แผนยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี-MinistryofPublicHealth

แผนยทุ ธศาสตรช์ าติ ระยะ 20 ปี
(ด้านสาธารณสุข)

กระทรวงสาธารณสุข

สานกั นโยบายและยุทธศาสตร์
สานกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสุข

พฤษภาคม 2559

คานา

ปจั จบุ ันระบบสุขภาพไทยกาลังเผชิญกับส่งิ ท่ที า้ ทายจากรอบด้าน อาทิ การเข้าสูส่ ังคมผูส้ ูงอายุ
การเปลย่ี นจากสังคมชนบทส่สู ังคมเมอื ง การเชอ่ื มต่อการค้าการลงทุนทัว่ โลก ตลอดจนความกา้ วหน้า
ทางเทคโนโลยี ประชาชนมคี วามคาดหวงั ต่อคุณภาพของระบบบริการมากข้นึ ขณะทีง่ บประมาณภาครฐั
เริ่มมีจากดั ไมเ่ พียงพอตอ่ การเพ่มิ ขึน้ ของคา่ ใช้จา่ ยด้านสาธารณสขุ ทาใหร้ ะบ บสขุ ภาพไทยต้องเตรยี ม
เพอ่ื รับมอื กับส่งิ ตา่ งๆเหลา่ นี้

กระทรวงสาธารณสขุ ภายใตก้ ารนาของ ศาสตราจารยค์ ลินกิ นายแพทย์ปยิ ะสกล สกลสัตยาทร
รฐั มนตรีวา่ การกระทรวงสาธารณสขุ ได้จัดประชุมผบู้ ริหารระดับสงู “การถอยเพือ่ ทบทวนหรอื การถอยตงั้ หลัก
กอ่ นที่จะก้าวต่อไป ขา้ งหน้า (retreat)” เพือ่ ทบทวนจุดยนื วสิ ยั ทัศน์ พนั ธกิจ เป้าหมาย ค่านยิ ม และ
ยุทธศาสตรข์ นึ้ เพอื่ เปน็ กรอบและทศิ ทางการทางานของกระทรวงสาธารณสขุ ในอนาคต เมอ่ื วันท่ี 13-14
มกราคม 2529 โดยมีเปา้ หมาย “ประชาชนสขุ ภาพดี เจา้ หนา้ ทม่ี คี วามสขุ และระบบสขุ ภาพย่งั ยืน”

กระทรวงสาธารณสุขยังได้กาหนดยุทธศาสตร์ ทจ่ี ะพัฒนาความเปน็ เลิศ 4 ดา้ น คอื 1) Prevention&
Promotion Excellence (ส่งเสรมิ สุขภาพและความป้องกันโรคเปน็ เลศิ ) 2) Service Excellence (บรกิ าร
เปน็ เลิศ) 3) People Excellence (บคุ ลากรเปน็ เลิศ) และ 4) Governance Excellence (บริหารจัดการ
เป็นเลิศ) เพ่ือขบั เคลอ่ื นทุกหน่วยงานไปสู่เป้าหมาย โดยนากรอบแนวคิดประเทศไทย 4.0" สรา้ งเศรษฐกจิ ใหม่
ก้าวขา้ มกับดกั รายได้ปานกลาง เปา้ หมายการพัฒนาทีย่ ่ังยืน (Sustainable Development Goals – SDGs
by 2030) ประเดน็ ปฏิรูปคณะรักษาความสงบแห่งชาติ 11 ด้าน นโยบายรัฐบาล 10 ข้อ (นายกรฐั มนตรี
พลเอก ประยุทธ์ จนั ทรโ์ อชา ) รา่ งรัฐธรรมนญู แห่งราชอาณาจกั รไทย 2559 รา่ งยุทธศาสตรช์ าตริ ะยะ 20 ปี
(พ.ศ. 2560- 2579 ) การบรู ณาการระดับชาติ การปฏริ ปู ประเทศไทยดา้ นสาธารณสุขและส่งิ แวดลอ้ ม
มากาหนดนโยบายทศิ ทาง เปา้ หมาย ยทุ ธศาสตรแ์ ละวางแผนในระยะยาวในดา้ นสาธารณสุข อนั ประกอบดว้ ย
16 แผนงาน 48 โครงการ

กระทรวงสาธารณสขุ หวงั เป็นอย่างยง่ิ ว่า ยุทธศาสตรช์ าติระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข ) จะเป็น
เป้าหมายและกรอบแนวทางการดาเนนิ งานของส่ วนราชการในสงั กดั และหนว่ ยงานอื่นทีเ่ ก่ยี วข้องในระยะ
20 ปี ในการพัฒนาดา้ นสาธารณสขุ ของประเทศ เพอ่ื บรรลเุ ปา้ หมายตามวสิ ยั ทัศน์ประเทศพัฒนาแลว้
อยา่ งมัน่ คง มัง่ คงั่ และย่งั ยืน ตามปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ตอ่ ไป

นพ. โสภณ เมฆธน
ปลัดกระทรวงสาธารณสุข

สารบัญ

 คานา ก

 สารบญั ข

 บทที่ 1 บทนา 1

 บทท่ี 2 สถานการณ์สุขภาพและปจั จยั ที่มผี ลกระทบต่อระบบสขุ ภาพ 5

 บทที่ 3 วธิ ีดาเนนิ การ 21

 บทที่ 4 แผนงานโครงการภายใตย้ ุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข) และความเช่อื มโยงกับ 23
 ยทุ ธศาสตร์ชาตริ ะยะ 20 ปี และจดุ เนน้ หนักระยะ 18 เดือน
 บทท่ี 5 รายละเอียดแผนงานและโครงการภายใต้ยุทธศาสตรช์ าติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสขุ )
27

1) Prevention& Promotion Excellence (สง่ เสริมสุขภาพและความป้องกันโรคเปน็ เล) ศิ 27

1.1 พัฒนาคณุ ภาพชีวิตคนไทยทกุ กล่มุ วัย 27
1.2 การปอ้ งกนั ควบคมุ โรคและภยั สุขภาพ 28
1.3 ความปลอดภยั ดา้ นอาหารและลดปัจจยั เส่ยี งตอ่ โรคไมต่ ดิ ตอ่ เรอ้ื รงั 30
1.4 การบริหารจดั การสง่ิ แวดลอ้ ม 3

2) Service Excellence (บริการเป็นเลิศ)

2.1 การพัฒนาระบบการแพทย์ปฐมภูมิ 31
32
2.2 การพฒั นาระบบบรกิ ารสุขภาพ 33
2.3 ศูนยค์ วามเปน็ เลศิ ทางการแพทย์ 35
2.4 ศนู ยก์ ลางสุขภาพนานาชาตแิ ละเขตเศรษฐกิจพเิ ศษ

3) People Excellence (บุคลากรเป็นเลิศ) 37

3.1 การวางแผนความต้องการอตั รากาลังคน 37
3.2 การผลติ และพฒั นากาลังคน 37
3.3 การพัฒนาประสทิ ธภิ าพระบบบรหิ ารจัดการกาลงั คนด้านสขุ ภาพ 38
3.4 การพฒั นาเครอื ขา่ ยภาคประชาชนและภาคประชาสงั คมดา้ นสุขภาพ 38
41
4) Governance Excellence (บริหารจัดการ เป็นเลศิ )

4.1 ระบบข้อมลู สารสนเทศดา้ นสขุ ภาพ 41
4.2 ระบบหลกั ประกันสขุ ภาพ 42
43
4.3 ความมัน่ คงด้านยาและเวชภัณฑ์ และการค้มุ ครอบผบู้ รโิ ภค 44
46
4.4 ระบบธรรมาภิบาล
 ภาคผนวก

บทท่ี 1 บทนา

ปจั จบุ ัน บรบิ ทของสังคม เศรษฐกิจ ส่งิ แวดลอ้ ม การส่ือสาร เทคโนโลยีสารสนเทศ ได้เปล่ียน ไปอยา่ ง
รวดเร็ว โครงสร้างประชากรไทยกาลงั เขา้ สูส่ งั คมผู้สงู อายุ โรคติดต่ออบุ ตั ิใหมท่ ี่เกดิ ข้ึนจากการคมนาคม
ทเ่ี ชือ่ มตอ่ ท้ังโลก การบาดเจ็บจากการจราจร การโฆษณาสิ นค้ายาและเวชภณั ฑต์ ่างๆทางสือ่ ออนไลนท์ ีไ่ ม่ตรง
กับข้อเทจ็ จริง ปัจจัยตา่ งๆเหล่านี้ล้วนสง่ ผลตอ่ สุขภาพประชาชนไทย

กระทรวงสาธารณสขุ โดยรัฐมนตรวี ่าการกระทรวงสาธารณสุข ศาสตราจารย์คลิ นิก เกียรติคุณ
นายแพทยป์ ยิ ะสกล สกลสตั ยาทร ได้จดั การประชุม ผู้บรหิ ารระดับสูงของกระทร วงสาธารณสขุ เพ่ือทบทวน
จุดยนื วสิ ยั ทศั น์ พนั ธกจิ เปาู หมาย คา่ นิยม และยุทธศาสตร์ (Retreat) ขึ้น เพื่อเป็นกรอบและทศิ ทางการ
ทางานของกระทรวงสาธารณสขุ ในอนาคต นอกจากนน้ั ยังได้จัดประชุม ผู้บรหิ ารในส่วนภูมิภาคไดแ้ ก่ ตวั แทน
ของนายแพทย์สาธารณสขุ จังหวดั ผอู้ านวยการโร งพยาบาลศนู ย์ /โรงพยาบาลทั่วไป โรง พยาบาลชมุ ชน
สาธารณสขุ อาเภอและผอู้ านวยการ รพ.สต. โดยผลการประชุมดงั นี้

จุดยืนองค์กร (positioning)
สว่ นกลาง พัฒนานโยบาย กากับ ตดิ ตาม ประเมนิ ผล
สว่ นภมู ิภาค (เขตสุขภาพ) บรหิ ารจดั การหนว่ ยบรกิ าร และขับเคลื่อนนโยบายสู่การ
ปฏิบตั ิ

วิสยั ทัศน์ (vision) เปน็ องคก์ รหลกั ดา้ นสขุ ภาพ ทีร่ วมพลังสงั คม เพอื่ ประชาชนสขุ ภาพดี
พนั ธกิจ (mission) พัฒนาและอภบิ าลระบบสขุ ภาพ อยา่ งมสี ่วนร่วม และยง่ั ยนื
เป้าหมาย (intention) ประชาชนสขุ ภาพดี เจา้ หน้าที่มีความสุข ระบบสุขภาพยงั่ ยนื
ค่านยิ ม (core value) MOPH : Mastery , Originality , People-centered approach, Humility

Mastery คอื การเปน็ ผ้นู า สามารถควบคมุ ตนเองได้ ไมห่ ลงไปตามความโลภ
ความโกรธ ความหลง
Originality คือ การเปน็ ผรู้ ิเรมิ่ ในสงิ่ ใหม่ นวัตกรรมใหมๆ่
People-centered approach คอื ให้ความสาคัญกบั ผปู้ วุ ย ผู้ปุวยคือศนู ยก์ ลาง
Humility คอื ความอ่อนนอ้ มถ่อมตน
ยทุ ธศาสตร์หลัก 1) Prevention& Promotion Excellence (สง่ เสรมิ สุขภาพและความปอู งกนั โรค
เปน็ เลศิ ) 2) Service Excellence (บรกิ ารเป็นเลศิ ) 3) People Excellence
(บคุ ลากรเป็นเลิศ) และ 4) Governance Excellence (บรหิ ารจัดการเป็นเลศิ )

กระทรวงสาธารณสุขไดท้ าการวิเคราะห์เหตุการณ์และแนวโนม้ ด้านสาธารณสขุ ที่จะเกดิ ข้ึนในอนาคต
(Future events and driving forces) และนากรอบแนวคดิ ประเทศไทย 4.0 สรา้ งเศรษฐกิจใหม่ ก้าวข้ าม
กบั ดักรายไดป้ านกลาง เปาู หมายการพัฒนาท่ีย่ังยืน (Sustainable Development Goals – SDGs by
2030) กรอบขอ้ ตกลงอาเซยี น 2558 ประเดน็ ปฏริ ปู คณะรกั ษาความสงบแห่งชาติ 11 ด้าน นโยบายรัฐบาล 10
ข้อ (นายกรฐั มนตรี พล เอก ประยทุ ธ์ จันทร์โอชา ) รา่ งรัฐ ธรรมนญู แห่งราชอาณาจกั รไทย 2559 ร่าง
ยทุ ธศาสตรช์ าตริ ะยะ 20 ปี (พ.ศ. 2560- 2579 ) การบรู ณากา รระดับชาติ การปฏริ ูปประเทศไทยด้าน
สาธารณสุขและส่ิงแวดลอ้ ม รา่ งแผนพัฒนาเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ ฉบับท่ี 12 (พ.ศ.2560-2564) มาใช้

ในการกาหนดนโยบายทศิ ทาง เปูาหมาย ยทุ ธศาสตร์และวางแผนในระยะยาวในด้านสาธารณสขุ เพอ่ื ให้บรรลุ
เปูาหมายทต่ี ั้งไวส้ าหรบั อนาคต

ยุทธศาสตร์ชาติระยะ 20 ปี (ดา้ นสาธารณสขุ ) แบง่ ออกเปน็ 4 ระยะ ช่วงละ 5 ปี เพื่อให้จัดลาดับ
ความสาคัญในการทางาน และการจดั สรรทรพั ยากร แบ่งได้ เป็น 4 ช่วง คอื ชว่ งที่ 1 ปฏริ ปู ระบบ ช่วงที่ 2
สรา้ งความเข้มแข็ง ช่วงท่ี 3 สู่ความยง่ั ยืนของเอเชยี ชว่ งท่ี 4 เปน็ 1 ใน 3 ของเอเชีย ดงั น้ี

ตารางท่ี 1.1 การจดั ลาดับความสาคัญยทุ ธศาสตร์ชาตริ ะยะ 20 ปี (ดา้ นสาธารณสุข)

ชว่ งเวลา จุดเน้นหนัก รายละเอียด

2560 - 2564 ปฏริ ูประบบ การปรับเปล่ยี นระบบบริหารจดั การท่ียังเป็นอุปสรรคต่อการพฒั นา

อกี ครง้ั การวางพืน้ ฐานระบบสขุ ภาพใหม่ เช่น การวางระบบ

การแพทย์ปฐมภมู ทิ มี่ ีแพทย์เวชศาสตรค์ รอบครัว เพื่อดูแลผู้ปวุ ย

อย่างบูรณาการ ลดคา่ ใช้จา่ ยของระบบสขุ ภาพในระยะยาว การปรบั

ระบบหลกั ประกันสขุ ภาพ เพอื่ ลดความเหลอ่ื มลา้ ของแตล่ ะกองทุน

เปน็ ตน้

2565 - 2569 สร้างความเขม้ แข็ง การจดั โครงสรา้ งพืน้ ฐาน กาลังคน รวมทงั้ ระบบการบรหิ ารจัดการ

ให้เข้มแขง็ รวมไปถึงระบบควบคุมปูองกันโรค งานอนามยั

ส่งิ แวดล้อม และที่สาคญั คอื การทาใหป้ ระชาชนสามารถดูแลสขุ ภาพ

ของตวั เองได้

2570 - 2574 สคู่ วามยง่ั ยืน เปน็ ช่วงทร่ี ะบบสขุ ภาพของไทยตอ้ งมคี วามยง่ั ยนื ทางด้านการเงิน

การคลัง ประเทศสามารถพึง่ พาตนเองได้ โดยเฉพาะดา้ นยาและ

เวชภัณฑ์ ต่างๆ พงึ่ พาตา่ งประเทศใหน้ อ้ ยท่ีสดุ

2575 - 2579 เปน็ 1 ใน 3 ของเอเชีย ระบบสุขภาพไทยจะตอ้ งเป็นระบบสขุ ภาพทท่ี ันสมัย มปี ระสิทธภิ าพ

คณุ ภาพ สังคมมีสว่ นรว่ มสามารถตรวจสอบได้ ท้ังนี้จะตอ้ งสามารถ

แข่งขันหรือเทยี บเคยี งกับนานาชาตไิ ด้ โดยตงั้ เปาู วา่ จะต้องเปน็ 1

ใน 3 ของเอเชยี ใน 20 ปขี ้างหนา้

ยทุ ธศาสตรช์ าตริ ะยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข ) ไดแ้ บง่ ออกเปน็ 4 ยุทธศาสตร์ 16 แผนงาน 48
โครงการ โดยมรี ายละเอยี ดแผนงานดงั น้ี

1) Prevention & Promotion Excellence (สง่ เสรมิ สุขภาพและความปูองกันโรคเป็นเลศิ )
1.1 พฒั นาคณุ ภาพชวี ิตคนไทยทุกกลมุ่ วัย
1.2 การปูองกนั ควบคุมโรคและภัยสขุ ภาพ
1.3 ความปลอดภัยดา้ นอาหารและลดปจั จยั เส่ยี งต่อโรคไมต่ ดิ ต่อเรอื้ รงั
1.4 การบริหารจัดการสิ่งแวดล้อม

2) Service Excellence (บรกิ ารเปน็ เลิศ)
2.1 การพฒั นาระบบการแพทย์ปฐมภมู ิ
2.2 การพัฒนาระบบบริการสขุ ภาพ
2.3 ศูนย์ความเปน็ เลิศทางการแพทย์
2.4 ศูนยก์ ลางสขุ ภาพนานาชาติและเขตเศรษฐกจิ พเิ ศษ

3) People Excellence (บุคลากรเปน็ เลศิ )
3.1 การวางแผนความต้องการอัตรากาลงั คน

2

3.2 การผลิตและพัฒนากาลังคน
3.3 การพัฒนาประสิทธภิ าพระบบบริหารจดั การกาลงั คนด้านสุขภาพ
3.4 การพฒั นาเครอื ข่ายภาคประชาชนและภาคประชาสังคมด้านสขุ ภาพ
4) Governance Excellence (บรหิ ารจัดการเปน็ เลศิ )
4.1 ระบบข้อมลู สารสนเทศด้านสขุ ภาพ
4.2 ระบบหลกั ประกนั สุขภาพ
4.3 ความมนั่ คงด้านยาและเวชภณั ฑ์ และการคุ้มครอบผบู้ รโิ ภค
4.4 ระบบธรรมาภิบาล
เอกสารฉบบน้ีประกอบดว้ ย บทท่ี 2 สถานการณส์ ขุ ภาพและปจั จัยทม่ี ีผลกระทบตอ่ ระบบสขุ ภาพ บทที่ 3
แนวทางการจัดทาแผนยุทธศาสตรร์ ะยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสขุ ) บทที่ 4 ขอ้ เสนอแผนงานโครงการตาม
ยุทธศาสตร์ 4 Excellence ภายใต้ ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสขุ ) ยังเชอื่ มโยงกบั แผน
ยทุ ธศาสตรช์ าตริ ะยะ 20 ปี ของประเทศ และจดุ เนน้ ชว่ ง 18 เดอื น (18 months mile-stone) บทที่ 5
รายละเอียดแผนงานโครงการ

3

4

บทที่ 2 สถานการณส์ ุขภาพและปัจจยั ท่มี ผี ลกระทบตอ่ ระบบสุขภาพ

สถานการณ์ดา้ นสุขภาพ
การทบทวนสถานการณ์สขุ ภาพและปัจจัยทีม่ ผี ลกระทบตอ่ ร ะบบสุขภาพ เพื่อที่จะไดเ้ หน็ ภาพของ

สถานการณ์สุขภาพของประชาชนไทยในปัจจบุ ัน รวมถงึ ปัจจัยต่างๆท่อี าจจะส่งผลกระทบตอ่ ระบบสขุ ภาพ
เพอื่ นามาเปน็ ปจั จัยทส่ี าคญั ในการวางแผนยุทธศาสตรช์ าติระยะ 20 ปี (ดา้ นสาธารณสขุ ) โดยใช้กรอบ
ยุทธศาสตร์ 4 excellence เปน็ แนวทางในการทบทวน ไ ดแ้ ก่ 1) Prevention& Promotion Excellence
(ส่งเสรมิ สขุ ภาพและความปูองกันโรคเป็นเลิศ ) 2) Service Excellence (บริการเป็นเลิศ ) 3) People
Excellence (บุคลากรเป็นเลิศ ) และ 4) Governance Excellence (บริหารจัดการเปน็ เลศิ ) โดยมี
รายละเอียดดงั น้ี

1. Promotion & Prevention Excellence (ส่งเสรมิ สุขภาพและความป้องกันโรคเป็นเลศิ )
1.1 พัฒนาคุณภาพชีวติ คนไทยทกุ กล่มุ วยั
1) กลมุ่ เด็กปฐมวัย (0-5 ปี)
ในชว่ งหลายทศวรรษท่ีผ่านมา อตั ราตายมารดาและเด็กอายุ 0-5 ปี ของประเทศไทยมีแนวโนม้

ลดลง โดยอตั ราตายมารดาลดลงจาก 374.3 ต่อเกิดมชี ีพแสนคน ในปี พ .ศ. 2505 เปน็ 23.3 ตอ่ เกิดมีชีพ
แสนคน ในปี พ .ศ. 2557 แตก่ ย็ ังสูงกว่าเปูาหมายการพฒั นาสหัสวรรษ (MDGs) ทีก่ าหนดไว้เท่ากับ 18 ตอ่
การเกดิ มชี พี แสนคน สาเหตกุ ารเสียชวี ิตของมารดาสว่ นใหญ่เกิดจากการแท้งและการคลอด อย่างไรก็ตามเมอื่
เปรียบเทยี บอัตราตายมารดาในกลมุ่ ประเทศ อาเซียน พบวา่ ประเทศไทยมอี ตั ราตายมารดานอ้ ยกว่าประเทศ
อื่นๆ เปน็ อนั ดับ 2 รองจากประเทศสิงคโปร์ สาหรับอัตราในเด็กอายุ 0-5 ปี ของประเทศไทยมีแนวโน้มลดลง
และต่ากวา่ ค่าเฉลีย่ โลก แต่กย็ ังสงู กวา่ ประเทศในแถบภูมภิ าคเดยี วกันอยา่ งสงิ คโปร์ มาเลเซยี และบรูไน (ตาราง
ท่ี 1)

ภาพท่ี 1 อตั ราตายมารดาต่อการเกดิ มีชีพ 100,000 คน ประเทศไทย พ.ศ. 2505-2557

ทมี่ า: ฐานขอ้ มลู ทะเบียนราษฎร์ กระทรวงมหาดไทยและสานกั นโยบายและยทุ ธศาสตร์ สานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ

5

ภาพที่ 2 อัตราการตายเดก็ ตา่ กว่า 5 ปี ต่อการเกดิ มชี พี 1,000 คน พ.ศ. 2553-2557

ที่มา : ฐานขอ้ มลู ทะเบียนราษฎร์ กระทรวงมหาดไทยและสานกั นโยบายและยุทะศาสตร์ สานกั งานปลดั กระทรวงสาธารสุข
หมายเหตุ : ใน พ.ศ.2539 - พ.ศ.2540 มกี ารปรับระบบการประมวลผลของสานกั บรหิ ารการทะเบียน กระทรวงมหาดไทย

