รายได้และรายจ่ายสาธารณะ 2 การจาแนกรายจ่ายจากการ
ของรฐั บาล เคล่ือนยา้ ยการใชท้ รพั ยากรระหวา่ ง
ภาคเอกชนและภาครฐั บาล
รายจ่ายสาธารณะของรฐั บาล การใช้จ่ายที่มกี ารเคล่ือนยา้ ย
ทรพั ยากรโดยตรง
3 การใช้จ่ายเพอื่ ชว่ ยเหลือต่างประเทศ การใชจ้ ่ายทไ่ี มม่ กี ารเคลื่อนยา้ ย
ทรพั ยากร
ประเภทของรายจ่ายสาธารณะ
3 การจาแนกรายจ่ายตามลักษณะงาน
1 การจาแนกรายจ่ายตามลักษณะการ รายจ่ายเกี่ยวกับบรกิ ารเศรษฐกิจ
เพิ่มพูนประสิทธภิ าพการผลิตโดยตรง รายจ่ายท่เี ก่ียวกับการบรกิ ารสังคม
รายจ่ายที่เกี่ยวกับการป้องกันประเทศ
ร า ย จ่ า ย ท่ี เพิ่ ม พู น รายจ่ายท่ีเก่ียวกับการรกั ษาความสงบ
ป ร ะ สิ ท ธิ ภ า พ ก า ร ภายใน
ผลิตโดยตรง รายจ่ายทีเ่ กี่ยวกับการบรหิ ารท่ัวไป
รายจ่ายที่ไม่ได้เพ่ิมพูน
ประสิทธิภาพการผลิต
โดยตรง
รายได้และรายจ่ายสาธารณะ 3 หลักของการกล่ันกรอง
ของรฐั บาล การใช้จ่าย ของรัฐบาล ต้องผ่านกา ร
กล่ันกรองในระดับต่าง ๆ อย่างรอบคอบ
หลักการทดี่ ีเกี่ยวกับรายจ่ายสาธารณะ ทัง้ ในระดับรฐั บาลและรฐั สภา
ของรฐั บาล
1 หลักของการประหยดั 4 หลักของการสรา้ งส่วนเกิน
การใช้จ่ายของรัฐบาลเพ่ือรกั ษาระดับ รัฐ บ า ล ค ว รยึ ดห ลั กข อง กา รส ร้า ง
การดาเนิ นงานของรัฐบาล และเพื่อ ส่วนเกินของงบประมาณในระยะเวลา
ผลประโยชน์ของสังคม โดยรวมแบ่ง พอสมควร ไม่ควรจัดทางบประมาณ
ออกเปน็ 3 แนวทาง ดังนี้ ขาดดุลเป็นประจา เพราะ อาจทาให้
2 หลักของผลประโยชน์หลัก ทาใหเ้ กิดภาวะเงนิ เฟอ้
ตัวอย่างเช่น ในขณะท่ีเศรษฐกิจซบเซา
รัฐบาลต้องใช้จ่ายเงินเพื่อกระตุ้นการ
ขยายตัวทาง เศรษฐกิจ ช่วยให้คนมี
งานทาและมีรายได้
งบประมาณแผน่ ดิน 2 รัฐ บ า ล ส า ม า ร ถ ใ ช้ ง บ ป ร ะ ม า ณ
(Government Budget) ท้ังในด้ า นรา ยได้ แล ะกา รใช้จ่ า ย
ข อ ง รัฐ บ า ล ท า ง า น เพื่ อ ให้ บ ร ร ลุ
งบประมาณ เปา้ หมายทางเศรษฐกิจของรฐั บาล
(Budget)
3 สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสามารถใช้
หมายถึง แผนการปฏิบัติงานของรฐั บาลที่แสดง ง บ ป ร ะ ม า ณ เป็ น เ ค รื่อ ง มื อ ค ว บ คุ ม
ในรูปตัวเงินท่ีเสนอ ต่อรฐั สภา ในช่วงระยะเวลา และตรวจสอบการทางานของรฐั บาล
หนึ่ง โดยปกติจะกาหนดระยะเวลา 1 ปี
ความสาคัญของงบประมาณ
1 รัฐบาลใช้งบประมาณเป็นเคร่ืองมือ
ในการบรหิ ารราชการแผ่นดินตามที่
รฐั บาลได้แถลงนโยบาย
งบประมาณแผน่ ดิน ลักษณะของงบประมาณ
(Government Budget)
ลักษณะของงบประมาณแผน่ ดินที่ดี
1 2 1 งบประมาณสมดลุ
เป็นศูนยร์ วมของ งบประมาณจะต้อง
(Balanced Budget)
เงินแผน่ ดิน ถือหลักพฒั นา
หมายถึง งบประมาณรายได้เท่ากับรายจ่าย
3 4 ของรฐั บาลเท่ากันพอดี งบประมาณประเภทน้ี
งบประมาณจะตอ้ ง งบประมาณ ไม่ได้ถือว่าเป็นงบประมาณท่ีมีประสิทธิภาพ
จะตอ้ งมีระยะเวลา เสมอไป รัฐบาลควรต้องดาเนิ นการอย่าง
ถือหลักประหยดั ทเี่ หมาะสม ระมดั ระวัง
งบประมาณแผน่ ดิน ลักษณะของงบประมาณ
(Government Budget)
2 งบประมาณขาดดลุ 3 งบประมาณเกินดลุ
(Deficit Budget) (Surplus Budget)
ห ม า ย ถึ ง ง บ ป ร ะ ม า ณ ร า ย จ่ า ย ม า ก ก ว่ า หมายถึง งบประมาณรายได้มากกว่ารายจ่าย
งบประมาณ รายรบั จะเกิดข้ึนในกรณีท่ีรฐั บาล จ ะ เ กิ ด ขึ้ น ใ น ก ร ณี ท่ี รัฐ บ า ล พ ย า ย า ม จ า กั ด
มีความจาเป็นต้องใช้จ่ายเงินเพิ่มมากขึ้น จานวนอุปสงค์มวลรวม เพ่ือแก้ไขภาวะเงนิ เฟอ้
ในโครงการลงทุนต่าง ๆ รฐั บาลควรนามาใช้
ในขณะท่ีเกิดภาวะเศรษฐกิจซบเซา หรอื เกิด
ภาวะเงินฝืดจะทาใหเ้ กิดผลดี
งบประมาณแผน่ ดิน
(Government Budget)
การจัดทางบประมาณของรัฐบาลไทยมีสานัก ตารางแสดงรายรบั ของรฐั บาลจาแนกตาม
งบประมาณเป็นหน่วยงานรบั ผิดชอบในข้ันตอน ประเภทประจาปงี บประมาณ 2561-2563
การจัดเตรียมงบประมาณประจาปี และเมื่อ
รัฐ ส ภ า อ นุ มั ติ ง บ ป ร ะ ม า ณ แ ล้ ว จ ะ มี ส า นั ก
งบประมาณ กรมบัญชีกลาง และสานักงาน
ตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ควบคุมการใช้จ่ายเงิน
งบประมาณให้เปน็ ไปตามวตั ถปุ ระสงค์ทต่ี ้ังไว้
งบประมาณแผน่ ดิน
(Government Budget)
(ตอ่ ) ตารางแสดงรายรบั ของรฐั บาลจาแนก
ตามประเภทประจาปงี บประมาณ 2561-2563
งบประมาณแผน่ ดิน
(Government Budget)
ตาราง แสดงค่าใช้จ่ายรฐั บาล ตาราง แสดงโครงสรา้ งงบประมาณปี
จาแนกตามลักษณะงาน และลักษณะ 2562-2563
