Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

3.3. Σε τι θα βοηθήσει η Δημιουργική Γραφή τα παιδιά

Το παιδαγωγικό όφελος με την εφαρμογή κατάλληλων δραστηριοτήτων Δη-
μιουργικής Γραφής στο νηπιαγωγείο είναι πολλαπλό, διότι τα νήπια66:
• βοηθούνται στην ανάλυση και περιγραφή, ενώ ταυτόχρονα
• μυούνται στη σύγκριση και την ταξινόμηση
• έρχονται σε επαφή με τη λογική ανάλυση, την υπόθεση, την επινόηση
• αναπτύσσουν την ικανότητα σύνθεσης πληροφοριών, ιδεών και φαντασίας
• αναπτύσσουν συγγραφικές δεξιότητες
• ενθαρρύνονται στη λήψη αποφάσεων
• ενθαρρύνονται στη μετάδοση ιδεών και την εφαρμογή των γνώσεων
• ασκούνται στην υπομονή μέσω της διερεύνησης νέων δεδομένων
• διατυπώνουν υποθέσεις και αντιλαμβάνονται την κρισιμότητα των
• καταστάσεων
• αναπτύσσεται η κριτική τους σκέψη
• μαθαίνουν να λειτουργούν στην ομάδα, να μοιράζονται πληροφορίες και

εμπειρίες και να κατοχυρώνουν τη θέση τους μέσα σε αυτή.
Συμπερασματικά, θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι γλωσσικές ασκήσεις
που εφαρμόζονται με απώτερο στόχο τη δημιουργική γραφή διεγείρουν το
ενδιαφέρον των παιδιών με αποτέλεσμα να αναπτύσσουν μια πιο θετική στά-
ση απέναντί της. Κατ΄ επέκταση, η διαδικασία αυτή επηρεάζει και την τυπική
μαθησιακή διαδικασία, που πραγματοποιείται στο σχολείο με τους μαθητές
να συμμετέχουν πλέον πιο ενεργά. Αυξάνει με λίγα λόγια, το εύρος και τη
φύση των εμπειριών μάθησης. Ο αλληλεπιδραστικός χαρακτήρας επιτρέ-
πει την ανταλλαγή απόψεων. Οι μαθητές μπορούν να πειραματιστούν με τη
γλώσσα, να αναπτύξουν διάφορες στρατηγικές επίλυσης προβλημάτων, να
ελέγξουν την δράση τους και να αναστοχαστούν.
Η δημιουργική γραφή όμως, μπορεί να έχει και ποικίλα ψυχολογικά οφέ-
λη για τα παιδιά, όπως και η ενασχόληση με την τέχνη γενικότερα, διότι συν-

66. Βακάλη κ.α. 2013 · Σουλιώτη 2012 · Τζήλου 2016

51

Γεωργία Τζήλου
τελεί στην ψυχική αρμονία του ατόμου, καθιστώντας το ικανό να μπορεί να
ελέγχει τα συναισθήματά του, το λεγόμενο mindfulness.
Μάλιστα, λαμβάνοντας υπόψη και τα περιστατικά ενδοσχολικής βίας και εκ-
φοβισμού (bulling), η δημιουργική γραφή μπορεί να αποτελέσει έναν αρωγό
για τον περιορισμό αυτού του φαινομένου, διότι βοηθάει το παιδί να εκφρά-
σει μέσα από τον γραπτό λόγο όλα όσα αισθάνεται και σκέφτεται, όλα όσα
βιώνει ή ελπίζει ή φιλοδοξεί και αγωνίζεται να κατακτήσει. Κατ’ αυτόν τον
τρόπο, γνωρίζει καλύτερα τον εαυτό του και αποκτά κίνητρα για κάθε του
πράξη και απόφαση. Αυξάνεται η αυτοπεποίθησή του και η αυτοεκτίμησή του
και γίνεται πιο ώριμος και υπεύθυνος άνθρωπος. Έτσι, καλλιεργείται η λεγό-
μενη συναισθηματική νοημοσύνη (emotional intelligence – EQ) και τα παι-
διά μπορούν να διαμορφώνουν καλές ή καλύτερες σχέσεις με το περιβάλλον
τους, αλλά και με τον εαυτό τους.

52

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΕΤΑΡΤΟ
ΣΤΟ ΤΕΤΑΡΤΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ παρουσιάζεται το
πρόγραμμα σχολικών δραστηριοτήτων με τίτλο: «Οι δικές μας
ιστορίες» σε τέσσερις ενότητες, με άξονα τη Δημιουργική Γραφή:
• Στην πρώτη παρουσιάζεται το πρόγραμμα και η συμμετοχή

μαθη τών και γίνεται αναφορά στους λόγους, που οδήγησαν
στην επιλογή του προγράμματος.
• Στη δεύτερη γίνεται μια σύντομη αναφορά στους φορείς με
τους οποίους συνεργάστηκαν οι μαθητές κατά τη διεξαγωγή
του προγράμματος.
• Στην τρίτη παρουσιάζεται η μεθοδολογική προσέγγιση και οι
διδακτικές πρακτικές που εφαρμόστηκαν.
• Στην τέταρτη γίνεται λόγος για τους στόχους, που τέθηκαν
προς υλοποίηση.

53

Γεωργία Τζήλου

4. «Οι δικές μας ιστορίες»

Μαθητές δημόσιου Νηπιαγωγείου Καλαμάτας, με υπεύθυνη προγράμματος
τη νηπιαγωγό Γεωργία Τζήλου υλοποίησαν πρόγραμμα Δημιουργικής Γραφής
με τίτλο «Οι δικές μας ιστορίες», εφαρμόζοντας πρακτικές εξ αποστάσεως
συνεργασίας με μαθητές Νηπιαγωγείου Αθήνας.

Αναλυτικότερα:
* από το Νηπιαγωγείο Καλαμάτας συμμετείχαν οι μαθητές: Ελένη, Παναγιώ-
της, Κωνσταντίνος, Κωνσταντίνος-Άγγελος, Τόνια, Μαρία, Χρυσούλα, Ευ-
αγγελία, Γερίλντα, Κωνσταντίνος, Στέφανος, Κατερίνα, Γαβριέλα, Δημήτρης,
Παναγιώτης, Αμαλία, Ελευθερία, Γιάννης και Γιάννης Τρ.
* από το Νηπιαγωγείο Αθήνας συμμετείχαν οι μαθητές: Σταύρος, Πέτρος-Άγ-
γελος, Λάζαρος, Μάνος, Θανάσης, Άρον, Άγγελος, Νικόλας, Γιώργος, Αλέ-
ξανδρος, Μαρία, Βικτωρία, Ναταλία, Ειρήνη, Δάφνη, Δανάη, Αλεξάνδρα, Θε-
οδώρα και Λάουρα.

Αφορμή για το πρόγραμμα στάθηκε η συμμετοχή δύο μαθητών του Νηπι-
αγωγείου Καλαμάτας, της Μαρίας και του Κωνσταντίνου, οι οποίοι όντας μα-
θητές του ιδίου σχολείου κατά την προηγούμενη σχολική χρονιά, πήραν μέ-
ρος στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «e-Twinning» με τίτλο «Build a better world»,
το οποίο εκπονούνταν με την ευθύνη της ιδίας νηπιαγωγού.

Στο πλαίσιο του προγράμματος, συνεργάστηκαν με μαθητές της Ιταλίας
με σκοπό να δημιουργήσουν ένα παραμύθι με δικούς τους ήρωες και πλοκή,
το οποίο θα ζωντάνευαν στη συνέχεια μέσω της δραματοποίησης. Αξίζει να
αναφερθεί πως το σχολείο της Ιταλίας δημιούργησε τελικά το παραμύθι σε
έντυπη μορφή.

Έτσι οι μαθητές, Μαρία και Κωνσταντίνος, αφού παρουσίασαν τη δράση
τους στο χώρο «ΤwinSpace», παρότρυναν όλους τους μαθητές από τον πρώτο
κιόλας μήνα της σχολικής χρονιάς να δημιουργήσουν το δικό τους παραμύθι.
Σιγά-σιγά λοιπόν, με την ενθάρρυνση της νηπιαγωγού οι μαθητές εφάρμοσαν
κι άλλων ειδών πρακτικές της δημιουργικής γραφής.

Έγραψαν παραμύθια, έπαιξαν με τη χρονική σειρά της αφήγησης, τον αφη-

54

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

γηματικό χρόνο και την οπτική γωνία στην αφήγηση, έγραψαν χριστουγεν-
νιάτικες κάρτες, αποκριάτικες προσκλήσεις, έκαναν παραλλαγή σε στίχους
τραγουδιών και παροιμιών, δημιούργησαν ακροστιχίδα του ονόματός τους
αλλά και ιστορίες εμπνευσμένες από πίνακες ζωγραφικής. Επιπλέον, έγρα-
ψαν πρωτότυπες συνταγές και έγιναν μετεωρολόγοι γράφοντας το δικό τους
δελτίο καιρού. Δημιούργησαν mini book και βιβλίο σε χειροποίητη μορφή με
εξώφυλλο, οπισθόφυλλο και φανταστικό ή πραγματικό εικονογράφο και συγ-
γραφέα. Οι μαθητές έπαιξαν επίσης με την ποιητική φόρμα και τους μετρικούς
περιορισμούς παίρνοντας ερεθίσματα από τους αριθμούς και την εκπαιδευ-
τική τηλεόραση και συγκεκριμένα από τον τομέα «Γλώσσα» με τίτλο «Ένα
γράμμα, μια ιστορία».

Κατασκεύασαν κείμενα και κόμικς, χρησιμοποιώντας εικόνες από περιο-
δικά και εφημερίδες, αλλά και δημιούργησαν μικρούς διαλόγους με το λογι-
σμικό «Pixton». Οι δραστηριότητες ολοκληρώθηκαν με τις μοναδικές ιστορί-
ες που δημιουργούσαν με το αρκουδάκι της τάξης, το οποίο και δανείζονταν
σπίτι, όπου με τη βοήθεια και την εμπλοκή των γονέων στο πρόγραμμα έγρα-
φαν ιστορίες και δημιούργησαν την ενότητα «Οι ιστορίες του Τέντι».

Κανείς δεν απείχε από τη διαδικασία. Εργάστηκαν συστηματικά και ορ-
γάνωσαν με δική τους πρωτοβουλία ιστολόγιο, στο οποίο αναρτήθηκαν οι
εργασίες [http://blogs.sch.gr/23nipkal/].

