¨Ü ñæWæ¨Ü CíñÜÖÜ ÊæáàZWÜÙÜ Jí¨Üá
±ÜÅPÝÍÜbñÜÅÊÜ®Üá° ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. ×Ä¨Ý¨Ü AíñÜÃÜWÜÙÜ®Üá° AÙæ¿ááÊÜâ¨ÜPÝRX ÍÝÓÜŒýÃÜá ±ÜÅPÝÍÜ ÊÜÐÜì (Light Year) GíŸ ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá°
ŸÙÜÓÜáñݤÃæ. Jí¨Üá ±ÜÅPÝÍÜÊÜÐÜì Aí¨ÜÃæ, ±ÜÅPÝÍÜÊÜâ Jí¨Üá ÊÜÐÜì¨ÜÈÉ PÜËáÅst AíñÜÃÜ, ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ÊæàWÜÊÜâ 300,000 km/s CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü
Jí¨Üá ±ÜÅPÝÍÜ ÊÜÐÜì D AíñÜÃÜÊÜâ 9.5 x 1012 km ¨ÜÐÜár CÃÜáñܤ¨æ. AíñÜÃÜñÝÃæWÜÙÜ ÊæáàZWÜÙÜ BPÜÃÜÊÜâ PæÆÊÜâ ±ÜÅPÝÍÜÊÜÐÜìWÜÙÜÐÜár CÃÜáñܤ¨æ
Aí¨ÜÃæ ±ÜÅPÝÍÜPæR D ÊæáàZWÜÙÜ Jí¨Üá ñÜá©Àáí¨Ü C®æã°í¨ÜÃÜ ÊÜÃæWæ ÖæãàWÜÆá PæÆÊÜâ ÊÜÐÜìWÜÙæà ¸æàPÝWÜáñܤÊæ. C¨ÜÃÜ ÊæáàÈí¨Ü ¯àÊÜâ D
ÊæáàZ (ÊæãàvÜ) WÜÙÜ ±ÜÅaÜívÜ BPÝÃÜ¨Ü PÜƳ®æ¿á®Üá° ÊÜÞvÜŸÈÉÄ.

19.3 ÖÜŸÇ… ¨Üá¹àì®Ü©í¨Ü ñæWæ¨Ü ÍÝÆ AíñÜÃÜñÝÃÜPÜ¨Ü Jí¨Üá PæãÒà»æÀáí¨Ü (Disturbance) D AíñÜÃÜñÝÃÜPÜ¨Ü ÊæáZWÜÙÜá
ÊæáàZWÜÙÜ ±ÜÅPÝÍÜ bñÜÅ BPÜáíbñÜ BWÜñæãvÜWÜáñܤÊæ. D BPÜáíaܮܩí¨Ü AÊÜâWÜÙÜ ¨ÝyÜÂìÊÜâ
ÖæaÝcWÜáñܤ ÖæãàWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÚí¨Ü Jí¨Üá ñܱܤ ÊÝ¿ááË®Ü
WæãàÆÊÜâ ñÜ¿ÞÃÝWÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜ Pæàí¨ÜŨÜÈÉ¿á EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü ÊÜáñÜá¤
¨ÝyÜÂì ÓÝPÜÐÜár ÖæaÝc¨æãvÜ®æ AÈÉ ±ÜÃÜÊÜÞ|áÍÜQ¤ (±ÜÃÜÊÜÞ|á
Pæàí¨ÜÅPÜWÜÙÜ JPÜRqr¯í¨Ü ¯ÊÜÞì|ÊÝ¨Ü ÍÜQ¤) ¯Ëáì£ BÃÜí»ÜWæãÙÜáÛñܤ¨æ.
D ÍÜQ¤¿á ¯Ëáì£Àáí¨Ü D ÊÝ¿áá訆 WæãàÆÊÜâ ÓÜÌ¿áí
±ÜÅPÝÎñÜWæãÙÜáÛñܤ¨æ. Aí¨ÜÃæà®æ D ±ÜÅQÅÁáÀáí¨Ü Jí¨Üá ®ÜPÜÒñÜÅÊÜâ
¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤ¨æ A¥ÜÊÝ Jí¨Üá ñÝÃæ¿á g®Ü¾ÊÝWÜáñܤ¨æ Gí¨Üá
®ÝÊÜâ A®Ü° ŸÇæÉÊÜâ. ÓÜã¿áì®ÜÈÉ D ÍÜQ¤¿áá ÖæçvæãÅàg®Ü Pæàí¨ÜÅPÜWÜÙÜ
JPÜãRoÊÜâípÝX ×àÈ¿áÊÜá¨Ü Pæàí¨ÜÅPÜÊÜâ ñÜ¿ÞÃÝWÜáÊÜâ¨Üá D
±ÜÅQÅÁá¨æãÙÜXí¨Ü Eñܳ®Ü°ÊÝWÜáñܤ¨æ Aí¨ÜÃæ ÓÜã¿áì®Ü Pæàí¨ÜÅ
»ÝWܨÜÈÉ¿á ÖæçvæãÅàg®Ü D Cí«Ü®Ü¨Ü PÝ¿áìÊÜ®Üá° ÊÜÞvÜáñܤ¨æ.

¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà?
±ÜÅPÝÍÜPæR aÜí¨Üůí¨Ü ®ÜÊÜá¾ñÜ®ÜPÜ ŸÃÜÆá Jí¨Üá ÓæPæívÜá ¸æàPÝWÜáñܤ¨æ. B¨ÜÃæ ÓÜã¿áì¯í¨Ü ŸÃÜÆá 8 ¯ËáÐÜWÜÙÜá ¸æàPÝWÜáñܤÊæ, B¨ÜÃæ
ÓÜã¿áì¯í¨Ü GÆÉPÜãR ÓÜËáà±Ü CÃÜáÊÜ AÇÝ# ÓæíaÝÄÓ… D ñÝÃæÀáí¨Ü ®ÜÊÜá¾ ŸÚÊÜÃæWæ ŸÃÜÆá 4.2 ÊÜÐÜìWÜÙÜá ¸æàPÝWÜáñܤÊæ.

130

¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà?

ÊÝ¿ááWæãàÆÊÜâ APÜáíbñÜÊݨÜÃæ ÊÝ¿áá訆 EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®ÜÊÜâ ÖæaÝcWÜáñܤ¨æ. WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü Ô§£ g®ÜÂÍÜQ¤¿áá EÐÜ¡ñæ¿áÈÉ ÃÜã±ÝíñÜÃÜ
B¨æãvÜ®æ C¨Üá BWÜáñܤ¨æ.

Jí¨Üá ËÍÝÆ AíñÜÃÜ ñÝÃÜPÜWÜÙÜ ÊæáàZWÜÙÜ BPÜáíaÜ®æÁãÙÜXí¨Ü Jí¨æàÊæàÙæWæ A®æàPÜ ñÝÃæWÜÙÜã ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜŸÆÉÊÜâ ÓÝËÃÝÃÜá ñÝÃæWÜÙÜ
Jí¨Üá ÓÜÊÜáãÖÜ¨Ü bñÜÅÊÜ®Üá° BPÜê£ 19.4 ÃÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. C¨ÜÃæãÙÜX®Ü ŸÖÜáÊÜáqrX®Ü ñÝÃæWÜÙÜá Jí¨æà ±ÜÅaÜívÜ AíñÜÃÜ ñÝÃÜPÜWÜÙÜ
ÊæãàvÜWÜÙÜÈÉí¨Ü ¯ÊÜÞì| BXÃÜáñܤ¨æ.

ÓÜÌƳ gÝn²ÔPæãÚÛÄ.

ÓÜÊÜáñæãàÈñÜ ÊÜáñÜᤠAÓÜÊÜáñæãàÈñÜ ±æÅàÃÜOæWÜÙÜá Gí¨ÜÃæà®Üá?