ทาให้ไมม่ ีการประมวลผลขอ้ มูลการตายของเดก็ ในปดี งั กลา่ ว และอาจมีผลกระทบต่ออัตราการตายทส่ี งู ข้ึนใน
พ.ศ.2541 ดว้ ย

สาหรับภาวะโภชนาการและพฒั นาการของเด็กในกลุม่ น้ี พบวา่ อบุ ัตกิ ารณข์ องทารกแรกเกดิ
น้าหนกั ต่ากวา่ 2,500 กรัม ยงั เป็นปัญหาและยังไมบ่ รรลุเปาู หมายที่กระทรวงกาหนดไว้ไมเ่ กินร้อยละ 7 และ
จากผลการตรวจคดั กรองและประเมนิ พฒั นาการของเดก็ ในกลุม่ นี้ พบวา่ มพี ัฒนาการสมวัย รอ้ ยละ 99.3 และ
98.7 ซึ่งเกินกวา่ คา่ ทีก่ ระทรวงกาหนดไวท้ รี่ ้อยละ 85

ภาพท่ี 3 ร้อยละของทารกแรกเกดิ มนี ้าหนักนอ้ ยกวา่ 2,500 กรัม พ.ศ.2539-2556

ท่มี า : 1. พ.ศ. 2539-2548 กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข
2. พ.ศ. 2549-2556 รายงานประจาปี สานกั ส่งเสรมิ สุขภาพ กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

2) กลุ่มเดก็ วัยเรียน (5-14 ป)ี
ปญั หาสาคัญของเดก็ วยั เรียนส่วนใหญ่เกดิ จากภาวะโภชนาการ การเกดิ อุบตั ิเหตุจากจราจร

ทางบกและการจมน้า สาหรับภาวะโภชนาการในเดก็ วยั เรียนของไทย พบว่า มี แนวโนม้ ภาวะโภชนาการเกนิ
และโรคอ้วน ซ่ึงเป็นสาเหตขุ องการเกดิ โรคไมต่ ิดต่อเรอื้ รงั ของผใู้ หญ่ในอนาคต จากข้อมูลการสารวจสขุ ภาพ
ประชาชนไทยโดยการตรวจร่างกายคร้งั ที่ 4 (พ.ศ. 2551-2552) พบว่า เด็กไทยเริ่มมีปัญหาภาวะน้าหนักเกิน
และอว้ นโดยพบในเด็กชายมากกว่าเดก็ หญงิ สาหรั บการเสียชีวิตจากอุบตั ิเหตจุ ราจรทางบกของเด็กในกลมุ่ นี้

6

ยังมีปัญหาอย่างตอ่ เนอ่ื งและผู้เสยี ชวี ิตสว่ นใหญเ่ ป็นเพศชายมากกวา่ เพศหญิง สว่ นสาเหตุ การตายจากการ
จมน้ามีแนวโนม้ ลดลง

ภาพท่ี 4 เปรยี บเทียบความชุกของปญั หาเตยี้ น้าหนักนอ้ ย ผอม นา้ หนกั เกนิ อว้ น จาแนกตามกลุม่ วยั และเพศ

ชาย หญิง ชาย หญิง
อายุ 6-11 ปี อายุ 12-14 ปี

ทีม่ า : รายงานการสารวจสขุ ภาพประชาชนไทยโดยการสารวจร่างกาย ครั้งที่ 4 พ.ศ. 2551-2552

ภาพที่ 5 อตั ราตายต่อประชากร 100,000 คน จากอบุ ัติเหตุจราจรทางบก จาแนกตามกล่มุ อายุและเพศ พ.ศ.2551-2557

ชาย หญิง ชาย หญิง ชาย หญิง ชาย หญิง ชาย หญิง ชาย หญิง ชาย หญิง

2551 2552 2553 2554 2555 2556 2557

ทม่ี า: สานักนโยบายและยุทธศาสตร์ สานกั ปลดั กระทรวงสาธารณสขุ

สาหรบั คะแนนระดบั สตปิ ัญญาของเด็กกลมุ่ วยั เรยี นของไท ยที่ไดจ้ ากการสารวจพบว่า เด็กกล่มุ วยั
เรยี น ร้อยละ 39.3 มีคะแนนสติปัญญาและความถนดั (IQ) อยใู่ นระดับปกติ (คา่ เฉลีย่ 90-109) ส่วนกลุ่มทม่ี ี
คะแนนสติปัญญาและความถนดั ต่ากว่าเกณฑป์ กติ (คา่ เฉล่ียตา่ กว่า 90) มีจานวนมากถงึ รอ้ ยละ 49.9 ซ่งึ เกณฑ์
ทฤษฎีควรมี ร้อยละ 25 เทา่ นน้ั

3) กลุม่ เดก็ วยั ร่นุ /นกั ศกึ ษา (15-21 ป)ี
กลุ่มเด็กวยั รนุ่ ไทยสว่ นใหญ่มปี ญั หาเกยี่ วกับพฤติกรร มเสี่ยงดา้ นสุขภาพและอุบตั เิ หตุ จากข้อมูล

การสารวจของสานกั งานสถิตแิ ห่งชาติ พบว่า ประชากรไทย อายุ 15 ปขี ้ึนไป ดม่ื แอลกอฮอลแ์ ละสูบบหุ รี่

7

เพิ่มข้ึน การต้งั ครรภ์ในกลุ่มวัยรนุ่ ยังเปน็ ปัญหาและมีความรุนแรงมากขน้ึ ในสงั คมไทย สง่ ผลใหเ้ ด็กทเี่ กดิ มี
พัฒนาการไมส่ มวัยและมโี อกาสสงู ทจ่ี ะกลายเป็นเดก็ ดอ้ ยโอกาสหรอื ถกู ทอดท้ิง กลายเปน็ ปัญหาสังคมตามมา
จากข้อมลู กระทรวงสาธารณสขุ และรายงานของ UN ระบวุ า่ อตั ราการคลอดในวยั รนุ่ อายุ 15-19 ปี ยงั สงู กวา่
เกณฑม์ าตรฐานขององคก์ ารอนามัยโลกท่ีกาหนดไวท้ ี่ ร้อยละ 10

ตารางท่ี 1 รอ้ ยละของประชากรอายุ 15 ปขี ึ้นไป ทสี่ ูบบหุ ร่ีและด่ืมสุรา พ.ศ. 2549-2557

ปี Cigarette smoking Alcoholic drinking
รวม ชาย หญงิ
รวม ชาย หญงิ

2549 18.9 36.9 2 31.5 50.2 9.1

2550 18.5 36.5 1.6 30 52.3 9.1

2552 18.1 35.5 1.7 32 54.5 10.8

2554 18.4 36.1 1.7 31.5 53.4 10.9

2557 20.7 40.5 2.2 32.3 53 2.9

ท่ีมา : สานกั งานสถติ ิแหง่ ชาติ

ภาพท่ี 6 อัตราคลอดในวยั ร่นุ ไทย พ.ศ. 2538-2557

ท่ีมา: 1. สานกั อนามยั การเจรญิ พันธุ์ กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข, 2557 การตงั้ ครรภใ์ นวัยร่นุ :
นโยบายแนวทางการดาเนนิ งานและติดตามประเมนิ ผล กระทรวงสาธารณสุข
2. United Nation Statistics Division

4) กลมุ่ วัยทางาน (15-59 ป)ี
ประชากรกลมุ่ วัยทางานส่วนใหญ่มีปั ญหาเรือ่ งสุขภาพทม่ี สี าเหตุจากพฤตกิ รรมเสี่ยงต่างๆ และ

การเกดิ อุบตั เิ หตุ โดยพบวา่ สาเหตกุ ารปุวยสว่ นใหญ่ของประชากรวัยทางานเกิดจากโรคมะเรง็ โรคระบบ
ทางเดินหายใจ โรคหวั ใจและหลอดเลือด โรคของต่อมไร้ทอ่ โรคติดเช้ือและอุบัติเหตุ

สาหรบั สาเหตกุ ารตายของประชากรไทยอายตุ ่ากว่า 60 ปี พบว่า โรคทเี่ ป็นสาเหตุการตายอนั ดับ
แรกในเพศชาย คอื อบุ ตั เิ หตทุ างถนน รองลงมาคือ การติดเช้ือเอชไอวี /เอดส์ โรคมะเรง็ ตบั และโรคหลอด
เลือดสมอง ตามลาดับ สาหรับสาเหตกุ ารตายในเพศหญงิ อายุต่ากว่า 60 ปี ไดแ้ ก่ การตดิ เช้ือเอชไอวี /เอดส์
อุบตั ิเหตทุ างถนน โรคเบาหวานและโรคหลอดเลอื ดสมอง

8

ตารางท่ี 2 อตั ราตาย (ต่อประชากร 100,000 คน) ของสาเหตุการตายจากการคาดประมาณ 10 อนั ดบั แรกในเพศ
ชาย อายุ 0-59 ปี ในประชากร พ.ศ. 2552 พ.ศ. 2554 และ พ.ศ. 2556

สาเหตุการตาย อตั ราตายตอ่ ประชากร 100,000 คน

อุบัตเิ หตุทางถนน 2552 2554 2556
การติดเชอื้ เอชไอวี/เอดส์
โรคมะเรง็ ตับ 63.3 63.8 61.8
โรคหลอดเลอื ดสมอง 38.9 34.1 35.7
ภาวะตบั แขง็ 29.4 28.8 30
โรคหัวใจขาดเลอื ด 24.3 27.5 28.6
การถกู ทารา้ ย 23.3 24.2 26.8
การทาร้ายตัวเอง 22.4 24.5 24.2
การจมนา้ 15.5 14.1 13.5
โรคมะเร็งหลอดลมและปอด 14.1 13.4 12.8
โรคอ่ืนๆ 11.2 11.1 9.8
รวมทกุ โรค 10.3 10.7 10.9
154.6 165.6 162.2

407.3 417.9 416.3

ทีม่ า : รายงานภาระโรคและการบาดเจ็บ พ.ศ. 2552 พ.ศ. 2554 และ พ.ศ. 2556 แผนยทุ ธศาสตร์การพฒั นาดชั นปี ระเมิน
ภาระโรคและสุขภาพประชากรไทย สานกั งานพัฒนานโยบายสุขภาพระหวา่ งประเทศ

หมายเหตุ : ขอ้ มูลจากรายงานการศกึ ษาภาระโรคและการบาดเจ็บของประชากรไทย พ .ศ. 2552 , 2554 และ 2556
สานักงานพัฒนานโยบายสขุ ภาพระหว่างประเทศ มกี ารปรับจานวนความครบถว้ นและสาเหตุการตาย

ตารางท่ี 3 อตั ราตาย(ตอ่ ประชากร100,000 คน) ของสาเหตุการตายจากการคาดประมาณ10 อันดับแรกในเพศหญงิ อายุ
0-59 ปี ในประชากรไทย พ.ศ. 2552พ.ศ. 2554และ พ.ศ. 2556

สาเหตุการตาย อตั ราตายต่อประชากร 100,000 คน

2552 2554 2556

การติดเชอ้ื เอชไอวี/เอดส์ 20.1 15.5 15.9
อุบตั ิเหตทุ างถนน 15.0 14.7 14.3
โรคเบาหวาน 14.5 12.5 11.9
โรคหลอดเลอื ดสมอง 11.5 12 12.3
โรคมะเร็งปากมดลกู และมดลกู 10.6 9.1 9.1
โรคมะเร็งตับ 9.7 8.9 8.9
โรคมะเร็งเตา้ นม 9.1 9.2 9.8
โรคหวั ใจขาดเลอื ด 7.7 9.0 8.7
ภาวะตับแขง็ 5.4 5.5 6.1
โรคมะเรง็ หลอดลมและปอด 5.3 6.2 5.7
โรคอืน่ ๆ 92.3 95.9 91.6

รวมทุกโรค 201.1 198.7 194.3

ที่มา : รายงานภาระโรคและการบาดเจบ็ พ.ศ. 2552 พ.ศ. 2554 และ พ.ศ. 2556 แผนยุทธศาสตรก์ ารพัฒนาดชั นปี ระเมินภาระ
โรคและสขุ ภาพประชากรไทย สานักงานพฒั นานโยบายสุขภาพระหวา่ งประเทศ

หมายเหตุ : ขอ้ มูลจากรายงานการศึกษาภาระโรคและการบาดเจ็บของประชากรไทย พ.ศ. 2552 , 2554 และ 2556

สานกั งานพฒั นานโยบายสขุ ภาพระหวา่ งประเทศ มกี ารปรบั จานวนความครบถว้ นและสาเหตุการตาย

9

5) กล่มุ ผูส้ ูงอายุ
การเปลยี่ นแปลงโครงสร้างประชากรของประเทศไทย จากการลดลงของอตั ราเจริญพนั ธุ์รวม

และอายุของคนไทยท่ียนื ยาวขน้ึ ทาให้ประเทศไทยเขา้ สู่การเป็น สังคมสงู วยั (Aging Societies) ตามนยิ าม
ขององคก์ ารสหประชาชาติท่มี ีประชากรอายุ 60 ปขี ้ึนไปเกนิ กวา่ ร้อยละ 10 ของประชากรทั้งประเทศ

จากการศึกษาภาระโรคและปจั จยั เสี่ยงของประเทศไทย พ.ศ. 2556 พบวา่ ความสูญเสยี ปสี ุขภาวะ
ของประชากรอายุ 60 ปีข้ึนไป ในเพศชายมสี าเหตหุ ลกั จากโรคหัวใจและหลอดเลือด โรคปอดอดุ ก้ันเรื้อรัง
โรคเบาหวาน โ รคหวั ใจขาดเลอื ดและโรคมะเร็งตบั สาหรบั เพศหญิง ไดแ้ ก่ โรคหลอดเลอื ดสมอง
โรคเบาหวาน โรคหัวใจขาดเลอื ด ต้อกระจก และโรคสมองเสือ่ ม

ตารางที่ 4 ลาดบั ความสญู เสียปสี ุขภาวะของประชากรสงู อายุของประเทศไทย จาแนกตามเพศ พ.ศ. 2556

เพศชาย เพศหญงิ

ลาดบั โรค DALY % % DALY Disease
('000) ('000)

1 โรคหลอดเลอื ดสมอง 224 10.6 12.2 270 โรคหลอดเลือดสมอง

2 โรคปอดอุดกัน้ เรือ้ รัง 173 8.2 10.8 239 โรคเบาหวาน

3 โรคเบาหวาน 131 6.2 6.0 132 โรคหัวใจขาดเลือด

4 โรคหัวใจขาดเลือด 127 6 5.4 119 ต้อกระจก

5 โรคมะเรง็ ตบั 104 4.9 4.7 104 โรคสมองเสอื่ ม

การเสพตดิ เครือ่ งด่มื ทีม่ ี

6 แอลกอฮอล์ 94 4.5 3.3 74 โรคซมึ เศรา้

7 ตอ้ กระจก 92 4.4 3.0 66 โรคไตอักเสบและไตพกิ าร

โรคมะเร็งหลอดลมและ

8 ปอด 82 3.9 2.9 65 หูหนวก

9 โรคตอ่ มลูกหมากโต 53 2.5 2.8 62 โรคมะเรง็ ตับ

10 หูหนวก 47 2.2 2.7 60 โรคปอดอุดก้ันเร้ือรงั

โรคอ่นื ๆ 982 46.5 46.0 1,017 โรคอืน่ ๆ

รวม 2,110 100 100 2,208 รวม

ท่ีมา: รายงานภาระโรคและการบาดเจ็บ พ.ศ. 2556 สานกั งานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ กระทรวง สาธารณสุข

นอกจากนัน้ ภาวะซมึ เศรา้ เป็นปญั หาที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ จากการการสารวจสุขภาพและประชาชน
ไทยโดยการตรวจรา่ งกาย พ .ศ. 2551-2552 พบวา่ ภาวะซมึ เศรา้ ในผสู้ งู อายุจะพบในเพศหญิงมากกวา่ เพศ
ชายประมาณ 1 เท่า

1.2 การบรหิ ารจัดการส่งิ แวดลอ้ ม
1) ภาวะโลกร้อน
ปัจจุบนั โลกกาลงั เผชญิ กบั ภาวะโลกรอ้ น เนอื่ งจากปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่เพิม่ ข้นึ จาก

การกระทาของมนุษย์ และสง่ ผลกระทบต่อส่ิงแวดล้อมธรรมชาติ การเกิดภัยพิบตั ิตา่ งๆ และการดาเนินชีวิต
นอกจากนน้ั ยังก่อให้เกดิ การแพรร่ ะบาดของโรคตดิ ต่อ โรคอุบัติใหม่และโรคอุบตั ซิ า้ และทาให้ มคี วามรุนแรง
มากขน้ึ จากข้อมูลการปลอ่ ยก๊าซเรอื นกระจกทป่ี ล่อยจากภาคสว่ นตา่ งๆ ของประเทศไทย ตัง้ แต่ พ .ศ. 2546-
2555 พบว่า มีแนวโนม้ เพิม่ ขน้ึ อยา่ งตอ่ เน่อื ง

10

ตารางท่ี 5 มูลคา่ ความเสียหายท่ไี ด้รับจากภัยธรรมชาติ/ภยั พิบัติ พ.ศ. 2552-2555

ประเภทภยั พิบัติ รายการ 2552 2553 2554 2555
23,839.20 716.00
อุทกภยั มูลคา่ ความเสียหาย (ลา้ นบาท) 5,252.60 16,338.80
มูลค่าความเสยี หาย GDP 0.12 0.36 0.52 0.01
109.10 6.80
วาตภยั มูลค่าความเสยี หาย (ล้านบาท) 207.40 189.90 0.00
มูลค่าความเสียหาย GDP 0.00 0.00 0.00 99.20
131.90 0.01
ภัยแลง้ มลู ค่าความเสยี หาย (ลา้ นบาท) 108.30 1,415.20
มูลค่าความเสยี หาย GDP 0.00 0.03 0.00

ทม่ี า: กรมปูองกันบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย

2) มลพษิ จากสารอันตรายและของเสยี อนั ตราย
การนาเขา้ สารอันตรายเพ่ือใชใ้ นกจิ การทง้ั ภาคอตุ สาหกรรมและภาคเกษตรกรรมท่มี จี านวน
เพม่ิ ข้ึน ส่งผลให้เกดิ ปัญหาต่อสุขภาพของประชาชน และแนวโน้มในอนาคตอาจจะมีผ้ปู วุ ยจากโรคที่ เกิดจาก
การประกอบอาชีพเพิม่ ขน้ึ นอกจากน้ัน ปญั หาการเกดิ ของเสยี อันตรายจากแหล่งตา่ งๆ ของไทยยังเป็นปญั หา
เพิม่ ขึ้น โดยเฉพาะของเสียอันตรายท่เี กิดจากภาคอตุ สาหกรรม ในขณะที่ระบบการกาจดั ของเสียของประเทศ
ไทยยังไมส่ ามารถดาเนินการอยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ

ตารางท่ี 6 อตั ราปว่ ยต่อประชากร 100,000 คน ดว้ ยโรคจากการประกอบอาชีพ พ.ศ. 2553-2557

กล่มุ โรคจากการประกอบอาชีพ 2553 2554 2555 2556 2557
Occupational diseases
0.43
Perticide poisoning 3.39 3.20 2.35 0.85 0.01
0
Lead poisoning 0.04 0.02 0.05 0.08 0.04
0.02
Mn,Hg,As poisoning 0.17 0.06 0.14 0.01 1.00

Petroleum products poisoning 0.30 0.21 0.2 0.02
Gas, vapor poisoning 0.12 0.07 0.12 0.07
Pneumnconiosis 0.42 0.30 0.96 0.28
ทีม่ า: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสขุ

2. Service Excellence (บรกิ ารเป็นเลศิ )
2.1 Medical & Wellness Hub
จากการดาเนนิ งานตามนโยบายประเทศไทยเป็นศนู ยก์ ลางสขุ ภาพนานาชาติ (Medical Hub)

เมือ่ ยกระดับคุณภาพชวี ติ ของคนไทยและผ้ใู ชบ้ รกิ ารด้านสาธารณสขุ จากต่างประเทศและเพิม่ ความสามารถ
ในการแขง่ ขนั ในดา้ นบริการสุขภาพ ทาใหม้ ผี ู้รบั บริการชาวตา่ งชาติมาใช้บรกิ ารระบบสขุ ภาพของประเทศไทย
ในช่วง พ.ศ. 2546 -2557 โดยเฉลีย่ ประมาณ 1,144,355 ครงั้ /ปี นอกจากนนั้ ยังมนี กั เดินทางกลุ่มไมซท์ ่มี ี

11

วัตถุประสงคต์ า่ งๆ อาทิ ทางธรุ กิจ การฝกึ อบรม การจดั แสดงสินค้า /นทิ รรศการ เดนิ ทางเข้ามายงั ประเทศ
ไทยและสรา้ งรายไดใ้ หแ้ กป่ ระเทศ เฉลี่ยประมาณปลี ะ 62,480 ลา้ นบาท

ตารางท่ี 7 จานวนผู้รับบรกิ ารชาวต่างชาติ ระหวา่ ง พ.ศ. 2546 – 2557
พ.ศ. จานวน (ครัง้ )
2546 973,532
2547 1,103,095
2548 1,249,948
2549 1,330,000
2550 1,373,807
2551 1,363,295
2552 695,779
2553 934,587
2554 954,307
2555 1,127,755
2556 1,426,159
2557 1,200,000

ทมี่ า : กรมส่งเสริมการคา้ ระหวา่ งประเทศ กระทรวงพาณชิ ย์ .พศ. 2555 และจากข้อมูลประมารการของการสนับสนุนบกริาร
สุขภาพ พ.ศ. 2555 – 2557 (จดั เก็บจากโรงพยาบาลขนาดใหญ่ จานวน30 แหง่ )

ตารางท่ี 8 จานวนนกั เดินทางกลุ่มไมซ์และรายได้ทัง้ ประเทศ พ.ศ. 2547 – 2557

พ.ศ. จานวนนักเดนิ ทางกลมุ่ ไมซ์ (คน) รายได้ไมซ์ (ลา้ นบาท)

2547 430,075 31,798

2548 582,392 40,586

2549 901,825 66,602

2550 744,101 59,735

2551 821,892 61,570

2552 686,609 53,714

2553 679,585 53,515

2554 840,054 70,625

2555 895,224 79,770

2556 1,013,502 88,485

2557 919,164 80,880

ท่มี า : จาก Annual report 1014 สานกั งานสง่ เสริมการจัดประชุมและนทิ รรสการ(องค์การมหาชน)

3. People Excellence (บคุ ลากรเป็นเลศิ )
3.1 การผลิตและการพัฒนากาลงั คน
แนวโนม้ การจบการศึกษาและไดร้ ับใบอนญุ าตของแพทย์ เพิ่ มขน้ึ จาก 899 คน ในปพี .ศ. 2540