เศรษฐกิจ พ.ศ. 2559-2563
เงินเฟอ้ เงนิ ฝดื หน่วยท่ี
การว่างงาน และการ
แก้ไขปญั หาเศรษฐกิจมหภาค 12
สาระการเรยี นรู้
1 เงินเฟอ้ 2 เงินฝืด 3 การว่างงาน
ความรูเ้ บื้องต้นเก่ียวกับการเงนิ การคานวณหาดัชนีราคา
ความหมายของเงินเฟอ้ ดัชนีราคา = ระดับราคาสนิ คา้ x 100
ผู้บรโิ ภค และบรกิ ารปีปจั จุบนั
เงนิ เฟอ้
(Inflation) ระดับราคาสนิ คา้
และบรกิ ารปฐี าน
หมายถึง ภาวะที่ราคาสินค้าโดยท่ัว ๆ ไป
เพม่ิ สงู ขึน้ เรอื่ ย ๆ อยา่ งต่อเน่ือง เครอ่ื งมือที่ใช้ ผลติ ภัณฑภ์ ายในประเทศ
วดั การเปล่ียนแปลงของราคา คือ ดัชนีราคา เบื้องต้นปปี ัจจบุ ัน
GDP = x 100
ดัชนีราคา (Price Index) Deflator
ผลติ ภัณฑภ์ ายในประเทศ
คือ เครอ่ื งวัดราคาเฉล่ียของสินค้าและบรกิ าร เบือ้ งต้นปฐี าน
จานวนหน่ึงหรือตะกร้าหนึ่งของปีใดปีหนึ่ง
เป รีย บ เที ย บ กั บ ร า ค า เ ฉ ลี่ ย ข อ ง สิ น ค้ า แ ล ะ
บรกิ ารจานวนหนึ่งหรอื ตะกรา้ เดียวกันในปีท่ี
อ้างอิง หรอื ทเ่ี รยี กวา่ ปฐี าน (Base Year)
ความรูเ้ บ้ืองต้นเก่ียวกับการเงนิ 1 การเพิม่ ข้ึนของปจั จัยท่เี ปน็ องค์ประกอบ
ของรายจ่ายประชาชาติ
สาเหตุของการเกิดเงินเฟ้อ
2 การเพมิ่ ข้นึ ของปรมิ าณเงนิ
1 เงนิ เฟ้อท่ีเกิดจากแรงดึงของอุปสงค์
2 เงินเฟ้อที่เกิดจากแรงผลักดัน
(Demand Put Inflation) ทางด้านอุปทาน
หมายถึง เงินเฟ้อที่เกิดข้ึนจากอุปสงค์มวลรวม เป็นเงินเฟอ้ ที่เกิดจากต้นทุนการผลิตเพิ่มข้ึนเม่ือ
สาหรับสินค้าของประเทศเพิ่มสูงข้ึน ในขณะที่ ต้นทุนการผลิตเพิ่มขึ้นผู้ผลิต อาจลดปรมิ าณ
อุปทานมวลรวมของสินค้าเพ่ิมข้ึนได้ ค่อนข้าง การผลิตสินค้าและบรกิ ารลง หรอื ทาการผลิต
จากัด ทาให้เกิดภาวะสินค้าขาดแคลน ระดับ เท่าเดิม แต่เพิ่มราคาสินค้าและบรกิ ารให้สูงข้ึน
ราคาสินค้าจึงเพิ่มสงู ขึ้นเรอื่ ย ๆ ได้แก่ ภาวะการ ทาให้ราคาสินค้าและบรกิ ารโดยท่ัว ๆ ไปสูงข้ึน
ท่ีอุปสงค์มวลรวมสาหรับสินค้าและบริการ มี อย่างรวดเรว็ จนเกิดอุปสงค์ส่วนเกิน (Excess
มากกวา่ อุปทานมวลรวมของสนิ ค้าและบรกิ าร Demand) ของสินค้าและบริการ ทาให้ระดับ
ราคาสินค้าและบริการโดยทั่วไปสูงข้ึนจนเกิด
สาเหตทุ ที่ าให้อุปสงค์มวลรวมเพ่ิมขึ้น ภาวะเงนิ เฟ้อในทสี่ ุด
อาจเกิดจากสาเหตตุ า่ ง ๆ ดังนี้
ความรูเ้ บอ้ื งต้นเกี่ยวกับการเงนิ
ประเภทของเงนิ เฟ้อ
1 เงินเฟอ้ อยา่ งอ่อน รอ้ ยละ
(Mild Inflation)
1 - 5 ต่อปี
สาเหตทุ ีท่ าให้ต้นทนุ การผลิตสงู ข้ึน 6-202 เงนิ เฟอ้ อยา่ งปานกลาง รอ้ ยละ ต่อปี
อาจเกิดจากสาเหตตุ า่ ง ๆ ดังน้ี (Moderate Inflation)
1 ค่าจ้างแรงงานเพม่ิ สงู ขน้ึ 3 เงนิ เฟอ้ อยา่ งรุนแรง รอ้ ยละ
2 ผูผ้ ลิตกาหนดสว่ นของกาไรเพ่ิมข้ึน (Hyper Inflation)
3 การเพ่ิมข้ึนของราคาน้ามันเช้ือเพลิง 20 ต่อปี
พลังงานและวัตถุดิบทส่ี าคัญ หรอื อาจมากถึง
100 เปอรเ์ ซน็ ต์ก็ได้
ความรูเ้ บ้ืองต้นเก่ียวกับการเงนิ การแก้ไขปญั หาเงนิ เฟ้อ
ผลกระทบของเงินเฟอ้ 1 เงินเฟ้อโดยมสี าเหตุมาจากอุปสงค์
มวลรวมเพ่ิมข้ึน รฐั บาลหรอื ธนาคาร
1 อานาจซอื้ ของเงินลดลง กลางอาจแก้ไขดังนี้
2 การกระจายรายได้เหลื่อมลา้
3 อัตราดอกเบ้ียทเี่ ป็นตวั เงนิ สงู ขน้ึ 1 นโยบายการเงิน
4 ผลทมี่ ตี อ่ การคลังของรฐั บาล 2 นโยบายการคลัง
5 ผลที่มตี อ่ ดลุ การชาระเงินของประเทศ
6 ผลทมี่ ีตอ่ เศรษฐกิจและสงั คมของ 2 เงินเฟอ้ ที่เกิดจากแรงดันของต้นทุน
ประเทศ 1 การใชม้ าตรการควบคุมสนิ ค้าโดยตรง
2 หากต้นทนุ สงู สนับสนุนใหม้ กี ารนาเข้า
วตั ถดุ ิบหรอื ปจั จัยการผลิตทีม่ ตี ้นทนุ ไม่สูง
3 การเพ่ิมประสิทธภิ าพในการผลิต
4 คิดค้นวธิ กี ารใช้วัตถุดิบหรอื ปัจจัยการผลิต
อื่นทมี่ ตี ้นทนุ ต่ากวา่ เพ่ือเป็นการลดต้นทนุ
การผลิต
เงนิ ฝืด สาเหตุที่ทาให้เกิดเงนิ ฝืด
ความหมายของเงินฝืด คือ อุปสงค์มวลรวมน้อยกว่าอุปทานมวลรวม
สินค้าเกิดล้นตลาด ผู้ผลิตจึงลดปรมิ าณการ
เงินฝดื ผลิตให้น้อยลง จึงเกิดปัญหาการว่างงาน
(Deflation) ตามมา
หมายถึง ภาวะที่ระดับราคาสินค้าและบรกิ ารโดย ผลของการะเงนิ ฝืด
ทั่ว ๆ ไปลดลงเรอ่ื ย ๆ และต่อเนื่อง ผู้ที่มีรายได้
ประจาและเจ้าหนี้จะได้รบั ประโยชน์ ส่วนพ่อค้า เมื่อมีคนว่างงานจานวนมาก คนเหล่าน้ันไม่มี
นักธุรกิจและผู้ถือหุ้น จะเสียเปรยี บในภาวะเช่นน้ี รายได้พอทีจ่ ะจับจ่ายใช้สอย ตามปกติได้สินค้า