ñÝÃæWÜÙÜ Óæ§ç¿áì: Jí¨Üá PæãàOæ¿á Jí¨Üá ÊÜáãÇæ¿áÈÉ 19.4 Jí¨Üá ËÍÝÆ ®ÜPÜÒñÜÅWÜÙÜ ÓÜÊÜáãÖÜ. C¨ÜÃÜÈÉ®Ü
F©®ÜPÜwx¿á®Üá° Öæ㣤ԨÝWÜ A¨ÜÃÜ ±ÜÄÊÜáÙÜ (ÓÜáÊÝÓÜ®æ) ÊÜâ ŸÖÜÙÜÐÜár ®ÜPÜÒñÜÅWÜÙÜá Jí¨æà AíñÜÃÜñÝÃæWÜÙÜ ÊæáàZWÜÚí¨Ü
PÜÒOÝ«Üì¨ÜÈÉ PæãàOæ¿á ñÜáíŸ ÖÜÃÜvÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜíñæ PÜá©¿ááÊÜ ¯àÃÜá
CÃÜáÊÜ ±ÝñæÅ¿á ÊÜááaÜcÙÜÊÜ®Üá° ñæWæ¨ÝWÜ A¨ÜÃÜÈÉ®Ü EX¿áá ÖæãÃܹ¨Ü᪠¯ÊÜÞì|ÊÝËÊæ
GÇæÉvæ ±ÜÓÜÄÓÜáñܤ¨æ Aí¨ÜÃæ ñܱܤÊÝ¿ááÊÜâ GÆÉ ¨ÜãÄ®Üñܤ ±ÜÓÜÄÓÜáñܤ¨æ.
ÖÝWݨÜÃæ ñÝÃæÙÜWÜÈÉ¿á ñܱܤ ÊÝ¿áá AÊÜPÝÍܨÜÈÉ HPæ ±ÜÓÜÄÓÜáÊÜâ©ÆÉ?
A¨ÜÃÜíñæ ÓÜã¿áì®Ü WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜá PÜÙæ¨Ü 4.5 AŸj ÊÜÐÜìWÜÙÜ ÊÜÃæWæ
ÖæàWæ Ô§ÃÜÊÝX EÚ©Êæ?

  D ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ EñܤÃÜÊÜâ WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæ C¨ÝX¨æ. ñÝÃæWÜÙÜÈÉ¿á ÊÝ¿áá訆 PÜ|WÜÙÜÈÉ¿á WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæ C¨Üá D PÜ|WÜÙÜ®Üá°
JñܤqrWæ CÄÓÜáÊÜ PÝ¿áìÊÜ®Üá° ÊÜÞvÜáñܤ¨æ. ÊÝ¿ááË®ÜÈÉ¿á PÜ|WÜÙÜ®Üá° JñܤqrWæ ñÜÃÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÓÜñÜñÜÊÝX ±ÜÅ¿áñÜ°ÎàÆ CÃÜáÊÜ WÜáÃÜáñŲ̈Ü
±æÅàÃÜOæ¿áá A¨ÜÃÜ ËÃÜá¨Üœ PÝ¿áì¯ÃÜñÜËÃÜáÊÜ ÊÜáñÜᤠñÝÃæWÜÙÜ ±Ü¨Ý¥ÜìPæR GÇæÉvæ ±ÜÓÜÄÓÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÓÜñÜñÜ ±ÜÅ¿áñÜ°ÎàÆ CÃÜáÊÜ ñÝÃæWÜÙÜÈÉ¿á
ñܱܤ ÊÝ¿áá訆 JñܤvÜÊÜâ CÊæÃÜvÜÃÜÈÉ ÓÜÊÜáñæãàÆ®Ü C¨ÝªWÜ ñÝÃæ¿áá Ô§ÃÜ CÃÜáñܤ¨æ. WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæ ñÝÃæ¿á JÙÜX®Ü Ÿ©Wæ Aí¨ÜÃæ
Pæàí¨ÜÅ¨Ü ©Íæ¿áÈÉ ¯¨æàìÎñÜ CÃÜᣤ¨ÜªÃæ ÊÝ¿áá訆 JñܤvÜÊÜâ ñÝÃæ¿á ÖæãÃÜX®Ü Ÿ©Wæ Aí¨ÜÃæ Pæàí¨ÜÅ¨Ü ËÃÜá¨Üœ ©Íæ¿áÈÉ ¯¨æìàÎñÜ
CÃÜáñܤ¨æ (BPÜê£ 19.5 ®æãàwÄ).

ñܱܤÊÝ¿áá訆 ËaÝÃÜ ÊÜÞwÄ.
Jñܤ¨Ü
¯àÊÜâ ÖÜWÜY¨Ü gWÝYo¨Ü BoÊÜ®Üá° Bw©ªÃÜŸÖÜá¨Üá. ÖÜWÜY¨Ü GÃÜvÜá ñÜá©WÜÙÜ®Üá° GÃÜvÜá ¼®Ü°
WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ¼®Ü° Ÿ|WÜÙÜá ñÜÊÜá¾ PÜvæWæ gWÜáY£¤ÃÜáñݤÃæ. GÃÜvÜã Ÿ©WÜÚWæ ÖÜbc¨Ü ±æÅàÃÜOæWÜÙÜá ÓÜÊÜÞ®ÜÊÝX
±æÅàÃÜOæ CÃÜᣤ¨ÜªÃæ. B ±æÅàÃÜOæWÜÙÜá ÓÜÊÜáñæãàÈñÜ BWÜáñܤÊæ. ÊÜáñÜᤠÖÜWÜY¨Ü ÊÜá«ÜÂÊÜâ Ô§ÃÜ CÃÜáñܤ¨æ.
¿ÞÊÝWÜ Jí¨Üá Ÿ©¿á ±æÅàÃÜOæ¿áá GÃÜvÜ®æ¿á Ÿ©¿á ±æÅàÃÜOæXíñÜ ÖæaÜác CÃÜáÊÜâ¨Üá
19.5 ñÝÃæWÜÙÜ Óæ§ç¿áì BWÜ ÖÜWÜY¨Ü ÊÜá«ÜÂÊÜâ BŸ©Wæ ÓÜÄ¿ááñܤ¨æ. ×àWæÁáà ÓÜÌƳÊÜáqrWæ ®ÜPÜÒñÜÅWÜÙÜ ÓÜíŸí«Ü¨ÜÈÉ
BWÜáñܤ¨æ. WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæ ÊÜáñÜᤠÊÝ¿áá訆 JñܤvÜ CÊÜâ ÓÜÊÜáñæãàÈñÜ C¨ÜªÃæ ®ÜPÜÒñÜÅÊÜâ
Ô§ÃÜ CÃÜáñܤ¨æ, B¨ÜÃæ Jí¨Üá ±æÅàÃÜOæ¿áá GÃÜvÜ®æ¿á¨ÜQRíñÜ ÖæaÜác B¨ÜÃæ ñÝÃæ¿á BPÜáíaÜ®Ü
A¥ÜÊÝ ±ÜÅÓÜÃÜ| BWÜáñܤ¨æ.

¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà?

1. Jí¨Üá ±ÜPÜÒ ÓÜã¿áì®ÜÈÉ ÊÝ¿áá訆 JñܤvÜ CÃÜ©¨ÜªÃæ WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæÀáí¨Ü AÊÜ®Üá 1Äí¨Ü 2 ñÝÓÜáWÜÙÜÈÉ ÓÜí±Üä|ìÊÝX
APÜáíaÜ®ÜÊÝX ¹í¨ÜáÃÜã±Ü BWÜáÊÜ®Üá.

2. ÊÝ¿áá訆 JñܤvÜÊÜâ A¨ÜÃÜ ¨ÝyÜÂì ÊÜáñÜᤠEÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü CÊÜâWÜÙÜ®Üá° AÊÜÆí¹Ô CÃÜáñܤ¨æ. CÊæÃÜvÜÃÜ ÊÜåèÆÂWÜÙÜá GÐÜár Öæaæãcà
AÐærà D JñܤvÜÊÜâ ÖæaÜác CÃÜáñܤ¨æ.

