63 Bahagian A [10 markah] Jawab semua soalan. 1 Apakah tujuan sistem kawalan dalam elemen mekatronik? A Menjalankan operasi sesuatu sistem B Membangunkan atur cara komputer C Memindahkan suatu sumber gerakan D Mengurus, mengarah atau mengawal atur tindakan 2 Apakah maksud boleh dicapai (Attainable) dalam konsep SMART? A Penetapan tujuan atau objektif projek B Masa dan sumber kewangan mencukupi C Dilaksanakan dari sudut keupayaan kewangan dan tenaga kerja D Kesesuaian dengan kehendak pengguna dan analisis kehendak 3 Rajah 1 menunjukkan satu alatan yang digunakan dalam penghasilan produk. Rajah 1 Apakah fungsi alatan itu? A Membersihkan permukaan benda kerja B Menjalur penebat wayar dan memotong wayar C Membuat kemasan, meratakan dan melicinkan permukaan bahan kerja D Mencantumkan dan melekatkan permukaan bahan mock-up yang pelbagai jenis 4 Apakah fungsi lakaran ceraian dalam penghasilan produk? A Lakaran penyediaan konsep sesuatu produk B Menggambarkan produk yang akan dihasilkan C Menggambarkan rupa sebenar reka bentuk produk D Menunjukkan lakaran objek bermula daripada idea utama ke objek akhir 5 Antara berikut, yang manakah prinsip reka bentuk? I Keseimbangan II Harmoni III Kontras IV Bentuk A I, II dan III B I, II dan IV C I, III dan IV D II, III dan IV 6 Susun mengikut urutan garis panduan penjadualan projek. I Anggaran sumber diperlukan II Anggaran tempoh masa III Tentukan aktiviti jadual IV Susunan aktiviti A I, III, II, IV B I, III, IV, III C III, IV, I, II D III, IV, II, I 7 Apakah fungsi varnish dalam proses penghasilan produk? A Kekemasan dan menutup kecacatan produk B Menimbulkan warna asal dan ira kayu C Melindungi dan mencantikkan kayu D Mengilatkan permukaan kayu Ujian Akhir Sesi Akademik 70 Tkt3 Stra A+ RBT UASA(63-70).indd 63 10/17/2023 5:19:33 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
64 Bahagian B [40 markah] Jawab semua soalan. 1 Berikut ialah elemen yang digabungkan dalam produk mekatronik bagi menjalankan sesuatu sistem. A Mekanikal B Elektronik C Elektrik D Kawalan dan pengaturcaraan Padankan elemen itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Takal A Mikropengawal D Pemacu motor B Motor AU C [4 markah] 8 Antara berikut, yang manakah tujuan menghasilkan jadual kerja? A Menggalakkan pembaziran B Mengawal sumber tenaga kerja C Memenuhi kehendak pengguna D Menunjukkan proses penghasilan produk 9 Berikut ialah kos yang terlibat untuk menghasilkan 20 buah pengilap kasut. Kos Bahan RM1 200.00 Kos Upah RM400.00 Kos Overhed RM40.00 Hitungkan jumlah kos pengeluaran seunit pengilap kasut itu. A RM80.15 B RM83.50 C RM90.50 D RM93.50 10 Berikut ialah penjenamaan produk. Menonjolkan individu yang merupakan pelopor bagi suatu produk tertentu. Apakah penjenamaan produk itu? A Bentuk cap B Bentuk nama C Bentuk persendirian D Bentuk cap dagangan Tkt3 Stra A+ RBT UASA(63-70).indd 64 10/17/2023 5:19:33 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
65 2 Susun mengikut urutan yang betul proses penyelesaian masalah inventif dalam proses penghasilan produk dengan menulis 2, 3, 4 dan 5 pada petak yang disediakan. Langkah 1 dan 6 diberi. Bina model fungsi 2 Kenal pasti masalah 1 Pilih prinsip inventif 5 Analisis berantai punca kesan 3 Tentukan percanggahan fizikal 4 Cadangan penyelesaian masalah 6 [4 markah] 3 (a) Nyatakan dua faktor mengukur tahap keberkesanan sesuatu produk yang telah dihasilkan. (i) Mematuhi projek brief (ii) Memenuhi kehendak pelanggan/Ketepatan rupa bentuk [2 markah] (b) Nyatakan dua ujian yang boleh dilakukan untuk menguji aspek kefungsian dan ketahanan produk. (i) Ujian makmal (ii) Ujian parameter [2 markah] 4 Berikut ialah maklumat dalam gambar rajah blok produk mekatronik kereta kawalan jauh. A Mikropengawal B Pemacu motor C Panel kawalan tanpa wayar Tkt3 Stra A+ RBT UASA(63-70).indd 65 10/17/2023 5:19:33 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
