เอกสารประกอบการสอนต้นทุนเบื้องต้น ให้นักศึกษา

วชิ าการบญั ชีต้นทุนเบื้องต้น

รหสั วชิ า 2201-2004

จดั ทำโดย

อาจารย์ เตอื นใจ อารีโรจนนกุ ลุ
สาขาวิชา บญั ชี แผนก บัญชี
ประจำภาคเรยี นที่ 1 ปีการศกึ ษา 2563
วทิ ยาลยั เทคโนโลยีพายัพและบรหิ ารธรุ กิจ

ก
เอกสารประกอบการสอนวชิ าการบญั ชตี ้นทุนเบ้อื งตน้

คำนำ

เอกสารประกอบการสอน/เอกสารคำสอนรายวิชา การบัญชีต้นทุนเบื้องต้น ฉบับนี้ได้จัดทำข้ึน
เพื่อให้เหมาะสมและสอดคล้องกับจุดมุ่งหมายรายวิชา สมรรถนะรายวิชา และคำอธิบายรายวิชา
หลักสูตรประกาศนียบีตรวิชาชีพ(ปวช.) พุทธศักราช 2556 ผู้จัดทำได้อาศัยประสบการณ์ในการสอน
วิชาการบัญชีมากกว่า 16 ปี ในการเรียบเรียงเนื้อหา และศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติมจากเอกสารตำราของ
ผู้เช่ียวชาญดา้ นสาขาบัญชีท้ังหลาย และ ไดแ้ บ่งเน้ือหาออกเป็น 8 บท คือ ลักษะของกจิ การอุตสาหกรรม
การบัญชีเกี่ยวกับวัตถุดิบ การบัญชีเกี่ยวกับค่าแรงงงาน การบัญชีเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการผลิต ต้นทุน
การผลิตสินค้าสำเร็จรูป กระดาษทำการของกิจการประเภทอุตสาหกรรม และการปิดบัญชีและงบ
การเงินของกิจการประเภทอุตสาหกรรม พร้อมทั้งให้ผู้เรียนได้ฝึกทักษะปฏิบัตทิ ั้งก่อนเรียนและหลงั เรยี น
ของแตล่ ะหน่วยการเรียน

ในการจัดทำเอกสารประกอบการสอนรายวิชา การบัญชีต้นทุนเบื้องต้น ฉบับนี้ ผู้จัดทำ
ขอขอบคุณ ตำราจากผู้ทรงคุณทางด้านบัญชีทั้งหลาย และ ผู้จัดทำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสาร
ประกอบการสอนฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อการเรียนการสอนในรายวิชาการบัญชีต้นทุนเบื้องต้น หากมี
ข้อผิดพลาดประการใดผจู้ ัดทำขอนอ้ มรับคำตชิ ม เพ่ือประโยชน์ในการปรับปรุงแกไ้ ขในโอกาสต่อไป

เตอื นใจ อารโี รจนนุกุล
23 พฤษภาคม 2563

โดย อาจารยเ์ ตอื นใจ อารโี รจนนกุ ลุ อาจารยส์ าขาบัญชี วทิ ยาลยั เทคโนโลยีพายพั และบรหิ ารธรุ กจิ

ข
เอกสารประกอบการสอนวชิ าการบัญชีตน้ ทนุ เบ้อื งต้น

สารบัญ

คำนำ หน้า
สารบญั ก.
สารบัญตาราง ข.
สารบัญภาพ ค.
นโยบายรายวชิ า ง.
กำหนดการสอน จ.
ตารางวเิ คราะหจ์ ุดประสงค์การสอน ฉ.
บทที่ 1 ลักษณะของกจิ การอุตสาหกรรม ช.
1
แบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยที่ 1 1
ลักษณะทัว่ ไปของกจิ การอุตสาหกรรม 1
ต้นทุนการผลติ สินค้า 3
การคำนวณต้นทุนการผลิตสินคา้ ทง้ั สน้ิ 4
การคำนวณตน้ ทุนขาย 5
คำศัพท์ 6
แบบฝึกหัดทา้ ยบทท่ี 1 7
บทที่ 2 การบัญชเี กยี่ วกับวัตถุดิบ
แบบทดสอบก่อนเรยี นหน่วยที่ 2 9
ความหมายและประเภทของวตั ถดุ บิ 10
ขัน้ ตอนการดำเนินการเก่ียวกับวตั ถดุ บิ 11
การบันทึกบัญชเี กี่ยวกับวัตถดุ ิบ 11
การตรวจนับและตรี าคาวัตถดุ ิบคงเหลอื 14
การคำนวณหาต้นทนุ วตั ถุดิบทใ่ี ชไ้ ปในการผลิต 19
คำศัพท์ 21
แบบฝกึ หัดทา้ ยบทท่ี 2 22
บทที่ 3 ค่าแรงงาน
แบบทดสอบกอ่ นเรียนหนว่ ยที่ 3 25
ความหมายและการแบ่งประเภทคา่ แรงงาน 27
การคำนวณค่าแรงงานปกติ 28

โดย อาจารยเ์ ตอื นใจ อารโี รจนนกุ ุล อาจารยส์ าขาบัญชี วิทยาลยั เทคโนโลยีพายพั และบรหิ ารธรุ กจิ

เอกสารประกอบการสอนวิชาการบัญชตี น้ ทนุ เบอื้ งตน้

การคำนวณค่าแรงงานล่วงเวลา (Over Time) 29
การคำนวณค่าแรงงานสุทธิ (Net Payrolls) 31
การบันทกึ บัญชเี กีย่ วกับคา่ แรงงาน 32
36
คำศัพท์ 37
แบบฝึกหดั ท้ายบทท่ี 3
บทท่ี 4 คา่ ใช้จ่ายในการผลติ 71
แบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยท่ี 4 43
ลกั ษณะของคา่ ใชจ้ า่ ยในการผลติ 44
หลักการบนั ทึกบญั ชีเกย่ี วกบั คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ 47
คำศัพท์ 48
แบบฝึกหัดท้ายบทท่ี 4
บทท่ี 5 รายการปรบั ปรงุ และกระดาษทำการของกจิ การอุตสาหกรรม 52
แบบทดสอบก่อนเรียนหนว่ ยที่ 5 54
ความหมายของรายการปรบั ปรงุ บัญชี 54
การปรบั ปรงุ บญั ชขี องกจิ การอุตสาหกรรม 61
กระดาษทำการของกิจการอุตสาหกรรม 65
คำศัพท์ 66
แบบฝกึ หดั ทา้ ยบทที่ 5
บทท่ี 6 งบการเงินของกิจการอุตสาหกรรม 75
แบบทดสอบก่อนเรยี นหน่วยท่ี 6 77
ความหมายของงบการเงนิ 78
ขน้ั ตอนการจดั ทำงบการเงิน 86
คำศัพท์ 87
แบบฝึกหัดท้ายบทท่ี 6
บทที่ 7 การปดิ บัญชีของกจิ การอตุ สาหกรรม 89
แบบทดสอบกอ่ นเรียนหน่วยท่ี 7 90
การบันทกึ รายการปดิ บัญชกี รณบี นั ทกึ บัญชแี บบ สินค้าคงเหลอื แบบสิ้นงวด 95
การบันทกึ รายการปิดบัญชีกรณบี นั ทึกบัญชีแบบ สนิ ค้าคงเหลือแบบตอ่ เนื่อง 98
คำศัพท์ 99
แบบฝึกหัดท้ายบทท่ี 103
Link เอกสารประกอบการสอนและสือ่ การสอนรายวชิ าตน้ ทนุ เบอ้ื งต้น 104
เอกสารอา้ งอิง

โดย อาจารยเ์ ตอื นใจ อารโี รจนนกุ ลุ อาจารยส์ าขาบัญชี วทิ ยาลัยเทคโนโลยีพายัพและบรหิ ารธรุ กจิ

เอกสารประกอบการสอนวิชาการบัญชีตน้ ทนุ เบื้องตน้ ค

สารบญั ตาราง

ตารางเปรียบเทียบวัตถุดิบทางตรงกับวัตถุดิบทางออ้ มของโรงงานการผลิต หน้า
ตารางการเปรยี บเทยี บวธิ กี ารบนั ทกึ บญั ชวี ตั ถดุ บิ คงเหลอื เมื่อส้นิ งวดและวตั ุดบิ 10
คงเหลอื แบบตอ่ เน่ือง 12
ตารางการเปรยี บเทียบวิธีการบนั ทึกบัญชีค่าใชจ้ า่ ยในการผลิตวธิ ีเม่ือส้นิ งวด
และวธิ ีตอ่ เนื่อง 45

โดย อาจารยเ์ ตอื นใจ อารโี รจนนกุ ลุ อาจารยส์ าขาบญั ชี วทิ ยาลยั เทคโนโลยีพายัพและบรหิ ารธุรกจิ

เอกสารประกอบการสอนวิชาการบญั ชตี ้นทนุ เบอ้ื งต้น ง

สารบญั ภาพ หนา้
1
ขอ้ แตกตา่ งระหวา่ งกจิ การอุตสาหกรรมกบั กิจการซื้อขายสินคา้ 11
ขัน้ ตอนการดำเนินการเก่ยี วกับวตั ถุดบิ 12
การบนั ทึกบัญชีเกย่ี วกับวัตถุดิบ 14
การตรวจนบั และตีราคาวัตถุดิบคงเหลอื

โดย อาจารย์เตอื นใจ อารโี รจนนกุ ุล อาจารยส์ าขาบญั ชี วทิ ยาลยั เทคโนโลยพี ายพั และบรหิ ารธุรกจิ

เอกสารประกอบการสอนวชิ าการบัญชีตน้ ทุนเบ้ืองต้น จ

นโยบายประจำวชิ า (Class
Policy)

ลักษณะรายวิชา

1. ชอ่ื วิชา การบญั ชตี ้นทนุ เบื้องต้น รหัสวิชา 2201-2004
2. ระดับชนั้ ปวช.3
3. จำนวนหนว่ ยกติ 3 หนว่ ยกติ (2-2-3) เวลาเรยี น 4 คาบ/สปั ดาห์
4. หมวดวิชา กลุ่มทักษะวชิ าชพี เฉพาะ
5. จดุ ประสงคร์ ายวิชา

1. มคี วามเข้าใจหลกั การและกระบวนการปฏิบตั งิ านบัญชีของกจิ การประเภทธรุ กจิ อุตสาหกรรม
2. มีทักษะปฏิบัติงานบัญชีตามหลักการบัญชีที่รับรองทั่วไปสำหรับกิจการประเภทธุรกิจ

อุตสาหกรรมมีกิจนิสัย มีระเบียบ ละเอียดรอบคอบ ซื่อสัตย์ มีวินัยตรงต่อเวลา และมีเจตคติ
ทด่ี ตี อ่ วชิ าชีพบัญชี
6. สมรรถนะรายวชิ า
1. แสดงความรเู้ กีย่ วกับหลักการบญั ชสี ำหรบั กิจการประเภทธุรกิจอตุ สาหกรรม
2. ปฏิบตั งิ านบญั ชีสำหรับกิจการประเภทธรุ กิจอตุ สาหกรรมตามหลกั การบญั ชีท่ีรบั รองท่ัวไป

7. คำอธิบายรายวชิ า
ศึกษาและปฏิบัติเกี่ยวกับลักษณะของกิจการผลิตเปรียบเทียบกับกิจการซื้อขายสินค้า

องค์ประกอบของตน้ ทนุ การผลติ การรับจา่ ยวัตถุดบิ การบนั ทกึ รายการเกย่ี วกับแรงงาน ชว่ั โมงทำงาน
อัตราค่าแรง ค่าล่วงเวลา เงินประกันสังคม ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหัก ณ ที่จ่าย รายการหักต่าง ๆ
ค่าใช้จ่ายการผลิต การบันทึกรายการเกี่ยวกับวัตถุดิบตามวิธีบัญชีสินค้าคงเหลือแบบสิ้นงวด และ
วธิ ีการบัญชีสนิ ค้าคงเหลือแบบต่อเนื่อง ต้นทนุ การผลติ การคำนวณต้นทุนสินค้าท่ผี ลิตเสร็จ กระดาษ
ทำการ รายการปรบั ปรงุ ปิดบัญชี การจัดทำงบตน้ ทุนการผลติ

