เอกสารประกอบการสอนต้นทุนเบื้องต้น ให้นักศึกษา

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทุนเบ้ืองต้น รหัส 2201-2004 26

6. ค่าแรงงานทางอ้อม หมายถึงอะไร
ก. ค่าแรงงานคนงานที่แปรสภาพวัตถุดิบ
ข. ค่าแรงงานคนงานท่ีทำการผลิตโดยตรง
ค. ค่าแรงงานท่ีเกิดข้ึนจากคนงานคุมเคร่ืองจักร
ง. ค่าแรงงานของคนงานท่ีมิได้ทำการผลิตโดยตรง

7. มีบัตรค่าแรงงานหัวหน้ายาม 10,000 บาท หักภาษีเงินได้ 7% เงินสะสม 3% จะบันทึกบัญชีด้านเดบิต
ตามข้อใด

ก. ค่าแรงงานทางตรง
ข. ค่าแรงงานทางอ้อม
ค. เงินเดือนหัวหน้ายาม
ง. ค่าแรงงานทางอ้อม ภาษีเงินได้
8. เม่ือกิจการจ่ายเช็คให้สำหรับค่าแรงงานหัวหน้าควบคมุ งานในแผนกต่างๆ จะบันทึกบัญชีตามข้อใด
ก. เดบิตค่าแรงงาน เครดิตธนาคาร
ข. เดบิตค่าแรงงานทางตรง เครดิตธนาคาร
ค. เดบิตค่าแรงงานทางอ้อม เครดิตธนาคาร
ง. เดบิตค่าแรงงานหัวหน้า เครดิตธนาคาร
9. เมื่อกิจการปรับปรุงบัญชีเก่ียวกับค่าแรงงานวนวนั ส้ินงวดบัญชี ท้ังค่าแรงงานทางตรงและทางอ้อม จะ
บันทึกบัญชีทางด้านเครดิตตามข้อใด
ก. ค่าแรงงานค้างจ่าย
ข. ค่าแรงงานทางอ้อม
ค. ค่าแรงงานทางตรงค้างจ่าย
ง. ค่าแรงงานทางอ้อมค้างจ่าย
10. ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายเป็นบัญชีหมวดใด
ก. สินทรัพย์
ข. หน้ีสิน
ค. ทุน
ง. ค่าใช้จ่าย

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทุนเบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 27

บทที่ 3
คา่ แรงงาน
*****************************************************************

สาระสำคัญ (Main Idea)

กิจการในทุก ๆ ประเภท โดยเฉพาะอย่างยิง่ โรงงานอุตสหากรรม ค่าแรงงานถือเป็นส่วนประกอบ
ที่สำคัญของต้นทุนการผลิต ค่าแรงงาน เป็นค่าตอบแทนที่กิจการอุตสาหกรรมจ่ายให้แก่ผู้ที่ทำงานเกี่ยวข้อง
กับการผลิตสินค้าอาจจ่ายเป็นรายชั่วโมง รายวัน รายสัปดาห์ รายเดือน หรือรายชิ้น ของสินค้าที่ผลิต
ค่าแรงงานแบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ ค่าแรงงานทางตรงและคา่ แรงทางอ้อม ในการบันทึกบญั ชีค่าแรงงานจะ
แยกบันทึกบญั ชีระหวา่ งคา่ แรงงานทางตรงกบั คา่ แรงงานทางอ้อม เนอ่ื งจากพนกั งานของกจิ การอุตสาหกรรมมี
จำนวนมาก จงึ ตอ้ งจดั ทำทะเบียนค่าแรงงานเพ่ือสรปุ รายได้ของพนักงานจากคา่ แรงงาน

เน้อื หา

ความหมายและการแบ่งประเภทคา่ แรงงาน

ค่าแรงงาน หมายถงึ คา่ จา้ ง (Wages) เงนิ เดือน (Salaries) ทกี่ จิ การจ่ายใหก้ บั บพนักงาน ซงึ่ ค่าจา้ งจะ
มีลกั ษณะการจ่ายเป็นรายช่ัวโมง (Hourly) รายวัน (Daily) หรอื ตามจำนวนหน่วยท่ผี ลติ ได้ (Piecework) ส่วน
เงินเดือนจะมีลักษณะการจ่ายเงินเป็นประจำเท่าๆกันทุกเดือน อย่างไรก็ตาม ในความหมายทั่วไปของ
ค่าแรงงานนี้จะหมายถึง ค่าจ้างและเงินเดือนที่จ่ายให้แก่พนักงานของกิจการที่ทำหน้าที่ในการผลิตในโรงงาน
ซึ่งความแตกต่างของค่าจ้างและเงินเดือนนัน้ คือ คา่ จ้างมกั จะเป็นลักษณะการจ่ายค่าแรงงานให้กับพนักงานท่ี
เป็นลูกจ้างชั่วคราวมิใช่ลูกจ้างประจำหรือได้รับค่าตอบแทนในรูปของรายวัน รายชั่วโมงหรือรายชื้น เป็นต้น
ส่วนเงินเดือนเป็นรูปแบบการจ่ายค่าตอบแทนให้กับพนักงานประจำที่ปฏิบัติตามเวลาที่กำห นดเป็นเดือน
ดงั น้นั ค่าแรงงานทจี่ ่ายใหก้ ับพนกั งานเหลา่ นมี้ ลี ักษณะการจ่ายเงนิ เปน็ เดือน

ประเภทของค่าแรงงาน
1. ค่าแรงงานทางตรง (Direct Labour) หมายถึง แรงงานที่ใช้ในการแปรสภาพวัตถุดิบให้เป็นสินค้า
สำเร็จรูป เชน่ คา่ แรงงานของพนกั งานแผนกผลิต ค่าแรงงานผูค้ วบคุมเคร่ืองจักร เป็นตน้
2. ค่าแรงงานทางอ้อม (Indirect Labour) หมายถึง แรงงานอื่นๆ ที่มิใช่แรงงานโดยตรง เช่น
คา่ แรงงานของพนักงานแผนกบริหารเงนิ เดือนผูค้ วบคุม ผู้จดั การโรงงาน หวั หนา้ คนงาน ซึ่งค่าแรงงานทางอ้อม
น้ีถอื เปน็ สว่ นหน่งึ ของค่าใชจ้ ่ายในการผลิต
หลกั เกณฑ์ในการพจิ ารณาว่าค่าแรงงานใดถอื เป็นค่าแรงงานทางตรง ตอ้ งเข้าทัง้ 2 ลักษณะ ประกอบ
กนั ดวั ยดงั น้ี
1. เป็นแรงงานทท่ี ำหน้าทผ่ี ลติ สินคา้ โดยตรง

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี น้ ทนุ เบื้องตน้ รหัส 2201-2004 28

2. สามารถคำนวณค่าแรงงานที่เกิดขึ้นเข้าเป็นต้นทุนในการผลิตสินค้าได้ชัดเจนโดยง่าย หากไม่เข้า
หลกั เกณฑ์ทง้ั 2 ขอ้ จะถอื เปน็ คา่ แรงงานทางออ้ ม

การบัญชีเกย่ี วกับคา่ แรงงาน

การบัญชีเกี่ยวกับค่าแรงงาน นั้น ประกอบด้วยกิจกรรมต่างๆที่เกี่ยวกับค่าแรงงานเพื่อให้สามารถ
คำนวณหาต้นทุนค่าแรงงานเข้าสูก่ ระบวนการผลิตได้อย่างครบถ้วนถูกต้อง ซึ่งขั้นตอนของกิจกรรมที่เกี่ยวกบั
คา่ แรงงานมดี งั รนี้

1. การเก็บเวลาทำงาน (Time Keeping) คือ การเก็บเวลาการทำงานของพนักงานแต่ละคนใน
ลักษณะตา่ งๆ ท่ตี ้องการ เชน่ เก็บขอ้ มลู ตามงานหรือแผนกท่ีทำ เกบ็ เวลาที่ทำงานต่อสัปดาห์ รวบรวมผลผลิต
ตอ่ สปั ดาห์ ฯลฯ

2. การคำนวณและวิเคราะห์เวลาที่ใช้ในการทำงานของพนักงานแต่ละคน โดยวิเคราะห์ว่าใช้แรงงาน
ทางตรงหรือทางอ้อมในการผลิตจำนวนเท่าใด อีกทั้งมีช่วงเวลาใดที่ไม่ได้ทำงาน ว่างงานหรือไม่ (Idle Time)
เพราะเหตใุ ด จากนน้ั จะจำแนกคา่ แรงงานท่ีคำนวณไดเ้ ป็นตน้ ทนุ ของงานหรือแผนกผลติ ใด หรอื เขา้ เป็นต้นทุน
ของคา่ ใชจ้ า่ ยการผลติ กรณที เ่ี ป็นค่าแรงงานทางออ้ ม

3. การจ่ายคา่ แรงงานหรือเงินเดอื นแก่พนักงานแต่ละคน ในขน้ั ตอนน้ี กิจการจำคำนวณภาษเี งินได้หัก
ณ ที่จ่าย รวมทั้งรายการหักตา่ งๆ เช่น กองทุนสำรองเลี้ยงชพี เงินประกันสังคม เงินกู้ยืมกิจการ ฯลฯ จากน้ัน
จำคำนวณค่าแรงงานทตี่ ้องจ่ายใหแ้ ก่พนักงานโดยนำค่าแรงท่ีคำนวณได้ หกั กบั รายการหกั ตา่ งๆผลลัพธ์ที่ได้คือ
ค่าแรงงานทจี่ ะจา่ ยใหก้ บั พนักงาน

4. การบันทึกบัญชีเกี่ยวกับค่าแรงงานกิจกรรม ขั้นตอนนี้เป็นการบันทึกบัญชีเกี่ยวกับค่าแรงงานตาม
หลักการบันทึกบัญชี เริ่มจากการบรรทุกค่าแรงงาน การจำแนกค่าแรงงานเข้าเป็นต้นทุนการผลิต และจ่าย
คา่ แรงงาน

การคำนวณค่าแรงงานปกติ

จากทกี่ ล่าวว่า การคำนวณค่าแรงงานปกตโิ ดยท่ัวไป อาจจะมกี ารคำนวณตามเกณฑ์ที่แตกต่างกนั เช่น
คำนวณตามชั่วโมงการทำงาน คำนวณตามจำนวนของชิ้นงาน หรือจา่ ยตามอัตราเงินเดือนทีก่ ำหนด ซง่ึ สูตรใน
การคำนวณ ดังต่อไปนี้

การคำนวณตามชว่ั โมงการทำงาน
ค่าแรงงานปกติ = จำนวนช่วั โมงการทำงาน x อตั ราคา่ แรงงานที่จ่ายเปน็ รายชวั่ โมง

การคำนวณตามช้ินงาน
คา่ แรงงานปกติ = จำนวนชน้ิ งานท่ผี ลิตได้ x อัตราคา่ แรงงานท่จี า่ ยเป็นรายช้ิน

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทนุ เบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 29

การจ่ายตามลักษณะเงนิ เดือน
คา่ แรงงานปกติ = อัตราเงนิ เดอื นที่กำหนด

ตัวอยา่ งที่ 3.1 นายทองดี ทำงานในแผนกบรรจหุ ีบหอ่ ของบรษิ ัทผลิตเคร่ืองใชไ้ ฟฟ้า ไดร้ ับคา่ จา้ งแรงงานใน

อัตราชั่วโมงทำงานปกติชว่ั โมงละ 37.50 บาท ขอ้ มูลชวั่ โมงการทำงานในบัตรบันทึกเวลาการทำงานของ

สัปดาหห์ นงึ่ มีดงั ตอ่ ไปน้ี

วันทำงาน จำนวนช่วั โมงการทำงาน

จนั ทร์ 8

อังคาร 8

พธุ 8

พฤหัสบดี 7

ศุกร์ 6

การคำนวณคา่ แรงงานปกตสิ ามารถคำนวณได้ดังน้ี
สูตร คา่ แรงงานปกติ = จำนวนชว่ั โมงการทำงาน x อตั ราค่าแรงงานทจี่ า่ ยเปฯ็ รายช่วั โมง

= 37 x 37.50
= 1,387.50 บาท
โดยทั่วไปการที่จะถือว่าเป็นชั่วโมงการทำงานปกติก็มักจะอยู่ในช่วงเวลาการทำงานที่กิจการกำหนด
ขึ้นเปน็ ปกติ เชน่ วันทำงานปกติ คอื วนั จนั ทรถ์ ึงวันศุกร์ โดยมีเวลาทำงานปกตติ งั้ แต่ 08.00 - 17.00 น.

การคำนวณคา่ แรงงานลว่ งเวลา (Over Time)

กิจการที่ดำเนินธุรกิจอุตสาหกรรม กฎหมายการคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 ได้บัญญัติเกี่ยวกับการ
กำหนดเวลาทำงานวา่ นายจ้างจะกำหนดชว่ั โมงการทำงานปกติที่กำหนดไว้เท่าใดกไ็ ด้ แต่จะตอ้ งไม่เกินสัปดาห์
ละ 48 ชั่วโมง ในกรณีที่ลกู จ้างทำงานเกนิ กว่าเวลาและชั่วโมงการทำงานปกติที่กำหนดไว้ นายจ้างจะต้องจา่ ย
คา่ แรงงานล่วงเวลาให้แก่ลกู จา้ ง ซง่ึ การคำนวณคา่ แรงงานล่วงเวลา มีดังนี้

1. ค่าแรงงานล่วงเวลาในวันทำงานปกติ เกิดขึ้นเมื่อลูกจ้างทำงานนอกเวลาปกติหรือเกินชั่วโมงการ
ทำงานในวันทำการปกติ นายจ้างจะต้องจ่ายค่าแรงงานให้ลูกจ้างในอัตราหนึ่งเท่าครึ่ง ( 1.5 เท่า) ของ
คา่ แรงงานปกติโดยจะคำนวณตามชัว่ โมงการทำงานลว่ งหนา้ ท่ีเกนิ เวลาการทำงาน หรือช่วั โมงทำงานปกติ

2. ค่าแรงงานล่วงเวลาในวันหยุด เกิดขึ้นเมื่อลูกจ้างทำงานในวันหยุด หรือในวันท่ีนอกเหนือจากวัน
ทำงานปกติ นายจ้างจะตอ้ งจา่ ยค่าแรงงานลว่ งเวลาให้แก่ลกู จา้ งตามหลกั เกณฑ์ ดงั นี้

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีต้นทนุ เบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004 30

- ถ้าทำงานในวันหยุดในช่วงเวลาทำงานปกติ เช่น วันทำงานปกติ คือ วันจันทร์ถึงวันศุกร์และเวลา
ทำงานปกติ ตั้งแต่เวลา 08.00-17.00 น. ดังนั้น ถ้าหากลูกจ้างมาทำงานในวันเสาร์หรือวันอาทิตย์ ตั้งแต่เวลา
08.00 – 17.00 น. ก็จะว่าเป็นการทำงานล่วงเวลาในเวลาการทำงานปกติ ใน กรณีนี้กฎหมายกำหนดให้
นายจ้างต้องจ่าย ค่าจ้างเพิ่มขึ้นอีกไม่น้อยกว่าหนึ่งเท่า (1 เท่า ) ของค่าแรงงานในอัตราปกติ หรือถือว่าจ่าย
ค่าแรงเปน็ 2 เท่าของอัตราปกติ

