97 7. กิจการตีราคาสินค้าวิธี FIFO สินค้าคงเหลือปลายงวดมีราคาเท่าใด ก. 38,250 บาท ข. 38,400 บาท ค. 38,590 บาท ง. 39,200 บาท 8. ถ้ากิจการตีราคาสินค้าวิธี Weighted average สินค้าคงเหลือปลายงวดมีราคาเท่าใด ก. 38,250 บาท ข. 38,400 บาท ค. 38,590 บาท ง. 39,200 บาท จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 9-10 ต่อไปนี้เป็นยอดคงเหลือบางบัญชีของกิจการแห่งหนึ่ง สินค้าคงเหลือ 12,500 บาท ซื้อ 85,000 บาท ค่าขนส่งเข้า 2,250 บาท ส่งคืนสินค้า 3,600 บาท ส่วนลดรับ 1,025 บาท สินค้าคงเหลือปลายงวดตรวจนับและตีราคาได้ 16,200 บาท 9. อัตราหมุนเวียนของสินค้าคงเหลือเท่ากับเท่าใด ก. 7.31 ครั้ง/รอบ ข. 5.5 ครั้ง/รอบ ค. 4.87 ครั้ง/รอบ ง. 4.63 ครั้ง/รอบ
98 10. ระยะเวลาเก็บสินค้าคงเหลือก่อนขายเท่ากับเท่าใด ก. 49.93 วัน ข. 66.36 วัน ค. 74.95 วัน ง. 78.83 วัน 11. สาเหตุที่ราคาตลาดของสินค้าคงเหลือต่ำกว่าราคาทุนคืออะไร ก. ราคาโดยทั่วไปลดลง ข. สินค้าล้าสมัย ค. สินค้าเสื่อมคุณภาพ ง. ถูกทุกข้อ จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 12-13 ราคาทุน มูลค่าสุทธิที่จะได้รับ เครื่องจักรแบบธรรมดา 52,000 50,000 เครื่องจักรแบบพิเศษ 62,000 63,000 12. ถ้ากิจการตีราคาสินค้าคงเหลือตามราคาทุนหรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับที่ต่ำกว่า โดยวิธีเปรียบเทียบแต่ ละรายการ ราคาสินค้าคงเหลือของสินค้าทั้ง 2 ชนิดจะเป็นเท่าใด ก. เครื่องจักรแบบธรรมดา ราคา 50,000 บาท เครื่องจักรแบบพิเศษ ราคา 63,000 บาท ข. เครื่องจักรแบบธรรมดา ราคา 50,000 บาท เครื่องจักรแบบพิเศษ ราคา 62,000 บาท ค. เครื่องจักรแบบธรรมดา ราคา 52,000 บาท เครื่องจักรแบบพิเศษ ราคา 62,000 บาท ง. เครื่องจักรแบบธรรมดา ราคา 52,000 บาท เครื่องจักรแบบพิเศษ ราคา 63,000 บาท 13. ถ้ากิจการตีราคาสินค้าคงเหลือตามราคาทุนหรือมูลค่าสุทธิที่จะได้รับที่ต่ำกว่า โดยวิธีเปรียบเทียบ ยอดรวม ราคาสินค้าคงเหลือของสินค้าทั้ง 2 ชนิด จะเป็นเท่าใด ก. เครื่องจักรธรรมดาและเครื่องจักแบบพิเศษ ราคา 112,000 บาท ข. เครื่องจักรธรรมดาและเครื่องจักแบบพิเศษ ราคา 113,000 บาท ค. เครื่องจักรธรรมดาและเครื่องจักแบบพิเศษ ราคา 114,000 บาท ง. เครื่องจักรธรรมดาและเครื่องจักแบบพิเศษ ราคา 115,000 บาท
99 14. การตีราคาสินค้าคงเหลือตามวิธีอัตรากำไรขั้นต้นจะใช้กรณีใด ก. กรณีกิจการใช้วิธีตรวจนับและตีราคาเมื่อสิ้นงวด(Periodic Inventory System) ข. กรณีสินค้าคงเหลือได้รับความเสียหาย เช่น ไฟไหม้ น้ำท่วม ค. กรณีต้องการตีราคาสินค้าคงเหลือใหม่ เนื่องจากเอกสารที่เกี่ยวข้องถูกทำลายหรือสูญหาย ง. ถูกทุกข้อ จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 15-16 เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2562 โกดังเก็บสินค้าของกิจการแห่งหนึ่งถูกไฟไหม้ ทำให้สินค้า ได้รับความเสียหายทั้งหมด พนักงานบัญชีของกิจการได้รวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าได้ดังนี้ สินค้าคงเหลือต้นงวด 100,000 บาท ซื้อสินค้า 200,000 บาท ค่าขนส่งเข้า 10,000 บาท ส่งคืนและส่วนลดรับ 4,000 บาท ขาย 140,000 บาท รับคืนและส่วนลดจ่าย 30,000 บาท 15. ถ้าอัตรากำไรขั้นต้นของกิจการเท่ากับ 40% ของยอดขาย สินค้าคงเหลือที่ถูกไฟไหม้จะมีราคาเท่าใด ก. 140,000 บาท ข. 222,000 บาท ค. 237,250 บาท ง. 240,000 บาท 16. ถ้าอัตรากำไรขั้นต้นของกิจการเท่ากับ 60% ของราคาทุน สินค้าคงเหลือที่ถูกไฟไหม้จะมีราคาเท่าใด ก. 140,000 บาท ข. 222,000 บาท ค. 237,250 บาท ง. 240,000 บาท 17. การตีราคาสินค้าคงเหลือวิธีราคาขายปลีกเหมาะกับกิจการประเภทใด ก. ห้างสรรพสินค้า ข. โรงงานอุตสาหกรรม ค. บริษัท ห้างร้านทั่วไป ง. ใช้ได้กับกิจการทุกประเภท