131

ñÝÃæWÜÙÜ EñÝR$›í£ (Evolution of Stars): Jí¨Üá ñÝÃæ¿áá ¨ÜÅÊÜÂÃÝοáá GÐÜár Öæaæãcà AÐærà A˜PÜ
ñÝÃæ(®ÜPÜÒñÜÅ)WÜÙÜ EñÝR$›í£ Gí¨ÜÃæ PÝÆPæRñÜPÜRíñæ ®ÜPÜÒñÜÅ¨Ü Cí«Ü®ÜWÜÙÜ®Üá° ŸÙÜÓÜÇÝWÜáñܤÊæ. D ÊÜá«Ü ñÝÃæ¿áÈÉ A®æàPÜ
WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜÈÉ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ EípÝX A¨ÜÃÜ ¼®Ü° ¼®Ü° AÊÜÓæ§WÜÙÜÈÉ Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæWÜÙÜá ÓÜí¼ËÓÜáñܤÊæ. ñÝÃæ¿áÈÉ ¼®Ü° ¼®Ü° ±ÜÅQÁáWÜÙÜá
ÃÜã±ÝíñÜÃÜ BWÜáÊÜ ±ÜÅQÅÁá. ÓÜã¿áì®Ü WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜÈÉ PÜÙæ¨Ü BWÜᣤÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü PæÆÊæäí¨Üá Öæ㣤®ÜÈÉ ñÝÃæ¿á BPÜáíaÜ®Ü,
4.5 AŸj ÊÜÐÜìWÜÙÜÈÉ H®Üã Ÿ¨ÜÇÝÊÜOæ BXÃÜáÊÜâ©ÆÉ GíŸá¨Ü®Üá° ÊÜáñæ¤ PæÆÖæ㣤Wæ ±ÜÅÓÜÃÜ| BWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠñÝÃæ¿á ¼®Ü°
®ÝÊÜâ ®æãàw¨æªàÊæ, ®ÜPÜÒñÜÅ¨Ü iàÊܮܨÜÈÉ¿á A˜PÝíÍÜ PÝƨÜÈÉ AÊÜÓæ§WÜÙæãÙÜXí¨Ü ÖæãàWÜáñܤ¨æ, ÓÝ«ÜÂÃÜáËÊÜ GÆÉ Cí«Ü®ÜWÜÙÜá
A¨ÜÃÜ EñÝR$›í£¿áá ÓÝÊÜPÝÍÜ WÜ£Àáí¨Ü BWÜᣤÃÜáñܤ¨æ. ñÝÃæWÜÙÜá ÊÜááX¨Ü ŸÚPÜ ÍÜQ¤ ¯Ëá죿áá ÓÜí±Üä|ìÊÝX ¯ÆáÉñܤ¨æ. ÊÜáñÜá¤
ÓÜñÜñÜÊÝX ÍÜQ¤¿á®Üá° PæãvÜᣤÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü AÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á ÍÜQ¤¿áá ñÝÃæ¿á ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ PÜwÊæá BWÜáñܤ ÖæãàWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü
ÓÜñÜñÜÊÝX PÜwÊæá BWÜᣤÃÜáñܤ¨æ. ÊÝ¿áá訆 JñܤvÜ ÖÝWÜã WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæ¿áÈÉ ÓÜÊÜáñæãàÆ®Ü
  ñÝÃæWÜÙÜ Ó槄¿áì (Ô§ÃÜñæ) ÍÝÍÜÌñÜ CÃÜÆá, Aí¨ÜÃæ ÊÝ¿áá訆 CÃÜÆá ÓÝ«ÜÂËÆÉ. ñÝÃæWÜÙÜ D EñÝR$›í£¿áá ÖæàWæ ¯ÆáÉñܤ¨æ
JñܤvÜ ÊÜáñÜᤠWÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæWÜÙÜÈÉ ÓÜÊÜáñæãàÆ®Ü CÃÜáÊÜâ¨ÜPÝRX ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§ H®Üá CÃÜáñܤ¨æ C¨Ü®Üá° ®ÝÊÜâ DWÜ
ñÝÃæ¿á ñݱÜÊÜÞ®Ü Ô§ÃÜÊÝX CÃÜáÊÜâ¨Üá BÊÜÍÜÂPÜ CÃÜáñܤ¨æ. ÊÜáñÜᤠ®æãàvæãà| Ÿ¯°.
ñÝ±Ü (EÐÜ¡ñÝ) ÊÜÞ®Ü Ô§ÃÜÊÝX CÃÜÆá ñÝÃæ¿áÈÉ ÍÜQ¤ ¯ÊÜÞì|
ÊÝWÜáÊÜâ¨Üá AÊÜÍÜÂPÜ CÃÜáñܤ¨æ. ÖÜíñÜÖÜíñÜÊÝX D ÍÜQ¤¿á ñÝÃæWÜÙÜ Aí£ÊÜá Ô§£ (End Stages of Stars):
¯Ëá죿áá ñÝÃæWÜÙÜ Pæàí¨ÜŨÜÈÉ¿á Cí«Ü®Ü EÄ¿ááÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ñÝÃæ¿á ¨ÜÅÊÜÂÃÝοáá ÖæbcWæ C¨Üªíñæ A¨ÜÃÜ EñÝR$›í£¿áã
BWÜáñܤ¨æ. ñÝÃæWÜÙÜ EñÝðí£¿á PÝÃÜ|ÊÜâ AÊÜâWÜÙÜ Pæàí¨ÜŨÜÈÉ¿á ñÜÌÄñÜ WÜ£Àáí¨Ü BWÜáñܤ¨æ. ñÝÃæ¿á EñÝðí£¿áÈÉ ŸÃÜáÊÜ AÊÜÓæ§
Cí«Ü®Ü EÄ¿ááÊÜâ¨Üá ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ ÓÜíWÜÅÖÜ (Quantity) PÜwÊæá Gí¨ÜÃæà®æà ñÝÃæ¿á EñÝðí£¿á ÊÜÞWÜì C¨Üá PÜãvÜ ñÝÃæ¿á
AWÜáÊÜâ¨Üá C¨ÝX¨æ. Pæàí¨ÜŨÜÈÉ¿á Cí«Ü®ÜÊÜâ ÊÜááX¿ááñܤ ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹Ô CÃÜáñܤ¨æ. D EñÝðí£¿áá ÖæàWæ
Ÿí¨Üíñæ ÍÜQ¤¿á ¯ÊÜÞì|ÊÜä ÊÜááX¿ááñܤ ŸÃÜáñܤ¨æ. ÊÜáñÜᤠ¯ÆáÉÊÜâ¨Üá?
ñÝÃæ¿á (®ÜPÜÒñÜŨÜ) EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®ÜÊÜä PÜwÊæá BWÜñæãvÜWÜáñܤ¨æ.   ®ÝÊÜâ ®æãàw¨æªàÊæ A¨æí¨ÜÃæ ñÝÃæWÜÙÜÈÉí¨Ü EípÝWÜáÊÜ
EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü PÜwÊæá B¨æãvÜ®æ ÊÝ¿áá訆 JñܤvÜÊÜä PÜwÊæá ÍÜQ¤¿á ¯Ëá죿áá ¯íñÜá Öæãà¨ÜÃæ ñݱÜÊÜÞ®ÜÊÜâ PÜwÊæá
BWÜáñܤ¨æ. ÊÜáñÜᤠA¨Üá WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæÁãí©Wæ ÓÜÊÜáñæãàÆ®Ü ¿ÞWÜáñܤ Öæãà¨Üíñæ ÊÝ¿áá®Ü JñܤvÜÊÜâ PÜwÊæá BWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜá¤
EÚÔPæãÙÜÛÆá ÓÝ«ÜÂËÆÉ. WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæ¿áá DWÜ ÊÝ¿áá訆 ñÝÃæ¿áá APÜáíbñÜÊÝX A¨ÜÃÜ ¨ÝyÜÂìÊÜâ ÖæaÝcWÜáñܤ ÖæãàWÜáñܤ¨æ.
JñܤvÜQRíñÜ A˜PÜ CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ñÝÃæ¿áá BPÜáíaÜ®æ Öæãí¨Üáñܤ¨æ. ÊÝ¿áá訆 ¨ÝyÜÂì ŸÖÜÙæà ÖæaÝc¨ÜÃæ A¨ÜÃÜÈÉ CíñÜÖÜ PæÆÊÜâ
A¨ÜÄí¨Ü Cí«Ü®ÜÊÜâ ŸÙÜPæ¿áÈÉ ŸÃÜáñܤ¨æ. E¨ÝÖÜÃÜ|Wæ, JñܤvÜWÜÙÜá ¯ÊÜÞì|ÊÝWÜáñܤÊæ ¿ÞÊÜâÊÜâ ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ÊæáàÇæ
Pæàí¨ÜŨÜÈÉ¿á ÖæçvæãÅàg®… ÊÜáãX¨æãvÜ®æ ×àÈ¿áÊÜá¨Ü AÊÜÆí¹ñÜÊÝXÃÜáÊÜâ©ÆÉ. CíñÜÖÜ ±ÜÄÔ§£¿áÈÉ ÍÜQ¤ ¯Ëá죿áá
ËȯàPÜÃÜ| EípÝWÜÆá ñæãvÜWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠÍÜQ¤ ¯Ëá죿áá ÓÜí±Üä|ìÊÝX ¯íñÜá ÖæãàX¨Ü ®ÜíñÜÃÜÊÜä. ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ
ÊÜáñæ¤ ÍÜáÃÜáÊÝWÜáñܤ¨æ. ×àWæ Jí¨ÜÃÜ ®ÜíñÜÃÜ Jí¨Üá GÐÜár ñݱÜÊÜÞ®Ü PÜwÊæá ¿ÞWÜáñܤ Öæãà¨Ü®ÜíñÜÃÜÊÜä D JñܤvÜWÜÙÜá
Cí«Ü®ÜWÜÙÜá ŸÙÜÓÜƳvÜáÊÜâÊÜâ C¨Üá ñÝÃæ¿á ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá®Üá° Ô§ÃÜÊÝX CÃÜáñܤÊæ. C¨ÜÄí¨Ü ñÝÃæ¿á Óæ§ç¿áì Ô§ÃÜÊÝX
AÊÜÆí¹Ô CÃÜáñܤ¨æ. EÚ¿áÆá ÓÝ«ÜÂ˨æ ÊÜáñÜᤠA¨Üá ñÝÃæ¿á Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§ Gí¨Üá
¯«ÜìÄñÜÊÝWÜáñܤ¨æ.