โดย อาจารย์เตอื นใจ อารโี รจนนกุ ลุ อาจารยส์ าขาบัญชี วทิ ยาลัยเทคโนโลยพี ายพั และบรหิ ารธรุ กจิ

เอกสารประกอบการสอนวชิ าการบัญชีต้นทุนเบือ้ งต้น

8. การวัดผล คะแนน
ลำดับ รายละเอียด 20
10
1 คะแนนเจตคติ (Moral Score) 5
1.1 คะแนนมาตรฐานการอยู่รว่ มกัน 5
1.2 คะแนนการเขา้ เรียนของนกั ศกึ ษา
1.3 คะแนนคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ (Core Skill) 40
- ความเรียบรอ้ ยในการทำงาน 10
- สง่ งานตรงเวลา 10
- มีทกั ษะในการสอื่ สาร 10
- มคี วามรว่ มมือในการทำงานเปน็ ทีม 10
- อปุ กรณ์การเรยี นครบ 40
10
2 คะแนนด้านทักษะ (Working & Practical skill) 15
2.1 งานทม่ี อบหมายในช้ันเรียน 15
2.2 การบ้าน (Homework) 100
2.3 สอบทักษะรายหน่วย (Practical test)
2.4 สอบนำเสนอหนา้ หอ้ งเรียน

3 คะแนนสมรรถนะวิชาชพี (Competency Test)
3.1 สอบกลางภาค
3.2 สอบปลายภาค
3.3 สอบสมรรถนะประจำวชิ า
รวม

9. การประเมนิ ผล 80 – 100 เกรด 4
คะแนน 75 – 79 เกรด 3.5
คะแนน 70 – 74 เกรด 3
คะแนน 65 – 69 เกรด 2.5
คะแนน 60 – 64 เกรด 2
คะแนน 55 – 59 เกรด 1.5
คะแนน 50 – 54 เกรด 1
คะแนน 0 – 49 เกรด 0
คะแนน

โดย อาจารย์เตือนใจ อารโี รจนนกุ ุล อาจารยส์ าขาบญั ชี วิทยาลัยเทคโนโลยพี ายพั และบริหารธุรกิจ

เอกสารประกอบการสอนวิชาการบัญชีตน้ ทนุ เบื้องต้น

10. เอกสารประกอบการสอน :
1. การบัญชตี ้นทนุ เบ้อื งต้น ผ้แู ตง่ (กนกเพ่ิม ขันโคกกรวด)
2. การบญั ชตี ้นทนุ เบื้องต้น ผู้แตง่ (ภทั รภร สายเช้ือ)
3. การบัญชีต้นทนุ เบ้ืองต้น ผแู้ ต่ง (วรรณา วงศ์วิวฒั น)์

11. ช่ัวโมงทเ่ี ข้าพบอาจารย์ได้
วนั พธุ ,พฤหสั บดี,ศกุ ร์ เวลา 10.00 – 12.00 น.

12. ข้อตกลงร่วมกนั
1. การทำ Class management
1.1 นกั ศึกษาต้องทำ Class ให้เรียบร้อยกอ่ นเรียนและหลังเรยี น
1.2 นกั ศกึ ษาตอ้ งเปดิ ปิด ไฟฟ้า พัดลม ให้พร้อม และปดิ ทกุ ครงั้ หลงั เรียน
1.3 ก่อนเริ่มเรียนนักศึกษาต้องนำโทรศัพท์มาใส่กล่องไว้ที่หน้าห้องเพื่อสมาธิในการเรียน
(ลดเวลาไลน์เพม่ิ เวลารู้)
2. การเขา้ เรยี น
2.1 กรณีนักศึกษาเข้าห้องสายเกนกว่า 10 นาที โดยไม่มีเหตุผลอันสมควร จะไม่ได้รับการ
เช็คชอ่ื ในวันนั้น ๆ
2.2 นักศึกษาสามารถขออนุญาตออกห้องเรียนได้ครั้งละ 1 คน และต้องได้รับอนุญาตจาก
อาจารยผ์ ู้สอนกอ่ นเท่านัน้
2.3 ก่อนเริ่มเรียนจะมีการตรวจเครื่องแต่งกายและอุปกรณ์การเรียนทุกครั้ง หากพบว่าไม่
เรียบร้อยจะดำเนินการหักคะแนนครั้งละ 1 คะแนน
2.4 นักศึกษาขาดเรียนได้ไม่เกิน 10 คาบ/ภาคเรียน (1 วันเรียน 3 คาบ แสดงว่านักศึกษา
ขาดเรียนได้ไม่เกิน 3 วัน) หากนักศึกษาขาดเรียนเกินกว่า นี้ นักศึกษาจะหมดสิทธิ์สอบ
ปลายภาค ผลการเรยี นจะเป็น F ทนั ที
3. การส่งงาน
3.1 นกั ศกึ ษาสง่ งานตรงเวลาที่กำหนด หากเลยเวลาอาจารย์จะไม่รบั ส่งงาน
3.2 การทำงานตอ้ งทำอยา่ งดี มคี ณุ ภาพ ทำไม่ดี = ตอ้ งทำใหม่
4. การแต่งกาย นักศึกษาตอ้ งแตง่ กายใหเ้ รียบร้อยถกู ตอ้ งตามมาตรฐานของวทิ ยาลยั หากตรวจ
พบวา่ ไมเ่ รยี บร้อยจะถกู หักคะแนนการแต่งกาย

โดย อาจารย์เตอื นใจ อารโี รจนนกุ ลุ อาจารยส์ าขาบญั ชี วิทยาลยั เทคโนโลยพี ายัพและบริหารธุรกจิ

กำหนดก

ช่ือหน่วยการเรียนรู้ / จุดประสงค์เชิงพฤตกิ รรม
รายการสอน

1.ลักษณะของกจิ การอตุ สาหกรรม 1. อธิบายลกั ษณะของกจิ การ

1.1 ลกั ษณะของการประกอบการของกจิ การ อตุ สาหกรรมได้

อุตสาหกรรม 2. บอกข้อแตกตา่ งระหวา่ งกิจการ

1.2 ข้อแตกต่างระหวา่ งกจิ การอุตสาหกรรมกบั อุตสาหกรรมกบั กิจการซ้ือขายสินค

กจิ การซ้ือขายสินค้า 3. อธบิ ายตน้ ทุนสินคา้ สำเรจ็ รปู ได

1.3 คำนวณตน้ ทนุ การผลิต ตน้ ทุนสนิ ค้า 4. อธบิ ายสนิ ค้าคงเหลอื ของกจิ กา

สำเร็จรปู และตน้ ทนุ ขาย อตุ สหากรรมได้

1.4 สนิ ค้าคงเหลอื ของกิจการอุตสหากรรม 5. มีการเตรยี มพร้อมในการเรยี นแ

การปฏบิ ตั ิงาน

2. การบัญชเี กี่ยวกับวัตถุดิบ 1. อธบิ ายความหมายและประเภท

2.1 ความหมายและประเภทของวัตถุดิบ วตั ถดุ บิ ได้

2.2 วธิ ีการรับ จ่าย วตั ถุดิบ 2. บอกลำดับขนั้ ตอนในการดำเนนิ

2.3 การบนั ทกึ บญั ชีเก่ียวกบั วัตถดุ ิบ เก่ียวกับวัตถดุ บิ ได้

2.4 การคำนวณต้นทุนวตั ถุดิบและการตรี าคา 3. บันทกึ รายการบัญชีเกี่ยวกับวตั

วตั ถดุ บิ คงเหลือ ได้

โดย อาจารย์เตือนใจ อารโี รจนนกุ ลุ อาจารยส์ าขาบัญช

ฉ
เอกสารประกอบการสอนวิชาการบญั ชีตน้ ทนุ เบ้อื งตน้

การสอน

ม สมรรถนะประจำหน่วย สปั ดาห์ท่ี จำนวน
ชวั่ โมง
สมรรถนะ 1
แสดงวิธีการคำนวณหาต้นทนุ การผลิตได้ 4
ร
ค้าได้
ด้
าร

และ

ทของ 2-3 8

นงาน

ตถุดบิ

ชี วิทยาลัยเทคโนโลยพี ายพั และบรหิ ารธุรกจิ

ชอื่ หน่วยการเรียนรู้ / จุดประสงคเ์ ชิงพฤตกิ รรม
รายการสอน
4. อธิบายการตรวจนับและตีราค
3. การบัญชเี กี่ยวกับคา่ แรงงาน วัตถุดบิ คงเหลอื ได้
3.1 ประเภทของคา่ แรงงาน 5. แสดงการคำนวณวัตถดุ บิ ทใ่ี ช้ไป
3.2 การจัดเกบ็ เวลาทำงาน การผลติ ได้
3.3 การจัดทำทะเบียนคา่ แรงงาน 6. มคี วามรบั ผิดชอบในงานท่ีมอบ
3.4 การบันทกึ บญั ชีเกีย่ วกบั ค่าแรงงาน 7. มีการเตรียมพร้อมในการเรียนแ
การปฏิบตั งิ าน
1. อธิบายและแยกประเภทของ
ค่าแรงงานได้
2. จัดเก็บเวลาการทำงานได้
3. จัดทำทะเบยี นคา่ แรงงานได้
4. บนั ทกึ บญั ชีเกย่ี วกับค่าแรงงาน
5. ตรงต่อเวลา มีวนิ ยั (เข้าเรียนตร
เวลา รักษากฎระเบยี บ)
6. มีความรับผิดชอบ (ในการสง่ งา
ละเอยี ดรอบคอบ (ทำงานสะอาด
เรียบร้อย)

โดย อาจารย์เตือนใจ อารโี รจนนกุ ลุ อาจารยส์ าขาบัญช

เอกสารประกอบการสอนวชิ าการบัญชีต้นทนุ เบือ้ งต้น

ม สมรรถนะประจำหน่วย สัปดาห์ที่ จำนวน
ชั่วโมง

คา สมรรถนะ
1. บันทึกรายการบญั ชีเก่ียวกับวัตถดุ ิบใน

ปใน สมดุ รายวันทัว่ ไปได้อย่างถูกต้อง
2. แสดงวิธีการตรี าคาสินค้าคงเหลือได้ตาม

บหมาย ข้ันตอนของแต่ละวธิ ี
และ

สมรรถนะ 4-5 8
1. แสดงวิธีการจัดทำทะเบียนค่าแรงงาน
และการคดิ คา่ แรง
2. บนั ทึกบญั ชีเก่ยี วกบั คา่ แรงงาน
นได้
รง

าน)

ชี วทิ ยาลยั เทคโนโลยพี ายพั และบรหิ ารธรุ กจิ

ชื่อหน่วยการเรียนรู้ / จุดประสงค์เชงิ พฤติกรรม
รายการสอน

4. การบัญชเี ก่ียวกับค่าใช้จ่ายในการผลิต 1. อธบิ ายความหมายของค่าใช้จ่า

4.1 ความหมายของค่าใช้จ่ายในการผลิต การผลติ ได้

4.2 ประเภทของค่าใช้จา่ ยในการผลติ 2. จำแนกประเภทของค่าใช้จ่ายใน

4.3 การบันทึกบัญชเี กี่ยวกบั ค่าใชจ้ า่ ยในการผลิต ผลิตได้

3.บันทึกบัญชีเก่ียวกบั คา่ ใช้จ่ายในก

ผลติ ได้

4. ตรงตอ่ เวลา มีวนิ ัย (เข้าเรียนตร

เวลา รกั ษากฎระเบยี บ)

5. มคี วามรับผิดชอบ (ในการสง่ งาน

ละเอียดรอบคอบ (ทำงานสะอาด

เรยี บรอ้ ย)