100 18. กิจการแห่งหนึ่งซื้อสินค้าราคาทุน 48,000 บาท Markup เท่ากับ 40% ราคาขายปลีกจะเป็นเท่าใด ก. 67,200 บาท ข. 76,800 บาท ค. 72,000 บาท ง. 80,000 บาท 19. กิจการแห่งหนึ่งกำหนดราคาขายสินค้าเท่ากับ 60,000 บาท Markup เท่ากับ 40% ราคาทุนจะเป็น เท่าใด ก. 24,000 บาท ข. 36,000 บาท ค. 60,000 บาท ง. 84,000 บาท 20. กิจการแห่งหนึ่งซื้อสินค้าราคาทุน 250 บาท กำหนดราคาขาย 325 บาท ต่อมาได้เพิ่มราคาขายเป็น 360 บาท Additional Markup จะเท่ากับเท่าใด ก. 25 บาท ข. 35 บาท ค. 60 บาท ง. 110 บาท
หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ สาระสำคัญ ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์เป็นสินทรัพย์ที่มีตัวตนและมีอายุการใช้งานมากกว่า 1 ปี ที่กิจการมีไว้ เพื่อใช้ในการดำเนินงาน ไม่ได้มีไว้เพื่อขาย ทั้งนี้สินทรัพย์ดังกล่าวต้องมีมูลค่าพอสมควร ดังนั้นกิจการ จะต้องมีการกำหนดมูลค่าของสินทรัพย์ให้ถูกต้อง เพื่อแสดงข้อมูลในงบการเงิน ให้แสดงฐานะการเงินที่ แท้จริง สาระการเรียนรู้ 1. ความหมายของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ 2. การรับรู้รายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ 3. การจำแนกประเภทที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ 4. การวัดมูลค่าเริ่มแรกของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ 5. การบันทึกบัญชีมูลค่าเริ่มแรกของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ จุดประสงค์การเรียนรู้ 1.บอกความหมายของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ได้ 2. บอกเงื่อนไขการรับรู้รายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ได้ 3. จำแนกประเภทที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ได้ 4. วัดมูลค่าเริ่มแรกของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ได้ 5. บันทึกบัญชีมูลค่าเริ่มแรกของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ได้
102 แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย () ลงหน้าข้อความที่ถูกต้องที่สุด 1. มาตราฐานการบัญชีไทยเรื่องที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ เป็นมาตรฐานการบัญชีฉบับที่เท่าใด ก. ฉบับที่ 2 ข. ฉบับที่ 16 ค. ฉบับที่ 32 ง. ฉบับที่ 105 2. รายการใดดังต่อไปนี้ ที่ถือเป็นต้นทุนของที่ดิน ก. ค่านายหน้าในการซื้อที่ดิน ข. ค่าทำถนน ค. ค่าปราบวัชพืช ง. ถูกทุกข้อ 3. รายการใดดังต่อไปนี้ ที่ถือเป็นต้นทุนของอาคาร ก. ค่าซื้ออาคาร ข. ค่าจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ ค. ค่าซ่อมแซมเพื่อให้ใช้งานได้ ง. ถูกทุกข้อ จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 4-5 กิจการแห่งหนึ่งซื้อที่ดิน โกดังเก็บสินค้าและเครื่องจักร ในราคา 2,000,000 บาท หลังการได้ ประเมินราคาสินทรัพย์แต่ละรายการแล้ว ปรากฏว่าควรมีราคาดังนี้ ที่ดิน 1,200,000 บาท โกดังเก็บสินค้า 600,000 บาท เครื่องจักร 600,000 บาท สแกนเพื่อท ำแบบทดสอบ
