อิเหนา-2

อเิ หนาระดับตชนั้ อมธันยมศศกึ ษกึ ากปีทะี่ ห๔มงั กหุ นงิ
เพจภาษาไทยไมจ่ กั๊ เดียม

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม

อเิ หนามาจากไหน ?

เปน็ นทิ านที่ได้รับความนิยมจากชาวชวา

มาจาก “นทิ านปนั หยี” แต่งเพือ่ ยกย่องกษตั รยิ ์ไอรลังคะ

ชื่อเดมิ “ปนั จี อนิ ู กะรตั ปาตี”

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดียม

อเิ หนา จากชวามาไทยได้อยา่ งไร ?

เจ้าฟ้ากณุ ฑล เจา้ ฟ้ามงกฎุ

ปลายกรุงศรีอยธุ ยา

ดาหลัง นางกาํ นลั ชาวปตั ตานเี ลา่ ให้ อัเหนา
(อิเหนาใหญ)่ (อิเหนาเลก็ )
พระราชธิดาสองพระองค์
ในสมเดจ็ พระเจ้าอยู่หัวบรมโกศฟัง

เพจภาษาไทยไม่จัก๊ เดียม

จากอเิ หนา ของเจา้ ฟ้ามงกุฎส่อู ิเหนา ของรชั กาลที่ ๒

ต้นฉบบั เดิมเสยี หายจาก พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
เหตุการณ์เสียกรุงฯ คร้ังท่ี ๒ ทรงพระราชนิพนธ์ข้นึ มาใหม่ ตามเค้าตน้ ฉบบั เดมิ

เพจภาษาไทยไม่จัก๊ เดยี ม

ลกั ษณะคําประพนั ธ์

กลอนบทละคร

เม่อื นน้ั

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดียม ลกั ษณะคาํ ประพนั ธ์

กลอนบทละคร มักข้ึนต้น

“มาจะกลา่ วบทไป” : ใช้สําหรบั ขน้ึ ตน้ เร่ือง หรอื กลา่ วถงึ เรื่องที่แทรกเข้ามา

“เมื่อนนั้ ” : ใช้สาํ หรับขน้ึ ต้นเม่อื กล่าวถึงผ้มู ียศศกั ด์ิ เช่น เทวดา กษัตรยิ ์

“บดั น้นั ” : ใช้สําหรับขึน้ ตน้ เมื่อกล่าวถงึ ผ้นู อ้ ย หรือผู้ใต้บังคบั บัญชา
เชน่ เสนา อาํ มาตย์ ทหาร สามญั ชน

อเิ หนา

อเิ หนาเปน็ เจ้าชายรูปงามที่มีความสามารถ
ดา้ นการรบ ถนดั การใช้กรชิ พูดจาออ่ นหวาน
แต่อิเหนาตัดรอนบษุ บาและไปรักกับจินตะหรา
จงึ เป็นเหตุให้ท้าวดาหาพอ่ ของบษุ บาโกรธแค้น
มาก อเิ หนาได้ทาํ ศกึ กบั ทา้ วกะหมงั กหุ นงิ

เพจภาษาไทยไม่จก๊ั เดียม

บุษบา

กิริยามารยาทเรียบร้อย คารมคมคาย
เฉลียวฉลาด ทนั คน ใจกว้าง และมเี หตผุ ล
เปน็ คตู่ ุนาหงนั กบั อิเหนาซึ่งพระบิดาหมั้น
หมายไวต้ ั้งแตเ่ ด็ก

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดียม

จรกา

จรกาปกครองเมอื งเลก็ ๆ มผี วิ คล้ํา
หลงรักบษุ บาจงึ ไปสู่ขอบุษบาจากทา้ ว
ดาหาซง่ึ ทา้ วดาหากป็ ระทานให้

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม

ทา้ วกุเรปนั

ทา้ วกเุ รปันเป็นกษัตริยพ์ ระองค์หน่ึงใน
วงศเ์ ทวา และเป็นบดิ าของอิเหนา ในคร้นั ท่ี
ท้าวกะหมงั กุหนงิ ยกทพั มาตีเมอื งดาหา
ท้าวกเุ รปันไดส้ ่งสารไปหาอิเหนาใหไ้ ปช่วย
ทาํ ศึก