- ถา้ ทำงานลว่ งเวลาในวันหยดุ ช่วงเวลาทเ่ี กินกว่าเวลาทำงานปกติ เชน่ ลกู จา้ งทำงานในวนั
เสาร์หรืออาทิตย์ และเวลาทำงานในเวลาหลัง 17.00 น. ก็จะถือว่าทำงานลว่ งเวลาในวนั หยุดในช่วงเวลาเกิน
กว่าเวลาทำงานปกติ กฎหมายกำหนดให้นายจ้างต้องจา่ ย คา่ แรงงานเพ่มิ ขนึ้ อีกไม่นอ้ ยกว่าสองเท่าของอัตรา
ค่าแรงปกติ หรือถือวา่ จา่ ยคา่ แรงงานเป็น 3 เท่าของอตั ราปกติ

สรุปคา่ แรงงานขั้นต้น = คา่ แรงงานปกติ + ค่าแรงงานล่วงเวลา

ตัวอย่างท่ี 3.2 บริษัท โรงงานงานนำ้ ปลาไทย จำกัด กำหนดเวลาการทำงานปกติของพนักงานและลูกจ้าง คือ

วันจันทร์-วันศุกร์ เวลา 08.00 – 17.00 น. พักเที่ยง 1 ชั่วโมง ดังนั้น เวลาการทำงานปกติจะเท่ากับวันละ 8

ชั่วโมง นางใจดี ขยันงาน เป็นลูกจ้างทำงานอยู่ในแผนกเย็บของบริษัท เวลาทำงานในสัปดาห์แรกของเดือน

มกราคม มีดังนี้

วันท่ที ำงาน เวลาทำงาน ชว่ั โมงการทำงาน

จนั ทร์ 08.00 – 17.00 น. 8

อังคาร 08.00 – 18.00 น. 9

พธุ 08.00 – 16.00 น. 7

พฤหสั บดี 08.00 – 17.00 น. 8

ศกุ ร์ 08.00 – 19.00 น. 10

เสาร์ 08.00 – 18.00 น. 9

อาทติ ย์ 08.00 – 12.00 น. 4

จากข้อมลู ขา้ งต้น นางใจดี ขยันงาน ได้รับคา่ จ้างในอัตราชวั่ โมง 30 บาท

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทุนเบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 31

ให้ทำ คำนวณหาค่าแรงข้ันต้นของนางใจดี

ตารางแสดงการคำนวณ

วนั ท่ที ำงาน ชวั่ โมงปกติ ช่วั โมงล่วงเวลา ชัว่ โมงลว่ งเวลา ชัว่ โมงลว่ งเวลา
3 เท่า
1.5 เท่า 2 เทา่ -
-
จันทร์ 8 - - -
-
อังคาร 8 1 - -
1
พธุ 7 - - -
1
พฤหสั บดี 8 - -

ศุกร์ 8 2 -

เสาร์ - - 8

อาทติ ย์ - - 4

รวม 39 3 12

ค่าแรงงานปกติ (39x30) = 1,170 บาท
ค่าแรงงานลว่ งเวลาในวนั ทำงานปกติ (3x30x1.5) = 135
คา่ แรงงานลว่ งเวลาในวันหยดุ เวลาทำงานปกติ (12x30x2) = 720
ค่าแรงงานลว่ งในวันหยดุ เกนิ เวลาทำงานปกติ (1x30x3) = 90 945 บาท

รวม คา่ แรงงานข้ันต้น = 2,115 บาท

การคำนวณค่าแรงงานสุทธิ (Net Payrolls)

การคำนวณค่าแรงงานสุทธิหรือเงินได้สุทธิของพนักงานและลูกจ้าง ไม่ว่าจะได้รับค่าจ้างในรูปของ
เงินเดือนหรือรายชั่วโมงการทำงานตามชิน้ งาน ก่อนที่นายจ้างจะจ่ายเงินไดใ้ ห้กับพนักงานหรอื ลูกจ้าง จะต้อง
หกั ภาษีเงนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ยจากเงนิ ได้ท่จี า่ ยให้แก่พนักงานและลูกจ้างแต่ละบุคคล นอกจากนแ้ี ล้ว กิจการอาจจะมี
รายการหักอื่นๆ อีก เช่น เงินประกันสังคม เงินสะสม และเงินกองทุนต่างๆ เป็นต้น สรุปค่าแรงงานสุทธิ
คำนวณได้ ดงั น้ี

ค่าแรงงานสทุ ธิ = คา่ แรงงานข้ันตน้ – รายการหักต่างๆ

รายการหักต่างๆ ได้แก่ ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย เงินประกันสังคม เงินกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เงิน
สะสม เงนิ กู้ยืม เปน็ ตน้

ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย คือ ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาที่หักภาษี ณ ที่จ่าย ตามกฎหมายโดยการ
คำนวณจสกเงนิ เดอื นหรือคา่ จ้างหักด้วยคา่ ใช้จ่ายและค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนตามกฎหมายภาษเี งินได้บุคคล
ธรรมดากำหนดจากนัน้ ก็นำยอดทค่ี ำนวณได้มาหักเงนิ เดือน และค่าจ้างทีต่ อ้ งจ่ายใหก้ บั พนกั งานทุกเดอื น

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีตน้ ทุนเบื้องตน้ รหสั 2201-2004 32

เงนิ ประกนั สงั คม (Social Securily)

เงินประกันสงั คม ตามพระราชบญั ญัตปิ ระกนั สงั คม พ.ศ. 2533 กำหนดให้หน่วยงานท่ีมลี ูกจ้างจะต้อง
ยื่นจดทะเบียนเข้าเป็นกองทุนประกันสังคม โดยมีการจ่ายเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคม 3 ฝ่าย คือ
รัฐบาล นายจา้ ง และผู้ประกนั ตนในอัตราเท่ากนั

ผู้ประกันตน คือ ลูกจ้างทีเ่ ร่ิมเข้าทำงานอายุไม่ตำ่ กว่า 15 ปี และไม่เกิน 60 ปี ที่จะจ่ายเงนิ สมทบเข้า
กองทนุ ประกันสงั คม

เงนิ สมทบท่ีจ่ายเข้ากองทุนประกันสังคม คือ เงนิ ท่ีรัฐบาล นายจา้ งและผู้ประกนั ตนจ่ายสมทบฝ่ายละ
5% โดยคิดจากฐานเงินเดือนหรือคา่ จา้ งที่คิดจากคา่ แรงปกติ นำมาคำนวณคูณด้วยอัตรา 5% ของเงิน ค่าแรง
ปกติ โดยฐานค่าจ้างไม่ตำ่ กว่า 1,650 บาทต่อเดอื น และฐานสูงสุดไม่เกนิ 15,000 บาทตอ่ เดือน

ตวั อย่างที่ 3.3 จากตัวอยา่ งท่ี 3.2 จากคา่ แรงข้นั ตน้ ของนางสายสมร ขยนั งาน บริษัทกำหนดหกั ภาษีเงนิ ได้ ณ

ทจ่ี า่ ย 10% ของคา่ แรงขั้นตน้ เงนิ กองทนุ ประกนั สงั คม 5% ของค่าแรงงานปกติ

ให้ทำ คำนวณหาค่าจ้างทีบ่ รษิ ัทตอ้ งจ่ายให้กบั นางสายสมรในสัปดาห์แรกของเดือนกรกฎาคม

วธิ คี ำนวณค่าแรงขั้นตน้ ของนางสายสมร = ค่าแรงงานปกติ + ค่าแรงงานล่วงเวลา

= 1,170 + 945

= 2,115 บาท

คา่ แรงงานข้ันต้น 2,115 บาท

หัก ภาษีเงนิ ไดห้ ัก ณ ที่จ่าย (2,115 x 10%) 211.50

เงนิ ประกันสงั คม (1,170 x 5%) 58.50 270 บาท

ค่าแรงงานสทุ ธิ 1,845 บาท

ดงั นนั้ ในสปั ดาห์น้นี างสายสมรจะได้รับคา่ จา้ ง จำนวน 1,845 บาท

การบนั ทึกบญั ชเี กี่ยวกับค่าแรงงาน

คา่ แรงงานเป็นค่าจ้างหรือผลตอบแทนทจี่ า่ ยให้กบั ลุกจ้างหรือคนงานที่ทำหน้าท่ีในการผลิตสนิ ค้า โดย
คา่ แรงงานงานอยู่ในรปู แบบต่าง ๆ เช่น เงนิ เดือน คา่ แรงงานรายชนิ้ รายชว่ั โมง รายสปั ดาห์ หรอื อยใู่ นรูปแบบ
เงินโบนัส ค่าล่วงเวลา เป็นต้น โดยค่าแรงงานจะประกอบไปด้วยค่าแรงงานทางตรง และค่าแรงงานทางอ้อม
การบันทึกบญั ชีค่าแรงงานนัน้ อาจจะมีการหักคา่ ใช้จ่ายต่าง ๆ เช่น เงินประกันสงั คม ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย
เงินกู้ยมื เป็นต้น

ตวั อย่างที่ 3.4 บริษัทอุตสาหกรรมแห่งหนงึ่ มรี ายการเกยี่ วกับค่าแรงงานทีเ่ กดิ ข้นึ ดังน้ี
25XX
ม.ค. 15 ค่าแรงงานทางตรง จำนวน 40,000 บาท หักภาษเี งนิ ได้ ณ ท่ีจ่ายไว้ 5% เงินประกนั สังคม 5%

ของค่าแรงงาน บริษัทจา่ ยสมทบอีก 5% ทเ่ี หลอื จา่ ยเปน็ เงนิ สด

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี น้ ทนุ เบ้ืองต้น รหสั 2201-2004 33

31 คา่ แรงงานทางตรง จำนวน 50,000 บาท หกั ภาษีเงนิ ได้ ณ ที่จ่ายไว้ 5% เงินประกันสังคม 5%
ของค่าแรงงาน บริษัทจา่ ยสมทบอีก 5% ทเ่ี หลือจา่ ยเปน็ เงินสด เงนิ เดือนผู้ควบคุมงาน 20,000
บาท หกั ภาษีเงนิ ได้หกั ณ ท่จี า่ ย 5% ท่ีเหลือจ่ายเป็นเช็ค

ให้ทำ : บนั ทกึ บัญชีในสมดุ รายวนั ทว่ั ไป

สมดุ รายวนั ท่ัวไป หน้า 1
เครดิต
พ.ศ. 25XX เลขท่ี เดบิต บาท สต.
บญั ชี บาท สต.
เดือน วนั ที่ รายการ 505 40,000 - 36,000
506 4,000 -
ม.ค. 15 คา่ แรงงานทางตรง 101 2,000 - 2,000 -
204
เงินประกนั สังคมจ่ายสมทบ 205 50,000 - 45,000 -
2,500 - 5,000 -
เงินสด 505 2,500 -
506 20,000 -
เงินประกนั สงั คมค้างจ่าย 101 1,000
204 19,000
ภาษเี งินไดห้ กั ณ ท่จี า่ ย 205

จา่ ยคา่ แรงงานทางตรง 507
205
31 ค่าแรงงานทางตรง 102

เงนิ ประกนั สงั คมจ่ายสมทบ

เงินสด

เงินประกนั สงั คมค้างจ่าย

ภาษีเงนิ ไดห้ กั ณ ที่จา่ ย

จ่ายคา่ แรงงานทางตรง

ม.ค. 31 เงินเดอื นผคู้ วบคุมงาน

ภาษเี งินไดห้ กั ณ ทจ่ี า่ ย

ธนาคาร

จ่ายเช็คเงินเดือนผู้ควบคมุ งาน

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีต้นทุนเบื้องตน้ รหสั 2201-2004 34

ตวั อยา่ งที่ 3.5 บรษิ ัทอตุ สาหกรรมแห่งหน่งึ มีรายการเกย่ี วกับคา่ แรงงานทีเ่ กิดขึ้น ดงั น้ี

ม.ค. 15 คา่ แรงงานทางอ้อม 50,000 บาท หักภาษเี งินได้ ณ ท่ีจ่าย 500 บาท เงินประกันสงั คม 2,500 บ.

บริษัทจา่ ยเงินประกันสังคมสมทบ 2,500 บาท บรษิ ทั จ่ายเงนิ สดใหค้ นงาน

31 จา่ ยเช็คค่าแรงคนงานทางตรง 80,000 บาท หักภาษีเงินไดห้ ัก ณ ท่ีจา่ ย 800 บาท เงินประกัน

สังคม 4,000 บาท บรษิ ทั จา่ ยเงินประกนั สังคมสมทบ 4,000 บาท

ให้ทำ : บนั ทกึ บัญชใี นสมุดรายวันท่ัวไป

สมดุ รายวนั ทั่วไป หน้า 1

พ.ศ. 25XX เลขที่ เดบติ เครดติ

เดอื น วันที่ รายการ บัญชี บาท สต. บาท สต.

ม.ค. 15

-
-
-

31

-
-
-

ตัวอยา่ งที่ 3.6 บริษัทอตุ สาหกรรมแห่งหนึ่งมรี ายการเกย่ี วกบั คา่ แรงงานที่เกดิ ขนึ้ ดังนี้
เม.ย. 14 บนั ทกึ คา่ แรงงานทางตรง จำนวน 40,000 บาท หกั ภาษเี งินได้หกั ณ ท่ีจ่าย 400 บาท และ

เงินประกันสังคม 5% ของคา่ แรงงาน กจิ การจา่ ยสมทบ 5%
15 จ่ายค่าแรงงานทางตรงดว้ ยยอดสทุ ธิ
29 บันทึกค่าแรงงานทางตรง จำนวน 18,000 บาท หกั ภาษีเงนิ ได้ ณ ทจ่ี า่ ย 200 บาท และ

เงนิ ประกันสงั คม 5% ของค่าแรงงาน กิจการจา่ ยสมทบ 5%
30 จา่ ยคา่ แรงงานทางตรงด้วยยอดสทุ ธิ และจา่ ยเงินเดอื นผคู้ วบคมุ งาน 25,000 บาท หกั ภาษเี งนิ ได้

ณ ทีจ่ ่าย 250 บาท
พ.ค. 7 นำภาษีเงนิ ไดห้ กั ณ ท่ีจ่าย ส่งกรมสรรพากร

15 จ่ายเงินประกนั สังคมทสี่ ำนกั งานประกนั สงั คม

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี ้นทนุ เบ้ืองต้น รหสั 2201-2004 35

สมุดรายวันทว่ั ไป หนา้ 1
เดบิต เครดิต
พ.ศ. 25XX เลขที่ บาท สต. บาท สต.
บัญชี 40,000 -
เดือน วนั ท่ี รายการ 505 2,000 -
506
เม.ย. 14 คา่ แรงงานทางตรง 203 37,600 -
204 4,000 -
เงนิ ประกันสังคมจา่ ยสมทบ 205
400 -
คา่ แรงงานค้างจ่าย 203
101
เงนิ ประกันสงั คมค้างจา่ ย
505
ภาษเี งินได้หกั ณ ทจ่ี ่าย 506
203
บันทกึ คา่ แรงงานทางตรง 204
205
15 คา่ แรงงานคา้ งจ่าย 37,600 -
203
เงนิ สด 101 37,600 -

จ่ายคา่ แรงงานทางตรง 507
205
เม.ย. 29 ค่าแรงงานทางตรง 201 18,000 -
900 -
เงินประกนั สงั คมจา่ ยสมทบ 205
101
คา่ แรงงานคา้ งจา่ ย 16,900 -
1,800 -
เงนิ ประกนั สังคมคา้ งจา่ ย
200 -
ภาษีเงินไดห้ ัก ณ ที่จา่ ย

บนั ทึกค่าแรงงานทางตรง

30 ค่าแรงงานคา้ งจ่าย 16,900 -

เงนิ สด 16,900 -

จ่ายคา่ แรงงานทางตรง

30 เงนิ เดือนผูค้ วบคุมงาน 25,000 -

ภาษีเงนิ ไดห้ กั ณ ทจี่ ่าย 250 -
24,750 -
เงินสด

จ่ายเงนิ เดอื นผูค้ วบคมุ งาน

พ.ค. 7 ภาษเี งินได้หัก ณ ทีจ่ า่ ย 850 -

เงินสด 850 -

36
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี ้นทุนเบื้องต้น รหสั 2201-2004

พ.ศ. 25XX เลขที่ เดบิต เครดิต

เดือน วันท่ี รายการ บัญชี บาท สต. บาท สต.