Κατά τη διδασκαλία αξιοποιήθηκαν: παιδικά τραγούδια, παραλογές, πί-
νακες ζωγραφικής, παροιμίες αλλά και κείμενα συγγραφικής πρακτικής.

Αναφέρονται ενδεικτικά:
1. Σουλιώτης, Μ. και ομάδα εργασίας, Δημιουργική γραφή, Οδηγίες
πλεύσεως, (Βιβλίο Εκπαιδευτικού), Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, Υπηρεσία Ανά-
πτυξης Προγραμμάτων, Κύπρος (2012).
2. Βάκαλη, Π. Α., Ζωγράφου-Τσαντάκη, Μ., Κωστόπουλος, Η. Τ., Η δημιουρ-
γική γραφή στο νηπιαγωγείο, Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη (2013).

55

Γεωργία Τζήλου

4. 1. Συνεργασία με φορείς
1. Μέσω τηλεσύνδεσης
Στο πλαίσιο του προγράμματος, οι μαθητές συνεργάστηκαν εξ αποστάσεως με
τους μαθητές του Νηπιαγωγείου Αθήνας και με τη συγγραφέα, Σοφία Δ. Νι-
νιού, πραγματοποιώντας εκπαιδευτικές δράσεις μέσω τηλεσύνδεσης (Skype).
2. Δια ζώσης
Δια ζώσης συνεργασία υλοποιήθηκε με τη Λαϊκή Βιβλιοθήκη και Πινακοθήκη
Καλαμάτας, τις οποίες επισκέφθηκαν οι μαθητές και στο χώρο τους πραγμα-
τοποίησαν εκπαιδευτικές δράσεις.
Συγκεκριμένα, στη Βιβλιοθήκη έγινε ανάγνωση παιδικού βιβλίου στο ανα-
γνωστήριο και στο χώρο της Πινακοθήκης επιλέχθηκε ένας από τους πίνακες
ως αφορμή για να δημιουργήσουν τη δική τους ιστορία.
Παράλληλα συμμετείχαν με εκπαιδευτική δράση δημιουργικής γραφής στο
Ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Teachers 4 Europe» και το έργο τους εστάλη στους
υπεύθυνους προς αξιολόγηση.
Τέλος, συνεργάστηκαν με ό,τι πιο πολύτιμο υπάρχει για τα παιδιά, τους γονείς
τους.

56

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

4. 2. Μεθοδολογική προσέγγιση του προγράμματος

Η διδακτική προσέγγιση την οποία ακολουθεί το πρόγραμμα συνδέεται άμε-
σα με το Δ.Ε.Π.Π.Σ. για το Νηπιαγωγείο και συγκεκριμένα με το κεφάλαιο
«Παιδί και Γλώσσα».
Τα παιδιά εργάζονται σε ολιγομελείς ομάδες και σε ολομέλεια. Αυτό ωθεί
τους μαθητές στην αυτενέργεια και στην καλλιέργεια ομαδικού συνεργατικού
πνεύματος και διάχυτου κλίματος ασφάλειας και αποδοχής.
Αναπτύσσουν έτσι τις νοητικές τους ικανότητες, αντιλαμβάνονται χρονικές
ακολουθίες γεγονότων, συζητούν και επιχειρηματολογούν.
Παράλληλα, με τη χρήση συμβατών μέσων διδασκαλίας και μη (Τ.Π.Ε.) δι-
αμορφώνεται ένα ελκυστικό περιβάλλον μάθησης, το οποίο δίνει κίνητρο
στους μαθητέςνα ενεργοποιηθούν και να συμμετέχουν.

Επιπλέον, συμβάλλει σε μια προοπτική καλύτερης προετοιμασίας για την
ένταξή τους σε κοινωνία μέσω της γραπτής επικοινωνίας. Τα παιδιά μαθαί-
νουν να αξιολογούν ένα βιβλίο και την εικονογράφησή του, χρησιμοποιώντας
τις εμπειρίες τους και τις ιδέες τους ως στοιχεία καλλιτεχνικής έκφρασης και
δημιουργίας.
Ο νηπιαγωγός ενθαρρύνει τη συμμετοχή όλων των παιδιών και με ερωτήσεις
ανοικτού τύπου δημιουργεί καταστάσεις προβληματισμού και άσκησης της
κριτικής σκέψης των παιδιών, οι οποίες ενεργοποιούν τη μάθηση.

57

Γεωργία Τζήλου

4. 3. Διδακτικές προσεγγίσεις και στρατηγικές

Ακολουθείται η βασική αρχή του «Προσωπικού Εποικοδο μισμού» του Piaget,
όπου η γνώση οικοδομείται ενεργητικά από το μαθητή, με το δικό του τρόπο.
Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, ο κάθε μαθητής δεν αποτελεί έναν παθητικό
υποδοχέα πληροφοριών και γνώσεων και γι’ αυτό θα πρέπει να μαθαίνει σε
ένα περιβάλλον πλούσιο σε ποικίλα εξωτερικά ερεθίσματα,το οποίο να του
δίνει τη δυνατότητα της αλληλεπίδρασης. Έτσι λοιπόν, το ίδιο το παιδί θα
διηγηθεί την ιστορία με τη βοήθεια των εικόνων.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου ακολουθείται και η βασική αρχή του
«Κοινωνικού Εποικοδομητισμού» του Vygotsky, βάσει της οποίας η γνώση
και η μάθηση συντελείται μέσα από την αλληλεπίδραση του ατόμου με άλλα
άτομα, σε συγκεκριμένες επικοινωνιακές περιστάσεις και μέσω της υλοποίη-
σης κοινών δραστηριοτήτων (ζώνη επικείμενης ανάπτυξης). Εν προκειμένω
λοιπόν, τα παιδιά συνεργάζονται για να βάλουν τις εικόνες σε χρονική σειρά,
ώστε να δημιουργήσουν την ιστοριογραμμή.

Παράλληλα, ακολουθείται η αρχή της «Ανακαλυπτικής Μάθησης» του
Bruner, σύμφωνα με την οποία ο μαθητής ανακαλύπτει τη γνώση μέσα από
σχετικές διαδικασίες με το δικό του ρυθμό και με βάση τις δικές του αποφά-
σεις και επιλογές με την υποστήριξη του εκπαιδευτικού πάντα. Η ιδέα της
σταδιακής ανακάλυψης της γνώσης μπορεί να αποτελέσει ένα ιδιαίτερα ση-
μαντικό κίνητρο για το μαθητή, τον οποίο ο εκπαιδευτικός μπορεί να βοηθή-
σει ή και να καθοδηγήσει ακόμα (καθοδηγούμενη ανακάλυψη).

Ως στρατηγική διδασκαλίας που εφαρμόζεται κατά κύριο λόγο είναι η
«Ομαδοσυνεργατική Μέθοδος», διότι προσφέρει πολλά πλεονεκτήματα: ευ-
νοείται η κοινωνική αλληλεπίδραση και η συνεργατική και ομαδική μάθηση
καταλήγει σε μια δημιουργική διαδικασία. Στην περίπτωση όμως που έπρεπε
από μόνο του το κάθε παιδί να σκεφτεί για να αναδιηγηθεί μια ιστορία σύμ-
φωνα με τις εικόνες, προτιμήθηκε η εργασία κατ’ άτομο.

Η στρατηγική διδασκαλίας που ακολουθείται στο σενάριο είναι η «Θε-
ματική Προσέγγιση» (διερεύνηση θέματος που έχει προτείνει ο νηπιαγωγός,

58

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

η οποία έχει σχεδιάσει την πορεία του και έχει προσδιορίσει τη χρονική του
διάρκεια και τους μαθησιακούς στόχους που θα επιδιώξει να κατακτήσουν τα
παιδιά, Δ.Ε.Π.Π.Σ).

4. 4. Στόχοι του προγράμματος

Α. Ως προς το γνωστικό αντικείμενο:
• να παρατηρούν, να ερμηνεύουν και να περιγράφουν μία εικόνα
• να εκφραστούν δημιουργικά μέσα από διάφορες δραστηριότητες, καλλι-

εργώντας την αισθητική τους αντίληψη και αναπτύσσοντας τη φαντασία
τους
• να βελτιώνουν και να εμπλουτίζουν τον προφορικό τους λόγο
• να διηγούνται, να αφηγούνται, να περιγράφουν, να συνθέτουν ιστορίες με
ή χωρίς καθοδήγηση
• να συνειδητοποιήσουν πως ό,τι λέγεται γράφεται
• να συνεχίζουν μία ιστορία με δεδομένη αρχή
• να παράγουν γραπτό κείμενο με επιλεγμένες λέξεις
• να δημιουργούν ποιήματα
• να κατανοήσουν ότι οι λέξεις αποτελούνται από συλλαβές
• να αποκτήσουν φωνολογική επίγνωση
• να δημιουργούν αφίσες και προσκλήσεις με προκαθορισμένο στόχο
• να μάθουν να συνδυάζουν εικόνα και γράμματα με στόχο τη δημιουργία
διαφήμισης
• να γράψουν, όπως μπορούν
• να αναπτύσσουν κριτική σκέψη μαθαίνοντας να αιτιολογούν τις απόψεις
τους
• να συμμετέχουν σε λεκτικά παιχνίδια, κατανοώντας την ομοιοκαταληξία
των λέξεων

Β. Ως προς τη χρήση των νέων τεχνολογιών:
• να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία, με ασφάλεια και με τρόπο που να

εξυπηρετεί τους σκοπούς και τις ανάγκες τους

59

Γεωργία Τζήλου

• να ενθαρρύνονται να γράφουν στο πληκτρολόγιο
• να εξοικειωθούν με τη χρήση του Η/Υ και περαιτέρω στη μετακίνηση ει-

κόνων ή αντικειμένων με τη χρήση του ποντικιού με τη μέθοδο πατά- ω-
σέρνω-αφήνω
• να ενταχθούν δημιουργικά οι νέες ψηφιακές τεχνολογίες στον τρόπο που
εργάζονται
• να μάθουν να χειρίζονται μηχανές αναζήτησης και εκπαιδευτικά λογισμι-
κά (Pixton)

Γ. Ως προς τη μαθησιακή διαδικασία:
• να αναπτύξουν την αυτοεκτίμησή τους, συμμετέχοντας σε δραστηριότη-

τες της τάξης τους, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες και ευθύνες, αξιοποι-
ώντας τις ιδιαίτερες κλίσεις και ταλέντα τους, διακρινόμενοι σε διαφορε-
τικούς τομείς και αποκτώντας εμπιστοσύνη στον εαυτό τους
• να συνεργάζονται σε ομάδες για την παραγωγή κάποιου έργου και να σέ-
βονται τις απόψεις και την εργασία των άλλων
• να κατανοήσουν την αξία της ομαδικής εργασίας και την ανακάλυψη μέσα
από τη συνεργατική μάθηση
• να δημιουργηθεί θετικό κλίμα μέσα στην τάξη
• να αναπτύξουν τις αναγκαίες μεταγνωσιακές δεξιότητες
• να εφαρμοσθούν βιωματικές και διερευνητικές μορφές μάθησης
• να συνεργαστούν με τους γονείς τους και να επιτευχθεί διάλογος με τα
μέλη της οικογένειας
• να εκφράζουν τα συναισθήματά τους και να ανακαλύψουν την τέχνη ως
μέσο έκφρασης

60

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ:
Πρακτικές εφαρμογές

61



Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ

Οι δραστηριότητες που προτείνονται είναι ενδεικτικές και βασίζονται αφε-
νός στον Οδηγό δημιουργικής γραφής και στο βιβλίο «Η δημιουργική γραφή
στο Νηπιαγωγείο», αφετέρου στις αρχές της εξ αποστάσεως συνεργασίας
μαθητών (σύμπραξη Νηπιαγωγείου Καλαμάτας με Νηπιαγωγείο Αθήνας).
Κάποιες από αυτές προέκυψαν και αυθόρμητα, από τους μαθητές.

