Praktis Topikal Kimia T4

PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

Bab 1 Pengenalan kepada Kimia 1 – 3 Introduction to Chemistry Bab 2 Jirim dan Struktur Atom 4 – 12 Matter and the Atomic Structure Bab 3 Konsep Mol, Formula dan Persamaan 13 – 21 Kimia  e Mole Concept, Chemical Formula and Equation Bab 4 Jadual Berkala Unsur 22 – 31  e Periodic Table of Elements Bab 5 Ikatan Kimia 32 – 42 Chemical Bond Bab 6 Asid, Bes dan Garam 43 – 54 Acid, Base and Salt Bab 7 Kadar Tindak Balas 55 – 67 Rate of Reaction Bab 8 Bahan Buatan dalam Industri Manufactured Substances in Industry 68 – 77 Peperiksaan Akhir Tahun 78 – 96 Jawapan J1 – J16 Imbas dan muat turun • Jawapan Peperiksaan Akhir Tahun Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) No. 18, Jalan PJS 5/26, Taman Desaria, 46150 Petaling Jaya, Selangor Darul Ehsan. Tel: 03-7783 3233, 7783 5233 Faks: 03-7783 7233 E-mel: [email protected] Laman web: www.penerbitilmubakti.com © Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2023 Pertama kali diterbitkan 2023 ISBN 978-967- Cetakan: 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Semua hak cipta terpelihara. Sebarang bahagian dalam buku ini tidak boleh diterbitkan semula, disimpan dalam cara yang boleh digunakan lagi, ataupun dipindahkan dalam sebarang bentuk atau cara, baik secara elektronik, mekanik, gambar, rakaman dan sebagainya, tanpa kebenaran terlebih dahulu daripada Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M). Penyunting: Nur Ain Iftitah Mohamad Razali Pereka kulit buku: Sarifuddin Yusof / Yasmin Sarah Pereka letak: Vimala Sirinivasan Teks diset dalam Utopia Std 10 poin Dicetak di Malaysia oleh KANDUNGAN PT Kimia D'bhsa Tg4_Kan_vim2p(2023).indd 2 3/3/2023 4:43:56 PM Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) No. 18, Jalan PJS 5/26, Taman Desaria, 46150 Petaling Jaya, Selangor Darul Ehsan. Tel: 03-7783 3233, 7783 5233 Faks: 03-7783 7233 Emel: [email protected] Laman web: www.penerbitilmubakti.com © Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M) 2023 Pertama kali diterbitkan 2023 ISBN 978-629-7536-79-8 Cetakan: 9 8 7 6 5 4 3 2 1 Semua hak cipta terpelihara. Sebarang bahagian dalam buku ini tidak boleh diterbitkan semula, disimpan dalam cara yang boleh digunakan lagi, ataupun dipindahkan dalam sebarang bentuk atau cara, baik secara elektronik, mekanik, gambar, rakaman dan sebagainya, tanpa kebenaran terlebih dahulu daripada Penerbit Ilmu Bakti Sdn. Bhd. (732516-M). Penyunting: Nur Ain Iftitah Mohamad Razali Pereka kulit buku: Sarifuddin Yusof Pereka letak: Vimala Sirinivasan Teks diset dalam Utopia 10 poin Dicetak di Malaysia oleh Percetakan Sentosa (KL) Sdn. Bhd. • Jawapan Peperiksaan Akhir Tahun Imbas dan Muat turun PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

1 Tema 1: Kepentingan Kimia Pengenalan kepada Kimia Introduction to Chemistry BAB 1 Kertas 1 / Paper 1 1.1 Perkembangan Bidang Kimia dan Kepentingan dalam Kehidupan Development in Chemistry Field and Its Importance sin Daily Life 1 Antara pernyataan berikut, yang manakah menerangkan dengan tepat tentang maksud kimia? Which of following statements describes accurately about the meaning of chemistry? A Kimia ialah kajian tentang komposisi, struktur, sifat jirim dan perubahan yang berlaku ke atas jirim Chemistry is a study of the composition, structure, properties of matter and reactions that occur to the matter B Kimia ialah kajian tentang sifat dan perubahan yang berlaku kepada benda hidup Chemistry is a study of properties and changes happened to living things C Kimia ialah kajian tentang keadaan  zikal jirim Chemistry is a study of physical state of matter D Kimia ialah kajian tentang organisma hidup Chemistry is a study of living organisms TP 1 BT ms.4 2 Antara yang berikut, yang manakah contoh aplikasi dalam kehidupan harian yang berasaskan bahan kimia? Which of the following examples of application in daily life are chemical based? I Analgesik Analgesics II Gel lidah buaya Aloe vera gel III Baja Fertilisers IV Kain sutera Silk fabrics A I dan II C II dan IV I and II II and IV B I dan III D III dan IV I and III III and IV TP 2 BT ms.4 1.2 Penyiasatan Sainti k dalam Kimia Scienti c Investigation in Chemistry 3 Antara yang berikut, yang manakah kepentingan kaedah penyiasatan sainti k? Which of the following is the importance of the scienti c investigation method? A Murid boleh mereka keputusan sendiri Students can create their own results B Memastikan eksperimen yang dijalankan selesai dengan cepat Ensures that the experiment conducted is done in a short period of time C Murid dapat meniru keputusan yang diperoleh rakannya dalam penyiasatan Students can copy the results obtained by his friends in an investigation D Menyediakan suatu cara yang sistematik dan lengkap untuk menyelesaikan masalah Provides a systematic and complete way to solve problems TP 2 BT ms.9 4 Peta alir di bawah menunjukkan sebahagian daripada langkah-langkah dalam kaedah sainti k.  e  ow map below shows a part of steps in the scienti c method. Membuat pemerhatian → Q → Mengenal pasti masalah → S Making an observation → Q → Identifying a problem → S Apakah langkah Q dan langkah S? Which are steps Q and S? Q S A Mengawal pemboleh ubah Controlling variables Mengumpul data Collecting data B Mengenal pasti pemboleh ubah Identifying variables Mengawal pemboleh ubah Controlling variables C Membuat kesimpulan Making a conclusion Menulis laporan Writing a report D Membuat inferens Making an inference Membuat hipotesis Making a hypothesis TP 1 BT ms.9 PT KimiaD'bhsa Tg4_01_vim3p(2023).indd 1 3/3/2023 4:29:08 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

2 Soalan 5 dan 6 adalah berdasarkan Rajah 1. Questions 5 and 6 are based on Diagram 1. Suatu eksperimen dijalankan untuk mengkaji kesan saiz bahan tindak balas ke atas kadar tindak balas antara asid hidroklorik dengan kalsium karbonat. Rajah 1 menunjukkan graf yang diplotkan. An experiment is carried out to study the e ect of the size of reactant on the rate of reaction between hydrochloric acid and calcium carbonate. Diagram 1 shows the graph plotted. Isi padu gas karbon dioksida yang dibebaskan (cm3) Volume of carbon dioxide gas released (cm3 ) Masa (s) Time (s) Rajah 1/Diagram 1 5 Antara yang berikut, yang manakah pemboleh ubah yang dimanipulasikan dalam eksperimen ini? Which of the following is the manipulated variable in the experiment? A Suhu persekitaran Surrounding temperature B Kepekatan asid hidroklorik Concentration of hydrochloric acid C Saiz ketulan kalsium karbonat Size of calcium carbonate granules D Isi padu gas karbon dioksida yang terbebas Volume of carbon dioxide gas released TP 3 BT ms.9 6 Antara pernyataan berikut, yang manakah benar tentang eksperimen ini? Which of the following statements are true about this experiment? A Graf menjadi malar kerana semua gas karbon dioksida telah dibebaskan  e graph becomes constant because all carbon dioxide gas has been released B Kepekatan asid hidroklorik mempengaruhi kadar tindak balas  e concentration of hydrochloric acid a ects the rate of reaction C Suhu bahan tindak balas meningkatkan kadar tindak balas  e temperature of the reactants increases the rate of reaction D Kadar tindak balas berkurang dengan masa  e rate of reaction decreases with time TP 4 BT ms.9 1.3 Penggunaan, Pengurusan dan Pengendalian Radas serta Bahan Kimia Usage, Management and Handling of Apparatus and Materials 7 Bahan kimia di dalam makmal perlu disimpan dengan cara yang betul untuk mengelakkan daripada berlaku kemalangan yang tidak diingini. Antara yang berikut, yang manakah dipadankan dengan betul? Chemicals in the laboratory should be stored properly to avoid unwanted accidents. Which of the following are paired correctly? Jenis bahan kimia Types of chemicals Cara penyimpanan Storage method A Hidrokarbon dan pelarut organik Hydrocarbons and organic solvents Di dalam botol gelap In a dark bottle B Logam berat dan bahan toksik Heavy metals and toxic substances Tempat teduh yang jauh daripada cahaya matahari dan sumber haba A shaded place away from sunlight and sources of heat C Bahan yang mudah terurai seperti asid nitrik, larutan argentum nitrat dan cecair klorin Substances that easily decompose such as nitric acid, silver nitrate solution and chlorine water Di dalam kabinet penyimpanan khas berkunci Inside a locked special storage cabinet D Bahan reaktif seperti kalium, litium dan natrium Reactive substances such as potassium, lithium and sodium Di dalam minyak para n In para n oil 8 Rajah 2 menunjukkan satu peralatan keselamatan di dalam makmal kimia. Diagram 2 shows a safety equipment in a chemistry laboratory. Rajah 2/ Diagram 2 TP 3 BT ms.15 PT KimiaD'bhsa Tg4_01_vim3p(2023).indd 2 3/3/2023 4:29:08 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

3 Apakah fungsi peralatan ini? What is the function of the equipment? A Memadamkan api pada badan Extinguishes  re on the body B Digunakan untuk mengelakkan bahan kimia daripada memasuki mata Used to prevent chemicals from entering the eyes C Membasuh dan membersihkan mata apabila bahan kimia terpercik ke dalam mata Washes and cleans the eyes when chemicals enter the eyes D Digunakan untuk menjalankan eksperimen yang membebaskan wasap beracun, mudah terbakar atau berbau sengit Used to conduct experiments that release toxic,  ammable or pungent fumes TP 2 BT ms.13 Kertas 2 / Paper 2 Bahagian A / Section A 1.2 Penyiasatan Sainti k dalam Kimia/ Scienti c Investigation in Chemistry 1 Satu eksperimen telah dijalankan untuk mengkaji kesan luas permukaan terhadap kadar penyejukan air. Sebanyak 500 cm3 air panas dengan suhu 100 °C dituangkan ke dalam tiga piring Petri dengan diameter yang berbeza, iaitu P, Q dan R. Suhu air panas dicatatkan selang 5 minit sehingga suhu air mencapai suhu bilik. Keputusan bagi eksperimen ini direkodkan seperti dalam Jadual 1. BT ms.8–10 An experiment is carried out to study the e ects of surface area on the rate of cooling of water. 500 cm3 of hot water with temperature of 100 °C is poured into three di erent diameters of Petri dish, P, Q and R.  e temperature of water is measured at an interval of 5 minute until the temperature of water drops to room temperature.  e result of the experiment are recorded in Table 1. Suhu (°C)/ Temperature (°C) Masa (min)/ Time (min) 0 5 10 15 20 25 30 35 P 100 82 73 59 30 28 28 28 Q 100 90 82 65 48 30 28 28 R 100 95 89 85 82 52 42 30 Jadual 1/ Table 1 (a) Apakah hipotesis bagi eksperimen ini? TP 4 KBAT Menganalisis What is the hypothesis of this experiment? [2 markah/ marks] (b) Berdasarkan Jadual 1, lakar graf suhu melawan masa bagi P, Q dan R. TP 4 KBAT Mengaplikasi Based on Table 1, sketch the graph of temperature against time for P, Q and R. [3 markah/ marks] (c) Apakah kesimpulan bagi eksperimen ini? TP 4 What is the conclusion of this experiment? [2 markah/ marks] P Q R Rajah 1/ Diagram 1 PT KimiaD'bhsa Tg4_01_vim3p(2023).indd 3 3/3/2023 4:29:09 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

4 Kertas 1 / Paper 1 2.1 Konsep Asas Jirim Basic Concepts of Matter 1 Maklumat berikut menghuraikan andaianandaian bagi suatu zarah menurut teori X.  e following information describes the assumptions of particles according to theory X. • Jirim terdiri daripada zarah-zarah yang halus dan diskrit yang sentiasa bergerak Matter consists of tiny and discrete particles which are constantly moving • Zarah-zarah bergerak secara rawak dan saling berlanggar Particles move in random motion and collide with each other • Pergerakan zarah dipengaruhi oleh haba Movement of particles is a ected by heat Berdasarkan huraian di atas, yang manakah teori X? Based on the description above, which is theory X? A Teori Triad Triad  eory B Teori Lewis Lewis  eory C Teori Kinetik Jirim Kinetic  eory of Matter D Teori Ikatan Valens Valence Bond  eory 2 Jadual 1 menunjukkan takat lebur dan takat didih bagi bahan J, K, L dan M. Table 1 shows the melting and boiling points of substances J, K, L and M. Bahan Substance J K L M Takat lebur (°C) Melting point (°C) –210 250 –40 –8 Takat didih (°C) Boiling point (°C) –196 800 360 60 Jadual 1/ Table 1 Bahan manakah yang merupakan gas pada suhu 32 °C? Which substance is a gas at 32 °C? A J B K C L D M TP 4 BT ms.26-27 3 Rajah 1 menunjukkan lengkung penyejukan bagi bahan J. Diagram 1 shows the cooling curve of substance J. Suhu (o C) Temperature (o C) Masa (s) Time (s) A 80.2 Suhu bilik Room temperature B C D Rajah 1 /Diagram 1 Antara pernyataan berikut, yang manakah betul tentang sifat bahan J? Which of the following statements is correct about the properties of substance J? A Takat beku bahan J ialah 80.2 °C  e freezing point of substance J is 80.2 °C B Semua zarah berada dalam keadaan cecair dari bahagian B ke bahagian C All particles are in the liquid state from region B to C C Dari bahagian A ke bahagian B, zarahzarah menyerap tenaga haba dan bergetar dengan lebih cepat From region A to B, the particles absorb heat energy and vibrate faster D Dari bahagian B ke bahagian C, tenaga haba yang diserap digunakan untuk mengatasi daya tarikan antara zarah From region B to C, the heat energy absorbed is used to overcome the attraction forces between particles Tema 2: Asas Kimia Jirim dan Struktur Atom Matter and the Atomic Structure BAB 2 TP 1 BT ms.24-25 TP 4 BT ms.28 PT KimiaD'bhsa Tg4_02_vim3p(2023).indd 4 3/3/2023 4:28:17 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