103 4. ราคาที่ดินที่จะบันทึกบัญชีจะมีราคาเท่าใด ก. 500,000 บาท ข. 666,666.67 บาท ค. 1,000,000 บาท ง. 2,000,000 บาท 5. ราคาเครื่องจักรที่จะบันทึกบัญชีจะมีราคาเท่าใด ก. 500,000 บาท ข. 666,666.67 บาท ค. 1,000,000 บาท ง. 2,000,000 บาท 6. กิจการแห่งหนึ่งก่อสร้างอาคารขึ้นใช้เอง โดยมีค่าใช้จ่ายหลายรายการ ให้ระบุว่ารายการใดดังต่อไปนี้ ถือเป็นต้นทุนของอาคาร ก. ค่าธรรมเนียมในการขออนุญาตก่อสร้างอาคาร ข. ค่าแบบเเปลน ค. ค่าแรงงานคนงาน ง. ถูกทุกข้อ จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 7-8 เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2562 กิจการแห่งหนึ่งนำรถยนต์รับส่งนักเรียนจำนวน 5 คัน ไปแลกกับ อาคารเพื่อใช้เป็นอาคารเรียน โดยมีรายละเอียดดังนี้ รถยนต์ อาคาร ราคาทุน 3,000,000 5,000,000 ค่าเสื่อมราคาสะสม 600,000 2,500,000 ราคาตลาด 2,000,000 2,000,000
104 7. กิจการมีกำไรหรือขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ ก. กำไรจำนวน 100,000 บาท ข. กำไรจำนวน 2,000,000 บาท ค. ขาดทุนจำนวน 400,000 บาท ง. เท่าทุน เพราะราคาตลาดเท่ากัน 8. ทางด้านเจ้าของอาคาร จะบันทึกรายการอย่างไร ก. เดบิต รถยนต์ 3,000,000 -. ค่าเสื่อมราคาสะสม - อาคาร 2,500,000 -. เครดิต อาคาร 5,000,000 -. กำไรจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 500,000 -. ข. เดบิต รถยนต์ 2,000,000 -. ค่าเสื่อมราคาสะสม – อาคาร 2,500,000 -. ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 500,000 -. เครดิต อาคาร 5,000,000 -. ค. เดบิต อาคาร 5,000,000 -. ค่าเสื่อราคาสะสม – รถยนต์ 600,000 -. เครดิต รถยนต์ 3,000,000 -. กำไรจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 2,600,000 -. ง. เดบิต อาคาร 2,000,000 -. ค่าเสื่อมราคาสะสม – รถยนต์ 600,000 -. ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 400,000 -. เครดิต รถยนต์ 3,000,000 -.
105 9. กิจการแห่งหนึ่งนำคอมพิวเตอร์รุ่นเก่าราคาทุน 29,900 บาท ค่าเสื่อมราคาสะสม 14,950 บาท ราคา ตลาดเท่ากับ 14,950 บาท ไปแลกคอมพิวเตอร์รุ่นใหม่ราคา 35,000 บาท ค่าเสื่อมราคาสะสม 14,000 บาท ราคาตลาดเท่ากับ 20,000 บาท โดยจ่ายเงินสดเพิ่มจำนวน 5,050 บาท กิจการจะมีกำไรหรือ ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนเท่ากับเท่าใด ก. กำไรจำนวน 5,100 บาท ข. กำไรจำนวน 6,050 บาท ค. ขาดทุนจำนวน 50 บาท ง. เท่าทุน 10. กิจการแห่งหนึ่งค้นพบทองคำในถ้ำซึ่งตั้งอยู่บนที่ดินของกิจการที่เพิ่งซื้อมาเพื่อก่อสร้างรีสอร์ต มูลค่า ทองคำที่ค้นพบมีราคาตลาดเท่ากับ 1,000,000 บาท กิจการจะบันทึกรายการอย่างไร ก. เดบิต ทองคำ 1,000,000 .- เครดิต กำไรจากการค้นพบสินทรัพย์ 1,000,000 .- ข. เดบิต ทองคำ 1,000,000 .- เครดิต ส่วนเกินทุนจากการบริจาค 1,000,000 .- ค. เดบิต ที่ดิน 1,000,000 .- เครดิต ส่วนเกินทุนจากการบริจาค 1,000,000 .- ง. เดบิต ที่ดิน 1,000,000 .- เครดิต ส่วนเกินทุนจากการค้นพบ 1,000,000 .-
106 ความหมายของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ (Property, Plant and Equipment) ตาม มาตรฐานการบัญชี ฉบับที่ 16 เรื่องที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ โดยสภาวิชาชีพบัญชี หมายถึง สินทรัพย์ที่มี ตัวตนซึ่งเข้าเงื่อนไขทุกข้อต่อไปนี้ 1. มีไว้เพื่อใช้ประโยชน์ในการผลิต ในการจำหน่ายสินค้าหรือให้บริการ เพื่อให้เช่า หรือเพื่อใช้ ในการบริหารงาน และ 2. คาดว่าจะใช้ประโยชน์มากกว่าหนึ่งรอบระยะเวลารายงาน 1. เป็นสินทรัพย์ที่มีตัวตน จับต้องได้ 2. มีไว้เพื่อใช้งาน หรือใช้ประโยชน์ในการดำเนินงานตามปกติของธุรกิจ 3. อายุการใช้งานหรือใช้ประโยชน์มากกว่า 1 ปี กิจการต้องรับรู้ต้นทุนของรายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ เป็นสินทรัพย์ก็ต่อเมื่อเป็นไปตาม เงื่อนไขทุกข้อต่อไปนี้ 1. มีความเป็นไปได้ค่อนข้างแน่ที่กิจการจะได้รับประโยชน์เชิงเศรษฐกิจในอนาคตจากรายการ นั้น 2. กิจการสามารถวัดมูลค่าต้นทุนของรายการนั้นได้อย่างน่าเชื่อถือ ความหมายของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ดังนั้นจากความหมายข้างต้น ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์จึงมีลักษณะที่สำคัญ ดังนี้ การรับรู้รายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์