1. Μια φορά κι έναν καιρό…
Για να δημιουργήσουν ένα παραμύθι οι μαθητές, η νηπιαγωγός έδινε τον
τίτλο και και ερεθίσματα οπτικοακουστικά ικανά να διαμορφώσουν ατμό-
σφαιρα τέτοια, η οποία να υποβοηθήσει τους μαθητές να ζωντανέψουν
με τη φαντασία τους περιβάλλον ανάλογο με τα γεγονότα που επρόκειτο
να διαδραματιστούν κατά την πλοκή. Ακολούθως, ξεκινούσε η συζήτηση
γύρω από την πλοκή του παραμυθιού.

Με αυτή τη διαδικασία δημιουργήθηκαν τα παρακάτω παραμύθια.

63

Γεωργία Τζήλου

Α. «Ο πρίγκιπας, ο δράκος και το λιοντάρι»

Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένας πρίγκιπας που ζούσε σ’ ένα παλάτι.
Ώσπου μία μέρα συνάντησε το δράκο με το λιοντάρι και του είπαν πως
θέλουν το παλάτι του. Τότε, ο πρίγκιπας τους είπε όχι και πολέμησε με το
σπαθί του. Τον χτύπησε στην καρδιά και τον πήγε στο νοσοκομείο. Εκεί
σκέφτηκε τι έκανε ο δράκος και ζήτησε συγγνώμη. Το λιοντάρι για τιμωρία,
έμεινε μόνο του χωρίς φίλους και έζησε κάπου μακριά. Έτσι, ζήσαμε εμείς

καλά κι αυτοί καλύτερα.

Β. «Ο Χιονάνθρωπος και το πουλάκι»

Μία φορά και έναν καιρό ήταν ένας χιονάνθρωπος μόνος, στεναχωρημένος
πάνω στο βουνό. Φορούσε μπλε καπέλο, μπλε κασκόλ και είχε τρία κόκκινα
κουμπιά. Ο χιονάνθρωπος ήθελε να γίνει φίλος με τα πουλάκια. Περπάτησε,
είδε τρία πουλάκια και τα ρώτησε: «Θέλετε να γίνουμε πολύ καλοί φίλοι;» Τα
πουλάκια ήθελαν. Τότε πέταξε το γαλάζιο πουλάκι στο καπέλο του και του
ψιθύρισε στο αφτί: «Θέλεις να παίξουμε;».

Ο χιονάνθρωπος ήθελε. Έπαιξαν κρυφτό και κυνηγητό. Το βράδυ ένας
αγριοκούνελος του έκλεψε τη μύτη που ήταν από καρότο, γιατί του άρεσαν
τα καρότα. Ο χιονάνθρωπος στεναχωρήθηκε. Το γαλάζιο πουλάκι τσίμπησε
την ουρά και το πόδι του αγριοκούνελου. Ο αγριοκούνελος έκανε «Ααα!» και
του έπεσε το καρότο. Το άρπαξε όμως γρήγορα και το έφαγε. Το πουλάκι βρή-
κε ένα σπίτι μέσα στα χιόνια. Ζήτησε ένα καρότο και του έδωσαν. Το έδωσε
στο χιονάνθρωπο. Έγιναν οι πιο καλοί φίλοι. Ο χιονάνθρωπος έβαλε το καπέ-
λο του για να χαιρετήσει το πουλάκι γιατί νυστάζει πολύ και θα πάει στο σπίτι
του να κοιμηθεί. Έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα.

64

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

Γ. «Ένας μικρός πράσινος δράκος»
Μία φορά και έναν καιρό ήταν ένας μικρός πράσινος δράκος με κίτρινη κοιλιά.
Το έλεγαν Πήτερ Παν. Ζούσε μόνος του σε μία σπηλιά μέσα στο δάσος. Ήταν
λίγο καλός και λίγο κακός. Θύμωνε πολύ όταν οι κυνηγοί έριχναν βέλη για να
σκοτώσουν τους φίλους του τα ζωάκια. Τότε έκανε «χουουου… χουουου…»
και έβγαζε φωτιά από το στόμα του. Οι κυνηγοί έτρεχαν φοβισμένοι. Του άρεσε
πολύ να βλέπει τον ήλιο την ημέρα και τα αστέρια τη νύχτα. Μία μέρα έκα-
νε βόλτα στο δάσος και βρήκε δύο πράσινες μπότες με φτερά. Τις φόρεσε και
άρχισε να πετάει ψηλά. Πήγε πρώτα στη Νάξο και έκανε μπάνιο στη θάλασ-
σα. Μετά πήγε στη Ρωσία και γνώρισε δράκους με μεγάλα φτερά που έβγαζαν
φωτιά από το στόμα τους. Έπαιξαν κρυφτό, κυνηγητό και έκαναν αγώνα ποιος
θα βγάλει την πιο μεγάλη φωτιά. Το βράδυ οι φίλοι του τον σκέπασαν με τα
φτερά τους για να μην κρυώνει και κοιμήθηκαν όλοι μαζί παρέα. Την άλλη
μέρα πέταξε πάνω από την Αθήνα. Είδε πολλούς ανθρώπους, πολλά σπίτια,
ουρανοξύστες και το ουράνιο τόξο. Γύρισε στο δάσος του. «Σπίτι μου σπιτάκι
μου», είπε. Έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα.

65

Γεωργία Τζήλου

2. Διαφορετική πλοκή στο παραμύθι «Γλαύκος και Ίρις»
Αφού η νηπιαγωγός άρχισε την ανάγνωση του παραμυθιού «Γλαύκος και
Ίρις» της συγγραφέως Σοφίας Δ. Νινιού, το οποίο τους είχε αφηγηθεί σε πρό-
τερο μάθημα ολοκληρωμένα, σε κάποιο σημείο σταμάτησε και ενθάρρυνε
την ομάδα να συνεχίσει την ιστορία δίνοντας διαφορετικό τέλος.

«Γλαύκος και Ίρις»
Η Ίρις, ήθελε να παντρευτεί τον γλάρο Γλαύκο, γιατί τον αγαπούσε. Ο γλά-
ρος της έδωσε ένα φιλί και τη ρώτησε αν ήθελε να γίνει γυναίκα του. Η Ίρις
είπε ναι και έτσι πέταξαν μαζί μέχρι το νησί Νάξο. Τραγουδούσαν, έπαιζαν και
έδιναν φιλιά. Συνέχισαν να ταξιδεύουν μέχρι την Αλβανία και μετά πέταξαν
πάνω από έρημο και έφτασαν ως την Αίγυπτο. Εκεί γνώρισαν πολλούς φίλους
και μίλησαν για τη χώρα τους, την Ελλάδα. Μετά από μέρες επέστρεψαν στην
Αθήνα. Εκεί έφτιαξαν το μπισκοτένιο σπίτι τους και έζησαν αυτοί καλά και
εμείς καλύτερα.

66

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

3. Παραλλαγή παραμυθιού «Ο Μυτόγκας» της Ε. Καμαράτου
Οι μαθητές με αφορμή τoν εορτασμό της παγκόσμιας Ημέρας Κατά του
Σχολικού Εκφοβισμού παρακολούθησαν από το διαδίκτυο το παραμύθι «Ο
Μυτόγκας» και στη συνέχεια τους ζητήθηκε από τη νηπιαγωγό να τροποποι-
ήσουν την ιστορία, δημιουργώντας τη δική τους εκδοχή.

«Ο Χοντρομπαλάς Νικόλας»
Μια φορά και έναν καιρό, ήταν ο Νικόλας, που τον φώναζαν χοντρομπαλά,
γιατί ήταν χοντρός. Τα παιδιά τον κορόιδευαν κι αυτός έκλαιγε. Για να τον
παίζουν οι φίλοι του, τους έδινε καραμέλες και πολλά δώρα. Όμως δεν κατά-
φερνε να τους έχει φίλους. Μία μέρα συνάντησε ένα κοριτσάκι που είχε ένα
κοντό χέρι και ένα μεγάλο. Σκέφτηκε ότι θα την κορόιδευαν κι έγινε ο πρώ-
τος φίλος της. Αυτή, του έδωσε ένα φιλί στην κοιλιά και του είπε πως είναι
ο αγαπημένος της φίλος. Τ’ άλλα παιδιά κατάλαβαν το λάθος τους, ζήτησαν
συγγνώμη και έγιναν φίλοι. Έτσι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.

4. Παραλλαγή παροιμίας
Δόθηκε στα παιδιά η παροιμία «Ένα μήλο την ημέρα τον γιατρό τον κάνει
πέρα» κι εκείνα την τροποποίησαν.
Μαθητές: Ένα αχλάδι την ημέρα τον παιδίατρο τον κάνει πέρα.

67

Γεωργία Τζήλου

5. Παραλλαγή παιδικού τραγουδιού

Οι μαθητές τροποποίησαν τα τραγούδια Τα παιδιά ζωγραφίζουν στον
τοίχο και Στου Μανώλη την ταβέρνα, δημιουργώντας τους δικούς τους
στίχους.