5 2.2 Perkembangan Model Atom The Development of the Atomic Model 4 Rajah 2 menunjukkan satu model atom yang ditemui oleh seorang ahli sains. Diagram 2 shows an atomic model discovered by a scientist. − − − − − − − − − − − − + + + + + + + + + + + Sfera bercas positif Positively charged sphere Elektron Electron Rajah 2/ Diagram 2 Antara ahli sains berikut, siapakah yang memperkenalkan model ini? Which of the following scientists introduced this model? A Ernest Rutherford B J.J.  omson C John Dalton D Neils Bohr 5 Apakah zarah subatom yang ditemui oleh James Chadwick? Which subatomic particle was discovered by James Chadwick? A Elektron Electron B Neutron Neutron C Nukleus Nucleus D Proton Proton 2.3 Struktur Atom Atomic Structure 6 Rajah 3 menunjukkan perwakilan piawai bagi atom R. Diagram 3 shows the standard representation of atom R. 14 R 7 Rajah 3/ Diagram 3 Antara yang berikut, yang manakah susunan elektron yang betul bagi atom R? Which of the following electron arrangements is correct for atom R? A B C D 7 Atom Z mengandungi 13 proton, 14 neutron dan 13 elektron. Apakah nombor nukleon bagi atom Z? Atom Z contains 13 protons, 14 neutrons and 13 electrons. What is the nucleon number of atom Z? A 14 B 26 C 27 D 40 8 Jadual 1 menunjukkan nombor proton bagi unsur P, Q, R dan S. Table 1 shows the proton number for elements P, Q, R and S. Unsur Element P Q R S Nombor proton Proton number 6 8 14 18 Jadual 1/Table 1 Pasangan zarah manakah yang mempunyai bilangan elektron valens yang sama? Which pair of particles has the same number of valence electrons? A P dan Q P and Q B P dan R P and R C Q dan S Q and S D R dan S R and S TP 1 BT ms.30-31 TP 3 BT ms.35 R R R R TP 1 BT ms.30-31 TP 1 BT ms.34-35 TP 4 BT ms.35 PT KimiaD'bhsa Tg4_02_vim3p(2023).indd 5 3/3/2023 4:28:17 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

6 9 Rajah 4 menunjukkan susunan elektron bagi atom R. Diagram 4 shows the electron arrangement of atom R. Rajah 4/ Diagram 4 Antara yang berikut, yang manakah perwakilan piawai atom bagi unsur R? Which of the following is the standard representation of atom of element R? A 48 24R C 24 12R B 48 12R D 12 12R 2.4 Isotop dan Penggunaannya Isotopes and Its Uses 10 Jadual 2 menunjukkan nombor proton dan nombor nukleon bagi atom K, L, M dan N. Table 2 shows the proton number and nucleon number of atoms K, L, M and N. Atom Atom Nombor proton Proton number Nombor nukleon Nucleon number K 24 52 L 11 24 M 12 24 N 11 23 Jadual 2/ Table 2 Antara pasangan atom berikut, yang manakah ialah isotop? Which of the following pair of atoms are isotopes? A K dan L K and L B L dan M L and M C L dan N L and N D M dan N M and N TP 4 BT ms.37 11 Rajah 5 menunjukkan perwakilan piawai bagi dua isotop sulfur. Diagram 5 shows the standard representation of two isotopes of sulphur. 32 S 16 33 S 16 Rajah 5/ Diagram 5 Antara pernyataan berikut, yang manakah boleh dideduksikan daripada maklumat dalam Rajah 5? Which of the following statements can be deduced from the information in Diagram 5? A Sulfur-33 mempunyai 17 proton dan 16 neutron Sulphur-33 has 17 protons and 16 neutrons B Sulfur-33 mempunyai 16 proton dan 17 neutron Sulphur-33 has 16 protons and 17 neutrons C Sulfur-33 mempunyai 16 proton dan 17 elektron Sulphur-33 has 16 protons and 17 electrons D Sulfur-32 mempunyai bilangan neutron yang sama dengan sulfur-33 Sulphur-32 has the same number of neutrons as sulphur-33 TP 4 BT ms.37 12 Jadual 3 menunjukkan beberapa isotop dan kegunaannya. Tablet 3 shows several isotopes and their uses. Isotop Isotope Kegunaan Use I Karbon-12 Carbon-12 Untuk menganggar usia fosil To estimate the age of fossils II Natrium-24 Sodium-24 Untuk membunuh sel kanser To kill cancer cells III Fosforus-32 Phosphorus-32 Untuk mengukur kadar penyerapan baja oleh tumbuhan To measure the rate of absorption of fertilisers by plants IV Karbon-14 Carbon-14 Untuk menganggar usia fosil To estimate the age of fossils Jadual 3/ Table 3 Antara yang berikut, yang manakah dipadankan dengan betul? Which of the following is matched correctly? A I dan II C II dan IV I and II II and IV B I dan III D III dan IV I and III III and IV TP 4 BT ms.34 TP 3 BT ms.38 PT KimiaD'bhsa Tg4_02_vim3p(2023).indd 6 3/3/2023 4:28:18 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

7 Kertas 2 / Paper 2 Bahagian A / Section A 2.1 Konsep Asas Jirim/ Basic Concepts of Matter 2.3 Struktur Atom/ Atomic Structure 1 (a) Rajah 1 menunjukkan struktur atom bagi unsur X. X bukan simbol sebenar. BT ms.24-28, 32-34 Diagram 1 shows the atomic structure of element X. X is not an actual symbol. X Rajah 1 / Diagram 1 Berdasarkan Rajah 1, jawab soalan berikut. Based on Diagram 1, answer the following questions. (i) Atom X mempunyai 6 neutron. Tentukan bilangan proton dan nombor nukleon bagi atom X. TP 3 KBAT Mengaplikasi Atom X has 6 neutrons. Determine the number of protons and the nucleon number of atom X. [2 markah/ marks] (ii) Atom X mempunyai isotop dengan 8 neutron. Nyatakan maksud isotop, kemudian tulis perwakilan piawai bagi atom X dan isotopnya. TP 3 Atom X has an isotope with 8 neutrons. State the meaning of isotope, then write the standard representation of atom X and its isotope. [2 markah/ marks] (b) Sebatian Z ialah suatu bahan yang mempunyai takat lebur 71 °C dan takat didih 305 °C. Compound Z is a substance that has a melting point of 71 °C and a boiling point of 305 °C. (i) Beri de nisi takat lebur dan takat didih. TP 1 De ne the meaning of melting and boiling points. [2 markah/ marks] PT KimiaD'bhsa Tg4_02_vim3p(2023).indd 7 3/3/2023 4:28:18 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

8 (ii) Lakar graf suhu melawan masa apabila sebatian Z dipanaskan daripada suhu 30 °C hingga 100 °C. TP 4 Sketch the graph of temperature against time when compound Z is heated from 30 °C to 100 °C. [2 markah/ marks] (iii) Pada graf yang dilakar di 1(b)(ii), labelkan keadaan  zikal bagi sebatian Z pada setiap fasa yang terhasil. TP 3 On the graph sketched in 1(b)(ii), label the physical states of Z in each phase occurred. [2 markah/ marks] 2.1 Struktur Atom/ Atomic Structure 2.4 Isotop dan Penggunaannya Isotopes and Its Uses 2 Rajah 2 menunjukkan perwakilan piawai atom bagi unsur R, S, T dan U. BT ms.32-38 Diagram 2 shows the standard representation of atom for elements R, S, T and U. Rajah 2/ Diagram 2 (a) (i) Nyatakan bilangan elektron dalam atom T. TP 3 State the number of electrons in atom T. [1 markah/ mark] (ii) Apakah nombor nukleon bagi atom T? TP 2 What is the nucleon number for atom T? [1 markah/ mark] (b) (i) Pasangan atom manakah merupakan isotop? TP 2 Which pair of atoms are isotopes? [1 markah/ mark] (ii) Nyatakan satu kegunaan isotop di 2(b)(i). TP 3 State one use of the isotope in 2(b)(i). [1 markah/ mark] R 23 11 S 12 6 T 39 19 U 14 6 PT KimiaD'bhsa Tg4_02_vim3p(2023).indd 8 3/3/2023 4:28:18 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

9 (iii) Nyatakan satu perbezaan antara sifat  zik isotop di 2(b)(i). Beri sebab. TP 4 KBAT Menganalisis State one di erence between the physical properties of the isotopes in 2(b)(i). Give a reason. [2 markah/ marks] (c) Lukis susunan elektron bagi atom R. TP 3 KBAT Mengaplikasi Draw the electron arrangement of atom R. [1 markah/ mark] (d) Bilangan elektron bagi atom Z ialah 13 dan nombor nukleonnya ialah 27.  e number of electrons of atom Z is 13 and its nucleon number is 27. (i) Nyatakan nombor atom bagi atom Z. TP 2 State the atomic number of atom Z. [1 markah/ mark] (ii) Nyatakan bilangan neutron bagi atom Z. TP 2 State the number of neutrons of atom Z. [1 markah/ mark] (iii) Unsur Z bertindak balas dengan oksigen untuk membentuk sebatian oksida. TP 3 Tentukan zarah subatom yang terlibat dalam tindak balas kimia tersebut. Element Z reacts with oxygen to form an oxide compound. Determine which subatomic particle is involved in the chemical reaction. [1 markah/ mark] PT KimiaD'bhsa Tg4_02_vim3p(2023).indd 9 3/3/2023 4:28:18 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

10 Bahagian C / Section C 2.1 Konsep Asas Jirim/ Basic Concepts of Matter 2.3 Struktur Atom/ Atomic Structure 2.4 Isotop dan Penggunaannya Isotopes and Its Uses 3 Jadual 1 menunjukkan bilangan proton, neutron dan elektron dalam atom P, Q, R, S, T dan U. Huruf-huruf yang digunakan bukan simbol sebenar bagi atom-atom tersebut. BT ms.24-28, 32-39 Table 1 shows the number of protons, neutrons and electrons present in atoms P, Q, R, S, T and U.  e letters used are not the actual symbols of the atoms. Atom/ Atom P Q R S T U Bilangan proton/ Number of protons 11 9 6 d 20 6 Bilangan neutron/ Number of neutrons 12 b 6 7 e 8 Bilangan elektron/ Number of electrons 11 9 c 7 20 6 Nombor nukleon/ Nucleon number a 19 12 14 40 14 Jadual 1/ Table 1 (a) Berdasarkan Jadual 1/ Based on Table 1, (i) nyatakan a, b, c, d, dan e. TP 3 state a, b, c, d, and e. [5 markah/ marks] (ii) tulis perwakilan piawai bagi atom Q dan T. TP 1 write the standard representation of atoms Q and T. [2 markah/ marks] (iii) pilih isotop bagi atom R dan tulis perwakilan piawai baginya. TP 3 choose an isotope of atom R and write its standard representation. [1 markah/ mark] (iv) lukis susunan elektron bagi kedua-dua isotop yang dinyatakan di 3(a)(iii). TP3 KBAT Mengaplikasi draw the electron arrangement for both isotopes stated in 3(a)(iii). [4 markah/ marks] (b) Rajah 3 menunjukkan lengkung penyejukan bagi naftalena. Perubahan keadaan  zikal bagi naftalena pada setiap fasa dilabelkan sebagai A, B, C dan D. TP 4 Diagram 3 shows the cooling curve of naphthalene.  e changes in the physical state of naphthalene for every phase are labelled as A, B, C and D. Suhu (o C) Temperature (o C) Masa (minit) Time (minute) A 80.2 Suhu bilik Room temperature B C D Rajah 3/ Diagram 3 PT KimiaD'bhsa Tg4_02_vim3p(2023).indd 10 3/3/2023 4:28:18 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

11 Tulis keadaan  zikal naftalena di AB, BC dan CD. Kemudian, terangkan perubahan yang berlaku dalam setiap fasa. KBAT Menganalisis Write the physical states of naphthalene at AB, BC and CD.  en, explain the changes that occurred in every phase. [8 markah/ marks] 2.1 Konsep Asas Jirim/ Basic Concepts of Matter 4 (a) Rajah 4.1 menunjukkan pergerakan rawak zarah-zarah yang berkaitan dengan suatu teori. Diagram 4.1 shows the random movement of particles which is related to a theory. Zarah Particle Rajah 4.1/ Diagram 4.1 Namakan teori yang ditunjukkan. Beri takrifan dan nyatakan tiga andaian bagi teori ini. TP 2 Name the theory shown. Give the de nition and state three assumptions of the theory. [5 markah/ marks] (b) Rajah 4.2 menunjukkan eksperimen untuk mengkaji resapan bahan dalam keadaan pepejal, cecair dan gas. Diagram 4.2 shows the experiment to study the di usion of substance in solid, liquid and gas states. A Resapan dalam gas Di usion in gas B Resapan dalam cecair Di usion in liquid C Resapan dalam pepejal Di usion in solid Udara Air Penutup Lid Gas bromin Bromine gas Air Water Hablur kuprum(II) sulfat Copper (II) sulfate crystal Hablur kuprum(II) sulfat Copper (II) sulfate crystal Agar-agar Agar Udara Air Penutup Lid Gas bromin Bromine gas Air Water Hablur kuprum(II) sulfat Copper (II) sulfate crystal Hablur kuprum(II) sulfat Copper (II) sulfate crystal Agar-agar Agar Udara Air Penutup Lid Gas bromin Bromine gas Air Water Hablur kuprum(II) sulfat Copper (II) sulfate crystal Hablur kuprum(II) sulfat Copper (II) sulfate crystal Agar-agar Agar Selepas beberapa minit After a few minutes Selepas beberapa jam After a few hours Selepas sehari After a day Rajah 4.2/ Diagram 4.2 Berdasarkan Rajah 4.2, Based on Diagram 4.2, (i) beri de nisi resapan. TP 1 give the de nition of di usion. [2 markah/ marks] PT KimiaD'bhsa Tg4_02_vim3p(2023).indd 11 3/3/2023 4:28:19 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

12 (ii) nyatakan pemerhatian bagi resapan dalam keadaan gas, cecair dan pepejal. TP 4 state the observation for the di usion in the states of gas, liquid and solid. [3 markah/ marks] (iii) dengan menggunakan Teori Kinetik Jirim, huraikan jawapan anda di 5 (b)(ii). TP 4 KBAT Menganalisis by using the Kinetic  eory of Matter, explain your answer in 5 (b)(ii) [10 markah/ marks] 5 (a) Jirim boleh wujud dalam tiga keadaan, iaitu pepejal, cecair dan gas. Lukis rajah susunan zarah dalam tiga keadaan itu dan bandingkan sifat mereka dari segi: TP 5 KBAT Menganalisis Matter can exist in three states which are solid, liquid and gas. Draw the diagram of arrangement of particles in the three states and compare their properties in terms of: • Rajah susunan zarah Diagram of arrangement of particles • Susunan zarah Arrangement of particles • Pergerakan zarah Particles movement • Daya tarikan antara zarah Forces of attraction between particles • Kandungan tenaga zarah Energy content of the particles [10 markah/ marks] (b) Nyatakan maksud takat lebur dan takat didih. TP 1 State the meaning of melting point and boiling point. [2 markah/ marks] (c) Rajah 4.1 menunjukkan lengkung pemanasan bagi naftalena. Perubahan keadaan  zikal naftalena pada setiap fasa dilabelkan sebagai A, B, C dan D. Diagram 4.1 shows the heating curve of naphthalene.  e changes in physical states of naphthalene for every phase are labelled as A, B, C and D. Rajah 4.1/ Diagram 4.1 Tulis keadaan  zikal naftalena di AB, BC dan CD. Kemudian, terangkan perubahan yang berlaku pada setiap fasa. TP 4 KBAT Menganalisis Write the physical state of naphthalene at AB, BC and CD.  en, explain the changes that occurred in every phase. [6 markah/ marks] (d) Rajah 4.2 menunjukkan perwakilan piawai bagi atom nitrogen. Diagram 4.2 shows the standard representation of nitrogen atom. N 14 7 Rajah 4.2/ Diagram 4.2 Berdasarkan Rajah 4.2, huraikan atom nitrogen dan lukis susunan elektronnya. TP 4 KBAT Menganalisis Based on Diagram 4.2, describe the nitrogen atom and draw its electron arrangement. [2 markah/ marks] Suhu (o C) Temperature (o C) Masa (min) Time (min) A B C D 80.2 – PT KimiaD'bhsa Tg4_02_vim3p(2023).indd 12 3/3/2023 4:28:20 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