15 เงินประกนั สงั คมคา้ งจา่ ย 204 5,800 -

เงินสด 101 5,800 -

นำเงนิ ประกันสังคมสง่ ท่ี
สำนักงานประกนั สังคม

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

สรุปสาระสำคัญ

ค่าแรงงาน (Labour) หมายถึง คา่ ตอบแทนทจ่ี ่ายใหก้ ับพนักงานหรือลูกจ้างของกิจการที่ทำงานให้กับ
กิจการที่ทำการผลิตสินค้าของกิจการอุตสาหกรรมเป็นการแปรสภาพวัตถุดิบให้เป็นสินค้าสำเร็จรูป ซึ่งต้อง
อาศัยปัจจัย คือ ค่าแรงงานอันเป็นส่วนประกอบที่สำคัญอย่างหนึ่งในกระบวนการผลิต โดยทั่วไปกิจการ
อุตสาหกรรมมีการแบ่งค่าแรงงานเป็นคา่ แรงงานที่ใช้ในการผลิตสนิ ค้าโดยตรง และคา่ แรงงานท่ีไม่ได้ใช้ในการ
ผลิตสนิ ค้าโดยตรงซึ่งกิจการจะแบง่ แยกค่าแรงงานตามทักษะ และความชำนาญของพนักงานให้กับแผนกต่างๆ
ของกิจการที่มีพนักงานเป็นจำนวนมากจึงต้องมีการบริหารและควบคุมแรงงานใหม้ ีประสิทธภิ าพสูงสุด เพราะ
ต้นทนุ

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีตน้ ทนุ เบื้องตน้ รหัส 2201-2004 37

แบบฝกึ หัดหลงั เรียนหนว่ ยท่ี 3

1. บรษิ ทั รเิ วอร์ วิว จำกัด มขี ้อมูลเกี่ยวกบั การจา่ ยเงินเดือนและคา่ แรงของเดือนมีนาคม ดงั น้ี
ม.ี ค. 16 คา่ แรงผจู้ ดั การโรงงาน 5,000 บาท หกั ภาษเี งินไดไ้ ว้ 300 บาท และจา่ ยเงนิ ใหค้ นงาน
20 บันทึกค่าแรงคนงานทำการผลิตสินค้า 10,000 บาท หักภาษี ณ ที่จ่ายไว้ 700 บาทต่อมาได้
จา่ ยคา่ แรงดว้ ยเชค็ พรอ้ มนำส่งภาษีให้สรรพากร
25 จา่ ยค่าแรงคนงานทำความสะอาดโรงงาน 3,000 บาท ดว้ ยเงินสดหักภาษไี ว้ 400 บาท
ใหท้ ำ บนั ทกึ รายการในสมุดรายวันทัว่ ไป

2. บริษัทสายนที จำกัด มีข้อมูลเกี่ยวกับการจ่ายค่าแรงงานและคิดค่าแรงงานเข้าเป็นต้นทุนการผลิตใน
รายการเดอื นพฤศจกิ ายน ดังน้ี
พ.ย. 5 จ่ายคา่ แรงงานทางตรง 7,000 บาท หกั ภาษี ณ ทจ่ี ่าย 200 บาท
8 จ่ายค่าแรงใหผ้ ้คู วบคมุ คนงาน 3,000 บาทหักภาษี ณ ท่ีจ่าย 100 บาท
22 คดิ ค่าแรงงานเขา้ เปน็ ตน้ ทุนผลติ ค่าแรงทางตรง 7,000 บาท ค่าแรงทางอ้อม 3,000 บาท
28 นำเงินภาษีเงินไดห้ ัก ณ ทีจ่ ่าย สง่ กรมสรรพากร
ใหท้ ำ บนั ทกึ รายการในสมดุ รายวันทั่วไป

3. บริษัทสายธารา จำกัด ได้กำหนดเวลาทำงานปกติของพนักงานและลูกจ้าง คือ วันจันทร์–วันเสาร์ เวลา
8.00–17.00 น. (พัก 1 ชั่วโมง) ดังนั้น เวลาทำงานปกติวันละ 8 ชั่วโมง นายน้ำ ซึ่งเป็นลูกจ้างในแผนก
ประกอบ ได้มีเวลาทำงานในช่วงสัปดาห์สุดทา้ ยของเดือนพฤศจกิ ายน ดังนี้

วันทำงาน เวลาทำงาน ชัว่ โมงการทำงาน

จันทร์ 8.00–17.00 น. 8
องั คาร 9.00–17.00 น. 7
พุธ 8.00–17.00 น. 8
พฤหัสบดี 8.00–16.00 น. 7
ศกุ ร์ 8.00–18.00 น. 9
เสาร์ 8.00–17.00 น. 8
อาทิตย์ 8.00–19.00 น. 10

บริษัทจ่ายค่าแรงเป็นชั่วโมง ๆ ละ 20 บาท บริษัทต้องหักภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย 5% และหักเงินจาก
ลูกจ้างสง่ กองทนุ ประกนั สังคมในอัตรา 5% ของค่าแรงปกติ และบริษัทสมทบ หัก 5% พร้อมนำส่งภาษีเงินได้
ใหส้ รรพากร

ให้ทำ คำนวณค่าแรงงานข้นั ต้นและค่าแรงงานสุทธิของนายนำ้

38
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีต้นทุนเบื้องต้น รหัส 2201-2004

4. บริษทั สวนสวย จำกัด จ่ายค่าแรงงานเปน็ รายสปั ดาห์ ข้อมลู ต่อไปน้ีไดจ้ ากการรายละเอียดเก่ียวกบั คา่ แรง

ชื่อคนงาน ช่ัวโมงท่ผี ลติ ชัว่ โมงแรงงาน ช่ัวโมงแรงงาน อตั ราค่าแรง
ทางตรง ทางอ้อม
นายทวิ า 40 39 1 25.50
นายราตรี 40 34 6 20.50
นายเช้า 38 34 4 20
นายป่าย 40 40 – 19.50
นายสาย 39 37 2 20
นายเยน็ 40 37 3 20.50
นายคลอ้ ย 40 35 5 22

ให้ทำ 1. คำนวณค่าแรงงานข้ันต้นและค่าแรงงานสุทธิของคนงานแต่ละคน
2. บันทึกรายการในสมดุ รายวัน เพือ่ บันทกึ ค่าแรงงานทง้ั หมดทเ่ี กดิ ขึน้ การจำแนกประเภท
คา่ แรง การจา่ ยคา่ แรง บริษัทหกั ภาษี ณ ทีจ่ า่ ย 10% และเงินประกันสงั คม 5%

5. บรษิ ัทสทิ ธชิ ยั อตุ สาหกรรม จำกดั จ่ายแรงงานเปน็ รายสัปดาห์ ขอ้ มลู ต่อไปนี้ไดม้ าจากการทำงานใน
สปั ดาหท์ ี่ 3 ของเดอื น ธนั วาคม 25XX
รายละเอยี ดเกี่ยวกบั ค่าแรงงานคนงาน

ชื่อคนงาน ชัว่ โมงที่ผลติ อตั ราคา่ แรงงานปกติ ช่ัวโมงแรงงานปกติ
นายศรี 45 15.50 40
นายสุข 38 16.50 35
นางสาวสนั ต์ 40 15.50 36
นายสาวพร 38 17.00 35
นายพงศ์ 43 17.50 38
นายสิน 42 16.50 40

กจิ การจา่ ยค่าแรงงานสำหรบั คา่ ล่วงในอตั ราหนึ่งเทา่ คร่ึงของอัตราปกติ และถือเปน็ คา่ แรงงานทางออ้ ม
เฉพาะสว่ นท่จี า่ ยเพิ่มเทา่ นนั้ ท้งั นี้ ในการคำนวณค่าแรงงานทกุ ครัง้ กจิ การจะต้องหกั ภาษเี งินได้พนักงาน ณ ท่ี
จ่ายในอัตรา 10% ของคา่ แรงงานข้ันตน้ และหักเข้ากองทนุ ประกนั สังคม ในอตั รา 5% ของคา่ แรงงานขั้นตน้

ให้ทำ บนั ทกึ รายการในสมุดรายวนั ทั่วไปเกย่ี วกับต้นทุนคา่ แรงงานและคำนวณค่าแรงงานข้นั ต้นและ
ค่าแรงงานสทุ ธิ

39
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทนุ เบ้ืองต้น รหสั 2201-2004

6. ตอ่ ไปนเ้ี ปน็ ขอ้ มูลจากการทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมแห่งหนึง่ ประจำสปั ดาห์ที่ 2 ของเดอื น

กุมภาพันธ์ 25XX

ช่ือคนงาน ชัว่ โมงที่ผลิต อัตราค่าแรง ชว่ั โมงทางตรง ชั่วโมงทางออ้ ม

นายเอก 40 16.00 38 2

นายโท 38 16.50 38 –

นางสาวตรี 42 17.50 35 7

นางสาววา 40 15.50 36 4

นายเอ 40 16.50 36 4

นายโอ 42 17.00 36 6

กจิ กรรมคิดค่าแรงงานทุกชั่วโมงการผลติ ในอัตราเท่ากนั และมกี ารหักภาษีเงนิ ไดพ้ นักงาน ณ ท่ีจา่ ยในอตั รา

10% ของค่าแรงงานข้นั ต้นและจะจ่ายค่าแรงงานในวนั รุ่งข้ึน หลงั จากสิ้นสดุ สัปดาห์นนั้ ๆ

ให้ทำ บนั ทกึ รายการข้างตน้ เกย่ี วกับคา่ แรงงานในสมุดรายวนั ท่ัวไปและ คำนวณค่าแรงงานข้ันตน้ และ

ค่าแรงงานสุทธิ

7. บรษิ ทั รวยเจริญอตุ สาหกรรม จำกดั มกี ารผลติ สนิ คา้ โดยกำหนดรายละเอยี ดในการคำนวณค่าแรงงาน ดงั น้ี

1. ใหม้ ชี ั่วโมงการทำงาน 48 ชัว่ โมง/สัปดาห์ ระหว่างเวลา 08.00–17.00น. ของวันจนั ทร์–วนั เสาร์

2. ใหก้ ารทำงานลว่ งเวลาในวนั ปกติ คนงานจะได้รับคา่ แรงงานเป็น 1.5 เท่าของอัตราปกติ

3. ในการทำงานลว่ งเวลาในวันหยดุ ใหม้ กี ารจ่ายค่าแรงงานเป็น 2 เทา่ ของอตั ราปกติ

4. กจิ การจะมีการจ่ายคา่ แรงงานในวนั องั คารของสัปดาหถ์ ดั ไป

5. ค่าแรงงานทีเ่ พ่ิมขึ้นจากอตั ราปกติ กิจการจะถือเป็นค่าแรงงานทางอ้อมของการผลิต

6. คนงานทุกคนจะถกู หักภาษีเงินได้ ณ ทจี่ า่ ยในอัตรา 3.5% ของคา่ แรงงานทัง้ สนิ้ พร้อมท้ังหกั สมทบ

เข้ากองทุนสวสั ดกิ ารคนงานของบรษิ ัทอีกในอัตรา 2%

8. ต่อไปนีเ้ ปน็ รายการละเอยี ดการทำงานในโรงงานสัปดาหว์ นั จนั ทรท์ ี่ 20 กรกฎาคม–วนั อาทิตยท์ ี่ 26

กรกฎาคม

ช่อื พนกั งาน ชั่วโมงทำงาน/วันปกติ ช่วั โมงทำงาน/ อตั ราค่าแรงงาน

ในวนั ปกติ ล่วงเวลา วันหยดุ ปกติ

นายอาทติ ย์ 45 ชม. 5 ชม. 5 ชม. 30 บาท

นายวนั จนั ทร์ 47 ชม. 6 ชม. 6 ชม. 45 บาท

นายอังคาร 48 ชม. 5 ชม. 3 ชม. 38 บาท

นายพุธ 48 ชม. 6 ชม. 4 ชม. 60 บาท

นายฟ้าใส 48 ชม. 8 ชม. 5 ชม. 55 บาท

ใหท้ ำ 1. คำนวณคา่ แรงงานขัน้ ต้นของงานทง้ั หมด

2. คำนวณคา่ แรงงานทางตรงและคา่ แรงงานทางอ้อมในแผนก

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีตน้ ทนุ เบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 40

9. บริษทั เจริญทรัพย์ จำกดั จ่ายค่าแรงงานคนงานในแผนกผลิตเปน็ รายชั่วโมง โดยกำหนดใหช้ ว่ั โมง

ทำงานปกติไมน่ ้อยกวา่ สัปดาห์ละ 40 ชวั่ โมง กจิ การจ่ายล่วงเวลาเฉพาะส่วนท่ีเกนิ 40 ชัว่ โมง ใน

อัตราดังน้ี

1. อตั ราหน่ึงเท่าครึง่ ของคา่ แรงงานปกติ

2. อัตราคา่ แรงงานเฉพาะการทำล่วงเวลาในวนั อาทติ ย์ สำหรับการจำแนกคา่ แรงงาน กิจการถอื วา่