ñÝÃæWÜÙÜ iàÊܮܿÞñæÅ ñÝÃæWÜÙÜ ÊÜáãÆ ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎWÜÙÜíñæ AÊÜâWÜÙÜ EñÝðí£¿á
ÊÜáãÃÜá ÊÜÞWÜìWÜÙÜá CÊæ CÊÜâWÜÚWÜ®ÜáÓÝÃÜ ®ÝÊÜâ
PÜwÊæá Pæí±Üâ ÃÝPÜÒÓÜ ÍæÌàñÜ PÜáŸj ñÝÃæWÜÙÜ®Üá° ÊÜáãÃÜá WÜáí±ÜâWÜÙÜÈÉ Ë»ÝXÓÜŸÇæÉÊÜâ. Jí¨Üá
¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ ñÝÃæ WÜáí²®ÜÈÉ¿á GÆÉ ñÝÃæWÜÙÜ EñÝðí£¿á ÊÜÞWÜì ÊÜáñÜá¤
ñÝÃæWÜÙÜá ËÓæã#ào AÊÜâWÜÙÜ Aí£ÊÜá Ô§£. Jí¨æà ÓÜÊÜá CÃÜáñܤ¨æ C¨ÜÃÜ PÜáÄñÝX
®ÝÊÜâ ÖæbcWæ AÄñÜáPæãÙæãÛà|.
AíñÜÃÜñÝÃÜPÜ¨Ü ®ÜãÂpÝÅ®Ü ñÝÃæ

ÊæáàZ ÖæaÜác ÊÜáÖÝ ÃÝPÜÒÓÜ ÊÜáÖÝËÓæã#ào PÜêÐÜ¡ËÊÜÃÜ
¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ CÃÜáÊÜ ñÝÃæ (PܱÜâ³ÃÜí«ÜÅ)
ñÝÃæWÜÙÜá

19.6 ¨ÜÅÊÜÂÃÝοáíñæ ñÝÃæWÜÙÜ EñÝðí£ ÊÜáñÜᤠAÊÜWÜÙÜ Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§

1. ÓÜã¿áì®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá 8 ±ÜoárWÜÚí¨Ü PÜwÊæá ÊÜáãƨÜÅÊÜÂÃÝÎWÜÙÜá CÃÜáÊÜ ñÝÃæWÜÙÜ (Mstar < 8 Msun) Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§: D ñÝÃæWÜÙÜ
EñÝðí£¿á ®ÜvÜáÊæ AÊÜâWÜÙÜá ¨æãvÜx ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ±ÜÅÓÜÃÜ|ÊÝWÜáñܤÊæ, ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ BPÝÃÜÊÜâ 100 Äí¨Ü 200 ±Üqr¯í¨Ü ÖæaÝcWÜáñܤ¨æ.
D AÊÜÓ槿áÈÉ AÊÜâWÜÙÜ®Üá° "Pæí±Üâ ÃÝPÜÒÓÜ¨Ü ñÝÃæ' G®Üá°ñݤÃæ. D ÖæÓÜÃÜá AÊÜâWÜÙÜ ¨æãvÜx BPÝÃÜ©í¨Ü ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü
PÜwÊæá¿ÞX¨ÜªÄí¨Ü AÊÜâ Pæí±ÜâÊÜá¿áÊÝX ñæãàÃÜᣤÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü PæãvÜÇÝX¨æ. CñÜÃÜ ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ñÝÃæWÜÙÜ ÓݱæàPÜÒ Pæí±Üâ ÃÝPÜÒÓÜ¨Ü ñÝÃæ¿á
BPÝÃÜÊÜ®Üá° BPÜê£ 19.2 ÃÜÈÉ ñæãàÄÓÜÇÝX¨æ. EñÝðí£¿á Pæã®æWæ D ñÝÃæWÜÙÜ ±ÜÅÓæã#ào BWÜáñܤ¨æ. ñÝÃæWÜÙÜ ÖæãÃÜX®Ü ÊÝ¿ááË®Ü
BÊÜÃÜ|ÊÜ®Üá° ¨ÜãÃÜ GÓæ¿áÇÝWÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠJÙÜX®Ü »ÝWÜÊÜâ APÜáíbñÜÊÝWÜáñܤ¨æ. D JÙÜX®Ü »ÝWÜ¨Ü BPÝÃÜÊÜâ ÓÝÊÜÞ®ÜÂÊÝX ±Üê¦Ì¿á

132

BPÝÃܨÜÐÜár BXÃÜáñܤ¨æ. ñÝÃæWÜÙÜ ¨ÜÅÊÜÂÃÝοáá ±Üê¦ÌXíñÜÆã ŸÖÜÙæà ÖæaÜác CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü
ÊÜáñÜᤠBPÝÃÜÊÜâ ±Üê¦Ì¿áÐÜár BX¨ÜªÄí¨Ü ñÝÃæWÜÙÜ ¨ÝyÜÂìÊÜâ ŸÖÜÙÜ ÖæaÝcWÜáñܤ¨æ CíñÜÖÜ
Ô§£¿áÈÉ AÊÜâWÜÙÜÈÉ¿á CÇæPÝó®ÜWÜÚí¨Ü ¯ÊÜÞì|ÊÝ¨Ü JñܤvÜÊÜâ ñݱÜÊÜÞ®Ü¨Ü ÊæáàÇæ
AÊÜÆí¹Ô CÃÜáÊÜâ©ÆÉ ÊÜáñÜᤠA¨Üá ñÝÃæWÜÙÜ WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæWæ A®ÜíñÜPÝÆ¨Ü ÊÜÃæWæ
ÓÜÊÜáñæãàÈñÜ ÊÜÞvÜÆá ÓÝPÜÐÜár CÃÜáñܤ¨æ. D AÊÜÓ槿áÈÉ ñÝÃæWÜÙÜá ¸æÙÜÛWæ PÝ|áñܤÊæ ÊÜáñÜá¤
AÊÜâWÜÙÜ bPÜR BPÝÃÜ©í¨Ü AÊÜâ ÍæÌàñÜ PÜáŸj (White Dwarfs) Gí¨Üá WÜáÃÜá£ÓÜƳvÜáñæ¤Êæ.
C¨Ý¨Ü ŸÚPÜ AÊÜâWÜÙÜ ñݱÜÊÜÞ®Ü PÜwÊæá BWÜáñܤÖæãàWÜáñܤ¨æ B¨ÜÃæ BPÝÃÜ ÊÜáñÜᤠ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ
A®ÜíñÜ PÝÆ¨Ü ÊÜÃæWæ Ô§ÃÜÊÝX EÚ¿ááñܤÊæ B¨ÜªÄí¨Ü D PÜáŸj AÊÜÓ槿áá D ñÝÃæWÜÙÜ
Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§ CÃÜáñܤ¨æ.

¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà? 19.7 ÍæÌàñÜ PÜáŸj ¯Ëáì£ ÓÜÊÜá¿á¨ÜÈÉ
ÖæãÃÜWæ GÓæ¿áÇÝ¨Ü ÊÝ¿áá訆 BÊÜÃÜ|

ÊÜá«Ü»ÝWܨÜÈÉ ÍæÌàñÜ PÜáŸj C¨æ.

¿ÞÊÝWÜ ÓÜã¿áì®Üá Pæí±ÜâÃÜPÜRÓÜ (ÃÝPÜÒÓÜ) ñÝÃæ¿á AÊÜÓ槿áÈÉ ÖæãàWÜáÊÜ®æãà BWÜ AÊÜ®Ü ÊÝÂÓÜÊÜâ CÐÜár ÖæaÝcWÜŸÆɨÜá Aí¨ÜÃæ
AÊÜ®Üá Ÿá«Ü ÊÜáñÜᤠÍÜáPÜÅWÜÅÖÜWÜÙÜ®Üá° ®ÜáíWÜŸÆÉ®Üá. ±Üê¦Ì¿áã AÊÜ®ÜÈÉ JÙÜWæãÙÜáÛÊÜâ¨Üá ÓÝ«ÜÂñæ C¨æ. ÓÜã¿áì¯Wæ CíñÜÖÜ Ô§£¿áá
ŸÃܸæàPݨÜÃæ C®Üã° ÓÜáÊÜÞÃÜá 4 Äí¨Ü 5 AŸj ÊÜÐÜìWÜÙÜá ¸æàPÝWÜáñܤÊæ.