ทาให้ผผู้ ลิตขายสินค้าไม่ออก การผลิต การลงทุน และบริการที่ผลิตได้ก็จะขายไม่ออก ทาให้
และการจ้างงานลดลง ทาให้เกิดการว่างงาน ระดับการผลิตและการจ้างงานลดต่าลงไปอีก
เพ่ิมข้ึน การวดั การเปล่ียนแปลงของระดับราคาจะ ในภาวะเช่นน้ี รายได้ของคนส่วนรวมจะลด
ใช้ดัชนีราคา เป็นตัวชี้วดั เชน่ เดียวกับเงนิ เฟ้อ ตา่ ลงกว่าเปา้ หมายที่รฐั บาลกาหนดไว้
เงนิ ฝืด
ผลของการะเงนิ ฝดื 3 จะอยู่ในฐานะได้เปรยี บ เพราะเงิน
ผู้มีรายได้ ในปรมิ าณเท่าเดิม แต่จะซื้อสินค้า
ประจา ได้ในปรมิ าณท่ีมากขนึ้
1 ราคาสินค้าเกษตรกรรมจะลดลง 4 ลู ก ห น้ี จ ะ เป็ น ฝ่ า ย เ สี ย เป รีย บ แ ล ะ
เกษตรกร อย่างรวดเร็ว เกษตรกรจึงอยู่ใน ลูกหน้ี เจ้าหนี้จะเป็นฝ่ายได้เปรยี บ เพราะ
ฐานะเสียเปรยี บ และเจ้าหนี้ ลกู หนี้อาจมีรายได้น้อยทาให้หาเงิน
มาชาระหน้ียากข้ึนและค่าของเงินที่
2 ปร ะ ช า ช น มี อ า น า จ ซื้อ ต่ า ล ง จ น จะนามาชาระก็สูงข้นึ
พ่อค้า สินค้าที่ผลิตได้ขายไม่ออก จนต้อง
และนักธุรกิจ ลดราคาสนิ ค้าให้ต่าลง แต่ผู้ผลิตไม่ 5 รัฐ บ า ลอา จเก็ บ ภาษี เพื่อพัฒน า
ส า ม า ร ถ จ ะ ล ด ต้ น ทุ น ก า ร ผ ลิ ต ให้ รฐั บาล ป ร ะ เท ศ ไ ด้ น้ อ ย ล ง แ ต่ รัฐ บ า ล
ตา่ ลงได้ อ า จ ต้ อ ง ใ ช้ จ่ า ย เ งิ น ง บ ป ร ะ ม า ณ
เพอื่ แก้ปัญหาการวา่ งงานมากข้ึน
เงินฝืด การแก้ไขภาวะเงนิ ฝดื
1 การใช้มาตรการของนโยบาย 2 การใช้มาตรการของนโยบาย
การเงนิ การคลัง
ธนาคารกลางสามารถเพิ่มอุปสงค์มวลรวม รฐั บาลสามารถเพิ่มรายจ่ายหรอื ลดรายได้
ไ ด้ โ ด ย ก า ร ใ ช้ น โ ย บ า ย ก า ร เ งิ น แ บ บ ของ รฐั บาลลง หรอื จัดทางบประมาณแบบ
ผ่ อ น ค ล า ย โ ด ย ก า ร เพิ่ ม ป ริม า ณ เงิ น ขาดดุล ทางด้านรายจ่าย รฐั บาลควรเพ่ิม
ท่ีหมุนเวียนในระบบเศรษฐกิจให้มากขึ้น รายจ่ายของรัฐบาล จะส่งผลให้ อุปสงค์
เพื่อใหส้ ภาพคล่องในตลาดเพิม่ ขน้ึ มวลรวมเพ่ิมขึ้นได้ทันที หรือรัฐบาลอาจ
เพ่ิมการใช้จ่ายของประชาชนได้โดยการ
ลดภาษี
การว่างงาน ประเภทของการว่างงาน
ความหมายของการว่างงาน 1
การวา่ งงานเน่ืองจาก
การว่างงาน
วฏั จักรเศรษฐกิจ
หมายถึง บุคคลซึ่งอยู่ในวัยทางานหรอื มีอายุ 15 ปี ณ ค่าจ้างที่เป็นอยู่ในขณะนั้น จานวนผู้
ข้ึนไปต้องการทางาน แต่ไม่ได้รับการว่าจ้างให้ ว่างงานจะมีมากกวา่ จานวนตาแหน่งงาน
ทางาน การว่างงานก่อให้เกิดผลกระทบท่ีสาคัญ ท่ี ว่ า ง ก า ร ว่ า ง ง า น ป ร ะ เ ภ ท น้ี จ ะ เกิ ด ขึ้ น
ต่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ เพราะว่าการ ในชว่ งเศรษฐกิจตกต่า
ว่างงานจะก่อให้เกิดความสูญเสียทางเศรษฐกิจ
เพราะแรงงานไม่ได้ถูกนามาใช้ในการผลิตอย่าง
เต็มที่ นอกจากนี้การว่างงานยังทาให้แรงงานที่
ว่างงานต้องขาดรายได้ท่ีจาเปน็ ในการยงั ชพี
การว่างงาน ประเภทของการว่างงาน
2 3
การวา่ งงานชว่ั คราว การวา่ งงานตามฤดูกาล
เนื่ อ ง จ า ก ก า ร ท่ี ค น ง า น ไ ม่ มี ข้ อ มู ล เนื่องจากการผลิตสินค้าบางชนิดต้อง
เก่ียวกับ ตลาดแรงงานเพียงพอ ทั้ง ๆ ท่ี ทาการผลิตเป็นฤดูกาล เช่น การผลิต
มี ต า แห น่ ง ง า น ว่ า ง ใน ต ล า ด แร ง ง า น ทางการเกษตร การก่อสรา้ ง เป็นต้น
แต่คนงานซึ่งมีคุณสมบัติเหมาะสมและ
มีความต้องการทางานกลับหางานทา
ไม่ได้ ณ ค่าจ้างทเ่ี ปน็ อยู่
การว่างงาน ประเภทของการว่างงาน
4 5
การว่างงานเน่ืองจากโครงสรา้ ง การว่างงานแอบแฝง
ของระบบเศรษฐกิจ การว่างงานประเภทนี้ส่วนมากเกิดข้ึนใน
เม่ือรสนิยมของผู้บริโภคเปลี่ยนแปลง ประเทศทม่ี ีประชากรหนาแน่น หรอื ในระบบ
จากสินค้าที่เคยใช้อยู่เดิม ไปยังสินค้า ของการผลิตทางการเกษตร ซ่ึงมีคนงาน
ชนิดใหม่ ทาให้การผลิตสินค้าชนิดเดิม มากเกินความจาเป็นการว่างงานประเภทน้ี
และการจ้างงานต้องลดลง คนงานท่ี โดยปกติ จะไม่แสดงออกให้เห็นว่ามีการ
เคยทางานอยู่ในอุตสาหกรรมเหล่าน้ัน ว่างงาน แต่จะดเู สมือนว่าทุกคนมีงานทา
ต้องกลายเปน็ คนวา่ งงาน
การวา่ งงาน
ผลกระทบของการว่างงาน
1 การกระจายรายได้เหล่ือมล้า
2 การใชป้ ระโยชน์จากทรพั ยากร
แรงงาน
3 การก่อให้เกิดปญั หาสังคมตา่ ง ๆ
4 ฐานะการคลังของรฐั บาลเลวลง
5 การส่นั คลอนในเสถียรภาพของรฐั บาล
6 การบรโิ ภคและการลงทนุ ลดลง
การว่างงาน 2 การแก้ปญั หาการว่างงานโดยใช้
นโยบายการคลัง
การแก้ปญั หาการว่างงาน ทางด้านการใช้จ่ายของรฐั บาล
ทางด้านรายได้
1 แนวทางการแก้ปญั หาการ
ว่างงานในระยะสนั้ 2 แนวทางแก้ปญั หาการ