Τα παιδιά ζωγραφίζουν στο τετράδιο

Τα παιδιά ζωγραφίζουν στο τετράδιο
δυο καρδιές κι ένα φεγγάρι στη μέση,
παίρνω φως απ’ το φεγγάρι και φτιάχνω τα λουλούδια
και μου λες πως σ’ αρέσουν.
Τα παιδιά τραγουδάνε στα σπίτια
κι η φωνή τους ανθρώπους αλλάζει
τα σκοτάδια σκορπάνε τα δέντρα και τα φύλλα
που πέφτουν στο περβάζι.
Ένα λουλούδι ειν’ η καρδιά μου
κι η ζωή μου σε παιδότοπο
σε φιλώ κι ο απέραντος κόσμος
πόσο μοιάζει με μικρή πλατεία.

Του μπακάλη το κρασί

Του μπακάλη το κρασί
γέμισε με σταφύλια
που τσιμπούσαν μελισσάκια.
Ε ρε, ζουμ 34
Ε ρε, ζουμ 35
Ε ρε, ζουμ 36 και μισό.
Κι μπακάλαινα φωνάζει
πο πο πο, τι συμφορά

68

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

που ανοίξαν τα κρασιά
και χυθήκαν τα ζουμιά.
Ε ρε, ζουμ 34
Ε ρε, ζουμ 35
Ε ρε, ζουμ 36 και μισό.

6. Αντικείμενα γύρω μου και σύνθεση ιστορίας

Τα παιδιά επέλεξαν τρία αντικείμενα από το χώρο του σχολείου και με αυτά
σύνθεσαν μία ιστορία.
Αντικείμενα, που επιλέχθηκαν από τους μαθητές: Ελάφι, Χιονάνθρωπος,
Κουτί από φάρμακο.

«Η περιπέτεια του Φράνκο»

Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένα ελάφι, που το έλεγαν Φράνκο. Μία μέρα
κάλεσε τους φίλους του να παίξουν στο δάσος. Καθώς έπαιζαν γλίστρησαν σε
έναν καταρράκτη και χτύπησαν. Πέρασαν ώρες πολλές και πονούσαν, ώσπου
κάποια στιγμή άκουσε τα κλάματά τους ένας χιονάνθρωπος και έτρεξε να
τους βοηθήσει. Πήρε τηλέφωνο το γιατρό και του είπε τι φάρμακο να τους
δώσει. Με το φάρμακο, τα ελαφάκια ένιωσαν καλύτερα και, αφού ευχαρίστη-
σαν τον χιονάνθρωπο, συνέχισαν το παιχνίδι τους.

7. Φτιάξε ιστορία με λέξεις

Η νηπιαγωγός πρότεινε μερικές λέξεις και, αφού τις αποδέχθηκαν οι μαθη-
τές, έγραψαν ομαδικά μια ιστορία, που να τις περιέχει. Οι λέξεις που δόθη-
καν από τη νηπιαγωγό ήταν οι εξής: Βασιλόπιτα, Φτωχός, Νηπιαγωγείο.

«Η ιστορία της βασιλόπιτας»

Μια φορά και έναν καιρό, στην Καλαμάτα, σε ένα σχολείο τα παιδιά έφτια-
ξαν βασιλόπιτα και έβαλαν μέσα χρυσάφι με πολλή αγάπη, για να τη δώσουν

69

Γεωργία Τζήλου

στους φτωχούς, που δεν έχουν φαγητό. Κάποιοι πλούσιοι κακοί, ντύθηκαν
φτωχοί για να την πάρουν. Όμως, όταν είδαν τους πραγματικά φτωχούς, τους
λυπηθήκαν και τους έδωσαν να φάνε όχι μόνο τη βασιλόπιτα αλλά και πολλά
άλλα ψωμάκια. Έφτιαξαν σπίτια για να ζήσουν οι φτωχοί και τους έδωσαν
ρούχα. Έτσι, έζησαν όλοι χαρούμενοι και οι πλούσιοι έγιναν καλοί άνθρωποι.

8. Όνειρα
Με αφορμή τη θεματική ενότητα «Τα ζώα σε χειμερία νάρκη» οι μαθητές
αποφάσισαν από κοινού να δημιουργήσουν με τη φαντασία τους το όνειρο
που είδε η καφέ αρκούδα.

«Το όνειρο της αρκουδίτσας»
Η αρκουδίτσα, το Χειμώνα πέφτει σε χειμερία νάρκη και πηγαίνει ένα ταξί-
δι στην ονειροχώρα. Εκεί βρίσκει μερικά ζωάκια όπως: σαλιγκάρια, ρακούν,
ποντίκια και έναν βάτραχο. Παίζουν όλοι μαζί το παιχνίδι «Γύρω γύρω όλοι
στη μέση ο Μανώλης». Γελάνε και περνούν ωραία στο δάσος, ώσπου ξαφνικά
εμφανίζεται ένα λιοντάρι, που τα κυνηγά και τα γρατζουνά. Τρέχουν για να
σωθούν και κρύβονται σε μία σπηλιά. Μένουν εκεί για ώρες πολλές ώσπου
να φύγει το λιοντάρι. Τότε, εμφανίζεται μία τίγρης, πολεμά το λιοντάρι και το
διώχνει. Μετά ξυπνά η αρκουδίτσα και βλέπει γύρω της λουλούδια και πετα-
λούδες. Έχει έρθει η άνοιξη.

70

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

9. Ποιός, πού, πότε, τι;

Διάφορες εικόνες με πρόσωπα, μέρη, αντικείμενα και καταστάσεις Δόθηκαν
στους μαθητές εικόνες με πρόσωπα, αντικείμενα και καταστάσεις και τους
ζητήθηκε να συνθέσουν μία ιστορία, να βρουν ποιος θα είναι ο ήρωας και να
δώσουν τίτλο. Για να τα βοηθήσουμε τα ρωτήσαμε τα βασικά στοιχεία της
ιστορίας: Ποιός; Πού; Πότε; Τι;
Επιλέξαμε πίνακες του Έλληνα ζωγράφου Γ. Ιακωβίδη, ώστε επί τη ευκαιρία
να εμπλουτισθούν οι εικαστικές τους γνώσεις.

«Η γιαγιά Κατερίνα»

Η γιαγιά δίνει φρούτα, λαχανικά και
γάλα για να φάει το μωράκι και να δυ-
ναμώσει. Του λέει ότι το αγαπάει πολύ,
του δίνει αγκαλιές και φιλιά. Κάποιες
φορές του λέει παραμύθια, ιστορίες
και τραγούδια για να κοιμηθεί γλυκά.
Η γιαγιά είναι χαρούμενη που περνά
πολλές ώρες με το μωρό. Του μαθαίνει
να λέει «σ’ αγαπώ» και «ευχαριστώ».
Μία μέρα το μωρό μεγάλωσε και είπε
«σ’ αγαπώ» στη γιαγιά. Έτσι, ζούσαν
και οι δύο ευτυχισμένοι σε ένα μικρό
σπιτάκι.

Γ. Ιακωβίδης,
«Η αγαπημένη της γιαγιάς»

71

Γεωργία Τζήλου
«Η Μαρίνα με την Κωνσταντίνα»
Μια φορά και έναν καιρό, ήταν δύο κοριτσάκια, που το ένα το έλεγαν Μαρίνα
και το άλλο Κωνσταντίνα.
Έπαιζαν στο σπίτι τους ήρεμα και καλά. Όμως κάποιες φορές έπαιζαν λίγο
άσχημα. Μάλωναν και τραβούσε η μία από την άλλη το τρενάκι και τις κούκλες.
Κάποια στιγμή, χτύπησε η Μαρίνα και πήγε στο νοσοκομείο. Εκεί γιατρεύτηκε
και έγινε καλά. Κατάλαβαν το λάθος τους και ζήτησαν συγγνώμη.
Μετά από αυτό έμαθαν να παίζουν καλά, όπως φαίνεται στην εικόνα.

Γ. Ιακωβίδης, «Παιδιά που παίζουν»

72

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

10. Ας παίξουμε με τα ονόματά μας

Ζητήσαμε από τους μαθητές να δημιουργήσουν μικρά ποιηματάκια με τα ονό-
ματά τους. Μία δραστηριότητα αρκετά ευχάριστη, διότι το όνομα κάθε παιδιού
είναι μία λέξη με νόημα για το ίδιο το παιδί, είναι η υπογραφή του.

Παραδείγματα:

Με λένε Χρυσούλα Με λένε Τόνια
και είμαι μία πριγκιποπούλα και είμαι σαν γοργόνα

Με λένε Μαρία Με λένε Κατερίνα
και είμαι απ΄ τη Γαλλία και είμαι μία μπαλαρίνα

Με λένε Στέφανο Με λένε Παναγιώτη
και έχω φωτοστέφανο και είμαι σαν στρατιώτης

Με λένε Γαβριέλα Με λένε Γιάννη
και έχω μια κορδέλα και είμαι απ’ την Κοζάνη

Με λένε Ευαγγελία Με λένε Δημήτρη
και βάζω αγγελία και είμαι σαν κρεμμύδι

Με λένε Γερίλντα Με λένε Κωνσταντίνο
και μοιάζω μαργαρίτα και έχω τραμπολίνο.

73

Γεωργία Τζήλου

11. Ακροστιχίδα τ’ όνομά μου

Οι μαθητές υλοποίησαν ακόμα μία εκπαιδευτική δραστηριότητα βασισμένη
στο όνομά τους, δημιουργώντας τη δική τους ακροστιχίδα με λέξεις που γνω-
ρίζουν, ή με λέξεις που έμαθαν από τις διάφορες θεματικές ενότητες, τις οποί-
ες δουλεύαμε στο καθημερινό πρόγραμμά μας στο Νηπιαγωγείο.

Τόνια Μαρία

Τραπέζι Μήλο
Οδοντόκρεμα Αεροπλάνο
Νούφαρο Ρόδι
Ιατρός Ιπποπόταμος
Αλεπού Αγκαλιά

12. Είσαι μάγειρας. Ψάξε και βρες μεταφορικές συνταγές!

Με αφορμή την παγκόσμια ημέρα, που είναι αφιερωμένη στα Δικαιώματα

των Παιδιών, αποφασίσαμε να μεταμφιεστούμε σε μάγειρες και, αφού

μεταφερθήκαμε στη γωνιά της παιδικής κουζίνας, οι μαθητές έγραψαν δύο

μεταφορικές συνταγές για να κατακτήσουμε την Ειρήνη και να απαλλαγούμε

από το Φόβο.