เปน็ 2,481 คน ในปพี .ศ. 2557 ในขณะท่ีทนั ตแพทย์เพ่ิมข้ึนจาก 326 คน ในปีพ.ศ. 2540 เป็น 719 คน ในปี
พ.ศ. 2557 เภสัชกรเพ่มิ ข้ึนจาก 712 คน ในปพี .ศ. 2540 เป็น 1,745 คน ในปีพ.ศ. 2556 และพยาบาล

12

วชิ าชีพ เพ่มิ ขน้ึ จาก 4,200 คน ในปพี .ศ. 2540 เป็น 7,451 คน ในปพี .ศ. 2555 แสดงว่าวชิ าชีพโดยสว่ นใหญ่
มแี นวโนม้ การผลติ และการจบการศึกษาทเ่ี พ่มิ ขน้ึ

ภาพท่ี 9 แนวโน้มการจบการศกึ ษาและไดร้ ับใบอนญุ าตของแพทย์ ทันตแพทย์ เภสชั กร และพยาบาลวิชาชพี
พ.ศ. 2540-2557

8,000
7,000
6,000
5,000
4,000
3,000
2,000
1,000

0

ที่มา: แพทยสภา ทันตแพทยสภา สภาเภสชั กรรม และสภาการพยาบาล
หมายเหต:ุ ข้อมูลปี 2553-2555 ของพยาบาลวิชาชีพ ได้จากเอกสาร โครงการเพม่ิ การผลติ และพฒั นาการจดั

การศกึ ษา สาขาวิชาชีพพยาบาลศาสตร์ ปีการศึกษา 2557-2560 โดย สานักงานคณะกรรมการการอุดมศกึ ษา
และสภาการพยาบาล

ตารางท่ี 10 แนวโนม้ จานวนแพทยท์ ่ีจบใหม่ กลับ เขา้ ราชการ และลาออก สังกัดสานกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ ปี

2547-2556

จานวนแพทย์ สญู เสยี

ปงี บประมาณ เพ่ิมข้ึน ลดลง (ลาออก) สทุ ธิ
จานวน /
จบใหม่ กลับเขา้ รับ รวม ขา้ ราชการ พนกั งาน รวม ร้อยละ
ราชการใหม่ ของรัฐ

2547 998 32 1,030 468 - 468 436 / 43.7

2548 741 37 778 663 - 663 626 / 84.5

2549 1,188 110 1,298 777 - 777 667 / 56.1

2550 1,128 150 1,278 736 - 736 586 / 51.9

2551 1,024 159 1,183 785 - 785 626 / 61.1

2552 999 191 1,190 669 - 669 478 / 47.8

2553 761 68 829 617 - 617 549 / 72.1

2554 954 52 1,006 706 - 706 654 / 68.6

2555 1,193 110 1,303 709 - 709 599 / 50.2

2556 1,377 90 1,467 647 - 647 557 / 40.5

ที่มา: สานักบรหิ ารกลาง สานกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสุข

จานวนสูญเสยี สุทธิ = จานวนลาออก – จานวนกลบั เข้ารับราชการใหม่

รอ้ ยละสญู เสียสทุ ธิ = (จานวนลาออก – จานวนกลับเขา้ รบั ราชการใหม)่ x 100 / จานวนจบใหม่

13

3.2 พัฒนาประสิทธิภาพระบบบรหิ ารจัดการกาลังคนด้านสขุ ภาพ
กาลังคนด้ านสุขภาพ 5 สาขาหลกั ไดแ้ ก่ แพทย์ ทนั ตแพทย์ เภสัชกร พยาบาลวิชาชพี และ

พยาบาลเทคนิค มีแนวโน้มทดี่ ขี น้ึ ตลอดช่วงเวลากวา่ 3 ทศวรรษที่ผา่ นมาท้งั น้อี ัตราสว่ นประชากรต่อแพทย์
ลดลงจากประมาณ 7,000:1 ในปีพ.ศ. 2522 เหลือประมาณ 2,400 : 1 ในปีพ.ศ. 2556 ในขณะท่อี ัตราส่วน
ประชากรต่อทันตแพทย์ ลดลงจากประมาณ 45,000:1 ในปพี .ศ. 2522 เหลอื ประมาณ 8,400:1 ในปีพ.ศ.
2556 อตั ราสว่ นประชากรตอ่ เภสชั กร ลดลงจากประมาณ 18,000:1 ในปีพ.ศ. 2522 เหลอื ประมาณ 5,500:1
ในปีพ.ศ. 2556 และอตั ราสว่ นประชากรต่อพยาบาลวิชาชพี ลดลงจากประมาณ 2,600:1 ในปพี .ศ. 2522
เหลือประมาณ 500:1 ในปพี .ศ. 2556 แต่อัตราส่วนประชากรตอ่ พยาบาลเทคนิค กลบั เพ่ิมขนึ้ จากประมาณ
2,900:1 ในปพี .ศ. 2531 เปน็ ประมาณ 9,400:1 ในปีพ.ศ. 2556

ภาพท่ี 8 แนวโน้มอัตราส่วนประชากรต่อกาลงั คนด้านสขุ ภาพ พ.ศ. 2522-2556

50,000

45,000

40,000

35,000

30,000

25,000
20,000

15,000

10,000
5,000

0

ทม่ี า: รายงานทรัพยากรสาธารณสขุ , สานักนโยบายและยุทธศาสตร์

ตารางที่ 11 แนวโนม้ สัดสว่ นของกาลังคนดา้ นสขุ ภาพ จาแนกตามระดบั ของโรงพยาบาล พ.ศ. 2551-2556

ปี ระดบั ของโรงพยาบาล แพทย์ ทนั ตแพทย์ เภสชั กร พยาบาลวชิ าชพี พยาบาลเทคนคิ

2551 โรงพยาบาลศนู ย์ 30.5 13.0 16.7 21.2 28.5

โรงพยาบาลทัว่ ไป 29.1 20.1 24.1 28.9 42.1

โรงพยาบาลชมุ ชน 40.4 67.0 59.2 49.8 29.4

2552 โรงพยาบาลศนู ย์ 29.7 11.8 17.0 20.7 33.7

โรงพยาบาลทว่ั ไป 26.7 18.8 23.4 28.7 42.7

โรงพยาบาลชมุ ชน 43.7 69.4 59.6 50.6 23.7

2553 โรงพยาบาลศูนย์ 32.1 11.5 17.4 21.4 34.3

โรงพยาบาลทั่วไป 28.9 19.2 23.8 28.5 42.4

โรงพยาบาลชุมชน 39.0 69.3 58.8 50.1 23.3

2554 โรงพยาบาลศนู ย์ 35.0 12.1 18.6 23.3 36.4

โรงพยาบาลทั่วไป 26.7 17.8 21.5 26.6 39.6

โรงพยาบาลชุมชน 38.3 70.2 59.9 50.1 24.0

2555 โรงพยาบาลศูนย์ 34.8 11.9 18.9 23.4 36.2

โรงพยาบาลท่ัวไป 26.2 17.7 22.1 27.0 39.4

โรงพยาบาลชุมชน 39.0 70.4 59.0 49.6 24.4

2556 โรงพยาบาลศูนย์ 29.0 11.2 18.0 23.2 35.6

โรงพยาบาลทัว่ ไป 20.6 17.9 22.1 26.0 39.0

โรงพยาบาลชุมชน 50.4 70.9 59.9 50.8 25.4

ทมี่ า: รายงานทรัพยากรสาธารณสุข, สานกั นโยบายและยุทธศาสตร์

14

4. Government Excellence (บรหิ ารจดั การทเ่ี ปน็ เลศิ )
4.1 เทคโนโลยดี า้ นสขุ ภาพ
อปุ กรณ์เครื่องมือแพทย์ที่สาคญั มีสว่ นในการให้บรกิ ารสขุ ภาพท่จี าเปน็ หากพจิ ารณาจาก

แนวโนม้ จะพบวา่ มีการเพ่ิมขน้ึ ของเครอ่ื งมือแพทย์ราคาแพงอย่างต่อเน่ือง โดยเครอ่ื งเอ็กซ์เรยค์ อมพิวเตอร์
(CT-scanner) เพม่ิ ขน้ึ จาก 266 เคร่อื ง ในปีพ .ศ. 2546 เปน็ 553 เครื่อง ในปพี .ศ. 2556 เช่นเดยี วกับ
เครอ่ื งตรวจอวัยวะภายในด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟูา (MRI) เคร่อื งสลายน่วิ (ESWL) และเครอ่ื งตรวจมะเร็ง
เตา้ นม (Mammogram) ขอ้ มลู ดังกล่าวสะท้อนถึงการเติบโตของการลงทนุ ในด้านบ รกิ ารสขุ ภาพ โดยเฉพาะ
ในดา้ นการรกั ษาพยาบาล

ในส่วนของเครือ่ งเอ็กซ์เรยค์ อมพิวเตอร์ (CT-scanner) ถึงแม้แนวโน้มของอตั ราสว่ นตอ่ ประชากร
ล้านคนของเครอื่ งCT-scanner จะเพม่ิ ขึ้นในทกุ ภมู ภิ าค แตค่ วามแตกต่างระหว่างภูมภิ าคกย็ งั คงอยู่ โดยกรงุ เทพฯ
ยังคงมเี คร่ืองCT-scanner ท่มี ากกวา่ ค่าเฉลี่ยประเทศอยู่ประมาณ3-4 เท่า มาตลอดตง้ั แต่ ปพี .ศ. 2542 เป็นตน้ มา

ภาพท่ี 9 แนวโน้มจานวนเคร่อื งมอื ทางการแพทยร์ าคาแพงของประเทศไทย พ.ศ. 2526-2556

600 553
500 434464496
375399 385404368
400 307314343 331

300 172202232260266272 242 266 198215 CT scanner
200 Mammogram
100 7517153173501736919502 130151188 ESWL
111 MRI
0 57 137 58 79 97102112 101 74 74 68
16 99 26 30 34 38 38
3 6 8 9 15 1537 3862 39 14 24 32 39
192 15 16 19
31 38 45 54 43 51 39 47 60 57 80
3 5 6 7 8 12 13 15 25 26 25 26

ทมี่ า: วงเดือน จินดาวฒั นะ และคณะ, เครอ่ื งมอื แพทยร์ าคาแพงในประเทศไทย: การกระจายการใช้และการเข้าถึงบรกิ าร
, 2542 พ.ศ.2545-2556 จากรายงานทรพั ยากรสาธารณสขุ สานกั นโยบายและยุทธศาสตร์ และสานักรังสแี ละเครอื่ งมือ
แพทย์ กรมวทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์

ตารางท่ี 12 อตั ราสว่ นเครอ่ื งมอื แพทย์ต่อประชากรลา้ นคนและดัชนีความแตกต่าง (Discrepancy index) รายภาค พ.ศ.

2556

ภาค จานวนเคร่อื งมอื แพทยต์ อ่ ประชากรลา้ นคน ดัชนคี วามแตกตา่ ง (Discrepancy index)
ESWL CT MRI Mammogram ESWL CT MRI Mammogram

กรงุ เทพฯ 6.9 26.9 4.6 23.9 2.4 3.1 3.7 4.2

ภมู ิภาค 2.5 6.8 0.9 3.9 0.9 0.8 0.7 0.7

กลาง 3.2 12.0 1.0 5.3 1.1 1.4 0.8 0.9

เหนอื 2.4 6.8 0.7 3.5 0.8 0.8 0.6 0.6

ตะวนั ออกเฉยี งเหนอื 2.5 3.3 0.7 2.7 0.9 0.4 0.6 0.5

ใต้ 1.6 6.2 1.5 5.1 0.6 0.7 1.2 0.9

ทั้งประเทศ 2.9 8.6 1.2 5.7 1.0 1.0 1.0 1.0

ทีม่ า: รายงานทรัพยากรสาธารณสุข สานักนโยบายและยทุ ธศาสตร์ (ESWL, MRI)

สานักรงั สีและเครื่องมอื แพทย์ กรมวิทยาศาสตรก์ ารแพทย์ (CT, Mammogram)

15

4.2 หลกั ประกนั สขุ ภาพ
1) ความเหลอ่ื มล้า
ประเทศไทยประสบความสาเร็จในระบบประกันสุขภาพ โดยมีผลงานเปน็ ท่ีประจกั ษ์ อาทิ

กลมุ่ ประชากรทีม่ รี ายได้ต่าได้รับประโยชนจ์ ากระบบประกันสุขภาพมากกวา่ ประชากรที่มรี ายได้สงู อัตราการ
เขา้ ถึงบรกิ ารสูงขึน้ คา่ ใช้จ่ายดา้ นสุขภาพของครัวเรือนลดลงและอบุ ัตกิ ารณข์ องการเจ็บปุวยทีม่ ผี ลกระทบตอ่
เศรษฐานะของครัวเรอื นลดลง 1 อย่างไรก็ตามระบบประกันสขุ ภาพประเทศไทยยังมีความเหลอ่ื มลา้ ระหว่าง 3
กองทนุ สุขภาพและจากการประชุมระดับชาติด้านหลกั ประกันสุขภาพของประเทศ ไทย ครั้งที่ 1 ได้สรุป
ประเด็นท่สี าคญั ไดด้ ังน้ี2

1. การอภบิ าลระบบ (Governance) การดาเนินการ กากับ ตดิ ตาม ตรวจสอบและ
ประเมินผล

2. แหลง่ เงนิ แหลง่ เงินสว่ นใหญ่ของระบบหลักประกนั สุขภาพภาครัฐท้ัง 3 กองทุน มาจาก
เงินภาษี แต่ก็ยงั มคี วามแตกตา่ งกนั ท้ังวธิ ีการจดั สรรเงินจากภาค รัฐให้กองทุน และจานวนเงินทไ่ี ด้รับ
การอุดหนนุ จากรัฐ

3. ชุดสิทธปิ ระโยชน์ ถึงแม้โดยรวมชดุ สิทธิประโยชน์พ้ืนฐาน ครอบคลุมการรกั ษาพยาบาล
ที่คล้ายคลงึ กัน แต่ยังมีความแตกต่างในรายละเอียดอกี มาก เชน่ สทิ ธิประโยชนก์ ารรักษาทางทนั ตกรรม

4. ระบบบริการสุขภาพ โดยเฉพาะกาลังคนดา้ นสขุ ภาพ และเทคโนโลยที างการแพทย์ทีม่ ี
ปัญหาการกระจกุ ตวั ในเฉพาะบางพื้นที่ อาทิเช่น กรุงเทพมหานคร ภาคกลางและเขตเมอื ง

5. วิธกี ารและอตั ราการจ่ายเงินสถานพยาบาล ระหว่าง 3 กองทนุ หลกั ท่มี คี วามแตกตา่ งกัน
โดยสวัสดกิ ารรกั ษาพยาบาลขา้ ราชการใชก้ ารจา่ ยตามปรมิ าณการใช้บริการ (Fee for Service) สาหรบั
การบริการแบบผูป้ วุ ยนอก ซึง่ เป็นระบบปลายเปดิ ทาใหไ้ ม่สามารถควบคุมคา่ ใชจ้ ่ายได้ ในขณะทหี่ ลกั ประกัน
สขุ ภาพแหง่ ชาติ และประกันสังคม ใช้วิธกี ารจ่ายเงนิ ใหส้ ถานพยาบาลดว้ ยอตั ราเหมาจ่ายรายหัว (Capitation)
สาหรับการบรกิ ารแบบผู้ปุวยนอก ซึง่ ทาใหม้ ีการควบคุมค่าใช้จา่ ยไดด้ กี ว่า

6. การคมุ้ ครองสิทธิ การรับรู้สิทธิ การเข้าถงึ บริการ คณุ ภาพการบริการ การเยยี วยาความ
เสียหายตอ่ ผ้ปู ุวย มาตรา 41 พระราชบญั ญตั หิ ลกั ประกนั สุขภาพแห่งชาติ ซง่ึ ยงั มคี วามแตกต่างกันระหว่าง
สามกองทุน

7. ระบบขอ้ มลู สถานพยาบาลตา่ งๆ ต้องรบั ภาระการบั นทกึ ข้อมลู ท่มี าก และหน่วยงาน
ตา่ งๆ ขาดการเช่ือมโยงขอ้ มูล โดยเฉพาะอยา่ งยิ่งระหว่างหน่วยงานด่านหนา้ และหน่วยสนับสนุน ส่งผลให้
ขอ้ มลู ซ้าซอ้ น เพ่มิ ขนั้ ตอน เสี่ยงตอ่ ความผดิ พลาด ขอ้ มลู ขาดความถกู ต้องและครบถ้วน

8. นอกจากน้ียงั มคี วามท้าทายในเร่อื งของประสทิ ธิภาพการใช้เงิ นของแตล่ ะกองทุน และ
คณุ ภาพบริการ ซ่ึงถึงแม้จะมรี ะบบการรับรองคณุ ภาพสถานพยาบาลโดยหนว่ ยงาน แตท่ ั้งสองประเดน็ กย็ งั ขาด
การประเมนิ อยา่ งเป็นระบบ

1 คณะกรรมการจดั ทาแนวทางการระดมทรพั ยากรเพื่อความย่งั ยนื ของระบบประกนั สขุ ภาพแหง่ ชาติ; ข้อเสนอการคลงั สุขภาพเพ่ือความยง่ั ยืนของ
ระบบประกันสขุ ภาพแห่งชาติ เปาู ประสงค์ ตวั ชีว้ ัด และเปูาหมาย

2 การประชุมระดับชาตดิ ้านหลกั ประกันสุขภาพของประเทศไทย ครั้งที่ 1 (พ.ศ. 2558)

16

ปัจจัยหลกั ของความไม่เสมอภาค

ปัจจยั ความไมเ่ สมอภาค ขอ้ สรปุ

1. ดา้ นระบบบรหิ ารกองทนุ กองทุนสขุ ภาพแตล่ ะกองทุนมีกฎหมาย มีกลุ่ มเปูาหมาย รวมถงึ มวี ธิ กี าร

โครงสร้างองค์กร การออกแบบและการจ่ายเงินแก่สถานพยาบาลท่แี ตกต่างกัน

ทาให้เกดิ ปญั หาความไมเ่ ปน็ ธรรมตามมาอย่างหลีกเล่ียงไม่ได้ และเพิ่มชอ่ งวา่ ง

ความไมเ่ สมอภาคมากข้นึ ทัง้ ท่ปี ระชาชนไทยต้องหมนุ เวยี นเขา้ ออกระหว่าง 3

กองทุน

2. ด้านระบบบรกิ ารสุขภาพ ความไมเ่ สมอภาคในการกระจายตวั ของผู้ให้บริการ ทงั้ สถานพยาบาลบคุ ลากร

ดา้ นสขุ ภาพ รวมทั้งประสิทธภิ าพของการสง่ ตอ่

3. วธิ กี ารจา่ ยเงินสถานพยาบาล มีรุ)แบบและอัตราการจ่ายบริการสขุ ภาพจากองทุนตา่ งๆ มีความแตกต่างกัน ทา

(Provider payment method) ใหส้ ถานพยาบาลให้บรกิ ารทอี่ าจแตกตา่ งกัน ส่งผลใหผ้ ้ปู วุ ยรู้สึกถกู เลือกปฏบิ ัติ

ท่ีมา: ขอ้ สรุปจากการประชุมระดบั ชาติดา้ นหลกั ประกันสุขภาพของประเทศไทย ครั้งที่ 1 (พ.ศ. 2558)

2) ความยง่ั ยนื ของระบบประกันสุขภาพ
จากความสาเรจ็ ของระบบหลกั ประกนั สขุ ภาพของประเทศไทย ทาให้รฐั บาลต้องลงทุนด้วย

งบประมาณจานวนมากและเพิ่มขึน้ อย่างต่อเนอ่ื ง จากการประมาณการรายจ่ายสขุ ภาพระหวา่ ง ปี พ .ศ.
2556-2565 พบว่า ค่าใชจ้ า่ ยด้านสขุ ภาพของประเทศไทยมีแนวโนม้ เพ่ิมขน้ึ จากร้อยละ 3.7 ของผลติ ภัณฑ์มวล
รวมภายในประเทศ ในปี พ .ศ. 2555 เป็นร้อยละ 5 ในปี พ.ศ. 25563 นอกจากน้ัน จากผลก ารศึกษาการ
คาดการณ์คา่ ใชจ้ ่ายด้านสุขภาพ พ.ศ. 2559-2565 พบวา่

o การคาดการณ์รายจา่ ยดา้ นสขุ ภาพของกองทนุ สวัสดกิ ารขา้ ราชการ กองทุน
ประกนั สังคม และกองทุนหลกั ประกันสขุ ภาพถ้วนหนา้ แห่งชาตเิ พมิ่ ข้ึนจากประมาณ
รอ้ ยละ 1.8 ของ GDP ในปี พ.ศ. 2556 ไปเปน็ รอ้ ยละ 2.4 ในปี พ.ศ. 2565

o การคาดการณร์ ายจ่ายด้านสขุ ภาพ พบวา่ รายจ่ายสขุ ภาพทั้งหมดต่อ GDP ในปี พ.ศ.
2565 มีคา่ ร้อยละ 4.96

o รายจ่ายของรัฐบาลดา้ นสขุ ภาพต่อรายจา่ ยของรัฐบาล ในปี พ.ศ. 2565 คดิ เปน็ รอ้ ยละ
15.6

จากข้อมลู ดังกล่าวทาให้เกดิ ความกงั วลเกย่ี วกับคา่ ใชจ้ ่ายดา้ นสขุ ภาพของประเทศ ซึ่งคาดวา่ ใน
อนาคตประเทศไทยอาจจะประสบปญั หาเก่ยี วกับความยง่ั ยนื ทางการเงินการคลงั ท่จี ะสนบั สนนุ ระบบประกนั
สขุ ภาพของประเทศ

3 การประชมุ ระดบั ชาตดิ ้านหลักประกันสขุ ภาพของประเทศไทย ครงั้ ท่ี 1 (พ.ศ. 2558)

17

ภาพท่ี 10 แนวโน้มรายจ่ายสุขภาพ และรอ้ ยละของรายจา่ ยสขุ ภาพตอ่ GDP พ.ศ. 2537-2555

600,000 127,655 3.5 5
500,000 147,837 3.5 4
400,000 177,103 3.8 3
300,000 2
200,000 189,143 4 1
100,000 172,811 3.7 0
162,124 3.5
0 167,147 3.4
170,203 3.3
201,679 3.7

211,957 3.6
228,041 3.5
251,693 3.5

274,055 3.5
303,853 3.6

356,275 3.9
371,832 4.1
384,902 3.8

434,237 4.1
513,213 4.5
GDP

GDP (

ท่มี า: บัญชีรายจ่ายสุขภาพแห่งชาตขิ องประเทศไทย พ.ศ. 2555 สานักงานพัฒนานโยบายสขุ ภาพระหวา่ งประเทศ