ค่าลว่ งเวลาสว่ นท่ีจา่ ยเพ่มิ จากอตั ราปกติ เปน็ คา่ แรงงานทางอ้อมของการผลติ

คนงาน ชวั่ โมงทำงาน อตั ราคา่ แรง

อาทติ ย์ จนั ทร์ องั คาร พธุ พฤหสั บดี ศกุ ร์ เสาร์ ปกต/ิ ช่วั โมง

นายอรณุ 3 7 77 8 88 15

น.ส.จรยิ า 3 8 88 8 99 20

นางพชั รา – 8 8 10 8 8 - 20

นางสนุ ิต – 7 77 7 77 15

น.ส.บษุ ดี – 7 87 8 88 18

ใหท้ ำ 1. คำนวณค่าแรงงานปกติ ค่าลว่ งเวลา และค่าแรงงานเบื้องต้น

2. คำนวณจำแนกคา่ แรงงานทางตรง และคา่ แรงงานทางอ้อม

3. สมุดรายวันทวั่ ไป

41
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีต้นทนุ เบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004

บทที่ 4

ค่าใชจ้ า่ ยในการผลติ

แบบทดสอบกอ่ นเรยี นและหลงั เรียน บทท่ี 4
คา่ ใชจ้ ่ายในการผลิต

1. ข้อใดเป็ค่าใช้จ่ายการผลิต
ก. ค่าขนส่งเข้า
ข. เงินเดือนพนักงาน
ค. ค่าเช่าอาคารสำนักงาน
ง. วัตถุดิบทางอ้อม

2. ข้อใดเป็นค่าใช้จ่ายการผลิตคงท่ี
ก. ค่าซ่อมแซมบำรุงรักษา
ข. ค่าเสื่มราคาอาคารโรงงาน
ค. ค่าน้ำมันหล่อล่ืน
ง. วัสดุโรงงานใช้ไป

3.ค่าใช้จ่ายการผลิตชนิดใดที่มีลักษณะทั้งเป็นค่าใช้จ่ายคงท่ี และแปรผันรวมอยู่ด้วยกัน
ก. Variable Costs
ข. Fixed Costs
ค. Semivariable Costs
ง. Step Costs

4.ค่าใช้จ่ายในการผลิตถือเป็นส่วนหน่ึงของต้นทุนประเภทใด
ก. ต้นทุนการผลิต
ข. ต้นทุนคงท่ี
ค. ต้นทุนผันแปร
ง. ต้นทุนผสม

5.ค่าใช้จ่ายในการผลิตท่ีมีต้นทุนเปลี่ยนแปลงไปตามปริมาณการผลิตสินค้า คือข้อใด
ก. ค่าใช้จ่ายในการผลิตคงที่
ข. ค่าใช้จ่ายในการผลิตกึ่งคงที่
ค. ค่าใช้จ่ายในการผลิตผสม
ง. ค่าใช้จ่ายในการผลิตผันแปร

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทนุ เบื้องตน้ รหสั 2201-2004 42

6.เม่ือกิจการซ้ือวัสดุโรงงานมาใช้ในการผลิต จะบันทึกบัญชีตามข้อใด
ก. เดบิต ซื้อ เครดิต เงินสด/ธนาคาร
ข. เดบิต วัสดุโรงงาน เครดิต เงินสด/ธนาคาร
ค. เดบิต ค่าใช้จ่ายในการผลิต เครดิต เงินสด/ธนาคาร
ง. เดบิต ซื้อวัสดุโรงงาน เครดิต เงินสด/ธนาคาร

7.สิทธิบัตรการประดิษฐ์มีอายูการคุ้มครองก่ีปี
ก. 5 ปี
ข. 10 ปี
ง. 15 ปี
จ. 20 ปี

8.สิทธิบัตรตัดบัญชีจัดจัดเป็นบัยชีประเภทใด
ก. สินทรัพย์หมุนเวียน
ข. ค่าใช้จ่ายในการผลิต
ค. ค่าใช้จ่ายทั่วไป
ง. หนี้สิน

9.ข้อใดเป็นค่าใช้จ่ายในการผลิตคงท่ี
ก. วัตถุดิบทางอ้อม
ข. ค่าแรงงานทางอ้อม
ค. ค่าน้ำมันเชื้อเพลิง
ง. ค่าเสื่อมราคาอาคารโรงงาน

10. เม่ือกิจการตัดจำหน่ายสิทธิบัตร จะบันทึกบัญชีตามข้อใด
ก. เดบิต สิทธิบัตร เครดิต ธนาคาร
ข. เดบิต ค่าใช้จ่ายในการผลิต เครดิต สิทธิบัตรตัดบัญชี
ค. เดบิต สิทธิบัตรตัดบัญชี เครดิต เงินสด
ง. เดบิต สิทธิบัตรตัดบัญชี เครดิต สิทธิบัตร

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทุนเบื้องตน้ รหัส 2201-2004 43

บทท่ี 4
ค่าใชจ้ า่ ยในการผลติ

**********************************************************************************

สาระสำคัญ (Main Idea)

ค่าใช้จ่ายการผลิต (Manufacturing Overhead) เป็นส่วนประกอบที่สำคัญของต้นทุนที่ใช้ในการ
ผลติ เป็นค่าใช้จ่ายตา่ งๆทเ่ี กิดขนึ้ ในการผลิตสนิ ค้าในโรงงานนอกเหนือจากวตั ถุดบิ ทางตรงและค่าแรงทางตรง
ค่าใช้จ่ายการผลิต เช่น วัตถุดิบทางอ้อม ค่าแรงทางอ้อม ค่าเช่าโรงงาน วัสดุโรงงานใช้ไป ค่าซ่อมแซ ม
เคร่ืองจักร ค่าเสือ่ มราคาอาคารโรงงาน เปน็ ต้น ซึ่งคา่ ใช้จ่ายการผลิตบางส่วนจะเป็นค่าใช้จา่ ยคงท่ี เช่น ค่าเช่า
โรงงาน คา่ เบี้ยประกันโรงงาน เปน็ ต้น

เนื้อหา

คา่ ใชจ้ า่ ยในการผลติ

ค่าใช้จ่ายในการผลิต (Manufacturing Overhead) หมายถึง ค่าใช้จ่ายในการผลิตเป็น
ค่าใช้จ่ายต่างๆที่เกิดขึ้นจากการผลิตสินค้าในโรงงานนอกเหนือจากวัตถุดิบทางตรงและค่าแรงงานทางตรงซึ่ง
ค่าใช้จ่ายที่ไม่สามารถชี้หรือระบุได้ว่าเป็นต้นทุนผลิตของผลิตภัณฑ์ชนิดหนึ่งชนิดใดโดยตรงซึ่งบาง ครั้งอาจ
เรยี กว่าคา่ ใชจ้ ่ายโรงงานหรอื โสหุย้ การผลติ

ลักษณะของคา่ ใช้จา่ ยในการผลิต

1. ค่าแรงงานทางอ้อม Indiect Iabor คือค่าแรงงานของคนงานหรือพนักงานที่มีได้เกี่ยวข้องกับ
การผลิตโดยตรงและไม่สามารถช้ใี ห้เห็นชัดว่าเปน็ การผลิตภัณฑ์ชนิ้ ใดชนดิ ไหนและมีจำนวนเทา่ ใดเช่นค่ายจ้าง
ยามคนทำความสะอาดเป็นต้น

2. เงินเดือนผู้ควบคุมงาน Supervision ค่าใช้จ่ายที่จ่ายให้ผู้ควบคุมงานเป็นรายเดือนซึ่งไม่
สามารถวิเคราะห์ได้ว่าเงินเดือนที่กิจการจ่ายไปในแต่ละเดือนนั้นควรเป็นต้นทุนของสินค้าชนิดใดเป็นจำนวน
เท่าใดได้ถูกตอ้ งจงึ ใหจ้ ดั เปน็ ค่าแรงงานทางตรงแต่ถอื เปน็ ค่าใชจ้ า่ ยการผลิตชนิดหนึง่ เชน่ เงนิ เดือนวศิ วกร

3. วัสดุโรงงานใช้ไป Indierct Material หรือวัตถุดิบทางอ้อมหมายถึงสิ่งของที่ใช้เป็น
ส่วนประกอบในการผลติ สนิ คา้ โดยไมป่ รากฏเป็นสว่ นสำคัญของสินคา้ สำเร็จรปู ท่ผี ลติ เฟสเช่นสตี ะปูกาวเปน็ ตน้

4. ค่าไฟฟ้าโรงงาน Light and Power หมายถึงค่าไฟฟ้าที่ให้ทั้งแสงสว่างและพลังงานที่กิจการ
จา่ ยไปในงวดบัญชีหนึ่งๆ ซง่ึ รวมท้ังคา่ ไฟฟ้าที่โรงงานอุตสาหกรรมผลติ กระแสไฟฟ้าขึ้นใช้เองโดยมีโรงไฟฟ้าอยู่
ภายในโรงงาน

5. ค่าซ่อมแซมโรงงาน Factory Repair หมายถึงค่าซ่อมแซมอาคารโรงงานและค่าซ่อมแซม
เครื่องมือเครื่องจักรที่ใช้ในการผลิตรวมทั้งค่าซ่อมแซมของโรงงานอุตสาหกรรมที่มีโรงซ่อมขนาดเล็กอยู่ใน
โรงงานดว้ ย

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทุนเบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 44

6. ค่าเสื่อมราคาอาคารโรงงานและเครื่องจักร Depreciationหมายถึงค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นจากการ
คิดค่าเส่อื มราคาของอาคารโรงงานเครื่องจักรและอปุ กรณใ์ นการผลิตในงวดบัญชหี น่งึ ๆ

7. เกบ็ คา่ เบี้ยประกนั โรงงาน Factory Insurancne Eepired หมายถงึ ค่าใช้จ่ายทเี่ กิดข้นึ จากการ
ประกันภัยอาคารโรงงานเคร่ืองจกั รและอปุ กรณใ์ นการผลิตรวมทั้งการประกนั อุบตั ิเหตขุ องคนงานซึ่งกจิ การได้
บันทึกการจา่ ยเปน็ ค่าใช้จ่ายจ่ายลว่ งหน้าและจะต้องตดั เปน็ ค่าใช้จ่ายในแต่ละงวดงวดบัญชซี ่ึงจะตอ้ งตัดเปน็
ค่าใชจ้ ่ายในงวดบัญชหี น่งึ ๆออกจากบัญชีค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า

8. ค่าใช้จ่ายเบ็ดเตลด็ โรงงาน Factory Utilies หมายถงึ ค่าใช้จา่ ยทเ่ี กิดขึน้ เปน็ จำนวนเล็กๆน้อยๆ
ซง่ึ ไม่จำเป็นตอ้ งจำแนกชื่อบัญชแี ตล่ ะประเภทไว้โดยจดั ใหเ้ ปน็ ค่าใชจ้ า่ ยเบ็ดเตลด็ โรงงาน

9. ค่าสิทธิ์บัตร Patents Expense หมายถึงเป็นสิทธิ์ตามกฎหมายของบุคคลคนหนึ่งซึ่งได้รับ
อนุญาตจากรัฐบาลให้มีสิทธิ์ในการผลิตจำหน่ายหรือได้รับประโยชน์จากสิ่งประดิษฐ์ที่บุคคลนั้นคิดค้นขึ้นมา
ใหม่โดยกิจการอตุ สาหกรรมทำการขอซื้อสทิ ธบิ ัตรจากบุคคลอน่ื เพ่ือนำมาใช้ในการผลติ สนิ คา้ ออกจำหน่ายหรือ
อาจจะทำการคิดค้นสิ่งประดิษฐ์ใหม่ๆขึ้นมาเองโดยนำไปขอจดทะเบียนเป็นสิทธิบัตรไว้ก็ได้ตามกฎหมายใน
ประเทศไทยจะคุม้ ครองภายในสภาพดีถือเปน็ สนิ ทรัพยไ์ มห่ มนุ เวียนทไ่ี ม่มตี ัวตนในวนั ท่ี 20 บัตรการบันทกึ ด้าน
เดบิตใชช้ อื่ ว่าสิทธบิ ตั รและทุกวันสน้ิ งวดบญั ชจี ะต้องตัดเปน็ คา่ ใชจ้ ่ายด้านเดบิตใช้ชื่อว่าคา่ ลิขสิทธิ์หรือสิทธิบัตร
ตัดบัญชีและลดยอดซื้อบัตรออกด้านเครดิตโดยใช้ชื่อว่าสิทธิบัตรการตัดเป็นค่าใช้จ่ายการผลิตให้เฉลี่ยตาม
ระยะเวลาที่คาดว่าจะได้รับประโยชน์จากสิทธิบัตรนั้นหรือตามระ ยะเวลาที่ใช้ในการรับความคุ้มครองตาม
กฎหมายแล้วแต่ว่ายายเวลาใดจะสั้นกว่าต่อมาถ้าปรากฏว่าสิทธิบัตรหมดประโยชน์ลงก่อนกำหนดเมื่อใดที่
จัดการควรตัดบัญชสี ทิ ธบิ ตั รทีเ่ หลืออยู่เปน็ คา่ ใชจ้ ่ายในงวดบญั ชนี น้ั ท้ังหมด

10. ค่าเสื่อมราคา Tools Expense หมายถึงเครื่องมือและอุปกรณ์ชิ้นเล็กๆของกิจการ
อุตสาหกรรมเป็นสินทรัพย์ไม่หมุนเวียนที่มีการบันทึกบัญชีเช่นเดียวกับสินทรัพย์หมุนเวียนประเภทวัสดุ
สิ้นเปลืองทัง้ นเ้ี น่อื งจากสนิ ทรัพยเ์ หลา่ น้ีมีขนาดเล็กมีมูลค่าต่อหน่วยค่อนข้างตำ่ ชำรดุ และสูญหายได้ง่ายเม่ือสิ้น
งวดบญั ชสี ินทรัพยป์ ระเภทน้ีจึงไม่นำมาคดิ ค่าเสื่อมราคาแตจ่ ะใช้ตรวจนับยอดคงเหลือและตีราคาตามราคาทุน
แล้วนำไปเปรียบเทียบกับยอดโดยใช้ชื่อว่าค่าเครื่องมือหรือเครื่องมือใช้ไปและลด สินค้าไม่หมุนเวียนลงด้าน
เครดิตโดยใชช้ ื่อวา่ เครื่องมือเพ่ือปรับปรุงลดยากบัญชีเครื่องมือให้มีจำนวนเท่ากับเคร่ืองมือท่ีตรวจนับได้กินซ่ึง
กระทำเชน่ เดยี วกบั การปรบั ปรุงวัดสดุสิ้นเปลอื งใช้ไป

หลักการบนั ทึกบัญชีเกี่ยวกับคา่ ใชจ้ า่ ยในการผลิต

การบนั ทึกบัญชคี ่าใช้จา่ ยต่างๆในการผลิตจะมีการบนั ทึกบญั ชี ได้ 2 วิธคี อื การบันทึกบญั ชีเมอ่ื สิ้นงวด
และการบนั ทกึ บญั ชีแบบตอ่ เน่อื งดังรายการรายละเอยี ดต่อไปน้ี

1.การบนั ทกึ บัญชเี มื่อส้ินงวด Periodic Inventory Syetem วิธีนจ้ี ะเปิดค่าใช้จ่ายขึ้นมาหลาย
บญั ชีตามลักษณะของค่าใช้จ่ายวัตถุดิบทางออ้ มค่าใชจ้ ่ายทางอ้อมวสั ดโุ รงงานใชไ้ ปค่าไฟฟา้ เป็นต้น