13 Kertas 1 / Paper 1 3.1 Jisim Atom Relatif dan Jisim Molekul Relatif Relative Atomic Mass and Relative Molecular Mass 1 Jisim molekul relatif bagi ammonia, NH3 ialah 17.  e relative molecular mass of ammonia, NH3 is 17. Antara pernyataan berikut, yang manakah benar tentang maklumat di atas? Which of the following statements is correct about the information above? A Jisim molekul relatif ammonia ialah 17 kali lebih berat daripada jisim satu atom karbon-12  e relative molecular mass of ammonia is 17 times heavier than the mass of one carbon-12 atom B Jisim satu atom karbon-12 ialah 17 kali lebih berat daripada satu molekul ammonia  e mass of a carbon-12 atom is 17 times heavier than one molecule of ammonia C Jisim molar bagi ammonia sama dengan jisim molar bagi karbon-12  e molar mass of ammonia is the same as the molar mass of carbon-12 D Jisim bagi 1 mol ammonia ialah 17 g  e mass of 1 mole of ammonia is 17 g TP 2 BT ms.44-45 2 Berapakah jisim oksigen dalam 92 g nitrogen dioksida? KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: N = 14, O = 16] What is the mass of oxygen in 92 g of nitrogen dioxide? [Relative atomic mass: N = 14, O = 16] A 16 g C 46 g B 32 g D 64 g 3 Berapakah jisim formula relatif bagi kuprum(II) sulfat terhidrat, CuSO4 .5H2 O? [Jisim atom relatif: Cu = 64, S = 32, O = 16, H = 1] What is the relative formula mass of copper(II) suphate pentahydrate CuSO4 .5H2 O? [Relative atomic mass : Cu = 64, S = 32, O = 16, H = 1] A 250 C 150 B 200 D 100 3.2 Konsep Mol Mole Concept 4 Jisim molar bagi gas hidrogen dan gas metana masing-masing ialah 2 g mol–1 dan 16 g mol–1. Berapakah nisbah isi padu gas hidrogen kepada gas metana pada suhu dan tekanan bilik? KBAT Mengaplikasi [Isi padu molar gas = 24 dm3 mol–1 pada keadaan bilik]  e molar mass of hydrogen gas and methane gas are 2 g mol–1 and 16 g mol–1 respectively. What is the ratio of the volume of hydrogen gas to methane gas at room temperature and pressure? [Molar volume of gas at room conditions = 24 dm3 mol–1] A 1:1 B 1:8 C 8:1 D 1:2 5 Berapakah jumlah bilangan ion yang terkandung dalam 2 mol magnesium klorida, MgCl2 ? [Pemalar Avogadro = 6.02 × 1023 mol–1] What is the total number of ions in 2 moles of magnesium chloride, MgCl2 ? [Avogadro constant = 6.02 × 1023 mol–1] A 1.204 × 1024 ion/ ions B 1.806 × 1024 ion/ ions C 3.010 × 1024 ion/ ions D 3.612 × 1024 ion/ ions 6 Berapakah bilangan molekul yang terkandung dalam 1 g serbuk glukosa, C6 H12O6 ? [Jisim atom relatif: C = 12, O = 16, H = 1; Pemalar Avogadro = 6.02 × 1023 mol–1] What is the number of molecules contained in 1 g of glucose powder, C6 H12O6 ? [Relative atomic mass: C = 12, O = 16, H = 1; Avogadro constant = 6.02 × 1023 mol–1] A 5.556 × 1021 molekul/ molecules B 3.347 × 1021 molekul/ molecules C 6.020 × 1023 molekul/ molecules D 1.201 × 1024 molekul/ molecules TP 3 BT ms.50-51 Tema 2: Asas Kimia Konsep Mol, Formula dan Persamaan Kimia The Mole Concept, Chemical Formula and Equation BAB 3 TP 3 BT ms.47 TP 3 BT ms.52-53 TP 3 BT ms.50-51 TP 3 BT ms.47 PT Chem D'bhsa Tg4_03_vim3p(2023).indd 13 3/3/2023 4:29:28 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

14 7 Berapakah jisim 0.5 mol magnesium klorida yang terhasil daripada tindak balas antara magnesium dengan asid hidroklorik? KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: Mg = 24, Cl = 35.5] What is the mass of 0.5 mole of magnesium chloride produced from the reaction between magnesium and hydrochloric acid? A 95.0 g B 59.5 g C 47.5 g D 40.5 g 8 Dalam satu eksperimen, 0.003 mol gas hidrogen terbebas apabila magnesium bertindak balas dengan asid nitrik. Persamaan di bawah menunjukkan tindak balas yang berlaku. In an experiment, 0.003 mole of hydrogen gas is released when magnesium is reacted with nitric acid.  e equation below shows the reaction that occurs. Mg + 2HNO3 → Mg(NO3 )2 + H2 Berapakah jumlah isi padu gas yang disukat pada keadaan bilik? [Isi padu molar gas = 24 dm3 mol–1 pada keadaan bilik] What is the total volume of the gas measured at room conditions? [Molar volume of gas at room conditions = 24 dm3 mol–1] A 0.006 cm3 B 0.072 cm3 C 72 cm3 D 6 cm3 9 Berapakah bilangan mol bagi 3 360 cm3 gas nitrogen dioksida pada STP? [Isi padu molar gas = 22.4 dm3 mol–1 pada STP] What is the number of moles of 3 360 cm3 of nitrogen dioxide gas at STP? [Molar volume of gas at STP = 22.4 dm3 mol–1] A 3.36 mol C 0.15 mol B 75.3 mol D 150 mol 3.3 Formula Kimia Chemical Formula 10 Boraks, dengan formula Nax B4 O7 .10H2 O merupakan bahan yang digunakan dalam kosmetik dan bahan pencuci. Jika jisim formula relatif bagi sebatian itu ialah 382 g mol–1, apakah nilai x? KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: Na = 23, B = 11, O = 16, H = 1] Borax, with the formula Nax B4 O7 .10H2 O is an ingredient ised in cosmetics and detergents. If the relative formula mass of the compound is 382 g mol–1, what is the value of x? [Relative atomic mass: Na = 23, B = 11, O = 16, H = 1] A 1 C 3 B 2 D 4 11 Jadual 1 menunjukkan data yang diperoleh daripada suatu eksperimen untuk menentukan formula empirik bagi suatu oksida Y. [Jisim atom relatif: Y = 24, O = 16] Table 1 shows the data obtained from an experiment to determine the empirical formula for an oxide of Y. [Relative atomic mass: Y = 24, O = 16] Penerangan Description Jisim (g) Mass (g) Jisim mangkuk pijar + penutup Mass of crucible + lid 17.50 Jisim mangkuk pijar + penutup + pita Y Mass of crucible + lid + ribbon Y 18.37 Jisim mangkuk pijar + penutup + oksida Y Mass of crucible + lid + oxide Y 18.95 Jadual 1/ Table 1 Apakah formula empirik bagi oksida Y? What is the empirical formula of oxide Y? A Y2 O3 B YO3 C Y2 O D YO 12 Asid laktik merupakan sebatian organik yang digunakan dalam produk penjagaan kulit dan rawatan kulit profesional. Rajah 1 menunjukkan peratusan mengikut jisim bagi unsur-unsur dalam asid laktik. Lactic acid is an organic compound used in skin care products and professional skin treatments. Diagram 1 shows the percentage by mass of elements in lactic acid. Asid laktik Lactic acid C = 40.0% H = 6.71% O = 53.29% Asid laktik Lactic acid Rajah 1/ Diagram 1 Apakah formula molekul bagi asid laktik, jika jisim molarnya ialah 90 g mol–1? [Jisim atom relatif: H = 1, C = 12, O = 16] Asid laktik Lactic acid C = 40.0% H = 6.71% O = 53.29% TP 3 BT ms.50-51 TP 3 BT ms.54-55 TP 4 BT ms.61 TP 3 BT ms.54-55 TP 3 BT ms.54-55 PT Chem D'bhsa Tg4_03_vim3p(2023).indd 14 3/3/2023 4:29:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

15 Which is the molecular formula for lactic acid if its molar mass is 90 g mol–1? [Relative atomic mass: H = 1, C = 12, O = 16] A CHO B CH2 O C C3 H6 O3 D C9 H18O9 13 Pembakaran sebatian hidrokarbon akan menghasilkan nyalaan yang lebih berjelaga sekiranya peratus kandungan karbon mengikut jisim lebih tinggi. Antara sebatian hidrokarbon berikut, yang manakah menghasilkan nyalaan yang paling berjelaga? [Jisim atom relatif: C = 12, H = 1] Combustion of hydrocarbon compounds will produce more sooty  ame if the percentage of carbon content by mass is higher. Which of the following hydrocarbon compounds produces the sootiest  ame? [Relative atomic mass: C = 12, H = 1] A C5 H12 B C4 H10 C C3 H8 D C3 H6 3.4 Persamaan Kimia Chemical Equation 14 Antara yang berikut, yang manakah memberikan nisbah bilangan mol 4:3 apabila bertindak balas? Which of the following gives the ratio of number of moles of 4:3 when reacted? A Fe O2 B Zn HCl C CH4 O2 D AgNO3 NaCl 15 Etena terbakar dengan tidak lengkap dalam bekalan oksigen yang terhad untuk membentuk karbon monoksida dan air. Antara persamaan kimia seimbang berikut, yang manakah mewakili tindak balas ini? Ethene burns incompletely in limited supply of oxygen to form carbon monoxide and water. Which of the following balanced chemical equations represents the reaction? A C2 H4 + 2O2 → 2CO2 + 2H2 O B C2 H4 + 3O2 → 2CO + 2H2 O C C2 H4 + 3O2 → 2CO2 + 2H2 O D C2 H4 + 2O2 → 2CO + 2H2 O 16 Persamaan kimia di bawah menunjukkan penguraian bagi aluminium karbonat, Al2 (CO3 )3 .  e following chemical equation shows the decomposition of aluminium carbonate, Al2 (CO3 )3 . 2Al2 (CO3 )3 → 2Al2 O3 + 6CO2 Berapakah jisim aluminium karbonat yang diperlukan untuk menghasilkan 1 440 cm3 gas karbon dioksida pada keadaan bilik? [Jisim atom relatif: Al = 27; C = 12; O = 16; Isi padu molar gas = 24 dm3 mol–1 pada keadaan bilik] What is the mass of aluminium carbonate needed to produce 1 440 cm3 of carbon dioxide gas at room conditions? KBAT Mengaplikasi [Relative atomic mass: Al = 27; C = 12; O = 16; Molar volume of gas at room conditions = 24 dm3 mol–1] A 4.68 g B 9.36 g C 28.08 g D 14.04 g TP 3 BT ms.72-74 17 Berapakah jisim plumbum(II) sulfat yang diperoleh apabila 3.31 g plumbum(II) nitrat bertindak balas dengan barium sulfat? [Jisim atom relatif: Pb = 207, S = 32, O = 16, N = 14, H = 1] What is the mass of lead(II) sulphate obtained when 3.31 g of lead(II) nitrate reacts with barium sulphate? KBAT Mengaplikasi [Relative atomic mass: Pb = 207, S = 32, O = 16, N = 14, H = 1] A 3.31 g B 3.03 g C 2.01 g D 1.52 g TP 3 BT ms.72-74 18 Persamaan berikut mewakili tindak balas antara magnesium dengan asid hidroklorik.  e following chemical equation represents the reaction between magnesium and hydrochloric acid. Mg + 2HCl → MgCl2 + H2 Berapakah isi padu gas hidrogen yang terhasil apabila 5.5 g magnesium bertindak balas dengan asid hidroklorik pada keadaan bilik? KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: Mg = 24, H = 1; Isi padu molar gas = 24 dm3 mol–1 pada keadaan bilik] What is the volume of hydrogen gas produced when 5.5 g of magnesium reacts with hydrochloric acid at room conditions? [Relative atomic mass: Mg = 24, H = 1; Molar volume of gas at room conditions = 24 dm3 mol–1] A 0.23 dm3 C 5.52 dm3 B 0.46 dm3 D 11.04 dm3 TP 3 BT ms.70 TP 3 BT ms.65 TP 3 BT ms.65 TP 3 BT ms.70 PT Chem D'bhsa Tg4_03_vim3p(2023).indd 15 3/3/2023 4:29:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

16 Kertas 2 / Paper 2 Bahagian A / Section A 3.1 Jisim Atom Relatif dan Jisim Molekul Relatif/ Relative Atomic Mass and Relative Molecular Mass 3.2 Konsep Mol/ Mole Concept 3.3 Formula Kimia/ Chemical Formula 1 Jadual 1 menunjukkan formula molekul bagi tiga sebatian hidrokarbon. BT ms.44-68 Table 1 shows the molecular formula of three hydrocarbon compounds. Sebatian Compound Butana Butane Butena Butene Butanol Butanol Formula molekul Molecular formula C4 H10 C4 H8 C4 H9 OH Jadual 1/ Table 1 (a) Berdasarkan Jadual 1, nyatakan formula empirik bagi butena. TP 3 Based on Table 1, state the empirical formula of butene. [1 markah/ mark] (b) Jisim molekul relatif bagi hidrokarbon Z ialah 84 dan formula empiriknya ialah CH2 . Tentukan formula molekulnya. TP 3 KBAT Mengaplikasi  e relative molecular mass for hydrocarbon Z is 84 and its empirical formula is CH2 . Determine its molecular formula. [2 markah/ marks] (c) 1.75 g gas butana diperlukan untuk mendidihkan 150 cm3 air. Hitung bilangan molekul gas butana. TP 3 KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: C = 12, O = 16, H = 1; Pemalar Avogadro = 6.02 × 1023 mol–1] 1.75 g of butane gas is used to boil 150 cm3 of water. Calculate the number of molecules of butane gas. [Relative atomic mass: C = 12, H = 1; Avogadro constant = 6.02 × 1023 mol–1] [2 markah/ marks] PT Chem D'bhsa Tg4_03_vim3p(2023).indd 16 3/3/2023 4:29:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

17 3.2 Konsep Mol/ Mole Concept 3.4 Persamaan Kimia/ Chemical Equation 2 (a) Dalam suatu eksperimen, sebanyak 4.8 g magnesium sulfat dilarutkan dalam 1 liter air suling untuk menghasilkan larutan magnesium sulfat. BT ms.48-58, 69-75 In an experiment, 4.8 g of magnesium sulphate is dissolved in 1 litre of water to produce magnesium sulphate solution. Hitung, Calculate, (i) bilangan mol magnesium sulfat yang terlarut. TP 3 [Jisim atom relatif: Mg = 24, S = 32, O = 16, H = 1] the number of moles of magnesium sulphate dissolved. [Relative atomic mass: Mg = 24, S = 32, O = 16, H = 1] [1 markah/ mark] (ii) bilangan zarah yang terdapat di dalam larutan magnesium sulfat. TP 3 the number of particles presents in the magnesium sulphate solution. [1 markah/ mark] (iii) jisim magnesium sulfat yang digunakan, jika 500 m air suling diperlukan untuk menghasilkan larutan magnesium sulfat tersebut. TP 3 KBAT Mengaplikasi the mass of magnesium sulphate used, if 500 m of water is required to produce the magnesium sulphate solution. [2 markah/ marks] (b) Magnesium sulfat heptahidrat, MgSO4 .7H2 O yang juga dikenali sebagai garam Epsom, mempunyai pelbagai kegunaan seperti melegakan kesakitan otot, sebagai garam mandian dan mengurangkan tekanan darah sistolik. Magnesium sulphate heptahydrate, MgSO4 .7H2 O which is also known as Epsom salt has various uses including reduces muscle pain, as bath salts and reduces the systolic blood pressure. PT Chem D'bhsa Tg4_03_vim3p(2023).indd 17 3/3/2023 4:29:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