ภาพที่ 11 แนวโน้มงบประมาณกสธ.และสัดสว่ นต่องบประมาณของประเทศ ปพี .ศ. 2527-2556

250,000 4.5 10.0
200,000 4.3 8.0
4.4
150,000 4.2 6.0
4.3
4.2
4.8

5.3
5.4
5.8

6.3
6.4
6.7

7.3
7.7
7.2
7.1
6.7
6.9
7.4
7.6
6.9
7.9

8.3
8.6
7.8
9.5
9.1
8.4
8.7

100,000 4.0
50,000 2.0
0.0
0

ที่มา: สานักงบประมาณ
หมายเหตุ: พ.ศ. 2538-2556 งบประมาณกระทรวงสาธารณสุข รวมงบกองทุนหลักประกันสขุ ภาพ

4.3 ความมั่นคงดา้ นยาและเวชภณั ฑ์
ยาทีผ่ ลติ ในประเทศสว่ นหน่งึ มาจากโรงงานผลิตยาทีไ่ ดร้ ับการส่งเสริม หลกั เกณฑ์และวิธีการทด่ี ี

ในการผลติ (Good Manufacturing Practice: GMP) ในพ.ศ. 2546 กระทรวงสาธารณสขุ ได้ออกกฎหมายให้
โรงงานผลิตยาทกุ แห่ง ตอ้ งไดม้ าตรฐานตามหลกั เกณฑว์ ิธกี ารทีด่ ีในการผลิต ซงึ่ แนวโน้ มของสถานท่ีผลติ ยา
ทไ่ี ดม้ าตรฐาน GMP เพม่ิ ขน้ึ จากรอ้ ยละ 30.4 ในปพี .ศ. 2532 เปน็ ร้อยละ 75.6 ในปพี .ศ. 2546 และเพม่ิ เปน็
รอ้ ยละ 95.2 ในปีพ.ศ. 2556 โดยล่าสุดปีพ.ศ. 2558 สถานท่ีผลิตยาไดม้ าตรฐาน GMP ร้อยละ 86.9

18

ภาพท่ี 12 แนวโน้มรอ้ ยละของสถานทีผ่ ลติ ยาท่ไี ด้ GMP พ.ศ. 2532-2556

100
80
60
40
20
0
30.442.051.5686.62.3665.7287.7.777277387.133...567.0..088862208.86995.899.9909199.29.3.4464.55...50..3500422 GMP

ทม่ี า: สานักยา สานกั งานคณะกรรมการอาหารและยา

ภาพที่ 13 แนวโน้มร้อยละของมูลคา่ การผลติ และนาเข้ายาแผนปจั จุบนั (สาหรับมนษุ ย์) พ.ศ. 2520-2556

90
80
70
60
50
40
30
20
10
0
65.2
76.5
73.5

71.5
68.9

72.3
71.7
72.0
69.6
69.6
70.0
68.1
63.0
63.5
59.4
63.2
57.2
55.7
53.6
54.9
50.5
50.9
56.3
59.3
56.2
64.5
65.3
68.0
63.4
68.7
67.0

34.8
23.5
26.5

28.5
31.1
27.7
28.3
28.0
30.4
30.4
30.0
31.9

37.0
36.5

40.6
36.8

42.8
44.3
46.4
45.1

49.5
49.1
43.7
40.7
43.8
35.5
34.7
32.0
36.6
31.3
33.0

ที่มา: สานักยา สานกั งานคณะกรรมการอาหารและยา

4.4 ธรรมาภบิ าล
1) ดชั นีภาวะธรรมาภิบาลของประเทศไทย
คา่ ดัชนชี วี้ ดั สภาวะธรรมาภบิ าล (Government Indicator) ของประเทศไทยอยใู่ นระดบั คอ่ นข้างคงท่ี

และเมอ่ื พิจารณาเป็นรายมติ ิ พบวา่ มิตปิ ระสิทธผิ ลของรฐั บาลมอี ันดับท่ีสงู ข้นึ (Government Effectiveness) โดย
มีค่าอยู่ในเปอรเ์ ซน็ ต์ไทลท์ ่ี 50-75 หากพิจารณาย้อนหลงั ตง้ั แต่ พ.ศ. 2553-2557 จะเห็นวา่ มิติประสทิ ธผิ ลของ
รัฐบาล (Government Effectiveness) และมิติคุณภาพของมาตรการควบคมุ (Regulation Quality) มตี าแหนง่
เปอรเ์ ซน็ ต์ไทลท์ ่ี 50-75 ซึง่ สูงกว่ามิติอนื่ ๆ รองลงไดแ้ กม่ ิติการควบคมุ การทุจริตประพฤตมิ ิชอบ (Contour of
Corruption) มติ ินติ กิ รรม (Rule of Low) มติ ิการมีสทิ ธมิ ีเสยี งของประชาชนและภาระรับผดิ ชอบ (Voice and
Accountability) และมติ ิความเสถยี รภาพทางการเมืองและการปราศจากความรนุ แรง (Political Stability and
Absence of Violence) ตามลาดับ

19

ภาพที่ 14 สภาวะธรรมาธิภาลของประเทศไทย พ.ศ. 2553-2557

ท่ีมา: Worldwide Governance Indicators

2) ความโปรง่ ใสและการทจุ รติ คอรปั ชัน่ ของหน่วยงานภาครฐั
จากการจัดอนั ดับดัชนภี าพลักษณค์ อรัปชั่นขององค์กรเพอ่ื ความโปร่งใสนานาชาติ
(Transparency International: IT) พบว่าในปี 2558 ปญั หาการทจุ ริตคอรปั ช่ั นในประเทศไทยมแี นวโน้ม
ลดลง โดยประเทศไทยถูกจัดอยู่ในลาดับที่ 76 จาก 168 ประเทศทว่ั โลก (คะแนน 38 คะแนน) ซ่งึ ถือว่าเปน็
ลาดบั ทีด่ ขี นึ้ เม่อื เทียบกนั ปี พ.ศ. 2557 ทีอ่ ยูใ่ นลาดบั ที่ 85 จากประเทศทั่วโลก (คะแนน 38 คะแนน) อย่างไร
ก็ดเี ม่ือพจิ ารณาค่าดชั นภี าพลักษณ์คอร์ รปั ชั่นของประเทศไทยในช่วง พ .ศ. 2555–2558 พบว่าแนวโน้มดขี ้นึ
เล็กนอ้ ย โดยมีคะแนนเพิม่ ขนึ้ จากปี 2555 จาก 37 คะแนนเปน็ 38 คะแนนในปี 2558 และลาดบั เพิม่ ขึ้น
จากลาดบั ท่ี 88 จาก 176 ประเทศในปี 2555 เป็นลาดับ 76 จาก 168 ประเทศทั่วโลกในปี 2558 และเม่อื
เปรียบเทียบในกล่มุ ประเทศอาเซยี นพบวา่ ในปี 2558 ประเทศไทยมคี ่าดชั นภี าพลกั ษณค์ อรัปชน่ั อยูใ่ นลาดบั ท่ี
3 รองจากประเทศเพ่ือนบา้ นที่มกี ารบริการจัดการที่ดีอย่างประเทศสิงคโปรแ์ ละมาเลเซยี

ภาพที่ 15 การจัดลาดับดัชนีภาพลักษณ์คอรร์ ัปชั่นของประเทศไทย พ.ศ.2548-2558

http//www.transparency.org/ ทีม่ า:

20

บทที่ 3 แนวทางดาเนนิ การ

ตามท่ีสานกั เลขาธกิ ารคณะรัฐมนตรีมีหนังสอื ดว่ นทสี่ ดุ ที่ นร 0505/ว 62 ลงวันที่ 26 กมุ ภาพนั ธ์
2559 ให้ทุกสว่ นราชการจัดทาแผนงานในภารกิจหลักของหน่วยงาน ระยะ 20 ปี และจัดส่งให้สานกั เลขาธกิ าร
นายกรัฐมนตรี เพอ่ื รวบรวมนาเสนอนายกรัฐมนตรี ต่อไป นั้น

กระทรวงสาธารณสุขได้ดาเนินการจดั ทาแผนยุทธศาสตร์ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสขุ ) โดยการสรา้ ง
การมีส่วนร่วมจาก หนว่ ยงานท่เี กี่ยวข้อง อาทิ สานักงานหลักประกนั สุขภาพแห่งชาติ (สปสช .) สถาบนั
การแพทย์ฉกุ เฉิน (สพฉ.) องคก์ ารเภสัชกรรม (อภ.) สานกั งานกองทนุ สนับสนนุ การสรา้ งเสรมิ สุขภาพ (สสส.)
สถาบนั รบั รองคณุ ภาพพยาบาล (สรพ.) สถาบนั วิจัยระบบสาธารณสุข (สวรส.) เพื่อใหไ้ ด้ขอ้ มูลจากทกุ ระดบั ใน
การจัดทายทุ ธศาสตร์ โดยมีรายละเอียดและข้ันตอนดังนี้

1. นาผลจากการดาเนินการประชมุ “การถอยเพอื่ ทบทวนหรอื กา รถอยต้ังหลกั กอ่ นทจี่ ะก้าวต่อไป
ขา้ งหน้า” (retreat) เพ่ือทบทวนจดุ ยืน วสิ ัยทัศน์ พนั ธกจิ เปาู หมาย ค่านยิ ม และยุทธศาสตร์ ซ่ึงมีขน้ั ตอน
ดาเนินการดงั น้ี

1.1 การประชุมเชงิ ปฏิบตั กิ าร “ย้อนมองทบทวนสถานการณจ์ ากอดีต เพ่อื พัฒนาวิสยั ทศั น์
ยทุ ธศาสตรแ์ ละเปูาหมายการพัฒนา กระทรวงสาธารณสขุ ” วนั ท่ี 12-14 มกราคม2559 ณ โรงแรมกรุงศรีริ
เวอร์ จังหวดั พระนครศรีอยุธยา เปน็ การระดมสมองผบู้ ริหารระดับสูงของกระทรวง ได้แก่ รัฐมนตรวี ่าการ
กระทรวงสาธารณสุข เลขานกุ ารรฐั มนตรวี า่ การกระทรวงสาธารณสขุ ผูช้ ว่ ยรัฐมนตรีว่าการกระทรวง
สาธารณสขุ ปลัดกระทร วงสาธารณสุข รองปลดั กระทรวงสาธารณสุข อธิบดี และผู้ตรวจราชการกระทรวง
สาธารณสุข โดยมวี ัตถุประสงค์เพ่ือทบทวนอดตี ทผี่ ่านมาของกระทรวงสาธารณสขุ และรว่ มกันพิจารณาทิศ
ทางการพัฒนางานสาธารณสขุ ในอนาคต และเนน้ หนักทกี่ ารทบทวนจดุ ยนื การกาหนด จดุ ยืน วิสยั ทศั น์ พนั ธ
กิจ เปาู หมาย ค่านยิ มที่ดีงามของบคุ ลากรในกระทรวงสาธารณสขุ และทีสาคัญคือกรอบ ยทุ ธศาสตร์ ในการ
ดาเนินงานใหเ้ ป็นไปในทศิ ทางเดยี วกนั

1.2 การประชุมเชงิ ปฏิบตั ิ “การเพือ่ พัฒนาคา่ นิยมทีด่ ีงาม (core value) ของบุคลากร
สาธารณสขุ ” วนั ท่ี 14-16 กุมภาพันธ์ 2559 ณ โรงแรมเซ็นทรา ศนู ยร์ าช การและคอนเวนชันเซน็ เตอร์ แจง้
วัฒนะ กรงุ เทพมหานคร โดยมีตวั แทน ผบู้ รหิ าร นักวิชาการ และผปู้ ฏิบตั ิ ได้แกส่ าธารณสขุ นิเทศจาก
สานกั งานปลดั กระทรวงสาธารณสขุ รองอธิบดีจากกรมวชิ าการทกุ กรมนายแพทยส์ าธารณสุขจงั หวัด
ผอู้ านวยการโรงพยาบาลศนู ย์ /โรงพยาบาลทั่วไป ผู้อานวยการโร งพยาบาลชมุ ชน ผ้อู านวยการโรงพยาบาล
ส่งเสรมิ สุขภาพตาบล และสาธารณสขุ อาเภอจากทุกเขตสขุ ภาพ มาระดมความคดิ เหน็ ร่วมกนั ในการจดั ทา
ค่านิยมรว่ มของกระทรวงสาธารณสุข รวมท้งั แนวทางการขบั เคลือ่ นใหค้ า่ นิยมร่วมที่ได้จากทีป่ ระชมุ นี้ นาไปสู่
การสอื่ สารใหเ้ กิดการยอมรับในวงกว้าง เพอ่ื พฒั นาเปน็ วัฒนธรรมขององค์กรในทุกระดับ

1.3 การวเิ คราะหแ์ ละสงั เคราะห์เนื้อหาจากการประชมุ ระดมสมองทง้ั 2 คร้ัง โดยได้จดั ทา
เปน็ แบบสอบถามและทาเปน็ ตัวเลือกใหผ้ บู้ ริหารไดพ้ ิจารณาใหค้ วามเห็นกลับมาอีกครง้ั เมอ่ื ได้ข้อคดิ เห็น
เพมิ่ เตมิ คณะทางานไดน้ ามาสรุปเพ่ือเขา้ สู่ การประชุมผบู้ ริหารระดบั สงู (Wednesday Meeting) และนาไปสู่
การประชมุ ประจาเดอื นของกระทรวงสาธารณสุข เพื่อรับฟังความคิดเหน็ อกี ครั้งหนง่ึ จงึ ไดเ้ ป็นบทสรุปสาหรับ
จดุ ยืน วิสัยทศั น์ พันธกิจ เปูาหมายคา่ นยิ ม ของบคุ ลากรในกระทรวงสาธารณสุข ตลอดจนร่วมวางกรอบ
ยทุ ธศาสตรท์ ่ีใชใ้ นการขับเคล่อื นงานด้านสาธารณสขุ ในอนาคตต่อไป

21

2. นาประเด็นการขบั เคล่อื นระบบสาธารณสุข 4 ประเดน็ ได้แก่ 1) ใหบ้ ริการอย่างทวั่ ถึง 2) สรา้ ง

เสริมสุขภาพทุกชว่ งอายุ 3) การสรา้ งระบบหลักประกนั สขุ ภาพ และ 4) Medical hub รวมทง้ั นาประเดน็ การ

ปฏิรปู ระบบการสาธารณสขุ 4 ดา้ น ได้แก่ 1) การปฏิรูประบบบริการ 2) การปฏิรปู งานสง่ เสรมิ สขุ ภาพ 3) การ

ปฏิรปู การเงินการคลัง และ 4) การปฏิรปู ระบบบรหิ ารจัดการ มาพจิ ารณา ซึ่งมคี ณะกรรมการทแ่ี ต่งตง้ั โดย

ทา่ นนายกรัฐมนตรี 3 คณะ ขบั เคล่ือนงานอยา่ งต่อเน่ือง

3. ประชมุ หน่วยงานทเ่ี ก่ยี วข้องท้งั ภายในและ ภายนอกกระทรวงสาธารณสุข 2 ครั้ง เพื่อจัดทา

แผนงานโครงการ ดงั นี้

1) ประชุมครัง้ ที่ 1 วันที่ 21 มนี าคม 2559 เพอ่ื ช้ีแจงกรอบแนวทางการจัดทาแผนงาน

โครงการตามยุทธศาสตรก์ ระทรวงสาธารณสุขภายใต้ยุทธศาสตรช์ าติ ระยะ 20 ปี โดยมีรองปลดั กระทรวง

สาธารณสุขเป็นประธาน และใหท้ ุกหน่วยงานสง่ แผนงานโครงการท่เี กย่ี วข้องกลับมายงั สานกั งานนโยบายและ

ยุทธศาสตร์

2) สานกั นโยบายและยทุ ธศาสตรท์ าการรวบรวมและวิเคราะหข์ ้อมูลจากหนว่ ยงานต่างๆ

ตามยุทธศาสตร์ความเป็นเลศิ 4 ด้าน และจดั กรอบแผนงานท่ีเก่ียวขอ้ ง ไดย้ ุทธศาสตร์ละ 4 แผนงาน รวมเป็น

16 แผนงาน นอกจากน้ันยังได้แตกโครงการตามแผนงานๆงานละ 3 โครงการ รวมเปน็ 48 แผนงาน

3) ประชุมครงั้ ที่ 2 วันที่ 29 เมษายน 2559 เพอื่ พจิ ารณาแผนงานโครงการขอ้ เสนอแผนงาน

โครงการตามยทุ ธศาสตร์ 4 Excellence 16 แผนงาน 48 โครงการ ภายใตย้ ุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (ดา้ น

สาธารณสุข ) โดยมีรองปลดั กระทรวงสาธารณสขุ เป็นประธาน โดยที่ประชุมเหน็ ชอบกรอบยทุ ธศาสตร์

แผนงานและโครงการดงั กลา่ ว

4) นาข้อเสนอ แผนงานโครงการขอ้ เสนอแผนงานโครงการตามยทุ ธศาสตร์ 4 Excellence

16 แผนงาน 48 โครงการ ภายใต้ยุทธศาสตรช์ าติ ระยะ 20 ปี (ดา้ นสาธารณสขุ ) เขา้ ทป่ี ระชุมผู้บ รหิ าร

สานักงานปลดั กระทรวงสาธารณสุข โดยมปี ลดั กระทรวงสาธารณสขุ เปน็ ประธาน เพ่อื พจิ ารณาและให้ความ

เหน็ ชอบ

5) นาข้อเสนอแผนแผนงานโครงการข้อเสนอแผนงานโครงการตามยทุ ธศาสตร์ 4

Excellence 16 แผนงาน 48 โครงการ ภายใตย้ ทุ ธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข) เข้าทป่ี ระชุม

ผบู้ ริหารสานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ โดยมรี ัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขเป็นประธาน เพ่อื

พิจารณาและให้ความเห็นชอบ

โดย สรุปความเหน็ ทส่ี อดคล้องกนั ในการจดั ทาข้อเสนอแผนงานโครงการตามยุทธศาสตร์ 4

Excellence ภายใตย้ ุทธศาสตรช์ าติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสขุ ) (พ.ศ. 2560-2579) ของกระทรวง

สาธารณสขุ คอื ยุทธศาสตร์ท่มี คี วามเปน็ เลศิ 4 ด้าน ไดแ้ ก่ 1) Prevention& Promotion Excellence

(สง่ เสริมสุขภาพและความปอู งกันโรคเป็นเลศิ ) 2) Service Excellence (บรกิ ารเปน็ เลศิ ) 3) People

Excellence (บุคลากรเปน็ เลศิ ) และ 4) Governance Excellence (บริหารจดั การเปน็ เลิศ ) ครอบคลมุ 16

แผนงาน 48 โครงการ โดยมรี ายละเอยี ดในบทต่อไป

22

บทท่ี 4 แผนงานโครงการตามยุทธศาสตร์ 4 excellence

แผนยุทธศาสตรช์ าติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสขุ ) ของกระทรวงสาธารณสุข ประกอบดว้ ย
ยทุ ธศาสตร์ท่มี ีความเป็นเลศิ 4 ด้าน ไดแ้ ก่ 1) Prevention& Promotion Excellence (สง่ เสรมิ สุขภาพและ
ความปอู งกันโรคเป็นเลศิ ) 2) Service Excellence (บรกิ ารเปน็ เลิศ) 3) People Excellence (บคุ ลากรเป็น
เลศิ ) และ 4) Governance Excellence (บริหารจัดการเป็นเลิศ) ครอบคลมุ 16 แผนงาน 48 โครงการ ดังนี้

แผนงานโครงการ ภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20 ปี (ดา้ นสาธารณสขุ ) 16 แผนงาน 48 โครงการ
ภายใต้ยุทธศาสตร์ 4 Excellence

1. Promotion & Prevention 2. Service Excellence 3. People Excellence 4. Governance
Excellence Excellence
2.1 การพัฒนาระบบการแพทย์ปฐม 3.1 การวางแผนความต้องการ
1.1. พฒั นาคณุ ภาพชีวิตคนไทยทกุ กล่มุ ภมู ิ (ย4) อตั รากาลัง (HRP) (ย3) 4.1 ระบบข้อมลู สารสนเทศด้าน
วยั (ย4) สุขภาพ (ย6)
1) โครงการผลิตและพฒั นาแพทย์เวช 1) โครงการคาดการณแ์ ละ
1) โครงการพัฒนาศักยภาพคนไทย ศาสตร์ครอบครวั (P1) วเิ คราะห์อัตรากาลงั บุคลากรทงั้ 1) การพัฒนาระบบบริการ
(P3) 2) โครงการบริหารจดั การการเงนิ การ ในระดับมหภาคและจลุ ภาค(P1) ขอ้ มูลสขุ ภาพ (HIS) (P2)
2) โครงการลดการตายกอ่ นวัยอนั ควร คลงั ระบบบรกิ ารปฐมภมู ิ (P3) 2) โครงการจัดทาแผน 2) การพัฒนาระบบข้อมลู
(P4) 3) โครงการพัฒนาเครอื ขา่ ยระบบ ยทุ ธศาสตร์และแผนปฏิบัติงาน สุขภาพส่วนบคุ คล (PHR) (P1)
3) โครงการสรา้ งความเข้มแข็งและ สขุ ภาพระดบั อาเภอ (DHS) (P2) และติดตามประเมนิ ผลด้าน 3) ศูนยข์ ้อมูลสุขภาพ (HDC)
ความอบอุ่นของครอบครัวไทย (P1) กาลงั คน(P3) (P3)
3) โครงการสง่ เสรมิ การมีส่วน
ร่วมในการวางแผนกาลงั คน(P4)

1.2.การปอู งกันควบคมุ โรคและภัย 2.2 การพฒั นาระบบบรกิ ารสขุ ภาพ 3.2 การผลิตและพฒั นา 4.2 ระบบหลักประกนั สุขภาพ
สขุ ภาพ (ย1) (ย4) กาลังคน (HRD) (ย3) (ย4)
1) โครงการการจัดการโรคและภัย
สขุ ภาพ และการตอบโต้ภาวะฉกุ เฉิน 1) โครงการระบบบริการสขุ ภาพ 13 1) โครงการผลิตกาลงั คนด้าน 1) โครงการลดความเหลื่อมลา้
ดา้ นสาธารณสขุ (P2) สาขาหลกั (P3) สขุ ภาพ(P2) ของ 3 ระบบ (P4)
2) โครงการสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพประชาชน 2) โครงการพัฒนาระบบส่งตอ่ (P2) 2) โครงการพฒั นาทกั ษะ hard 2) โครงการสรา้ งความยง่ั ยนื
บนผืนแผ่นดินไทย (P1) 3) โครงการพฒั นาระบบบริการ skill และ soft skill (P4) ของระบบหลักประกนั สขุ ภาพ
3) โครงการสรา้ งความรอบรูด้ า้ น การแพทย์ฉกุ เฉนิ ครบวงจร (P2) 3) โครงการพัฒนาบุคลากร (P3)
สขุ ภาพ (P3) สาธารณสุขด้าน Talent 3) โครงการการเข้าถึงระบบ
Management (P2) หลกั ประกนั สุขภาพของแรงงาน
ข้ามชาติ (P3)