107 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ จำแนกตามลักษณะการใช้งาน ได้ 2 ประเภท ได้แก่ ที่ดิน ที่ดินเป็นสินทรัพย์ที่เมื่อใช้งานแล้วไม่ทำให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจที่จะได้ลดลง มูลค่าไม่ลดลง ที่ดิน จึงเป็นสินทรัพย์ที่ไม่ต้องคิดค่าเสื่อมราคา เป็นสินทรัพย์ที่เมื่อกิจการใช้งานหรือใช้ประโยชน์ไปแล้วทำให้มูลค่าหรือประโยชน์เชิงเศรษฐกิจที่ จะได้รับลดลง กิจการจึงต้องลดมูลค่าของสินทรัพย์ เรียกว่า ค่าเสื่อมราคา โดยกิจการจะต้องปันส่วนค่า เสื่อมราคาของสินทรัพย์นั้นเป็นค่าใช้จ่ายตลอดอายุการใช้งานอย่าเหมาะสม กิจการต้องวัดมูลค่าเริ่มแรกของรายการที่ดิน อาคารและอุปกรณ์โดยใช้ราคาทุน ส่วนประกอบ ของราคาทุน ประกอบด้วย การจำแนกประเภทที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ 1. ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ที่มีอายุการใช้งานไม่ จำกัด 2. ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ที่มีอายุการใช้งาน จำกัด จำกัด การวัดมูลค่าเริ่มแรกของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ 1. ราคาซื้อรวมค่าอากร ขาเข้า และภาษีซื้อที่ เรียกคืนไม่ได้ และราคา ซื้อจะต้องหักส่วนลด การค้าและจำนวนที่ ได้รับคืนจากผู้ขาย 2. ต้นทุนทางตรงอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการได้ สินทรัพย์มาเพื่อให้ สินทรัพย์นั้นอยู่ใน สถานที่และสภาพที่ พร้อมจะใช้งาน 3. ต้นทุนในการรื้อถอน ขนไปทิ้ง การบูรณะ สถานที่ตั้งหลังจากเลิก ใช้งานสินทรัพย์นั้นแล้ว อันเกิดมาจากภาระ ผูกพันเมื่อกิจการได้ สินทรัพย์นั้นมา
108 ที่ดิน (Land) ต้นทุนของที่ดิน ประกอบด้วย 1. ราคาซื้อที่ดิน (สำหรับส่วนลดการค้าที่เกิดขึ้นต้องนำมาหักออก เพื่อให้เป็นราคาซื้อที่แท้จริง) 2. ค่าอากรแสตมป์ และค่าธรรมเนียมที่เกี่ยวข้องกับการโอนกรรมสิทธิ์ (ถ้ามี) 3. ค่านายหน้า และภาระต่าง ๆ ที่ติดมากับที่ดิน เช่น ภาระภาษีที่ดิน 4. ค่าใช้จ่ายทางตรงที่ทำให้ที่ดินนั้นอยู่ในสภาพพร้อมที่จะใช้งานได้ โดยค่าใช้จ่ายดังกล่าวต้องให้ ประโยชน์แก่กิจการ มีอายุการใช้งานไม่จำกัด เช่น ค่าถมที่ดิน ค่ารังวัด ค่าปรับพื้นที่ อาคาร (Buildings) ต้นทุนของอาคาร (โดยการซื้อ) ประกอบด้วย 1. ราคาซื้ออาคาร 2. ค่าใช้จ่ายในการซื้อ เช่น ค่านายหน้า ค่าจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ 3. ค่าซ่อมแซม ปรับปรุง และเปลี่ยนแปลงเพื่อให้อาคารนั้นอยู่ในสภาพพร้อมที่จะใช้งาน หมายเหตุ การซื้อที่ดินพร้อมอาคาร ถ้าอาคารยังให้ประโยชน์ในการดำเนินงานได้ และกิจการไม่รื้อ ถอนอาคารทิ้ง ต้องคำนวณราคาทุนของที่ดินออกจากราคาทุนของอาคารให้ชัดเจน เครื่องจักรและอุปกรณ์ (Machinery and Equipment) ต้นทุนของเครื่องจักรและอุปกรณ์ ประกอบด้วย 1. ราคาซื้อ 2. ค่าใช้จ่ายต่าง ๆ เกี่ยวกับการซื้อ เช่น ค่าระวาง ค่าขนส่ง ค่าภาษี 3. ค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่ทำให้เครื่องจักรและอุปกรณ์อยู่ในสภาพพร้อมที่จะใช้งานได้ เช่น ค่าติดตั้ง ค่าใช้จ่ายในการทดสอบเครื่อง มูลค่าเริ่มแรกของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์