«Η συνταγή της Ειρήνης»

ΥΛΙΚΑ:
1 κιλό καρδιές
1 κιλό λουλούδια
2 λίτρα αγάπη
0 γραμμάρια μίσος
3 κιλά χαρά

74

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

ΕΚΤΕΛΕΣΗ:
Ρίχνουμε λίγη ζάχαρη πάνω στις καρδιές και τις ανακατεύουμε με τα
λουλούδια μέχρι να ροδίσουν. Ύστερα ρίχνουμε σιγά σιγά την κοκκινισμένη
αγάπη και τα αφήνουμε να σιγοβράσουν στους 60 βαθμούς. Μόλις είναι
έτοιμα πασπαλίζουμε το γλυκό με τη χαρά.

«Η συνταγή του Φόβου»

ΥΛΙΚΑ:
1 κιλό δύναμη
2 κιλά χαρά
1 κιλό θάρρος
0 γραμμάρια φόβο

ΕΚΤΕΛΕΣΗ:
Ξύνουμε τη χαρά ελαφρά στον τρίφτη. Βράζουμε τις φλούδες του θάρρους με
το νερό για τρεις φορές από δέκα λεπτά. Ύστερα δοκιμάζουμε για να δούμε αν
ξεπίκρισαν. Στο τέλος, πασπαλίζουμε το μείγμα με τη δύναμη.

13. Χτίζω προτάσεις βήμα-βήμα με λέξεις από εφημερίδες
και περιοδικά

Η νηπιαγωγός έδωσε μία μικρή πρόταση και οι μαθητές πρόσθεσαν στοιχεία
είτε στην αρχή είτε στο τέλος και σχημάτισαν απλές περιόδους.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ:

• «Όταν τρέχω», σηκώνω τα χέρια ψηλά.
• «Όταν γελάω», γελάει και ο φίλος μου.
• Με το ποδήλατό μου «πηγαίνω βόλτες».
• Με τη μαμά του «ταξίδεψε μέχρι την Αθήνα» για να δει το ζωολογικό κήπο.

75

Γεωργία Τζήλου

14. Πες κάτι για το παιχνίδι σου

Οι μαθητές επέλεξαν ένα από τα παιχνίδια τους και μίλησαν γι’ αυτό κάνο-
ντας μία σύντομη περιγραφή του.

Μαρία: Το αγαπημένο μου παιχνίδι είναι το αρκουδάκι, που γύρω από τα μά-
τια του έχει χρυσό χρώμα και το λένε Ρούντι.
Χρυσούλα: Με το πήλινο λαγουδάκι μου φτιάχνω μεγάλους πύργους στη θά-
λασσα.
Ευαγγελία: Παίζω με το χνουδωτό σκυλάκι μου, που κλείνει τα μάτια του.
Στέφανος: Παίζω με την αδελφή μου και το νεροπίστολο.
Παναγιώτης Μ.: Τα αυτοκινητάκια μου τρέχουν στις πίστες και πετούν ψηλά
κάνοντας τούμπες.
Κατερίνα: Παίζω με την Μπάρμπι και της αλλάζω ρούχα στο σπίτι της
γιαγιάς.
Ελένη: Παίζω με τη Στρουμφίτα και τη βάζω για ύπνο.
Γαβριέλα: Παίζω με τις δύο κούκλες μου, την Έλσα και την Άννα.
Γιάννης Β.: Παίζω με τα αυτοκινητάκια μου και θέλω κάθε φορά να τα
κάνω διαφορετικά, γι’ αυτό και τους αλλάζω χρώμα με τα αυτοκόλλητα.
Αμαλία: Εγώ παίζω με την Άννα και την Ελευθερία και κάνω την κυρία,
τους μαθαίνω γράμματα.
Γερίλντα: Παίζω με το σκυλάκι μου, που το αγαπώ πολύ.
Κωνσταντίνος Ηλ.: Με τα αμαξάκια μου παίζω πολλές ώρες.
Δημήτρης: Παίζω στο μανάβικο του σχολείου και περνάω ωραία με τους
φίλους μου.
Γιάννης Τρ.: Μου αρέσει να ταΐζω τα ζωάκια της τάξης.
Κωνσταντίνος Σ.: Παίζω με τα playmobil στο σπίτι μου.
Παναγιώτης Κ.: Παίζω με τα αυτοκινητάκια μου.

76

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

15. Τα γράμματα γίνονται ποιήματα

Με αφορμή τις εκπαιδευτικές ιστορίες με τίτλο «Ένα γράμμα μια ιστορία» που
παρακολουθούσαν οι μαθητές στην εκπαιδευτική τηλεόραση, με στόχο την εξ
αποστάσεως μάθηση μέσα από την ψυχαγωγία, αποφάσισαν να δημιουργή-
σουν τα δικά τους ποιήματα δίνοντας τον τίτλο «Μ’ ένα γράμμα ένα ποίημα».

Π, π
Πι πι πι, πι πι πι
το παπί πάει εδώ
πάει εκεί
και γεννά ένα παιδί
που είναι σαν παπί.

Λέξεις που αρχίζουν από το γράμμα Π, π: Πύλος, Πήγασος, Πηλός, Πύλη

Χ, χ
Μία χελώνα, χελωνίτσα
είχε εννέα χελωνάκια
με όμορφα καβουκάκια.
Τα πρόσωπα χαρωπά και
με στόματα ανοιχτά
τραγουδούν χα χα, χο χο
χι χι, χαχα χαχα χι.

Λέξεις που αρχίζουν από το γράμμα Χ, χ: Χρυσούλα, Χελώνα, Χρυσάφι

Ρ, ρ
Η πολυλογού ροδιά
ρόδια πολλά κρατά
και δεν αντέχει άλλο πια.
Γι’ αυτό ταΐζει τα παιδιά
με ρόδια μαγικά.

Λέξεις που αρχίζουν από το γράμμα Ρ, ρ: Ρώμη, Ρωσία, Ρουμανία

77

Γεωργία Τζήλου

Κ, κ
Η σοφή η κουκουβάγια
κουκουβαγιόπουλα γεννά
κου κου κου κουκου
με κουκουνάρια τραγουδά.
Λέξεις που αρχίζουν από το γράμμα Κ, κ: Κρεμμύδι, Κεράσι, Κρεβάτι

16. Παίζω με τους αριθμούς
Οι μαθητές ενθαρρύνονται με αφορμή τους αριθμούς να γράψουν τα δικά
τους ποιήματα κάνοντας ομοιοκαταληξία.

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ:
Έξι επί έξι, τριάντα έξι
και σε λίγο έξω θα φέξει.
Πέντε επί οχτώ
και θα έρθει η φασολάδα.
Έξι επί οχτώ, σαράντα οχτώ
μ’ ένα γράμμα στο λεπτό.
Εφτά επί εφτά, σαράντα εννιά
και θα μαζευτεί η γειτονιά.
Δέκα επί δέκα, εκατό
και τηλεφωνώ στο εκατό.

78

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

17. Λαχνίσματα

1. Το λάχνισμα: Έχω ένα αμαξάκι που όλο όλο τρέχει και πού θα σταματήσει;
γίνεται από τους μαθητές: «Έχω ένα αλογάκι που μόνο μόνο τρέχει και ποιον
θα πατήσει;»
2. Το λάχνισμα: Α μπε μπα μλομ, του κιθε μπλομ, α μπε μπα μλομ, μπλιμ
μπλομ, γίνεται από τους μαθητές: «Α ντε ντα ντλομ, του πάμε ντλομ, α ντε
ντα ντλομ, ντλιμ ντλομ».

18. Δημιουργώ σύνθετες λέξεις

Οι μαθητές επιλέγουν λέξεις που τους αρέσουν και συνθέτουν μία καινούρια
ως εξής:

Γάτα και σκύλος= γατόσκυλος
Ταύρος και σκύλος= ταυρόσκυλος
Χελώνα και σπίτι= χελωνόσπιτο
Σοκολάτα και γλυκό= σοκολατογλυκό
Σοκολάτα και σαμπουάν= σοκολατοσαμπουάν
Σοκολάτα και δρόμος= σοκολατοδρόμος
Σοκολάτα και μνήμη= σοκολατομνήμη
Μπανιέρα και σπίτι= μπανιερόσπιτο
Σπίτι και άνθρωπος= σπιτάνθρωπος
Χτένα και σκύλος= χτενόσκυλος
Γάτα και πατάτα= γατοπατάτα
Αεροπλάνο και σπίτι= αεροπλανόσπιτο

79

Γεωργία Τζήλου

19. Λέ ξεις που τελειώνουν σε…

Ζητήθηκε από τους μαθητές να πουν διάφορες λέξεις που τελειώνουν σε
-άτα, -άδα, -είο. Έτσι λοιπόν προέκυψαν τα παρακάτω:

*σε -άτα: *σε -άδα: * σε -είο:
Πατάτα Φασολάδα Βιβλιοπωλείο
Ντομάτα Μακαρονάδα Ηλιοπωλείο
Γάτα Φιλενάδα Γατοπωλείο
Τυροπατάτα Λουλουδοπωλείο

20. Αφίσες

Οι μαθητές παρατήρησαν αφίσες, που υπάρχουν στο χώρο του Νηπιαγωγεί-
ου, και ενθαρρύνθηκαν στη δημιουργία της δικής τους. Αφορμή δόθηκε από
τη θεματική ενότητα «Ζώα υπό εξαφάνιση».

80

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο
21. Διαφήμιση σε τοπική εφημερίδα της πόλης

Παρατηρώντας εφημερίδες και περιοδικά, οι μαθητές αποφάσισαν να γρά-
ψουν τη δική τους διαφήμιση για την ταβέρνα, που έχουν δημιουργήσει σε
γωνιά της τάξης, και να την στείλουν σε τοπική εφημερίδα της πόλης τους.
Οι μαθητές επινόησαν την εξής διαφήμιση: «Ταβέρνα Ζίφραγκο με ωραίο
κρασί και φαγητό»

22. Δημιουργία διαλόγων με εικόνες από εφημερίδες και περιοδικά
Από εφημερίδες και περιοδικά έκοψαν εικόνες, τις οποίες σύνθεσαν γράφο-
ντας πιθανούς διαλόγους.

81

Γεωργία Τζήλου

23. Δημιουργία κόμικς με τη χρήση των Νέων Ψηφιακών Τεχνολογιών.
Οι μαθητές αξιοποίησαν τις νέες τεχνολογίες και το πρόγραμμα «Pixton»
συνθέτοντας διαλόγους με επιλογή προσώπων, σκηνικών και εφέ:

82

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο
24. Εικαστικά και άλλες τέχνες: Βάλε τίτλο στον πίνακα
Η νηπιαγωγός έδειξε στους μαθητές έναν πίνακα ζωγραφικής. Ακολούθως
περιέγραψε την εικόνα και τα χρώματα και τέλος τους ζήτησε να αφήσουν
τη φαντασία τους ελεύθερη και στη συνέχεια να δώσουν τίτλο στον πίνακα.