23

1.3 ความปลอดภัยด้านอาหารและลด 2.3 ศูนยค์ วามเป็นเลศิ ทางการแพทย์ 3.3 การพัฒนาประสทิ ธิภาพ 4.3 ความม่นั คงด้านยาและ
ปจั จัยเสย่ี งต่อโรคไมต่ ดิ ต่อเรอื้ รงั (ย4) (ย4) ระบบบรหิ ารจดั การกาลงั คน เวชภณั ฑแ์ ละการคมุ้ ครอง
ดา้ นสขุ ภาพ (HRM) (ย3) ผู้บรโิ ภค (ย1)
1) โครงการสง่ เสริมและพัฒนาความ 1) โครงการพฒั นาศนู ย์ความเปน็ เลิศ 1) โครงการบริหารจัดการ 1) โครงการพัฒนาการผลิตยา
มั่นคงดา้ นอาหาร (P4) ทางการแพทยด์ ้านบรกิ าร (P4) กาลงั คน (P1) วัคซนี และการสรา้ งเสถียรภาพ
2) โครงการสง่ เสริมและพฒั นาคณุ ภาพ 2) โครงการพัฒนาศนู ยค์ วามเปน็ เลศิ 2) โครงการสรา้ งขวญั และ ด้านยาทมี่ คี ณุ ภาพและ
ชวี ิตและความปลอดภัยจากปจั จยั เสยี่ ง ทางการแพทยด์ ้านการศึกษา (P4) แรงจงู ใจในการปฏิบตั ิงาน (P3) มาตรฐานสากล (P4)
ต่อโรค (P1) 3) โครงการพัฒนาศูนย์ความเปน็ เลศิ 3) โครงการบรหิ ารผลการ 2) โครงการคุ้มครองผู้บริโภค
3) โครงการส่งเสรมิ การจดั การองค์ ทางการแพทยด์ า้ นการวจิ ัย (P4) ปฏิบัตงิ าน (Performance (P2)
ความรดู้ ้านอาหารศึกษา (P2) Management System) (P3) 3) โครงการจัดซื้อรว่ มยา
2.4 ศนู ยก์ ลางสุขภาพนานาชาติ (ย1) เวชภณั ฑม์ ิใช่ยาและวสั ดุ
1.4 การบรหิ ารจดั การส่งิ แวดล้อม และเขตเศรษฐกิจพเิ ศษ 3.4 การพัฒนาเครือขา่ ยภาค วทิ ยาศาสตร์ (P3)
(ย5) ประชาชนและภาคประชาสังคม 4.4 ระบบธรรมาภบิ าล (ย6)
1) โครงการศูนย์กลางบรกิ ารเพอ่ื ดา้ นสขุ ภาพ (ย4)
1) โครงการบริหารจดั การขยะและ สง่ เสริมสขุ ภาพ (Wellness Hub) 1) โครงการพฒั นาเครอื ขา่ ย อส 1) ระบบควบคมุ ภายในและ
สิง่ แวดลอ้ ม (P1) (P1) ม. และ อปท. (P1) บรหิ ารความเส่ยี ง (P2)
2) โครงการพฒั นาคุณภาพสถานบริการ 2) โครงการศูนยก์ ลางบรกิ ารดา้ น 2) โครงการเสรมิ สร้างความ 2) โครงการหนว่ ยงานคณุ ธรรม
สุขภาพภาครฐั (P4) ผลิตภัณฑ์สุขภาพและสมุนไพรไทย เข้มแข็งตาบลจดั การสขุ ภาพ (P1)
3) โครงการบรหิ ารจัดการมลพษิ ทาง (Product Hub) (P1) ดว้ ยตนเอง 3) โครงการประเมนิ คณุ ธรรม
อากาศ (P2) 3) โครงการพฒั นาเขตเศรษฐกิจพิเศษ 3) โครงการพัฒนาเครอื ขา่ ย และความโปร่งใส (P4)
(SEZ) (P3)

24

ความเชอ่ื มโยงระหว่างยุทธศาสตรช์ าติระยะ 20 ปี 6 ด้าน กับยุทธศาสตร์ชาตริ ะยะ 20 ปี
(ดา้ นสาธารณสขุ )

1) ยุทธศาสตร์ ดา้ นความมั่นคง

Mile stone กระทรวงสาธารณสุข ระยะ18 เดอื น

25

จดุ เน้นระยะ 18 เดือน

Prevention  พัฒนาระบบดแู ลระยะยาวสาหรับผสู้ งู อายุ  ผสู้ งู อายไุ ด้รับการดูแล 250,000 คน  ผสู้ งู อายุได้รับการดูแล 500,000 คน
& Promotion ที่มีภาวะพ่ึงพิง LTC ทวั่ ประเทศ  แผนรองรบั บาบัดน้าเสยี ได้รบั การเห็นชอบ
Excellence  มีคลินิกผสู้ งู อายุทุกรพ.ทั่วประเทศ
 ผสู้ งู อายุได้รับการดูแล 100,000 คน จาก ครม.
 แผนงานเด็กและผู้สงู อายรุ ่วมกับ 4  มีคลนิ ิกกายภาพบาบดั ฟน้ื ฟูผสู้ งู อายุ
 แผนงานเด็กและผูส้ งู อายรุ ่วมกับ 4 ทุก รพ.ท่ัวประเทศ
กระทรวง กระทรวงไดร้ บั ความเห็นชอบจากครม.
 มีคลินกิ แพทย์แผนไทยฟนื้ ฟทู ุก รพ.
 จดั การโรคและภยั สขุ ภาพ : ระบบ EOC, พัฒนาแผนงานอาหารปลอดภัย สต.ทัว่ ประเทศ
Eliminate
 ลดจดุ เสีย่ งบนท้องถนน 10 จุด/จังหวดั
 ลดจดุ เสย่ี งบนท้องถนน 5 จดุ /จงั หวดั

Service  พัฒนา Primary care cluster แพทยเ์ วช  พัฒนาแพทย์ แพทย์เวชศาสตรค์ รอบครัว  พัฒนา แพทย์เวชศาสตร์ครอบครวั
Excellence ศาสตร์ครอบครัว (6 จงั หวัด/48 ทีม) (76 จงั หวดั /200 ทีม (76 จังหวดั /350 ทมี )
: ดแู ลประชากร 1 ลา้ นครอบครวั
 วิจยั และพฒั นา ผลติ ภณั ฑ์สมนุ ไพรและยา  พฒั นาโครงสร้างพ้นื ฐานในจงั หวัดเขต
ไทย เศรษฐกิจพิเศษ  ระบบการเจ็บปุวยฉกุ เฉินครบวงจร

 แผนรองรบั ระบบบาบัดน้าเสียทงั้ ใน  แผนพัฒนาศูนย์ความเปน็ เลศิ ทาง การแพทย์  แผนงานรองรับ medical hub
โรงพยาบาลท่วั ประเทศ เห็นชอบจากครม.

 แผนพฒั นาเขตเศรษฐกิจพิเศษ  มีแผนพฒั นาแพทยเ์ วชศาสตรฉ์ ุกเฉนิ รองรบั
งานเจ็บปุวยฉุกเฉนิ

People  วางแผนความต้องอตั รากาลงั (HRP)  ผลิตและพฒั นาอัตรากาลัง (HRD)  บริหารจัดการอตั รากาลัง (HRM)
Excellence : วเิ คราะห์อตั รากาลัง (Analysis)
: วางแผนยุทธศาสตร์ (Strategy) : วางแผนผลิตและพัฒนาอัตรากาลัง : สร้างขวญั และแรงจงู ใจ
: สร้างรูปแบบอตั รากาลงั (Soft & Hard skill) : ระบบคา่ ตอบแทน
: พฒั นาบคุ ลการสคู่ วามเปน็ มืออาชพี : บริหารผลการปฏิบัติงาน (PMS)
(Talent management)
: พฒั นาภาคเี ครอื ขา่ ย

Governance  IT: พัฒนาชุดขอ้ มลู HIS  IT: เริม่ ทดลอง HIS ใน 1 จงั หวัด  IT: พัฒนาระบบ HIS 12 จงั หวัดท่ัว
Excellence ประเทศ
 ปรบั ชุดสทิ ธปิ ระโยชนล์ ดเหลอื่ มลา้ 3  พฒั นาชดุ เพิ่มสิทธิประโยชนก์ ารรับบริการ
กองทุน ใหใ้ กลเ้ คยี งกนั มากข้ึน  ปรับระบบอภบิ าล 3 กองทนุ ให้เป็นระบบ
เดียว
 เพ่มิ เด็ก G เขา้ สูก่ องทุนคนื สทิ ธิ  มรี ะบบธรรมาภิบาล ความโปร่งใสใน
รพช. ทวั่ ประเทศ  มีระบบธรรมาภิบาล ความโปรง่ ใสใน
 มีระบบธรรมาภบิ าล ความโปร่งใสในสสจ. สสอ./รพ.สต. ทั่วประเทศ
และรพศ./รพท.ทว่ั ประเทศ
26

บทท่ี 5 รายละเอยี ดแผนงานภายใตย้ ทุ ธศาสตรช์ าติ ระยะ 20 ปี (ด้านสาธารณสขุ )

1. Promotion & Prevention Excellence

แผนงานที่ 1 : พฒั นาคณุ ภาพชีวิตคนไทยทุกกล่มุ วัย (ย.4)

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/กิจกรรม ผลทีจ่ ะได้รับในแต่ละช่วงระยะเวลา หนว่ ยงานหลกั ท่ี

รบั ผิดชอบ

1. โครงการพัฒนา • การพฒั นาอนามยั และการ - ประชาชนไดร้ บั บรกิ าร /สทิ ธ์ปิ ระโยชน์ - กรมอนามัย

ศกั ยภาพคนไทย สนบั สนุนการสรา้ งเสริมสขุ ภาวะ แม่ ตามนโยบายและยทุ ธศาสตร์การพัฒนา - สสส.

และเด็ก/เด็กวัยเรยี น/วยั ร่นุ /วยั ทางาน อนามยั การเจรญิ พันธแุ์ ห่งชาติฯ

• การพัฒนาและยกระดับมาตรฐาน - ตระหนกั รู้ ฉลาดคดิ ฉลาดใช้ และมี

อนามยั ส่ิงแวดลอ้ มที่เอ้อื ตอ่ สุขภาพ ทกั ษะดา้ นสุขภาพอยา่ งเหมาะสม และ

ของประชาชนทุกชว่ งวยั ปฏิบตั ิตนไดอ้ ยา่ งถกู ต้อง

• ทนั ตสขุ ภาพสาหรบั เดก็ เยาวชน - มรี ะบบกากับตดิ ตามและเฝูาระวัง

และวัยทางานและผสู้ ูงอายุ สถานการณด์ ้านอนามยั การเจริ ญพนั ธ์ุ

• การพัฒนาระบบการดแู ลผ้สู ูงอายุ ทสี่ ามารถติดตามและประเมนิ ผลการ

ระยะยาวแบบ ดาเนนิ งานไดอ้ ยา่ งมีประสทิ ธภิ าพ

บรู ณาการ ให้เป็นมนษุ ย์ที่สมบูรณ์ - ประชาชนรบั รู้สทิ ธิตามโครงการ

• สนับสนนุ การสร้างเสรมิ สุขภาวะ หลกั ประกันสุขภาพแหง่ ชาติและเขา้ ถงึ

ประชากรกลุ่มเฉพาะ บรกิ ารมากขึน้ ประชาชนมีพฤตกิ รรม

สขุ ภาพทีพ่ งึ ประสงค์เพ่มิ ขนึ้

2. โครงการลดการ • จัดหาบริการสาธารณสุขท่ีจาเปน็ - ลดจานวนการตายและบาดเจ็บจาก - กรมอนามัย
ตายก่อนวยั อันควร สาหรบั ประชาชนทุกคน รวมทั้ง อุบตั ิเหตทุ างถนนของคนไทยลงครึ่งหนึ่ง - สสส.
บรกิ ารสรา้ งเสริมสขุ ภาพและปอู งกนั ภายในปี 2563 หรือในอตั ราที่ต่ากวา่
โรคท่ีจาเปน็ ตามกลุ่มวัยและ ๑๐ คนตอ่ ประชากรหนง่ึ แสนคน
ความเสีย่ ง (เปูาหมายปี 2559 อตั ราตายจาก
อุบตั ิเหตุทางถนน ไม่เกิน 16 ตอ่
• สนับสนุนการลดการบาดเจ็บและ ประชากรแสนคน )
ปจั จัยเสยี่ งทางสังคม - ลดผูป้ วุ ยรายใหมจ่ ากโรคไม่ตดิ ตอ่
- ชว่ งท่ี 1-2 ปอู งกนั ควบคุมนักดืม่ หนา้
• การลดการตายกอ่ นวัยอนั ควรจาก ใหม่ และควบคมุ ความชุกของผบู้ รโิ ภค
โรคติดตอ่ และโรคไม่ติดตอ่ -ชว่ งที่ 2-3 ควบคุมปรมิ าณการบรโิ ภค
แอลกอฮอลต์ อ่ หัวประชากรต่อปีในอายุ
• การปูองกันคว บคุมการบาดเจบ็ 15 ปีข้นึ ไป ไม่เกนิ ร้อยละ 6.4
เพอื่ ลดจานวนการตายและบาดเจบ็ - ลดการเสพยาสบู ในเดก็ เยาวชน และ
ทางถนนของคนไทย นกั สูบหน้าใหม่

• วบคมุ การบริโภคเคร่อื งด่ืม
แอลกอฮอลแ์ ละยาสูบ

27

โครงการ รายละเอียดโครงการ/กจิ กรรม ผลทจี่ ะไดร้ ับในแต่ละชว่ งระยะเวลา หน่วยงานหลักที่

3. โครงการสรา้ ง รับผิดชอบ
ความเข้มแขง็ และ
ความอบอุน่ ของ • การสร้างเสริมคุณภาพชี วติ ของ - ประชาชนสามารถเข้าถงึ ความรู้ - กรมอนามยั
ครอบครวั ไทย
ประชากรตลอดชว่ งชีวติ สุขภาพจติ ผ่านชอ่ งการสือ่ สารท่ีกาหนด - สสส.

• การพฒั นาสุขภาพจติ ประชาชนทกุ - มีระบบการสือ่ สารเชงิ รุกสู่สงั คมทม่ี ี

กล่มุ วยั ประสทิ ธิภาพ

• การปูองกนั ปราบปรามและบาบัด - ประชาชนยอมรับและใหโ้ อกาสตอ่ ผ้มู ี

รักษาผตู้ ิดยาเสพติดและสารเสพติด ปัญหาสุขภาพจิต

• สนบั สนนุ การบูรณาการงาน - ทุกเขตสขุ ภาพสามารถจัดบรกิ าร

สขุ ภาพจติ ภายใตม้ าตรฐานการ สง่ เสรมิ ปอู งกนั เฝูาระวัง บาบดั รักษา

ดาเนินงานสุขภาพจิตชุมชน และ และฟ้นื ฟูผมู้ ีปัญหาสขุ ภาพจติ และจิต

ต่อยอด และขยายผลการดาเนินงาน เวชไดอ้ ย่างมคี ณุ ภาพ รวมทั้งบริการด้าน

สุขภาพจติ ในระบบ สขุ ภาพระดบั สขุ ภาพจิต จติ เวชเด็กและวัยรุ่น

อาเภอ - ประชาชนในพ้ืนทไ่ี ด้รบั การดแู ล

• เพิม่ ประสทิ ธิภาพการเขา้ ถึง สขุ ภาพตามมาตรฐานการดาเนินงาน

บรกิ ารและการดูแลผู้ปวุ ยจติ เวช สุขภาพจติ รอ้ ยละ ๑๐๐

ผใู้ หญ่/เด็ก - พื้นท่ใี นระบบบรกิ ารปฐมภมู มิ กี าร

• การสรา้ งความตระหนกั และความ ดาเนนิ งานตามมาตรฐานการดาเนนิ งาน

เข้าใจต่อปญั หาสขุ ภาพจิต สขุ ภาพจติ ชุมชนร้อยละ ๑๐๐

แผนงานที่ 2 : การเป้องกนั ควบคมุ โรคและภัยสุขภาพ (ย.1)

1. โครงการการ • ปรบั เปลยี่ นระบบเฝูาระวงั เฉพาะ - หนว่ ยงานเครือขา่ ย มีการเตรยี มความ - กรมควบคุมโรค

จดั การโรคและภัย การปวุ ยตายจากโรคตา่ งๆ ใหเ้ ป็นการ พร้อมและตอบสนองตอ่ เหตุการณไ์ ด้

สขุ ภาพ และการ เฝาู ระวงั โรค/ภยั สขุ ภาพ และมแี ผนประคองกจิ การภายในองค์กร

ตอบโต้ ภาวะ • พฒั นาและปรับปรุงวิธกี าร ได้

ฉุกเฉินดา้ น สอบสวนการบาดเจ็บที่สาคญั ๆ เช่น - เกิดรปู แบบสุขภาพหนงึ่ เดยี วระดบั

สาธารณสขุ การจมนา้ การบาดเจ็บทางถนน การ จงั หวัด (One Health)

ฆ่าตวั ตาย เป็นต้น - ลดอัตราการปวุ ยและอตั ราการตาย

• สถานบริการสาธารณสขุ และ จากโรคติดต่ออบุ ตั ใิ หม่

หน่วยงานบริหารและสนบั สนนุ ระบบ - ลดอตั ราปุวยและอตั ราปวุ ยตาย ลด

สาธารณสุขท่ัวประเทศ ต้องเตรยี ม ผปู้ วุ ยรายใหม่

ความพร้อมท่ีจะรับมอื ภาวะฉกุ เฉนิ

ทางสาธารณสุข โดยมกี ารทาแผนและ

เตรียมความพรอ้ มด้วยการฝกึ ซอ้ มเปน็

ระยะ

• มีการวจิ ยั แบบตดิ ตามระยะยาว

เพอ่ื ติดตามประสทิ ธิผลของมาตรการ

ต่างๆทีด่ าเนนิ การไป

28

โครงการ รายละเอียดโครงการ/กิจกรรม ผลที่จะได้รบั ในแตล่ ะชว่ งระยะเวลา หน่วยงานหลักที่
2. โครงการสรา้ ง
เสรมิ สุขภาพ รบั ผดิ ชอบ
ประชาชนบนผืน
แผ่นดินไทย • บรู ณาการองคก์ รทุกภาคสว่ น ทัง้ - ประชาชนไทยทกุ กลมุ่ วัยมกี จิ กรรม - กรมควบคุมโรค

3. โครงการสร้าง ภาครัฐ เอกชน และทอ้ งถน่ิ เพอ่ื การสร้างทางกายเพมิ่ ข้นึ อย่างเพียงพอและ
ความรอบรดู้ า้ น
สุขภาพ เสรมิ สุขภาพประชาชนของคนในชาติ เหมาะสม

• เชื่อมโยงระ บบสุขภาพไทยกบั - สถานทีท่ างานทกุ แห่งส่งเสริม และ

นานาชาติ โดยพฒั นาความร่วมมอื กับ สนับสนุนใหบ้ ุคลากรมีกิจกรรมทางกาย

นานาชาติ ทงั้ ดา้ นวชิ าการและ - มีสถานท่ี สภาพแวดลอ้ มและการ

ทรพั ยากร บริหารจดั การเพ่ือสง่ เสริมการมกี จิ กรรม

• พัฒนาระบบการบริการส่งเสรมิ ทางกายทีเ่ หมาะสม

สขุ ภาพและข้อมูลสุขภาพสูป่ ระชาชน

อย่างเป็นระบบ

• สร้างช่องทางการสอ่ื สาร เผยแพร่ - มีชุมชนที่เขม้ แขง็ สาม ารถจัดการ - กรมควบคมุ โรค

ความร้ทู ่ีประชาชนเขา้ ใจได้งา่ ย เพื่อให้ สุขภาพด้วยตนเองได้ตามเกณฑท์ ่ี

เข้าถงึ ข้ อมลู สขุ ภาพและบรกิ าร กาหนด

สุขภาพอยา่ งท่ัวถึง - ประชาชนเข้าถึงการการบริการ

• สรา้ งกิจกรรมการเรยี นรู้รปู แบบ สุขภาพได้อย่างเทา่ เทยี มและเปน็ ธรรม

ตา่ งๆ เพอ่ื ให้ประชาชนมคี วามเข้าใจ - มอี งคค์ วามรนู้ วัตกรรมสขุ ภาพชมุ ชน

ทางสขุ ภาพ - เปน็ ตน้ แบบและแหล่งเรยี นรู้ชมุ ชน

• ส่งเสริมการนาข้อมูลข่าวสาร จัดการสุขภาพด้วยเองใหแ้ ก่ภูมิภาค

ความรดู้ า้ นสขุ ภาพ เข้าไปอยู่ใน - มสี ถาบนั ฝึกอบรมและพัฒนา

กิจกรรมของชมุ ชน เกิดการชว่ ยเหลือ นวตั กรรมสาธารณสขุ มลู ฐาน ครอบคลมุ

ในการดแู ลสขุ ภาพร่วมกัน ทกุ เขต

- เกดิ ระบบ กลไก ในการสง่ เสรมิ ควบคุม

กากับ คุณภาพ มาตรฐานกาลงั คนด้าน

สาธารณสขุ มูลฐาน

- ประเทศไทยเปน็ ศูนย์กลางการ

ฝึกอบรมและพัฒนานวัตกรรมการ

สาธารณสขุ มลู ฐานของภมู ิภาคอาเซียน

-ประชาชนสขุ ภาพดี มรี ายได้ พึง่ ตนเอง

ได้บนฐานวิถีชวี ิตชมุ ชนอย่างยง่ั ยืน

- มเี ครอื ขา่ ยการสร้างเสริมพฤตกิ รรม

สขุ ภาพ

- ระบบสขุ ภาพมกี ารเสริมสรา้ งความ

รอบรดู้ า้ นสขุ ภาพและพฤติกรรมสขุ ภาพ

ด้วยกระบวนการสขุ ศกึ ษาและการ

สอ่ื สารสุขภาพ

29

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/กจิ กรรม ผลทจ่ี ะไดร้ ับในแต่ละชว่ งระยะเวลา หน่วยงานหลักท่ี

รบั ผดิ ชอบ

แผนงานท่ี 3 : ความปลอดภัยด้านอาหารและลดปัจจยั เส่ียงต่อโรคไมต่ ดิ ต่อเรือ้ รัง (ย.4)

1 . โครงการ • สนับสนุนการสร้างเสรมิ อาหาร - เพ่ิมอตั ราการบริโภคผกั และผลไม้ - อย.

ส่งเสรมิ และพฒั นา เพอ่ื สขุ ภาวะ อย่างพอเพียงตามข้อแนะนา - กรมวิทย์ฯ

ความมั่นคงดา้ น • สนบั สนนุ ใหเ้ กิดการขับเคลอ่ื น - ลดอัตราชุกของภาวะนา้ หนักตัวเกนิ - สสส.