66 (a) Lengkapkan gambar rajah blok dengan menulis A, B dan C pada ruang yang disediakan. Input Proses Output C A B Roda berputar Motor AT [3 markah] (b) Tandakan (3) bagi komponen elektronik mesin basuh automatik. Kapasitor 3 Pengubah [1 markah] 5 Tandakan (3) pada kefungsian produk berfungsi sebahagian yang betul dan (7) yang salah pada petak yang disediakan. Berfungsi sepenuhnya 7 Tidak menunjukkan fungsi sebenar produk 3 Hanya sebahagian komponen boleh berfungsi 3 Diuji dalam situasi sebenar 7 [4 markah] 6 Susun mengikut urutan yang betul langkah-langkah utama menghasilkan produk berfungsi dengan menulis 1, 2, 3 dan 4 pada petak yang disediakan. Mengukur dan menanda bahan 1 Membina dan mencantum bahan 2 Membuat kemasan bahan 4 Memotong bahan 3 [4 markah] Tkt3 Stra A+ RBT UASA(63-70).indd 66 10/17/2023 5:19:33 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
67 7 Tandakan (3) bagi empat kepentingan merancang pembinaan produk berfungsi atau produk berfungsi sebahagian pada petak yang disediakan. Membantu menganggarkan kos jualan produk 3 Mengelakkan pembaziran Merancang tenaga kerja yang diperlukan 3 Menentukan kaedah dan tempoh pembinaan produk 3 Mengawal sumber tenaga kerja Membolehkan penambahbaikan dilakukan 3 [4 markah] 8 Berikut ialah komponen mekatronik yang terdapat pada pintu gelangsar automatik. A B C D Kelaskan komponen tersebut dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Komponen Elektrik Komponen Elektronik A B C D Pintu Gelangsar Automatik [4 markah] Tkt3 Stra A+ RBT UASA(63-70).indd 67 10/17/2023 5:19:35 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
68 9 Berikut ialah pernyataan bagi kaedah reka bentuk pengiklanan. A Iklan yang memerlukan bantuan teknikal dari segi penggunaan dan pengendalian produk B Iklan menggunakan maklumat terperinci dan lengkap untuk memperkenalkan produk kepada pengguna C Iklan bertujuan menegaskan kelebihan yang diperoleh oleh pengguna sekiranya menggunakan produk mereka D Iklan menjadikan pengguna atau pelanggan berfikir dan tertarik dengan produk Padankan penyataan itu dengan menulis A, B, C dan D pada ruang jawapan yang disediakan. Reka Bentuk Pengiklanan Ruang Jawapan Kenyataan merangsang D Kiasan atau ibarat C Penyampaian fakta A Matlamat produk B [4 markah] 10 Berikut ialah kaedah reka bentuk pengiklanan. A Matlamat produk B Perbandingan C Gambar pegun D Kenyataan merangsang Padankan kaedah itu dengan menulis A, B, C dan D pada petak yang disediakan. Merangsang supaya pembeli berfikir dan tertarik dengan produk D Maklumat yang terperinci dan lengkap untuk memperkenalkan produk A Pelanggan membezakan produk yang baharu dan produk yang lama berada di pasaran B Sebagai titik fokus atau tumpuan pada bahagian tertentu produk C [4 markah] Tkt3 Stra A+ RBT UASA(63-70).indd 68 10/17/2023 5:19:35 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
69 Bahagian C [20 markah] Jawab semua soalan. 1 Rajah 2 menunjukkan sejarah perkembangan Revolusi Industri 4.0. Revolusi industri 1.0 Revolusi industri 2.0 Revolusi industri 3.0 Revolusi industri 4.0 Rajah 2 Berdasarkan Rajah 2, (a) Apakah maksud Revolusi Industri 4.0? Revolusi Industri 4.0 merupakan kemajuan sistem industri yang berkembang dengan lebih hebat menerusi konsep cyberphysical. [1 markah] (b) Nyatakan dua tujuan Revolusi Industri 4.0. (i) Mempertingkat hasil pendapatan negara dari segi pengeluaran, menaik taraf modal insan dan pendapatan. pekerja dalam kemahiran teknologi tahap tinggi. (ii) Memberikan impak yang besar kepada produktiviti perindustrian negara. [2 markah] (c) Nyatakan tujuh teras dalam Revolusi Industri 4.0. (i) Robot berautonomi (ii) Perpaduan sistem (iii) Internet benda (iv) Simulasi (v) Pembuatan bahan tambah (vi) Pengkomputeran awan (vii) Realiti terimbuh (Mana-mana jawapan betul diterima) [7 markah] Tkt3 Stra A+ RBT UASA(63-70).indd 69 10/17/2023 5:19:35 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