ว่างงานในระยะยาว
1 การแก้ปญั หาการวา่ งงานโดยใช้
นโยบายการเงนิ เช่น การฝึกอบรมแรงงานให้มีประสิทธิภาพ
การแก้ปัญหาการว่างงานโดยใช้ ใ น ก า ร ผ ลิ ต สู ง ขึ้ น เ พื่ อ ส อ ด ค ล้ อ ง กั บ
นโยบายการเงนิ แบบขยายตัว ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีการผลิต การ
ธ น า ค า ร ก ล า ง เพิ่ ม ป ร ิม า ณ เ งิ น จัดระบบการศึกษา เพ่ือให้ผู้สาเรจ็ การศึกษา
โดยใช้มาตรการต่าง ๆ มีฝีมือและความชานาญสอดคล้องกับความ
ใช้ น โ ย บ า ย ก า ร ค ลั ง แ ก้ ปั ญ ห า ต้องการของตลาดแรงงาน
การว่างงานในช่วงเศรษฐกิ จ
ตกตา่
การค้า หน่วยที่
ระหว่างประเทศ
13
สาระการเรยี นรู้
1 ความหมายและความสาคัญ 3 ตลาดเงินตราต่างประเทศและ 5 ดลุ การชาระเงนิ ระหว่าง
ของการค้าระหว่างประเทศ การกาหนดอัตราแลกเปลี่ยน ประเทศ
เงินตราต่างประเทศ
2 ประโยชน์ของการค้าระหว่าง
4 การกาหนดอัตราแลกเปลี่ยน
ประเทศ
เงินตราต่างประเทศของไทย
ความหมายและความสาคัญ ความสาคัญของการค้าระหว่างประเทศ
ของการค้าระหว่างประเทศ
เพ่ื อ ใ ห้ ป ร ะ ช า ก ร มี ท า ง เ ลื อ ก ใ น ก า ร บ ริโ ภ ค
ความหมายของการค้าระหว่างประเทศ สินค้าที่หลากหลายและการดาเนินงานของ
เศ รษ ฐ กิ จ เป็ น ไป ได้ อย่ า งมี ปร ะ สิท ธิภ า พ
การค้าระหว่างประเทศ นอกจากน้ีการค้าขายระหว่างประเทศอย่าง
เ ส รีจ ะ ท า ใ ห้ ผู้ บ ริโ ภ ค ภ า ย ใ น ป ร ะ เท ศ ไ ด้ รับ
หมายถึง การซื้อขายแลกเปล่ียนสินค้าและ ประโยชน์จากราคาสินค้าในประเทศต่ากว่า
บรกิ ารระหว่างประเทศหนึ่ง กับอีกประเทศ ราคาสินค้าจากต่างประเทศ และผลักดันให้มี
หนึ่ง โดยแต่ละประเทศมีทรัพยากรและ ก า ร พั ฒ น า คุ ณ ภ า พ แ ล ะ ร า ค า ข อ ง ผู้ ผ ลิ ต ใน
ความชานาญในการผลิตสินค้าและบรกิ าร ประเทศให้สามารถแขง่ ขันกับตลาดโลกได้
แตกต่างกัน และจาเป็นต้องติดต่อพึ่งพา
อาศยั ซ่งึ กันและกัน
ความหมายและความสาคัญ 4 การค้าเสรกี ่อให้เกิดการแข่งขันของ
ของการค้าระหว่างประเทศ ผู้ผลิตในตลาดโลก ทาให้ราคาสินค้า
ภายในประเทศลดต่าลงสาหรบั การ
ความสาคัญของการค้าระหว่างประเทศ บรโิ ภค
1 ทาใหป้ ระชากรของประเทศต่าง ๆ มี 5 การพัฒนาสนิ ค้าเพื่อการส่งออก
สนิ ค้าและบรกิ ารไว้บรโิ ภคหลากหลาย สง่ ผลใหเ้ กิดการขยายตัวทางเศรษฐกิจ
ชนิดมากข้นึ
2 มีความชานาญในการผลิตสินค้าทีต่ น
ถนัดมากข้นึ ขยายปรมิ าณการผลิต
สินค้าเพื่อสง่ ออกได้มากข้ึน
3 มผี ลต่อการพัฒนาเทคโนโลยี
ประโยชน์ของการค้าระหวา่ ง
ประเทศ
1 ผลตอ่ แผนการบรโิ ภค 2 ผลต่อคุณภาพ 3 ผลต่อความชานาญ
และราคาสนิ ค้า และมาตรฐานสนิ ค้า เฉพาะอยา่ ง
จานวนสินค้าที่อุปโภคและบรโิ ภค เพ ร า ะ มี ก า ร แข่ ง ขั น ใ น ด้ า น ก า ร ก า ร ค้ า ร ะ ห ว่ า ง ป ร ะ เท ศ ท า ใ ห้
มีเพ่ิมมากข้ึน ความเป็นอยู่ของ ผลิตสูง ทาให้ผู้ผลิตและผู้ส่งออก ประเทศต่าง ๆ หันมาผลิตสินค้า
ผบู้ รโิ ภคดีข้นึ เข้มงวดในคุณภาพและมาตรฐาน ที่ตนได้เปรียบโดยเปรียบเทียบ
ของสินค้า เน่ืองจากต้องเผชิญกับ ปัจจัยการผลิตจะมีความชานาญ
ค่แู ขง่ เฉพา ะอย่า งม า กข้ึน เกิ ดกา ร
ประหยัดต่อขนาด มีผลให้ต้นทุน
ต่อหน่วยลดต่าลง
ประโยชน์ของการค้าระหวา่ ง
ประเทศ
4 ผลต่อเสถียรภาพทาง 5 ผลตอ่ ประสทิ ธภิ าพของ 6 ผลตอ่ รายได้และการ
เศรษฐกิจระหว่างประเทศ นโยบายทางเศรษฐกิจ จ้างงาน
ในกรณีของประเทศกาลังพัฒนา เชน่ เมื่อเกิดปัญหาเงนิ เฟ้อ นโยบาย ป ร ะ เ ท ศ ท่ี ต้ อ ง พ่ึ ง พ า ก า ร ค้ า
สิ น ค้ า ส่ ง อ อ ก มั ก จ ะ เป็ น สิ น ค้ า ทางเศรษฐกิจจะมีความยุ่งยากข้ึน ระหว่างประเทศสูง หากรายได้
เกษตรกรรม ซ่ึงราคามักจะต่าและ ดังน้ั น รัฐบา ลต้องมีควา มรู้แล ะ จาก การส่งออกลดลง แต่รายจ่าย
ขาดเสถียรภาพ เม่ือเทียบกับราคา ความเข้าใจเก่ียวกับเศรษฐกิจ และ จากการนาเข้าสินค้าเพ่ิมข้ึน ผล
สินค้านาเขา้ มกั จะเปน็ สนิ ค้าต้นทุน นโยบายทางเศรษฐกิจของประเทศ สุ ท ธิ ข อ ง ก า ร น า เ ข้ า สู ง ก ว่ า ก า ร
แล ะสิน ค้ า อุ ตส าหกรรม ท า ให้ คู่ค้าด้วย ส่งออก ย่อมทาให้รายได้และการ
อัตราการค้ามีแนวโน้มลดลง จ้างงานของประเทศลดลง
ตลาดเงินตราต่างประเทศและการกาหนดอัตราแลกเปล่ียน
เงนิ ตราต่างประเทศ
ตลาดเงินตราต่างประเทศ 2 ตลาดเงินตราต่างประเทศ
แบบซือ้ ขายล่วงหน้า
หมายถึง การองค์กรที่ทาหน้าท่ีในการซ้ือ