109 รถบรรทุกและรถยนต์ (Truck and automobile) ต้นทุนของรถบรรทุกและรถยนต์ ประกอบด้วย 1. ราคาซื้อ 2. ค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ในการซื้อที่ทำให้ได้มาใช้งานได้ เช่น ค่าขนส่ง สำหรับค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นภายหลังที่ได้ใช้งานรถยนต์แล้ว เช่น ค่าต่อทะเบียนรถ ค่าภาษี ให้ถือเป็น ค่าใช้จ่ายประจำงวดนั้น เครื่องมือ (Tools) เครื่องมือเป็นที่ดิน อาคาร และอุปกรณ์ ที่มีขนาดเล็ก ซึ่งแบ่งออกเป็น 2 ประเภท 1. เครื่องมือที่ต้องใช้ไฟฟ้า (Machine tools) 2. เครื่องมือที่ต้องใช้มือ (Hand tools) การได้มาซึ่งที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ 1. ซื้อเป็นเงินสด 2. ซื้อเป็นเงินเชื่อ 3. ซื้อด้วยวิธีผ่อนชำระ 4. ซื้อรวมกันหลายชนิด 5. สร้างขึ้นใช้เอง 6. การแลกเปลี่ยน 7. การบริจาคและการค้นพบสินทรัพย์ การบันทึกบัญชีมูลค่าเริ่มแรกของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์
110 1. ซื้อเป็นเงินสด เงินสดที่กิจการจ่ายทั้งหมดเพื่อให้สินทรัพย์อยู่ในสภาพพร้อมใช้งานให้รวมเป็นราคาทุนของ สินทรัพย์ 2. ซื้อเป็นเงินเชื่อ ต้นทุนของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ คือราคาที่เทียบเท่าราคาเงินสด ณ วันที่รับรายการหาก กิจการซื้อเป็นเงินเชื่อแล้วทำให้ราคาที่ดิน อาคารและอุปกรณ์นั้นสูงกว่าราคาเงินสด ให้รับรู้สินทรัพย์นั้น ในราคาเงินสด ส่วนต่างบันทึกเป็นดอกเบี้ย ในการขายสินค้าเป็นเงินเชื่อผู้ขายจะกำหนดเงื่อนไขการชำระเงิน เช่น n/30 หรืออาจมีเงื่อนไข การให้ส่วนลด เช่น 2/10 , n/30 ในการบันทึกต้นทุนของสินทรัพย์จะบันทึกรับรู้ด้วยราคาเงินสดคือราคา ซื้อหักส่วนลด 3. ซื้อด้วยวิธีผ่อนชำระ กิจการอาจซื้อสินทรัพย์ด้วยวิธีผ่อนชำระ หากสินทรัพย์นั้นมีราคาสูง ผู้ขายคิดดอกเบี้ยการผ่อน ชำระด้วย ซึ่งดอกเบี้ยที่เกิดจากการซื้อสินทรัพย์ด้วยวิธีผ่อนชำระ ไม่สามารถนำมารวมเป็นต้นทุน สินทรัพย์ได้จะต้องบันทึกเป็นดอกเบี้ยตามงวดการผ่อนชำระ 4. ซื้อรวมกันหลายชนิด การซื้อที่ดิน อาคารและอุปกรณ์รวมกันหลายชนิดในราคาทุนรวม เช่น การซื้อที่ดิน อาคารและ เครื่องจักร ในราคารวม ในกรณีเช่นนี้กิจการจะต้องแบ่งราคาทุนรวมให้เป็นราคาทุนสำหรับที่ดินอาคาร และอุปกรณ์แต่ละชนิดให้ชัดเจน เพราะที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ที่ได้มามีอายุการใช้งานไม่เท่ากัน ดังนั้นแบ่งราคาทุนของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์แต่ละชนิด ทำได้โดยการใช้ราคาประเมินของ ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์แต่ละชนิดโดยผู้ชำนาญทำการประเมินเกณฑ์ในการแบ่งราคาทุน
111 5. การสาร้างขึ้นเอง ตามมาตรฐานการบัญชีของสมาคมนักบัญชีและผู้สอบบัญชีรับอนุญาตแห่งประเทศไทยฉบับที่ 16 เรื่องที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ได้ระบุเกี่ยวกับราคาทุนของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ที่สร้างขึ้นเพื่อใช้เอง ว่า ราคาทุนของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ที่สร้างขึ้นเพื่อใช้เอง ควรประกอบด้วย ต้นทุนโดยตรงที่ เจาะจงได้กับสินทรัพย์นั้น และต้นทุนทางอ้อมที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการสร้างโดยทั่วไป ซึ่งสามารถปัน ส่วนให้แก่สินทรัพย์ที่สร้างขึ้นได้ ต้นทุนเกิดจากการสร้างที่ไม่มีประสิทธิภาพไม่ควรรวมเป็นต้นทุนของ สินทรัพย์ ดังนั้นจากการสรุปมาตรฐานการบัญชีราคาทุนของที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ที่สร้างขึ้นเอง ประกอบด้วย ต้นทุนการสร้างที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ ได้แก่ วัตถุดิบทางตรง ค่าแรงทางตรง