2. ÓÜã¿áì®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá 8 Äí¨Ü 25 ±Üoár ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ (8 Msun < Mstar < 25 Msun) CÃÜáÊÜ ñÝÃæWÜÙÜ Aí£ÊÜá Ô§£ (AÊÜÓæ§):
D ñÝÃæWÜÙÜã PÜãvÜ Êæáà騆 ±ÜÅÊÜÞ|¨Üíñæ Pæí±Üâ ÃÝPÜÒÓÜ ñÝÃæ ÊÜáñÜᤠ®ÜíñÜÃÜ ÊÜáÖÝÃÝPÜÒÓÜ ñÝÃæ D AÊÜÓæ§WÜÙæãÙÜXí¨Ü ÖæãàWÜáñܤÊæ.
ÊÜáÖÝÃÝPÜÒÔ¿á AÊÜÓ槿áÈÉ AÊÜâWÜÙÜ BPÝÃÜÊÜâ 1000 ±Üqr®ÜÊÜÃæWæ ÖæaÝcWÜŸÆɨÜá. AÊÜâWÜÙÜÈÉ Pæã®æWæ BWÜáÊÜ ÊÜáÖݱÜÅÓæã#ào (Supernova
Explosion) ŸÖÜÙÜ ÍÜQ¤ÍÝÈ¿ÞX CÃÜáñܤ¨æ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃæãÙÜXí¨Ü ±ÜÅaÜívÜ ±ÜÅÊÜÞ|¨ÜÈÉ ÖæãÃܹàÙÜáÊÜ ÍÜQÀá¤í¨Ü B ñÝÃæWÜÙÜá ÖÜWÜÆã PÜãvÜ

ñæãàÃÜÆá ÓÝ«ÜÂ. ÊÜáÖݱÜÅÓæã#ào¨ÜÈÉí¨Ü EÚ¨Ü Pæàí¨ÜŨÜÈÉ¿á
»ÝWÜÊÜâ BPÜáíbñÜÊÝX A¨ÜÃÜ BPÝÃÜÊÜâ 10 km ¨Ü ÖÜ£¤ÃÜPæR
ŸÃÜáÊÜâ¨Üá. D AÊÜÓ槿áÈÉ AÊÜâ ÓÜí±Üä|ìÊÝX ®ÜãÂpÝÅ®ÜWÜÚí¨Ü
EípÝXÃÜáñܤÊæ. C¨ÜÄí¨Ü AÊÜâWÜÙÜ®Üá° ®ÜãÂpÝÅ®… ñÝÃæWÜÙÜá Gí¨Üá
A®Ü°ÇÝWÜáñܤ¨æ. ñÝÃæÁãÙÜX®Ü ®ÜãÂpÝŮܩí¨Ü ¯ÊÜÞì|ÊݨÜ
JñܤvÜÊÜâ EÐÜ¡ñÝÊÜÞ®Ü¨Ü ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹ÔÃÜáÊÜâ©ÆÉ ÊÜáñÜᤠA¨Üá
A®ÜíñÜPÝƨÜÊÜÃæWæ WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæWæ ÓÜÊÜáñæãàÈñÜWæãÚÓÜÆá
ÓÜPÜÒÊÜá ÓÝÊÜá¥ÜÂìÊÜâÙÜÛ¨Ü᪠BXÃÜáñܤ¨æ. ®ÜãÂpÝÅ®Ü ñÝÃæWÜÙÜá D
ñÝÃæWÜÙÜ Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§ CÃÜáñܤ¨æ.

19.8 QÅ.ÍÜ. 1054 ÃÜÈÉ PÜ|¡WÜÚWæ WæãàaÜÄst ÊÜáÖÝÓæã#ào¨Ü Óݧ®Ü¨Ü ÓܨÜ ñæWæ¿áÇÝ¨Ü ±ÜÅPÝÍÜbñÜÅ

¯ÊÜáX¨Üá Wæ㣤¨æÁáà?

1. ÍæÌàñÜ ŸoáWÜÙÜ (PÜáŸjWÜÙÜ) BPÝÃÜÊÜâ ±Üê¦Ì¿áÐÜár bPÜR CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü AÊÜâWÜÙÜ ¨ÝyÜÂì ñÜáí¸Ý ÖæaÜác CÃÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜÈÉ¿á Jí¨Üá
aÜÊÜáaÜ ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ñÜãPÜÊÜâ ÓÜáÊÜÞÃÜá PæÆÊÜâ o®… CÃÜáÊÜâ¨Üá. ®ÜãÂpÝÅ®… ñÝÃæWÜÙÜ BPÝÃÜÊÜâ ÍæÌàñÜ PÜáŸjWÜÚXíñÜÆã ŸÖÜÙæà bPÜR
CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü AÊÜâWÜÙÜ ¨ÝyÜÂìÊÜâ C¨ÜQRíñÜ ÖæaÜác CÃÜáñܤ¨æ. A¨ÜÃÜÈÉ¿á Jí¨Üá aÜÊÜáaÜ ±Ü¨Ý¥Üì¨Ü ñÜãPÜÊÜâ ±Üê¦Ì¿á Êæáà騆 GÆÉ
±ÝÅ~ ÊÜÞñæÅWÜÙÜ ñÜãPܨÜÐÜár CÃÜáÊÜâ¨Üá.

2. ®ÜÊÜá¾ BPÝÍÜWÜíWæ¿áÈÉ¿á Jí¨Üá ñÝÃæ¿á ÊÜáÖÝÓæã#àoÊÜâ ÓÜáÊÜÞÃÜá 7500 ÊÜÐÜìWÜÙÜ ×í¨æ BÀáñÜá. B ñÝÃæ¿áá ®ÜËá¾í¨Ü
ÓÜáÊÜÞÃÜá 6500 ±ÜÅPÝÍÜ ÊÜÐÜìWÜÙÜÐÜár ¨ÜãÃÜ CÃÜáÊÜâ¨ÜÄí¨Ü B Óæã#ào¨ÜÈÉ ÖæãÃܹ¨Üª ±ÜÅPÝÍÜÊÜâ ®ÜÊÜá¾ñܤ ŸÃÜÆá 6500 ÊÜÐÜìWÜÙÜá
¸æàPݨÜÊÜâ ÊÜáñÜᤠ±Üê¦Ì¿á ÊæáàÇæ A¨Ü®Üá° bà¯à g®ÜÃÜá ÊÜÐÜì 1054 ÃÜÈÉ Êæã¨ÜÈWæ ®æãàw¨ÜÃÜá. A¨Üá CÐÜár ñæàgÔÌ¿ÞX C©ªñÜá
Aí¨ÜÃæ ÖÜWÜÆã, ÓÜã¿áì®Ü ±ÜÅPÝÍܨÜÈÉ¿áã A¨Üá ÓÜñÜñÜÊÝX GÃÜvÜá ÊÜÐÜìWÜÙÜÊÜÃæWæ PÝ|ᣤñÜá¤. Óæã#ào¨Ü ®ÜíñÜÃÜ ÓÜáÊÜÞÃÜá 1000
ÊÜÐÜìWÜÙÜá EÃÜáÚ¨Ü ®ÜíñÜÃÜÊÜä AÈÉ¿á ÊÝ¿ááWÜÙÜá 1000 km/s XíñÜ ÖæaÜác ÊæàWÜ©í¨Ü ±ÜÅÓÜÃÜ| Öæãí¨ÜᣤÊæ.