5. รายการปรับปรุงและกระดาษทำการและ 1. อธบิ ายความหมาย และประเภ

ของบัญชีอุตสาหกรรม รายการปรบั ปรุงได้

5.1 ความหมายของรายการปรับปรงุ 2. คำนวณและบันทึกรายการปรับ

5.2 ประเภทรายการปรบั ปรุงของกิจการ ในสมดุ รายวันทวั่ ไปได้

อุตสาหกรรม 3. บอกความหมายของกระดาษท

5.3 รายการปรับปรุงในสมดุ รายวันทวั่ ไป ได้

โดย อาจารยเ์ ตอื นใจ อารโี รจนนกุ ุล อาจารยส์ าขาบญั ช

เอกสารประกอบการสอนวชิ าการบญั ชตี น้ ทนุ เบอ้ื งต้น

สมรรถนะประจำหน่วย สปั ดาหท์ ี่ จำนวน
ช่ัวโมง
ายใน 1. จำแนกประเภทของคา่ ใช้จา่ ยในการผลิต
2. บันทึกบญั ชเี กีย่ วกบั ค่าใช้จา่ ยในการผลติ 6-7 8

นการ

การ

รง

น)

ภท 1. แสดงความรู้เก่ียวกบั การบันทึกรายการ 8-12 20
ปรบั ปรงุ ในสมดุ รายวนั ท่ัวไป

บปรงุ 2. แสดงรปู แบบกระดาษทำการของกจิ การ
อตุ สาหกรรม

ทำการ 3. การจัดทำกระดาษทำการ

ชี วทิ ยาลยั เทคโนโลยีพายัพและบรหิ ารธรุ กจิ

ชื่อหนว่ ยการเรยี นรู้ / จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม
รายการสอน
4. บอกรปู แบบกระดาษทำการขอ
6. งบการเงนิ ของกิจการอุตสาหกรรม กจิ การอตุ สาหกรรมได้
6.1 ความหมายของงบการเงิน 5. จดั ทำกระดาษทำการได้
6.2. จดุ ม่งุ หมายของงบการเงิน 6. ตรงตอ่ เวลา มวี ินัย (เข้าเรียนตร
6.3. สว่ นประกอบของงบการเงนิ เวลา รักษากฎระเบยี บ)
6.4. งบการเงินของกิจการอุตสาหกรรม 7. มคี วามรบั ผิดชอบ (ในการส่งงาน
ละเอยี ดรอบคอบ (ทำงานสะอาด
เรยี บร้อย)
8. ตรงตอ่ เวลา มีวนิ ัย (เขา้ เรียนตร
เวลา รกั ษากฎระเบียบ)
9. มคี วามรบั ผดิ ชอบ (ในการส่งงาน
ละเอยี ดรอบคอบ
1. อธบิ ายความหมายของงบการเง
2. อธิบายจดุ มงุ่ หมายของงบการเง
3. บอกส่วนประกอบของงบการเงิน
4. จดั ทำงบการเงนิ ได้
5. บอกประโยชนข์ องงบการเงินไ

โดย อาจารยเ์ ตอื นใจ อารโี รจนนกุ ุล อาจารยส์ าขาบญั ช

เอกสารประกอบการสอนวชิ าการบัญชตี น้ ทุนเบือ้ งตน้

สมรรถนะประจำหนว่ ย สปั ดาห์ที่ จำนวน
ชัว่ โมง

อง

รง
น)

รง

น)

งิน แสดงงบการเงนิ ของกจิ การอุตสาหกรรม 15-17 12
งิน
นได้

ได้

ชี วทิ ยาลยั เทคโนโลยพี ายพั และบริหารธรุ กจิ

ชอื่ หน่วยการเรยี นรู้ / จุดประสงค์เชงิ พฤติกรรม
รายการสอน
4. เข้าเรียนตรงเวลา รกั ษากฎระเ
6.5. ประโยชน์ของงบการเงิน 5. มีความรับผิดชอบ ในการส่งงาน
3. บนั ทกึ รายการปิดบัญชีสำหรับก
7. การปดิ บญั ชขี องกจิ การอตุ สหากรรม อุตสาหกรรมได้
7.1 ความหมายของการปิดบัญชี 4. ผา่ นรายการไปยงั บญั ชแี ยกประ
7.2 ขน้ั ตอนการปิดบัญชี ต้นทุนการผลิตและบญั ชกี ำไรขาดท
7.3 บัญชแี ยกประเภทตน้ ทนุ การผลติ และกำไร 1. อธบิ ายความหมายของการปดิ บ
ขาดทนุ ได้
2. อธิบายข้ันตอนต่างๆในการปิดบ
ได้

โดย อาจารย์เตือนใจ อารโี รจนนกุ ลุ อาจารยส์ าขาบัญช

เอกสารประกอบการสอนวชิ าการบัญชตี น้ ทนุ เบื้องตน้

สมรรถนะประจำหนว่ ย สปั ดาหท์ ่ี จำนวน

ชว่ั โมง

เบียบ

น

กจิ การ

ะเภท 13-14 8
ทุนได้
บญั ชี 1. แสดงความรูเ้ ก่ียวกับรายการปรับปรงุ

2. บนั ทึกรายการปรบั ปรุง ณ วนั สนิ้ งวดบญั ชี

บญั ชี

ชี วทิ ยาลัยเทคโนโลยพี ายัพและบรหิ ารธุรกจิ

ตารางวเิ คราะห์จุดป

ระดบั พฤติกรรมทต่ี ้องการ

หนว่ ย ช่อื หน่วย / หัวข้อการเรียนรู้

ที่

1 ลกั ษณะของกจิ การอุตสาหกรรม
1.1 ลกั ษณะของการประกอบการของกิจการอุตสาหกรรม
1.2 ข้อแตกต่างระหวา่ งกจิ การอุตสาหกรรมกบั กจิ การซื้อขายสินค้า
1.3 คำนวณต้นทุนการผลิต ตน้ ทุนสนิ ค้าสำเร็จรปู และต้นทนุ ขา
1.4 สนิ ค้าคงเหลอื ของกิจการอตุ สหากรรม

2 การบัญชีเก่ยี วกับวัตถดุ บิ
2.1 ความหมายและประเภทของวตั ถุดิบ
2.2 วธิ กี ารรบั จา่ ย วัตถุดบิ
2.3 การบนั ทึกบัญชเี ก่ียวกบั วตั ถุดิบ
2.4 การคำนวณตน้ ทุนวัตถุดิบและการตรี าคาวตั ถดุ ิบคงเหลอื

โดย อาจารยเ์ ตอื นใจ อารโี รจนนกุ ุล อาจารยส์ าขาบัญช

ช
เอกสารประกอบการสอนวิชาการบัญชีตน้ ทุนเบือ้ งตน้

ประสงค์การสอน

ความรู้

ความจำ ทกั ษะ คุณลกั ษณะทพ่ี ึง
ความเข้าใจ ประสงค์
การนำไปใช้
การวิเคราะห์
การประมาณ ่คา
ความ ิคดสร้างสรร ์ค



 

 



 





ชี วทิ ยาลยั เทคโนโลยีพายัพและบรหิ ารธุรกจิ

ตารางวิเคราะห

ระดับพฤตกิ รรมที่ต้องการ

หนว่ ย ชือ่ หน่วย / หัวข้อการเรียนรู้

ท่ี

3 การบญั ชเี ก่ยี วกับค่าแรงงาน
3.1 ประเภทของค่าแรงงาน
3.2 การจดั เกบ็ เวลาทำงานการจดั ทำทะเบียนคา่ แรงงาน
3.3 การบนั ทึกบัญชเี กี่ยวกบั ค่าแรงงาน

4 การบัญชเี กี่ยวกบั คา่ ใช้จา่ ยในการผลิต
4.1 ความหมายของคา่ ใช้จ่ายในการผลติ
4.2 ประเภทของค่าใช้จ่ายในการผลติ
4.3 การบันทึกบัญชีเกย่ี วกบั คา่ ใช้จ่ายในการผลติ

5 รายการปรับปรงุ และกระดาษทำการของบัญชอี ุตสาหกรรม
5.1 ความหมายของรายการปรบั ปรุง
5.2 ประเภทรายการปรับปรุงของกจิ การอตุ สาหกรรม
5.3 รายการปรับปรุงในสมดุ รายวนั ทัว่ ไป

โดย อาจารยเ์ ตอื นใจ อารโี รจนนกุ ลุ อาจารยส์ าขาบัญช

เอกสารประกอบการสอนวิชาการบัญชตี น้ ทุนเบอื้ งต้น

หจ์ ุดประสงคก์ ารสอน

ความรู้

ความจำ ทักษะ คุณลักษณะท่พี ึง
ความเข้าใจ ประสงค์
การนำไปใช้
การวิเคราะห์
การประมาณ ่คา
ความ ิคดสร้างสรร ์ค

 
 













ชี วิทยาลยั เทคโนโลยพี ายัพและบริหารธรุ กิจ

ตารางวิเคร

ระดับพฤตกิ รรมทตี่ อ้ งการ

หนว่ ย ช่ือหน่วย / หัวข้อการเรียนรู้

ที่

5.4 ความหมายของกระดาษทำการ
5.5 รปู แบบกระดาษทำการของกิจการอตุ สาหกรรม
5.6 ขั้นตอนการจัดทำกระดาษทำการ
6 งบการเงนิ ของกิจการอตุ สาหกรรม
6.1 ความหมายของงบการเงนิ
6.2 สว่ นประกอบของงบการเงิน
6.3 งบการเงินของกิจการอตุ สาหกรรม
7 การปิดบญั ชีของกิจการอุตสาหกรรม
7.1 ความหมายของการปดิ บญั ชี
7.2 ขั้นตอนการปิดบัญชี
7.3 บญั ชีแยกประเภทตน้ ทุนการผลิตและกำไรขาดทุน

โดย อาจารย์เตือนใจ อารโี รจนนกุ ุล อาจารยส์ าขาบญั ช

เอกสารประกอบการสอนวิชาการบัญชตี น้ ทุนเบ้ืองต้น

ราะหจ์ ดุ ประสงค์การสอน

ความรู้

ความจำ ทกั ษะ คุณลกั ษณะทีพ่ ึง
ความเข้าใจ ประสงค์
การนำไปใช้
การวิเคราะห์
การประมาณ ่คา
ความ ิคดสร้างสรร ์ค

 


 










ชี วิทยาลัยเทคโนโลยีพายพั และบริหารธุรกิจ

1
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี ้นทนุ เบื้องต้น รหสั 2201-2004

บทท่ี 1

ลกั ษณะของกจิ การอตุ สาหกรรม

แบบทดสอบกอ่ นเรียนและหลงั เรยี นหน่วยท่ี 1

ลกั ษณะของกจิ การอุตสาหกรรม

คำชี้แจง จงพิจารณาเลือกคำตอบที่ถกู ต้องเพยี งข้อเดียว

1. ขอ้ ใดถือเป็นวตั ถุดิบทางตรงของโรงงานผลติ เส้ือสำเรจ็ รูป

ก. ผ้าทใ่ี ช้ตดั เยบ็ เสอ้ื ข. ซบิ กระดมุ

ค. เครอ่ื งจกั รเย็บผ้า ง. กระดาษ

2. ขอ้ ใดคือวิธกี ารคำนวณยอดซื้อสทุ ธิ

ก. ซื้อระหวา่ งงวด + คา่ ขนสง่ เข้า – ส่งคนื – ส่วนลดรบั

ข. ซือ้ ระหว่างงวด + คา่ ขนส่งออก – สง่ คนื – สว่ นลดรบั

ค. ซ้อื ระหวา่ งงวด + ค่าขนสง่ ออก – สง่ คนื – สว่ นลดจา่ ย

ง. ซ้ือระหวา่ งงวด + คา่ ขนส่งเขา้ – ส่งคนื

3. ค่าแรงงานท่จี ่ายให้กับใครจดั เปน็ คา่ แรงงานทางตรง

ก. หวั หนา้ ผ้คู วบคมุ การผลติ

ข. ผ้จู ดั การ

ค. คนงานท่ที ำการผลติ สนิ คา้

ง. เงินเดอื นพนักงานธุรการ

4. ขอ้ ใดคือองค์ประกอบของตน้ ทุนผลติ สินค้า

ก. วตั ถดุ ิบทางตรง ค่าแรงงานทางอ้อม ค่าใชจ้ ่ายในการผลิต

ข. วตั ถุดิบทางตรง คา่ แรงงานทางตรง ค่าใช้จา่ ยในการผลิต คา่ แรงงานทางอ้อม

ค. วัตถดุ บิ ทางตรง ค่าแรงงานทางตรง ค่าใช้จา่ ยในการผลิต

ง. วัตถุดิบทางตรง คา่ แรงงานทางตรง คา่ ใชจ้ ่ายในการผลิต ค่าแรงงานทางอ้อม ค่าใช้จ่ายทางอ้อม