ขายเงินตราและการชาระหนี้ต่างประเทศ (Forward Market)
ระหว่างเอกชน หน่วยธุรกิจและธนาคาร
พาณิชย์ ตลาดน้ีจะแตกต่างจากตลาดซ้ือ การกาหนดอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา
ขายสินค้า โดยทั่ว ระหว่างประเทศ
ประเภทของตลาดเงินตราต่างประเทศ อั ต ร า แ ล ก เป ล่ี ย น เงิ น ต ร า ส กุ ล ห นึ่ ง จ ะ ถู ก
กาหนดโดยอุปสงค์และอุปทานเงินตราสกุล
1 ตลาดท่ีมีการซ้ือขายเงินตรา นั้ น เช่น อัตรา แ ลกเปลี่ ยน เงินดอล ลา ร์
ต่างประเทศทันที สหรัฐฯ กับเงินบาทจะเปลี่ยนแปลงทุกวัน
อั ต ร า แ ล ก เป ลี่ ย น แ ต่ ล ะ วั น ถู ก ก า ห น ด โ ด ย
(Spot Market) อุปสงค์และอุปทานของเงินสองสกุล
ตลาดเงนิ ตราต่างประเทศและการกาหนดอัตราแลกเปล่ียน
เงินตราต่างประเทศ
การกาหนดอัตราแลกเปล่ียนเงนิ ตรา ความสมั พันธร์ ะหว่างอุปสงค์ของเงนิ ตรา
ระหว่างประเทศ ต่างประเทศกับอัตราแลกเปล่ียนเงนิ ตรา
ตา่ งประเทศ
1 อุปสงค์ของเงนิ ตราต่างประเทศ
(Demand for Foreign Exchange)
อุปสงค์ของเงินตราต่างประเทศสกุลใด ๆ
คือจานวนของเงินตราต่างประเทศสกุล
นั้นท่ีผู้ซื้อ ต้องการได้ซื้อ ณ ระดับอัตรา
แลกเปล่ียนต่าง ๆ ในระยะเวลาทก่ี าหนด
ค ว า ม สั ม พั น ธ์ จ ะ เป็ น ไป ต า ม ก ฎ ข อ ง
อุปสงค์ (Law of Demand) คือ ปรมิ าณ
เงินตรา ต่างประเทศสกุลใด ๆ ย่อมแปร
ผัน กั บ อั ตรา แ ล กเปลี่ ย น ข องเงิน ตร า
ต่างประเทศ
ตลาดเงนิ ตราต่างประเทศและการกาหนดอัตราแลกเปล่ียน
เงนิ ตราต่างประเทศ
การกาหนดอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา ความสัมพนั ธร์ ะหวา่ งอุปทานของเงนิ ตรา
ระหว่างประเทศ ตา่ งประเทศกับอัตราแลกเปล่ียนเงนิ ตรา
ตา่ งประเทศ
2 อุปทานของเงนิ ตราต่างประเทศ
(Supply of Foreign Exchange)
อุปทานของเงินตรา ต่างประเทศได้มาจาก
การดาเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจต่าง ๆ
ท่ี ก่ อ ใ ห้ เ กิ ด ร า ย ไ ด้ ใ น รู ป ข อ ง เ งิ น ต ร า
ต่างประเทศ เช่น การส่งออกสินค้า การรับ
บรจิ าค การลงทุนจากต่างประเทศ เปน็ ต้น
ตลาดเงินตราต่างประเทศและการกาหนดอัตราแลกเปล่ียน
เงินตราต่างประเทศ
การกาหนดอัตราแลกเปล่ียนเงินตรา ดลุ ยภาพของตลาดเงินตราตา่ งประเทศ
ระหว่างประเทศ และการเปล่ียนแปลงดลุ ยภาพ
3 อัตราแลกเปล่ียนดลุ ยภาพ
ใน ก ร ณี ท่ี ก า ร ซื้ อ ข า ย เงิ น ต ร า ต่ า ง ป ร ะ เท ศ
เป็นไปอย่างเสรี อัตราแลกเปล่ียนจะถูก
กาหนดโดยอุปสงค์และอุปทานของตลาด
เงินตรา ต่า งประเทศ รา คา แล ะปริม า ณ
ดุลยภาพจะเกิดขึ้นพร้อมกัน ณ ระดับท่ี
ป ริม า ณ ซื้ อ เท่ า กั บ ป ริม า ณ ข า ย พ อ ดี เรีย ก
จดุ น้ีว่า “จดุ ดุลยภาพของตลาด”
การกาหนดอัตราแลกเปล่ียน
เงนิ ตราต่างประเทศของไทย
กา รก า หน ด อั ตร า แ ล ก เป ลี่ ย น เงิ น ตร า
ต่างประเทศของไทย ได้มีการเปล่ียนแปลง
มาเป็นลาดับ
เมื่อสิ้นสงครามโลกครงั้ ท่ี 2 ได้มีการ
ก่อต้ังระบบการเงินระหว่างประเทศ
ระบบใหม่ข้นึ มา
ใน ช่ วง ปี 2 5 24 - 2 52 7 ใช้ วิธีก า ร
กาหนดอัตราแลกเปลี่ยนท่ีเรียกว่า
“ อั ต ร า แ ล ก เป ล่ี ย น แบ บ ต ะ ก ร้า
(Basket Currency)”
ในช่วงปี 2540 เปล่ียนแปลงระบบ
อัตราแลกเปลี่ยนให้เป็นระบบ “การ
ลอยตวั ทีม่ รี ฐั บาลกากับ (Managed
Float Exchange Rate)
ดลุ ยชาระเงินระหวา่ งประเทศ ดลุ การชาระเงินระหว่างประเทศ
ประกอบด้วยบัญชียอ่ ย ดังนี้
ดลุ การชาระเงนิ
ระหวา่ งประเทศ 1 บัญชีเดินสะพัด
(Balance of International (Current Account)
Payment)
เป็นบัญชแี สดงรายการการแลกเปลี่ยน
หมายถึง บัญชีที่บันทึกรายการรายรับและ สินค้าและ บริการ ส่วนใหญ่จะเป็น
รายจ่ายเงินตราต่างประเทศ สืบเน่ืองจาก รายการท่ีเกิดข้นึ เน่ืองจากมีการซื้อขาย
การดาเนินธุรกรรมระหว่างผู้ที่มีภูมิลาเนา สินค้าและบรกิ ารในรอบปี รายการใน
ของประเทศหนึ่งกับผู้ที่มีภูมิลาเนาในประเทศ บัญชี ประกอบด้วย
อ่ืน ๆ ในรอบระยะเวลาหน่ึงๆ โดยปกติมักจะ
กาหนดให้เป็น 1 ปี บญั ชีของสนิ ค้า
บญั ชีของบรกิ ารหรอื ดลุ บรกิ าร
ดลุ ยชาระเงนิ ระหวา่ งประเทศ
2 บัญชีเงินโอนหรอื เงนิ บรจิ าค 4 บัญชีทุนสารองระหว่างประเทศ
(Transfer Account) (International Reserve Account)
ร า ย ก า ร ท่ี น า ม า บั น ทึ ก ใน บั ญ ชี นี้ เป็ น ประกอบด้วย รายการท่ีเป็นหลักทรัพย์
การให้เปล่า โดยท่ีเอกชนหรือรฐั บาล ไ ด้ แ ก่ ท อ ง ค า เ งิ น ต ร า ต่ า ง ป ร ะ เ ท ศ