133

3. ÓÜã¿áì®Ü ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá 25 ±ÜoárWÜÚXíñÜ A˜PÜ ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎWÜÙÜá ®æãàvÜÇÝÃæÊÜâ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜ Óݧ®Ü¨Ü ÊæáàÇæ ®ÜÊÜáWæ PæàÊÜÆ Jí¨Üá A£
CÃÜáÊÜ ñÝÃæWÜÙÜ (Mstar > 25 Msun) Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§: D ñÝÃæWÜÙÜ ÓÜãPÜÒ$¾ PܱÜâ³e«ÜÅÊÜâ PÝ|ŸÆɨÜá. B¨ÜªÄí¨ÜÇæà D Aí£ÊÜá Ô§£Wæ PÜêÐÜ¡
EñÝðí£ Êæáà騆 GÃÜvÜ®æ¿á WÜáí²®ÜÈÉ¿á ñÝÃæWÜÙÜíñæÁáà ËÊÜÃÜ (Black Hole) GíŸ ÖæÓÜÃÜ®Üá° PæãvÜÇÝX¨æ. D ÄࣿÞX
C©ªñÜá B¨ÜÃæ ÊÜáÖÝÓæã#ào¨Ü ®ÜíñÜÃÜÊÜä ¿ÞÊÜâ¨æà JñܤvÜÊÜâ ®ÝÊÜâ ®æãàw¨æÊÜâ A¨æà®æí¨ÜÃæ, ÊÜáãƨÜÅÊÜÂÃÝÎWÜ®ÜáÓÝÃÜ ñÝÃæWÜÙÜ
AÊÜâWÜÙÜ ±ÜÅaÜívÜ WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæ¨æãí©Wæ ÓÜÊÜáñæãàÆ CÄÓÜÆá EñÝðí£¿á ÊÜáãÃÜá ÊÜÞWÜìWÜÙÜá CÃÜáñܤÊæ ÊÜáñÜᤠAÊÜâWÜÙÜ ÊÜáãÃÜá
ÓÝ«ÜÂËÆÉ ÊÜáñÜᤠAÊÜâ ÓܨÝÓÜÆáÊÝX BPÜáíbñÜÊÝWÜáñܤ CÃÜáñܤÊæ. Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§WÜÙÜá CÃÜáñܤÊæ. AÊÜâWÜÙÜ®Üá° PæÙÜX®Ü PæãàÐÜrPܨÜÈÉ
AÊÜâWÜÙÜ BPÝÃÜÊÜâ bPÜR¨ÝWÜáñܤ Öæãà¨Ü¨ÜªÄí¨Ü AÊÜâWÜÙÜ ¨ÝyÜÂìÊÜâ PæãvÜÇÝXÊæ.
ÊÜáñÜᤠWÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæ¿áá ŸÖÜÙÜ ÖæaÜác ÖæaÝcWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü
ñÝÃæWÜÙÜ ÖÜ£¤ÃÜ¨Ü GÆÉ ÊÜÓÜá¤WÜÙÜá ñÝÃæ¿á PÜvæWæ BPÜÑìñÜ BWÜáñܤÊæ ñÝÃæ¿á ÊÜáãÆ ¨ÜÅÊÜÂÃÝÎ ñÝÃæ¿á Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§
ÊÜáñÜᤠCíñÜÖÜ ñÝÃæWÜÙæãÙÜXí¨Ü H®Üã PÜãvÜ ÖæãÃÜWæ ¹àÙÜÆá ÍæÌàñÜ Ÿoá (PÜáŸj)
ÓÝ«ÜÂËÆÉ. PæàÊÜÆ ±ÜÅPÝÍÜÊÜä PÜãvÜ ÖæãÃܹàÙÜÆá ÓÝ«ÜÂËÆÉ. < 8 Msun ®ÜãÂpÝÅ®… ñÝÃæ
A¨ÜÃÜíñæ ñÝÃæ¿á ÊæáàÇæ ¹¨Üª ±ÜÅPÝÍÜÊÜä ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ BWܨæÁáà PÜêÐÜ¡ ËÊÜÃÜ (Black Hole)
ñÝÃæ¿á JÙÜWæ ÍæãàÑÓÜÇÝWÜáñܤ¨æ. C¨ÜÄí¨Ü ®ÝÊÜâ D ñÝÃæ¿á®Üá° 8 Äí¨Ü 25 Msun

> 25 Msun

ÓÝÌ«Ý¿á

1. Íæãà˜Ô Aí¨ÜÃæ ÔWÜáÊÜâ¨Üá. C. ñÝÃæ¿áÈÉ¿á WÜáÃÜáñÜÌ ±æÅàÃÜOæ¿áá A¨ÜÃæãÙÜX®Ü
A. ®ÜÊÜá¾ ©à™ìPæ¿á ÖæÓÜÃÜá ........ C¨Üá C¨æ. CÇæPÝó®Ü¨Ü Jñܤvܨæãí©Wæ ÓÜÊÜáñæãàÆ®ÜÊݨÜÃæ ñÝÃæ¿áá
B. ±ÜÅaÜívÜ AíñÜÃÜWÜÙÜ®Üá° AÙæ¿áÆá ........ D ®ÜãÂpÝÅ®… ñÝÃæ BWÜáñܤ¨æ.
ÊÜáãÆÊÜÞ®ÜÊÜ®Üá° ŸÙÜÓÜáñݤÃæ.
C. ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ÊæàWÜÊÜâ ........ km/s ¨ÜÐÜár C¨æ. D. PÜêÐÜ¡ËÊÜÃܨÜÈÉí¨Ü PæàÊÜÆ ±ÜÅPÝÍÜÊæà ÖæãÃÜ ŸÃÜŸÆɨÜá.
D. ®ÜÊÜá¾ BPÝÍÜWÜíWæ¿áÈÉ ÓÜáÊÜÞÃÜá ........ ñÝÃæ (®ÜPÜÒñÜÅ) E. ÓÜã¿áì®Ü EñÝðí£¿á ÊÜá«Ü¨ÜÈÉ ÓÜã¿áì®Üá
WÜÙÜá CÊæ.
E. ÓÜã¿áì®Ü Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§ ........ CÃÜáÊÜâ¨Üá. ÊÜáÖÝÃÝPÜÒÓÜ®Ü AÊÜÓ槿áÈÉí¨Ü ÓÝWÜáÊÜ®Üá.
F. ñÝÃæWÜÙÜ g®Ü¾ÊÜâ ........ ÊæáàZ (ÊæãàvÜ) WÜÚí¨Ü F. ÓÜã¿áì®Ü Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§ ÍæÌàñÜŸoá (PÜáŸj) C¨Üá
BWÜáñܤ¨æ.
G. BPÝÍÜWÜíWæ C¨Üá Jí¨Üá ........ ©à™ìPæ C¨æ. CÃÜŸÆɨÜá.
H. ñÝÃæWÜÙÜá ........ ÊÝ¿áá訆 WæãàÆWÜÙÜá CÃÜáñܤÊæ. 3. PæÙÜX®Ü ±ÜÅÍæ°WÜÙÜ®Üá° EñܤÄÔÄ.
I. ñÝÃæWÜÙÜ ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá®Üá° ........ ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá ÓݱæàPÜÒ
AÙæ¿áÇÝWÜáñܤ¨æ. A. ñÝÃæWÜÙÜ ¯Ëáì£ ÖæàWæ BWÜáñܤ¨æ?
J. ÓÜã¿áì¯í¨Ü ±Üê¦Ì¿áÊÜÃæWæ ±ÜÅPÝÍÜÊÜâ ŸÃÜÆá ........ B. ñÝÃæWÜÙÜ EñÝR$›í£ ¿ÞÊÜâ¨ÜÄí¨Ü BWÜáñܤ¨æ?
¨ÜÐÜár ÊæàÙæ¿áá ¸æàPÝWÜáñܤ¨æ, B¨ÜÃæ aÜí¨Üůí¨Ü C. ñÝÃæWÜÙÜ ÊÜáãÃÜá Aí£ÊÜá AÊÜÓæ§WÜÙÜá ¿ÞÊÜâÊÜâ?
±Üê¦Ì¿áÊÜÃæWæ ±ÜÅPÝÍÜÊÜâ ŸÃÜÆá ........ ¨ÜÐÜár ÊæàÙæ¿áá D. PÜêÐÜ¡ ËÊÜÃÜ (PܱÜâ³ ÃÜí«ÜÅ) D ÖæÓÜÃÜá ¿ÞÊÜâ¨ÜÄí¨Ü ¹©ªñÜá?
¸æàPÝWÜáñܤ¨æ. E. ®ÜãÂpÝÅ®… ñÝÃæ C¨Üá ¿ÞÊÜ ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü ñÝÃæWÜÙÜ Aí£ÊÜá
K. ñÝÃæ¿á ¨ÜÅÊÜÂÃÝοáá GÐÜár Öæaæãcà AÐærà A¨ÜÃÜ ........
ñÜÌÄñÜ WÜ£Àáí¨Ü BWÜáñܤ¨æ. Ô§£ BXÃÜáñܤ¨æ?
L. ñÝÃæ¿á iàÊÜ®ÜPÝƨÜÈÉ GÐÜár ±ÜÅPÝÃÜ¨Ü Cí«Ü®ÜWÜÙÜ®Üá° 4. A. ¯àÊÜâ Jí¨Üá ±ÜPÜÒ ÓÜã¿áì®ÝX¨ÜªÃæ ¯ÊÜá¾
ŸÙÜÓÜÇÝWÜáñܤÊæ GíŸá¨Üá A¨ÜÃÜ ........ ÊÜ®Üá° AÊÜÆí¹Ô
CÃÜáñܤ¨æ. WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜ®Üá° ÓÜÌíñÜ¨Ü ÍÜŸªWÜÙÜÈÉ ŸÃæÀáÄ.
Ÿ. ÍæÌàñÜ Ÿoá (PÜáŸj) PÜáÄñÝX ÊÜÞ×£ ŸÃæÀáÄ.
2. ¿ÞÃÜá ¯g ®Üáw¿ááñݤÃæ?
A. ±ÜÅPÝÍÜÊÜÐÜì D ÊÜáãÆÊÜޮܩí¨Ü ÓÜÊÜá¿áÊÜ®Üá° E±ÜPÜÅÊÜá:
AÙæ¿áÆá ŸÙÜÓÜáñݤÃæ.
B. ñÝÃæ¿á Aí£ÊÜá AÊÜÓ槿áá A¨ÜÃÜ ÊÜáãÆ ¨ÜÅÊÜÂÃÝοá 1. PÜƳ®Ý ÍÜQ¤¿á®Üá° ŸÙÜÔ ÊÜáí¨ÝQ¯ ©à™ìPæ ÊÜáñÜᤠA¨ÜÃÜÈÉ¿á
ÊæáàÇæ AÊÜÆí¹Ô CÃÜáñܤ¨æ. ®ÜÊÜá¾ ÓÜã¿áì ÊÜÞÇæ¿á ±ÜÅ£PÜꣿá®Üá° ñÜ¿ÞÄÔÄ.