5. ตน้ ทุนจะถูกตดั เป็นบัญชใี ด

ก. รายได้

ข. สินทรัพย์

ค. ค่าใชจ่ า่ ย

ง. หน้ีสิน

2

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีต้นทนุ เบื้องต้น รหสั 2201-2004

6. สนิ คา้ ทผ่ี ลติ เสรจ็ สมบรู ณ์ พร้อมนำออกขาย เรยี กว่าอะไร
ก. สนิ คา้ สำเร็จรปู
ข. สนิ ค้า
ค. งานระหวา่ งทำ
ง. วตั ถดุ บิ

7. สินคา้ ที่ยงั ทำการผลติ ไม่เสร็จสมบูรณใ์ นกระบวนการผลิต เรยี กว่าอะไร
ก. วัตถดุ ิบ
ข. สนิ ค้าระหวา่ งผลิต
ค. งานระหว่างทำ
ง. วัตถุดิบทางอ้อม

3
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี น้ ทุนเบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004

หนว่ ยท่ี 1
ลกั ษณะของกิจการอตุ สาหกรรม

***************************************************************************
สาระสำคญั (Main Idea)
กิจการอตุ สาหกรรมเปน็ กจิ การท่ีผลติ สินค้าขึ้นมาเพื่อจำหนา่ ย โดยการดำเนินกิจการมีทงั้ ในรูปแบบ
ของกิจการเจ้าของคนเดียว ห้างหุ้นส่วน หรือบริษัทจำกัดก็ได้ เช่น โรงงานผลิตร้องเท้า โรงงานผลิตอาหาร
สำเรจ็ รูป โรงงานผลิตเครอื่ งเฟอรน์ ิเจอร์ เปน็ ตน้ กิจการอุตสาหกรรม คอื กิจการท่ที ำการแปรสภาพวัตถุดิบให้
เป็นสินค้าสำเร็จรูปด้วยการใช้แรงงานและเครื่องมือเครื่องจักรมาช่วยในการผลิตสินค้า ดังนั้น กิจการ
อุตสาหกรรมจึงมีกระบวนการผลิตโดยเริ่มจากการจัดหาวัตถุดิบที่ใช้ในการผลิต การจัดหาแรงงาน และการ
จ่ายคา่ ใช้จา่ ยต่างๆทเี่ ก่ียวขอ้ งกับการผลิตเพื่อให้ได้สนิ คา้ สำเร็จรปู ขนึ้ มา

เนื้อหา

ลกั ษณะท่ัวไปของกิจการอุตสาหกรรม

กิจการอุตสาหกรรม เป็นกิจการที่ทำการผลิตสินค้าเพื่อจำหน่ายขึ้นเอง มีส่วนประกอบเป็นต้นทุน
การผลติ 3 ประเภท คือ วตั ถดุ บิ ใช้ไปในการผลิตหรือวัตถดุ ิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรงและคา่ ใช้จ่ายในการ
ผลิต การดำเนินการการผลิตสินค้าอาจดำเนินการได้หลายรูปแบบ คือกิจการเจ้าของคนเดียว ห้างหุ้นส่วน
บรษิ ัทจำกัด สหกรณ์

ขอ้ แตกตา่ งระหว่างกจิ การอุตสาหกรรมกบั กจิ การซอื้ ขายสินค้า

กิจการซ้ือขายสินคา้

ซอื้ สินค้ามาแลว้ ขายไปในสภาพเดิมไมม่ ีการเปล่ียนแปลงสภาพ

ซ้ือทุเรยี น ขายทเุ รียน

4
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี น้ ทุนเบื้องตน้ รหสั 2201-2004

กจิ การอุตสาหกรรม

ซอื้ วัตถุดบิ มาทำการผลติ แปรสภาพจนเปน็ สนิ คา้ สำเรจ็ รปู แล้วขายสนิ คา้ สำเรจ็ รปู น่ัน

ซ้ือวตั ถุดิบ (ทเุ รยี น) ขายสนิ ค้าสำเร็จรปู (ทุเรยี นทอด)

ต้นทุนการผลติ สินคา้ (Cost of Goods Manufacture)

ตวั อยา่ งที่ 1 บริษทั อำพร เปน็ โรงงานผลติ สินค้าสำเรจ็ รปู
1.3.1 วัตถดุ บิ ทางตรง (Direct Raw Materials : DM) หมายถึง วตั ถุดบิ ที่ใช้ในการแปรสภาพให้

เป็นสินค้าสำเร็จรูป แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ วัตถุดิบทางตรง และวตั ถดุ บิ ทางออ้ ม จากตวั อยา่ ง วตั ถดุ บิ
ทางตรงของ บรษิ ัทอำพรคอื ผ้าทใ่ี ชผ้ ลติ เสื้อผา้ สำเรจ็ รปู

1.3.2 คา่ แรงงานทางตรง (Direct Labor : DL) หมายถึง ค่าจา้ งคนงานที่ทำการผลติ ในโรงงานหรอื
มีสว่ นชว่ ยใหก้ ารผลิตดำเนินไปไดด้ ้วยดี แบ่งออกเปน็ 2 ประเภทคือ คา่ แรงงานทางตรง และคา่ แรงงาน
ทางอ้อม จากตัวอยา่ ง ค่าแรงงงานทางตรง ของบริษัท อำพร คอื คา่ แรงงานคนงานตดั เย็บเสอ้ื ผ้า

1.3.3 คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ ( Manufacturing Overhead : OH) หมายถึง คา่ ใช้จา่ ยอื่น ๆ ที่
เก่ยี วข้องกับการผลิตสนิ ค้า ท่ีนอกเหนือจากวตั ถุดิบและค่าแรงงงานทางตรง จากตัวอย่าง ค่าใช้จ่ายในการ
ผลติ ของ บรษิ ัท อัมพร คือ เขม็ ดา้ ย น้ำมันหล่อล่ืนจักร ค่าไฟฟา้ ในการเดนิ จกั ร เป็นต้น

การคำนวณตน้ ทุนการผลติ ทั้งสิน้

4.1 การคำนวณตน้ ทุนการผลติ
ตน้ ทุนการผลิต = วตั ถดุ ิบทางตรงที่ใชใ้ นการผลติ + ค่าแรงงานทางตรง + คา่ ใช้จา่ ยในการผลติ

4.2 การคำนวณวตั ถุดบิ ทางตรงทใ่ี ช้ในการผลิต
วัตถดุ บิ คงเหลือตน้ งวด + ซ้อื วัตถุดบิ สทุ ธิ + วตั ถดุ ิบคงเหลอื ปลายงวด

4.3 การคำนวณซ้ือวัตถดุ ิบสุทธิ
ซอื้ วัตถดุ บิ + ค่าขนสง่ เข้า + สง่ คืนวตั ถดุ บิ + ส่วนลดรับ

4.4 การคำนวณตน้ ทุนสินคา้ สำเร็จรูป
ตน้ ทุนการผลิตทง้ั ส้นิ + งานระหว่างทำต้นงวด + งานระหว่างทำปลายงวด

5
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทนุ เบื้องต้น รหสั 2201-2004

4.5 การคำนวณต้นทุนขาย

ต้นทนุ ขาย = สนิ ค้าสำเร็จรปู ต้นงวด + ตน้ ทนุ สนิ ค้าสำเร็จรปู – สินค้าสำเรจ็ รปู ปลายงวด

➢ ตัวอย่างที่ 2 โรงงาน อมั พรเสอื้ ผ้าสำเร็จรปู จำกดั มีข้อมลู ในการผลิตเสอ้ื ผ้าสำเรจ็ รูปในปี พ.ศ

2562 ดงั นี้ วตั ถุดิบทใ่ี ช้ในการผลติ 350,000 บาท คา่ แรงงงานคนงานฝา่ ยผลติ 60,000 บาท

และคา่ ใช้จา่ ยในการผลิต 34,000 บาท

ให้คำนวณหา ตน้ ทุนการผลติ ทั้งส้นิ

ตน้ ทนุ การผลติ = วัตถดุ บิ ทางตรงทีใ่ ชใ้ นการผลติ + ค่าแรงงานทางตรง + คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ

= ………………………………………………………………………………………………………………………………………

= ………………………………………………………………………………………………………………………………………

➢ ตัวอย่างที่ 3 โรงงานอตุ สากกรรมแหง่ หนึ่ง ไมม่ ีงานระหว่างทำคงเหลือในวนั สนิ้ งวดบัญชี

แผนกบญั ชีได้สรปุ รายละเอียดเกยี่ วกบั การผลติ ดังน้ี

o วตั ถดุ ิบท่ีใช้ในการผลติ 63,750 บาท

o ค่าแรงงานคนงานแผนกผลิต คิดเปน็ 15% ของตน้ ทุนการผลติ

o ค่าใช้จา่ ยในการผลติ คดิ เป็น 1 ส่วน 3 ของคา่ แรงงานทางตรง

ใหท้ ำ คำนวณหาค่าแรงงานทางตรง คา่ ใช้จา่ ยในการผลติ และต้นทนุ การผลิตท้งั ส้ิน

➢ ตัวอย่างท่ี 4 โรงงานผลิตเสื้อผา้ สำเรจ็ รูป มขี ้อมูลเกีย่ วกับตน้ ทุนการผลิตในงวดบญั ชี 2562

ดังน้ี

ผ้าท่ีใช้ในการผลิต 210,000 บาท

จ่ายค่าแรงงานคนงานฝ่ายผลิต 67,000 บาท

จ่ายเงินเดอื นสำนักงาน 20,500 บาท

ค่าเช่าโรงงาน 5,000 บาท

กระดมุ ซิป ด้าย 800 บาท

ค่า รปภ. 3,900 บาท

คา่ น้ำโรงงาน 890 บาท

ให้ทำ คำนวณหาวัตถุดิบทางตรงทใ่ี ชใ้ นการผลิต ค่าแรงงานทางตรง ค่าใชจ้ า่ ยในการผลิต

ตน้ ทนุ การผลิต

➢ ตัวอย่างที่ 5 จากตัวอยา่ งท่ี 4 สมมตุ โิ รงงานผลิตเส้ือผ้าสำเรจ็ รปู มีงานระหว่างทำคงเหลือต้น
งวด 14,000 บาท และงานระหวา่ งทำคงเหลือปลายงวด 17,000 บาท
ให้ทำ คำนวณหาต้นทุนสนิ ค้าสำเรจ็ รปู

6
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี ้นทุนเบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004

สรุปเนอ้ื หาสำคญั

กิจการอุตสาหกรรม เปน็ กจิ การทีด่ ำเนนิ กจิ กรรมทางโดยการผลิตสนิ ค้าเพ่ือจำหน่าย โดยเริ่มตง้ั แต่
จดั ซื้อวัตถดุ ิบเพ่ือนำมาแปลงสภาพ ผลติ ออกมาเปน็ สนิ ค้าสำเรจ็ รูปด้วยการใชแ้ รงงานการผลติ หรือเครอ่ื งจักร
ในการผลติ โดยบัญชขี องกจิ การอตุ สหากรรมนน่ั ต้องจดั ทำข้นึ เพื่อใหท้ ราบถงึ ตน้ ทุนการผลิต สนิ ค้าเพือ่ นำไป
กำหนดราคาขายของสินค้าชนิดนัน้ ๆ