18 Berapakah peratus komposisi jisim bagi unsur magnesium dalam sebatian magnesium sulfat heptahidrat, MgSO4 .7H2 O? TP 3 KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: Mg = 24, S = 32, O = 16, H = 1] What is the composition percentage by mass for magnesium element in the compound? [Relative atomic mass: Mg = 24, S = 32, O = 16, H = 1] [2 markah/ marks] (c) 1.2 g magnesium bertindak balas dengan asid hidroklorik cair berlebihan dan membebaskan gas hidrogen. 1.2 g of magnesium react with diluted hydrochloric acid in excess and releases hydrogen gas. (i) Tulis persamaan kimia yang seimbang bagi tindak balas ini. TP 3 Write the balanced chemical equation for this reaction. [2 markah/ marks] (ii) Hitung isi padu gas yang terhasil (dalam cm3 ) pada keadaan bilik. TP 3 KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: Mg = 24, H = 1; Isi padu molar gas = 24 dm3 mol-1 pada keadaan bilik] Calculate the volume of gas produced (in cm3 ) at room conditions. [Relative atomic mass: Mg = 24, H = 1; Molar volume of gas at room conditions = 24 dm3 mol–1] [2 markah/ marks] 3.3 Formula Kimia/ Chemical Formula 3 (a) Rajah 1.1 dan Rajah 1.2 menunjukkan susunan radas yang digunakan untuk menentukan formula empirik bagi oksida logam J dan oksida logam K. Formula empirik bagi oksida logam J ditentukan melalui Kaedah A, manakala formula empirik bagi oksida logam K ditentukan melalui Kaedah B. BT ms.59-65 Diagram 1.1 and Diagram 1.2 show the apparatus set-up used to determine the empirical formula of oxide of metal J and oxide of metal K.  e empirical formula for oxide of metal J is determined by Method A, whereas the empirical formula of oxide of metal K is determined by Method B. Panaskan Heat Logam J Metal J Mangkuk pijar dan penutup Crucible and lid Etanol Ethanol Bongkah kayu Wooden block Y X Oksida logam K Oxide of metal K Air Water Kaedah A/ Method A Rajah 1.1/ Diagram 1.1 Kaedah B/ Method B Rajah 1.2/ Diagram 1.2 PT Chem D'bhsa Tg4_03_vim3p(2023).indd 18 3/3/2023 4:29:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

19 Berdasarkan Rajah 1.1 dan Rajah 1.2, Based on Diagram 1.1 and Diagram 1.2, (i) cadangkan contoh oksida logam J dan oksida logam K. TP 2 suggest an example of oxide of metals J and K. Oksida logam J/ Oxide of metal J: Oksida logam K/ Oxide of metal K: [2 markah/ marks] (ii) namakan bahan X dan Y. TP 2 name substances X and Y. [2 markah/ marks] (iii) Bolehkah formula empirik bagi oksida logam J ditentukan melalui Kaedah B? Terangkan jawapan anda. TP 5 KBAT Menilai Can the empirical formula for oxide of metal J be determined using Method B? Explain your answer. [2 markah/ marks] (b) Satu eksperimen telah dijalankan untuk menentukan formula empirik bagi suatu oksida logam Q. Jadual 2 menunjukkan data yang diperoleh daripada eksperimen tersebut. An experiment was carried out to determine the empirical formula of oxide of metal Q. Table 2 shows the data obtained from the experiment. Penerangan Description Jisim (g) Mass (g) Jisim tiub pembakaran + piring porselin Combustion tube + porcelain dish 23.50 Jisim tiub pembakaran + piring porselin + oksida logam Q Combustion tube + porcelain dish + oxide of metal Q 25.90 Jisim tiub pembakaran + piring porselin + logam Q Combustion tube + porcelain dish + metal Q 25.42 Jadual 2 / Table 2 Berdasarkan Jadual 2, tentukan formula empirik bagi oksida logam Q. TP 3 KBAT Menganalisis [Jisim atom relatif: Q = 64, O = 16] Based on the Table 2, determine the empirical formula for the oxide of metal Q. [Relative atomic mass: Q = 64, O = 16] Formula empirik ialah/  e empirical formula is [3 markah/ marks] PT Chem D'bhsa Tg4_03_vim3p(2023).indd 19 3/3/2023 4:29:29 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

20 Bahagian B dan C / Section B and C 3.3 Formula Kimia/ Chemical Formula 3.4 Persamaan Kimia/ Chemical Equation 4 (a) Rajah 2 menunjukkan susunan radas bagi eksperimen penapaian glukosa, C6 H12O6 . Proses penapaian tersebut menghasilkan etanol, C2 H5 OH dan gas karbon dioksida. BT ms.59-75 Diagram 2 shows the apparatus set-up of an experiment for the fermentation of glucose, C6 H12O6 .  e fermentation process produces ethanol, C2 H5 OH and carbon dioxide gas. Air kapur Lime water Glukosa + yis Glucose + yeast Salur penghantar Delivery tube Rajah 2/ Diagram 2 (i) Nyatakan satu pemerhatian dalam eksperimen ini. Tulis persamaan kimia yang seimbang untuk tindak balas penapaian tersebut. TP 3 State one observation in this experiment. Write a balanced chemical equation for the fermentation process. [3 markah/ marks] (ii) Dalam proses penapaian itu, sebanyak 192.8 g etanol terhasil. Hitung jisim glukosa yang digunakan. TP 3 KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: O = 16, C = 12, H = 1] In the fermentation process, 192.8 g of ethanol is formed. Calculate the mass of glucose used. [Relative atomic mass: O = 16, C = 12, H = 1] [3 markah/ marks] (b) Satu eksperimen telah dijalankan untuk menentukan formula empirik suatu oksida kuprum. Jadual 3.1 menunjukkan data yang diperoleh daripada eksperimen tersebut. An experiment has been carried out to determine the empirical formula of oxide of copper. Table 3.1 shows the data obtained from the experiment. Penerangan Description Jisim (g) Mass (g) Salur kaca/ Glass tube 23.50 Salur kaca + oksida kuprum/ Glass tube + oxide of copper 25.90 Salur kaca + kuprum/ Glass tube + copper 25.42 Jadual 3.1/ Table 3.1 (i) Berdasarkan Jadual 3.1, tentukan formula empirik bagi oksida kuprum. TP 3 KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: Cu = 64, O = 16] Based on Table 3.1, determine the empirical formula of the oxide of copper. [Relative atomic mass: Cu = 64, O = 16] [3 markah/ marks] PT Chem D'bhsa Tg4_03_vim3p(2023).indd 20 3/3/2023 4:29:30 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

21 (ii) Lukis susunan radas bagi eksperimen ini. TP 3 KBAT Mengaplikasi Draw the apparatus set-up for this experiment. [3 markah/ marks] (c) Jadual 3.2 menunjukkan formula molekul dan formula empirik bagi beberapa sebatian. Table 3.2 shows the molecular and empirical formulae of several compounds. Sebatian Compound Formula molekul Molecular formula Formula empirik Empirical formula Kalium nitrat Potassium nitrate KNO3 KNO3 Ammonium sulfat Ammonium sulphate (NH4 )2 SO4 (NH4 )2 SO4 Karbon dioksida Carbon dioxide CO2 CO2 Benzena Benzene x CH Glukosa Glucose y CH2 O Heksena Hexene z CH2 Jadual 3.2/ Table 3.2 Berdasarkan Jadual 3.2, Based on Table 3.2, (i) nyatakan de nisi bagi formula molekul dan formula empirik. TP 1 state the de nition of molecular and empirical formulae. [2 markah/ marks] (ii) lengkapkan formula molekul bagi x, y dan z jika nilai integer, n bagi formula empirik sebatiansebatian tersebut ialah 6. TP 3 complete the molecular formula for x, y and z if the integer, n for the empirical formulae of the compounds is 6. [3 markah/ marks] (iii) hitung peratus komposisi mengikut jisim bagi unsur nitrogen dalam sebatian kalium nitrat dan ammonium sulfat. TP 3 KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif : K = 39; N = 14; O = 16; S = 32] calculate the composition percentage by mass for nitrogen element in potassium nitrate and ammonium sulphate compounds. [Relative atomic mass : K = 39; N = 14; O = 16; S = 32] [2 markah/ marks] (iv) tulis persamaan kimia seimbang apabila heksena terbakar dengan lengkap dalam oksigen yang berlebihan untuk menghasilkan karbon dioksida dan air. TP 4 write the balanced chemical equation when hexene burns completely in excess oxygen to produce carbon dioxide and water. [2 markah/ marks] PT Chem D'bhsa Tg4_03_vim3p(2023).indd 21 3/3/2023 4:29:31 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

22 Kertas 1 / Paper 1 4.1 Perkembangan Jadual Berkala Unsur The Development of the Periodic Table of Elements 1 Antara ahli sains berikut, yang manakah dipadankan dengan sumbangan dalam perkembangan Jadual Berkala Unsur yang betul? Which of the following scientists is correctly paired with his contribution in the development of the Periodic Table of Elements? Ahli sains Scientist Sumbangan Contribution A John Newlands Menyusun unsur-unsur mengikut sifat logam, bukan logam, gas dan tanah Arranged elements according to the properties of metals, non-metals, gases and earth B Henry Moseley Menyusun unsur-unsur mengikut nombor proton menaik Arranged elements according to increasing proton number C Dmitri Mendeleev Memperkenalkan Hukum Oktaf Introduced the Law of Octaves D Lothar Meyer Memperkenalkan Hukum Triad Introduced the Triad Law 2 Antara ahli sains berikut, siapakah yang tidak terlibat dalam perkembangan Jadual Berkala? Which of the following scientists did not involve in the development of the Periodic Table? A Dmitri Mendeleev B Antoine Lavoisier C James Chadwick D John Newlands 4.2 Susunan Unsur dalam Jadual Berkala Unsur Moden The Arrangement in the Periodic Table of Elements 3 Jadual 1 menunjukkan nombor proton bagi unsur J, K, L dan M. Table 1 shows the proton number of elements J, K, L and M. Unsur Element J K L M Nombor proton Proton number 7 9 12 13 Jadual 1/ Table 1 Susunan manakah yang menunjukkan saiz atom unsur dalam tertib menurun? Which arrangement shows the atomic size of the elements in descending order? A J, K, L, M C L, M, J, K B K, J, L, M D M, L, K, J 4 Apakah maksud keelektropositifan? What is the meaning of electropositivity? A Keupayaan ion untuk menerima elektron  e ability of ions to gain electrons B Keupayaan ion untuk membebaskan elektron  e ability of ions to lose electrons C Keupayaan atom untuk menerima elektron  e ability of atoms to gain electrons D Keupayaan atom untuk membebaskan elektron  e ability of atoms to lose electrons 4.3 Unsur dalam Kumpulan 18 Elements in Group 18 5 Rajah 1 menunjukkan satu contoh gas monoatom X. Diagram 1 shows an example of monoatomic gas X. Gas X/ Gas X Rajah 1/ Diagram 1 Tema 2: Asas Kimia Jadual Berkala Unsur The Periodic Table of Elements BAB 4 TP 3 BT ms.82-83 TP 2 BT ms.82-83 TP 1 BT ms.80-81 TP 1 BT ms.80-81 PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 22 3/3/2023 4:31:07 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

23 Antara yang berikut, yang manakah gas X? Which of the following is gas X? A Karbon dioksida Carbon dioxide B Nitrogen Nitrogen C Klorin Chlorine D Argon Argon 6 Rajah 2 menunjukkan sebuah papan tanda yang menggunakan gas Z. Diagram 2 shows a signboard which uses gas Z. Rajah 2/ Diagram 2 Antara unsur berikut, yang manakah terletak dalam kumpulan yang sama dengan gas Z dalam Jadual Berkala Unsur? Which of the following elements is located in the same group as gas Z in the Periodic Table of Elements? A Nitrogen/ Nitrogen B Oksigen/ Oxygen C Xenon/ Xenon D Klorin/ Chlorine 4.4 Unsur dalam Kumpulan 1 Elements in Group 1 7 Unsur J mempunyai sifat seperti yang berikut. Element J has the following properties. • Pepejal kelabu, berkilat dan lembut Grey solid, shiny surface and soft • Konduktor elektrik dan konduktor haba yang baik Good heat and electrical conductors • Bertindak balas dengan klorin untuk membentuk logam klorida Reacts with chlorine to form a metal chloride Antara unsur berikut, yang manakah unsur J? Which of the following elements is element J? A Sulfur Sulphur B Karbon Carbon C Natrium Sodium D Nitrogen Nitrogen 8 Unsur manakah yang bertindak balas dengan air untuk menghasilkan larutan yang menukarkan kertas litmus merah kepada biru? Which element reacts with water to produce a solution that turns red litmus paper blue? A Oksigen Oxygen B Kalium Potassium C Klorin Chlorine D Argon Argon 4.5 Unsur dalam Kumpulan 17 Elements in Group 17 9 Unsur T terletak di bawah klorin dalam Jadual Berkala Unsur. Antara yang berikut, yang manakah betul tentang T? Element T is located below chlorine in the Periodic Table of Elements. Which of the following is correct about T? A Membentuk oksida bes Forms basic oxide B Membentuk ion berwarna Forms coloured ions C Mempunyai enam elektron valens Has six valence electrons D Kurang reaktif berbanding dengan klorin Less reactive compared to chlorine 10 Rajah 3 menunjukkan graf kereaktifan unsur melawan nombor proton bagi tiga unsur dalam kumpulan yang sama. Diagram 3 shows a graph of the reactivity of elements against proton numbers for three elements in the same group. Kereaktifan Reactivity Nombor proton Proton number Rajah 3/ Diagram 3 Antara yang berikut, yang manakah betul tentang unsur-unsur tersebut? Which of the following is correct about the elements? A Bertindak balas dengan air untuk membentuk larutan beralkali React with water to form alkaline solution TP 3 BT ms.85 TP 3 BT ms.86 TP 4 BT ms.88-90 TP 4 BT ms.88-90 TP 4 BT ms.92-96 PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 23 3/3/2023 4:31:08 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

24 B Bertindak balas dengan wul besi panas untuk membentuk pepejal hijau React with hot iron wool to form a green solid C Bertindak balas dengan asid sulfurik untuk membentuk mendakan putih React with sulphuric acid to form a white precipitate D Bertindak balas dengan larutan halida React with sodium hydroxide solution to form sodium halide 11 Jadual 2 menunjukkan susunan elektron bagi unsur K, L, M dan N. Table 2 shows the electron arrangement of elements K, L, M and N. Unsur Element Susunan elektron Electron arrangement K 2.1 L 2.4 M 2.8.2 N 2.8.3 Jadual 2/ Table 2 Unsur manakah bukan logam? Which element is a non-metal? A K B L C M D N 12 Rajah 4 menunjukkan perwakilan piawai bagi unsur W. Diagram 4 shows the standard representation of element W. Rajah 4/ Diagram 4 Antara yang berikut, yang manakah benar tentang W? Which of the following is true about W? A Atom W mempunyai 18 neutron Atom W has 18 neutrons B Susunan elektron bagi atom W ialah 2.7  e electron arrangement of atom W is 2. 7 C W wujud dalam keadaan pepejal pada suhu bilik W exists as solid at room temperature D W berada di Kumpulan 7 dan Kala 3 dalam Jadual Berkala Unsur W is in Group 7 and Period 3 in the Periodic Table of Elements W 35 17 13 Jadual 3 menunjukkan nombor proton bagi unsur V dan W. Table 3 shows the proton number of elements V and W. Unsur Element Nombor proton Proton number V 9 W 11 Jadual 3/ Table 3 Unsur-unsur V dan W terletak dalam Kumpulan 17 dalam Jadual Berkala. Antara pernyataan berikut, yang manakah benar bagi unsur V dan unsur W? Elements V and W are located in Group 17 of the Periodic Table. Which of the following statements is true for elements V and W? A W lebih elektronegatif daripada V W is more electronegative than V B Kedua-dua unsur V dan W boleh mengalirkan elektrik Both elements V and W can conduct electricity C Bilangan elektron valens dalam atom W adalah lebih banyak daripada atom V  e number of valence electrons in atom W is more that in atom V D Daya tarikan antara molekul unsur W adalah lebih kuat daripada unsur V  e attraction force among the molecules for element W is stronger than element V 4.6 Unsur dalam Kala 3 Elements in Period 3 14 Rajah 5 menunjukkan carta alir bagi tindak balas oksida suatu unsur Kala 3 dalam Jadual Berkala. Diagram 5 shows a  ow chart for a reaction of the oxide of an element in Period 3 of the Periodic Table of Elements. Larut untuk membentuk garam dan air Dissolves to form salt and water Larut untuk membentuk garam dan air Dissolves to form salt and water Oksida bagi R Oxide of R + HCl + NaOH Rajah 5/ Diagram 5 TP 4 BT ms.93-95 TP 4 BT ms.93-94 TP 3 BT ms.92-93 TP 2 BT ms.92-96 PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 24 3/3/2023 4:31:08 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