ของประเทศหนึ่ งให้กั บเอกช นหรือ หลักทรพั ย์ท้ังระยะส้ันและระยะยาวเงิน
รฐั บาลของประเทศอ่ืน ๆ บัญชีการโอน ฝากธนาคารพาณิชย์ ในต่างประเทศและ
จะประกอบด้วยรายการต่าง ๆ สทิ ธถิ อนเงินพิเศษ
3 บญั ชีทุนเคลื่อนย้าย
(Capital Account)
เป็นบัญชีที่บันทึกรายการเก่ียวกับการ
เคลื่อนย้ายเงินทุนท้ังโดยตรงและโดย
อ้อมการลงทุนโดยตรง คือ การลงทุน
ระยะยาว (มากกว่า 1 ปี)
ดลุ ยชาระเงินระหวา่ งประเทศ สาเหตกุ ารขาดดุลบรกิ าร
การที่นักท่องเท่ียว ภายในประเทศหัน
สาเหตขุ องดลุ การชาระเงนิ ระหวา่ ง ไปเที่ยวยังต่างประเทศมากขึ้น กิจการ
ประเทศขาดดลุ ของธรุ กิจชาวต่างประเทศ
1 การขาดดลุ บญั ชเี ดินสะพัด 2 การขาดดุลบัญชที นุ เคลื่อนยา้ ย
สาเหตกุ ารขาดดลุ การค้า ก า ร เป ลี่ ย น แ ป ล ง ใ น โ ค ร ง ส ร้า ง ก า ร
เคลื่อนย้ายเงินลงทุน ระหว่างประเทศ
1 โครงสรา้ งและปัญหาจาก การหยุดชะงักของเงินทุนระยะยาวท่ี
การส่งออกสินค้า ไหลเขา้ เป็นประจา รฐั บาลมนี โยบายไม่
ชดั เจน
2 โครงสรา้ งและปัญหาจาก
การนาเขา้ 3 การขาดดุลบัญชีการโอนและบรจิ าค
การที่ประเทศได้รบั เงินโอนเข้ามาน้อย
3 การเปล่ียนแปลงรายได้ กว่าเงินโอนที่ ออกไป โดยเฉพาะความ
ประชาชาติ ชว่ ยเหลือแบบใหเ้ ปล่าจากต่างประเทศ
4 การเปลี่ยนแปลงรายได้
ประชาชาติเมือ่ เกิดภาวะเงนิ
เฟ้อ มีผลให้ราคาสนิ ค้า
ส่งออกมแี นวโน้มสูงข้ึน
ดลุ ยชาระเงินระหว่างประเทศ 2 แนวทางแก้ไขการขาดดลุ บญั ชที นุ
เคล่ือนยา้ ย
การแก้ไขปญั หาดุลการชาระเงนิ และ
ดลุ การค้าระหวา่ งประเทศขาดดลุ 1 นโยบายรกั ษาเสถียรภาพ
การเงนิ ของประเทศ
1 แนวทางแก้ไขการขาดดลุ
บัญชีเดินสะพดั 2 นโยบายและหลักประกัน
1 แนวทางเพ่มิ การสง่ ออก 3 นโยบายภาษีและแรงจงู ใจ
การพยายามส่งเสรมิ ใหม้ ี 4 ส่งเสรมิ บรรยากาศการลงทุน
สนิ ค้าออกใหม้ ากขนึ้
2 แนวทางการลดการ ภายในประเทศ
นาเข้า วิธกี ารควบคมุ คือ 3 แนวทางแก้ไขการขาดดลุ บญั ชีเงิน
การตั้งกาแพงภาษี
3 การลดค่าของเงนิ จะทา โอนและเงนิ บรจิ าค
ให้มีการสง่ ออกมากขนึ้
4 แนวทางเปล่ียนแปลงโครงสรา้ งการ
ผลิตและการค้าระหว่างประเทศ
ดลุ ยชาระเงนิ ระหวา่ งประเทศ 3 สนิ ค้าประเภททุน
4 สนิ ค้าอ่ืน ๆ ได้แก่ รถยนต์ เชือ้ เพลิง
การค้าระหว่างประเทศและ
ดลุ การชาระเงินระหว่างประเทศ ตารางแสดงดูลการชาระเงินระหวา่ ง
ประเทศของประเทศไทย ปีงบประมาณ
โครงสรา้ งการค้าระหว่างประเทศของไทย
พ.ศ. 2559-2563
1 โครงสรา้ งสินค้าสง่ ออก
1 สนิ ค้าทางการเกษตร
2 สนิ ค้าส่งออกชนิดใหม่
3 สนิ ค้าอุตสาหกรรม
2 โครงสรา้ งสินค้านาเข้า
1 สินค้าอุปโภคบรโิ ภค
2 สินค้าก่ึงสาเรจ็ รูปและวัตถุดิบ
ตลาด หน่วยท่ี
ในระบบเศรษฐกิจ
14
สาระการเรยี นรู้
1 ความหมายและความสาคัญของการ 4 การวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจ 7 วัฏจักรเศรษฐกิจ
พัฒนาเศรษฐกิจ 5 การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
2 หลักเกณฑใ์ นการวัดและปัจจัยพนื้ ฐาน ของประเทศไทย
ในการพฒั นาเศรษฐกิจ 6 ความเปน็ มาและการประยุกต์ใช้
3 บทบาทของรฐั บาลกับการพัฒนา ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
เศรษฐกิจ
ความหมายและความสาคัญ การพฒั นาเศรษฐกิจ
ของการพฒั นาเศรษฐกิจ (Economic Development)
ความหมายของการพัฒนาเศรษฐกิจ หมายถึง กระบวนการท่ีทาให้รายได้ท่ีแท้จรงิ
ต่อคนเพ่ิมขึ้นติดต่อกันเป็นเวลานาน เพ่ือให้
ประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกสามารถแบ่งการพัฒนา มาตรฐานความเป็นอยู่ของประชากรส่วนใหญ่
เศรษฐกิจของประเทศออกเปน็ 3 กลุ่ม คือ สูงข้ึนและประชากรส่วนใหญ่ได้รบั ประโยชน์
จากรายได้ที่เพิ่มขึ้นอยา่ งเทา่ เทียมกัน
1 กล่มุ ประเทศท่ีพัฒนาแล้ว
(Developed Country)
2 กล่มุ ประเทศกาลังพฒั นา
(Developing Country)
3 กล่มุ ประเทศด้อยพฒั นา
(Underdeveloped Country)
หรอื กล่มุ ประเทศพฒั นาน้อยท่ีสุด
(Least Developed Country)
ความหมายและความสาคัญ
ของการพฒั นาเศรษฐกิจ
ความสาคัญของการพฒั นาเศรษฐกิจ
1 เพื่อยกระดับมาตรฐานการครอง
ชพี ของประชากรให้สงู ข้นึ
2 เพ่ือปอ้ งกันการแทรกแซงทาง
เศรษฐกิจและการเมอื ง
3 เพือ่ สามารถช่วยเหลือตนเองได้
ทั้งทางเศรษฐกิจและการเมอื ง
4 เพอ่ื ชว่ ยใหเ้ ศรษฐกิจโลกขยายตวั
5 เพ่อื รกั ษาเสถียรภาพด้านราคา