Τίτλος: Τα φύλλα τραγουδούν.

83

Γεωργία Τζήλου

25. Εξ αποστάσεως συνεργασία σχολείων

Στο πολιτιστικό πρόγραμμα Δημιουργικής Γραφής πραγματοποιείται σύμπρα-
ξη δύο Νηπιαγωγείων με χιλιομετρική απόσταση μεταξύ τους.
Αρχικά οι μαθητές του Νηπιαγωγείου Καλαμάτας εντόπισαν με τη βοήθεια
της νηπιαγωγού στο χάρτη της Ελλάδος τις δύο περιοχές και στη συνέχεια
στο Google maps το σχολείο της Αθήνας. Έπειτα έγινε η πρώτη τηλεσύνδεση
μέσω Skype για να γνωριστούν οι μαθητές.

1. Δημιουργική ιστορία από το Νηπιαγωγείο Αθήνας, βασισμένη στις ζωγρα-
φιές που έστειλαν οι μαθητές του Νηπιαγωγείου Καλαμάτας.

«Ο νάνος ο Μάνος»
Μια φορά κι έναν καιρό ήταν ένας που ζούσε στο δάσος, ο Μάνος. Ήταν
μόνος του όμως και δεν είχε παρέα να παίξει. Νόμιζε ότι δεν τον ήθελε κα-
νείς, επειδή ήταν νάνος. Μια μέρα είπε να κάνει έναν περίπατο και στο δρόμο
συνάντησε μια κοπελίτσα, τη Λουκία. Μια πολύ ψηλή κοπέλα. Ο Μάνος δεν
βρήκε το θάρρος να της μιλήσει. Πίστευε, επειδή ήταν κοντός, ότι δεν θα ήθε-
λε να παίξει μαζί του. Όμως η Λουκία του ζήτησε μόνη της να παίξουν κρυφτό
και κυνηγητό μαζί. Πέταξε από τη χαρά του και φυσικά δέχτηκε. Συνέχισαν το
παιχνίδι και πήγαν σε μια παιδική χαρά, όπου συνάντησαν και άλλους φίλους
της Λουκίας. Ο Μάνος ντρεπόταν λίγο και φοβόταν να μιλήσει στα παιδιά
αλλά αποφάσισε να παίξει μαζί τους για να τους δώσει την ευκαιρία να τον
γνωρίσουν. Πέρασαν τόσο τέλεια και μετά από εκείνη τη μέρα ο Μάνος
απέκτησε το θάρρος που του έλειπε τόσο καιρό. Έκανε πολλούς φίλους
και ήταν χαρούμενος!

84

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

2. «Γράψε λέξεις, κάνε σκέψεις στείλτε στους φίλους σας να κάνουν ιστορίες με
υποθέσεις». Ιστορία από τους μαθητές του Νηπιαγωγείου Καλαμάτας, βασι-
σμένη στις λέξεις που έστειλαν οι μαθητές του Νηπιαγωγείου Αθήνας:

Λέξεις: Θάλασσα-Βασιλιάς-Άλογα

«Ο Βασιλιάς και οι ιππότες του»

Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας βασιλιάς που περπατούσε στο δάσος μαζί
με τους ιππότες του. Καθώς περπατούσε, βρήκε μία κοπέλα που την αγάπησε
πολύ και την παντρεύτηκε. Μια μέρα, πήγαν ταξίδι στην Ελαφόνησο και η
θάλασσα ήταν τόσο άγρια που είχε γιγάντια κύματα· κάλυπταν τους βράχους
και τις πέτρες. Τρόμαξαν πολύ αλλά ευτυχώς η φουρτούνα δεν κράτησε για
ώρα και όταν έφτασαν στο νησί πέρασαν τόσο ωραία που έκαναν και μία
κόρη. Εκεί έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα.

3. Εξ αποστάσεως σύνθεση ιστορίας με τη συγγραφέα Σ. Δ. Νινιού
Πραγματοποιήθηκε γνωριμία μαζί της και, με εμψύχωση και με τις απαραί-
τητες οδηγίες, οι μαθητές δημιούργησαν ιστορία βασισμένη στα αγαπημένα
σημεία της πόλης τους. Αρχικά η συγγραφέας έδωσε την αρχή της ιστορίας
και έπειτα συνέχισαν οι μαθητές.

«Η πόλη μου με το ποδήλατο»

Τις καλοκαιρινές τους διακοπές ο Πάνος και η Τάνια τις περνούν με τον παπ-
πού Πότη και τη γιαγιά Πότα στην Καλαμάτα. Όταν η Τάνια μεγαλώνει αρ-
κετά κι ετοιμάζεται να πάει στη Δ΄ Τάξη, πείθει τον παππού Πότη να τη βο-
ηθήσει να εξερευνήσουν μαζί με το μικρό της αδερφό την Καλαμάτα με τα
ποδήλατά τους. Η γιαγιά Πότα συνεισφέρει κι αυτή με το δικό της τρόπο
ετοιμάζοντας τις καθημερινές τους προμήθειες.
Κατά τη διάρκεια της εξόρμησης φωτογραφίζουν και βιντεογραφούν με το
κινητό τηλέφωνο του παππού κι επιστρέφοντας δείχνουν το υλικό στη για-
γιά και μοιράζονται τις εμπειρίες τους μαζί της. Έτσι οι σχέσεις τους γίνονται
ακόμα πιο στενές…

85

Γεωργία Τζήλου

[Συνέχεια από τους μαθητές]
Ο Πάνος και η Τάνια επισκέφθηκαν έναν ζωολογικό κήπο για να δουν ένα
ρινόκερο –δεν έχει στην Καλαμάτα αλλά θα θέλαμε–, μετά, το λούνα παρκ
για να παίξουν στις νεροτσουλήθρες, το σινεμά, την εκκλησία Υπαπαντή, τα
τρένα, τη θάλασσα, τη Βιβλιοθήκη, το Στρατιωτικό Μουσείο, στο Ειδικό Νη-
πιαγωγείο, το στάδιο και τέλος, θα πήγαιναν ρυθμική.

26. Δελτίο καιρού

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ:
• «Στην Καλαμάτα σήμερα θα έχουμε βροχές, ενώ βόρεια του ελλαδικού

χώρου θα χιονίσει. Στα νότια θα έχει ήλιο. Στην Καλαμάτα από αύριο το
απόγευμα θα έχει συννεφιά».
• «Σήμερα έχουμε ήλιο, γι’ αυτό θα βγούμε στην αυλή να παίξουμε με τα
παιχνίδια και μετά θα μπορούμε να πάμε για μπάνιο στη θάλασσα. Αύριο
ίσως βρέχει και οι άνθρωποι θα μπουν στα σπίτια τους. Θα χαρούν μόνο
τα ψαράκια, γιατί θα κάνουν μπάνιο στη βροχή».

27. Ευρωπαϊκές λέξεις

Ρωτήθηκαν οι μαθητές τι λέξεις γνωρίζουν από άλλες χώρες και, αφού κατα-
γράφηκαν, οι μαθητές σύνθεσαν μια ιστορία, την εξής:

Χρυσούλα: Yes, Yellow
Κατερίνα: Love
Ελε υθερία: Ok
Μαρία: Good night
Παναγιώτης Μ.: Good morning, Go
Ευαγγελία: Blue
Δημήτρης: No

86

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

«Το blue και το yellow»

Το yellow, καθώς περπατούσε, συνάντησε το blue και του είπε good morning.
Το yellow το ρώτησε αν θέλει να πάει στις κούνιες μαζί του για να παίξουν και
εκείνο απάντησε yes. Το ρώτησε αν μπορεί να φέρει και ένα φίλο του, αλλά το
yellow δεν ήθελε και απάντησε no. Όταν έφτασαν στις κούνιες έπαιζαν και με
άλλα χρώματα και ξαφνικά το blue είπε I love you σε ένα άλλο χρώμα και το
yellow στεναχωρήθηκε. Τότε το blue είπε «Μη στεναχωριέσαι σε αγαπάω κι
εσένα». Μετά από λίγο πήγαν σε ένα μαγαζί και έφαγαν παγωτό. Όταν ήρθε
το βράδυ έφυγαν για τα σπίτια τους και είπαν good night.

28. Δημιουργική ιστορία των μαθητών για συμμετοχή
με εκπαιδευτική δράση

στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα «Teachers 4 Europe»

Μαθαίνοντας τα χρώματα σε άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες (γαλλικά, αγγλικά,
γερμανικά, ισπανικά, ιταλικά), οι μαθητές αποφάσισαν, με την καθοδήγηση
της συγγραφέως Σ. Δ. Νινιού, να συνθέσουν ένα μικρό διάλογο των
χρωμάτων, δίνοντας τον τίτλο: «Χώρες και χρώματα».

«Χώρες και χρώματα»
Το μπλε, το blue και το blue μιλάνε στο τηλέφωνο μεταξύ τους:
Hallo! Είμαι το blue
Allo! Είμαι το blue
Γεια! Είμαι το μπλε

Το κίτρινο, το yellow και το jaunatre μιλάνε στο τηλέφωνο μεταξύ τους:
Hallo! Είμαι το yellow
Allo! Είμαι το jaunatre
Γεια! Είμαι το κίτρινο

87

Γεωργία Τζήλου

Το κόκκινο, το red και το rouge μιλάνε στο τηλέφωνο μεταξύ τους:
Hallo! Είμαι το red Allo! Είμαι το rouge
Γεια! Είμαι το κόκκινο
Αποφασίζουν μία Κυριακή πρωί η Ελλάδα, η Αγγλία, η Αμερική και η Γαλλία
να συναντηθούν στην Καλαμάτα για να φτιάξουν τις σημαίες τους. Είμαι η
Ελλάδα! Είμαι η Αγγλία! Είμαι η Γαλλία! Λίγο αργότερα ανέβηκαν όλα τα
χρώματα με τις σημαίες για να πάνε στο Ευρωπαϊκό Σχολείο. Εκεί απέκτησαν
καινούργιους φίλους από Ισπανία, Γερμανία, Πολωνία, Ιταλία, Αλβανία και
Τουρκία. έγιναν όλοι μια αγκαλιά και έζησαν αυτοί καλά και εμείς καλύτερα.
[Διαθέσιμο βίντεο στο σύνδεσμο:
https://www.youtube.com/watch?v=d_1ShX1eF6E]

29. Λέξεις με βάση τη νοηματική
Με αφορμή τη θεματική ενότητα «Είμαι διαφορετικός, είμαι ο εαυτός μου» οι
μαθητές, αφού έμαθαν για τη νοηματική γλώσσα, διατύπωσαν βάσει αυτής
τις λέξεις «αγάπη» και «νερό».