คำศัพท์

คำศพั ท์ ความหมาย
Manufacturing Companies ธุรกิจอุตสาหกรรม
Manufacturing Costs ต้นทุนการผลิต
Cost of Goods Sold
Planning and Control ตน้ ทุนขาย
Decision Making การวางแผนและควบคุม
Service Companies
Operating Expenses การตัดสินใจ
Period Cost ธุรกจิ ใหบ้ ริการ
Merchandising Companies คา่ ใช้จา่ ยในการดำเนินงาน
Finished Goods Inventory ตน้ ทนุ ประจำงวด
Work-in-Process Inventory ธรุ กจิ ซอ้ื ขายสนิ ค้า
Raw Materials Inventory สินคา้ สำเรจ็ รูปคงเหลือ
Factory Supplies Inventory งานระหวา่ งท าคงเหลือ
วตั ถดุ ิบคงเหลือ
วัสดุโรงงาน

7
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทนุ เบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004

แบบฝึกหดั หลงั เรยี นหนว่ ยที่ 1

คำสั่ง จงตอบคำถามตอ่ ไปนี้ใหถ้ ูกต้อง

1. บรษิ ัท ปรดี า จำกดั มยี อดคงเหลือในบญั ชแี ยกประเภท เม่ือวันท่ี 31 ธนั วาคม 2562 ดงั น้ี

วตั ถุดิบคงเหลือตน้ งวด 25,000 บาท

ซอ้ื 140,000 บาท

สว่ นลดรบั 2,000 บาท

ค่าขนสง่ เข้า 1,200 บาท

สง่ คนื 4,000 บาท

วตั ถดุ บิ คงเหลอื ปลายงวด 20,000 บาท

ให้คำนวณหา วตั ถุดิบทางตรง

2. ให้กาเครื่องหมาย (✓) ลงในชอ่ งท่เี หน็ ว่าถูกตอ้ ง

ลำดับท่ี รายการ วตั ถุดบิ ทางตรง คา่ แรงงานทางตรง คา่ ใช้จา่ ยในการผลติ

1. เหล็กใช้ผลติ โต๊ะ

2. ฝ้ายผลติ ผา้

3. นำ้ ตาลทราย เนย ใชผ้ ลติ ขนมปงั

4. นำ้ ตาลผลติ ทอ๊ ฟฟ่ี

5. คา่ จา้ งคนทำความสะอาดโรงงาน

6. ค่าจา้ งคนงานในแผนกผลติ

7. เงนิ เดือนผจู้ ัดการโรงงาน

8. วสั ดโุ รงงานใชไ้ ป

9. ค่านมิ ติ สทิ ธิ

10. ค่าซอ่ มแซมโรงงาน

3. บริษทั สายใจการผลิต จำกดั มีข้อมูลของบัญชีแยกประเภท ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2562 มดี ังน้ี

วัตถุดบิ คงเหลือตน้ งวด 14,500 บาท

ซอื้ วัตถดุ บิ 85,000 บาท

คา่ ขนส่งเข้า 800 บาท

สง่ คืน 4,000 บาท

ส่วนลดรบั 1,620 บาท

คา่ แรงงานทางตรง 36,000 บาท

ค่าใชจ้ ่ายในการผลิต 23,000 บาท

ในวันท่ี 31 ธันวาคม 25XX วัตถุดบิ คงเหลือ 19,500 บาท และในวนั สน้ิ งวดได้ซื้อวัตถดุ ิบเพ่ิมอกี

20,000 บาท เป็นเงินเชอื่ (ยงั ไมไ่ ด้ลงบญั ช)ี

8

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี ้นทนุ เบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004

ใหค้ ำนวณหา

1. วัตถดุ ิบทางตรง

2. ต้นทนุ การผลติ

4. โรงงานผลติ เสือ้ ผา้ สำเรจ็ รูปแห่งหนงึ่ มีรายละเอียดข้อมูล ณ วันท่ี 31 ธันวาคม 2562 ดังนี้

วตั ถดุ ิบคงเหลอื ต้นงวด 7,000 บาท

สนิ คา้ ระหว่างผลิตต้นงวด 50,000 บาท

ซื้อวตั ถุดบิ 320,000 บาท

ค่าขนสง่ เข้า 10,000 บาท

ส่งคนื 8,000 บาท

ค่าแรงงานทางตรง 234,000 บาท

คา่ แรงงานทางออ้ ม 30,000 บาท

วัสดโุ รงงานใช้ไป 10,400 บาท

ค่าเช่าโรงงาน 20,000 บาท

ค่ากำลังไฟโรงงาน 15,000 บาท

เงินเดอื นผู้ควบคุมงาน 30,000 บาท

ค่าใช้จา่ ยเบ็ดเตลด็ โรงงาน 7,000 บาท

รายละเอียดเพ่ิมเติม ณ วันท่ี 31 ธนั วาคม 2562

วตั ถุดบิ 55,000 บาท

งานระหว่างทำ 40,000 บาท

ให้คำนวณหา

1. วัตถดุ ิบทางตรง

2. ตน้ ทุนการผลิต

3. ตน้ ทนุ สินคา้ สำเรจ็ รปู

4. ตน้ ทุนสินค้าสำเรจ็ รปู ต่อหนว่ ย หากสนิ ค้าท่ีผลิตได้มีจำนวน 15,000 หนว่ ย

5. บรษิ ัทดาวเรอื งการผลิต จำกัด ทำการผลิตสนิ ค้าชนิดหนึ่งในระหวา่ งปี 25XX มีรายละเอียด ดงั น้ี

วตั ถดุ ิบทางตรง 100,000 บาท

จ่ายค่าแรงงานทางตรง 80,000 บาท

คา่ ใช้จา่ ยในการผลิต คิดเข้างาน 120% ของค่าแรงงานทางตรง

ให้คำนวณหา ตน้ ทนุ การผลิต

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีตน้ ทนุ เบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 9

บทท่ี 2

การบัญชีเก่ียวกบั วตั ถุดบิ

แบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรยี น บทท่ี 2

การบัญชีเก่ยี วกบั วัตถุดบิ

คำช้ีแจง จงพจิ ารณาเลือกคำตอบท่ีถูกต้องเพียงข้อเดียว

1. ขอ้ ใดถือเปน็ วัตถดุ บิ ทางตรงของโรงงานผลิตขนมปัง

ก. แปง้ ข. น้ำตาล

ค. เกลือ ง. น้ำ

2. ใครเป็นผู้จัดทำใบอนมุ ัตซิ ้ือ

ก. แผนกจัดซ้อื ข. แผนกบัญชี

ค. แผนกการเงิน ง.แผนกคลังสนิ คา้

3. การบันทกึ บัญชเี กี่ยวกับวัตถุดิบตามลกั ษณะการเคล่ือนไหวคอื การใช้วธิ ใี ด

ก. วิธี Perpetual

ข. วิธี Periodic

ค. วิธีระบบบญั ชีเดยี่ ว

ง. วิธรี ะบบบัญชคี ู่

4. เมื่อได้รับอนุมัติใบขอสงั่ ซ้ือแล้ว จะดำเนินการขนั้ ต่อไปตามขอ้ ใด

ก. สงั่ ซ้อื จากผ้ขู าย

ข. ทำใบสั่งซื้อ

ค. เบิกเงินในการซื้อ

ง. แจง้ ฝา่ ยบญั ชลี งบญั ชีการส่ังซอื้

5. การตรี าคาวตั ถุดิบที่ซื้อมากอ่ นและถูกนำไปใช้ก่อนหมายถึงวิธีใด

ก. FIFO

ข. LIFO

ค. Average

ง. ไม่มีข้อใดถูก

9. ขอ้ ใดคือวิธีที่คำนวณต้นทุนวตั ถุดบิ ท่ีซ้ือมาครง้ั สดุ ทา้ ยก่อน

ก. FIFO

ข. LIFO

ค. Average

ง. ไมม่ ีข้อใดถูก

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี น้ ทุนเบื้องต้น รหสั 2201-2004 10

บทที่ 2

การบญั ชีเกย่ี วกบั วัตถุดิบ

*****************************************************************

สาระสำคัญ (Main Idea)

กิจการอตุ สาหกรรมเปน็ กิจการทีผ่ ลิตสินค้เพ่ือจำหน่าย ดังนน่ั ต้นทนุ ทีส่ ำคญั และเปน็ ต้นหลักในการ

ผลิตสินค้าแต่ละประเภท คือ วัตถุดิบ ดังนั่นกิจการจึงมีความจำเป็นที่จะต้องมีการดูแล ควบคุมเกี่ยวกับการ

จัดซื้อวัตถุดิบ การรับจ่ายวัตถุดิบ การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับวัตถุดิบ การตรวจนับวัตถุดิบ อย่างละเอียดและ

รอบคอบทีส่ ุด เน้อื หา

ความหมายของวัตถดุ ิบ

วตั ถุดบิ (Raw Materials) หมายถงึ ส่งิ ของท่ีกิจการอุตสาหกรรมซอ้ื มาเพ่อื ใชเ้ ปน็ ส่วนประกอบ
สำคัญในการนำเขา้ สกู่ ระบวนการผลติ เพื่อแปสงสภาพเปน็ สินคา้ สำเร็จรปู

ประเภทของวตั ถดุ ิบ

2.1 วัตถุดบิ ทางตรง (Direct Materials) หมายถึง วัตถดุ ิบหลักทเ่ี ปน็ สว่ นประกอบสำคญั ท่ีใชใ้ น

การแปลงสภาพให้เกดิ เปน็ สินค้าสำรจ็ รูป สามารถคำนวณเป็นตน้ ทุนไดง้ ่าย สามารถกำหนดไดว้ า่ ใช้เท่าไร

ปริมาณอย่างไรในการผลติ ต่อ ชน้ิ เป็นตน้

2.2 วตั ถดุ ิบทางอ้อม (Indirect Materials) หมายถงึ วัตถดุ ิบหรอื วสั ดุตา่ ง ๆ ทใี่ ช้เป็น

ส่วนประกอบในการผลิตสินค้าสำเร็จรูปใชใ้ นปรมิ าณท่ีไม่มาก ไม่ใช่วัตถุดบิ หลัก ยากทจี่ ะคำนวณไดว้ า่ ต้องใช้

วคั ถดุ ิบชนดิ น้ีในปริมาณเทา่ ไรในการผลิตสินคา้ สำเร็จรูป 1 ช้นิ

ตารางที่ 1 ตารางเปรยี บเทียบวัตถดุ บิ ทางตรงกบั วตั ถุดิบทางอ้อมของโรงงานการผลติ

โรงงานการผลติ วัตถดุ ิบทางตรง วัตถดุ ิบทางอ้อม

โรงงานผลิตแก้ว ทราย สารเคมี

โรงงานผลิตเฟอรน์ ิเจอร์ ไม้แปรรูป ตะปู กาว แลกเกอร์

โรงงานผลติ รถยนต์ เหลก็ กลา้ อะไหล่ นำ้ มนั หลอ่ ลืน่ นอ๊ ต

โรงงานผลติ รองเท้า กระเปา๋ หนงั หนงั สตั ว์ ดา้ ย กาว กระดุม ซปิ

โรงงานผลิตส่ือสิง่ พมิ พ์ กระดาษ หมึกพิมพ์

โรงงานผลิตเสอ้ื ผา้ สำเร็จรูป ผ้า เข็ม ดา้ ย กระดมุ

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทนุ เบื้องต้น รหสั 2201-2004 11

ขั้นตอนการดำเนินการเกย่ี วกบั วตั ถุดบิ
การจัดการเกี่ยวกับวัตถุดิบเพื่อนำมาใชใ้ นกระบวนการผลิต มีความเกี่ยวข้องกับหนา้ ที่งานหลายฝ่าย