อาหาร ระบบที่เหมาะสมต่อการกระตุ้นการ และโรคอ้วน ในเด็กวยั เรยี น - สสอป.

บริโภคผัก ผลไมท้ ่ี ปลอดสารพิษ /

ปลอดภัย อย่างเหมาะสมท้งั ด้าน

โภชนาการ ปรมิ าณ และราคา

2 . โครงการ • การพัฒนาเพ่ือเพิม่ ขีด - มีฐานขอ้ มลู ผู้ประกอบการ /ขอ้ มูล - อย.

ส่งเสริมและพฒั นา ความสามารถการจดั การอาหาร ความปลอดภยั อาหาร และผลการเฝาู - กรมวทิ ย์ฯ

คุณภาพชวี ติ และ ปลอดภยั ระวงั - สสส.

ความปลอดภยั จาก • ยกระดับขีดความสามารถของ - มรี ะบบและกลไกการออกกฎหมาย - สสอป.

ปัจจยั เส่ียงตอ่ โรค ผู้ประกอบการ โดยการออกกฎหมาย การดาเนนิ งาน

บังคบั และสามารถตรวจสอบยอ้ นกลับ - มีระบบการสอื่ สารความเสย่ี งด้าน

(Traceability) อาหารทเี หมาะสม

• พฒั นากลไกความเขม้ แขง็ ของ

ระบบเฝูาระวังอาหารทัง้ ในประเทศ

และนาเขา้

• การพฒั นาระบบคณุ ภาพความ

ปลอดภยั อาหารและการสอื่ สารความ

เสี่ยงดา้ นอาหาร

3 . โครงการ • รณรงค์สรา้ งความรู้และคา่ นยิ ม - มีระบบข้อมลู และกา รสือ่ สารความ - อย.

ส่งเสริมการจดั การ การบรโิ ภคอาหารสุขภาวะ ควบคู่ไป เสี่ยงด้านความปลอดภัยอาหารท่ี - กรมวทิ ยฯ์

องคค์ วามร้ดู า้ น กับคา่ นิยมของวิถีชวี ิตสขุ ภาวะ เช่ือมโยงภายในกระทรวงหนว่ ยงานอื่นๆ - สสส.

อาหารศึกษา • การพัฒนา เชื่อมโยงระบบขอ้ มลู ทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ - สสอป.

และการสื่อสารความเสยี่ งดา้ นความ

ปลอดภัยอาหาร

แผนงานที่ 4 : การบรหิ ารจัดการสงิ่ แวดลอ้ ม (ย.5)

1. โครงการบรหิ าร • การพฒั นาระบบการประเมินและ - หน่วยงานภาคีเครือขา่ ยด้านอนามัย - กรมอนามยั

จดั การขยะและ เฝาู ระวังดา้ นอนามยั สิ่งแวดล้อม ส่งิ แวดลอ้ ม (อปท./ สถานบริการการ

สิ่งแวดลอ้ ม • การพัฒนาประสิทธิภาพการ สาธารณสขุ ภาครัฐและเอกชน /สถาน

จดั การปจั จยั เสีย่ งด้านอนามยั ประกอบการ ) มีระบบการจดั การปัจจัย

สง่ิ แวดลอ้ ม เสย่ี งด้านอนามัยสิ่งแวดลอ้ มท่ีมีคุณภาพ

• การสง่ เสรมิ การจัดบริการด้าน

ขยะและอนามัยสง่ิ แวดล้อมของ อปท

.ที่มคี ุณภาพ ได้ตามมาตรฐาน

• พัฒนาระบบเฝูาระวังดา้ นขยะ

ปฏกิ ูล ท่อี าจมผี ลกระทบต่อสุขภาพ

อยา่ งตอ่ เน่ือง

30

โครงการ รายละเอียดโครงการ/กจิ กรรม ผลท่จี ะได้รับในแต่ละชว่ งระยะเวลา หน่วยงานหลักท่ี
รบั ผิดชอบ
2. โครงการพัฒนา • การควบคุมกากับมาตรฐานด้าน - สถานบรกิ ารสุขภาพภาครฐั ไดร้ ับการ
คุณภาพสถาน อาคารแลสภาพแวดลอ้ มสาธารณสุข ควบคุมกากับมาตรฐานดา้ นอาคารและ - กรมอนามยั
บริการสขุ ภาพ สภาพแวดลอ้ ม
ภาครัฐ • การพัฒนาเกณฑ์ มาตรฐานดา้ น - กรมอนามยั
อาคารแลสภาพแวดลอ้ มสาธารณสุข -อตั ราการตายจากโรคประกอบอาชีพ
3. โครงการบรหิ าร คนไทยในภาคเกษตรลดลง
จัดการมลพิษ • การจดั ทาแผนแมบ่ ทด้านอาคาร -อตั ราการตายเนอื่ งจากสารเคมี
สิง่ แวดลอ้ ม และสภาพแวดลอ้ มสาธารณสขุ อนั ตราย มลภาวะในนา้ และในดนิ และ
การปนเป้ือนลดลง
• การจดั ทารปู แบบสถานบริการ - ศูนย์มาตรฐานบรกิ ารการตรวจคดั
สขุ ภาพทม่ี ีความยง่ั ยนื กรองความเสี่ยงและสภาพแวดล้อมใน
การทางาน
• การเฝาู ระวงั ปอู งกัน ควบคมุ โรค
และภยั สขุ ภาพจากการประกอบอาชพี
ภาคเกษตรกรรม และด้านอาชีวอนา
มัยและเวชกรรมส่ิงแวดล้อม

• การจัดการส่ิงแวดลอ้ มตามแผน
ยุทธศาสตรอ์ นามัยส่ิงแวดล้อม
แหง่ ชาติ และการค้มุ ครองสขุ ภาพใน
พ้ืนทีเ่ สย่ี งจากมลพษิ สิง่ แวดลอ้ ม เขต
อตุ สาหกรรม

2. Service Excellence

แผนงานที่ 5 : การพฒั นาระบบการแพทยป์ ฐมภมู ิ (Primary Care Cluster) (ย.4)

โครงการ รายละเอียดโครงการ/กจิ กรรม ผลทจ่ี ะได้รบั ในแตล่ ะช่วงระยะเวลา หนว่ ยงานหลกั ที่

รับผิดชอบ

1. โครงการผลติ • ผลิตบคุ ลากรดา้ นสขุ ภาพ แพทย์ - ประชากรทวั่ ประเทศสามารถเข้าถงึ - สานักงาน

และพฒั นาแพทย์ เวชศาสตรค์ รอบครัว 6,500 คน บริการการสรา้ งเสริมสุขภาพ ปอู งกัน ปลัดกระทรวง

เวชศาสตร์ • พัฒนาศักยภาพบุคลากรดา้ น โรคส่วนบุคคลและครอบครัว และการ

ครอบครัว สุขภาพ สาขาพยาบาลและสหวิชาชพี รักษาพยาบาลเชอื่ มโยงจากบ้าน

ใหเ้ พยี งพอต่อการดาเนินการ ครอบครวั ชมุ ชน ไปยงั หนว่ ยบรกิ ารทุก

• สร้างแรงจูงใจ โดยปรบั ระดับ ท้ังสง่ ไปและรับกลับ เสมอื นมี

ค่าตอบแทนของแพทย์เวชศาสตร์ หมอเป็นญาตใิ นครอบครัว โดยมีทีม

ครอบครัวที่ปฏิบัตงิ านจริง หมอครอบครัว ปฏิบตั ิงานเปน็ การ

ทบทวนการจ่ายคา่ ตอบแทน ประจารับผดิ ชอบประชาชนและพนื้ ที่
ชัดเจน แห่งละ 3 ทมี ต่อประชากร

30,000 คน โดยให้ครบท้ัง 6,500 แห่ง

ท่วั ประเทศในปี 2569

2. โครงการบรหิ าร • จดั ทาบญั ชี-จา่ ยเสมือน (virtual - การบริหารจัดการการเ งนิ การคลงั - สานักงาน

จัดการการเงินการ account) เพอ่ื หาต้นทุนท่แี ทจ้ ริง ระบบบรกิ ารปฐมภูมภิ า ยใต้ ระบบ ปลดั กระทรวง

คลงั ระบบบรกิ าร • รวมงบประมาณใหร้ ะดบั ปฐมภูมิ หลกั ประกันสขุ ภาพของรฐั มี

ปฐมภูมิ ให้เป็นชดุ รวมกนั งบกองทนุ PP-Basic ประสทิ ธิภาพ สะทอ้ นตน้ ทุนบรกิ ารท่ี

service บางสว่ นของงบประมาณดา้ น แทจ้ ริง PP Community ให้ District

การฟนื้ ฟูสมรรถภาพทางการแพทย์ Health Board เป็นผูบ้ ริหารจัดการ

งบประมาณกองทนุ แพทย์แผนไทย

31

โครงการ รายละเอียดโครงการ/กจิ กรรม ผลทจี่ ะได้รบั ในแตล่ ะช่วงระยะเวลา หน่วยงานหลกั ท่ี

รบั ผดิ ชอบ

และงบสนับสนนุ โรคเรอ้ื รังเข้าดว้ ยกัน

• ทบทวนการบริหารงบส่งเสริม

ปูองกนั โรค ได้แก่ PP-Basic service

ให้หนว่ ยบริการเป็นผู้จดั การ และ PP-

area-base และ

• หน่วยบรกิ ารปฐมภมู จิ ัดทา

แผนการเงิน แสดงทง้ั รายรบั - รายจ่าย

ดาเนนิ การบรหิ ารจดั การการเงินใน

สว่ นของงบส่งเสริมปูองกันโรค (PP)

ดว้ ยตนเอง รวมท้งั นบั การสง่ ต่อผ้ปู วุ ย

เข้าโรงพยาบาลแมข่ า่ ยเปน็ รายจ่าย

ของตนเอง

3. โครงการพัฒนา • เกิดความรว่ มมอื แบบบูรณาการ - ประชาชนในท้องถิน่ ได้รบั บรกิ าร - สานกั งาน

เครอื ขา่ ยระบบ ในระดับตาบล สขุ ภาพที่เหมาะสมอยา่ งท่วั ถงึ และ ปลดั กระทรวง

สุขภาพระดบั • มกี ระบวนการจั ดการสุขภาพใน รวดเรว็ และสามารถลดค่าใช้จา่ ยดา้ น

อาเภอ (DHS) ระดบั ชุมชนและท้องถ่นิ สุขภาพลงได้

• สรา้ งกระบว นการแลกเปล่ียน - ลดการปวุ ยตาด้วยโรควิถีชวี ิต

เรียนรแู้ ละต่อยอดความสาเรจ็ - ชมุ ชนสามารถพงึ่ ตนเองได้ ในดา้ น

สุขภาพ (การดแู ลสุขภาพ การปูองกัน

ส่งเสรมิ ฟ้ืนฟสู ุขภาพ) อยา่ งตอ่ เนอ่ื ง

- ระบบสนบั สนุนการบรกิ ารปฐมภูมิ

สามารถตอบสนองการดาเนินงานตาม

ภารกจิ หลักไดอ้ ย่างมปี ระสิทธิผล

แผนงานที่ 6 : การพฒั นาระบบบรกิ ารสขุ ภาพ (Service Plan) (ย.4)

1. โคร งการระบบ • การพฒั นาระบบบริการสุขภาพท่ี - มที ิศทางในการดาเนินงานท่ีชดั เจน - กรมการแพทย์

บริการสขุ ภาพ 13 มีคณุ ภาพและมาตรฐาน 13 สาขา สามารถสื่อสารและทาความเขา้ ใจเพอ่ื - สานกั งาน

สาขาหลกั หลกั มุง่ สู่เปูาหมาย รวมทง้ั สามารถวางแผน ปลัดกระทรวง

• สรา้ งมาตรฐานการจดั บรกิ าร และ บริหารทรัพยากรในองค์การไดอ้ ยา่ งมี

ต้นแบบมาตรฐานการจดั บริการ ของ ประสิทธิภาพ

เครือข่ายบริการสุขภาพ - ระบบบรกิ ารสขุ ภาพมคี ณุ ภาพ

เชอ่ื มโยง/ประสาน/สนบั สนุนทรพั ยากร

ทจี่ าเป็นในการดแู ลสุขภาพจากสถาน

บรกิ ารสู่ชมุ ชน

- มบี ุคลากรทางการแพทย์และทมี สห

วชิ าชีพที่มคี วามเช่ียวชาญ ในการ

ปฏิบัติงานและเพียงพอ ตอบสนองความ

ตอ้ งการของในทกุ เขตสุขภาพ

32

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/กจิ กรรม ผลท่ีจะได้รับในแต่ละช่วงระยะเวลา หน่วยงานหลกั ท่ี
2. โครงการพฒั นา รบั ผิดชอบ
ระบบสง่ ต่อ • พฒั นาเครอื ขา่ ยระบบสง่ ต่อ
บรกิ ารระหว่างหน่วยบริการ ปฐมภมู ิ - ประชาชนสามารถเข้าถงึ บรกิ ารสุขภาพ - กรมการแพทย์
3. โครงการพฒั นา และหน่วยบริการระดับอื่นๆ ท่ี ทุกระดบั ต้งั แต่ ปฐมภูมิ ทตุ ิยภูมิ ระดับ - สานกั งาน
ระบบบรกิ าร เก่ียวข้อง ทง้ั ในพนื้ ทเ่ี ขตเมอื ง เขต เชี่ยวชาญระดับสงู ระบบการส่งต่อ ปลัดกระทรวง
การแพทย์ฉกุ เฉนิ ชนบท และเขตพื้นทีเ่ ฉพาะ เช่ือมโยงอยา่ งเป็นระบบ ตลอดจนลด
ครบวงจร ความเหลอื่ มลา้ ในการให้บริการสขุ ภาพ
• จดั การระบบสง่ ต่อไดอ้ ยา่ งมี - เปน็ แหลง่ รับส่งต่อผปู้ ุวยทมี่ คี วาม
ประสทิ ธภิ าพและประชาชนสามารถ ยงุ่ ยากซบั ซอ้ นจากหน่วยงานทัว่ ประเทศ
เขา้ ถงึ บริการไดอ้ ยา่ งทวั่ ถึง
• จัดต้ังศนู ยป์ ฏิบตั ิการภาวะฉกุ เฉิน - หนว่ ยงานและบคุ ลาก รด้าน - กรมการแพทย์
ด้านการแพทยแ์ ละสาธารณสุข
กระทรวงสาธารณสขุ ( Public สาธารณสขุ มีศกั ยภาพเพยี งพอต่อการ - สานกั งาน
Health Emergency Operation
Center : PHEOC) บรหิ ารจัดการด้านภยั พบิ ตั ิ ปลดั กระทรวง

• พฒั นาโครงสร้างและบคุ ลากร - มีความพร้อมสงู สุดในระดับเขตและ
หน่วยบรหิ ารงานอบุ ัติเหตแุ ละ
การแพทยฉ์ กุ เฉนิ ใน รพ. และสสจ. ระดบั จงั หวัด การปอู งกันและบรรเทา

• จัดต้งั ศูนย์ฝกึ อบรมการบรหิ าร สาธารณภัยดา้ นการแพทย์และ
จดั กา รภัยพบิ ัติดา้ นการแพทย์และ
สาธารณสุขในระดับภูมภิ าค สาธารณสุข
(Regional Training Center for
Emergency and Disaster risk - ทุกเขตบรกิ ารสขุ ภาพมีความพรอ้ มใน
management for health)
การจัดตง้ั โรงพยาบาลสนามและมหี นว่ ย
• พฒั นาระบบการแพทยฉ์ กุ เฉินใน
สถานพยาบาล ปฏิบตั กิ ารฉุกเฉนิ ดา้ นการแพทย์แ ละ

• ศูนย์ประสานงานการจดั ระบบ สาธารณสุขที่มีศกั ยภาพสงู ในทกุ จงั หวัด
บรกิ ารการแพทยฉ์ กุ เฉนิ ใน
สถานพยาบาล - ชดุ ปฏบิ ตั กิ ารฉุกเฉินในทุกพืน้ ท่ี

สามารถติดตอ่ ประสานงานศนู ย์รับแจง้

เหตุและสงั่ การไดต้ ลอดเวลา

ได้ครบทกุ จดุ ภายใน10ปีแรก

แผนงานท่ี 7 : ศูนยค์ วามเป็นเลิศทางการแพทย์ (Excellence Center) (ย.4)

1. โครงการพัฒนา • พัฒนาศนู ยค์ วามเป็นเลศิ และศนู ย์ - มที ศิ ทางในการพัฒนาศนู ยค์ วามเปน็ - กรมการแพทย์

ศูนยค์ วามเป็นเลิศ เช่ียวชาญเฉพาะด้านในโรงพยาบาล สังกัดเลศิ ทีช่ ัดเจน สามารถสื่อสารและทา - กรมควบคุมโรค

ทางการแพทยด์ า้ น สานกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสุข และ ความเข้าใจกับหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้องเพ่ือ - กรมสุขภาพจติ

ระบบบรกิ าร โรงพยาบาลสังกดั กรมการแพทย์ เพือ่ ให้มรี ่วมกาหนดแนวทางการพฒั นาศูนย์ - สบรส.

ความสามารถในการให้บรกิ ารทีเ่ พม่ิ ความเป็นเลิศระดับประเทศ รวมทง้ั

กวา่ เดมิ สามารถวางแผนบรหิ ารทรพั ยากรใน

• ยกระดบั ศนู ย์ความเป็นเลศิ ของคณะ องคก์ ารได้อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ

แพทยศาสตร์ และกรมวิชาการกระทรวง - ประชาชนไดร้ ับการบริการที่เท่าเทยี ม

สาธารณสขุ ใหม้ คี วามสามารถสงู ขึน้ เทยี บและเข้าถึง

กับนานาชาติ - เปน็ แหลง่ บรกิ ารสขุ ภาพเฉพาะทางท่ี

• พฒั นาระบบการให้บรกิ ารของสถาน ทันสมัยและครบวงจรทง้ั ทางดา้ นบริการ

บรกิ าร ให้มคี วามสามารถในการใหบ้ รกิ ารและด้านวิชาการแพทย์ สามารถ

33

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/กิจกรรม ผลทีจ่ ะได้รบั ในแตล่ ะชว่ งระยะเวลา หนว่ ยงานหลกั ที่
รับผดิ ชอบ
2. โครงการพฒั นา ในระดับสูงเทียบกบั นานาชาติ เพื่อรองรับเทยี บเคยี งกบั นานาชาติ
ศนู ย์ความเปน็ เลศิ - กรมการแพทย์
ทางการแพทยด์ ้าน ประเดน็ สขุ ภาพหรือโรคใหม่ทีก่ าลงั จะ - กรมควบคุมโรค
การศึกษา - กรมสุขภาพจติ
เกิดขึน้ ในอนาคต (New Issued/ - สบรส.
3. โครงการพัฒนา
ศนู ยค์ วามเป็นเลิศ Diseases) และรับมอื การ - กรมการแพทย์
ทางการแพทยด์ า้ น - กรมควบคมุ โรค
การวิจัย เปล่ียนแปลงสถานการณข์ องโลก - กรมสขุ ภาพจิต
- สบรส.
• พฒั นาเคร่ืองมอื และเทคโนโลยี

เพื่อรองรบั เทคโนโลยีใหม่ (New

Technology)

• ยกระดบั คุณภาพการศกึ ษาและ - สถาบนั การศกึ ษามคี วามเปน็ เลศิ

การเรยี นรู้ด้านสาธารณสขุ ให้มี ทางด้านการศึกษาทางการแพทย์ใน

คุณภาพเทา่ เทียม และท่วั ถงึ ระดบั นานาชาติ

• ผลติ บคุ ลากรทางการแพทย์และ

สาธารณสุขเพยี งพอตอ่ ความตอ้ งการ

ของประเทศและเพ่มิ การผลิตแพทย์

ผู้เชี่ยวชาญ/เฉพาะทาง

สง่ เสรมิ พัฒนาศักยภาพของสถาน

บรกิ าร สามารถจัดการเรยี นการสอน

ในหลักสตู ร International Program

ในทุกระดบั

• พัฒนาศกั ยภาพของสถานศกึ ษา

สามารถจดั การเรยี นการสอนใน

หลักสตู รเฉพาะทาง (Sub specialist)

• ยกระดับหลักสตู รแพทย์และ

วทิ ยาศาสตร์สขุ ภาพสูม่ าตรฐานสากล

เพอื่ ยกระดบั การศึกษาด้านการแพทย์

และวทิ ยาศาสตรก์ ารแพทย์ใหแ้ ขง่ ขนั

ไดใ้ นระดบั สากล

• สง่ เสรมิ กา รจัดตงั้ หลักสตู รอบรม

ระยะสน้ั ระดบั นานาชาติ

• พฒั นาขีดความสามารถของ - ประชาชนมสี ขุ ภาพดี เข้าถงึ บรกิ าร

เครือ ขา่ ยนักวิจัย และพัฒนาการ และเทคโนโลยีดา้ นสุขภาพทีม่ คี ุณภาพ

จดั การงานวิจยั แบบมุ่งเปาู และบรู ณา และประสิทธิภาพอย่างเทา่ เทยี มกันโดย

การแบบสหสาขาวชิ า ใชง้ านวจิ ัยเปน็ ฐาน

• ส่งเสริมและสนับสนุนการวจิ ัยเพ่ือ - องคค์ วามรู้จากการวิจยั มเี พยี งพอและ

พฒั นาองค์ความรู้ นวตั กรรม ทนั สมยั ในการกาหนดนโยบายหรือการ

เทคโนโลยี ฯลฯ ดา้ นมาตรฐานบริการ นาไปใชป้ ระโยชนใ์ นการพัฒนาดา้ น

สุขภาพของประเทศไทย สุขภาพของประชาชน

• สง่ เสรมิ พฒั นาศกั ยภาพสถาบนั -นวัตกรรม และการวจิ ัยทางด้าน

34

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/กจิ กรรม ผลทีจ่ ะไดร้ ับในแต่ละชว่ งระยะเวลา หนว่ ยงานหลักท่ี
รับผิดชอบ
การศึกษาให้มีงานวจิ ยั ในลกั ษณะของ สุขภาพจะชว่ ยสง่ เสรมิ ให้การศกึ ษาและ
Clinical Sciences เพ่ือสง่ เสริมให้ การบริการมคี วามเขม้ แข็ง และเปน็ ท่ี
การศึกษาและการบรกิ ารมีความ ยอมรับในระดับสากล
เขม้ แข็ง และเปน็ ท่ยี อมรบั

• สรา้ งระบบสนั บสนุนพ้ืนฐานเพ่ือ
ความเป็นเลิศของการวจิ ัยแบบครบ
วงจร เพอ่ื เพมิ่ ประสทิ ธภิ าพของ
งานวจิ ยั