ΑΓΑΠΗ

ΝΕΡΟ

88

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

30. Δημιουργία κολάζ με λέξεις
Δραστηριότητα στην αυλή του σχολείου. Οι μαθητές αποφάσισαν να φιλο-
τεχνήσουν τη λέξη «μαμά» με διάφορες λέξεις από εφημερίδες και περιοδι-
κά, δημιουργώντας ένα μικρό κολάζ.

31. Εκπαιδευτική επίσκεψη στην Πινακοθήκη και στη Λαϊκή
Βιβλιοθήκη της Καλαμάτας

Επισκεφτήκαμε τη Βιβλιοθήκη και εκεί, στο αναγνωστήριό της, υλοποιήθη-
καν δραστηριότητες φιλαναγνωσίας. Στο σχολείο οι μαθητές σύνθεσαν μια
ιστορία από τους πίνακες που παρατήρησαν στην Πινακοθήκη.

«Ο Γιώργος στην Πινακοθήκη»
Μια μέρα ο Γιώργος επισκέφτηκε την Πινακοθήκη μαζί με τη μαμά του και,
καθώς κοίταζε τους πίνακες, ένας ιππότης του μίλησε και του ζήτησε να παί-
ξουν μαζί και να του δείξει το χώρο. Ο Γιώργος χάρηκε τόσο που άφησε τη
μαμά του και ξεκίνησε την εξερεύνηση του χώρου με τον ιππότη.

89

Γεωργία Τζήλου

Περνούσαν ωραία, γελούσαν, έπαιζαν, τραγουδούσαν και μιλούσαν για τη
ζωή του ιππότη στην Πινακοθήκη. Τότε, ο ιππότης σκέφτηκε να του γνωρίσει
τους φίλους του και με μεγάλη χαρά έτρεξαν και στάθηκαν μπροστά από τους
στρατιώτες που προστάτευαν μία φυλακή. Έμαθε πως η ζωή στην Πινακο-
θήκη είναι ωραία μόνο όταν έχει κόσμο και ακόμα καλύτερα όταν υπάρχουν
παιδιά για να παίζουν.

Ξαφνικά ο Γιώργος θυμήθηκε τη μητέρα του και πήγε να τη βρει. Πριν
φύγει όμως τους υποσχέθηκε πως θα ξαναπάει σύντομα, μαζί με όλους τους
φίλους του.

32. Δημιουργία ιστορίας σε mini booK
Οι μαθητές σε ρόλο συγγραφέα και δημιούργησαν το δικό τους βιβλίο.
Η μαθήτρια Γερίλντα δημιούργησε το μικρό της βιβλίο, το εικονογράφησε και
έγραψε:

«Η φίλη μου η Ελένη»
Η φίλη μου η Ελένη, η μικρή Ελένη, πηγαίνει βόλτα στο πάρκο και συναντά
τους φίλους της. Είναι χαρούμενη γιατί κρατά ένα μπαλόνι και με αυτό πη-
γαίνει σπίτι της.

90

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο
Η μαθήτρια Κατερίνα εικονογράφησε και έγραψε:

«Το κοριτσάκι με το μονόκερο»
Το κοριτσάκι με το μονόκερο πάει σπίτι του για να κοιμηθεί, ώσπου ακούει
έναν ήχο και βλέπει ένα μονόκερο. Είχε ένα όμορφο κέρατο και παίζανε μαζί
για ώρες.
Η μαθήτρια Μαρία εικονογράφησε και έγραψε:

«Η φίλη μου η γάτα»
Ήταν μία γάτα που δεν είχε φίλους ώσπου μία μέρα πήγε στο δάσος και βρήκε
μία καρδούλα και γίνανε φίλοι. Όμως εκεί που έπαιζαν έπιασε βροχή και βγή-
κε ένα ουράνιο τόξο.

Η μαθήτρια Χρυσούλα εικονογράφησε και έγραψε:
«Ο Μονόκερος»

Ο μονόκερος έχει για φίλες δύο καρδιές. Ώσπου συναντά ένα κοριτσάκι και
έμειναν μαζί για ώρες

91

Γεωργία Τζήλου

{Διαθέσιμο βίντεο στην ιστοσελίδα
του Υπουργείου Παιδείας:
https://www.minedu.gov.gr/nip-
iag wgeio/ekdilws eis-nipiag w-
geio-m/19336-07-04-16-to-23o-nip-
iagogeio-kalamatas-eikonogra-
fei-kai-vivliodetei}

33. Συνεργασία γονέων

Κάθε Σαββατοκύριακο οι μαθητές περνούν λίγες μέρες με τον αγαπημένο
τους αρκούδο, τον Τέντι (όνομα που έδωσαν οι μαθητές) και συνθέτουν μαζί
με τους γονείς τους μία ιστορία.

• Η μαθήτρια Ελευθερία έγραψε με τη μητέρα της:
Κάθε Σάββατο πάμε εκδρομή με την αδελφή μου στη γιαγιά μας. Έτσι και
αυτό το Σάββατο πήγαμε στη γιαγιά και είχα και το φίλο μου τον Τέντι. Ο
θείος μου είχε φέρει και ένα κουταβάκι, τη Ρίτα, και πήγαμε στις κούνιες για
να παίξουμε όλοι μαζί. Το βράδυ κοιμήθηκα με τον Τέντι αγκαλιά.

• Οι μαθήτριες Ευαγγελία και Χρυσούλα έγραψαν με τη μητέρα τους:
Περάσαμε όμορφα με τον Τέντι. Πήγαμε στην Αθήνα για τρεις μέρες. Με τον
Τέντι παίζαμε όλη μέρα. Τον αγκαλιάζαμε και τον φιλάγαμε.

Πήγαμε μαζί του στον παιδότοπο, στο εργαστήριο σοκολάτας και στην
παιδική παράσταση. Στο δρόμο κοιμηθήκαμε στο αυτοκίνητο αγκαλιά με τον
Τέντι. Περάσαμε ωραία. Μετά γυρίσαμε ξανά στην Καλαμάτα και την Τρίτη
πήγαμε με τον Τέντι στο σχολείο.

92

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

• Ο μαθητής Δημήτρης γράφει με τη μητέρα του:

Γεια σας! Είμαι ο Δημήτρης και πήρα από το σχολείο ένα αρκουδάκι και το
πήγα βόλτα με το μηχανάκι μέχρι το σπίτι. Όταν έγινε μεσημέρι είδαμε μίκι
μάους. Ο αδελφός μου τον ήθελε αλλά εγώ δεν του τον έδινα.

Έπαιζα και με τα άλλα αρκουδάκια που είχα σπίτι και μου άρεσε πολύ που
τον φιλοξένησα στο σπίτι μου.

• Η μαθήτρια Μαρία έγραψε με τη μητέρα της:

Με τον Τέντι κάναμε ωραίες αγκαλίτσες. Όπου πήγαινα τον είχα μαζί μου.
Ήταν μαλακός και τον έπαιρνα πολλές αγκαλίτσες.
[Σε αυθόρμητη δραστηριότητα στο σπίτι η μαθήτρια διηγείται:]
Μια φορά και έναν καιρό ήτανε μία κληματαριά. Έπεσε μια ρώγα από σταφύλι
κι έπεσε κι άλλο ένα και γίνανε φίλοι. Παίζανε μαζί όλη την ώρα και μετά
κάνανε τρέλες. Πήραν αγκαλιά ο ένας τον άλλον και πήγαν σπίτι τους να
φάνε. Μετά πήγαν για ύπνο και κοιμηθήκανε.

• Ο μαθητής Γιάννης Β. γράφει με τη μητέρα του:

Με τον Τέντι παίξαμε παρέα, κοιμηθήκαμε παρέα και μετά βρήκα ένα κορίτσι
αρκουδάκι για να του κάνει παρέα.

• Η μαθήτρια Αμαλία γράφει με τη μητέρα της:

Όταν ήρθε η σειρά μου να πάρω τον Τέντι στο σπίτι μου χάρηκα πολύ. Όμως,
όταν τα υπόλοιπα παιχνίδια μου είδαν τον Τέντι, την αρκούδα, φοβήθηκαν και
κρύφτηκαν παντού στο δωμάτιο. «Φοβήθηκαν το τρομακτικό του χαμόγελο»,
έτσι μου είπαν.

Ο Τέντι κοιμήθηκε κοντά μου σε μια γωνίτσα που έμοιαζε με σπηλιά. Την
επόμενη μέρα τα παιχνίδια άρχισαν να ξεπερνούν το φόβο τους. Πρώτος
έκανε την αρχή ο Μακ Κουίν πλησιάζοντας τον Τέντι, την αρκουδίτσα. Μετά
ακολούθησαν οι κούκλες και τα πόνι.

Τότε έγινε κάτι φοβερό. Αρρώστησα και ο γιατρός είπε ότι έπρεπε να

93

Γεωργία Τζήλου

μείνω στο σπίτι και να πίνω το σιρόπι μου. Ήταν τόσο απαίσιο. Ευτυχώς με
βοήθησε ο Τέντι και τα παιχνίδια μου, που μου έκαναν τόσο καλή παρέα. Την
τελευταία μέρα τα παιχνίδια μου ετοίμασαν ένα πάρτι έκπληξη για τον Τέντι.
Του έκαναν ένα πικ νικ μαζί με τα κουζινικά μου στη μέση του δωματίου μου.
Περάσαμε πολύ όμορφα.

Το τελευταίο βράδυ ο Τέντι κοιμήθηκε αγκαλιά με το ξυπνητήρι, γιατί
ανυπομονούσε να γυρίσει στο σχολείο. Μπορεί στο σπίτι μου να έκανε
καινούριους φίλους, του είχαν όμως λείψει τα υπόλοιπα παιδιά.

• Η μαθήτρια Κατερίνα γράφει με την μητέρα της:

Με λένε Κατερίνα και είμαι πεντέμισι χρονών. Έχω έναν αδελφούλη, που τον
λένε Αντώνη. Πηγαίνω στο νηπιαγωγείο και εκεί γνώρισα έναν καινούριο
φίλο, που τον αγάπησα αμέσως. Τον λένε Τέντι και είναι ένας χνουδωτός
αρκούδος. Παίξαμε αρκετά στο σχολείο και η κυρία μου, μου είπε ότι μπορώ
να τον πάρω σπίτι μου και να περάσω μαζί του κάποιες μέρες. Η χαρά μου
δεν λέγεται! Και ενώ γύριζα σπίτι μου, ένα μεσημέρι κρατώντας τον φίλο μου
αγκαλιά, σκεφτόμουν στο δρόμο πως θα περάσουμε αυτές τις μέρες μαζί.