2.การบันทึกบัญชีแบบต่อเนื่อง Perpetual Inventory Syetem วิธีนี้จะมีการเปิดบัญชี
คา่ ใชจ้ ่ายการผลติ ตา่ งๆทเ่ี กิดขึ้นเพียงบัญชเี ดียวใช้ช่ือว่าค่าใชจ้ ่ายการผลิตเพ่ือรวบรวมค่าใช้จ่ายทั้งส้ินที่เกิดขึ้น
จากการผลิตสินคา้ ในแตล่ ะงวดนอกเหนือจากค่าวตั ถุดบิ ทางตรงใช้ไปและค่าแรงงานทางตรงบัญชจี ะโอนปิดไป
เขา้ บญั ชีสนิ ค้าระหว่างผลิตเพือ่ รวมคำนวณต้นทนุ ผลติ ต่อไป

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีต้นทนุ เบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004 45

ตารางที่ 4.1 การบนั ทกึ บญั ชเี ก่ียวกบั ค่าใชจ้ ่ายในการผลติ ทง้ั 2 วิธี

บันทึกบญั ชีเม่อื สน้ื งวด (Periodic) บนั ทึกบญั ชแี บบต่อเน่ือง (Perpetual)

1. จา่ ยคา่ ใชจ้ า่ ย เชน่ คา่ เชา่ โรงงานเปน็ เงินสด

Dr. คา่ เชา่ โรงงาน XX Dr. ค่าใชจ้ ่ายในการผลติ XX

Cr. เงินสด XX Cr. เงนิ สด XX

2. คิดค่าเสอ่ื มราคา เชน่ คดิ คา่ เสื่อมราคมสะสมเคร่อื งจักร

Dr. คา่ เส่อื มราคา - เครอ่ื งจักร XX Dr. ค่าใชจ้ ่ายในการผลิต XX

Cr. ค่าเสื่อมราคาสะสม-เคร่ืองจักร XX Cr. คา่ เส่ือมราคาสะสม-เครือ่ งจักร XX

3. ปรับปรุงบญั ชี เช่น คา่ ไฟฟา้ โรงงานค้างจ่าย

Dr. คา่ ไฟฟา้ โรงงาน XX Dr. ค่าใชจ้ า่ ยในการผลติ XX

Cr. ค่าไฟฟา้ โรงงานค้างจ่าย XX Cr. คา่ ไฟฟา้ โรงงานคา้ งจา่ ย XX

4. การบนั ทกึ บัญชีเกีย่ วกบั สิทธิบัตร แบง่ เปน็ 2 ข้ันตอน ดงั น้ี

ก. จ่ายคา่ ใชจ้ า่ ยเก่ยี วกบั สทิ ธบิ ตั ร

Dr. สทิ ธิบตั ร XX Dr. สิทธิบัตร XX

Cr. เงนิ สด XX Cr. เงินสด XX

ข. ตดั บัญชีสทิ ธบิ ัตรเป็นคา่ ใช้จา่ ย

Dr. ค่าสทิ ธิบตั ร XX Dr. คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ XX

Cr. สิทธบิ ัตร XX Cr. สิทธิบัตร XX

5. การบนั ทกึ บัญชเี กยี่ วกบั เคร่อื งมือ แบง่ เปน็ 2 ขั้นตอน ดงั น้ี

ก. ซ้อื เคร่อื งมือเปน็ เงินสด

Dr. เคร่ืองมือ XX Dr. เคร่อื งมือ XX

Cr. เงินสด XX Cr. เงนิ สด XX

ข. ตัดบัญชเี ครื่องมือเปน็ คา่ ใช้จา่ ย

Dr. ค่าเคร่อื งมอื XX Dr. ค่าใช้จา่ ยในการผลติ XX

Cr. เครอ่ื งมอื XX Cr. เครื่องมอื XX

6. คา่ เบยี้ ประกนั จ่ายลว่ งหนา้ เป็นคา่ เบี้ยประกันโรงงาน

Dr. คา่ เบย้ี ประกันโรงงาน XX Dr. คา่ ใชจ้ า่ ยในการผลิต XX

Cr. ค่าเบย้ี ประกันจ่ายล่วงหน้า XX Cr. ค่าเบ้ียประกนั จ่ายล่วงหน้า XX

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี น้ ทนุ เบื้องต้น รหสั 2201-2004 46

ตวั อย่างที่ 4.1 โรงงานอตุ สาหกรรม ศรีสอางค์ จากดั มีขอ้ มลู การผลิต ในเดือน มกราคม ดงั นี้

ม.ค 3 จา่ ยเงินเดอื นผคู้ วบคมุ งาน 8,000 บาท เป็นเช็ค

8 จ่ายค่าไฟฟา้ คา่ กาลงั ไฟและค่าเชอื้ เพลิง 5,000บาทเป็นเงนิ สด

10 จ่ายค่าเบยี้ ประกนั โรงงาน 10,000 บาท เป็นเงินสด

15 จา่ ยค่าเส่ือมราคา เครื่องจกั ร 10 % ตอ่ ปี เครื่องจกั รมีราคาตามบญั ชี 20, 000 บาท

17 ซือ้ วสั ดโุ รงงาน เป็นจานวน 18,000 บาท เป็นเงนิ เช่ือ

18 วสั ดโุ รงงานใชไ้ ป ในระหว่างงวดบญั ชี 12,000 บาท

20 ซือ้ ลขิ สิทธิ์การผลิตสนิ คา้ 20,000 บาท เป็นเงินสด

30 ตดั บญั ชีลขิ สิทธิ์ เป็นค่าใชจ้ ่าย 1,000 บาท

ให้ทา บนั ทึกรายการในสมดุ รายวนั ท่วั ไป กจิ การใชว้ ธิ ีการบนั ทกึ แบบ Perpetual Inventory

Method และ Periodic inventory Method

บนั ทึกบัญชีเมือ่ ส้ืนงวด (Periodic) บนั ทกึ บัญชแี บบต่อเนือ่ ง (Perpetual)

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีตน้ ทนุ เบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004 47

สรปุ สาระสำคัญ

ค่าใช้จ่ายในการผลิต เป็นต้นทุนในการผลิตสินค้าชนิดหนึ่งนอกเหนือจากวัตถุดิบทางตรงและ
คา่ แรงงานทางตรงเปน็ ค่าใช้จ่ายท่แี บง่ สรรเป็นต้นทนุ ของงานและสนิ คา้ สำเร็จรูปได้ยากกวา่ ตน้ ทนุ วัตถดุ บิ และ
ค่าแรงงาน เพราะว่าค่าใช้จ่ายในการผลิต เป็นค่าใช้จ่ายที่มิได้เกิดขึ้นพร้อมการผลติ อาจเกิดขึ้นก่อนหรือหลัง
การผลิต แต่การคิดต้นทุนของสินค้าจะคิดทันทีที่ผลิตเสร็จ เช่น ค่าเสื่อมราคาโรงงาน เครื่องจักรซึ่งคิดเป็นปี
เพราะฉะนั้นจึงต้องมีการแบ่งสรรต้นทุน ของค่าใช้จ่ายในการผลิตเข้าเป็นต้นทุนการผลิตตามอัตราที่กิจการ
กำหนด โดยปกติจะเป็นค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับการผลิตในโรงงานเท่านั้น เช่น วัตถุดิบทางอ้อม (Indirect
Materials) ค่าแรงงานทางอ้อม (Indirect Labor) เช่น เงินเดือนช่าง ค่าแรงคนงานทำความสะอาด ค่าจ้าง
ยามโรงงาน ค่าซ่อมแซม และบำรุงรักษาโรงงาน หรือ เครื่องจักร เป็นต้น ซึ่งค่าใช้จ่ายในการผลิต จะ
ประกอบดว้ ยค่าใช้จา่ ยสว่ นหนง่ึ ท่ีคงทแ่ี ละอีกสว่ นหน่ึงท่ีผนั แปรไปตามปริมาณการผลิต

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทุนเบ้ืองต้น รหสั 2201-2004 48

แบบฝึกหัดหนว่ ยที่ 4

1. บรษิ ัท ชยานนั ท์ จากดั มีขอ้ มลู เกี่ยวกบั การผลิตดงั นี้

วตั ถุดบิ ทางตรงใชไ้ ป 20,000 บาท

วสั ดโุ รงงานใชไ้ ป 15,000 บาท

คา่ แรงงานทางตรง 10,000 บาท

ค่าแรงงานคนงานทาความสะอาด 5,000 บาท

คา่ เบีย้ ประกนั โรงงาน 7,000 บาท

ค่าไฟฟ้าโรงงาน 3,000 บาท

วสั ดสุ านกั งานใชไ้ ป 2,000 บาท

สทิ ธิบตั ร 1,000 บาท

ให้ทา คานวณค่าใชจ้ ่ายในการผลิต มีจานวนทงั้ สนิ้ เท่าไร

2. บรษิ ัท ศวิ พร จากดั เป็นบรษิ ัทผผู้ ลิตสนิ คา้ แหง่ หนง่ึ มขี อ้ มลู เก่ียวกบั การผลิต ในเดือนเมษายน ดงั นี้

เม.ย 1 จา่ ยคา่ จา้ งยามเฝา้ โรงงาน เป็นเงนิ สด จานวน 3,000 บาท

2 จ่ายเงินเดอื นผคู้ วบคมุ งาน เป็นเงินสด จานวน 2,000 บาท

3 จ่ายคา่ เบยี้ ประกนั โรงงาน เป็นเงนิ สด จานวน 5,000 บาท

4 คดิ คา่ เส่ือมราคาเครื่องจกั ร 10 % ต่อปี เคร่ืองจกั ร มรี าคาตามบญั ชี 100,000 บาท

5 จา่ ยคา่ ซ่อมแซมบารุงรกั ษาเคร่อื งจกั ร 7,000 บาท เป็นเงนิ สด

ใหท้ า บนั ทกึ รายการในสมดุ รายวนั ท่วั ไป วิธี Periodic Inventory method

3. ต่อไปนี้ เป็นรายการคา้ ท่เี กิดขนึ้ ของ บรษิ ัทดาวคะนอง จากดั ทาการผลิตสนิ คา้ สง่ ออกต่างประเทศ

มีขอ้ มลู ดงั นี้

ม.ค 1 ซือ้ วตั ถดุ ิบเป็นเงินเช่ือ 100,000 บาท

2 จา่ ยคา่ ขนสง่ เขา้ เป็น เงินสด 500 บาท

5 สง่ คืนวตั ถดุ ิบท่ซี ือ้ เม่อื วนั ท่ี 1 มกราคม 1,000 บาท

8 เบกิ วตั ถดุ ิบไปใชใ้ นการผลิต 20,000 บาท

10 จ่ายค่าแรงงานในแผนกผลิต 15,000 บาท หกั ภาษี ณ ท่จี ่าย 500 บาท

14 โอนคา่ แรงงานทงั้ สนิ้ เขา้ ตน้ ทนุ ผลติ 20,000 บาท

16 จ่ายค่าไฟฟ้าโรงงานเป็นเงินสด 3,000 บาท และภาษีมลู ค่าเพม่ิ 7 %

18 จา่ ยซ่อมแซมและบารุงเครื่องจกั ร 2,000 บาท

20 จ่ายค่าเบยี้ ประกนั สานกั งาน 4,000 บาท เป็นเงินสด

ใหท้ า 1. บนั ทกึ รายการในสมดุ รายวนั ท่วั ไป ตามวิธี Periodic Inventory Method และ Perpetual

Inventory Method

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทนุ เบ้ืองต้น รหัส 2201-2004 49

4. บรษิ ัทกมลทิพย์ จากดั ทาการผลติ สนิ คา้ มรี ายการคา้ เกดิ ขึน้ ดงั นี้

1. บรษิ ัทมีค่าใชจ้ า่ ยต่าง ๆ เกิดขนึ้ ในการขาย 40,000 บาท

2. คิดค่าเสื่อมราคาอาคารสานกั งาน 20,000 บาท

3. คิดค่าเสื่อมราคาอาคารโรงงาน 30,000 บาท

4. จา่ ยค่าซ่อมแซมเคร่ืองจกั รและคา่ ไฟฟา้ โรงงาน รวม 40,000 บาท เป็นค่าซอ่ มแซม 15,000 บาท

ท่เี หลือเป็นคา่ ไฟฟ้าโรงงานบรษิ ัทจา่ ยใหเ้ ป็นเงินสด

5. ตดั ค่าเบีย้ ประกนั จ่ายลว่ งหนา้ (เป็นของโรงงาน) เป็นค่าใชจ้ ่ายในการผลิต 5,000 บาท

6. โอนคา่ ใชจ้ า่ ยในการผลิต เขา้ เป็นตน้ ทนุ ผลิต

ให้ทา บนั ทกึ รายการในสมดุ รายวนั ท่วั ไป

5. ต่อไปนเี้ ป็นรายการค่าใชจ้ ่ายการผลติ ท่เี กดิ ขนึ้ ใน บรษิ ทั สง่ิ ทออตุ สาหกรรม จากดั ประจาเดือนมิถนุ ายน 25XX

ม.ิ ย. 1 จา่ ยค่าเช่าโรงงาน 25,000 บาท

2 จา่ ยค่ากาลงั ไฟ 10,000 บาท

5 ใบบลิ ค่าซ่อมแซมเครือ่ งจกั ร 7,500 บาท

10 เบกิ วตั ถดุ บิ ทางออ้ มไปใชผ้ ลิต 6,000 บาท

12 จา่ ยค่าใชจ้ ่ายเบ็ดเตล็ดโรงงาน 2,500 บาท

15 จ่ายคา่ แรงงาน 80,000 บาท เป็นค่าแรงงานทางออ้ ม 10,000 บาท

17 จ่ายคา่ นา้ มนั เชือ้ เพลิงสาหรบั เคร่ืองจกั ร 20,000 บาท

25 คดิ คา่ เสื่อมราคาเคร่ืองจกั ร 6,500 บาท

28 คดิ ค่าเส่ือมราคาอาคารโรงงาน 18,600 บาท

30 จ่ายคา่ แรงงานอีก 70,000 บาท เป็นค่าแรงงานทางออ้ ม 7,500 บาท

ให้ทา บนั ทึกรายการในสมดุ รายวนั ท่วั ไป วิธี Periodic Inventory Method

6. ต่อไปนเี้ ป็นยอดคงเหลือในบญั ชแี ยกประเภทบางบญั ชหี ลงั จากปรบั ปรุงบญั ชีวนั ท่ี 31 ธนั วาคม 25XX

(บาท)

วตั ถุดบิ ตน้ งวด 32,000

ซือ้ วตั ถดุ ิบ 600,000

สง่ คนื วตั ถดุ ิบ 5,000

คา่ แรงงานทางตรง 80,000

คา่ แรงงานทางออ้ ม 24,000

คา่ ขนสง่ เขา้ 3,000

เงินเดอื นผคู้ วบคมุ งาน 57,000

วสั ดโุ รงงาน 4,000

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี ้นทนุ เบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 50