เช่น ฝ่ายผลิตมคี วามต้องการใชว้ ัตถดุ ิบ จึงเบิกใชว้ ตั ถดุ บิ จากคลังวตั ถดุ ิบ คลงั วัตถุดบิ ตรวจสอบกับบตั รวัตถุดิบ
และวัตถุดิบที่มีอยู่จริงในคลังวัตถุดิบ ถ้าวัตถุดิบมีจำนวนไม่เพียงพอ ฝ่ายคลังวัตถุดิบจะต้องเสนอขอจัดซื้ อไป
ยังฝ่ายจัดซื้อเพื่อทำหน้าที่จัดหาวัตถุดิบมาให้ทันความต้องการใช้ในการผลิต เมื่อซื้อมาได้แล้ว ฝ่ายตรวจรับ
จะต้องตรวจสอบ ตรวจนับให้มีความครบถ้วนถูกต้องตามที่สั่งซื้อ เมื่อได้วัตถุดิบตรงตามที่สั่งซื้อ จัดส่งไปให้
ฝา่ ยผลิตตามปริมาณที่ขอเบิกใชต้ อ่ ไป แตถ่ า้ วัตถดุ ิบไมต่ รงตามทส่ี ัง่ ซ้ือจะต้องจัดทำเอกสารประการส่งคืนไปยัง
ผขู้ ายด้วย ส่วนฝ่ายผลติ ท่เี บกิ ใช้วตั ถดุ ิบมาใช้แตใ่ ช้ไมห่ มดต้องสง่ คืนวัตถดุ ิบไปยังคลงั วตั ถดุ ิบพร้อมรายงานการ
ส่งคืนวัตถุดิบด้วย ทั้งนี้การได้วัตถุดิบมาจะต้องมีการจ่ายชำระค่าวัตถุดิบ ซึ่งอาจจะชำระเป็นเงินสดในทันท่ีที่
ซ้อื หรืออาจจะซอ้ื เปน็ เงินเชือ่ และจา่ ยชำระภายในเวลาทกี่ ำหนดต่อไป

ท่มี า : www.thailandindustry.com/onlinemag/view2.php?id=464&section=30&issues=24

การบนั ทกึ บญั ชเี กี่ยวกับวัตถุดบิ

วัตถุดิบเป็นสินค้าคงเหลอื รายการหนึง่ ในกิจการอุตสาหกรรม ดังนั้น วิธีการบนั ทึกบัญชีวัตถุดิบจึงทำ
ได้ 2 วิธีในลักษณะเดียวกันกับทางเลือกของการบันทึกบัญชีสินค้าคงเหลือ กล่าวคือ วิธีการบันทึกบัญชีสินค้า
คงเหลอื (วัตถุดิบ) แบบสิ้นงวด (Periodic Inventory Method) กับวิธีการบันทกึ บญั ชสี ินคา้ คงเหลอื (วตั ถดุ บิ )
แบบต่อเนื่อง (Perpetual Inventory Method)

12
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี น้ ทุนเบ้ืองต้น รหัส 2201-2004

ท่มี า : www.thailandindustry.com/onlinemag/view2.php?id=464&section=30&issues=24
ตารางการเปรยี บเทยี บวธิ ีการบนั ทึกบัญชีวัตถดุ ิบคงเหลือเมื่อสิน้ งวดและวตั ุดบิ คงเหลือแบบตอ่ เนือ่ ง

รายการ Periodic Inventory System Perpetual Inventory System

1.การซือ้ วัตถุดบิ เดบิตบัญชีซื้อวัตถุดิบ xx เดบิตบัญชีวัตถุดิบ xx

บญั ชภี าษซี ้อื xx บญั ชภี าษซี ื้อ xx

เครดติ บัญชเี งนิ สด/เจา้ หน้ี xx เครดิตบญั ชีเงินสด/เจ้าหน้ี xx

2.การจ่ายค่าขนส่งเข้า เดบิตบัญชีคา่ ขนส่งเข้า xx เดบิตบัญชีวัตถุดิบ xx
เครดติ บญั ชีเงนิ สด xx เครดิตบัญชีเงินสด xx

3.การสง่ คืนวัตถุดิบ เดบิตบัญชีเงินสด/เจ้าหน้ี xx เดบิตบัญชีเงินสด/เจ้าหนี้ xx
xx
เครดติ บัญชสี ่งคนื วัตถุดิบ xx เครดิตบัญชีวตั ถดุ ิบ xx

บัญชภี าษซี ้อื xx บญั ชภี าษซี ือ้

4.การบันทึกสว่ นลดรบั จาก เดบิตบัญชีเจ้าหนี้ xx เดบิตบัญชีเจ้าหนี้ xx
xx
การชำระหนค้ี า่ วัตถดุ บิ เครดติ บญั ชเี งนิ สด xx เครดติ บญั ชีเงนิ สด xx

บญั ชีสว่ นลดรบั xx บญั ชวี ตั ถดุ ิบ

5.การเบิกวตั ถุดบิ ไปใช้ใน ไมต่ ้องบันทึกบญั ชี เดบิตบัญชีสินค้าระหว่างผลิต xx
การผลิต
เครดติ บญั ชีวตั ถดุ ิบ xx

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี ้นทุนเบ้ืองต้น รหัส 2201-2004 13

รายการ Periodic Inventory System Perpetual Inventory System

6.ส่งคืนวัตถุดิบทเี่ หลือจาก ไม่ต้องบนั ทึกบญั ชี เดบิตบัญชีวัตถุดิบ xx
การผลติ คนื คลงั พัสดุ
เครดิตบญั ชีสินค้าระหวา่ งผลติ xx

7.ตรวจนับสินคา้ คงเหลือ เดบิตบัญชีวัตถุดิบ xx ไม่ต้องบันทึกบัญชี

เม่อื ส้นิ งวดบัญชี เครดิตบัญชีตน้ ทนุ ผลติ xx

ตวั อยา่ ง 1 บรษิ ทั สายชลอุตสาหกรรม จำกัด มีขอ้ มูลเกี่ยวกับวัตถดุ ิบและการคดิ อัตราภาษมี ลู คา่ เพมิ่ ในอัตรา
7% ซึ่งประกอบด้วยรายละเอียดดังนี้
ม.ค 6 ซ้อื วตั ถดุ ิบเปน็ เงนิ สด 6,000 บาท

9 จา่ ยชำระคา่ ขนส่งเขา้ เป็นเงนิ สด 1,200 บาท
12 ซ้อื วตั ถดุ บิ เปน็ เงินเชื่อจากรา้ นสายใจ 8,000 บาท เงื่อนไข 2/10, n/30
15 ส่งคนื วตั ถดุ ิบที่ซื้อจากรา้ นสายใจ จำนวน 600 บาท
19 จา่ ยชำระคา่ วตั ถุดบิ ทง้ั หมดให้ร้านสายใจ
22 เบกิ วตั ถุดบิ ไปใชใ้ นการผลิต 6,000 บาท
26 ส่งคนื วัตถดุ ิบทเ่ี หลือจากการผลิตคนื คลงั พัสดุ 400 บาท
31 ตรวจนับสินค้าคงเหลอื เม่ือส้ินงวดได้ 4,300 บาท
ให้ทำ บันทึกรายการในสมุดรายวนั ท่วั ไป กรณบี ันทึกบญั ชเี ม่ือส้ินงววดและแบบต่อเนอ่ื ง
วิธกี ารบันทกึ บัญชี เปน็ ดงั น้ี

Periodic Inventory System Perpetual Inventory System

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี ้นทุนเบ้ืองต้น รหสั 2201-2004 14

Periodic Inventory System Perpetual Inventory System

การตการรวตจรนวับจแนลับะแตลีระาตครีาาวคตั าถวดุ ัตบิ ถคดุ งิบเหคลงอืเหลอื

- วิธีเฉพาะเจาะจง (Specific Method)
วธิ ีน้ีเหมาะสำหรับวตั ถดุ ิบที่มรี าคาสงู การตีราคาโดยวิธีน้จี ำเป็นต้องทราบว่า วตั ถดุ ิบทม่ี ีการเบิกใชใ้ น
แต่ละวนั วัตถุดบิ คงเหลือทมี่ ีอยู่จรงิ เปน็ วตั ถดุ บิ ทม่ี ีราคาที่แท้จริงเทา่ กบั เทา่ ใด ท้งั นี้ เพราะจะทำใหท้ ราบมูลค่า
วตั ถุดิบทเี่ บิกใชจ้ ริงในการผลิต ต้นทนุ สินคา้ สำเรจ็ รปู ตน้ ทุนสนิ คา้ ทข่ี าย และมูลคา่ วัตถุดิบคงเหลือท่รี ายงาน
ในงบการเงนิ ได้ถูกต้อง

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี น้ ทุนเบื้องตน้ รหสั 2201-2004 15

ตัวอย่าง
ขอ้ มลู วัตถุดิบของกิจการ ก มดี ังน้ี

ฝา่ ยผลติ เบิกใชว้ ตั ถดุ ิบทซ่ี อ้ื มาเมื่อวันที่ 2 จำนวน 5 หนว่ ย วนั ที่ 29 จำนวน 8 หนว่ ย
วิธีคำนวณ วตั ถดุ ิบทีเ่ บกิ ใชใ้ นการผลิตเพือ่ จะนำไปคำนวณต้นทุนการผลติ สนิ คา้ สำเร็จรูปเท่ากบั

วนั ที่ 2 พ.ย 5 หน่วย × 29,000 บาท = 145,000 บาท
วนั ที่ 5 พ.ย 8 หน่วย × 26,000 บาท = 208,000 บาท

รวม = 353,000 บาท

- วิธีตน้ ทุนถัวเฉลีย่ (Average Cost Method)
วิธีนี้เหมาะสำหรับวัตถุดิบที่มีราคาไม่สูง มีปริมาณการซื้อ ปริมาณการใช้จำนวนมาก และบ่อยคร้ัง
การจะทราบมลู ค่าของวัตถุดบิ ท่ีมกี ารเบิกใช้ไปจรงิ ในแต่ละครั้ง หรอื การตรวจนับเพ่ือให้ทราบถึงมูลค่าวัตถุดิบ
ที่ใช้ไปจริง หรือวัตถุดิบคงเหลือเป็นสิ่งที่ทำได้ยาก การคำนวณต้นทุนถัวเฉลี่ยทำได้ 2 ลักษณะคือ ต้นทุนถัว
เฉลี่ยอย่างง่าย (Simple Average Cost Method) และต้นทุนถัวเฉลี่ยถ่วงน้ำหนัก (Weighted Average
Cost Method)
ต้นทุนถัวเฉลี่ยอย่างง่าย วิธีนี้จะนำข้อมูลเกี่ยวกับราคาวัตถุดิบที่ซื้อเข้ามาในแต่ละครั้ง รวมถึงราคา
วัตถุดิบที่มีอยู่เดิม ณ วันต้นงวด มาหาราคาถัวเฉลี่ย การคำนวณโดยวิธีนี้จะมีความถูกต้องมากขึ้น ถ้าราคาที่
ซื้อแต่ละครั้งมีค่าใกล้เคียงกัน อย่างไรก็ตาม เนื่องจากระบบการบันทึกบัญชีวัตถุดิบคงเหลือสามารถทำได้ 2
วิธี คือ ระบบการบันทึกบัญชีวัตถุดิบคงเหลือแบบสิ้นงวดและระบบการบันทึกบัญชีวัตถุดิบคงเหลือ
แบบตอ่ เนือ่ ง ซึง่ มีผลตอ่ วิธีการคำนวณตน้ ทนุ ถวั เฉลี่ยอยา่ งง่ายดว้ ย

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทนุ เบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004 16

ตวั อยา่ ง
ขอ้ มูลวัตถดุ ิบของกิจการ ข มดี ังน้ี

จากขอ้ มูลขา้ งตน้ คำนวณหาต้นทนุ วตั ถุดิบที่ใช้ไปในการผลติ และวตั ถดุ ิบคงเหลือ ดังนี้
ตน้ ทนุ ถัวเฉลยี่ อย่างงา่ ยเม่ือใชร้ ะบบบญั ชีวัตถดุ บิ คงเหลือแบบสิ้นงวด