• สง่ เสรมิ ให้งานวิจัยได้รบั การ
ตพี มิ พ์ในวารสารวิชาการ
หรอื ไดร้ ับรางวลั ระดบั นานาชาติ
• ส่งเสรมิ ความร่วมมอื ของเครอื ขา่ ย
วิชาการระดับนานาชาตมิ าแลกเปลย่ี น
ความรู้และประสบการณ์

แผนงานที่ 8 : ศูนยก์ ลางสุขภาพนานาชาติ (Medical & Wellness Hub)/เขตเศรษฐกิจพิเศษ (ย.2)

1 . โครงการ • Super Cluster กลุ่มอุตสาหกรรม - ประเทศไทยมีศักยภาพในการบริหาร - กรมพฒั นา

ศนู ย์กลางบริการ บริการการแพทยค์ รบวงจรและบรกิ าร จดั การด้านระบบบริการสขุ ภาพท่ไี ด้ การแพทยแ์ ผน

เพื่อสง่ เสรมิ การแพทย์แผนไทย มาตรฐานระดบั สากล ไทย

สุขภาพ • พัฒนาอุตสาหกรรมและ - ประเทศไทยเปน็ ศนู ยก์ ลางการ - กรมสนบั สนุน

(Wellness Hub) การตลาดสมุนไพรสสู่ ากล ใหบ้ รกิ ารดา้ นการส่งเสริมสขุ ภาพ 1 ใน บริการสุขภาพ

• พฒั นาสมุนไพรและยาไทย ทีใ่ ช้ 3 ของเอเชีย

ประโยชนใ์ นการดแู ลปญั หาสขุ ภาพ

และสร้างความสามารถในการแขง่ ขัน

ของระบบอตุ สาหกรรมยาสมนุ ไพร

ของประเทศ

• ศึกษาวิจยั และพฒั นาองค์ความรู้

ด้านบรกิ ารสขุ ภาพทางเลือก

(Alternative Health Service) ให้

เป็นบริการเพม่ิ มลู ค่าในธรุ กิจบรกิ าร

สุขภาพของประเทศไทย

• การบริหารและขับเคล่ือน

นโยบายให้ประเทศไทยเป็นศนู ยก์ ลาง

สุขภาพนานาชาติ (Medical Hub)

โดยไม่เกดิ ผลกระทบต่อระบบสุขภาพ

ไทยอย่างตอ่ เนื่อง

35

โครงการ รายละเอียดโครงการ/กิจกรรม ผลที่จะไดร้ บั ในแต่ละช่วงระยะเวลา หนว่ ยงานหลักท่ี

รับผดิ ชอบ

2 . โครงการ • สมุนไพรและผลิตภณั ฑ์ ไดร้ บั การ - ผลิตภณั ฑ์สมนุ ไพรเพือ่ สุขภาพและ - กรมพัฒนา

ศูนย์กลางบริการ สง่ เสรมิ พัฒนาโดยใช้ในการสง่ เสริม ความงามมีคุณภาพและได้ การแพทย์แผน

ดา้ นผลิตภณั ฑ์ สุขภาพ ปูองกนั โรคทุกกลุม่ วัย มาตรฐานสากล ไทย

สุขภาพและ โดยเฉพาะผูส้ ูงอายุ - ผลติ ภัณฑส์ มุนไพรและยาไทยไดร้ บั - กรมสนับสนุน

สมุนไพรไทย • ผลิตภณั ฑ์สมุนไพรสร้างมลู คา่ การศึกษา วจิ ัยและพฒั นา นาไปสู่การ บริการสขุ ภาพ

(Product Hub) ทางเศรษฐกิจของประเทศ สรา้ งมูลคา่ ทางเศรษฐกจิ

• สร้างผลติ ภณั ฑ์สขุ ภาพเพ่อื การ - ผลิตภัณฑ์สมุนไพรเพือ่ สขุ ภาพและ

จัดการเรียนรู้ การดูแลสขุ ภาพด้วย ความงา มเป็นที่นยิ มใช้อย่างแพร่หลาย

ตนเอง รวมทง้ั เพอ่ื การสง่ เสรมิ สขุ ภาพ ทง้ั ในประเทศและตา่ งประเทศ สร้าง

ปอู งกันโรคการบาบดั รักษาอยา่ ง มูลค่าทางเศรษฐกจิ ด้วยการสง่ ออก

แพรห่ ลายทงั้ ในประเทศและ จาหน่ายตา่ งประเทศ

ต่างประเทศ

• การใช้บรกิ ารการแพทย์แผนไทย

และยาสมุนไพรบู รณาการผสมผสาน

เข้าส่รู ะบบบรกิ ารสุขภาพของประเทศ

อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพ

3. โครงการพัฒนา • พฒั นาโครงสรา้ งพื้นฐานด้าน -ระบบบริการสุขภาพและดา่ นสาธาร(ดณา่ สนุข - กรมพัฒนา

เขตเศรษฐกิจพิเศษ สาธารณสขุ และระบบบรกิ ารสุขภ าพ ควบคมุ โรคตดิ ต่อระหวา่ งประ2เท3ศแหง่ และ การแพทย์แผน

(SEZ) ใหส้ อดคล้องกบั ปญั หาในเขตพฒั นา ดา่ นอาหารและยา15 แหง่ ) มกี ารพัฒนา ไทย

เศรษฐกจิ พิเศษ โครงสรา้ งพน้ื ฐานและศกั ยภาพความพใรหอ้ ้ ม - กรมสนบั สนุน

• พัฒนาและสนับสนนุ การสร้างเสรมิ สามารถรองรับการจัดการปัญหาสขุ ภาพนใ บรกิ ารสุขภาพ

สขุ ภาพ การควบคุม ปอู งกัน และเฝูา จังหวดั เขตพฒั นาเศรษฐกิจพิเศษ

ระวังโรคและภยั สุขภาพ อนามยั -จงั หวดั ชายแดนท่ีรองรับเขตพฒั นาเศรษฐกจิ

สง่ิ แวดล้อม รวมทั้งคุ้มครองผู้บริโภค พเิ ศษมกี ารพฒั นาศกั ยภาพและความพรอ้ มให้

ผลิตภณั ฑ์สุขภาพในเขตพัฒนา สามารถรองรับการจัดการปัญหาสุขภาพในเขต

เศรษฐกจิ พเิ ศษ พัฒนาเศรษฐกจิ พเิ ศษ

• พฒั นาระบบการดูแลสุขภาพ -มรี ะบบการสง่ ตอ่ ผปู้ ุวยเอดแลสะ์ วัณโรคข้าม

แรงงานตา่ งด้าวในเขต พฒั นา แดน สาหรบั ประชากรข้ามชาติในจงั หวดั เขต

เศรษฐกจิ พิเศษ พฒั นาเศรฐษกิจพิเศษ

• บรหิ ารจดั การดา้ นสขุ ภาพในเขต - มีการพฒั นารูปแบบและจดั บรกิ ารอาชวี อนา

พฒั นาเศรษฐกิจพิเศษ มัยและเวชกรรมส่งิ แวดล้อมให้แรงงานท้งั คนไทย

และตา่ งด้าวใ1น0จังหวัด/5แหง่ นาร่อง

- มีคลินกิ เวชศาสตรก์ ารเดินทางและการ

ท่องเทยี่ ว1ตน้ แบบ

- มีระบบและเครอื ข่ายการเฝูาระวปังูองกนั

ควบคมุ โรคและภยั สขุ ภาพจากวสด่ิงลแ้อมการ

ประกอบอาชีพ

- มรี ะบบการประกนั สขุ ภาพและการตรวจ

สขุ ภาพแรงงานตา่ งด้าวทเี่ ข้ามาทางานในจงั หวดั

เขตพฒั นาเศรษฐกจิ พเิ ศษ

พัฒนาระบบบรหิ ารจดั การด้านสุขภาพ

36

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/กจิ กรรม ผลทจ่ี ะได้รับในแต่ละช่วงระยะเวลา หนว่ ยงานหลกั ที่
รับผดิ ชอบ

-เพอ่ื รองรับการดาเนนิ งานในจังหวัดเขตพฒั นา
เศรษฐกิจพเิ ศ1ษ0จังหวดั /5แหง่ นาร่อง
- มีคลินกิ เวชศาสตรก์ ารเดนิ ทางและการ
ทอ่ งเที่ยว 1 ต้นแบบ
- มีระบบและเครือข่ายการเฝูาระวงั
ปูองกัน ควบคุมโรคและภยั สุขภาพจาก
สิ่งแวดลอ้ ม การประกอบอาชีพ
- มีระบบการประกนั สขุ ภาพและการ
ตรวจสขุ ภาพแรงงานตา่ งดา้ วท่ีเข้ามาทา
งานในจงั หวดั เขตพฒั นาเศรษฐกจิ พิเศษ
-พัฒนาระบบบริหารจดั การดา้ นสขุ ภาพ
เพอื่ รองรบั การดาเนนิ งานในจงั หวดั เขต
พฒั นาเศรษฐกิจพิเศษ

3. People Excellence

แผนงานท่ี 9 : การวางแผนความต้องการอตั รากาลัง (HRP) (ย.3)

โครงการ รายละเอียดโครงการ/กจิ กรรม ผลที่จะได้รบั ในแตล่ ะชว่ งระยะเวลา หนว่ ยงานหลักที่

รบั ผดิ ชอบ

1.โครงการคาดการณ์ •พฒั นาเครอื่ งม/ือวธิ กี าร คาดการณค์ วาม- การคาดการณ์ความตอ้ งการ - สานกั งาน

และวเิ คราะหอ์ ัตรา ต้องการอตั รากาลังบลุคากร ท้ังในระดับมหอัตรากาลังบุคลากรเป็นไปอยา่ งแม่นยา ปลดั กระทรวง

กาลงั บคุ ลากรทงั้ ใน ภาค (กระทรวง กรม เขตสุขภาพ) ระดับ หรอื ใกล้เคียงกับความตอ้ งการจริงใน

ระดับมหภาคและ จลุ ภาค(หนว่ ยงาน และ ภมู ภิ า)คอย่างมี แต่ละพนื้ ท่ี เพอื่ รองรับภาระงานได้

จลุ ภาค คณุ ภาพและเปน็ มาตรฐาน อยา่ งมีประสิทธิภาพ

2. โครงการจดั ทา • จดั ทาแผนยุทธศาสตร์และ - แผนยุทธศาสตร์ตามระยะทีจ่ ัดทา - สานักงาน

แผนยทุ ธศาสตร์และ แผนการปฏิบตั ิงานด้านกาลังคนต้ังแต่ ทาใหเ้ กดิ การวางแผนด้านกาลงั คนได้ ปลดั กระทรวง

แผนปฏิบัติงาน และ ระยะ 1 ปี 5 ปี ไปจนถงึ 10 ปี เป็น ระยะ สามารถรบั มือกบั การ

ติดตามประเมินผล • ตดิ ตามผลทีไ่ ด้จากการวางแผน เปล่ยี นแปลง ท่จี ะเกดิ ขน้ึ ในอนาคตได้

ดา้ นกาลงั คน ยทุ ธศาสตรด์ ้านกาลงั คน และการนา อยา่ งมีประสิทธภิ าพ

แผนไปปฏบิ ัติ ศกึ ษาความสาเร็จทไ่ี ด้ - ผลทไ่ี ด้จากการวิเคราะหผ์ ลตอบรบั ท่ไี ด้

จากการวางแผน และนามาวิเคราะห์ กลบั มาจากการปฏบิ ัตติ ามแผนยุทธศาสตรแ์ ละ

ข้อดี ข้อเสีย อปุ สรรคท่เี กิดขน้ึ จาก แผนปฏบิ ตั งิ าน นาขอ้ ดีและข้อเสยี ท่ไี ดม้ า

การปฏบิ ตั ิตามแผนยุทธศาสตร์ พัฒนาแผนในครั้งตอ่ ๆไป และสามารถนามา

สร้างรูปแบบการวิเคราะห์ คาดการณ์

อัตรากาลังไดใ้ นอนาคตอย่างแม่นยามากขึ้น

3. โครงการส่งเสริม • จดั ทาการรับฟงั ความคดิ เห็นของ - เกดิ แผนยุทธศาสตรแ์ ละการพฒั นา - สานกั งาน

การมีสว่ นร่วมในการ บคุ ลากรเพ่ือรับฟงั ปญั หา และเกิด กาลงั คนที่มคี วามเปน็ ไปได้ และทาให้ ปลัดกระทรวง

วางแผนกาลังคน การมสี ว่ นรว่ มในการวางแผนอตั รา เกดิ ประสิทธภิ าพในการนาแผนไป

กาลงั คนในอนาคต ปฏบิ ตั ิเพรา ะตรงกับความต้องการของ

บคุ ลากร ประหยดั งบประมาณและ

ทรพั ยากรในการวางแผนกาลงั คน

37

แผนงานท่ี 10 : การผลิตและพฒั นากาลังคน (HRD) (ย.3)

โครงการ รายละเอียดโครงการ/กิจกรรม ผลทจ่ี ะไดร้ บั ในแต่ละช่วงระยะเวลา หน่วยงานหลักที่
รบั ผิดชอบ
1 . โครงการผลติ • ผลิตและพฒั นาบคุ ลากรด้าน - ประเทศไทยผลิตบุคลากรด้าน
กาลงั คนด้านสขุ ภาพ สุขภาพ สาธารณสุขได้อย่างเพียงพอและ - สานกั งาน
ต่อเน่ือง ไม่ขาดแคลนอัตรากาลงั ที่ ปลดั กระทรวง
• กาลงั คนดา้ นสุขภาพมคี ณุ ภาพ จาเป็ นสามารถหาบุคคลมาทดแทนได้
และมจี านวนที่เพียงพอตอ่ ความ อยา่ งไม่ขาดชว่ ง
ตอ้ งการของประชากร - บคุ ลากรด้านสาธารณสขุ มคี วาม
เชยี่ วชาญและมที ักษะทีจ่ าเปน็ ซงึ่
• การบริหารจัดการผลติ และ เก่ียวขอ้ งกบั สายงานของตนเอง พัฒนา
พฒั นากาลังคนด้านสุขภาพทเ่ี ปน็ ตนเองอยู่เสมอ
ภาพรวมของประเทศ

2. โครงการพัฒนา • จดั การอบรมพฒั นาทักษะ - บุคลากรได้รับการพัฒนาทกั ษะ และ - สานักงาน
ทกั ษะ hard skill บคุ ลากร เพอ่ื เพมิ่ ทกั ษะในการนาไป นาทกั ษะนน้ั ๆไปปฏบิ ตั งิ าน ทาให้งานท่ี ปลัดกระทรวง
และ soft skill ปฏิบตั งิ าน ไมว่ า่ จะเปน็ ทกั ษะท่ี ออกมามีประสิทธิภาพและคณุ ภาพมาก

เกยี่ วข้องโดยตรงกับสายอาชีพของ ขึ้น
บคุ ลากร หรือทกั ษะท่ีสามารถนาไป
เพ่มิ พูนประสบการณเ์ พื่อช่วยในการ
ทางานให้ประสทิ ธภิ าพย่ิงขนึ้ ไดท้ ุก
สายอาชพี เช่น ทกั ษะการสอื่ สาร
ทกั ษะการพดู ใน ทสี่ าธารณะ ทักษะ
ทางภาษาที่ 3 เป็นต้น

3. โครงการพฒั นา • พฒั นายทุ ธศาสตรก์ ารพฒั นา - พฒั นาบคุ ลากรผมู้ ศี ักยภาพให้เปน็ - สานกั งาน
บุคลากรสาธารณสุข บคุ ลากรสู่ความเปน็ มอื อาชพี กาลงั คนรนุ่ ใหมท่ ่ีมีความรู้ ปลดั กระทรวง
ดา้ น Talent ประสบการณท์ ี่เหมาะสมสอดคล้องกบั
Management การปฏบิ ตั ิงาน

แผนงานท่ี 11 : การพัฒนาประสทิ ธภิ าพระบบบริหารจดั การกาลงั คนด้านสขุ ภาพ (HRM) (ย.3)

1. โครงการบริหาร •พฒั นาความกา้ วหน้าทางสาย - ลดการสญู เสียกาลังคน และองค์ - สานกั งาน
ปลัดกระทรวง
จัดการกาลังคน อาชพี บคุ ลากรดา้ นสขุ ภาพ ความรทู้ ่ีจาเป็นขององคก์ ร

• สนับสนนุ การจา้ งงานรปู แบบ - มรี ะบบทดแทนกาลังคนอย่าง

พเิ ศษสาหรับพนื้ ที่ ต่อเน่อื ง

• พัฒนาระบบการเตรียมกาลังคน - มคี ลงั ข้อมูลขา้ ราชการผู้มีศักยภาพที่

ทดแทนหรอื เพ่อื สรา้ งความต่อเนื่อง จะทดแทนตาแหน่ง

ในการบริหาร (Succession and

Management Continuity Plan)

2. โครงการสร้าง • พฒั นาระบบการจ้างงานท่ีจูงใจ - เสริมสร้างบคุ ลากรให้เกดิ ความผกู พัน - สานกั งา น
ขวัญและแรงจงู ใจ และสามารถธารงรักษากาลงั คนใหอ้ ยู่ ตอ่ องค์กร เพอ่ื รักษาคนดี คนเกง่ ให้ ปลัดกระทรวง
ในการปฏิบตั งิ าน ในระบบไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธภิ าพ อยู่กับองค์กร
- มีระบบการส่งเสริมความสมั พนั ธ์และ
• พฒั นาบุคลากรให้มีคณุ ภาพชวี ติ สรา้ งบรรยากาศทเี่ อ้อื ต่อการทางาน
ที่ดใี นการปฏิบตั ิงานด้วยเทคโนโลยี

38

โครงการ รายละเอียดโครงการ/กิจกรรม ผลท่จี ะไดร้ ับในแตล่ ะชว่ งระยะเวลา หนว่ ยงานหลักท่ี

รับผิดชอบ

ระบบงาน สภาพแวดล้อม เพอื่ อยา่ งมปี ระสทิ ธิภาพและมคี วามสขุ

สนบั สนุนการทางานได้อย่างมี - พฒั นาระบบความกา้ วหนา้ ในสายงาน

ความสุข ให้บคุ ลากรสาธารณสุขมีเสน้ ทาง

• พัฒนาองค์กรให้เปน็ องค์กรแหง่ ความกา้ วหนา้ ในสายงานอยา่ งชัดเจน

ความสุข (Happy work place) และมเี ส้นทางสัง่ สมประสบการณ์เพ่ือ

• พัฒนาระบบความกา้ วหนา้ ใน สรา้ งความก้าวหนา้ ในสายงาน

สายงานให้กบั บคุ ลากร - บุคลากรสามารถดารงตาแหน่งท่ี

• สรา้ งวัฒนธรรมที่เนน้ ผลงานเพอ่ื ให้ สงู ขึน้ โดยใชศ้ ักยภาพความเช่ียวชาญ

บุคลากร เกิดแรงจูงใจในการสรา้ ง เฉพาะดา้ นในสายงานของตนเอง หรือ

และพัฒนาผลงานอยา่ งตอ่ เน่อื งและมี ผลงาน

ประสิทธภิ าพ สอดคลอ้ งกับภารกจิ - มีระบบสง่ เสริมคนคณุ ภาพใหม้ ี

หลักขององคก์ ร ความก้าวหน้าในสายงานโดยการพฒั นา

ผลงานอย่ างตอ่ เนือ่ ง พัฒนาตอ่ ยอด

ความคดิ

3. โครงการบรหิ าร • กาหนดแนวทางการประเมินผล - มีระบบประเมนิ บคุ ลากร และ - สานักงาน

ผลการปฏิบตั ิงาน การปฏิบัติงานโดยให้ผู้ปฏบิ ตั งิ านจริง สามารถประเมนิ บุคลากร เพอ่ื ใหท้ ราบ ปลัดกระทรวง

( Performance มสี ว่ นร่วมในการกาหนดแนวทางการ ถึงขดี ความรู้ ความสามารถ ทกั ษะ

Management ประเมิน เพอ่ื ใหเ้ กิดคณุ คา่ จากการ สมรรถนะ ทจี่ าเป็นต่อการปฏิบัตงิ าน

System) ประเมนิ อย่างแท้จรงิ และตัวชีว้ ั ดที่ได้ และสอดคล้องกบั เปูาหมายหลัดของ

จะสอดคลอ้ งกบั ผลงานทเี่ กิดขึ้นจริง กระทรวง เกิดความเปน็ อันหนง่ึ อัน

ทาให้เกิดประสิทธิภาพและ เดียวกนั ในการปฏิบตั ิงาน

ประสทิ ธผิ ลในการปฏบิ ัติงานของ

บคุ ลากร

•มีระบบการประเมินการปฏบิ ัติงาน

รวมถงึ สมรรถนะของบคุ ลากรด้าน

ต่างๆ เป็นอนั หน่ึงอนั เดยี วกนั ทั้ง

องค์กร ซงึ่ สอดคล้องกับวสิ ยั ทศั น์

พันธกจิ และคา่ นยิ มร่วมของ

กระทรวง

แผนงานที่ 12 : การพฒั นาเครอื ข่ายภาคประชาชนและภาคประชาสังคมด้านสุขภาพ (ย.4) - กรมสนบั สนุน
บรกิ ารสขุ ภาพ
1. โครงการพัฒนา • พัฒนาศักยภาพกาลังคนดา้ น - มีกาลังคนดา้ นสขุ ภาพในชมุ ชนท่ีมี
เครือขา่ ย อสม . และ สขุ ภาพในชุมชน (อสม.,อสค.,แกนนา ศกั ยภาพและเป็นแกนหลกั ในการดูแล
อปท. สุขภาพในสถานประกอบการ ,แกนนา และจัดการดา้ นสขุ ภาพของประชาชน

สุขภาพเขตเมอื ง,อสม.ต่างดา้ ว)

39

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/กจิ กรรม ผลที่จะไดร้ ับในแตล่ ะชว่ งระยะเวลา หน่วยงานหลักที่
รับผิดชอบ
2 . โครงการ • เสรมิ สรา้ งความเ ขม้ แข็งชมุ ชน - มชี มุ ชนทเี่ ข้มแขง็ สามารถจดั การ
เสริมสร้างความ - กรมสนบั สนุน
เขม้ แขง็ ตาบล จดั การสุขภาพดว้ ยตนเอง สุขภาพดว้ ยตนเองไดต้ ามเกณฑท์ ี่ บริการสขุ ภาพ
จดั การสขุ ภาพดว้ ย
ตนเอง • พัฒนาและสนับสนุนกา ร กาหนด