หลักเกณฑ์ในการวดั และปัจจัย 4 โครงสรา้ งของชนช้นั ต่าง ๆ ในสังคม
พน้ื ฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจ 5 ลักษณะของสงั คม
6 ความเหล่ือมล้าระหว่างเมืองกับชนบท
1 หลักเกณฑ์ทางเศรษฐกิจ 7 ขนบธรรมเนียมประเพณีและวฒั นธรรม
8 ระบบการปกครอง
1 รายได้ต่อบุคคล
2 โครงสรา้ งทางเศรษฐกิจ ลักษณะสาคัญของประเทศด้อยพัฒนา
3 ประสทิ ธภิ าพของปจั จัยการผลิต
4 สถาบนั การเงนิ และการใช้เครอื่ งมือ ผ ล ผ ลิ ต ส่ ว น ใ ห ญ่ เ ป็ น สิ น ค้ า
เก ษ ตร ก รร ม ซ่ึง ผ ลิ ต ข้ึ น เพ่ื อเป็ น
เครดิต สินค้าใช้ในท้องถ่ิน การค้าและการ
5 การมโี ครงสรา้ งพื้นฐานทางเศรษฐกิจ ติดต่อ กับตลาดภายนอกยังมีจากัด
โครงสรา้ งทางเศรษฐกิจและสังคม
2 หลักเกณฑ์อื่น ๆ ที่ไม่ใช่ทางเศรษฐกิจ มีภาคการผลิตที่ล้าหลัง ใช้วิธีการ
ผลิตแบบดั้งเดิม
1 คุณภาพของประชากร
2 ทัศนคติและความเชื่อมน่ั ในตนเอง
3 โครงสรา้ งทางครอบครวั
หลักเกณฑใ์ นการวัดและปัจจัย คุณภาพชีวิตต่า ส่วนใหญ่ขาดแคลน
พ้ืนฐานในการพัฒนาเศรษฐกิจ อาหาร มสี ขุ ภาพอนามัยไม่ดี
ลักษณะสาคัญของประเทศด้อยพัฒนา เทคโนโลยีท่ีใช้ในการผลิตไม่ทันสมัย
เน่ืองจากขาดการศึกษาอบรม ผลผลิต
ช น ชั้ น ก ล า ง มั ก เป็ น ลู ก จ้ า ง ข อ ง รัฐ จึงมปี ระสิทธภิ าพตา่
เป็ น ผู้ ป ร ะ ก อ บ ก า ร ท า ง ธุ ร กิ จ แ ล ะ มีประเพณีความเชื่อสืบทอดติดต่อกัน
ผปู้ ระกอบการมกั จะเป็นคนต่างด้าว มาเป็นเวลานาน
ยกยอ่ งขา้ ราชการชัน้ ผู้ใหญ่ เจ้าหน้าที่ รายได้ส่วนใหญ่จะใช้เพื่อการอุปโภค
ของรฐั เปน็ บุคคลทมี่ ีฐานะสงู บรโิ ภคหมด จึงไม่มกี ารออม
ลักษณะสาคัญของประเทศกาลังพฒั นา ปจั จัยพื้นฐานในการพฒั นาเศรษฐกิจ
ป ร ะ ช า ก ร ส่ ว น ให ญ่ เป็ น เ ก ษ ต ร ก ร 1 ทรพั ยากรมนุษย์ 4 ความเจรญิ ก้าวหน้า
ผลผลิตจะเป็นสินค้าข้ันปฐม การผลิต 2 ทรพั ยากรธรรมชาติ ทางเทคโนโลยี
ขึน้ อยู่กับธรรมชาติ 3 ทรพั ยากรทุน
5 ปัจจัยอื่น ๆ
บทบาทของรฐั บาล กับการ 3 การอานวยความสะดวกใหม้ ี
พฒั นาเศรษฐกิจ การลงทุนในอุตสาหกรรม
1 การจัดโครงสรา้ งของตลาด ในทอ้ งถ่ินที่เปน็ ภาคเกษตรกรรม
ใหม้ ลี ักษณะการแขง่ ขนั อยา่ งเสรเี พ่ือ
ส ะ ด ว ก ใ น ก า ร โ ย ก ย้ า ย ท รัพ ย า ก ร 4 การพฒั นาอุตสาหกรรม
ระหว่างภาคการผลิต ให้ความสาคัญกับอุตสาหกรรมที่ใช้
แรงงาน แล้วจึงเน้นอุตสาหกรรมทีใ่ ช้
2 การพยายามใช้ส่วนเกินของ แรงงานฝมี ือ
ผลผลิตใหเ้ ปน็ ประโยชน์อยา่ ง
เต็มที่ 5 การสง่ เสรมิ วทิ ยาการทางด้าน
คือ เกษตรลงทุน ในการผลิตสินค้า การเกษตร
มากเกินความต้องการของผู้บรโิ ภค
ใน ตลา ดรัฐบ า ลจึ งต้ องเข้า ม า มี เพื่อทาให้ภาคเกษตรมีความสามารถ
บทบาทในการรวบรวมสว่ นเกิน ในการผลิตสูงข้นึ
การวางแผนพัฒนาเศรษฐกิจ
การวางแผนพัฒนา มวี ตั ถปุ ระสงค์ทีส่ าคัญ 2 ประการ
เศรษฐกิจ
1 1 ให้รายได้ประชาชาติท่ี
หมายถึง กระบวนการของการกาหนด เพอ่ื ความมัง่ คั่ง แทจ้ รงิ ต่อบุคคลสูงขึ้น
แผนงานล่วงหน้า ในการกาหนดโครงการ
แผนงาน วิธีการในการจัดสรรทรัพยากร ของชาติ 2 ให้รายได้ของประชากร
เ พื่ อ ใ ห้ บ ร ร ลุ เ ป้ า ห ม า ย ที่ ก า ห น ด ไ ว้ ไม่แตกต่างกันมากนัก
แผนพฒั นาเศรษฐกิจทีด่ ีควรประกอบด้วย
3 ให้ความเจรญิ แผ่กระจาย
1 ลักษณะในอนาคตของแผน ไปทวั่ ทุกทอ้ งถ่ิน
2 กาหนดเป้าหมายให้ชัดเจน
3 เครอื่ งมอื ทุกชนิดต้องประสานกัน 4 ให้จานวนคนวา่ งงานลดลง
เพอ่ื ใหบ้ รรลเุ ป้าหมายท่กี าหนดไว้ 5 ให้มีดุลการชาระเงนิ ระหวา่ ง
ประเทศทีเ่ หมาะสม
6 ใหม้ เี สถียรภาพทางเศรษฐกิจ
การวางแผนพฒั นาเศรษฐกิจ
2 1 เพื่อสนับสนุนการรกั ษา การวางแผนพัฒนาโดยท่วั ไป มี 2 วธิ ี คือ
เพ่อื ความม่นั คง ความมนั่ คงท้ังในด้าน การวางแผนจากสว่ นบนส่สู ว่ นล่าง
เศรษฐกิจ การเมอื งและ
ของชาติ สังคม ก า ร ก า ห น ด เ ค้ า โ ค ร ง ข อ ง แ ผ น ใ ห้
สอดคล้องกันโดยหน่วยงานระดับสูง
2 เพ่อื สนับสนุนการสรา้ ง หรอื ในระดับรฐั บาล
ความมั่นคงทง้ั ด้านการ
เตรยี มความพรอ้ ม การ การวางแผนจากส่วนล่างขึ้นส่สู ่วนบน
เผชิญภาวะวิกฤติ และ การวางโครงการและกาหนดการ
สรา้ งเสถียรภาพหลัง พัฒนาต่าง ๆ โดยส่วนราชการในระดับ
ภาวะวิกฤติ ต่าเพื่อเสนอข้ึนไปตามลาดับมายังกรม
กระทรวง เจ้าสังกัด แล้วส่งต่อไปยัง
ส า นั ก ง า น ค ณ ะ ก ร ร ม ก า ร พั ฒ น า ก า ร
เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.)