เพจภาษาไทยไมจ่ ัก๊ เดียม

ท้าวดาหา

ท้าวดาหาเปน็ อนชุ าของท้าวกุเรปัน
และเป็นบิดาของบุษบา เมอ่ื อเิ หนาไมย่ อม
เข้าพิธอี ภเิ ษกกบั บษุ บา ทา้ วดาหาโกรธ
มาก เมอ่ื จรกามาขอบษุ บาจึงยกให้ทันที

เพจภาษาไทยไม่จ๊ักเดยี ม

ทา้ วหมันหยา

ทา้ วหมนั ยาเป็นพอ่ ของจนิ ตะหรา
ไมไ่ ด้เป็นเช้อื สายวงศ์เทวา

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดียม

ท้าวกะหมังกหุ นงิ

ท้าวกะหมงั กหุ นิงเปน็ พ่อของวหิ ยาสะกํา
เปน็ ตัวละครทแ่ี สดงให้เห็นถึงบทบาทของพอ่
ท่รี กั ลูกแบบตามใจ

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

วหิ ยาสะกาํ

วหิ ยาสะกําเปน็ ลกู ของ
ท้าวกะหมงั กุหนงิ มีความสามารถ
ด้านการรบเหมอื นพอ่

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

จนิ ตะหรา

จินตะหราเป็นธดิ าทา้ วหมันยา จนิ ตรามี
นิสยั เอาแต่ใจตัวเอง อยา่ งเชน่ ทง้ั ที่รู้ว่าอเิ หนา
เป็นคหู่ มัน้ ของบษุ บา แต่จินตะหรากไ็ มไ่ ด้รสู้ ึก
ขัดขืนใด ๆ ท่จี ะตอบรักอิเหนา

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

สังคามาระตา

สังคามาระตาเป็นลกู ของระตูปกั มาหงนั
อิเหนารกั สังคามาระตาดจุ น้องชายแท้ ๆ
ดา้ นนสิ ยั มคี วามกล้าหาญและม่ันใจในตัวเอง
อาสาตอ่ สกู้ บั วหิ ยาสะกํา ถนัดการใช้ทวน

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

องค์ปะตาระกาหลา

วงศอ์ สัญแดหวา

ทา้ วกเุ รปนั ท้าวสงิ หดั สา่ หรี

ท้าวดาหา ท้าวกาหลัง

เผา่ พงศ์วงศ์อสัญแดหวา

เมืองกุเรปนั เมืองดาหา เมอื งกาหลงั เมืองสงิ หดั ส่าหรี

ทา้ วกุเรปัน ท้าวดาหา ท้าวกาหลัง ทา้ วสงิ หัดสา่ หรี

เพจภาษาไทยไมจ่ ัก๊ เดยี ม

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม 5 ลําดับมเหสี

3. มะโต 1. ประไหมสุหรี
2. มะเดหวี

5. เหมาหลาหงี 4. ลกิ ู

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

ความสมั พันธ์ของตัวละคร
อิเหนา ตอน ศกึ กะหมังกุหนิง

พ-ี่ นอ้ ง ท้าวดาหา ทา้ วกเุ รปนั

หลงรัก พอ่ พอ่

คู่ตนุ าหงนั

ระตลู า่ สํา ระตูจรกา หลงรกั

ฆ่า ระเดน่ บุษา ระเด่นมนตรี จินตะหราวาตี

พ่อ อเิ หนา
สนิทกนั
ทา้ วกะหมังกุหนิง
วหิ ยาสะกาํ ฆ่า สงั คามาระตา

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

ศึกกะหมงั กหุ นงิ

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

ทา้ วกเุ รปันมีโอรส

ชอ่ื อิเหนา

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

ท้าวดาหามธี ดิ า

ช่ือ บษุ บา

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดยี ม

ผู้ใหญ่ทัง้ สองฝา่ ย
ได้หมนั้ หมาย

อเิ หนากบั บษุ บาไว้
ตัง้ แตเ่ ด็ก

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

แต่เมื่อเจริญวยั ขนึ้ อเิ หนา เมอื งหมนั หยา
ต้องไปชว่ ยปลงพระศพ
พระอัยกที ีเ่ มืองหมนั หยา
จึงได้พบกับจนิ ตะหรา