ราคาวตั ถุดบิ ถัวเฉล่ียอยา่ งง่าย

ในระหว่างเดอื น วันที่ 11 พ.ย. และวนั ท่ี 27 มีการเบิกใชว้ ัตถุดิบดังกลา่ วไปใชใ้ นการผลิตจำนวน 400
หน่วย และ 600 หน่วย คิดเป็นต้นทนุ วตั ถดุ บิ ท่ีใชใ้ นการผลิตเท่ากับ 3,670 บาท และวัตถดุ บิ คงเหลือปลาย
งวดเท่ากบั 220.20 บาท

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี ้นทนุ เบื้องตน้ รหสั 2201-2004 17

ต้นทุนถวั เฉล่ยี อยา่ งง่ายเม่ือใช้ระบบบัญชีวัตถุดบิ คงเหลือแบบตอ่ เนอ่ื ง

จากตารางข้างตน้ สรุปไดว้ ่า ตน้ ทนุ วตั ถุดบิ ที่ใช้ในการผลิตเท่ากบั 3,820 บาท (1,600 บาท + 2,202
บาท) และวตั ถุดบิ คงเหลือปลายงวดเท่ากับ 220.20 บาท

- ตน้ ทุนถัวเฉล่ยี ถ่วงน้ำหนัก
วธิ ีนีจ้ ะนำข้อมูลเกีย่ วกบั ราคาและปริมาณวัตถดุ บิ ที่ซื้อเข้ามาในแต่ละคร้ัง รวมถึงราคาและปริมาณ
วัตถดุ ิบทีม่ ีอย่เู ดมิ ณ วนั ต้นงวด มาหาราคาถัวเฉล่ยี โดยการคำนวณโดยวธิ ีนีจ้ ะมคี วามถูกต้องมากขึ้นถ้าราคา
และปรมิ าณที่ซื้อแต่ละครัง้ มีค่าใกลเ้ คียงกนั
อย่างไรกต็ าม เนื่องจากระบบการบันทึกบัญชวี ตั ถุดบิ คงเหลอื สามารถทำได้ 2 วิธี คือ ระบบการบันทกึ
บญั ชีวัตถดุ ิบคงเหลอื แบบสนิ้ งวดและระบบการบนั ทึกบัญชีวตั ถุดบิ คงเหลอื แบบต่อเน่อื ง ซ่งึ มีผลตอ่ วธิ ีการ
คำนวณตน้ ทนุ ถวั เฉลยี่ ถ่วงนำ้ หนกั ดว้ ยเช่นกัน
ตัวอยา่ ง
ต้นทนุ ถวั เฉล่ียถ่วงนำ้ หนักเมอื่ ใชร้ ะบบบญั ชีวัตถุดบิ คงเหลือแบบสิน้ งวด
ราคาวตั ถดุ บิ ถัวเฉลย่ี ถว่ งน้ำหนัก

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทนุ เบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 18

จากราคาวตั ถุดบิ ถัวเฉลี่ยถ่วงนำ้ หนกั ขา้ งตน้ สรปุ ไดว้ ่า ต้นทุนวตั ถดุ บิ ทีใ่ ช้ในการผลติ เท่ากบั 3,570
บาท (1,000 หนว่ ย x 3.57 บาท) และวัตถุดิบคงเหลือปลายงวดเทา่ กับ 214.20 บาท (60 หนว่ ย x 3.57
บาท)

ตัวอย่าง ต้นทุนถัวเฉล่ยี ถ่วงนำ้ หนักเมือ่ ใชร้ ะบบบญั ชีวัตถุดิบคงเหลอื แบบตอ่ เนื่อง

จากตารางขา้ งตน้ สรุปได้ว่า ตน้ ทุนวตั ถดุ บิ ท่ีใชใ้ นการผลติ เทา่ กับ 3,548 บาท (1,532 บาท + 2,016
บาท) และวัตถดุ ิบคงเหลือปลายงวดเท่ากบั 201.60 บาท

- วิธีเขา้ ก่อนออกกอ่ น (First In First Out Method)
วธิ นี ม้ี สี มมตฐิ านว่า วตั ถุดิบทซ่ี ื้อเข้ามาก่อนจะถูกนำไปใช้ก่อน ดงั นั้น ราคาวตั ถุดิบในคร้ังแรก ๆ จึง
ควรจะนำมาใช้ในการคำนวณวัตถุดบิ ท่ีมีการเบกิ ใช้ไปก่อน ส่วนราคาวัตถุดบิ ท่ีเขา้ มาในครั้งหลังสดุ ควรเปน็
วตั ถดุ บิ คงเหลอื
ตวั อย่าง วธิ กี ารคำนวณราคาทุนเข้าก่อนออกก่อนเมอ่ื ใช้ระบบบญั ชีวัตถุดบิ คงเหลอื แบบส้ินงวด

สรปุ วา่ ต้นทุนวัตถุดิบทใ่ี ช้ในการผลติ เท่ากบั 3,510 บาท และวัตถุดิบคงเหลอื ปลายงวดจะเท่ากับ 320

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี น้ ทุนเบื้องตน้ รหสั 2201-2004 19

ตัวอยา่ ง วิธีการคำนวณราคาทุนเข้ากอ่ นออกก่อนเมื่อใช้ระบบบัญชวี ัตถดุ บิ คงเหลือแบบตอ่ เนื่อง

การคำนวณหาตน้ ทนุ วตั ถุดิบทีใ่ ช้ไปในการผลติ

วัตถุดบิ ทีใ่ ชใ้ นการผลิต = วัตถุดิบต้นงวด + ซื้อวัตถดุ ิบสุทธิ - วัตถุดิบปลายงวด

ซอื้ วัตถดุ บิ สุทธิ = ซือ้ วตั ถดุ ิบ + ค่าขนสง่ เข้า – สง่ คืนวัตถดุ บิ – ส่วนลดรับ

วัตถดุ ิบใชไ้ ปในการผลิต xx
วตั ถดุ บิ ตน้ งวด xx
ซอื้ วตั ถดุ บิ xx
บวก ค่าขนสง่ เข้า xx
หัก สง่ คืนวัตถดุ ิบ xx
ส่วนลดรบั xx xx
ซอ้ื วตั ถดุ ิบสทุ ธิ
วตั ถุดิบที่มเี พอื่ ใช้ xx
หัก วตั ถุดบิ ปลายงวด xx
วตั ถดุ ิบท่ีใชใ้ นการผลิต xx

xx

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี น้ ทุนเบ้ืองต้น รหสั 2201-2004 20

ตัวอยา่ งที่ 3.4 บรษิ ัท โรงงานตลุ ย์ จำกดั มีราการเกยี่ วกับวตั ถดุ ิบ ดงั น้ี

วัตถดุ บิ คงเหลือตน้ ปี 50,000

ซอ้ื วตั ถดุ บิ 200,000

คา่ ขนส่งเข้า 10,000

สง่ คนื วัตถุดิบ 700

สว่ นลดรับ 300

วตั ถุดิบคงเหลอื ปลายปี 60,000

ใหท้ ำ คำนวณหาวตั ถดุ บิ ทใ่ี ช้ไปในการผลติ เมอื่ วันที่ 31 ธนั วาคม 25x1

วตั ถดุ ิบคงเหลอื ต้นปี 50,000

ซ้ือวัตถุดิบ 200,000
10,000
บวก ค่าขนส่งเข้า 210,000

หกั ส่งคืนและส่วนลด 700 1,000
ส่วนลดรับ 300 209,000

ซื้อวตั ถดุ ิบสทุ ธิ 259,000
วัตถดุ บิ ที่มีเพอื่ ใช้ 60,000
หกั วัตถุดบิ คงเหลือปลายปี 199,000
วตั ถดุ บิ ทใี่ ชใ้ นการผลติ

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทนุ เบ้ืองต้น รหัส 2201-2004 21

สรปุ เนอ้ื หาสำคญั

วัตถุดิบ เป็นส่วนประกอบที่สำคัญในการผลิตสินค้า กิจการอุตสาหกรรมส่วนใหญ่จึงให้ความสำคญั
เกี่ยวกับการควบคุมวัตถุดิบทั้งด้านการรับและการจ่ายวัตถุดิบ กิจการส่วนใหญ่จะมีฝ่ายพัสดุ ฝ่ายจัดซื้อ ฝ่าย
ตรวจรับของ เพอ่ื ประโยชน์ในการควบคุมภายในเกยี่ วกับวตั ถุดบิ รวมถึงการเบกิ วัตถดุ ิบออกจากคลังพัสดุ โดย
แตล่ ะข้ันตอนตั้งแตก่ ารรับวัตถุดบิ เขา้ มา จนกระทัง่ การเบกิ วตั ถุดบิ เข้าสู่กระบวนการผลิต ซง่ึ มเี อกสารหลักฐาน
ประกอบทกุ ขนั้ ตอนการควบคมุ วตั ถุดิบ

การรับเข้า และการจ่ายออกอย่างมีประสิทธิภาพ ป้องกันการรั่วไหล หรือการทุจริตที่อาจเกิดขึ้นได้
ในโรงงาน และสามารถบนั ทึกรายการบัญชเี กยี่ วกับวัตถุดบิ ได้อยา่ งถกู ต้อง

Average Method คำศัพท์
Cost Method
Debit Memorandom วธิ ีคดิ ราคาถวั เฉล่ยี
Lower of Cost of Market Method ราคาทนุ
Materials Requisition ใบหักเงิน
Periodic Inventory System ราคาทุนหรอื ราคาตลาดที่ตำ่ กวา่
Perpetual Inventory System ใบเบิกวัตถุดิบ
Purchase Order ระบบบันทกึ วตั ถุดิบคงเหลือในวนั สน้ิ งวด
Purchase Requisition ระบบบันทกึ วัตถดุ บิ แบบตอ่ เนือ่ ง
Receiving Report ใบสง่ั ซื้อ
Specific Identification Method ใบขอซ้ือ
Stock Card ใบรบั ของ
วธิ ีคิดตามราคาทีแ่ ทจ้ รงิ
บตั รคุมวตั ถดุ บิ

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทนุ เบื้องต้น รหัส 2201-2004 22

แบบฝึกหัดหลงั เรยี นหน่วยที่ 2

1. รายการค้าต่าง ๆ ที่เกิดขึน้ ในช่วง กมุ ภาพนั ธ์ 2562 ของ บรษิ ทั เลิศรตั น์ จำกัด มดี งั น้ี
(คำนวณภาษีมูลค่าเพ่มิ ตามอัตรา 7%)
2562 ก.พ. 1 ซื้อวัตถดุ บิ จากรา้ นเลิศหรูเป็นเงินเชือ่ 60,000 บาท เงอ่ื นไข 2/10, n/30
4 จา่ ยคา่ ขนสง่ วัตถดุ ิบเป็นเงนิ สด 4,000 บาท
10 จ่ายชำระหนใ้ี หร้ า้ นเลศิ หรทู งั้ หมด ไดส้ ว่ นลด 2%
12 ซอ้ื วัตถุดบิ เปน็ เงินสด 30,000 บาท
15 สง่ คนื วัตถดุ ิบทีซ่ ื้อเมื่อวันที่ 12 ก.พ. 1,000 บาท ไมร่ วม VAT
18 เบกิ วัตถดุ บิ ไปใชใ้ นการผลติ
วตั ถุดิบคงเหลือ ณ วนั ที่ 1 กุมภาพนั ธ์ 25XX มีจำนวน 20,000 บาท ทางบริษัทเข้าทำการตรวจนับวตั ถุดิบ