70 2 Rajah 3 menunjukkan penghasilan sesuatu produk berasaskan kayu. Rajah 3 Berdasarkan Rajah 3, (a) Nyatakan tujuan membuat kemasan pada produk di atas. • Tujuan membuat kemasan pada sesuatu produk berasaskan kayu adalah untuk menambahkan nilai estetika, nilai komersial dan ketahanan sesuatu produk. • Memberi pandangan hasil produk yang dihasilkan dengan lebih kemas dan cantik. [2 markah] (b) Nyatakan empat bahan kemasan yang sesuai digunakan pada produk tersebut. (i) Varnish (ii) Syelek (iii) Tona kayu (iv) Semburan lekar jernih [4 markah] (c) Berdasarkan jawapan di 2(b) nyatakan fungsi bahan kemasan itu. (i) Varnish berfungsi melindungi dan mencantikkan produk. (ii) Syelek berfungsi memberi tona warna pada kayu, melindungi dan mencantikkan produk. (iii) Tona kayu berfungsi menimbulkan warna asal dan ira kayu. (iv) Semburan lekar jernih berfungsi mengilatkan permukaan kayu. [4 markah] Tkt3 Stra A+ RBT UASA(63-70).indd 70 10/17/2023 5:19:35 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
71 B Bil. Arahan 1 Murid dikehendaki membangunkan sebuah produk berfungsi atau berfungsi sebahagian. 2 Masa yang diperuntukkan untuk melaksanakan kerja projek ini selama 22 minggu. 3 Murid boleh membangunkan produk berfungsi atau berfungsi sebahagian secara individu atau berkumpulan, namun persembahan produk dinilai secara individu. 4 Murid perlu menyediakan dokumentasi produk yang hendak dihasilkan (folio) dan pembentangan produk yang dihasilkan. 5 Proses kerja yang dicadangkan 5.1 Menyatakan produk yang hendak dihasilkan 5.2 Mengenal pasti asas teknologi 5.3 Merancang konsep, elemen dan prinsip reka bentuk 5.4 Menghasilkan lakaran produk 5.6 Menyediakan jadual kerja 5.7 Membuat senarai bahan, peralatan dan bajet produk 5.8 Penghasilan produk – langkah kerja 5.9 Pengujian produk 5.10 Menyediakan dokumentasi 6 Murid disarankan sentiasa berbincang dengan guru bagi memastikan keberhasilan dan kualiti produk yang dibangunkan. Format Laporan Pendokumentasian A Kulit hadapan Maklumat yang perlu ada pada muka hadapan laporan hendaklah mengandungi: 1 Nama produk 2 Nama murid 3 Nombor kad pengenalan 4 Angka giliran 5 Guru penilai Kerja Projek Reka Bentuk dan Teknologi KSSM Tingkatan 3 Tkt3 Stra A+ RBT KP(71-74).indd 71 10/17/2023 5:19:01 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
72 6 Tarikh dihantar 7 Nama mata pelajaran 8 Tingkatan B Penghargaan Halaman ini memberikan pujian dan ucapan terima kasih kepada semua pihak yang terlibat dalam menjayakan kerja projek tersebut. C Abstrak Ringkasan bagi kandungan keseluruhan suatu laporan dan memberikan gambaran awal tentang sesuatu produk yang telah dihasilkan. 1.0 Kandungan Isi kandungan laporan yang disusun mengikut tajuk dan subtajuk bagi memudahkan pembaca merujuk folio yang dihasilkan. 2.0 Pengenalan Kajian Keperluan Pelanggan • Menyediakan borang kajian keperluan pelanggan agar idea reka bentuk yang dihasilkan memenuhi keperluan dan kehendak pelanggan. Penyelesaian Masalah Inventif dan Model Fungsi • Prinsip inventif diaplikasikan untuk menyelesaikan masalah inventif. • Bina model fungsi dan analisis punca kesan. Borang Projek Brief • Menyediakan borang projek brief berkaitan dengan produk dan soalan yang berkaitan dengan kegunaan produk, cara digunakan, pesaing, kumpulan sasaran, reka bentuk dan sebagainya. Aplikasi Projek Brief dalam Bentuk Jadual • Menghasilkan borang aplikasi projek brief. 3.0 Penentuan Gabungan Teknologi Teknologi yang Dipilih • Memilih dan menggabungkan sekurang-kurangnya dua aplikasi teknologi yang sesuai dalam penghasilan produk. • Contoh reka mekanikal dan reka bentuk elektrik. Tujuan Penggunaan Teknologi • Menerangkan tujuan memilih dan menggabungkan teknologi dalam reka bentuk produk serta mengatasi kelemahan yang terdapat pada sesuatu produk. Fungsi Teknologi • Menerangkan tentang fungsi komponen pada teknologi yang dipilih supaya produk baharu yang dihasilkan mempunyai keunikan berbanding produk lain di pasaran. Kekuatan dan Kelemahan Teknologi • Mengenal pasti kekuatan dan kelemahan komponen pada teknologi yang dipilih dalam bentuk jadual dan dapat menyelesaikan masalah yang dihadapi oleh pelanggan. Tkt3 Stra A+ RBT KP(71-74).indd 72 10/17/2023 5:19:01 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