25 Apakah R? What is R? A Magnesium Magnesium B Aluminium Aluminium C Kalium Potassium D Sulfur Sulphur 15 Rajah 6 menunjukkan kedudukan unsur P, Q, R dan S dalam Jadual Berkala Unsur. Diagram 6 shows the position of elements P, Q, R and S in the Periodic Table of Elements. P Q R S Rajah 6/ Diagram 6 Antara pernyataan berikut, yang manakah benar tentang unsur-unsur di atas? Which of the following statements is correct for the above elements? A Jejari atom unsur R lebih besar daripada P  e atomic radius of R is greater than P B Sifat kimia bagi P, Q, R dan S adalah sama  e chemical properties of P, Q, R and S are the same C Jisim atom relatif bagi Q lebih besar daripada S  e relative atomic mass of Q is greater than S D Daya tarikan antara nukleus dengan elektron valens menjadi lebih kuat dari P ke S  e force of attraction between nucleus and the valence electrons become stronger from P to S 4.7 Unsur Peralihan Transition Elements 16 Antara yang berikut, yang manakah ialah ciri istimewa bagi logam peralihan? Which of the following are the special characteristics of transition elements? I Membentuk ion tidak berwarna Form colourless ions II Membentuk ion kompleks Form complex ions TP 3 BT ms.97-99 III Mempunyai takat lebur yang rendah Have low melting point IV Mempunyai lebih daripada satu nombor pengoksidaan Have more than one oxidation number A I dan II I and II B I dan III I and III C II dan IV II and IV D III dan IV III and IV 17 Unsur T terletak dalam kala yang sama dengan mangan, Mn dalam Jadual Berkala Unsur. Element T is located in the same period as manganese, Mn in the Periodic Table of Elements. Antara yang berikut, yang manakah ciri istimewa bagi unsur T? Which of the following is the special characteristic of element T? A Takat lebur rendah Low melting point B Membentuk ion berwarna Form coloured ions C Konduktor haba yang lemah Poor heat conductor D Perlu disimpan di dalam minyak para n Has to be stored in para n oil TP 2 BT ms.101-103 18 Unsur manakah yang boleh membentuk sebatian dengan nombor pengoksidaan lebih daripada satu? Which elements can form compounds with more than one oxidation number? I Kobalt Cobalt II Ferum Iron III Silikon Silicon IV Magnesium Magnesium A I dan II I and II B I dan III I and III C II dan IV II and IV D III dan IV III and IV TP 3 BT ms.96-100 TP 1 BT ms.101-103 TP 3 BT ms.101 PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 25 3/3/2023 4:31:08 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

26 Kertas 2 / Paper 2 Bahagian A / Section A 4.1 Perkembangan Jadual Berkala Unsur/ The Development of the Periodic Table of Elements 4.2 Susunan Unsur dalam Jadual Berkala Unsur Moden/ The Arrangement in the Periodic Table of Elements 4.3 Unsur Peralihan/ Transition Elements 1 Rajah 1 menunjukkan sebahagian daripada Jadual Berkala Unsur. BT ms.80-83, 101-105 Diagram 1 shows part of the Periodic Table of Elements. 1 18 H 2 13 14 15 16 17 O 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Ca Cu Rajah 1/ Diagram 1 (a) Nyatakan bagaimana unsur-unsur dalam Jadual Berkala Unsur disusun. TP 1 State how the elements in the Periodic Table are arranged. [1 markah/ mark] (b) Tandakan ‘X’ dalam petak unsur yang paling reaktif bagi Kumpulan 17. TP 2 Mark ‘X’ in the box for the most reactive element in Group 17. [1 markah/ mark] (c) (i) Unsur manakah ialah unsur peralihan? TP 1 Which element is a transition element? [1 markah/ mark] (ii) Nyatakan dua ciri unsur peralihan. TP 3 State two characteristics of transition elements. [2 markah/ marks] (d) (i) Atom kalsium, Ca bertindak balas dengan molekul oksigen untuk membentuk sebatian logam oksida. Apakah sifat logam oksida yang terbentuk? TP 2 Calcium, Ca atom reacts with oxygen molecule to form a metal oxide. What is the characteristic of the metal oxide formed? [1 markah/ mark] PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 26 3/3/2023 4:31:08 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

27 (ii) Mengapakah atom aluminium, Al bersifat amfoterik? TP 3 KBAT Menganalisis Why is aluminium, Al atom an amphoteric? [1 markah/ mark] 4.2 Susunan Unsur dalam Jadual Berkala Unsur Moden/ The Arrangement in the Periodic Table of Elements 4.4 Unsur dalam Kumpulan 1/ Elements in Group 1 2 Rajah 2 menunjukkan perwakilan piawai bagi atom unsur D, E dan F. Huruf yang digunakan bukanlah simbol sebenar unsur. BT ms.82-83, 87-91 Diagram 2 shows the standard representation of the atom of elements D, E and F.  e letters used are not the actual symbols of the elements. D 7 3 E 23 11 F 39 19 Rajah 2/ Diagram 2 (a) Tulis susunan elektron bagi unsur F. TP3 Write the electron arrangement of element F. [1 markah/ mark] (b) (i) Kenal pasti kedudukan unsur E dalam Jadual Berkala Unsur. TP 1 Identify the position of element E in the Periodic Table of Elements. [1 markah/ mark] (ii) Terangkan mengapa unsur E diletakkan pada kedudukan seperti yang disebutkan di 2(b)(i). Explain why element E is placed at the position as mentioned in 2(b)(i). TP 1 KBAT Menilai [1 markah/ mark] (c) Unsur D boleh bertindak balas dengan air untuk membentuk logam hidroksida. Tulis persamaan kimia yang seimbang untuk tindak balas ini. TP 3 Element D can react with water to form metal hydroxide. Write a balanced chemical equation for this reaction. [2 markah/ marks] (d) (i) Unsur manakah yang paling reaktif antara unsur D, E dan F? TP 5 Which element is the most reactive between elements D, E and F? [1 markah/ mark] (ii) Berdasarkan jawapan anda di 2(d)(i), terangkan mengapa. TP 5 KBAT Menilai Based on your answer in 2(d)(i), explain why. [3 markah/ marks] PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 27 3/3/2023 4:31:09 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

28 4.6 Unsur dalam Kala 3/ Elements in Period 3 3 (a) Jadual 1 menunjukkan hasil bagi tindak balas antara oksida Kala 3 dengan larutan asid dan alkali. BT ms.96-100 Table 1 shows the results for the reaction between oxides of Period 3 with acidic and alkaline solutions. Oksida Oxide Tindak balas dengan larutan asid hidroklorik Reaction with hydrochloric acid solution Tindak balas dengan larutan natrium hidroksida Reaction with sodium hydroxide solution Oksida P Oxide of P Tindak balas berlaku Reaction occurs Tiada tindak balas No reaction Oksida Q Oxide of Q Tiada tindak balas No reaction Tindak balas berlaku Reaction occurs Oksida R Oxide of R Tindak balas berlaku Reaction occurs Tindak balas berlaku Reaction occurs Jadual 1/ Table 1 (i) Namakan logam bagi oksida R. TP 4 Name the metal for oxide of R. [1 markah/ mark] (ii) Apakah sifat yang membolehkan oksida R bertindak balas dengan larutan asid dan alkali? TP 2 What is the property that enables oxide of R to react with both acidic and alkaline solutions? [1 markah/ mark] (iii) Tulis persamaan kimia seimbang untuk tindak balas antara oksida R dengan asid hidroklorik. TP 3 Write the balanced chemical equation for the reaction between oxide of R with hydrochloric acid. [1 markah/ mark] (b) Rajah 3 menunjukkan komponen mikrocip dalam sebuah komputer riba. Mikrocip elektronik digunakan dalam alat seperti komputer riba, tablet dan telefon mudah alih. Diagram 3 shows the microchip components in a laptop. Electronic microchips are used in gadgets such as laptops, tablets and mobile phones. Rajah 3/ Diagram 3 PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 28 3/3/2023 4:31:10 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

29 (i) Apakah unsur yang digunakan dalam pembuatan mikrocip elektronik? TP 3 What is the element used in the making of electronic microchips? [1 markah/ mark] (ii) Nyatakan sifat unsur yang dinyatakan di 3(b)(i) yang menjadikannya sesuai digunakan dalam pembuatan mikrocip. TP 5 State the property of the element stated in 3(b)(i) that makes it suitable to be used in the manufacturing of microchips. [1 markah/ mark] Bahagian B dan C / Section B and C 4.4 Unsur dalam Kumpulan 1/ Elements in Group 1 4 Seorang murid menjalankan satu eksperimen untuk mengkaji kereaktifan unsur dalam Kumpulan 1 dalam Jadual Berkala terhadap oksigen. Jadual 2 menunjukkan pemerhatian bagi eksperimen ini. A student carried out an experiment to study the reactivity of Group 1 elements of the Periodic Table towards oxygen. Table 2 shows the observations of this experiment. Unsur/ Element Pemerhatian/ Observation X Terbakar sangat cergas dengan nyalaan ungu Burns vigorously with purple  ame Y Terbakar perlahan dengan nyalaan merah Burns slowly with red  ame Z Terbakar sangat cergas dengan nyalaan kuning Burns vigorously with yellow  ame Jadual 2/ Table 2 (a) Huraikan satu eksperimen yang boleh dijalankan untuk memperoleh pemerhatian seperti dalam Jadual 2. TP 6 KBAT Mencipta Huraian anda haruslah mengandungi perkara berikut: Describe an experiment that can be carried out to obtain the observation as in Table 2. Your description should include the following: • Susunan radas/ Apparatus set-up • Prosedur/ Procedure • Persamaan kimia yang mewakili tindak balas ini Chemical equation that represents this reaction • Kesimpulan/ Conclusion [8 markah/ marks] (b) Nyatakan unsur-unsur sebenar yang diwakili oleh simbol X, Y dan Z tersebut. Huraikan kesimpulan yang dapat anda peroleh daripada eksperimen ini. TP 4 KBAT Menganalisis State the actual elements which are represented by the X, Y and Z symbols. Describe the conclusion that you can obtain from this experiment. [4 markah/ marks] (c) Oksida logam daripada unsur-unsur ini dilarutkan dalam air. Nyatakan pemerhatian bagi tindak balas ini. Tulis persamaan kimia yang mewakili tindak balas ini. Nyatakan sifat oksida bagi logam-logam oksida ini dan tentusahkan jawapan. TP 4 KBAT Menganalisis Metal oxides of these elements are dissolved in water. State the observation for this reaction. Write a chemical equation that represents this reaction. State the oxide property of these metal oxides and verify the answer. [5 markah/ marks] BT ms.87-91 PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 29 3/3/2023 4:31:10 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

30 (d) 0.1 mol unsur Z bertindak balas dengan gas oksigen berlebihan. Hitung jisim hasil tindak balas yang terbentuk. TP 3 KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: Z = 23, O = 16] 0.1 mole of element Z reacts with excess oxygen gas. Calculate the mass of the product formed. [Relative atomic mass: Z = 23, O = 16] [3 markah/ marks] 4.4 Unsur dalam Kumpulan 1/ Elements in Group 1 4.6 Unsur dalam Kala 3/ Elements in Period 3 5 (a) Rajah 4.1 menunjukkan perwakilan piawai atom bagi unsur P, Q, R, S dan T. BT ms.87-91, 96-100 Huruf-huruf yang digunakan bukan simbol sebenar unsur-unsur tersebut. Diagram 4.1 shows the standard representation of atom of elements P, Q, R, S and T.  e letters used are not the actual symbols of the elements. R 16 8 S 27 27 T 35.5 17 P 39 19 Q 23 11 Rajah 4.1/ Diagram 4.1 (i) Bandingkan keelektronegatifan antara unsur Q dengan unsur T. Terangkan jawapan anda. TP 5 KBAT Menilai Compare the electronegativity between elements Q and T. Explain your answer. [5 markah/ marks] (ii) Takrifkan oksida bes, oksida asid, dan oksida amfoterik. TP 1 De ne basic oxides, acidic oxides and amphoteric oxides. [3 markah/ marks] (iii) Daripada keempat-empat unsur tersebut, oksida unsur manakah yang menunjukkan sifat amfoterik? Nyatakan pemerhatian apabila oksida amfoterik tersebut dilarutkan di dalam larutan natrium hidroksida dan asid nitrik cair. Kemudian, tulis persamaan kimia bagi tindak balas di dalam kedua-dua larutan tersebut. TP 4 KBAT Menganalisis Out of the four elements, which oxide of element shows amphoteric property? State the observations for when the amphoteric oxide is dissolved in sodium hydroxide solution and dilute nitric acid.  en, write the chemical equation for the reaction in both solutions. [5 markah/ marks] (b) Rajah 4.2 menunjukkan susunan radas untuk mengkaji kereaktifan unsur P dan Q dengan gas klorin. Diagram 4.2 shows the apparatus set-up to study the reactivity of elements P and Q with chlorine gas. Gas klorin Chlorine gas Logam Q Metal Q Rajah 4.2/ Diagram 4.2 Nyatakan pemerhatian untuk eksperimen ini. Bandingkan kereaktifan antara unsur P dengan Q. Terangkan jawapan anda. TP 5 KBAT Menilai State the observations for this experiment. Compare the reactivity between elements P and Q. Explain your answer. [7 markah/ marks] PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 30 3/3/2023 4:31:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