ค่าใช้จ่ายการ ผลิตผันแปร และค่าใช้จ่ายการผลิตคงที่ ในส่วนที่สามารถระบุหรือจัดสรรในการสร้างที่ดิน อาคารและ อุปกรณ์ได้ 6. การแลกเปลี่ยน (Trade-in) การนำสินทรัพย์ไปแลกเปลี่ยนทั้งที่เป็นตัวเงินและไม่เป็นตัวเงิน อาจจ่ายเงินสดหรือได้รับเงินสด เพิ่ม การแลกเปลี่ยนดังกล่าวอาจเกิดผลกำไรจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ หรือขาดทุนจากการ แลกเปลี่ยนสินทรัพย์ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขข้อตกลง และมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่นำไปแลกเปลี่ยน กัน การวัดมูลค่าเริ่มแรกของสินทรัพย์ที่แลกเปลี่ยนกัน มีข้อให้พิจารณา 2 ประเด็น คือ 1. การแลกเปลี่ยนมีเนื้อหาเชอง พาณิชย์ หมายถึง สินทรัพย์ที่ นำมาแลกเปลี่ยนสามารถวัด มูลค่ายุติธรรมได้อย่างน่าเชื่อถือ กิจการจะต้องบันทึกมูลค่าของ สินทรัพย์ที่ได้รับมาด้วยมูลค่า ยุติธรรมของสินทรัพย์ที่ได้มา 2. การแลกเปลี่ยนขาดเนื้อหาเชิง พาณิชย์ หมายถึง กิจการไม่ สามารถวัดมูลค่ายุติธรรมของ สินทรัพย์ที่ได้มาและสินทรัพย์ที่ นำไปแลกได้ กิจการจะบันทึก มูลค่าสินทรัพย์ที่ได้มาด้วยมูลค่า ตามบัญชีของสินทรัพย์ที่นำไปแลก
112 1. คำนวณหากำไรหรือขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 1.1 คำนวณหาค่าเสื่อมราคาสะสมของสินทรัพย์ที่นำไปแลกตั้งแต่วันที่ได้สินทรัพย์จนถึงวัน แลกเปลี่ยน และปรับปรุงบัญชีค่าเสื่อมราคาสะสมตั้งแต่วันต้นงวดบัญชี ถึงวัน แลกเปลี่ยน 1.2 คำนวณหาราคาตามบัญชีของสินทรัพย์ที่นำไปแลก ราคาตามบัญชี = ราคาทุนของสินทรัพย์ - ค่าเสื่อราคาสะสม 1.3 คำนวณหากำไรหรือขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ ได้จาก มูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ที่นำไปแลก xx หัก ราคาตามบัญชีของสินทรัพย์ที่นำไปแลก xx กำไร (ขาดทุน) จากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ xx มูลค่ายุติธรรมสูงกว่าราคาตามบัญชีผลต่าง คือ กำไรจากการแลกเปลี่ยน หากมูลค่า ยุติธรรมต่ำกว่าราคาตามบัญชี ผลต่างคือ ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 1.4 ในการแลกเปลี่ยนมีเงินสดหรือไม่ ให้เทียบมูลค่ายุติธรรมของสินทรัพย์ทั้ง 2 ชนิด หาก มูลค่ายุติธรรมไม่เท่ากันมีเงินสดเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย ขั้นตอนในการคำนวณการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์
113 7. การบริจาคและการค้นพบสินทรัพย์ การรับบริจาค ราคาทุนของสินทรัพย์ที่ได้รับบริจาคจากบุคคลอื่น ให้บันทึกด้วยราคาตลาดของสินทรัพย์นั้น และให้เครดิตบัญชีส่วนเกินทุนจากการบริจาค การค้นพบ ราคาทุนของสินทรัพย์ที่ค้นพบโดยธรรมชาติ ให้บันทึกด้วยราคาประเมินจากผู้เชี่ยวชาญ และ ให้เครดิตส่วนเกินทุนจากการค้นพบ
114 แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย () ลงหน้าข้อความที่ถูกต้องที่สุด 1. มาตราฐานการบัญชีไทยเรื่องที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ เป็นมาตรฐานการบัญชีฉบับที่เท่าใด ก. ฉบับที่ 2 ข. ฉบับที่ 16 ค. ฉบับที่ 32 ง. ฉบับที่ 105 2. รายการใดดังต่อไปนี้ ที่ถือเป็นต้นทุนของที่ดิน ก. ค่านายหน้าในการซื้อที่ดิน ข. ค่าทำถนน ค. ค่าปราบวัชพืช ง. ถูกทุกข้อ 3. รายการใดดังต่อไปนี้ ที่ถือเป็นต้นทุนของอาคาร ก. ค่าซื้ออาคาร ข. ค่าจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ ค. ค่าซ่อมแซมเพื่อให้ใช้งานได้ ง. ถูกทุกข้อ จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 4-5 กิจการแห่งหนึ่งซื้อที่ดิน โกดังเก็บสินค้าและเครื่องจักร ในราคา 2,000,000 บาท หลังการได้ ประเมินราคาสินทรัพย์แต่ละรายการแล้ว ปรากฏว่าควรมีราคาดังนี้ ที่ดิน 1,200,000 บาท โกดังเก็บสินค้า 600,000 บาท เครื่องจักร 600,000 บาท สแกนเพื่อท ำแบบทดสอบ