จัดบริการสขุ ภาพใน ศูนยส์ าธารณสขุ - ประชาชนเข้าถึงการการบรกิ าร

มลู ฐานชุมชน (ศสมช.) ทีค่ รอบคลุม สขุ ภาพไดอ้ ยา่ งเทา่ เทยี มและเปน็ ธรรม

และมคี ุณภาพ - มอี งคค์ วามรู้นวตั กรรมสขุ ภาพชุมชน

• ส่งเสริมและสนบั สนนุ ควา ม - เปน็ ต้นแบบและแหลง่ เรียนร้ชู มุ ชน

รว่ มมอื ของภาคีเครอื ข่ายภาค จัดการสขุ ภาพด้วยเองใหแ้ กภ่ มู ภิ าค

ประชาชน -มเี ครือขา่ ยการคมุ้ ครองประชาชนด้าน

• พฒั นาระบบและกลไกกา ร ข้อมูลขา่ วสาร ความรูส้ ุขภาพ

คมุ้ ครองประชาชนด้านข้อมลู ขา่ วสาร - ระบบสขุ ภาพมกี ารเสรมิ สร้างความ

และความรสู้ ขุ ภาพ รอบรดู้ ้านสขุ ภาพและพฤติกรรม

• พัฒนาและเสริมสร้างความร่วมมือ สขุ ภาพ ด้วยกระบวนการสุขศกึ ษาและ

ภาคเี ครือขา่ ยในการคมุ้ ครอง การสือ่ สารสขุ ภาพ

ประชาชนดา้ นข้อมลู ข่าวสาร

ความรู้สุขภาพ

3. โครงการพัฒนา • พัฒนาครูฝกึ กาลงั คนด้านสขุ ภาพ - มีครฝู กึ กาลังคนด้านสุข ภาพที่ มี - กรมสนบั สนุน
ภาคเี ครอื ข่าย
ในชมุ ชน (ครู ก.,ครู ข.) ศกั ยภาพและมีความพรอ้ มในการ บริการสขุ ภาพ

• พัฒนายกระดับสถาบนั ฝกึ อบรม ฝึกอบรม

อสม.เปน็ สถาบันฝกึ อบรมและพัฒนา - เกิดระบบ กลไก ในการสง่ เสรมิ

นวตั กรรมสาธารณสุขมลู ฐาน ควบคุมกากับ คณุ ภาพ มาตรฐาน

ครอบคลุมท้ัง 12 เขตและส่วนกลาง กาลงั คนดา้ นสาธารณสุขมลู ฐาน

• พฒั นาหลกั สูตร จัด ฝึกอบรมและ - ประเทศไทยเป็นศูนยก์ ลางการ

จัดกระบวนการแลกเปลย่ี นเรียนรู้ทัง้ ฝึกอบรมและพัฒนานวตั กรรมการ

ในประเทศและภูมิภาคอาเซียน สาธารณสขุ มลู ฐานของภูมิภาคอาเซยี น

• ส่งเสริม สนบั สนนุ การจดั การ

นวัตกรรมสาธารณสขุ มูลฐาน สู่การ

สร้างรายไดข้ องชุมชนในรูปแบบต่างๆ

เชน่ วสิ าหกจิ ชุมชนที่เอ้ือต่อสุขภาพ

ทวั รส์ ขุ ภาพวถิ ีชุมชน

40

4. Governance Excellence

แผนงานที่ 13 : ระบบข้อมูลสารสนเทศด้านสขุ ภาพ (ย.6)

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/กจิ กรรม ผลทจี่ ะไดร้ บั ในแต่ละช่วงระยะเวลา หน่วยงานหลักที่
รบั ผิดชอบ
1 . โครงการศูนย์ • จดั ตั้งองคก์ รกลางความรว่ มมือ - ศนู ยข์ ้อมูลสุขภาพของกระทรวง
ข้อมลู สขุ ภาพ - สานกั งาน
การบริหารจัดการขอ้ มลู ข่าวสาร สาธารณสขุ เปน็ ศนู ย์กลางทีร่ วบรวม ปลัดกระทรวง

เทคโนโลยีด้านสุขภาพ ข้อมลู ด้านสขุ ภาพท่วั ประเทศ สามารถ

• ขบั เคลื่อนและพฒั นานวตั กรรม เผยแพร่ขอ้ มูลทีน่ ่าเช่อื ถอื ไดอ้ ยา่ งทั่วถึง

ระบบบรกิ ารและโปรแกรมประยุกต์

ดา้ นข้อมลู ข่าวสารเทคโนโลยีดา้ น

สขุ ภาพท่ีเปน็ ประโยชนต์ ่อระบบ

บริการสขุ ภาพ (Health Care

Service Delivery) และประชาชน

• สร้างการมสี ่วนรว่ มเพอื่ จัดทา

สถาปตั ยกรรมองคก์ รดา้ น e -Health

ทส่ี ามาร ถสนบั สนนุ ยทุ ธศาสตร์ด้าน

สขุ ภาพของประเทศอย่างรอบด้าน

• จดั ใหม้ ีบริการดา้ น Infrastructure

สาหรบั ประชาชนทีส่ ามารถเขา้ ถึง

และครอบครอง Individual Health

Information (Thais Personal Health

Record, Thais PHR)

• การพัฒนาทุนมนษุ ยด์ ้านขอ้ มลู

ข่าวสารเทคโนโลยดี ้านสุขภาพ

• พฒั นามาตรฐานและความปลอดภยั

ของศูนย์ข้อมูลสขุ ภาพ

2. โครงการพฒั นา • โครงการพัฒนาระบบข้อมลู ดา้ น -ประชาชนสามารถเขา้ ถึงข้อมูลสขุ ภาพ - สานักงาน
และเชื่อมโยงระบบ สุขภาพ Digital health ใหม้ ี ของตนเองได้ทกุ คนด้วยวธิ ที ส่ี ะดวก ปลดั กระทรวง
ขอ้ มูลดา้ นสุขภาพ มาตรฐานและสอดรบั กบั ระบบ และรวดเรว็ รวมทง้ั บุคลากรทางการ
เศรษฐกจิ ดิจติ อล(Digital Economy) แพทยส์ ามารถเชือ่ มโยงขอ้ มลู ด้านการ

• พฒั นาการเผยแพรข่ อ้ มูลสขุ ภาพ รักษาถึงกันได้ทว่ั ประเทศ
สาธารณะ เพอ่ื ประโยชนอ์ตป่ ระชาชน

• พัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ
และการสื่อสารระบบสุขภาพภาค
ประชาชน

• สร้างเสริมความเขม้ แข็งของ
ระบบข้อมูลสุขภาพ มกี ารบรู ณาการ

41

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/กิจกรรม ผลทจ่ี ะได้รับในแตล่ ะช่วงระยะเวลา หนว่ ยงานหลักที่
รับผดิ ชอบ
ขอ้ มลู สารสนเทศและการเชอื่ มโยง
แลกเปลีย่ นข้อมูลระหว่างบคุ ลากร
ทางการแพทย์ สาธารณสุข และ
ประชาชนทม่ี ีประสิทธิภาพ

• สรา้ งมาตรฐานระบบขอ้ มูล
สุขภาพทส่ี ามารถแลกเปล่ียนและ
เชอ่ื มโยงกนั ไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธิภาพ

3. โครงการพัฒนา • ผลักดนั การใช้กฎหมาย ระเบยี บ - กฎหมายเกี่ยวกับขอ้ มูลสุขภาพไดร้ ับ - สานกั งาน
กฎหมายขอ้ มลู วธิ ีปฏิบตั แิ ละมาตรฐานทีเ่ หมาะสม การพฒั นา เพอ่ื ใหป้ ระชาชนไดร้ บั การ ปลัดกระทรวง
สุขภาพ เพือ่ สนบั สนุนการใช้ ICT ในระบบ คมุ้ ครองดา้ นการเ ข้าถึงข้อมลู สขุ ภาพ
สุขภาพ มากยงิ่ ข้ึน มีความเป็นระบบระเบยี บใน
การใชง้ านระบบขอ้ มูลสุขภาพและไม่
เกิดปญั หาในการเขา้ ถึงขอ้ มลู ของ
บคุ ลากรทางการแพทย์

แผนงานท่ี 14 : ระบบหลักประกนั สุขภาพ (ย.4)

1. โครงการลดความ • มรี ะบบคุ้มครองหลักประกันด้าน - ประชาชนทกุ คนมสี ทิ ธเิ สมอกนั ใน - สปสช.

เหลื่อมล้าของ 3 สุขภาพของประชาชนทุกคนอย่าง การได รบั ความคุม้ ครองหลกั ประกัน - สานักงาน

ระบบ ท่ัวถงึ และเทา่ เทียมกนั ด้านสขุ ภาพ และไดรับบรกิ ารสาธารณสขุ ปลัดกระทรวง

•พัฒนาระบบการลงทะเบียนสทิ ธิ อย่างท่วั ถึง เท่าเทยี ม ตามทจ่ี าเปน็

สวสั ดกิ ารรักษาพยาบาลของ - หนวยบริการ มีเพียงพอ ทั่วถงึ และมี

ประชาชนทุกกลมุ่ ใหถ้ กู ตอ้ ง เปน็ คุณภาพมาตรฐาน สามารถจดั บริการ

ปจั จบุ นั และไม่ซ้าซ้อน รองรับตามความจาเป็น

• สนับสนนุ การสร้างความ - ประชาชนมคี วามพึงพอใจตอ่ ระบบ

กลมกลนื ของระบบหลกั ประกนั หลกั ประกันสขุ ภาพ และ เรื่องรอ้ งเรียน

สุขภาพของรฐั (Harmonization) เพือ่ ปญั หาดา้ นคณุ ภาพบริการลดลง

เพม่ิ ประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร

สาธารณสุข และเพม่ิ ความเสมอภาค

ในการไดร้ บั บริการของประชาชนท่มี ี

สทิ ธแิ ตกต่างกัน

• สร้างความเสมอภาคในการได้รบั

บริการสขุ ภาพของประชาชน

42

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/ ผลท่ีจะไดร้ บั ในแต่ละชว่ งระยะเวลา หน่วยงาน
กิจกรรม หลกั ท่ี
2. โครงการสรา้ ง - ประเทศไทยมบี ทบาทในการเปน็ ผู้นาด้าน
ความยง่ั ยนื ของ • พัฒนา/ขยายการมสี ่วน หลกั ประกนั สขุ ภาพถ้วนหน้าและได้รบั การยอมรับ รบั ผิดชอบ
ระบบ รว่ มในระบบหลักประกนั อยา่ งกว้างขวาง
หลักประกัน สขุ ภาพแหง่ ชาตขิ องภาคี - การบริหารจัดการการเงินการคลงั ภา ยใตร้ ะบบ - สปสช.
สขุ ภาพ เครือข่ายและผเู้ ก่ียวข้องทุก หลักประกันสขุ ภาพของรฐั มปี ระสทิ ธภิ าพ มคี วาม - สานกั งาน
ภาคส่วน และเพมิ่ กลมกลืน เปน็ ทีย่ อมรับ และมคี วามยั่งยืนในระยะยาว ปลัดกระทรวง
ประสิทธิภาพการบรหิ าร
จดั การกองทุนหลักประกนั
สุขภาพแห่งชาติ

• ขยายบทบาทของ
ประเทศไทยในการเป็นผู้นา
ด้านหลักประกันสุขภาพถว้ น
หนา้

• พฒั นาการบรหิ าร
จัดการองค์กรใหม้ ี
ประสิทธิภาพสูง โปร่งใส
ตรวจสอบได้

• ความย่ังยนื ในระยะยาว
ของระบบหลกั ประกนั
สุขภาพของรัฐ

• จัดหาแหลง่ เงินอื่นเขา้ สู่
ระบบหลักประกนั สุขภาพรฐั
เพื่อความยง่ั ยืนด้านการเงิน
การคลงั และคุม้ ครองประกัน
สุขภาพของประชาชนใน
ระยะยาว

3 . การเข้าถึง • ขยายศักยภาพระบบการ - แรงงานข้ามชาตทิ ีเ่ ขา้ มาทางานในประเทศไทยอย่าง - สปสช.
ระบบ
หลกั ประกัน ดูแลและคุม้ ครองสิทธิดา้ น ถูกกฎหมาย สามารถเข้าถงึ ระบบหลักประกนั สขุ ภาพ - สานักงาน
สุขภาพของ
แรงงาน สุขภาพของประชาชน ไดอ้ ย่างทัว่ ถึง และไดร้ บั ความคุม้ ครองตามสทิ ธทิ พี่ ึง ปลัดกระทรวง
ขา้ มชาติ
กลุ่มเปาู หมายเฉพาะ เชน่ คน จะไดร้ บั และเป็นธรรม

ชายขอบ คนทีต่ อ้ งให้ความ

ชว่ ยเหลอื เกือ้ กลู คนเรร่ อ่ น

คนสลัม ผตู้ อ้ งขงั ผู้ทอี่ ย่ใู น

ภาวะพง่ึ พิง แรงงานข้ามชาติ

ทยี่ งั ไม่สามารถเขา้ ถงี บรกิ าร

สขุ ภาพตามทจี่ าเป็น

43

แผนงานที่ 15 : ความมั่นคงด้านยาและเวชภัณฑแ์ ละการคุ้มครองผูบ้ รโิ ภค (ย.1)

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/ ผลท่จี ะไดร้ ับในแต่ละชว่ งระยะเวลา หนว่ ยงาน

กจิ กรรม หลกั ที่

รับผดิ ชอบ

1 . โครงการ • การสร้างเสถยี รภาพด้าน - ประเทศไทยมีผลิตภณั ฑ์ยาและวคั ซนี ที่จาเปน็ ใช้ - องค์การเภสชั

พฒั นาการผลิต ยารองรบั สถานการณ์ฉุกเฉิน ภายในประเทศ โด ยอาจมกี ารนาเข้ายาและวคั ซีน กรรม

ยาและวคั ซีนทม่ี ี ทางสาธารณสขุ หรือ น้อยลงหรือไมม่ ีการนาเขา้ เลยในยาบางตัว - สถาบันวัคซีน

คุณภาพและ สถานการณ์ขาดแคลนยา - มีศักยภาพในการผลติ และสง่ ออกยาและวคั ซนี เพื่อ แห่งชาติ

มาตรฐานสากล จาเปน็ จาหนา่ ยในต่างประเทศได้

• พฒั นาศกั ยภาพการเป็น

ผู้นาดา้ นยาและเวชภัณฑ์ของ

ภูมภิ าคอาเซยี น

• การพฒั นาการจัดการ

วคั ซีนใหเ้ พยี งพอและตอ่ เนอื่

• วจิ ยั พฒั นาวัคซนี

เปูาหมายของประเทศ ได้แก่

วคั ซีนไข้เลือดออก ไข้สมอง

อกั เสบเจอี ไขห้ วัดใหญ่ วณั

โรค คอตีบ ไอกรน

บาดทะยกั ตบั อักเสบบี วณั

โรค เปน็ ต้น

2 . โครงการ • จดั ทาและพฒั นานโยบาย ผ้บู ริโภคได้บรโิ ภคผลิตภณั ฑ์ทป่ี ลอดภัยมากขน้ึ - องคก์ ารเภสัช

คมุ้ ครองผู้บริโภค และยุทธศาสตรก์ ารคมุ้ ครอง ประชาชนมสี ขุ ภาพดีขึน้ กรรม

ผบู้ รโิ ภคดา้ นระบบบรกิ าร - การดาเนินงานคุ้มครองผู้บริโภคด้านผลติ ภัณฑ์ - สถาบนั วัคซีน

สขุ ภาพ สขุ ภาพ ไดม้ าตรฐานเดยี วกันทั่วประเทศและเทยี บได้ แห่งชาติ

• การพัฒนาระบบค้มุ ครอง ในระดับสากล

ผบู้ ริโภคด้านผลติ ภัณฑ์ - ประเทศมคี วามศักยภาพและความพร้อมด้านการ

สขุ ภาพในส่วนภมู ิภาคและ คุ้มครองผู้บริโภคในการเปน็ ประชาคม ASEAN และ

ทอ้ งถน่ิ รองรบั การพัฒนาเศรษฐกจิ ของโลก

• โครงการส่งเสรมิ การ - ผูบ้ รโิ ภคมัน่ ใจในความปลอดภยั ผลติ ภัณฑ์สขุ ภาพที่

กระจายอานาจภารกจิ การ วางขายในตลาด และม่ันใจว่าจะได้รับการคุม้ ครอง

คุ้มครองผ้บู ริโภคด้าน ตามมาตรฐาน

ผลิตภณั ฑส์ ุขภาพให้ อปท.

3 . โครงการ • พฒั นาแนวทางความ - เมื่อเกดิ ความรว่ มมือในการจดั ซอื้ ยาและเวชภณั ฑ์ท่ี - องค์การเภสชั
จดั ซอื้ ยารว่ มและ รว่ มมอื ในการจดั ซ้อื วคั ซนี ไม่ใชย่ า จะทาให้ใชง้ บประมาณน้อยลง หรอื สามารถ กรรม
เวชภณั ฑ์ทีม่ ิใช่ รว่ มกนั ทง้ั ในระดับภูมภิ าค จดั ซ้ือยาหรือเวชภัณฑท์ ่ีมิใชย่ าที่มีคณุ ภาพสงู ในราคา - สถาบันวัคซีน
ยา และในระดบั ประเทศใน ที่สามารถตอ่ รองได้เพราะมอี านาจในการซอ้ื สูง แหง่ ชาติ

ประชาคมอาเซียน

44

โครงการ รายละเอยี ดโครงการ/ ผลท่จี ะได้รบั ในแต่ละชว่ งระยะเวลา หนว่ ยงาน
กจิ กรรม หลักท่ี
- กระทรวงสาธารณสขุ มรี ะบบตรวจสอบภายในท่ี
แผนงานท่ี 16 : ระบบธรรมาภิบาล (ย.6) นา่ เช่ือถือ มรี ะบบจัดการความเสยี่ งที่มัน่ คงและแกไ้ ข รบั ผิดชอบ
ปญั หาได้ทนั ท่วงที ขจัดความเสี่ยงท่จี ะเกิดขึ้นไดใ้ น - สานักงาน
1. ระบบควบคมุ • พัฒนาระบบการ อนาคต ปลดั กระทรวง
สาธารณสุข
ภายในและ ประเมนิ และตรวจสอบ - มกี ารบรหิ ารจดั การจัดการองคก์ รอย่างมี
ประสทิ ธิภาพความโปร่งใส และตรวจสอบได้ - สานักงา น
บริหารความ องค์กรภายในให้มคี ณุ ภาพ - มีแบบอย่างผลงานดา้ นคา่ นิยมคณุ ธรรม จริยธรรม ปลดั กระทรวง
และการปูองกนั การทุจรติ ทดี่ ีในการขยายผลไปยัง สาธารณสุข
เสีย่ ง รวมถงึ ระบบการประเมิน บคุ คลและหน่วยงานอื่นๆ
- สานักงาน
ความเส่ยี งขององคก์ ร เพือ่ - มกี ารปรับปรุงและพฒั นาการบรหิ ารงานของ ปลดั กระทรวง
หนว่ ยงานตา่ งๆให้เป็นไปตามเกณฑ์การประเมนิ สาธารณสุข
รบั มือกบั ปัญหาท่จี ะเกิด คณุ ธรรมและความโปร่งใสในการดาเนินงานของ
หนว่ ยงานภาครฐั
ข้นึ กบั องค์กร

• นาระบบการประเมนิ

ความเส่ยี งไปปฏิบัติจรงิ และ

มกี ารตดิ ตามประเมิ นผล

ระบบว่าให้ประโยชนแ์ ก่

องคก์ รในระดบั ใด

2 . โครงการ •การเสริมสรา้ งคุณธรรม

หนว่ ยงาน จริยธรรม และปอู งกันการ

คณุ ธรรม ทุจรติ

•โครงการเสริมสร้างความ

ตระหนักรู้ ค่านยิ มคณุ ธรรม

จรยิ ธรรม และการปูองกัน

การทจุ ริตแกห่ น่วยงาน

• ส่งเสรมิ การจัดการ

ความรู้ ดา้ นการปอู งกนั การ

ทุจริต และประพฤติมิชอบ

ของหนว่ ยงาน

3 . โครงการ • การเสริมสร้างความ

ประเมินคุณธรรม ตระหนกั รู้ คา่ นิยมคุณธรรม

และความ จรยิ ธรรม และการปอู งกัน

โปรง่ ใส การทจุ รติ แกห่ นว่ ยงาน

• สง่ เสรมิ การจดั การ

ความรู้ ดา้ นการปูองกันการ

ทุจรติ และประพฤติมิชอบ

ของหน่วยงาน

• การสนับสนนุ การ

ประเมินคุณธรรม และความ

โปรง่ ใสในการดาเนินงานของ

หน่วยงาน

•จดั ทาเครอื่ งมอื ในการ

ประเมินคุณธรรมให้เปน็

มาตรฐานเดยี วกัน

45

ภาคผนวก

46

แผนงานตามยุทธศาสตร์ชาติ ระยะ 20

ยุทธศาสตรช์ าตริ ะยะ 20 ปี ยทุ ธศาสตร์ท่ี 2 ยทุ ธศาสตรท์ ี่ 3
การสร้างความสามารถ การพัฒนาและเสริมสรา้ ง
ยุทธศาสตร์ท่ี 1
ความมั่นคง ในการแข่งขัน ศักยภาพคน

แผนงาน : 1) พัฒนาคณุ ภาพชวี ติ คนไทยทุกกลุม่ วัย (Promotion and Preventio

หน่วยงานหลกั : กรมอนามยั ,สสส. . พื้นท่ีดา

ช่วงระยะเวลา

รายละเอยี ดโครงการ/กิจกรรม ปีงบประมาณ ต.ค. 59 ถงึ พ.ศ. 257

พ.ศ. 2558 ถึง ชว่ งระยะท่ี

2559 1 2 3

1. โครงการพัฒนาศักยภาพคนไทย  

• การพฒั นาอนามยั และการสนับสนนุ การสรา้ งเสริมสุข
ภาวะ แมแ่ ละเดก็ /เด็กวยั เรียน/วยั รนุ่ /วัยทางาน

• การพฒั นาและยกระดบั มาตรฐานอนามยั สิง่ แวดล้อมท่ี
เอือ้ ต่อสขุ ภาพของประชาชนทกุ ชว่ งวัย

• ทนั ตสุขภาพสาหรบั เดก็ เยาวชนและวัยทางานและ
ผ้สู งู อายุ

• การพฒั นาระบบการดูแลผู้สงู อายุระยะยาวแบบ
บรู ณาการ ให้เปน็ มนษุ ยท์ ส่ี มบูรณ์

• สนับสนนุ การสรา้ งเสริมสุขภาวะประชากรกลมุ่ เฉพาะ

2. โครงการลดการตายกอ่ นวัยอนั ควร  

• จัดหาบรกิ ารสาธารณสขุ ทีจ่ าเปน็ สาหรับประชาชนทกุ คน

รวมทั้งบรกิ ารสร้างเสริมสขุ ภาพและปอู งกนั โรคที่จาเปน็ ตาม

กลุม่ วยั และความเสี่ยง

• สนับสนุนการลดการบาดเจบ็ และปัจจยั เสีย่ งทางสงั คม

• การลดการตายกอ่ นวัยอันควรจากโรคตดิ ต่อและโรคไม่

ตดิ ต่อ
• การปูองกันควบคุมการบาดเจ็บเพ่อื ลดจานวนการตาย

และบาดเจบ็ ทางถนนของคนไทย
47