31 4.4 Unsur dalam Kumpulan 1/ Elements in Group 1 4.6 Unsur dalam Kala 3/ Elements in Period 3 4.7 Unsur Peralihan/ Transition Elements 6 Rajah 5 menunjukkan sebahagian daripada Jadual Berkala Unsur. Huruf-huruf yang digunakan bukan merupakan simbol sebenar unsur. BT ms.87-91, 96-105 Diagram 5 shows part of the Periodic Table of Elements.  e letters used are not the actual symbols of the elements. J K L M N O P Q R Rajah 5/ Diagram 5 (a) Susun unsur-unsur dalam Kala 3 mengikut tertib menaik berdasarkan saiz atom. Huraikan jawapan anda. TP 3 Arrange the elements in Period 3 in ascending order based on the atomic size. Describe your answer. [4 markah/ marks] (b) Nyatakan dua ciri istimewa unsur R yang tidak dimiliki oleh unsur J. TP 1 State two special characteristics of element R that are not possessed by element J. [2 markah/ marks] (c) Kaji pernyataan di bawah. Study the statement below. Menuruni kumpulan, sifat kereaktifan bagi unsur-unsur Kumpulan 1 meningkat, manakala kereaktifan bagi unsur-unsur Kumpulan 17 menurun. Going down the group, the reactivity property of elements in Group 1 increases, while the reactivity of elements in Group 17 decreases. Berdasarkan pernyataan di atas, beri penerangan anda. TP 5 KBAT Menganalisis Based on the above statement, give your explanation. [8 markah/ marks] (d) Kalium bertindak balas dengan oksigen untuk membentuk suatu sebatian pepejal yang berwarna putih. Tulis persamaan kimia bagi tindak balas ini. Apakah yang dapat anda perhatikan apabila pepejal putih ini ditambahkan kepada larutan natrium hidroksida dan asid nitrik? Ramalkan nilai pH bagi larutan yang terhasil dan nyatakan sifat oksida sebatian tersebut. TP 4 Potassium reacts with oxygen to form a white solid compound. Write a chemical equation for this reaction. What can you observe when this white solid is added to sodium hydroxide solution and nitric acid? Predict the pH value of the solution produced and state the property of the oxide of the compound. [6 markah/ marks] PT Chem D'bhsa Tg4_04_vim2p(2023).indd 31 3/3/2023 4:31:11 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

32 Kertas 1 / Paper 1 5.1 Asas Pembentukan Sebatian Basics of Compound Formation 1 Antara yang berikut, yang manakah benar tentang pembentukan sebatian? Which of the following are true about the formation of compounds? I Unsur-unsur yang terlibat belum lagi mencapai susunan elektron oktet yang stabil  e elements involved have not yet achieved the stable octet electron arrangement II Unsur-unsur adalah reaktif secara kimia  e elements are chemically reactive III Unsur-unsur adalah stabil secara kimia  e elements are chemically stable IV Unsur-unsur yang terlibat menjadi kurang stabil selepas sebatian terbentuk  e elements involved become less stable after the compound is formed A I dan II C II dan IV I and II II and IV B I dan III D III dan IV I and III III and IV 2 Antara sebatian berikut, yang manakah terbentuk melalui perkongsian elektron? Which of the following compounds is formed through the sharing of electrons? A Kalsium karbonat Calcium carbonate B Natrium  uorida Sodium  uoride C Gas argon Argon gas D Glukosa Glucose 5.2 Ikatan Ion Ionic Bond 3 Rajah 1 menunjukkan perwakilan piawai bagi atom P, Q, R dan S. Diagram 1 shows the standard representation of atoms P, Q, R and S. R 32 16 S 40 20 P 4 2 Q 27 13 Rajah 1/ Diagram 1 Susunan elektron bagi atom K ialah 2.8.2. Unsur manakah yang boleh membentuk ikatan ion dengan atom K?  e electron arrangment of atom K is 2.8.2. Which element can form ionic bonds with atom K? A P C R B Q D S 5.3 Ikatan Kovalen Covalent Bond 4 Struktur Lewis manakah yang mewakili molekul ammonia? [Nombor proton: N = 7, H = 1] Which Lewis structure represents the ammonia molecule? [Proton number: N = 7, H = 1] A C B D TP 2 BT ms.114-116 5 Susunan elektron bagi atom Y ialah 2.4 dan bagi atom K ialah 2.6. Antara yang berikut, yang manakah susunan elektron bagi sebatian Y dan K yang terbentuk?  e electron arrangement of atom Y is 2.4 and atom K is 2.6. Which of the following is the electron arrangement of the compound Y and K formed? A B C N •• H ו וH N •• H ו וH H ו H ••N H•• N •• • וH Tema 2: Asas Kimia Ikatan Kimia Chemical Bond BAB 5 TP 1 BT ms.82-83 TP 2 BT ms.110-111 TP 3 BT ms.113 K Y K 2− K 4+ Y 2− K 2+ K 2− Y 2+ K K Y Y Y Y K Y K 2− K 4+ Y 2− K 2+ K 2− Y 2+ K K Y Y Y Y K Y K 2− K 4+ Y 2− K 2+ K 2− Y 2+ K K Y Y Y Y PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 32 3/3/2023 4:29:54 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

33 D 6 Rajah 2 menunjukkan susunan elektron bagi sebatian yang terbentuk antara atom R dengan atom S. Diagram 2 shows the electron arrangement of a compound formed between atoms R and S. − S 2+ R − S Rajah 2 /Diagram 2 Antara yang berikut, yang manakah benar tentang pembentukan sebatian di atas? Which of the following is true about the formation of the compound above? I Satu atom R berkongsi sepasang elektron dengan dua atom S untuk membentuk sebatian itu One atom R shares a pair of electrons with two atoms R to form the compound II Atom S mencapai susunan elektron yang stabil dengan menerima satu elektron untuk membentuk ion S — Atom S achieves the stable electron arrangement by receiving one electron to form ion S— III Sebatian ini digunakan sebagai pelarut organik  is compound is used as organic solvents IV Takat lebur dan takat didih sebatian ini adalah tinggi disebabkan oleh daya tarikan elektrostatik yang kuat  e melting and boiling points of this compound are high due to strong electrostatic attraction forces A I dan II C II dan III I and II II and III B I dan III D II dan IV I and III II and IV TP 2 BT ms.114-115 5.4 Ikatan Hidrogen Hydrogen Bond 7 Rajah 3 menunjukkan salah satu contoh peranan ikatan kimia Z dalam kehidupan seharian. Diagram 3 shows an example of the role of chemical bond Z in daily life. H H H H H H Rambut Hair Molekul protein Protein molecules Ikatan kimia Z Chemical bond Z Rajah 3 /Diagram 3 Antara pernyataan berikut, yang manakah benar tentang ikatan kimia Z? Which of the following statements is true about chemical bond Z? A Takat lebur dan takat didih bagi bahan yang mempunyai ikatan Z adalah lebih tinggi berbanding dengan molekul ringkas sebatian kovalen yang lain  e melting and boiling points of a substance with bond Z is higher than other simple molecules of covalent compound B Ikatan Z terbentuk melalui perkongsian pasangan elektron yang berasal daripada satu atom sahaja Bond Z is formed through sharing of a pair of electrons originated from only one atom C Sedikit tenaga haba yang diperlukan untuk mengatasi daya tarikan antara zarah dengan ikatan Z Small amount of heat energy is required to overcome the attraction forces between particles and bond Z D Bahan yang mempunyai ikatan Z tidak larut di dalam air Substances with bond Z do not dissolve in water 8 Bahan K dan bahan L ialah sebatian kovalen. Bahan L larut di dalam air, tetapi bahan K tidak larut di dalam air. Antara yang berikut, yang manakah mewakili bahan K dan bahan L? Substance K and L are covalent compounds. However, L dissolves in water but K does not. Which of the following represents substances K and L? K L A Etanol Ethanol Etana Ethane B Heksana Hexane Etana Ethane C Etana Ethane Etanol Ethanol D Etana Ethane Heksana Hexane TP 3 BT ms.118 TP 3 BT ms.119 TP 3 BT ms.114-115 K Y K 2− K 4+ Y 2− K 2+ K 2− Y 2+ K K Y Y Y Y PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 33 3/3/2023 4:29:54 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

34 5.5 Ikatan Datif Dative Bond 9 Rajah 4 menunjukkan ikatan kimia yang terbentuk dalam sebatian Y. Diagram 4 shows a chemical bond formed in compound Y. H •• ו •× O H H •• •• ו •× H O + H •• + → [ ]+ Rajah 4/ Diagram 4 A [NaCl]+ C C2 H4 B H3 O+ D Mg2+ 5.6 Ikatan Logam Metallic Bond 10 Rajah 5 menunjukkan ikatan kimia yang terbentuk antara atom dalam unsur Kumpulan 3. Diagram 5 shows the chemical bond forms between atoms of Group 3 elements Rajah 5/ Diagram 5 Antara pernyataan berikut, yang manakah paling tepat menerangkan tentang pembentukan ikatan kimia tersebut? Which of the following statements best explains the formation of the chemical bond? A Daya elektrostatik yang terhasil daripada pendermaan dan penerimaan elektron Electrostatic forces resulted from donating and receiving of electrons B Daya elektrostatik antara ion logam dengan elektron dinyahsetempatkan Electrostatic forces between metal ions and delocalised electrons C Perkongsian sepasang elektron yang berasal daripada satu atom logam sahaja Sharing of a pair of electrons which originated from one metal atom only D Perkongsian elekton antara atom logam Sharing of electrons between metal atoms TP 2 BT ms.121 11 Ferum tulen dan larutan ferum(II) klorida boleh mengkonduksikan elektrik. Pernyataan manakah yang betul untuk menerangkan kekonduksian elektrik ferum tulen dan larutan ferum(II) klorida? Pure iron and iron(II) chloride solution can conduct electricity. Which statement is correct to explain the electrical conductivity of pure iron and iron(II) chloride solution? A Ferum tulen mempunyai atom-atom yang bergerak bebas Pure iron has freely moving atoms B Ferum tulen mempunyai ion-ion Fe2+ yang bergerak bebas Pure iron has freely moving Fe2+ ions C Larutan ferum(II) klorida mempunyai ion-ion yang bergerak bebas dan membawa cas Iron(II) chloride solution has freely moving ions which carry charges D Elektron valens dalam larutan ferum(II) klorida dinyahsetempatkan untuk membentuk lautan elektron  e valence electrons in iron(II) chloride solution are delocalised to form sea of electrons TP 3 BT ms.121 12 Rajah 2 menunjukkan simbol atom bagi Z. Diagram 2 shows the atomic symbol of Z. Rajah 2/ Diagram 2 Atom Z boleh terikat dengan atom Z yang lain untuk membentuk sejenis ikatan. Rajah manakah yang mewakili jenis ikatan ini? Atom Z can bond with another atom Z to form a type of bond. Which diagram represents this type of bonding? A C B D 5.7 Sebatian Ion dan Sebatian Kovalen Properties of Ionic Compounds and Covalent Compounds 13 Rajah 3 menunjukkan perwakilan piawai bagi atom K, L, M dan N. Diagram 3 shows the standard representation of atoms K, L, M and N. M 32 16 N 35 17 K 1 1 L 31 15 Rajah 3/ Diagram 3 Bahan manakah yang digunakan sebagai peluntur? KBAT Menganalisis Which substance is used as bleach? A K2 C M2 B L2 D N2 Z 27 13 TP 3 BT ms.122 TP 3 BT ms.120 TP 1 BT ms.121 PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 34 3/3/2023 4:29:55 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

35 Kertas 2 / Paper 2 Bahagian A / Section A 5.1 Asas Pembentukan Sebatian/ Basics of Compound Formation 5.2 Ikatan Ion/ Ionic Bond 5.3 Ikatan Kovalen/ Covalent Bond 1 Rajah 1 menunjukkan susunan radas untuk mengkaji kekonduksian elektrik bagi unsur M (bukan simbol unsur sebenar) dalam Set A dan Set B. BT ms.110-116 Diagram 1 shows the apparatus set-up to study the electrical conductivity of element M (not the actual symbol for the element) in Set A and Set B. [Nombor proton/ Proton number: M = 12; Cl = 17] Elektrod karbon Carbon electrodes A Larutan M klorida M chloride solution Larutan kuprum(II) sulfat Copper(II) sulphate solution Kuprum Copper M V Set A Set B Rajah 1/ Diagram 1 (a) (i) Nyatakan jenis zarah bagi unsur M dalam Set A dan Set B. TP 3 State the type of particles of element M in Set A and Set B. Set A: Set B: [2 markah/ marks] (ii) Lukis susunan elektron bagi larutan M klorida dalam Set A. TP 3 KBAT Mengaplikasi Draw the electron arrangement of M chloride solution in Set A. [2 markah/ marks] (b) Klorin boleh bergabung dengan karbon untuk membentuk suatu sebatian. [Nombor proton: C = 6] Chlorine can combine with carbon to form a compound. [Proton number: C = 6] (i) Namakan jenis ikatan yang terbentuk. TP 2 Name the type of bond formed. [1 markah/ mark] PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 35 3/3/2023 4:29:55 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

36 (ii) Lukis susunan elektron bagi sebatian yang terbentuk. TP 3 KBAT Mengaplikasi Draw the electron arrangement of the compound formed. [1 markah/ mark] (iii) Nyatakan satu perbezaan sifat  zik sebatian klorin dalam Set A dan di 1(b)(ii). State one di erence in the physical properties of chlorine compound in Set A and in 1(b)(ii). TP 3 KBAT Menilai [1 markah/ mark] 5.2 Ikatan Ion/ Ionic Bond 5.3 Ikatan Kovalen/ Covalent Bond 5.6 Ikatan Logam/ Metallic Bond 2 Rajah 2 menunjukkan perwakilan piawai atom bagi unsur P, Q, R, S dan T. Huruf-huruf yang digunakan bukan simbol sebenar unsur-unsur tersebut. BT ms.111-116, 121 Diagram 2 shows the standard representation of atom of elements P, Q, R, S and T.  e letters used are not the actual symbols of the elements. P 24 12 Q 16 8 R 39 19 S 40 18 Rajah 2/ Diagram 2 (a) Berdasarkan Rajah 2, unsur manakah yang tidak menerima, menderma atau berkongsi elektron dengan unsur-unsur lain? TP 1 Based on Diagram 2, which element does not receive, donate or share electrons with other elements? [1 markah/ mark] (b) Unsur P bertindak balas dengan unsur Q untuk membentuk suatu sebatian. Element P reacts with element Q to form a compound. (i) Apakah formula bagi sebatian yang terbentuk? TP 2 What is the formula of the compound formed? [1 markah/ mark] (ii) Nyatakan jenis zarah yang terdapat di dalam sebatian yang dinyatakan di 2(b)(i). TP 2 State the type of particles found in the compound stated in 2(b)(i). [1 markah/ mark] PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 36 3/3/2023 4:29:55 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

37 (iii) Lukis susunan elektron bagi sebatian yang terbentuk di 2(b)(i). TP 3 KBAT Mengaplikasi Draw the electron arrangement of the compound formed in 2(b)(i). [2 markah/ marks] (c) Unsur Q boleh membentuk sebatian dengan unsur Q yang lain. Element Q can form a compound with another element Q. (i) Nyatakan jenis ikatan bagi sebatian yang terbentuk. TP 2 State the type of bond of the compound formed. [1 markah/ mark] (ii) Lukis susunan elektron bagi sebatian tersebut. TP 3 KBAT Mengaplikasi Draw the electron arrangement of the compound. [2 markah/ marks] (d) Selain unsur Q, unsur R juga boleh membentuk sebatian dengan unsur R yang lain. Other than element Q, element R can also form a compound with another element R. (i) Nyatakan jenis ikatan bagi sebatian yang terbentuk. TP 2 State the type of bond of the compound formed. [1 markah/ mark] (ii) Terangkan bagaimana ikatan tersebut terbentuk. TP 3 KBAT Mengaplikasi Explain how the bond is formed. [2 markah/ marks] Bahagian B / Section B 5.2 Ikatan Ion/ Ionic Bond 5.3 Ikatan Kovalen/ Covalent Bond 5.7 Sebatian Ion dan Sebatian Kovalen/ Properties of Ionic Compounds and Covalent Compounds 3 Rajah 3.1 menunjukkan susunan radas apabila bahan L dan bahan M dipanaskan dalam kukus air. Bahan L dan bahan M merupakan dua jenis sebatian yang berbeza. BT ms.111-116 Diagram 3.1 shows the apparatus set-up when substances L and M are heated in a water bath. Substances L and M are two di erent types of compounds. Bahan L Substance L Bahan M Substance M Kukus air Water bath xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx Panaskan Heat Rajah 3.1/ Diagram 3.1 PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 37 3/3/2023 4:29:55 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