73 4.0 Perancangan Konsep Pemilihan Konsep Reka Bentuk • Pemilihan konsep reka bentuk berdasarkan elemen dan prinsip reka bentuk dan membuat analisis dalam bentuk jadual. Lakaran Perkembangan Idea bagi Produk • Menghasilkan lakaran gambaran awal reka bentuk mengikut konsep penghasilan idea, iaitu sama ada bentuk mengikut fungsi atau fungsi mengikut bentuk. • Menghasilkan empat atau lebih lakaran perkembangan idea berdasarkan prinsip dan elemen yang dipilih secara tiga dimensi (3D) pada sudut pandangan yang berbeza dan dilabelkan. • Lakaran idea yang dihasilkan perlu mengikut elemen dan prinsip reka bentuk yang telah disetujui oleh pelanggan dalam borang projek brief. 5.0 Lakaran Akhir Lakaran 3D Bermaklumat • Menghasilkan lakaran 3D bermaklumat yang lengkap berkaitan dengan produk. • Semua maklumat yang diperlukan oleh pelanggan perlu dinyatakan dalam bentuk lakaran. Lakaran Ceraian Bermaklumat • Melukis lakaran ceraian produk yang lengkap menunjukkan hubung kait antara setiap komponen. • Menyenaraikan fungsi komponen dalam bentuk jadual. Analisis Lakaran Produk dari Aspek Elemen Reka Bentuk • Menyediakan jadual analisis lakaran berdasarkan elemen reka bentuk. Analisis Lakaran Produk dari Aspek Prinsip Reka Bentuk • Menyediakan jadual analisis lakaran berdasarkan prinsip reka bentuk. 6.0 Jadual Kerja Menghasilkan jadual kerja bagi menentukan perancangan, senarai aktiviti dan tempoh masa diperlukan bagi menghasilkan produk. Jadual kerja boleh dihasilkan dalam bentuk carta gantt. 7.0 Pengurusan Kewangan Konsep SMART • Menyenaraikan bahan yang diperlukan. • Menyenaraikan peralatan yang digunakan. • Menentukan bajet produk berdasarkan konsep SMART = S (Tujuan projek), M (Pengagihan kewangan), A (Boleh dicapai), R (Realistik) dan T (Tempoh masa). Tkt3 Stra A+ RBT KP(71-74).indd 73 10/17/2023 5:19:01 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK
74 8.0 Penghasilan Produk Berfungsi atau Berfungsi Sebahagian Menerangkan langkah-langkah dalam penghasilan produk, dari mula penghasilan produk sehingga akhir. • Mengukur, menanda dan memotong bahan • Membina dan mencantum bahagian produk • Membuat kemasan 9.0 Pengujian dan Penilaian Pengujian • Membuat pengujian, iaitu ujian makmal/parameter. • Membuat pengujian dan penilaian produk dari segi objektif, keselamatan, elemen dan prinsip reka bentuk produk. Analisis Keputusan Pengujian • Menyediakan jadual analisis keputusan ujian dengan membanding beza kekuatan dan kelemahan produk. Penilaian • Menyediakan jadual penilaian produk dalam bentuk borang soal selidik. Analisis Keputusan Penilaian • Membina jadual analisis terhadap maklum balas pengguna dari segi kefungsian, ergonomik, keselamatan, reka bentuk dan nilai estetika. Menilai Kesesuaian Produk • Menyenaraikan ciri produk dan kelebihan produk. 10.0 Cadangan Penambahbaikan • Dilakukan bagi menambah baik agar produk yang dihasilkan lebih baik dan sempurna. • Cadangan penambahbaikan boleh dilakukan dalam bentuk jadual atau lakaran. 11.0 Penutup Menerangkan tentang harapan pereka bentuk terhadap produk yang dihasilkan dan ulasan ringkas berkaitan kelebihan produk. D Bibliografi Rujukan bahan dan buku yang digunakan sebagai rujukan perlu ditulis dalam bibliografi. E Lampiran Segala bahan dan dokumen yang digunakan dalam menghasilkan projek ini perlu dilampirkan. F Pembentangan Pembentangan hasil kerja dan produk yang telah dihasilkan secara individu. Tkt3 Stra A+ RBT KP(71-74).indd 74 10/17/2023 5:19:01 PM U BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI MU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTI SILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAKTT ILMU BAKTI SDN. BHD. PENERBIT ILMU BAK