115 4. ราคาที่ดินที่จะบันทึกบัญชีจะมีราคาเท่าใด ก. 500,000 บาท ข. 666,666.67 บาท ค. 1,000,000 บาท ง. 2,000,000 บาท 5. ราคาเครื่องจักรที่จะบันทึกบัญชีจะมีราคาเท่าใด ก. 500,000 บาท ข. 666,666.67 บาท ค. 1,000,000 บาท ง. 2,000,000 บาท 6. กิจการแห่งหนึ่งก่อสร้างอาคารขึ้นใช้เอง โดยมีค่าใช้จ่ายหลายรายการ ให้ระบุว่ารายการใดดังต่อไปนี้ ถือเป็นต้นทุนของอาคาร ก. ค่าธรรมเนียมในการขออนุญาตก่อสร้างอาคาร ข. ค่าแบบเเปลน ค. ค่าแรงงานคนงาน ง. ถูกทุกข้อ จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 7-8 เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2562 กิจการแห่งหนึ่งนำรถยนต์รับส่งนักเรียนจำนวน 5 คัน ไปแลกกับ อาคารเพื่อใช้เป็นอาคารเรียน โดยมีรายละเอียดดังนี้ รถยนต์ อาคาร ราคาทุน 3,000,000 5,000,000 ค่าเสื่อมราคาสะสม 600,000 2,500,000 ราคาตลาด 2,000,000 2,000,000
116 7. กิจการมีกำไรหรือขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ ก. กำไรจำนวน 100,000 บาท ข. กำไรจำนวน 2,000,000 บาท ค. ขาดทุนจำนวน 400,000 บาท ง. เท่าทุน เพราะราคาตลาดเท่ากัน 8. ทางด้านเจ้าของอาคาร จะบันทึกรายการอย่างไร ก. เดบิต รถยนต์ 3,000,000 -. ค่าเสื่อมราคาสะสม - อาคาร 2,500,000 -. เครดิต อาคาร 5,000,000 -. กำไรจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 500,000 -. ข. เดบิต รถยนต์ 2,000,000 -. ค่าเสื่อมราคาสะสม – อาคาร 2,500,000 -. ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 500,000 -. เครดิต อาคาร 5,000,000 -. ค. เดบิต อาคาร 5,000,000 -. ค่าเสื่อราคาสะสม – รถยนต์ 600,000 -. เครดิต รถยนต์ 3,000,000 -. กำไรจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 2,600,000 -. ง. เดบิต อาคาร 2,000,000 -. ค่าเสื่อมราคาสะสม – รถยนต์ 600,000 -. ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 400,000 -. เครดิต รถยนต์ 3,000,000 -.
117 9. กิจการแห่งหนึ่งนำคอมพิวเตอร์รุ่นเก่าราคาทุน 29,900 บาท ค่าเสื่อมราคาสะสม 14,950 บาท ราคา ตลาดเท่ากับ 14,950 บาท ไปแลกคอมพิวเตอร์รุ่นใหม่ราคา 35,000 บาท ค่าเสื่อมราคาสะสม 14,000 บาท ราคาตลาดเท่ากับ 20,000 บาท โดยจ่ายเงินสดเพิ่มจำนวน 5,050 บาท กิจการจะมีกำไรหรือ ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนเท่ากับเท่าใด ก. กำไรจำนวน 5,100 บาท ข. กำไรจำนวน 6,050 บาท ค. ขาดทุนจำนวน 50 บาท ง. เท่าทุน 10. กิจการแห่งหนึ่งค้นพบทองคำในถ้ำซึ่งตั้งอยู่บนที่ดินของกิจการที่เพิ่งซื้อมาเพื่อก่อสร้างรีสอร์ต มูลค่า ทองคำที่ค้นพบมีราคาตลาดเท่ากับ 1,000,000 บาท กิจการจะบันทึกรายการอย่างไร ก. เดบิต ทองคำ 1,000,000 .- เครดิต กำไรจากการค้นพบสินทรัพย์ 1,000,000 .- ข. เดบิต ทองคำ 1,000,000 .- เครดิต ส่วนเกินทุนจากการบริจาค 1,000,000 .- ค. เดบิต ที่ดิน 1,000,000 .- เครดิต ส่วนเกินทุนจากการบริจาค 1,000,000 .- ง. เดบิต ที่ดิน 1,000,000 .- เครดิต ส่วนเกินทุนจากการค้นพบ 1,000,000 .-