38 Jadual 1 menunjukkan pemerhatian selepas 10 minit. Table 1 shows the observation after 10 minutes. Bahan Substance Pemerhatian Observation L Pepejal putih kekal dalam keadaan pepejal White solid remains in the solid state M Pepejal putih melebur White solid melts Jadual 1/ Table 1 (a) Berdasarkan pemerhatian dalam Jadual 1, nyatakan jenis sebatian bagi bahan L dan M. Bandingkan takat lebur bahan L dan M. Terangkan jawapan anda. TP 5 KBAT Menilai Based on the observation in Table 1, state the type of compound for substances L and M. Compare the melting point of substances L and M. Explain your answer. [4 markah/ marks] (b) Hidrogen klorida merupakan suatu sebatian kovalen. Gas hidrogen klorida digunakan dalam pembuatan polimer dan plastik. Gas hidrogen klorida boleh disediakan dalam makmal melalui tindak balas antara gas klorin dengan gas hidrogen. Hydrogen chloride is a covalent compound. Hydrogen chloride gas is used in the manufacturing of polymers and plastics. Hydrogen chloride gas can be prepared in the laboratory through the reaction between chlorine gas and hydrogen gas. (i) Tulis persamaan kimia bagi penyediaan hidrogen klorida dalam makmal. TP 2 Write the chemical equation for the preparation of hydrogen chloride in the laboratory. [2 markah/ marks] (ii) Hitung isi padu maksimum hidrogen klorida yang terhasil, jika 800 cm3 gas klorin ditindakbalaskan dengan 800 cm3 gas hidrogen berlebihan pada keadaan bilik. [1 mol gas menempati 24 dm3 pada keadaan bilik] TP 3 KBAT Mengaplikasi Calculate the maximum volume of hydrogen chloride produced, if 800 cm3 of chlorine gas is reacted with 800 cm3 hydrogen gas in excess at room conditions. [1 mole of gas occupies 24 dm3 at room conditions] [4 markah/ marks] (c) Rajah 3.2 menunjukkan susunan elektron bagi sebatian A dan sebatian B. Diagram 3.2 shows the electron arrangement for compounds A and B. Sebatian A/ Compound A Sebatian B/ Compound B Rajah 3.2/ Diagram 3.2 Atom K boleh bertindak balas dengan atom J dan satu atom K yang lain untuk membentuk sebatian A dan sebatian B. Dengan merujuk kepada Rajah 3.2, tentukan jenis ikatan yang terdapat dalam sebatian A dan sebatian B. Kemudian, terangkan pembentukan sebatian itu. TP 4 KBAT Menganalisis Atom K can react with atom J and another atom K to form compound A and compound B respectively. By referring to Diagram 3.2, determine the type of bond found in compound A and compound B.  en, explain the formation of the compounds. [10 markah/ marks] J K 2+ 2- K K PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 38 3/3/2023 4:29:56 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

39 5.2 Ikatan Ion/ Ionic Bond 5.7 Sebatian Ion dan Sebatian Kovalen/ Properties of Ionic Compounds and Covalent Compounds 4 (a) Rajah 4.1 menunjukkan susunan radas bagi eksperimen untuk mengkaji kekonduksian elektrik bagi sebatian J dan K. Pemerhatian menunjukkan jarum ammeter terpesong bagi sebatian K tetapi tidak terpesong bagi sebatian J. BT ms.111-113, 122-131 Diagram 4.1 shows the apparatus set-up of an experiment to study the electrical conductivity of compounds J and K.  e observation shows that the ammeter needle is de ected for compound K but not for compound J. A Elektrod karbon Carbon electrodes Rajah 4.1/ Diagram 4.1 Dengan memberikan satu contoh bagi setiap sebatian, J dan K, bandingkan sifat  zik lain bagi kedua-dua sebatian tersebut dari segi: TP 4 By giving one example each for compounds J and K, compare the other physical properties of the two compounds in terms of: • Takat lebur dan takat didih Boiling point and melting point • Keterlarutan di dalam air dan pelarut organik Solubility in water and organic solvents Nyatakan juga satu contoh kegunaan sebatian J dan K dalam kehidupan harian. Also state one use of compounds J and K in daily life. [10 markah/ marks] (b) Rajah 4.2 menunjukkan susunan radas untuk menghasilkan magnesium oksida, iaitu suatu sebatian pepejal yang berwarna putih. Diagam 4.2 shows the apparatus set-up to produce magnesium oxide which is a white coloured solid compound. Panaskan Heat Penutup Lid Pita magnesium Magnesium ribbon Mangkuk pijar Crucible Rajah 4.2/ Diagram 4.2 (i) Lukis susunan elektron bagi magnesium oksida dan huraikan pembentukan sebatian tersebut. [Nombor proton: Mg = 12, O = 8] TP 4 KBAT Menganalisis Draw the electron arrangement of magnesium oxide and describe the formation of the compound. [Proton number: Mg = 12, O = 8] [6 markah/ marks] PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 39 3/3/2023 4:29:57 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

40 (ii) 0.05 g magnesium bertindak balas lengkap dengan gas oksigen berlebihan untuk membentuk sebatian magnesium oksida. Tulis persamaan kimia seimbang bagi tindak balas tersebut dan hitung jisim hasil tindak balas yang terbentuk. TP 2 KBAT Mengaplikasi [Jisim atom relatif: Mg = 24, O = 12] 0.05 g of magnesium reacts completely with excess oxygen gas to form magnesium oxide. Write a balanced chemical equation and calculate the mass of the product formed. [Relative atomic mass: Mg = 24, O = 12] [4 markah/ marks] 5.3 Ikatan Kovalen/ Covalent Bond 5.5 Ikatan Datif/ Dative Bond 5 (a) Kaji teks di bawah. Study the text below. Karbon dioksida dalam keadaan pepejal dikenali sebagai ais kering kerana dalam keadaan normal, pepejal tersebut memejalwap kepada gas karbon dioksida tanpa melalui proses peleburan. Takat beku (atau takat didih) karbon dioksida ialah −78.5 °C. Ais kering terutamanya digunakan sebagai agen penyejuk untuk mencegah makanan daripada rosak. Carbon dioxide in its solid form is known as dry ice because under normal conditions, it sublimates into carbon dioxide gas without going through the melting process.  e freezing (or boiling) point of carbon dioxide is −78.5 °C. Dry ice is used primarily as a cooling agent to prevent food from spoiling. (i) Dengan melukis susunan elektron bagi karbon dioksida, huraikan bagaimana sebatian tersebut terbentuk dan nyatakan satu sifat  zik karbon dioksida yang membolehkannya digunakan sebagai ais kering dalam kehidupan harian. TP 4 KBAT Menganalisis By drawing the electron arrangement of carbon dioxide, describe how the compound is formed and state one physical property of carbon dioxide that allows it to be used as dry ice in daily life. [5 markah/ marks] (ii) Karbon boleh membentuk ikatan kovalen dengan klorin. Lukis susunan elektron bagi sebatian yang terbentuk dan namakan sebatian tersebut. Huraikan pembentukan sebatian tersebut. TP 4 KBAT Menganalisis Carbon can form covalent bonds with chlorine. Draw the electron arrangement for the compound formed and name the compound. Describe the formation of the compound. [5 markah/ marks] (b) Rajah 5 menunjukkan susunan elektron bagi ammonia. Diagram 5 shows the electron arrangement of ammonia. H H H N Rajah 5/ Diagram 5 PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 40 3/3/2023 4:29:57 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

41 (i) Huraikan bagaimana molekul ammonia terbentuk. TP 4 KBAT Menganalisis Describe how ammonia molecule is formed. [6 markah/ marks] (ii) Apabila ammonia dilarutkan di dalam air, pengionan berlaku untuk menghasilkan ion ammonium, NH4 + dan ion hidroksida, OH– . Menggunakan rajah, huraikan bagaimana ion ammonium terbentuk. Tulis persamaan kimia seimbang bagi pembentukan ion tersebut. TP 4 KBAT Menganalisis When ammonia is dissolved in water, ionisation occurs to produce ammonium ions, NH4 + and hydroxide ions, OH– . Using a diagram, describe how ammonium ion is formed. Write a balanced chemical equation for the formation of the ion. [4 markah/ marks] 5.2 Ikatan Ion/ Ionic Bond 5.3 Ikatan Kovalen/ Covalent Bond 5.4 Ikatan Hidrogen Hydrogen Bond 6 (a) Unsur Z bertindak balas dengan oksigen untuk membentuk suatu sebatian. Sebatian yang terbentuk tidak mengkonduksikan elektrik dalam semua keadaan. Nyatakan nama unsur Z dan jenis ikatan yang terbentuk dalam sebatian tersebut. Tulis persamaan kimia seimbang untuk tindak balas tersebut. TP 3 BT ms.111-119 Element Z reacts with oxygen to form a compound.  e compound formed does not conduct electricity in all states. State the name of element Z and the type of bond formed in the compound. Write a balanced chemical equation for the reaction. [4 markah/ marks] (b) Jadual 2 menunjukkan nombor proton bagi unsur P, Q, R dan S. Table 2 shows the proton number of elements P, Q, R and S. BT ms.111-113 Unsur Element P Q R S Nombor proton Proton number 6 17 11 20 Jadual 2/ Table 2 Berdasarkan Jadual 2, pilih dua unsur yang dapat membentuk sebatian yang mempunyai takat lebur dan takat didih yang tinggi. Terangkan bagaimana sebatian tersebut terbentuk dan lukis susunan elektron untuk sebatian tersebut. TP 4 KBAT Menganalisis Based on Table 2, choose two elements that can form a compound with high melting and boiling points. Explain how the compound is formed and draw the electron arrangement of the compound. [10 markah/ marks] PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 41 3/3/2023 4:29:57 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

42 (c) Maklumat berikut adalah tentang dua sebatian, E dan F apabila kedua-duanya dipanaskan sehingga lebur. BT ms.111-119  e following is the information about two compounds, E and F when both are heated until melt. (i) Cadangkan sebatian E dan sebatian F. TP 3 Suggest compound E and compound F. [2 markah/ marks] (ii) Terangkan perbezaan antara sifat sebatian E dengan sebatian F. TP 5 KBAT Menilai Explain the di erence in the properties of compound E and compound F. [4 markah/ marks] 5.2 Ikatan Ion/ Ionic Bond 5.7 Sebatian Ion dan Sebatian Kovalen/ Properties of Ionic Compounds and Covalent Compounds 7 Rajah 6 menunjukkan susunan elektron bagi sebatian dengan formula XY2 . BT ms.111-113, 122-131 Diagram 6 shows the electron arrangement of a compound with the formula XY2 . Rajah 6/ Diagram 6 (a) Dengan mencadangkan satu contoh sebatian XY2 , huraikan satu eksperimen makmal untuk menyiasat kekonduksian elektriknya. Sertakan pemerhatian dalam jawapan anda. TP 6 KBAT Mencipta By suggesting an example of compound XY2 , describe a laboratory experiment to investigate its electrical conductivity. Include the observations in your answer. [10 markah/ marks] (b) Selain membentuk sebatian ion dengan atom Y, atom X juga boleh membentuk ikatan kimia dengan atom X yang lain. Terangkan bagaimana ikatan tersebut terbentuk. Sertakan rajah dalam penerangan anda. Other than forming ionic compound with atom Y, atom X can also form chemical bonds with another atom X. Explain how the bond is formed. Include a diagram in your explanation. TP 4 KBAT Menganalisis [5 markah/ marks] (c) Unsur Y boleh bertindak balas dengan karbon untuk membentuk CY4 . Bandingkan sifat  zik antara sebatian XY2 dengan CY4 . TP 4 KBAT Menilai Element Y can react with carbon to form CY4 . Compare the physical properties of compounds XY2 and CY4 . [5 markah/ marks] Sebatian E/ Compound E • Larut dalam air tetapi tidak larut dalam pelarut organik Dissolves in water but does not dissolve in organic solvent • Boleh mengkonduksikan elektrik Can conduct electricity Sebatian F/ Compound F • Larut dalam pelarut organik tetapi tidak larut dalam air Dissolves in organic solvent but does not dissolve in water • Tidak boleh mengkonduksikan elektrik Cannot conduct electricity Y X Y PT Chem D'bhsa Tg4_05_vim2p(2023).indd 42 3/3/2023 4:29:58 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

43 Kertas 1 / Paper 1 6.1 Peranan Air dalam Menunjukkan Keasidan dan Kealkalian The Role of Water in Showing Acidic and Alkaline Properties 1 Antara pernyataan berikut, yang manakah menerangkan peranan air untuk menunjukkan sifat keasidan suatu asid? Which of the following statements explains the role of water in showing the acidic properties of an acid? A Air melarutkan asid Water dissolves the acid B Asid dioksidakan oleh air Acid is oxidised by water C Asid dineutralkan oleh air Acid is neutralised by water D Molekul asid mengion di dalam air Acid molecules ionises in water 2 Antara yang berikut, yang manakah menunjukkan pasangan asid dan kebesannya yang betul? Which of the following shows the correct pair of acid and its basicity? Asid Acid Kebesan Basicity A Asid fosforik Phosphoric acid Asid diprotik Diprotic acid B Asid etanoik Ethanoic acid Asid monoprotik Monoprotic acid C Asid sulfurik Sulphuric acid Asid triprotik Triprotic acid D Asid karbonik Carbonic acid Asid monoprotik Monoprotic acid 6.2 Nilai pH pH Value 3 Apakah nilai pH bagi asid hidroklorik dengan kepekatan ion hidrogen 1.25 mol dm–3? What is the pH value of hydrochloric acid with the concentration of hydrogen ions of 1.25 mol dm–3? A –0.025 C 0.120 B –0.097 D 0.301 4 Apakah kepekatan ion hidroksida, OH- dalam larutan kalium hidroksida, KOH dengan nilai pH 13.0? What is the concentration of hydroxide ions, OH– in potassium hydroxide solution, KOH with the pH value of 13.0? A 0.001 mol dm–3 B 0.010 mol dm–3 C 0.100 mol dm–3 D 1.000 mol dm–3 5 Rajah 1 menunjukkan nilai pH bagi empat jenis larutan akueus, R, S, T, dan U. Diagram 1 shows the readings of pH metre for four types of aqueous solutions, R, S, T and U. pH 1 pH 5 pH 8 pH 13 R S T U Rajah 1/ Diagram 1 Larutan akueus manakah yang mempunyai kepekatan ion hidrogen yang paling tinggi? Which aqueous solution has the highest concentration of hydrogen ions? A R C T B S D U 6.3 Kekuatan Asid dan Alkali Strength of Acids and Alkalis 6 Rajah 2 menunjukkan dua larutan dengan kepekatan yang sama dan nilai pH larutan tersebut. Diagram 2 shows two solutions of the same concentration and their pH values. Tema 3: Interaksi antara Jirim Asid, Bes dan Garam Acid, Base and Salt BAB 6 TP 2 BT ms.136-137 TP 2 BT ms.137 TP 3 BT ms.143 TP 3 BT ms.143 TP 2 BT ms.143-145 PT Chem D'bhsa Tg4_06_vim2p(2023).indd 43 3/3/2023 4:32:57 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