Όταν τελικά φτάσαμε, γνώρισα στο φίλο μου τον αδελφό μου. Ο αδελφός
μου, που είναι μικρούλης, αμέσως ήθελε να τον πάρει να παίξει. Εγώ βέβαια
δεν ήθελα, αλλά επειδή είναι δυόμιση χρονών του τον έδωσα. Τον κράτησε
λίγη ώρα αγκαλιά και του μιλούσε. Μετά τον πέταξε πάνω στον καναπέ και
έτρεξα να τον πάρω. Ήταν ευκαιρία, γιατί φοβόμουν μην τον ξαναπάρει και
δεν μου τον δίνει.

Όλο το απόγευμα το περάσαμε μαζί. Παίζαμε μαζί, καθόμασταν αγκαλίτσα
βλέποντας παιδικές ταινίες, τρώγαμε μαζί και τέλος της μέρας όταν η μαμά
μου, είπε ότι ήρθε η ώρα για ύπνο και αφού ετοιμάστηκα ξαπλώσαμε και
κοιμηθήκαμε στο κρεβάτι μου. Όλη τη νύχτα τον κρατούσα αγκαλίτσα και
ήμουν πολύ χαρούμενη που τον είχα μαζί μου.

Το πρωί ξυπνήσαμε μαζί! Αφού σηκωθήκαμε, εγώ πλύθηκα και ντύθηκα.
Η γιαγιά είχε έτοιμο το πρωινό και εγώ πεινασμένη έτρεξα να φάω το ζεστό
αβγουλάκι μου και να πιω το γάλα μου. Αφού τελείωσα, γνώρισα στο φίλο

94

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο

μου τις κούκλες μου και παίξαμε όλοι μαζί. Έπαιξε και ο Αντωνάκης μαζί μας.
Ύστερα, παρακολουθήσαμε μια παιδική ταινία, από τις αγαπημένες μου, το
«Brave». Έχει και η ταινία μέσα μια μεγάλη αρκούδα να παίζει.

Με όλα αυτά η μέρα πέρασε τόσο ευχάριστα με το φίλο μου, που δεν το
κατάλαβα. Το βράδυ έφτασε και εγώ πάλι ετοιμάστηκα για να κοιμηθώ, αφού
την άλλη μέρα είχα πρωινό ξύπνημα για το σχολείο μου.

Η μαμά μου ήρθε να με ξυπνήσει και εγώ νύσταζα ακόμα, γιατί το βράδυ
μιλούσαμε με τον αρκούδο μου. Ήταν λίγο δύσκολο γιατί δεν ήθελα να
σηκωθώ, αλλά τελικά τα κατάφερα και ετοιμάστηκα.

Πριν φύγουμε από το σπίτι ρώτησα τη μαμά μου αν μπορώ να κρατήσω
τον Τέντι κι άλλες λίγες μέρες ακόμα. Η μαμά όμως, μου θύμισε πως με τη
δασκάλα μου, είχαμε συμφωνήσει για το πότε θα γυρίσει ο αρκούδος στο
σχολείο.

Έτσι κι έγινε. Ο Τέντι γύρισε στο σχολείο, στη θέση του. Εξάλλου έχει
κι άλλα παιδάκια φίλους, τους συμμαθητές μου, που τον αγαπούν όλα
τόσο πολύ! Μια άλλη μέρα θα ρωτήσω τη δασκάλα μου αν μπορώ να τον
φιλοξενήσω σπίτι μου και ελπίζω να μη μου πει όχι!

• Η μαθήτρια Ελένη έγραψε με τη μητέρα της:

«Συντροφιά με τον Τέντι, το αρκουδάκι»

Βρισκόμαστε στο σπίτι εγώ, η Ελένη, η αδερφή μου, η Νίκη και ο Τέντι, το
αρκουδάκι που μας κάνει συντροφιά. Φτιάχνω μια ζωγραφιά που περιέχει ένα
σπίτι. Ο Τέντι παίρνει το ψαλίδι και αρχίζει να κόβει το σπίτι. Μετά αρχίσαμε
το παιχνίδι. Στον Τέντι αρέσει πολύ να παίζει.

Μετά πήγαμε στο κομμωτήριο για να κουρέψουμε τον Τέντι. Κάθισε
ήσυχος στην καρέκλα για να κουρευτεί και μετά πήγαμε στην πλατεία της
Καλαμάτας. Περάσαμε χαρούμενα με τον Τέντι. Κοιμήθηκε στην αγκαλιά μας
και μετά ξύπνησε και είδαμε τις παπαρούνες που είχαν φυτρώσει.

Στην πλατεία βρήκαμε πολλά παιδάκια. Η πλατεία είχε λίγα δέντρα. Ο
ήλιος μάς ζέσταινε και ωραίες πεταλούδες πετούσαν. Οι πεταλούδες είχαν
έρθει από άλλες χώρες. Μαζί με τον Τέντι πήγαμε στο σιντριβάνι. Μετά

95

Γεωργία Τζήλου

κουραστήκαμε και γυρίσαμε στο σπίτι. Παίζαμε χαρωπά αλλά χάσαμε τον
Τέντι που τελικά τον βρήκε η αδερφή μου, η Νίκη. Στη συνέχεια φτιάξαμε
μια τούρτα που άρεσε στον Τέντι. Αφού φάγαμε την τούρτα πήγαμε σε
αποκριάτικο πάρτι με τον Τέντι. Του άρεσε πολύ και πέρασε πολύ καλά.

• Ο μαθητής Παναγιώτης Μ. έγραψε με τη μητέρα του:

Μια φορά και έναν καιρό ζούσε ένα αρκουδάκι μόνο κάτω από ένα δέντρο
μικρό. Ήταν μόνο, στενοχωρημένο, γλυκό, μέχρι που έπεσε ένα βελανίδι και
είπε ένα «σκουίτς, σκουίτς». Μέχρι που κοίταξε στον ουρανό και άκουσε ένα
«άουτς, κρα, κρα, κρα». Αλλά νόμιζε ότι ήταν ένα «άουτς, άουτς, άουτς», ήταν
ένα «κρα, κρα, κρα». Μέχρι που είδε ένα κοράκι να κάθεται στο δέντρο και
να έλεγε «κρα, κρα, κρα», έτσι να τραγούδαγε. Μετά ήρθε το αρκουδάκι, τον
λέγανε Τέντι. Μα όμως το δάγκωσε το κοράκι σε όλα του τα σημεία και είπε
«άουτς, άουτς, άουτς» και έβαλε τα κλάματα.

Όμως δίπλα του έμενε ένα σπίτι με μέλισσες και του έφερνε πρόβλημα κάθε
μέρα. Όμως τον κυνήγαγαν μέχρι που τον δάγκωναν, «τσούκου, τσούκου»,
ήταν γλυκούλης.

Αλλά ήρθε ένα ποντικάκι, τον γαργάλαγε και του μίλαγε κάθε μέρα. Όμως
δεν ήταν φίλος του. Διάλεξαν μετά να γίνουνε φίλοι. Και βρήκε κι άλλους, κι
άλλους, κι άλλους. Μετά ήταν όλοι μαζί.

Και τρόμαξαν όλοι οι φίλοι του τις μέλισσες και παίζανε και πέρναγαν
όμορφα, κοιμόντουσαν μαζί καμία φορά. Κρυφά κρυφά γαργάλαγε το
ποντικάκι την αρκούδα και ο Τέντι μαζί με όλους του τους φίλους τρομάξανε
τις μέλισσες και φύγανε όλες μέχρι που έμεινε μόνος του ο Τέντι γιατί είχαν
πάει για ύπνο. Όμως δεν τον πείραζε, ούτε τον ένοιαζε. Όμως καμιά φορά,
αποφάσισε, δεν πειράζει να είναι μόνος.

Ήταν όμως μια ζωή μόνος. Κάθε μέρα, κάθε μήνα ερχόταν κάποιος από
τους φίλους του και τους αγάπαγε μέχρι που βρήκε κι άλλη μία φίλη που ήταν
κι αυτή αρκουδίτσα αλλά ήταν κορίτσι. Μέχρι όμως που την παντρεύτηκε
και γεννήσανε δέκα κοριτσάκια και δέκα αγοράκια. Όμως τους δίνανε και
λίγο γάλα. Όμως δεν τους πείραζε να μην πίνουν καμιά φορά γάλα. Έπαιζαν,

96

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο
έπαιζαν, έπαιζαν. Μεγάλωσαν, παντρεύτηκαν, γέννησαν έντεκα κοριτσάκια
και έντεκα αγοράκια το κάθε παιδί. Ζήσαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα.
• Ο μαθητής Παναγιώτης Κλ. έγραψε με τη μητέρα του:
Έπαιξα με το αρκουδάκι, επειδή το αγαπάω και μου αρέσει. Το αρκουδάκι
είναι όμορφο και λίγο μεγάλο. Το παίρνω αγκαλιά και το αγαπώ.
• Ο μαθητής Γιάννης Τρ. έγραψε με τη μητέρα του:
Ο αρκούδος με εμάς είχε πάει στο στάδιο και εκεί τρέξαμε, κάναμε γυμναστική
και μετά φύγαμε. Αργότερα πήγαμε στον Δημητράκη και παίξαμε. Δεν κάναμε
πόλεμο, χοροπηδήσαμε στο κρεβάτι του. Το βράδυ ζωγραφίσαμε με πινέλα
και μετά κοιμηθήκαμε.

34. Αυθόρμητες δραστηριότητες των παιδιών
«Συνταγή παιδίατρου»

Το παιδί έχει πρόβλημα στα αφτιά του γι’ αυτό και κλαίει. Να του δίνετε
ντεπόν για να πέφτει ο πυρετός.

97

Γεωργία Τζήλου
«Γράμμα στους γονείς»
Σας αγαπώ και θέλω να πάμε εκδρομή.
«Παραγγελία σε ταβέρνα»
Πατάτες, σαλάτα, κοτόπουλο, ψωμί και κρασί.

98

Διδακτικό Πλάνο για τη Δημιουργική Γραφή στο Νηπιαγωγείο
Δημιουργία γραμμάτων με διάφορους τρόπους

Δημιουργία λέξεων

99

Γεωργία Τζήλου
Παίζω με τα γράμματα στον υπολογιστή

100