คา่ เบีย้ ประกนั เครื่องจกั ร 1,500

คา่ ไฟฟ้าโรงงาน 2,300

ค่าขนสง่ ออก 4,000

นมิ ติ สิทธิ 50,000

วสั ดโุ รงงานใชไ้ ป 3,400

ค่าเสอ่ื มราคา–เครื่องจกั ร 2,800

ค่าโฆษณา 1,700

คา่ นิมิตสทิ ธิ 10,000

ค่าเส่ือมราคา–อาคารโรงงาน 20,000

สว่ นลดจา่ ย 1,600

ค่าใชจ้ ่ายเบด็ เตล็ดโรงงาน 800

ใหท้ า คานวณค่าใชจ้ ่ายในการผลิตสาหรบั ปี 25XX

7. ตอ่ ไปนเี้ ป็นยอดคงเหลือในบญั ชแี ยกประเภทบางบญั ชีก่อนการปรบั ปรุงของบรษิ ัทสายชลอตุ สาหกรรม

จากดั เม่ือสนิ้ งวดบญั ชี 1 ปีในวนั ท่ี 31 ธนั วาคม 25XX

(บาท)

อาคารโรงงาน 800,000

วตั ถดุ บิ ตน้ งวด 30,000

วสั ดโุ รงงาน 20,000

วสั ดสุ านกั งาน 20,000

ซือ้ วตั ถดุ ิบ 560,000

คา่ ขนสง่ เขา้ 2,500

สง่ คืนวตั ถดุ ิบ 1,400

ค่าขนสง่ ออก 3,000

ค่าเบีย้ ประกนั จ่ายลว่ งหนา้ 6,000

คา่ แรงงานทางตรง 90,000

คา่ แรงงานทางออ้ ม 32,000

เงนิ เดือนนายชา่ ง 40,000

สิทธิบตั ร 50,000

ค่าไฟฟ้าโรงงาน 16,000

เงินเดือนแผนกขาย 25,000

คา่ ใชจ้ า่ ยเบ็ดเตล็ดโรงงาน 1,200

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีตน้ ทนุ เบื้องต้น รหสั 2201-2004 51

รายละเอียดเพ่มิ เติม มดี ังนี้
1. วตั ถดุ ิบปลายงวด 34,000 บาท วสั ดโุ รงงานปลายงวด 8,000 บาท

วสั ดสุ านกั งานปลายงวด 5,000 บาท
2. คดิ คา่ เส่ือมราคาอาคารโรงงาน 10% ตอ่ ปี
3. คา่ เบีย้ ประกนั โรงงานของปีนี้ 4,000 บาท
4. ค่าแรงงานทางตรงคา้ งจ่าย 6,800 บาท และค่าแรงงานทางออ้ มคา้ งจา่ ย 3,000 บาท
5. ตดั สิทธิบตั รเป็นค่าใชจ้ า่ ยของปีนี้ 10,000 บาท
ใหท้ า คานวณคา่ ใชจ้ ่ายในการผลิตสาหรบั ปี 25XX

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทุนเบ้ืองต้น รหสั 2201-2004 52

บทที่ 5

รายการปรับปรงุ และกระดาษทำการของกิจการอุตสกรรม

แบบทดสอบกอ่ นเรยี นและหลังเรยี น บทที่ 5
รายการปรบั ปรุงและกระดาษทำการของกิจการอตุ สาหกรรม

1. เพราะเหตุใดจึงต้องทำรายการปรับปรุงในวันส้ินงวด
ก. เพื่อให้ด้านเดบิตและเครดิตเท่ากัน
ข. เพ่ือพิสูจน์ความถูกต้องตามหลักการบัญชีคู่
ค. เพ่ือให้ทราบรายได้และค่าใช้จ่ายท่ีแท้จริงของงวดบัญชี
ง. เพื่อให้เป็นไปตามทำนองเดียวกับกิจการซื้อขายสินค้า

2. ข้อใดต่อไปน้ี ไม่ใช่ ประเภทของรายการปรับปรุง
ก. ค่าโฆษณา
ข. ค่าโฆษณาค้างจ่าย
ค. ค่าโฆษณาจ่ายล่วงหน้า
ง. รายได้ค่าโฆษณารับล่วงหน้า

3. กิจการจ่ายค่าโฆษณา 30,000 บาท สำหรับระยะเวลา 6 เดือน เริ่ม 1 กันยายน 25x8 ค่าใช้จ่ายสำหรับ
งวดปี 25x8 มีจำนวนเท่าไร

ก. 5,000 บาท
ข. 10,000 บาท
ค. 20,000 บาท
ง. 30,000 บาท
4.กิจการมีวัสดุโรงงานยกมา 300 บาท ซื้อเพ่ิมเติมระหว่างปี 6,000 บาท ปลายปีตรวจนับได้มีวัสดุโรงงาน
คงเหลือ 900 บาท กิจการมีวสั ดุโรงงานใช้ไปจำนวนเท่าไร
ก. 4,800 บาท
ข. 5,400 บาท
ค. 6,600 บาท
ง. 7,200 บาท

53
เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทนุ เบื้องตน้ รหสั 2201-2004

5. กิจการซ้ือเครื่องจักรมาใช้ในการผลิตราคา 500,000 บาท มีอายุการใช้งาน 10 ปี หลังจากนั้นคาดว่าจะ
ขายได้ในราคา 10,000 บาท ค่าเส่ือมราคาเคร่ืองจักรปีละเท่าใด

ก. 10,000 บาท
ข. 30,000 บาท
ค. 49,000 บาท
ง. 50,000 บาท
6.กระดาษทำการของกิจการอุตสาหกรรมกับการซ้ือขายสินค้าต่างกันอย่างไร
ก. กิจการซ้ือขายสินค้าใช้กระดาษทำการ 8 ช่อง
ข. กิจการอุตสาหกรรมมีงบต้นทุนการผลิตในกระดาษทำการ
ค. กิจการซื้อขายสินค้ามีงบต้นทุนการผลิตในกระดาษทำการ
ง. กิจการอุตสาหกรรมมีกระดาษทำการ 8 ช่อง
7.งบต้นทุนการผลิต ประกอบด้วยรายการใดบ้าง
ก. วัตถุดิบใช้ไปในการผลิต งานระหว่างทำ ค่าใช้จ่านการผลิต
ข. งานระหว่างทำต้นงวด ค่าใช้จ่ายการผลิต ค่าแรงงานทางตรง
ค. วัตถุดิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง ค่าใช้จ่ายการผลิต
ง. งานระหว่างทำปลายงวด งานระหว่างทำต้นงวด ต้นทุนการผลิต
8.บัญชีใดแสดงในงบกำไรขาดทุนของกระดาษทำการ
ก. สินค้าสำเร็จรูปปลายงวด
ข. วัตถุดิบต้นงวด
ค. ค่าขนส่งเข้า
ง. ส่งคืน
9.รายการใดที่แสดงในงบแสดงฐานะการเงินของกระดาษทำการ
ก. ค่าโฆษณาจ่ายล่วงหน้า
ข. สินค้าสำเร็จรูปต้นงวด
ค. ส่งคืน
ง. งานระหว่างทำต้นงวด
10. กำไรสุทธิแสดงในกระดาษทำการอย่างไร
ก. เดบิต งบแสดงฐานะการเงิน เครดิต งบกำไรขาดทุน
ข. เดบิต งบกำไรขาดทุน เครดิต งบแสดงฐานะการเงิน
ค. เดบิต.งบต้นทุนการผลิต เครดิต งบกำไรขาดทุน
ง. เดบิต งบแสดงฐานะการเงิน เครดิต งบต้นทุนการผลิต

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี น้ ทุนเบ้ืองต้น รหสั 2201-2004 54

บทที่ 5
รายการปรบั ปรงุ และกระดาษทำการของกจิ การอุตสาหกรรม
*************************************************************************

สาระสำคญั (Main Idea)
การปรบั ปรุงรายการของบญั ชีอตุ สาหกรรมทาไดใ้ นทานองเดียวกบั กิจการจาหน่ายสินคา้ โดย

การปรบั ปรุงรายการต่างๆจะทาในวนั สิน้ งวดบญั ชี เพ่ือใหท้ ราบรายไดแ้ ละค่าใช้จ่ายท่ีแทจ้ รงิ ของงวดบญั ชี
นนั้ โดยปกติรายไดแ้ ละค่าใชจ้ ่าย จะบนั ทึกบญั ชี ในวนั ท่ีรบั จ่ายเงินสดออกไปจรงิ รายการท่ีตอ้ งปรับปรุง
เก่ียวกับรายได้ ของงวดบัญชีปัจจุบัน ได้แก่ รายได้ค้างรบั รายไดร้ บั ล่วงหน้า ส่วนรายการปรับปรุงท่ี
เก่ียวกบั ค่าใชจ้ ่าย ไดแ้ ก่ ค่าใชจ้ ่ายคา้ งจ่าย ค่าใชจ้ ่ายล่วงหนา้ ค่าเสื่อมราคาสินทรพั ย์ไม่หมนุ เวียน วสั ดุ
โรงงานใชไ้ ป และหนีส้ งสยั จะสญู ดงั นนั้ กอ่ นการบนั ทกึ รายการปิดบญั ชี จงึ จาเป็นตอ้ งทาการปรบั ปรุงยอด
บญั ชีในงบทดลองใหถ้ กู ตอ้ งเสียกอ่ น เพ่อื ใหง้ บการเงนิ ของกิจการถกู ตอ้ งตามความเป็นจรงิ

เน้ือหา

ความหมายของรายการปรบั ปรุงบัญชี

รายการปรบั ปรุง (Adjusting Entries) คอื การบันทกึ บญั ชีเพ่ิมเติมในวันสน้ิ งวดบญั ชี เพ่ือปรับปรุงให้
จำนวนเงินในบัญชีสินทรัพย์ หนี้สิน รายได้ และค่าใช้จ่าย ให้ถูกต้อง ตามหลักบัญชีที่รับรองโดยทั่วไป การ
ปรบั ปรงุ บญั ชีจะตอ้ งทำการปรบั ปรุงบัญชีให้ถกู ตอ้ งก่อนรายการปดิ บญั ชีและจดั ทำงบการเงนิ

การปรับปรงุ บัญชีของกิจการอุตสาหกรรม

กิจการอุตสาหกรรม เป็นกิจการธุรกิจที่สามารถดำเนินการผลิตสินค้าตั้งแต่เริ่มต้นจนสิ้นสุดการ
จำหน่ายสินค้าออกไป จึงมีบญั ชตี ่างๆ ในบัญชแี ยกประเภทเป็นจำนวนมากซ่ึงยอดเงินคงเหลือบัญชีต่างๆ ของ
กิจการที่นำมาจัดทำงบทดองในตอนสิ้นงวดบัญชี บางบัญชีแสดงยอดคงเหลือไม่ถูกต้องตามความจริง เช่น
บัญชีวสั ดุโรงงาน บญั ชีวตั ถุดิบ หรือบญั ชีคา่ เบ้ยี ประกนั จ่ายล่วงหน้า เป็นตน้ ดังนั้น ในทางปฏิบัตทิ างด้านบัญชี
จงึ ต้องเป็นไปตามเกรณฑค์ งค้าง ตามหลักการบัญชที รี่ บั รองทว่ั ไปมีความหมายดังนี้

เกณฑ์คงค้าง หมายถึง รายได้และค่าใช้จ่ายที่นำมาคำนวณหากำไรขาดทุนนั้นจะต้องเป็นรายได้หรือ
ค่าใช้จ่ายที่แท้จริงนั้นๆ โดยไม่คำนึงถึงว่าจะได้รับเงินรายได้หรือจ่ายเงินค่าใช้จ่ายแล้วหรือไม่ก็ตาม เรียกว่า
เกณฑส์ ิทธ์ิ เป็นเกณฑท์ ่ยี อมรบั กนั โดยทั่วไปและนิยมใชก้ ันมากในปจั จุบนั

รายการปรับปรุงบัญชีของกิจการอุตสาหกรรมจะไม่ต่างกับการบันทึกรายการปรับปรุงบัญชีของ
กจิ การซอ้ื ขายสนิ คา้ ทั่วไป โดยบันทึกรายการปรบั ปรงุ บญั ชใี นสมุดรายวันทัว่ ไป โดยมจี ุดมุง่ หมายดังน้ี

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี น้ ทนุ เบ้ืองต้น รหสั 2201-2004 55

การปรับปรงุ บัญชีในวันส้ินงวดบัญชนี ้นั มจี ดุ มุ่งหมาย ดังนี้
1.1 เพื่อให้บญั ชีตา่ งๆ ของกจิ การแสดงยอดเงินถกู ตอ้ งแทจ้ รงิ ตามงวดบัญชี
1.2 เพ่ือใหง้ บกำไรขาดทนุ เบ็ดเสร็จของกจิ การแสดงผลการดำเนนิ งานได้ถกู ต้อง
1.3 เพื่อใหง้ บแสดงฐานะการเงนิ ของกจิ การแสดงฐานะการเงินได้ถูกตอ้ ง

วสั ดุโรงงานใชไ้ ป

3.1 วัสดโุ รงงานใช้ไป (factory Supplies UsedX)

3.2 การบนั ทกึ บญั ชวี สั ดโุ รงงานใชไ้ ป ดังน้ี xx
เดบติ บัญชีวสั ดโุ รงงานใชไ้ ป
เครดิต บัญชวี ัสดุโรงงาน xx

การปรับปรุงวัสดสุ ิ้นเปลืองในวันสิ้นงวดบัญชี เป็ นดงั นี้

สมุดรายวนั ทว่ั ไป หนา้ 1
เครดิต
วนั ที่ รายการ เลขท่ี เดบิต
XX - XX -
บญั ชี

25x1 วสั ดุสิ้นเปลืองใชไ้ ป 508

ธ.ค. 31 วสั ดุสิ้นเปลือง 105

ปรับปรุงวสั ดุสิ้นเปลืองใช ไปประจาํ ป 25x1

ตัวอยา่ งท่ี 5.4 ร้านกรุงไทยบรกิ าร มกี ระดาษโรเนียวตน้ งวด 100 รมี ๆ ละ 90 บาท ต่อมา ในวนั ที่
3 มถิ ุนายน 25X5 ซื้อกระดาษโรเนยี ว 500 รีมๆ ละ 99 บาท ในวันที่ 31 ธันวาคม 25x5
ตรวจนับจาํ นวนกระดาษโรเนียว พบวา่ เหลอื อยู่ 220 รมี ๆละ 99 บาท กิจการสามารถคาํ นวณหา
กระดาษโรเนยี ว ซ่งึ ใช้ ไปในระหวา่ งงวดได้ ดังน้ี

ยอดคงเหลือตน้ งวด บาท

บวก ซื้อระหว่างงวด บาท

กระดาษโรเนยี วมีไว้ใช้ บาท

หักยอดคงเหลือปลายงวด บาท
กระดาษโรเนยี วใช้ ไป

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีตน้ ทนุ เบ้ืองต้น รหัส 2201-2004 56