44 Larutan akueus R Larutan akueus S Aqueous solution R Aqueous solution S pH 8 pH 13 Rajah 2/ Diagram 2 Antara yang berikut, yang manakah benar tentang perbezaan nilai pH tersebut? Which of the following is true about the di erence in the pH values? A Kepekatan ion hidroksida dalam R lebih daripada dalam S  e concentration of hydroxide ions in R is greater than in S B Bilangan mol ion hidroksida dalam S kurang daripada dalam R  e number of moles of hydroxide ions in S is less than in R C R mengion separa, manakala S mengion lengkap R ionises partially, whereas S ionises completely D Darjah pengionan R lebih tinggi daripada S  e degree of ionisation of R is higher than S 7 Antara bahan berikut, yang manakah akan mengalami penceraian untuk membentuk kepekatan ion hidrogen yang rendah di dalam air? Which of the following substances will dissociate to form a low concentration hydrogen ions in water? I Asid etanoik Ethanoic acid II Asid karbonik Carbonic acid III Asid nitrik Nitric acid IV Asid hidroklorik Hydrochloric acid A I dan II C II dan IV I and II II and IV B I dan III D III dan IV I and III III and IV 6.4 Sifat-sifat Kimia Asid dan Alkali Chemical Properties of Acids and Alkalis 8 Apakah warna larutan yang terbentuk apabila kuprum(II) oksida bertindak balas dengan asid sulfurik? What is the colour of the solution formed when copper(II) oxide reacts with sulphuric acid? A Tidak berwarna/ Colourless B Hitam/ Black C Hijau/ Green D Biru/ Blue 9 Antara yang berikut, yang manakah benar tentang sifat kimia alkali? Which of the following is true about the chemical properties of alkalis? A Bertindak balas dengan karbonat logam untuk menghasilkan garam, air dan karbon dioksida React with metal carbonates to produce salt, water and carbon dioxide B Bertindak balas dengan logam reaktif untuk menghasilkan garam dan gas hidrogen React with reactive metals to produce salt and hydrogen gas C Bertindak balas dengan oksida logam untuk menghasilkan garam dan air React with metal oxides to produce salt and water D Bertindak balas dengan asid untuk menghasilkan garam dan air React with acids to produce salt and water 6.5 Kepekatan Larutan Akueus Concentration of Aqueous Solution 10 Berapakah bilangan mol dalam 0.3 dm3 asid hidroklorik 1.5 mol dm–3? What is the number of moles in 0.3 dm3 of 1.5 mol dm–3 hydrochloric acid? A 4.5 mol B 0.45 mol C 0.045 mol D 0.0045 mol 11 Apakah kepekatan larutan natrium hidroksida 0.5 mol dm–3 dalam unit g dm–3? [Jisim atom relatif: Na = 23, O = 16, H = 1] What is the concentration of 0.5 mol dm–3 sodium hydroxide solution in g dm–3 unit? [Relative atomic mass: Na = 23, O = 16, H = 1] A 0.5 B 2.0 C 20.0 D 40.0 12 Serbuk zink berlebihan ditambahkan kepada 25 cm3 larutan kuprum(II) sulfat 0.1 mol dm–3. Berapakah jisim kuprum yang dihasilkan? [Jisim atom relatif: Cu = 64] KBAT Mengaplikasi Excess zinc powder is added to 25 cm3 of 0.1 mol dm–3 copper(II) sulphate solution. What is the mass of copper produced? [Relative atomic mass: Cu = 64] A 0.16 g C 160 g B 6.4 g D 64 g TP 4 BT ms.149 TP 2 BT ms.150 TP 3 BT ms.152-155 TP 2 BT ms.156-157 TP 3 BT ms.158-159 TP 3 BT ms.158-159 TP 3 BT ms.158-166 PT Chem D'bhsa Tg4_06_vim2p(2023).indd 44 3/3/2023 4:32:57 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

45 6.6 Larutan Piawai Standard Solution 13 Maklumat di bawah menunjukkan langkahlangkah penyediaan suatu larutan piawai melalui kaedah pencairan.  e information below shows the steps in the preparation of a standard solution through dilution method. P – Hitung isi padu larutan yang hendak dicairkan. Calculate the volume of the solution to be diluted. Q – Tambahkan air suling sehingga mencecah tanda senggatan. Add distilled water until it reaches the calibration mark. R – Gunakan pipet untuk mengambil isi padu larutan stok yang diperlukan. Use a pipette to draw up the needed volume of the stock solution. S – Pindahkan larutan ke dalam kelalang volumetrik. Transfer the solution into a volumetric  ask. Urutan manakah yang menunjukkan langkahlangkah penyediaan larutan piawai yang betul? Which sequence shows the correct steps in the preparation of a standard solution? A Q, P, R, S B P, R, Q, S C P, R, S, Q D R, S, P, Q 14 Berapakah jisim natrium nitrat yang perlu dilarutkan di dalam air suling untuk menghasilkan 250 cm3 larutan natrium nitrat 1.0 mol dm-3? KBAT Mengaplikasi What is the mass of sodium nitrate needed to be dissolved in distilled water to produce 250 cm3 of 0.1 mol dm –3 sodium nitrate solution? A 0.025 g B 1.325 g C 2.125 g D 2.322 g 15 Air ditambahkan kepada asid atau bes yang mengakibatkan penurunan kepekatan larutan. Apakah proses ini? Water is added to acid or base which results in the reduction in the concentration of the solution. What is the process? A Pencairan Dilution B Pentitratan Titration C Peneutralan Neutralisation D Tindak balas penguraian ganda dua Double decomposition reaction 16 Ali menyediakan larutan piawai asid hidroklorik 1.0 mol dm–3 dalam kelalang volumetrik seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 3. Ali prepared a standard solution of 1.0 mol dm–3 hydrochloric acid in a volumetric  ask as shown in Diagram 3. Penyumbat Stopper Rajah 3/ Diagram 3 Mengapakah Ali mesti menutup kelalang volumetrik dengan penyumbat setelah dia menyediakan larutan piawai tersebut? Why must Ali cover the volumetric  ask with a stopper after he had prepared the standard solution? A Untuk mengelakkan larutan tertumpah To avoid the solution from spilling B Untuk mengelakkan penyejatan larutan piawai To prevent the evaporation of the standard solution C Untuk memastikan semua sisa kekal dalam kelalang volumetrik To ensure all the residue remain in the volumetric  ask D Untuk memastikan larutan tidak berubah warna dan teroksida To ensure the solution does not change colour and oxidised 6.7 Peneutralan Neutralisation 17 Berapakah isi padu gas ammonia, NH3 yang diperlukan untuk meneutralkan 25.0 cm3 asid hidroklorik 0.5 mol dm-3? KBAT Menilai [Isi padu molar gas pada STP: 22.4 dm3 mol–1]. What is the volume of ammonia gas, NH3 required to neutralise 25.0 cm3 of 0.5 mol dm–3 hydrochloric acid? [Molar volume of gas at STP: 22.4 dm3 mol–1]. A 70.0 cm3 C 280.0 cm3 B 140.0 cm3 D 560.0 cm3 TP 3 BT ms.162-163 TP 3 BT ms.164-166 TP 1 BT ms.163 TP 4 BT ms.163 TP 3 BT ms.172-173 PT Chem D'bhsa Tg4_06_vim2p(2023).indd 45 3/3/2023 4:32:57 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

46 18 Asid sulfurik ditindakbalaskan dengan larutan natrium hidroksida seperti yang ditunjukkan oleh persamaan kimia di bawah. Sulphuric acid is reacted with sodium hydroxide solution as shown by the chemical equation below. H2 SO4 + 2NaOH → Na2 SO4 + 2H2 O Berapakah isi padu larutan natrium hidroksida 1.0 mol dm–3 yang diperlukan untuk meneutralkan 25 cm3 asid sulfurik 0.5 mol dm–3? What is the volume of 1.0 mol dm–3 sodium hydroxide solution required to neutralise 25 cm3 of 0.5 mol dm–3 sulphuric acid? A 6.25 cm3 C 12.50 cm3 B 25.00 cm3 D 50.00 cm3 19 Bahan X digunakan untuk merawat sengatan semut. Apakah bahan X? Substance X is used to treat ant bites. What is substance X? A Cuka Vinegar B Kicap Soy sauce C Serbuk penaik Baking soda D Natrium klorida Sodium chloride 6.8 Garam, Hablur dan Kegunaan dalam Kehidupan Harian Salts, Crystals and Their Uses in Daily Life 20 Asid dan bes ialah bahan kimia yang banyak digunakan dalam kehidupan harian kita. Antara yang berikut, yang manakah kegunaan natrium hidroksida? Acids and bases are widely used chemicals in our daily life. Which of the following are the usage of sodium hydroxide? I Pembuatan sabun Soap manufacturing II Pembuatan bateri alkali Alkaline batteries manufacturing III Industri tekstil Textile industries IV Sebagai antasid As an antacid A I dan II C II dan IV I and II II and IV B I dan III D III dan IV I and III III and IV TP 3 BT ms.169 6.9 Penyediaan Garam Preparation of Salts 21 Antara garam berikut, yang manakah tidak larut dalam air tetapi boleh larut dalam air panas untuk menghasilkan larutan tidak berwarna? Which of the following salts are insoluble in water but can be dissolved in hot water to produce a colourless solution? I Plumbum(II) iodida Lead(II) iodide II Plumbum(II) klorida Lead(II) chloride III Plumbum(II) sulfat Lead(II) sulphate IV Plumbum(II) nitrat Lead(II) nitrate A I dan II I and II B I dan III I and III C II dan IV II and IV D III dan IV III and IV 22 Persamaan kimia berikut menunjukkan tindak balas untuk memperoleh garam klorida terlarutkan.  e following chemical equation shows a reaction to obtain a soluble chloride salt. HCl + X → Garam klorida + H2 O Chloride salt Apakah bahan X? What is substance X? A MgCO3 B Ag2 O C PbO D CaO 6.10 Tindakan Haba ke atas Garam E ect of Heat on Salts 23 Kebanyakan garam terurai apabila dipanaskan. Antara garam karbonat berikut, yang manakah sangat stabil dan tidak boleh diuraikan oleh haba? Most salts decompose when heated. Which of the following carbonate salts is very stable and cannot be decomposed by heat? A Litium karbonat/ Lithium carbonate B Kalsium karbonat/ Calcium carbonate D Natrium karbonat/ Sodium carbonate C Magnesium karbonat/ Magnesium carbonate TP 3 BT ms.172-173 TP 3 BT ms.177 TP 3 BT ms.179 TP 2 BT ms.190-193 TP 3 BT ms.179 PT Chem D'bhsa Tg4_06_vim2p(2023).indd 46 3/3/2023 4:32:58 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

47 24 Rajah 4 menunjukkan langkah-langkah untuk mengenal pasti anion dalam garam Q. Diagram 4 shows the steps to identify the anion in salt Q. Larutan garam Salt solution Concentrated H2 SO4 pekat FeSO4 (ak/ aq) Dilute H2 SO4 cair Rajah 4/ Diagram 4 Apakah pemerhatian yang akan diperoleh daripada aktiviti ini? What will be the observation of this activity? A Gelembung gas terhasil E ervescence occurs B Cincin perang terbentuk Brown ring is formed C Mendakan putih terbentuk White precipitate is formed D Mendakan kuning terbentuk Yellow precipitate is formed 6.11 Analisis Kualitatif Qualitative Analysis 25 Jadual 1 menunjukkan pemerhatian bagi dua tindak balas. Table 1 shows the observation for two reactions. Tindak balas Reaction Bahan tindak balas Reactants Pemerhatian Observation I CuO dan J CuO and J Larutan biru terhasil Blue solution is produced II BaCl2 dan J BaCl2 and J Mendakan putih terbentuk White precipitate is formed Jadual 1/ Table 1 Apakah J? What is J? A Asid nitrik/ Nitric acid B Asid etanoik/ Ethanoic acid C Asid sulfurik/ Sulphuric acid D Asid hidroklorik/ Hydrochloric acid 26 Berikut ialah pemerhatian apabila garam Y dipanaskan.  e following are the observations when salt Y is heated. • Gas terbebas mengeruhkan air kapur Gas released turns lime water chalky • Baki berwarna hitam Residue is black in colour TP 4 BT ms.190-193 Apakah gas dan baki daripada pemanasan tersebut? What are the gas and residue from the heating? Gas Gas Baki Residue A Karbon dioksida Carbon dioxide Kuprum(II) oksida Copper(II) oxide B Karbon dioksida Carbon dioxide Kuprum(II) karbonat Copper(II) carbonate C Oksigen Oxygen Plumbum(II) oksida Lead(II) oxide D Oksigen Oxygen Zink oksida Zinc oxide 27 Jadual 2 menunjukkan pemerhatian bagi dua ujian yang dijalankan ke atas larutan Z. Table 2 shows the observation for the two tests performed on solution Z. Ujian Test Pemerhatian Observation I Tambahkan larutan natrium hidroksida sedikit dan kemudian secara berlebihan Add sodium hydroxide solution a little and then in excess Mendakan putih terbentuk dan larut di dalam larutan natrium hidroksida yang berlebihan White precipitate is formed and is soluble in excess sodium hydroxide solution II Tambahkan larutan ammonia sedikit dan kemudian secara berlebihan Add ammonia solution a little and then in excess Mendakan putih terbentuk dan larut di dalam larutan ammonia yang berlebihan White precipitate is formed and is soluble in excess ammonia solution Jadual 2/ Table 2 Apakah ion yang hadir di dalam larutan Z? What is the ion presents in solution Z? A Pb2+ B Cu2+ C Zn2+ D Fe2+ TP 4 BT ms.198-199 TP 4 BT ms.200-201 TP 4 BT ms.205-207 PT Chem D'bhsa Tg4_06_vim2p(2023).indd 47 3/3/2023 4:32:58 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.

48 Kertas 2 / Paper 2 Bahagian A / Section A Peranan Air dalam Menunjukkan Keasidan dan Kealkalian The Role of Water in Showing Acidic and Alkaline Properties 6.1 6.4 Sifat-sifat Kimia Asid dan Alkali/ Chemical Properties of Acids and Alkalis 6.9 Penyediaan Garam/ Preparation of Salts 6.10 Tindakan Haba ke atas Garam/ E ect of Heat on Salts 1 Berikut merupakan senarai beberapa bahan kimia yang boleh digunakan untuk menyediakan garam di dalam makmal. BT ms.136-142, 152-157, 178-196  e following is a list of chemicals that can be used to prepare salts in the laboratory. Serbuk magnesium, Mg Magnesium powder, Mg Asid nitrik, HNO3 Nitric acid, HNO3 Larutan kuprum(II) sulfat, CuSO4 Copper(II) sulphate solution, CuSO4 Magnesium karbonat, MgCO3 Magnesium carbonate, MgCO3 Larutan natrium karbonat, Na2 CO3 Sodium carbonate solution, Na2 CO3 Gas hidrogen klorida, HCl Hydrogen chloride gas, HCl (a) Berdasarkan senarai di atas, Based on the list above, (i) cadangkan dua bahan kimia yang boleh digunakan untuk menyediakan garam kuprum(II) karbonat. TP 1 suggest two chemicals that can be used to prepare copper(II) carbonate salt. [2 markah/ marks] (ii) tulis persamaan ion bagi tindak balas di 1(a)(i). TP 2 write an ionic equation for the reaction in 1(a)(i). [2 markah/ marks] (iii) nyatakan pemerhatian apabila garam kuprum(II) karbonat dipanaskan. TP 4 state the observation when copper(II) carbonate salt is heated. [1 markah/ mark] (b) Rajah 1 menunjukkan susunan radas bagi tindak balas antara serbuk magnesium dengan gas hidrogen klorida yang dilarutkan di dalam propanon. Diagram 1 shows the apparatus set-up for a reaction between magnesium powder and hydrogen chloride gas dissolved in propanone. PT Chem D'bhsa Tg4_06_vim2p(2023).indd 48 3/3/2023 4:32:58 PM PENERBIT ILMU BAKTI SDN. BHD.