2. ±ÜÄOÝÊÜá ŸÃæÀáÄ: Jí¨Üá ±ÜPÜÒ, ÓÜã¿áì®Üá CÆɨÜíñݨÜÃæ
............. .

dÝ¿ÞbñÜÅ Óèg®ÜÂ: ESO & NASA.

134

Gío®æ¿á C¿áñæ¤ ËhÝn®Ü ÍÜŸªÓÜãb

±ÜÃÜÊÜÞ|á PÜÅÊÜÞíPÜ & atomic number -& ApÝËáPÜ ®ÜíŸÃÜ ¯¿áíñÜÅPÜ & controller & PÜípæãÅàÆÃÜ
±ÜÃÜÊÜÞ|á ÊÜÞ¨ÜÄ/±ÜÅ£PÜê£ & atomic model -& A—pÝËáP… ¯¨æìàÍÝíPÜ & index & CívæPÜÕ
ÊÜÞvæÆ… hæãàÇÝvÜáËPæ & suspension & ÓÜÓæ³®ÜÏ®…
A«ÝñÜá & non metal -& ®Ý®Ü ÊæáoÆ… ±ÜÃÝÓÜÃÜ| & osmosis & BÓæã¾ÔÓ…
A®ÜáÊÜíÎà¿áñæ & heredity -& ÖæÄwq ±ÜÃÝÊÜ£ìñÜ QÃÜ| & reflected ray & ĶæÉPærvÜ Ãæà
B©iàË & Protozoa -& ±æäÅpæãÃækãB ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü Pæãà®Ü & angle of reflection & BÂíWÜÆ…
±Üñܮܹí¨Üá & incident point -& C¯Õvæío… ±ÝÀáío… B¶… ĶæÉûÜ®…
±ÜñÜ®ÜQÃÜ| & incident ray -& CËÕvæío… Ãæà ±ÜÄ±Ü¥Ü & circuit & ÓÜQìào
AíñÜÃ…A|á訆 & intermolecular -& CíoÃÜÊæãÇæPÜãÂÆÃÜ ±ÜĨÜÍÜìPÜ & periscope & ±æÄÓæãRà±…
AíWÜPÜWÜÙÜá & organellies -& BWÝÂì®ÜÇæÓÜ… ±ÜÄÔ§£¿á ñÜgn & ecologist & CPæãÇæãiÓÜr
EaÜc ÃÜPܤ¨æãñܤvÜ & hypertension -& ÖÝ¿á±ÜÃ…pæ®ÜϮ܅ ±ÜÄÓÜíÓæ§ & Ecosystem & CPæãÔÔrÊÜá
ñÜoÔ§àPÜÃÜ| & nutralisation -& ®ÜãÂoÅÇÝ¿áÃækáÍÜ®Ü iàÊÜPæãàοá ÍÜÌÓÜ®Ü & cell resperation & ÓæÆ… ÃæÔ³ÃæàÍÜ®…
EñÝðí£ & evolution -& CÊæäØÆáÂÍܮ܅ ±ÜÅPÝÎñÜ WÝgá & optical glass & B²rPÜÆ… WÝÉÓ…
PÜÈÆ & colloid -& PæãÇÝÀáv… PÜÃÜWÜáÊÜ ¹í¨Üá & melting point & ÊæáÈríWÜ ±ÝÀáío…
PÜÊÜaÜ & shell -& ÍæÆ… ±ÜÅÓÜÃÜ| & expansion & GPÝÕ$³®ÜÏ®…
A|¸æWÜÙÜá & fungi -& ¶ÜíWÝÀá ±ÜÅÓÝÃÜ| (±ÜÅÓÝÃÜ) & propagation & ±æäűÝWæàÍÜ®…
Pæàí¨ÜÅPÜ & nucleus -& ®ÜãÂQÉ¿áÓ… ±ÜÅ£Ÿí«ÜPÜ & preventive & ²ÅÊæØíqÊ…
QÃÜOæãà±ÜaÝÃÜ & radio therapy -& ÃæwàÁãà ¥æÃܲ ±ÜÅ£hæçËPÜ & antibiotic & BÂíq¸ÝÁãqP…
WÜáÃÜáñÜÌ¨Ü ±æÅàÃÜOæ & gravitational force -& WÝÅËpæàÍÜ®ÜÆ ¶æäàÓÜì »ÜãPÜí±Ü ÍÝÓÜŒ & Seismology & ÔàÓæã¾Çæãi
ÖæãÙܱÜâ & lusture -& ÆÓÜrÃ… »ÜãÓÜVÆ®Ü & landslide & ÇÝÂív…ÓÝÉÀáv…
aÜáíŸQà¿á ±æÅàÃÜOæ & magnetic force & ÊÜÞÂWæ°qP… ¶æäàÓÜì ËáÍÜÅ| & mixture & ËáPÜÕaÜÃ…
ÓÜíQà|ìñæ & complexity & PÝí±æÉQlq ÊÜáãÆÊÜÓÜᤠ& element & CÇæÊæáío
gvÜñÜÌ & inertia & C®ÜÎì¿Þ ÃÜPܤ¨æãñܤvÜ & blood pressure & ŸÉv… ±æÅÍÜÃ…
iàÊÝ|á & bacteria & ŸÂPærÄ¿Þ ÃÜPܤ¨ÜÅÊÜ & plasma & ±ÝÉhݾ
iàÊÜ®ÜÍæçÈ & lifestyle & ÇÝC¶…ÓÝrÀáÆ… ÃÜPܤ±ÜÃÝ«Ý®Ü & blood transfusion & ŸÉv… pÝÅ®ÜãÕ$#g®…
hæçÊÜÊæÌ„Ë«ÜÂñæ & biodiversity & ¸ÝÁãvÝ¿áÊÜØÔìq ÃÜPܤ¹í¹Pæ & platelates & ±æÉàoÇæoÕ
hæçÊÜËZo®ÜÎàÆ & biodegradable & ¸ÝÁãwWæÅvæàŸÆ… ÃÜPܤ¨Ü ¸ÝÂíPÜ & blood bank & ŸÉv… ¸ÝÂíP…
hæçÊÜÊæç¨ÜÂQà¿á & biomedical & ¸ÝÁãÊæáwPÜÆ… ÃÜPܤÊÝׯWÜÙÜá & blood vessels & ŸÉv… ÊæØÓÜÆÕ
ñÜíñÜáÎàÆñÜÌ & ductility & vÜQrÈq ÃÜPܤÍÝÓÜŒ & Hematology & ÖæÊÜÞpæãÇæãi
ñݱÜÊÜÞ±ÜPÜ (gÌÃÜÊÜÞ±ÜPÜ) & thermometer & ¥ÜÊÜÞìËáàoÃÜ… ÃÜaÜ®æ & structure & ÓÜóPÜcÃ…
®ÜPÜÒñÜÅÓÜÊÜáãÖÜ & constellation & PÝ®æÕ$rÇæàÍÜ®… ÃÝg«ÝñÜá & noble metal & ®æãŸÆ… ÊæáoÆ…
£àÊÜÅñæ & frequency & µÅàPæÌ¯Õ ÃÜÓÝ¿á®æãà±ÜaÝÃÜ & Chemotherapy & PæÊæã¥æÃܲ
¨ÜÍÜìPÜ & indicator & CíwPæàoÃ… A|áÓÜãñÜÅ & molecular formula & ÊæãÇæPÜáÂÆÃÜ
©Ì®ÝÊÜá & binomial & ¸æç®ÝËá¿áÆ… ¶ÝÊÜááìÇÝ
Ãæãà×~ & artery & BoìÄ ÓÜã§ÆñÜ®Ü & obesity & J¸æÔq
«ÝñÜá & metal & ÊæáoÆ… ÆÔPæ ÖÝQÓÜáËPæ & vaccination & ÊÝØéQÕ®æàÍÜ®…
¯¿áËáñÜ ±ÜÃÝÊÜñÜì®Ü & regular reflection & ÃæWÜáÂÆÃ… ĶæÉûÜ®… ÊÜXìàPÜÃÜ| & classification & PÝÉÔµPæÍÜ®…