หน้สี งสัยจะสญู และหนส้ี ูญ

หนี้สงสัยจะสูญ (Doubtful Account) หมายถึง ลูกหนี้ที่คาดว่าจะเรียกเก็บเงินไม่ได้และถือเป็น
คา่ ใช้จา่ ยของรอบระยะเวลาบญั ชีนนั้ ของกิจการ

หนี้สูญ (Bad Debt) หมายถงึ ลูกหนีไ้ ดต้ ิดตามถงึ ท่สี ดุ แลว้ แตไ่ มไ่ ด้รับการชำระหน้ีและได้ตัดจำหน่าย
ออกจากบญั ชี

หลักการบันทึกบัญชีเกี่ยวกับการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญและหนี้สูญ เกิดจากการที่กิจการมีลูกหน้ี
คงเหลือในวันสิ้นงวดบัญชีจะมีลูกหนี้จำนวนหนึ่งไม่สามารถเก็บเงินได้ กิจการจะทำการประมาณว่าจะเรียก
เก็บไมไ่ ดเ้ ปน็ จำนวนเท่าใด เพอ่ื ปรบั ปรุงเป็นค่าใชจ้ า่ ยของงวดบัญชีปจั จุบนั

การตัดจำหน่ายหนี้สูญ เกิดจากกิจการมีลูกหนี้จำนวนหนึ่งไม่สามารถชำระหนี้ให้กิจการได้ กิจการ
จำเปน็ ต้องตดั ลกู หน้ีเป็นหนส้ี ญู

วธิ ีการประมาณหนีส้ งสัยจะสูญท่นี ิยมใช้ มี 2 วิธี คอื
- ประมาณจากยอดขาย
ตวั อย่าง 5.6 ในระหวา่ งปี กิจการผลิตแหง่ หนง่ึ จาหน่ายสินคา้ เปน็ เงินเชือ่ จานวน 200,000 บาท กิจการ
ประมาณหน้สี งสยั จะสูญจากยอดขายเชื่อในอตั รา 3% ในวันท3่ี 1 ธันวาคม 25X9 กิจการมยี อดค่าเผอื่ หน้ี
สงสัยจะสูญ จำนวน 2,000 บาท

การบนั ทึกบัญชี

- การประมาณหนีส้ งสัยจะสญู จากยอดลูกหน้ี ณ วนั สิ้นปี เป็นวิธกี ารประมาณหน้สี งสยั จะสูญ
โดยคำนวณจากยอดลูกหนณี้ วันส้ินงวด

ตัวอยา่ ง 5.7 จากข้อมลู ตวั อยา่ ง 5.6 ใหป้ ระมาณหน้ีสงสยั จะสญู จากยอดลูกหนี้ณ วันสิ้นปี

การบนั ทึกบัญชี

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทนุ เบื้องตน้ รหสั 2201-2004 57

คา่ เส่อื มราคา

ค่าเสือ่ มราคา (Depreciation) หมายถึง ราคาทนุ ของสนิ ทรัพย์ถาวรที่กจิ การตัดเป็นค่าใช้จ่ายในแต่
ละงวดบัญชีหรืองวดการใช้งานสินทรัพย์ถาวรนั้นๆ จะมีการเสื่อมสภาพสึกหรอตามการใช้งาน หรืออายุของ
สินสรัพย์ การคดิ ค่าเสอ่ื มราคาสินทรัพย์ถาวรนัน้ จะเปน็ การเฉลี่ยค่าใชจ้ ่ายในส่วนของการใช้สินทรัพย์ถาวรนั้น
ให้เป็นค่าใชจ้ า่ ยตามงวดบญั ชีต่างๆ

1) การคดิ ค่าเสือ่ มราคาแบบวิธเี สน้ ตรง (Straight Line Method)

คา่ เส่อื มราคา = ราคาทุน – ราคาซาก

อายุการใช้งาน

อตั ราค่าเสื่อมราคาต่อปี = 100 = % เดบิต คา่ เส่อื มราคา xx
อายกุ ารใชง้ าน
เครดิต ค่าเสอื่ มราคาสะสม xx

ตัวอย่างที่ 5.8 รา้ นแสงไทยบริการ ซือ้ รถยนต์ บรรทกุ มาเมือ่ 1มกราคม 25x1 ราคา 600,000 บาท ประมาณ
วา่ จะมีอายุการใช้ งาน 5 ปี และเมื่อส้ินปี ท่ี5 คาดวา่ จะขายได้ 20,000 บาท กจิ การปิดบัญชี ทกุ วนั ที่ 31
ธนั วาคมการปรับปรุงรายการในวนั สิน้ งวดบัญชจี ะเป็นดงั นี้

สมดุ รายวันทั่วไป หน า4
เครดิต
วนั ท่ี รายการ เลขที่ เดบิต
บญั ชี - -

25x1 ค าเส่ือมราคา-ยานพาหนะ

ธ.ค. 31 ค าเสื่อมราคาสะสม-ยานพาหนะ

ปรับปรงุ คา่ เสอ่ื มราคาประจําป 25x1

วิธคี ํานวณวนั ท่ี 31 ธันวาคม25x1 กิจการคดิ ค่าเสอ่ื มราคาของรถยนต์ บรรทุกโดย

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………..

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทุนเบื้องต้น รหสั 2201-2004 58

2) การคดิ คา่ เส่อื มราคาตามจำนวนชว่ั โมงการทำงาน (Work Hour Method) คือการคิดค่าเสอ่ื มราคทรัพย์สิน
โดยดจู ากชัว่ โมงการทำงานของสนิ ทรัพย์

คา่ เสื่อมราคาต่อปี = ราคาทุน – ราคาซาก
คา่ เสอ่ื มราคาทรัพยส์ ิน จำนวนชว่ั โมงการทำงานทง้ั ส้ิน

= คา่ เส่อื มราคาต่อช่วั โมง x ชวั่ โมงการทำงาน

ตัวอยา่ งที่ 5.9 วันที่ 1 มกราคม 2563 กจิ การอุตสาหกรรมแหง่ หนึ่งซื้อเครื่องจกั รมาในราคา 340,000 บาท
อายกุ ารใชง้ านมาณ 12,000 ช่วั โมง หลงั จากน่นั จะขายเป็นเศษซากได้ในราคา 20,000 บาท ในปี 2563
เครอ่ื งจักทำงานจริง 3,200 ช่วั โมง กจิ การปิดบญั ชีทุกวนั ส้นิ ปี
วธิ กี ารคำนวณและบนั ทกึ บัญชี
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….
3) การคิดค่าเส่ือมราคาตามจำนวนหนว่ ยผลิต (Productive Output) คอื การคิดคา่ เส่ือมราคาสนิ ทรัพยโ์ ดยดู
จากจำนวนหน่วยสนิ ทรัพยท์ ่ีทำการผลติ

คา่ เส่ือมราคาต่อหนว่ ย = ราคาทุน – ราคาซาก
คา่ เสอ่ื มราคาทรัพย์สนิ จำนวนหน่วยทผี่ ลิตได้ทง้ั สนิ้

= ค่าเสื่อมราคาต่อหน่วย x หน่วยท่ีผลิตได้

ตัวอยางท่ี 5.10 กิจการอุตสาหกรรมแหง่ หน่งึ ซื้อเครื่องจักรมาใชง้ าน ในราคาต้นทุน 32,000 บาท กิจการ
ประมาณวาจะผลติ ได้ตลอดอายุการใช้งาน่ 600,000 หน่วย คาดวาจะขายซากได้่2,000 บาท ในปี 25X9
เคร่อื งจักรผลติ ได้จริง 20,000 หน่วย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทุนเบ้ืองต้น รหัส 2201-2004 59

4) การคิดค่าเสื่อมราคาวิธีลดลงตามลำดับ (Declining Balance Method) จะใช้อัตราร้อยละที่คงคูณด้วย

ราคาตามบัญชีของสินทรัพย์ (ราคาทุนของสินทรัพย์- ค่าเสื่อมราคาสะสมสินทรัพย์) วิธีนี้ค่าเสื่อมราคาที่

คำนวณได้จะลดลงทกุ ปี

ตัวอยางท่ี 5.11 กิจการอุตสาหกรรมแห่งหนึง่ ซื้อเคร่ืองจักรมาใชง้ าน ในราคาต้นทุน 200,000 บาท

คดิ ค่า เส่ือมราคา 10%

ปี ท่ี ค่าเสื่อมราคา ค่าเส่ือมราคาสะสม ราคาตามบัญชี

ค่าใชจ้ ่ายคา้ งจ่าย

ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย(Accrued Expenses) หมายถึง ค่าใช้จ่ายหรือ บริการที่กิจการ ได้รับหรือได้ ใช้
ประโยชนแ์ ลว้ ในงวดบัญชี นน้ั แตก่ จิ การยงั มไิ ด้ทำการจา่ ยเงนิ
ตวั อยา่ งที่ 5.12 วนั ที่ 31 ธนั วาคม 2563 โรงงานอุตสาหกรรมแหง่ หนึง่ มคี ่าแรงงานทางตรง 50,000 บาท
คา่ แรงงานทางอ้อม 15,000 บาท ท่ยี งั ไม่ได้จา่ ย
การปรับปรงุ บัญชใี นวนั สนิ้ งวด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

รายไดค้ า้ งรบั

รายได้ค้างรับ (Accrued Income) หมายถงึ รายได้ที่เกิดขน้ึ แล้วในงวดบญั ชีปจั จุบันแต่กิจการยังไม่ได้
รบั เงนิ จึงต้องตัง้ เปน็ รายได้ค้างรบั
ตัวอยา่ ง 5.13 กจิ การลงทุนในหนุ้ ก้มู ลู ค่า 50,000 บาท อัตราดอกเบีย้ 12% ตอ่ ปี รบั ดอกเบ้ยี ทุกวนั ที่
1 ตลุ าคม กจิ การปิดบญั ชี วันที่31 ธนั วาคม 25X9
การปรับปรุงบัญชใี นวันสิ้นงวด

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี น้ ทุนเบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 60

ค่าใช้จา่ ยจ่ายล่วงหน้า
ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า(Prepaid Expense) หมายถึงค่าใช้จ่ายที่กิจการได้จ่ายไปสำหรับในงวด

บัญชีปัจจุบันและงวดบัญชีถัดไปเป็นค่าเช่าจ่ายล่วงหน้า ค่าเบี้ยประกันจ่ายล่วงหน้า เป็นต้น ซึ่งค่าใช้จ่าย
ลว่ งหน้าจะถอื เป็นสินทรัพย์หมุนเวยี นอย่างหนงึ่ ของก่จิ การบันทึกได้ 2 วธิ ี

วิธที ี1่ กรณบี นั ทกึ การจ่ายเงินเปน็ คา่ ใช้จา่ ย ทั้งจำนวนในวันที่มีการจา่ ย
ตัวอย่างท่ี 5.14 กจิ การจ่ายค่าเบย้ี ประกนั โรงงานวนั ท่ี 1 กนั ยายน 2563 เป็นเงิน 60,000 บาท
สำหรบั ระยะเวลา 10 เดือน กิจการบันทึกไว้ในบัญชีคา่ เบ้ียประกนั โรงงาน กิจการปดิ บัญชีวันที่ 31
ธนั วาคม 2563

การปรับปรุงบัญชใี นวนั สน้ิ งวด

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

วิธีที่ 2 กรณีบนั ทกึ การจ่ายเงินเปน็ คา่ ใชจ้ า่ ยจ่ายลว่ งหน้าท้ังจำนวนในวนั ท่มี ีการจ่าย
ตัวอย่างที่ 5.15 กิจการจ่ายค่าเช่าโรงงาน วนั ท่ี 1 สงิ หาคม 2563 เป็นเงนิ 4,000 บาท สำหรบั ระยะเวลา 8
เดอื น กจิ การบันทึกไวใ้ นบัญชีค่าเชา่ จา่ ยล่วงหน้า กจิ การปดิ บัญชีวันท่ี 31 ธันวาคม 2563
การปรบั ปรงุ บัญชีในวนั ส้ินงวด

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

รายไดร้ บั ล่วงหน้า

รายได้รับล่วงหน้า (Unearned Revenues or Deferred Income) หมายถึง รายได้ของกิจการ
ที่กิจการได้รับในงวดบัญชีปัจจุบันมีบางส่วนเป็นรายได้ของงวดบัญชีต่อไปรวมอยู่ด้วยหรือรายได้ท่ี
กิจการรับมาก่อนโดยที่ยังไม่ได้ให้บริการหรือประโยชน์แก่ผู้ที่จ่ายเงินให้กับกิจการ การบันทึกบัญชี
รายได้รบั ลว่ งหน้าทำได้ 2 กรณี

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี ้นทุนเบ้ืองต้น รหัส 2201-2004 61

วธิ ีท่ี 1 กรณีกิจการบันทกึ การรบั เงินเป็นรายได้ท้ังจำนวนในวันที่รบั เงิน
ตัวอย่างที่ 5.16 กจิ การได้รับค่าเชา่ วันท่ี 1 พฤษภาคม 2563 เปน็ เงิน 36,000 บาท สำหรบั ระยะเวลา 1
ปี กจิ การบันทกึ ไวใ้ นบัญชรี ายได้ค่าเช่า กิจการปิดบญั ชีวันท่ี 31 ธนั วาคม 2563

การปรบั ปรุงบัญชีในวนั ส้ินงวด 62

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

วธิ ีท่ี 2 กรณกี จิ การบันทึกการรับเงนิ เป็นหน้ีสิน (รายไดร้ บั ล่วงหนา้ ) ท้ังจำนวนในวันท่รี ับเงิน
ตัวอย่างที่ 5.17 กิจการรับรายได้ค่าโฆษณา วันที่ 1 กรกฎาคม 2563 เป็นเงิน 72,000 บาท สำหรับ
ระยะเวลา 8 เดือน กิจการบันทึกไว้ในบัญชี ค่าโฆษณารับล่วงหน้า กิจการปิดบัญชีวันที่ 31 ธันวาคม
2563
การปรับปรุงบัญชีในวนั สน้ิ งวด

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

การปันส่วนค่าใช้จ่ายใหก้ บั แผนกต่าง ๆ

กิจการอุตสาหก รรมจะมีค่าใช้จ่ายบางรายการที่ใช้ประโยชน์ร่วม กันในหลายแผนกในวัน
สิ้นงวดบัญชีกิจการจะต้องแบ่งค่าใช้จ่ายให้กับแผนก ๆที่ได้รับประโยชน์จะทาให้ได้ต้นทุนการผลิตที่ ถูกต้อง
เช่น คา่ ไฟฟ้าที่ใช้รว่ กันทั้งกจิ การ คา่ เสอ่ื มราคาอาคาร
ตัวอยา่ งท่ี 5.18 กิจการอตุ สาหกรรม แหง่ หนง่ึ คดิ ค่าเส่ือมราคาอาคารในปี 25X9 จานวน 30,000 บาท
แบง่ เปน็ แผนกผลติ 40% แผนกท่ัวไป 30% แผนกบริการ 30%
การปรบั ปรงุ บัญชใี นวนั ส้ินงวด

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี ้นทุนเบื้องตน้ รหสั 2201-2004

กระดาษทำการของกจิ การอุตสาหกรรม

ความหมายของกระดาษทำการ กระดาษทำการ (Working Papers) หมายถงึ แบบฟอรม์ ท่ีจดั ทำข้ึน
ในวันสิ้นงวดบัญชี เพื่อช่วยให้การจดั ทำงบการเงินง่ายและสะดวกขึน้ โดยเฉพาะกิจการอุตสาหกรรมส่วนใหญ่
จะเป็นกิจการขนาดใหญ่ มีบัญชีต่างๆเป็นจำนวนมาก กระดาษทำการของกิจการอุตสาหกรรม มีทั้งหมด 10
ชอ่ ง ประกอบด้วย งบทดลอง รายการปรับปรุง งบต้นทนุ การผลิต งบกำไรขาดทนุ งบแสดงฐานะการเงนิ

รูปแบบกระดาษทำการ

รูปแบบกระดาษทำการของกิจการอตุ สาหกรรม เพือ่ ใหก้ ารจัดทำงบการเงินงา่ ย และสะดวกข้ึน
กจิ การจึงต้องมีการจดั ทำกระดาษทำการขน้ึ ดงั รปู แบบต่อไปน้ี

ช่อื กจิ การ……….