ธดิ าทา้ วหมนั หยา

เมืองกเุ รปัน

เพจภาษาไทยไม่จัก๊ เดียม

อิเหนาตกหลุมรกั จนิ ตะหรา
แอบลักลอบออกจากเมอื งไป

อยูก่ บั จินตะหราทเ่ี มือง
หมันหยาและปฏเิ สธการ
อภเิ ษกกับบษุ บา เพราะว่ายงั

ไมเ่ คยพบหน้ากัน

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

เมือ่ ทา้ วดาหาทราบเรอื่ งท่ี
อเิ หนาตัดรอนบษุ บา กท็ รง

ขุน่ เคืองพระทัยเปน็ อย่างย่ิง
จึงประกาศวา่ ถ้าใครมาขอ
บุษบากจ็ ะยกให้

เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม

”แมน้ ใครมาขอก็จะให้ ไม่อาลัยทร่ี ะคนปนศักด์ิ
ถึงไพรป่ ระดาษชาติทรลกั ษณ์ จะแต่งให้งามพักตรพ์ งศ์พนั ธ”์ุ

เพจภาษาไทยไม่จัก๊ เดยี ม

ทําใหช้ ายรูปชัว่ ตัวดํา
อยา่ งจรกา สบโอกาสเขา้ ไป

สขู่ อทนั ที ซงึ่ ทา้ วดาหาก็ไม่
สามารถปฏเิ สธคาํ พูดของตนได้

เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดยี ม

ทา้ วกะหมังกหุ นงิ กบั ประไหมสหุ รี
มโี อรสชอ่ื วหิ ยาสะกาํ ในคราวที่
วิหยาสะกําออกเท่ียวป่า

องคป์ ะตาระกาหลาได้แปลง
กายเป็นกวางทองเพอ่ื ลอ่
วิหยาสะกํามายังตน้ ไทรทม่ี ี
รูปวาดของบษุ บา

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

ฉนั ชื่อบษุ บา
หนา่ นา...
หนา่ น้า...

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

เพจภาษาไทยไม่จกั๊ เดียม ตกหลมุ รัก
ขนึ้ ไม่ไหว
เมือ่ วิหยาสะกําเห็นรปู เธอใช่มยั้ เปน็ คน
ของบุษบากเ็ กดิ รสู้ กึ ผลกั ฉัน
คล่งั ไคลไ้ หลหลง
จนไมเ่ ปน็ อนั ทําอะไร

ทา้ วกะหมังกหุ นิงรสู้ ึก
เหน็ ใจบุตรชายเป็นอย่างยิ่ง
เมอื่ สืบทราบวา่ หญิงคนใน
รูปคอื บุษบา จึงสง่ ทลู ให้
ไปสขู่ อมาใหบ้ ุตรชายของ
ตนทนั ที

เพจภาษาไทยไมจ่ ก๊ั เดียม

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม ทตู จากเมอื งกะหมงั กุหนิงไดน้ ํา
พระราชสารไปถงึ ทา้ วดาหา เพอื่ ส่ขู อ
บษุ บาให้วหิ ยาสะกํา ขอ้ ความกลา่ วถงึ
เหตุการณ์ทว่ี ิหยาสะกํา เกบ็ รปู บุษบา
ไดก้ ลางปา่

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

ชะรอยเปน็ บพุ เพนวิ าสา เทวาอารกั ษ์มาชักให้

มคี วามเสนห่ าอาลัย แต่หลงใหลใฝฝ่ นั รันทด
หวังเป็นเกอื กทองรองบาทา พระผู้วงศ์เทวาอนั ปรากฏ
จะขอพระบุตรีมียศ ให้โอรสขา้ นอ้ ยดังจินดา

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม เมื่อไดฟ้ งั ดังนั้น ทา้ วดาหาก็
จาํ เป็นจะตอ้ งปฏเิ สธ เพราะได้
ยกบุษบาใหก้ ับจรกาไปแล้ว