118 เฉลย แบบทดก่อนเรียน - หลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 5 ที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ คำชี้แจง จงทำเครื่องหมาย () ลงหน้าข้อความที่ถูกต้องที่สุด 1. มาตราฐานการบัญชีไทยเรื่องที่ดิน อาคารและอุปกรณ์ เป็นมาตรฐานการบัญชีฉบับที่เท่าใด ก. ฉบับที่ 2 ข. ฉบับที่ 16 ค. ฉบับที่ 32 ง. ฉบับที่ 105 2. รายการใดดังต่อไปนี้ ที่ถือเป็นต้นทุนของที่ดิน ก. ค่านายหน้าในการซื้อที่ดิน ข. ค่าทำถนน ค. ค่าปราบวัชพืช ง. ถูกทุกข้อ 3. รายการใดดังต่อไปนี้ ที่ถือเป็นต้นทุนของอาคาร ก. ค่าซื้ออาคาร ข. ค่าจดทะเบียนกรรมสิทธิ์ ค. ค่าซ่อมแซมเพื่อให้ใช้งานได้ ง. ถูกทุกข้อ จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 4-5 กิจการแห่งหนึ่งซื้อที่ดิน โกดังเก็บสินค้าและเครื่องจักร ในราคา 2,000,000 บาท หลังการได้ ประเมินราคาสินทรัพย์แต่ละรายการแล้ว ปรากฏว่าควรมีราคาดังนี้ ที่ดิน 1,200,000 บาท โกดังเก็บสินค้า 600,000 บาท เครื่องจักร 600,000 บาท
119 4. ราคาที่ดินที่จะบันทึกบัญชีจะมีราคาเท่าใด ก. 500,000 บาท ข. 666,666.67 บาท ค. 1,000,000 บาท ง. 2,000,000 บาท 5. ราคาเครื่องจักรที่จะบันทึกบัญชีจะมีราคาเท่าใด ก. 500,000 บาท ข. 666,666.67 บาท ค. 1,000,000 บาท ง. 2,000,000 บาท 6. กิจการแห่งหนึ่งก่อสร้างอาคารขึ้นใช้เอง โดยมีค่าใช้จ่ายหลายรายการ ให้ระบุว่ารายการใดดังต่อไปนี้ ถือเป็นต้นทุนของอาคาร ก. ค่าธรรมเนียมในการขออนุญาตก่อสร้างอาคาร ข. ค่าแบบเเปลน ค. ค่าแรงงานคนงาน ง. ถูกทุกข้อ จากโจทย์ต่อไปนี้ จงตอบคำถามข้อ 7-8 เมื่อวันที่ 16 พฤษภาคม 2562 กิจการแห่งหนึ่งนำรถยนต์รับส่งนักเรียนจำนวน 5 คัน ไปแลกกับ อาคารเพื่อใช้เป็นอาคารเรียน โดยมีรายละเอียดดังนี้ รถยนต์ อาคาร ราคาทุน 3,000,000 5,000,000 ค่าเสื่อมราคาสะสม 600,000 2,500,000 ราคาตลาด 2,000,000 2,000,000
120 7. กิจการมีกำไรหรือขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ ก. กำไรจำนวน 100,000 บาท ข. กำไรจำนวน 2,000,000 บาท ค. ขาดทุนจำนวน 400,000 บาท ง. เท่าทุน เพราะราคาตลาดเท่ากัน 8. ทางด้านเจ้าของอาคาร จะบันทึกรายการอย่างไร ก. เดบิต รถยนต์ 3,000,000 -. ค่าเสื่อมราคาสะสม - อาคาร 2,500,000 -. เครดิต อาคาร 5,000,000 -. กำไรจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 500,000 -. ข. เดบิต รถยนต์ 2,000,000 -. ค่าเสื่อมราคาสะสม – อาคาร 2,500,000 -. ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 500,000 -. เครดิต อาคาร 5,000,000 -. ค. เดบิต อาคาร 5,000,000 -. ค่าเสื่อราคาสะสม – รถยนต์ 600,000 -. เครดิต รถยนต์ 3,000,000 -. กำไรจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 2,600,000 -. ง. เดบิต อาคาร 2,000,000 -. ค่าเสื่อมราคาสะสม – รถยนต์ 600,000 -. ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ 400,000 -. เครดิต รถยนต์ 3,000,000 -.
121 9. กิจการแห่งหนึ่งนำคอมพิวเตอร์รุ่นเก่าราคาทุน 29,900 บาท ค่าเสื่อมราคาสะสม 14,950 บาท ราคา ตลาดเท่ากับ 14,950 บาท ไปแลกคอมพิวเตอร์รุ่นใหม่ราคา 35,000 บาท ค่าเสื่อมราคาสะสม 14,000 บาท ราคาตลาดเท่ากับ 20,000 บาท โดยจ่ายเงินสดเพิ่มจำนวน 5,050 บาท กิจการจะมีกำไรหรือ ขาดทุนจากการแลกเปลี่ยนเท่ากับเท่าใด ก. กำไรจำนวน 5,100 บาท ข. กำไรจำนวน 6,050 บาท ค. ขาดทุนจำนวน 50 บาท ง. เท่าทุน 10. กิจการแห่งหนึ่งค้นพบทองคำในถ้ำซึ่งตั้งอยู่บนที่ดินของกิจการที่เพิ่งซื้อมาเพื่อก่อสร้างรีสอร์ต มูลค่า ทองคำที่ค้นพบมีราคาตลาดเท่ากับ 1,000,000 บาท กิจการจะบันทึกรายการอย่างไร ก. เดบิต ทองคำ 1,000,000 .- เครดิต กำไรจากการค้นพบสินทรัพย์ 1,000,000 .- ข. เดบิต ทองคำ 1,000,000 .- เครดิต ส่วนเกินทุนจากการบริจาค 1,000,000 .- ค. เดบิต ที่ดิน 1,000,000 .- เครดิต ส่วนเกินทุนจากการบริจาค 1,000,000 .- ง. เดบิต ที่ดิน 1,000,000 .- เครดิต ส่วนเกินทุนจากการค้นพบ 1,000,000 .-