การพัฒนาเศรษฐกิจและ ตาราง สรุปแผนพัฒนาเศรษฐกิจ
สงั คมของประเทศไทย และสงั คมแห่งชาติ ฉบบั ที่ 1-11
แผนพฒั นาฯ ฉบบั ที่ 12 (พ.ศ. 2560 - 2564)
ได้น้อมนาหลัก “ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง”
มาเป็นปรัชญานาทางในการพัฒนาประเทศ
อย่างต่อเนื่องจากแผนฯ ฉบับที่ 9 - 11 และการ
จัดทาแผนฯ ฉบับน้ีได้จัดทาบนพื้นฐานของ
กรอบยุทธศาสตรช์ าติ 20 ปี โดยรว่ มกันกาหนด
วิสัยทัศน์ และทิศทางการพัฒนาประเทศเพื่อ
มงุ่ สู่ “ความม่ันคง มั่งค่ังและยง่ั ยืน”
ความเปน็ มาและการประยุกต์ใช้ ภายใต้หลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงท่ีเน้น
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ค ว า ม พ อ ป ร ะ ม า ณ ค ว า ม มี เห ตุ ผ ล ก า ร มี
ภูมคิ ุ้มกัน ประกอบกับหลักคุณธรรมและความรู้
พอประมาณ ส า ม า ร ถ น า ม า ป ร ะ ยุ ก ต์ ใช้ กั บ ก า ร บ ริห า ร
เศรษฐกิจของประเทศ เพ่ือการเจรญิ เติบโตทาง
เศรษฐกิจอย่างมีคุณภาพท่ีย่ังยืนและเพ่ือรกั ษา
เสถียรภาพทางเศรษฐกิจในระยะส้ันได้อย่างมี
ประสทิ ธภิ าพ
12
มีเหตุผล มีภูมคิ ้มุ กัน เงอ่ื นไขความรู้ เงอื่ นไขคุณธรรม
ที่ดีในตัว
รอบรู้ รอบคอบ ชอ่ื สัตย์สจุ รติ ขยนั
ระมัดระวงั อดทน สติปญั ญา
แบง่ ปัน
คุณลักษณะ เง่ือนไข
3 ประการ 2 ประการ
ความเปน็ มาและการประยุกต์ใช้ 1 2
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ทุนกายภาพ ทุนมนุษย์
การประยุกต์ใช้ปรชั ญาของ 3 4
เศรษฐกิจพอเพียง ทนุ ธรรมชาติ ทุนสงั คม
การเจรญิ เติบโตทาง
เศรษฐกิจในระยะยาว
เปน็ การม่งุ เน้นการเจรญิ เติบโต ทางเศรษฐกิจน้ี
มีจุดมุ่งหมายเพื่อบรรลุความอยู่ดีกินดี หรือ
สวัสดิการท่ีดีของประชาชนในประเทศโดยมี
ปัจจัยขับเคลื่อนท่ีสาคัญ 4 ปัจจัย ได้แก่
ความเปน็ มาและการประยุกต์ใช้ นโยบายภาครฐั ท่ีเสรมิ สรา้ งการ
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง เจรญิ เติบโตของเศรษฐกิจอย่างมีคุณภาพ
1 1 ส่งเสรมิ และประชาสมั พนั ธก์ าร 1 กาหนดให้มีการศกึ ษาภาค
นโยบายด้าน ออมครวั เรอื นในทุกระดับรายได้ บงั คับอยา่ งน้อย 12 ปี
ทนุ กายภาพ
2 สรา้ งระบบสถาบันการเงินทอ้ งถ่ิน 2 กาหนดและควบคุมคณุ ภาพ
3 พัฒนาตลาดทนุ และตลาดเงนิ ของสถาบนั การศกึ ษา
4 มีสถาบันทค่ี วบคุมดแู ลสถาบนั
3 ส่งเสรมิ ระบบการศึกษา
การเงนิ ท่ีมจี รยิ ธรรม นอกหอ้ งเรยี น
2 4 สรา้ งห้องสมดุ ชุมชน
นโยบายด้าน
ทนุ มนุษย์
ความเปน็ มาและการประยุกต์ใช้ นโยบายภาครฐั ท่ีเสรมิ สรา้ งการ
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง เจรญิ เติบโตของเศรษฐกิจอย่างมีคุณภาพ
1 สรา้ งองค์กรกลางในการบรหิ าร
จัดการทรพั ยากรธรรมชาติ
3 2 กาหนดแรงจูงใจในด้านภาษีแก่ 1 ปลูกฝงั หลักปรชั ญาของ
นโยบายด้าน ภาคธุรกิจในการรกั ษาสง่ิ แวดล้อม เศรษฐกิจพอเพียงให้กับ
ทุนธรรมชาติ ประชาชน
3 กาหนดบทลงโทษท่ีรุนแรงและ
เด็ดขาดต่อผู้กระทาผดิ ด้าน 2 บรรจุหลักปรชั ญาของ
ส่ิงแวดล้อม เศรษฐกิจพอเพียงให้อยู่ใน
หลักสูตรการศึกษา
4 ปลกู ฝงั จิตสานึกใหแ้ ก่ประชาชน 4
3 สรา้ งสถาบนั พฒั นาความรู้
นโยบายด้าน ด้านเศรษฐกิจพอเพียง
ทุนสงั คม
4 พฒั นาศูนยเ์ ศรษฐกิจ
พอเพียงประจาท้องถิ่น
วฏั จักรเศรษฐกิจ 1 ระยะเศรษฐกิจฟ้ นื ตัว
วัฏจักรเศรษฐกิจ (Economic Recovery)
(Economic Cycle) 2 ระยะเศรษฐกิจรุง่ เรอื ง
หมายถึง การเคลื่อนไหวข้ึนลงซ้า ๆ ของ (Economic Prosperity)
เศรษฐกิจ อันเนื่องมาจากการเปล่ียนแปลง
ของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ เช่น การผลิต 3 ระยะเศรษฐกิจถดถอย
การบ ริโภค การจัดสรรทรัพยากร กา ร
แลกเปล่ียน (Economic Recession)
การเคล่ือนไหวในลักษณะวฏั จักรเศรษฐกิจ 4 ระยะเศรษฐกิจตกตา่
(Economic Depression)