เมอื่ ท้าวกะหมงั กุหนิงไดท้ ราบว่าถกู
ปฏเิ สธจากท้าวดาหา ทําใหท้ รงกริ้ว
มาก คดิ จะยกทัพไปตเี มืองดาหาเพื่อ
ชิงตวั บุษบามาใหไ้ ด้ เพราะม่ันใจ
ความสามารถในการรบของตน

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

ฝา่ ยทา้ วดาหาเกรงวา่ จะรับศกึ ครัง้ นี้ไมไ่ หว
จึงไดข้ อใหพ้ ีน่ อ้ งในวงศ์อสญั แดหวามาช่วย

อเิ หนาได้รบั พระราชสารจาก
ทา้ วกเุ รปันผู้เป็นบิดาว่าให้ไป
ช่วยทาํ ศกึ ในครั้งนี้ หากไมไ่ ป
กจ็ ะตดั พ่อตดั ลูก

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

อเิ หนาจงึ สงสยั ว่า บุษบาน้ัน
มรี ูปโฉมงดงามเพยี งใด
จงึ มีผู้หมายปองจนเกดิ ศึก
ขึ้นไดใ้ นคร้งั น้ี

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

ครน้ั อ่านสารเสร็จสนิ้ พระทรงฤทธิ์ เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม
ถอดฤทยั คดิ แลว้ สงสยั
บุษบาจะงามสกั เพียงไร
จึงต้องใจระตูทุกบรุ ี
หลงรักรูปนางแตอ่ ย่างนน้ั
จะพากันมาม้วยไมพ่ อท่ี

แม้นงามเหมอื นจนิ ตะหราวาตี
ถึงจะเสียชวี ีก็ควรนัก

สารอกี ฉบบั หน่งึ ทา้ วกเุ รปันสง่ ให้ เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม
ทา้ วหมนั หยาเพ่อื ตอ่ วา่ ว่าไมอ่ บรม
พระราชธิดาทําใหอ้ ิเหนามาหลงรกั
จินตะหราจนทําใหเ้ กิดเรือ่ งวุน่ วาย

ท้าวหมันหยาจึงยืนสารให้อเิ หนา
แลว้ สงั่ ให้อเิ หนารีบไปช่วยรบ
ไมเ่ ชน่ น้ันจะไมใ่ หอ้ ยูก่ บั จนิ ตะหรา

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม จินตะหราเมอื่ ร้วู ่าอิเหนา จะไป
ช่วยรบเพ่อื ปกป้องเมืองของบษุ บา
ซ่งึ เคยเปน็ คหู่ มั้นอิเหนา ก็ร้สู ึกเสียใจ

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

และตดั พอ้ ต่อวา่ อเิ หนา
ว่ามาหลอกใหต้ นหลงรกั
แล้วมาทําให้เสียใจ

เพจภาษาไทยไม่จ๊กั เดยี ม

สตรใี ดในพภิ พจบแดน
ไม่มใี ครได้แคน้ เหมือนอกข้า

ดว้ ยใฝร่ กั ใหเ้ กินพกั ตรา
จะมีแต่เวทนาเป็นเนืองนิตย์
โอว้ ่านา่ เสียดายตวั นัก

เพราะเชอื่ ลนิ้ หลงรักจึงชา้ํ จิต
จะออกชอื่ ลือช่ัวไปทั่วทิศ

เมื่อพลงั้ คดิ ผดิ แลว้ จะโทษใคร

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊กั เดยี ม

แตเ่ ม่ือไดอ้ ่านสารก็ตอ้ งจาํ ยอม
ใหอ้ ิเหนาออกไปช่วยรบ

เพจภาษาไทยไมจ่ ั๊กเดยี ม

สงั คามาระตา

อเิ หนาออกเดินทางไปยังเมือง
ดาหาพรอ้ มกบั สังคามาระตา
เพือ่ ไปสมทบกบั ทพั เมอื งอืน่ ๆ

ครฑุ นาม นาคนาม

กะหรัดตะปาตี ระตูปาหยัง

ระเด่น สังคา- วิหยา- ทา้ วกะหมงั - ตํามะหงง
มาระตา สะกํา กุหนิง
ดาหยน อิเหนา

สุหรานากง ระตปู ระหมัน

เพจภาษาไทยไมจ่ ๊ักเดียม