135

±ÜñÜÅÎàÆñÜÌ & malleability & ÊÜáÂÈA¹Èq ÓÝWÜÃÜ¨Ü & marine & ÊÜáÄà®…
˨ÜáÂñ… AWÜÅ & electrode & CÇæPæãóàv… ÓݱæàPÜÒ ¨ÝyÜÂì & relative density & ÄÇæàqÊÜØ væ¯Õq
ËÎÐÜu WÜáÃÜáñÜÌ & specific gravity & Óæ³ÔµP… WÝÅéËØq ÓÜíÓÝRÄñÜ WÝgá & processed glass & ±æäÅÓæÓÜx WÝÉÓ…
ËÐÝ|á & virus & ÊÝØ¿áÃÜÓ… ÓÜíÓÜWÜìg®Ü & infectious & C®æ#QÒ¿áÓ…
®æçPÜË«Ü & heterogenous & ÖæpæÃæãài¯¿áÓ… £àÊÜÅ & concentrated & PÝ®ÜÕípæÅàpæv…
ËÓÜÃÜ| & diffusion & w¶ÜâÂg®Ü ÓÜËá¾ÍÜÅ & alloy & AÇÝ¿á…
ËÎÐÜu & specific & Óæ³ÔµP… ÓÜíÆPÜÒ| & syndrome & ÔívæãÅàÊÜá…
±ÜÅÓæã#ào & explosion & GPÜÕ±æäÉàg®… ÓÜíÁãàWÜ ÓÝÊÜá¥ÜÂì & valency & ÊÜØéƯÕ
ËZoPÜ & decomposer & wPÝí±æägÃÜ ÓÜí¿ááPܤ & compound & PÜí±ÝÊÜâívÜ
ÊæçÎÌPÜ & universal & ¿áá¯ÊÜØÓÜìÆ… Óæàí©Å¿á & organic & BWÜÂì¯PÜ
ÍÜá¨Üœñæ & purity & ±ÜâÂÄq Ô§ÃÜñæ & stability & ÓÝré¹Èq
¯àÇæWÜÙÜá & veins & ÊæØà®ÜÕ ÓÜ#qPÜ¨Ü & crystalline & QÅÓÜrÇÝÀá®…
±Ýb & algae & AÈYà ÓÜÌ¿áí±æäàÑñÜ & autotrophic & BpæãpæãŵP…
ÍÝÌÓÜ®ÝÙÜ & trachea & oÅÂQà¿Þ ÓÜíaÝÈPÜ & moderator & ÊÜÞvÜÃæàoÃ…
ÓÝ°¿áá ±æÅàÃÜOæ & muscular force & ÊÜáÓÜáRéÆÃ… ¶æäÓÜì PÜÒ¿á & tuberculosis & oãŸÅPÜáÂÇÝÔÓ…
ÓÜÊÜáÓݧ¯à¿áWÜÙÜá & isotopes & B¿áÓæãpæã±ÜÕ ÓÜÊæñÜ (PæãÃæñÜ) & corrosion & PæãÃæãg®Ü
HPÜË«Ü & homogenous & ÖæãÊæãi¯¿áÓ…

C¿áñæ¤ 8 ®æà. C¨Üá EaÜc±ÝÅ¥ÜËáPÜ ÓܤÃÜ¨Ü Pæã®æ¿á C¿áñæ¤ C¨æ. ÊÜááí©®Ü ÍæçPÜÒ~PÜ ÊÜÐÜìPÝRX ÊÜÞ«ÜÂËáPÜ ÓܤÃܨÜÊæáàÇæ AíñÜWÜìñÜ
ÊÜáãÆÂÊÜޱܮܨÜw¿áÈÉ ñæWæ¨ÜáPæãÙÜÛÇÝWÜáÊÜ ±ÝÅñÜÂQÒPÜ PÝ¿áì¨Ü ±ÜäÊÜìñÜ¿ÞÄ BWÜÈ, A¨ÜÃÜíñæ ˨ݦìWÜÙÜÈÉ ±ÜÅÁãàWÜ PèÍÜÆÂ
ËPÜÔñÜÊÝWÜáÊÜ ¨ÜêÑrÀáí¨Ü Öæhæj ¹àÙÜÈ Gí¨Üá ®ÜÊÜáã®æ¿á ÓÜÆáÊÝX ±ÜÅÁãàWÜWÜÙÜ ¿Þ©¿á®Üá° PæãvÜÇÝX¨æ. ÍÝÇæ¿á ÓܤÃܨÜÈÉ D
¿Þ©¿á ±ÜÅPÝÃÜÊÝX ±ÜÅÁãàWÜ ÊÜÞw ñæWæ¨Üá PæãÙÜÛ¸æàPæí¨Üá A±æàPæÒ$C¨æ.

A.PÜÅ. ±ÜÅÁãàWÜ¨Ü ÎàÑìPæ
1. ÊæãÓÜÃÜá/ÊÜáijWæ¿áÈÉ¿á ÇÝÂPæãrà¸ÝÂÔÇÝ¿á iàÊÝ|áWÜÙÜ®Üá° ¯ÄàQÒÓÜáÊÜâ¨Üá.
2. ±ÝÊÜ¨Ü Êæáà騆 ŸáÃÜáÓÜ®Üá° ¯ÄàQÒÓÜáÊÜâ¨Üá.
3. ¨æç®Üí©®Ü iàÊܮܨÜÈÉ¿á Æ»ÜÂÓÝ×ñÜ ŸÚÔ ÓÜÊÜáñæãàÆñÜÌ ÊÜáñÜᤠAÓÜÊÜáñæãàÈñÜ ±æÅàÃÜOæWÜÙÜ®Üá° A»ÜÂÔÓÜáÊÜâ¨Üá.
4. gvÜñÜÌ¨Ü ±ÜÅPÝÃÜWÜÙÜ®Üá° A»ÜÂÔÓÜáÊÜâ¨Üá.
5. BQìËáwÓÜ®Ü Ô¨ÝœíñÜÊÜ®Üá° A»ÜÂÔÓÜáÊÜâ¨Üá.
6. ±ÜÅÊÝ×˨Üᣤ®Ü aÜáíŸQà¿á ±ÜÄOÝÊÜáÊÜ®Üá° ñÝÙæÖÝQ ®æãàvÜáÊÜâ¨Üá.
7. ±ÜÅÁãàWÜÍÝÇæ¿áÈÉ B¿á®Üì BPÝÕÀávÜ D ÓÜí¿ááPܤÊÜ®Üá° ñÜ¿ÞÄÔ WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜ®Üá° A»ÜÂÔÓÜáÊÜâ¨Üá.
8. «ÝñÜá, A«ÝñÜáWÜÙÜ »è£PÜ WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜ®Üá° ÊÜáñÜᤠÃÝÓÜ¿á¯PÜ WÜá|«ÜÊÜáìWÜÙÜ®Üá° ÖæãàÈÔ A»ÜÂÔÓÜáÊÜâ¨Üá.
9. ±ÜÅÄÓÜÃܨæãÙÜX®Ü A±ÜŨÜãÑñÜ ÊÜáñÜᤠ±ÜŨÜãÑñÜ gÇÝÍÜ¿áWÜÙÜ ÖæãàÈPæ A»ÝÂÓÜ ÊÜÞvÜáÊÜâ¨Üá.
10. ÊÜÞ®ÜÊÜ®Ü ÍÜÌÓÜ®ÜÓÜíÓ槿á ÊÜÞ¨ÜÄ A»ÜÂÔÓÜáÊÜâ¨Üá.
11. ÊÜÞ®ÜÊÜ ÖÜê¨Ü¿á¨Ü ÃÜaÜ®æ ÊÜÞ¨ÜÄ¿á B«ÝÃÜ©í¨Ü A»ÜÂÔÓÜáÊÜâ¨Üá.
12. ¨ÜÍÜìPÜÊÜ®Üá° ŸÙÜÔ BÊÜáÉ ÊÜáñÜᤠ±ÜÅñÝÂÊÜáÉWÜÙÜ®Üá° WÜáÃÜá£ÓÜáÊÜâ¨Üá.
13. «Ü̯¿á ±ÜÅÓÝÃÜPÝRX ÊÜÞ«ÜÂÊÜá¨Ü AWÜñÜ CÃÜáñܤ¨æ GíŸá¨Ü®ÜᰠԨܜ±ÜwÓÜáÊÜâ¨Üá.
14. ÓܱÝo PܮܰwÀáí¨Ü EípÝWÜáÊÜ ±ÜÅPÝÍÜ¨Ü ±ÜÃÝÊÜñÜì®æ ÊÜáñÜᤠ±ÜÃÝÊÜñæì®æ¿á ¯¿áÊÜáWÜÙÜ®Üá° A»ÜÂÔÓÜáÊÜâ¨Üá.
15. ±ÜÄÓÜÃܨÜÈÉ¿á ±ÜÄÓÜíÓ槿áÈÉ PÜívÜáŸÃÜáÊÜ hæçËPÜ ÊÜáñÜᤠAhæçËPÜ ZoPÜWÜÙÜ®Üá° A»ÜÂÔÓÜáÊÜâ¨Üá.

136