ปรากฏว่ามียอดคงเหลือเป็นจำนวน 15,000 บาท
ใหท้ ำ 1. คำนวณวัตถดุ ิบใช้ไปในการผลิต
2. บนั ทกึ บัญชีเกย่ี วกบั วัตถดุ ิบตามระบบบนั ทึกสินคา้ แบบสน้ิ งวดและแบบต่อเน่ืองในสมุด
รายวันทว่ั ไป
2. ขอ้ มูลต่อไปนี้เป็นการค้าของโรงงานผลติ ตุ๊กตา ซึ่งใช้วธิ ีการบันทกึ บัญชเี กยี่ วกับวัตถุดบิ วิธี

Periodic Inventory ในระหว่างเดอื น ตุลาคม 25xx มรี ายการเกิดขน้ึ ดังนี้
25XX ต.ค. 1 วตั ถดุ ิบคงเหลอื ยกมาจากปกี ่อน ต้นทนุ 5,000 บาท
2 ซอ้ื วตั ถุดิบเป็นเงนิ เช่ือ 10,000 บาท จา่ ยคา่ ขนส่งเข้า 300 บาท
8 สง่ วตั ถุดิบชำรดุ คนื ผู้ขาย ราคา 200 บาท
10 ชำระเงินค่าวัตถุดิบทซ่ี ้ือ เม่ือวนั ที่ 2 ตลุ าคม
12 เบกิ วตั ถุดิบไปใชใ้ นการผลิต
วตั ถดุ ิบคงเหลือ ณ วนั ท่ี 31 ตลุ าคม มจี ำนวน 2,000 บาท
ใหท้ ำ 1. บนั ทึกบญั ชเี กย่ี วกับวตั ถดุ ิบในสมดุ รายวันท่วั ไป
2. คำนวณวตั ถุดิบเบิกไปใชใ้ นการผลิต

3. ขอ้ มลู ต่อไปนี้ เป็นรายการรับ–จา่ ยวตั ถุดบิ ระหว่างเดือนมิถุนายน 25XX
25XX มิ.ย. 1 วตั ถุดบิ คงเหลอื ยกมาจากเดือนก่อน 13,000 บาท
10 ซอ้ื วตั ถดุ ิบเป็นเงินเชือ่ 12,000 บาท คิด VAT 7% เง่ือนไข 2/10,n/30
11 ส่งวัตถุดบิ ทซี่ ื้อ เมือ่ วนั ที่ 10 มิถุนายน คนื เจ้าหน้ี 200 บาท (ไมร่ วม VAT)
20 ชำระหนี้ให้เจ้าหนส้ี ำหรบั ค่าวัตถดุ ิบที่ซ้ือเม่ือวนั ท่ี 10 ได้ส่วนลด 2%
25 ซอื้ วตั ถุดบิ เป็นเงินสด 1,605 บาท รวม VAT แลว้
28 เบิกวตั ถดุ ิบไปใช้ในการผลติ 5,000 บาท
กิจการคา้ ใช้วิธี Perpetual Inventory Method ในการบันทกึ บญั ชี
ใหท้ ำ 1. บนั ทกึ บัญชีเกี่ยวกบั วัตถุดบิ ในสมุดรายวันทั่วไป

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีต้นทุนเบื้องต้น รหัส 2201-2004 23

4. ขอ้ มูลต่อไปนี้เป็นรายการค้าของบริษัท ชัวร์ จำกัด ระหวา่ งเดอื นกรกฎาคมมีรายการเกิดขน้ึ ดงั นี้
25XX ก.ค. 1 ซอ้ื วัตถดุ ิบโดยจา่ ยเชค็ เป็นจำนวน 107,000 บาท รวม VAT แลว้ และจ่ายคา่ ขนส่ง
วตั ถดุ บิ ทีซ่ ้ือ 300 บาท
5 ซื้อเคร่ืองพมิ พด์ ดี เป็นเงินเชื่อสำหรับใช้ในกิจการ 15,000 บาท คิด VAT 7%
9 ซื้อวตั ถุดบิ เปน็ เงนิ เชื่อเงื่อนไข 2/10, n/30 ราคา 7,000 บาท คดิ VAT 7%
15 ได้รบั Credit Note สำหรบั วตั ถดุ บิ ท่สี ่งคืนผู้ขายจำนวนเงิน 321 บาท รวม VAT แล้ว
19 จ่ายชำระหนีค้ ่าซ้ือสนิ ค้า เมื่อวันท่ี 9 กรกฎาคม ไดส้ ว่ นลด 2%
23 เบิกวตั ถดุ ิบไปใชใ้ นการผลติ 14,000 บาท
ใหท้ ำ บนั ทกึ บัญชีในสมุดรายวนั ทว่ั ไป ตามวิธี Perpetual Inventory Method

5. โรงงานแสงทอง จำกดั ทำการผลิตผลไม้กระป๋อง ยอดคงเหลอื ของบญั ชีวตั ถุดบิ เม่ือ 1 มกราคม 25XX
มเี ทา่ กับ 3,000 บาท มรี ายการค้าเกดิ ขึน้ ระหวา่ งเดือนมกราคม ดงั น้ี
25XX ม.ค. 2 ซอื้ วัตถดุ ิบจากร้านแสงดาว 7,000 บาท เป็นเงินเช่ือ คดิ VAT 7%
5 จา่ ยชำระหนี้เจา้ หนรี้ า้ นนวลนาง 2,000 บาท ไม่ไดส้ ว่ นลด
8 สง่ คนื วัตถดุ บิ ให้ร้านแสงดาว 1,000 บาท ไม่รวม VAT
11 สง่ คนื วัตถดุ ิบใหร้ า้ นแสงดาว 1,000 บาท ไม่รวม VAT
16 รับคืนสนิ ค้าทขี่ ายให้นายไพโรจน์ 200 บาท ยังไมร่ วม VAT
21 ซอื้ วัตถุดิบเปน็ เงนิ สด 5,000 บาท คิด VAT 7%
23 จ่ายชำระหนีใ้ หร้ า้ นแสงดาวทั้งหมด
วัตถดุ บิ คงเหลอื 31 มกราคม 25XX ตรวจนบั ได้ 500 บาท
ใหท้ ำ 1. บนั ทึกรายการบัญชใี นสมุดรายวันทวั่ ไปโดยวิธี Periodic Inventory Method

2. คำนวณหาวัตถดุ ิบใช้ไปในการผลติ

6. โรงงานผลิตอะไหล่เครอื่ งเยน็ แห่งหนึ่ง มรี ายการคา้ เกิดขึน้ ดงั ต่อไปนี้

25XX ม.ค. 5 ออกใบส่ังซ้ือเลขท่ี ซ.01 ตามใบขออนุมัติซอื้ เลขท่ี 185 เพ่ือซื้อวัตถดุ ิบจำนวน 2,400

หนว่ ย ๆ ละ 15 บาท

8 ไดร้ บั วัตถดุ บิ ตามใบสั่งซื้อเลขท่ี ซ.01 จำนวน 2,400 หน่วย มีภาษีมูลคา่ เพ่มิ 7% เม่ือ

ตรวจรบั พบว่าชำรดุ 120 หนว่ ย จงึ ส่งคนื ให้ผขู้ ายทันที และได้ออกใบตรวจรบั ของ

เลขท่ี ต.12

8 ออกใบหักหนส้ี ง่ ไปยงั ผขู้ ายวตั ถดุ บิ ทันที

8 นำวัตถดุ ิบไปเกบ็ ยังคลงั พสั ดุ และบนั ทึกรายการในทะเบยี น

20 ออกใบสำคัญจา่ ยเลขท่ี 5-21 ให้กบั บริษัทผู้ขายวัตถดุ ิบ (บริษัทร่งุ เรืองกจิ จำกัด)

ตามจำนวนหน้ี

21 จา่ ยเชค็ ชำระหนี้ตามใบสำคัญจ่าย

ใหท้ ำ บันทึกรายการในสมุดรายวันท่ัวไปตามวิธี Perpetual Inventory Method

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทุนเบื้องต้น รหัส 2201-2004 24

7. โรงงานผลิตตุก๊ ตาผ้า มขี ้อมูลในวนั ส้ินงวดดงั นี้

ซือ้ วตั ถดุ ิบ 500,000 บาท

วตั ถดุ ิบทใี่ ชไ้ ปในการผลิต 500,000 บาท

ค่าแรงงานคนงานผลิตสินค้า 300,000 บาท

คา่ ใชจ้ ่ายในการผลิตมีจำนวน 80% ของค่าแรงงานทางตรง

ให้ทำ 1. คำนวณคา่ ใช้จ่ายในการผลิต

2. คำนวณตน้ ทนุ การผลติ ทั้งสิน้

8. ขอ้ มลู ตอ่ ไปนี้เป็นรายการเก่ยี วกบั วตั ถุดบิ ในเดือนมนี าคม 25XX ซึง่ กจิ การไดจ้ ดทะเบียนภาษมี ลู ค่าเพิ่ม 7%
มี.ค. 5 ซ้อื วัตถดุ ิบ 30,000 บาท ภาษีมูลคา่ เพ่ิม 7% เป็นเงนิ สด
10 จ่ายค่าขนส่งเข้า 1,000 บาท
15 ซื้อวัตถุดิบ 100,000 บาท ภาษมี ูลค่าเพิ่ม 7% เงื่อนไข 2/10, n/30
20 ขายสนิ ค้าเปน็ เงนิ สด 50,000 บาท ภาษีมูลค่าเพมิ่ 7% มรี าคาทนุ 18,000 บาท
22 เบิกวตั ถุดิบไปใชใ้ นการผลิต 30,000 บาท
25 จา่ ยค่าขนส่งเขา้ 2,000 บาท และส่งคืนสินค้าทีซ่ ้ือมาเมื่อวันท่ี 15 จำนวน 20,000 บาท
27 จ่ายชำระหน้ีท้ังหมด

ให้ทำ บันทกึ รายการในสมดุ รายวนั ทว่ั ไปโดยวธิ ี Periodic Inventory Method และ Perpetual Inventory
Method

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทุนเบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004 25

บทท่ี 3

ค่าแรงงาน

แบบทดสอบก่อนเรียนและหลงั เรยี น บทท่ี 3
ค่าแรงงาน

1. ค่าแรงงานของคนงานที่ทำหน้าที่แปรสภาพวัตถุดิบใหก้ ลายเป็นสินค้าสำเร็จรูป ได้แก่ข้อใด
ก. ค่าแรงงานทางอ้อม
ข. ค่าแรงงานสำนักงาน
ค. ค่าแรงงานทางตรง
ง. ค่าแรงงานคนงาน

2. เมื่อสิ้นงวดบัญชีมีค่าแรงคนงานที่ทำการผลิตค้างจ่าย 12,000 บาท จะบันทึกบัญชีตามข้อใด
ก. เดบิตค่าแรงงานทางตรง เครดิตค่าแรงงานทางอ้อม
ข. เดบิตค่าแรงงานทางตรง เครดิตค่าแรงงานค้างจ่าย
ค. เดบิตค่าแรงงาน เครดิตค่าแรงงานทางตรงค้างจ่าย
ง. เดบิตค่าแรงงานทางอ้อม เครดิตค่าแรงงานค้างจ่าย

3. มีบัตรค่าแรงงานคนงานผลิตสินค้า 20,000 บาท หักภาษีเงินได้ 5% เงินสะสม 2.5% กิจการยังไม่ได้จ่าย
ค่าแรงงาน จะบันทึกบัญชีด้านเครดิตตามข้อใด

ก. ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย เงินสะสม ค่าแรงงานค้างจ่าย
ข. ภาษีเงินได้ เงินสะสม ค่าแรงงานค้างจ่าย
ค. ภาษีเงินได้ เงินสะสม ธนาคาร
ง. เงินสะสม ค่าแรงงานค้างจ่าย
4. เงินสะสมจัดเป็นบัญชีหมวดใด
ก. สินทรัพย์
ข. หนี้สิน
ค. ทุน
ง. รายได้
5. ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย จะต้องนำส่งกรมสรรพากรภายในก่ีวัน นับจากวันสิ้นเดือนของเดือนท่ีจ่ายให้
ก. 7 วัน
ข. 15 วัน
ค. 20 วัน
ง. 30 วัน