กระดาษทำการ

สำหรับปี สิ้นสดุ 31 ธันวาคม 25XX

รายการ งบแสดงฐานะ

ช่อื บัญชี เลขท่ี งบทดลอง ปรบั ปรุง งบต้นทนุ ผลติ งบกำไรขาดทุน ฯ

บัญชี เดบติ เครดติ เดบติ เครดติ เดบติ เครดิต เดบิต เครดิต เดบิต เครดิต

ขั้นตอนการจัดทำกระดาษทำการ

- ข้ันตอนการจดั ทำกระดาษทำการ ขน้ั ตอนในการจัดทำกระดาษทำการ 10 ชอ่ ง มดี ังต่อไปนี้

1. ลอกงบทดลองลงในกระดาษทำการ ช่องงบทดลองอย่างรอบคอบระมัดระวัง
2. สนิ ค้าคงเหลอื ปลายงวด นำไปลงในงบต่างๆ ดังน้ี

- สินคา้ สำเร็จรปู ปลายงวด นำไปเครดติ ในงบกำไรขาดทุน เพ่ือเปน็ ยอดหักต้นทุนสนิ คา้ ท่ีผลิตทั้งสิ้น
และนำไปแสดงเปน็ สินทรพั ย์หมนุ เวียน ในช่องเดบิตของงบแสดงฐานะการเงนิ

- งานระหว่างทำปลายงวด นำไปเครดติ ในงบตน้ ทุนการผลิต เพราะเกยี่ วขอ้ งกบั ตน้ ทุนการผลิตสินค้า
และแสดงเป็นสินทรัพยห์ มนุ เวยี น ในช่องเดบติ ของงบแสดงฐานะการเงิน

- วัตถุดิบคงเหลือปลายงวด นำไปเครดิตในงบต้นทุนการผลิตเพื่อไปหักจากวตั ถุดิบที่มีอยู่ทั้งสิ้นและ
แสดงเป็นสินทรพั ยห์ มุนเวยี น ในชอ่ งเดบิตของงบแสดงฐานะการเงนิ

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี น้ ทนุ เบื้องตน้ รหัส 2201-2004 63

3. บันทึกรายการปรบั ปรุงตา่ งๆในช่องรายการปรับปรุงของกระดาษทำการ
4. นำยอดคงเหลือจากบัญชีในงบทดลองและรายการปรับปรุง ไปจัดทำงบการเงินต่างๆของ กิจการ
อตุ สาหกรรม ประกอบดว้ ย งบตน้ ทนุ การผลติ งบกำไรขาดทนุ งบแสดงฐานะการเงิน

ตัวอย่างรายการปรบั ปรุงบัญชแี ละกระดาษทำการ (ทำพรอ้ มกนั ในสมดุ )

ตอ่ ไปนเี้ ป็นงบทดลองของบริษทั อตุ สาหกรรมครกไทย จากดั สาหรบั งวด 1 ปี สนิ้ สดุ

31 ธนั วาคม 25X1 เดบิต เครดิต

เงินสด 32,000

ลกู หนี้ 16,000

สินคา้ สาเรจ็ รูป 14,800

งานระหว่างทา 12,400

วตั ถุดบิ 26,300

วสั ดโุ รงงาน 8,600 38,000
วสั ดสุ านกั งาน 3,500
ค่าเบีย้ ประกนั จา่ ยลว่ งหนา้ 24,000 56,000
อาคารโรงงาน 150,000
คา่ เส่ือมราคาสะสม–อาคารโรงงาน 200,000 27,000
เคร่อื งจกั ร 53,000 26,000
ค่าเส่อื มราคาสะสม–เครือ่ งจกั ร 100,000
อปุ กรณส์ านกั งาน 8,300 300,000
ค่าเส่ือมราคาสะสม–อปุ กรณส์ านกั งาน 1,200 50,000
เจา้ หนี้ 186,900
หนุ้ กู้ 7% 1,500 217,660
ทนุ เรือนหนุ้
กาไรสะสม 2,400
เงินปันผลจ่าย
ขาย
รบั คนื
ซือ้ วตั ถดุ ิบ
ค่าขนสง่ เขา้
สง่ คนื

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทุนเบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004 64

คา่ แรงงานทางตรง 28,500

คา่ แรงงานทางออ้ ม 16,300

คา่ ไฟฟา้ 8,000

คา่ ซอ่ มแซมเครอื่ งจกั ร 5,500

คา่ ใชจ่ ่ายเบ็ดเตล็ดโรงงาน 780

ค่าโฆษณา 12,000

เงินเดือนผบู้ รหิ าร 5,000

ดอกเบยี้ จา่ ย 2,480

817,060 817,060

รายละเอียดเพิ่มเตมิ มดี งั ตอ่ ไปนี้

1. สนิ คา้ คงเหลือ 31 ธนั วาคม 25X1 ประกอบดว้ ย

สินคา้ สาเรจ็ รูป 12,000 บาท

งานระหวา่ งทา 15,000 บาท

วตั ถดุ ิบ 23,000 บาท

วสั ดโุ รงงาน 3,500 บาท

วสั ดสุ านกั งาน 1,000 บาท

2. ตงั้ ค่าเผ่ือหนสี้ งสยั จะสญู 5% ของยอดลกู หนสี้ ิน้ ปี

3. คิดค่าเส่ือมราคาอาคารและเคร่ืองจกั ร 10% ต่อปี อปุ กรณส์ านกั งาน 5% ตอ่ ปี

4. บญั ชีค่าโฆษณาเป็นค่าโฆษณาสาหรบั ระยะเวลา 1 ปี เรม่ิ ตงั้ แต่ 1 สิงหาคม 25X1

5. ดอกเบยี้ หนุ้ กู้ จ่ายแลว้ ถึงวนั ท่ี 30 กนั ยายน 25X1

6. คา่ แรงงานโดยออ้ มคา้ งจา่ ย 3,000 บาท

7. กรมธรรมป์ ระกนั ภยั มีอยู่ 2 ฉบบั ดงั ต่อไปนี้

ทรัพยส์ นิ ทเ่ี อาประกัน วันเริม่ ต้นประกัน เวลา ค่าเบีย้ ประกนั

อาคารโรงงาน 1 ต.ค. 25X0 2 ปี 3,000 บาท

เครอ่ื งจกั ร 30 ก.ย. 25X1 3 ปี 6,000 บาท

8. ปันสว่ นคา่ ไฟฟ้าเขา้ แผนกผลิต 80% แผนกบรหิ าร 20%

ให้ทา กระดาษทาการ 10 ช่อง

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทนุ เบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004 65

สรุปสาระสำคญั

กิจการอุตสาหกรรม มีการปรับปรุงบัญชีลักษณะเหมือนกบั กิจการท่ัวไป และจะจัดทำในวัน
สิ้นงวดบัญชีก่อนการจัดทำงบการเงินต่าง ๆเพ่ือให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง ในการจัดทำงบการเงิน และ
ในการจัดทำ รายงาน การเงินนั้น กิจการต่าง ๆ จะใช้กระดาษทำการ ถือวาเป็นกระดาษ ร่างท่ี
ช่วยในการจดั ทำบการเงินให้ สะดวก รวดเร็วและถูกตอ้ ง

คำศัพท์

ลำดบั คำศพั ท์ ความหมาย
1 Adjusting Entries รายการปรับปรุง
2 Prepaid Expense ค่าใชจ้ ่ายจ่ายล่วงหนา้
3 Deferred Income รายไดร้ ับล่วงหนา้
4 Accrued Expense ค่าใชจ้ ่ายคา้ งจ่าย
5 Accrued Income รายไดค้ า้ งรับ
6 Bad Debt หน้ีสูญ
7 Doubtful Account หน้ีสงสยั จะสูญ
8 Depreciation Expenses คา่ เสื่อมราคา
9 Factory Supplies วสั ดุโรงงานใชไ้ ป
10 Direct Write – Off Method วธิ ีตดั จาหน่ายโดยตรง
11 Allowance Method วธิ ีต้งั ค่าเผอ่ื
12 Straight-line Method วิธีเสน้ ตรง
13 Double-declining Balance Method วิธียอดลดลงทวีคูณ
14 Sum-of-the year-digit Method วธิ ีผลรวมจ านวนปี
15 Units of Output Method วิธีจ านวนผลผลิต
16 Working Paper หรือWork Sheet กระดาษทาการ

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทุนเบื้องต้น รหสั 2201-2004 66

แบบฝึกหดั บทที่ 5

จงฝึกปฏิบตั ติ ามคำสง่ั

1. ใหจ้ บั คู่คำศัพทโ์ ดยนาอักษรดา้ นขวามอื เติม หนา้ ข้อท่ีมีความหมายตรงกัน

.................1 รายการปรับปรุง ก. Depreciation Expenses

.................2 ค่าใชจ้ ่ายจ่ายล่วงหนา้ ข. Factory Supplies

.................3 รายไดร้ ับล่วงหนา้ ค. Direct Write – Off Method

.................4 ค่าใชจ้ ่ายคา้ งจ่าย ง. Allowance Method

.................5 รายไดค้ า้ งรับ จ. Straight-line Method

.................6 หน้ีสูญ ฉ. Double-declining Balance Method

.................7 หน้ีสงสัยจะสูญ ช. Sum-of-the year-digit Method

..................8 คา่ เส่ือมราคา ซ. Units of Output Method

..................9 วสั ดุโรงงานใชไ้ ป ฌ. Working Paper หรือWork Sheet

.................10 วิธีตดั จาหน่ายโดยตรง ญ. Adjusting Entries

.................11 วธิ ีต้งั คา่ เผื่อ ฎ. Prepaid Expense

.................12 วธิ ีเสน้ ตรง ฏ. Deferred Income

.................13 วธิ ียอดลดลงทวคี ณู ฐ. Accrued Expense

..................14 วิธีผลรวมจ านวนปี ฑ. Accrued Income

..................15 วิธีจ านวนผลผลิต ฒ. Bad Debt

..................16 กระดาษท าการ ณ. Doubtful Account

2. บรษิ ัทกรุงศรี จากดั มยี อดคงเหลือ ในบญั ชแี ยกประเภทบางบญั ชี ณ วนั ท่ี 31 ธันวาคม 25XX

อาคาร 200,000

เคร่ืองจกั ร 180,000

วสั ดโุ รงงาน 23,000

ลกู หนี้ 65,000

คา่ เผ่ือหนสี้ งสยั จะสญู 1,200

คา่ เบีย้ ประกนั 24,000

คา่ โฆษณา 18,200

คา่ แรงงานทางตรง 87,000

ค่าแรงงานทางออ้ ม 30,000

ขอ้ มลู เพมิ่ เติม มีดงั นี้

1. วสั ดโุ รงงานคงเหลือ ณ 31 ธันวาคม มจี านวน 7,000 บาท

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี ้นทุนเบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 67

2. ค่าเบีย้ ประกนั เป็นของกรมธรรม์ ลงวนั ท่ี 1 ตลุ าคม 25XX เวลา 1ปี และแบ่งค่าเบยี้ ประกนั เป็น
ค่าใชจ้ า่ ยแผนกผลิต 80% แผนกสานกั งาน 20%

3. คิดค่าเส่ือมราคา–อาคาร 10% ตอ่ ปีเคร่ืองจกั ร 20% ต่อปี
4. ค่าโฆษณาเป็นของปีนี้ เพยี ง 3,000 บาท
5. ตงั้ ค่าเผ่ือหนสี้ งสยั จะสญู 5%ของยอดลกู หนสี้ นิ้ ปี
6. คา่ แรงงานทางตรง มีคา่ ใชจ้ ่ายเบ็ดเตล็ดโรงงานรวมอย่ดู ว้ ย 1,000 บาท
7. ค่าแรงงานทางตรงคา้ งจา่ ย 10,000 บาท ค่าไฟฟ้าโรงงานคา้ งจ่ายจานวน 5,000 บาทและแบ่ง

ค่าไฟฟา้ โรงงานใหก้ บั ฝ่ายสานกั งาน 10%
ใหท้ า บนั ทกึ รายการปรบั ปรุงในสมดุ รายวนั ท่วั ไป

3. ตอ่ ไปนเี้ ป็นยอดคงเหลือในบญั ชี แยกประเภทของงบทดลองบางบญั ชขี องบริษทั ไหมไทย จากดั ในวนั ท่ี

31 ธันวาคม 25XX

สนิ คา้ สาเรจ็ รูป 1 ม.ค 36,000

งานระหวา่ งทา 1 ม.ค 23,000

วตั ถุดบิ คงเหลือ 1 ม.ค 43,200

ซือ้ วตั ถดุ ิบ 344,000

ค่าขนสง่ เขา้ 5,700

สง่ คนื 1,300

สว่ นลดรบั 1,200

คา่ แรงงานทางตรง 140,000

คา่ แรงงานทางออ้ ม 25,000

ค่าไฟฟา้ โรงงาน 55,000

เงินเดอื นพนกั งานซ่อมเคร่ืองจกั ร 24,000

วสั ดโุ รงงาน 13,000

อาคาร 500,000

เครอื่ งจกั ร 150,000

ค่าเบีย้ ประกนั จ่ายลว่ งหนา้ 4,200

ค่าซ่อมแซมโรงงาน 3,600

คา่ ใชจ้ า่ ยเบด็ เตล็ดโรงงาน 2,800

นิมิตสิทธิ 12,000

ข้อมูลเพิ่มเติม มดี ังต่อไปนี้ ณ วนั ที่ 31 ธันวาคม 25XX มสี นิ คา้ คงเหลือ ดงั น้ี

สินค้าสำเร็จรปู 34,000

วัตถดุ บิ 68,000

วสั ดโุ รงงาน 1,400

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทุนเบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004 68

1. คิดคา่ เส่ือมราคาเครื่องจกั ร 5%ต่อปี

2. ตัดนมิ ติ สิทธิ เปน็ ค่าใชจ้ ่าย 10%ตอ่ ปี

3. คิดค่าเส่ือมราคาอาคาร 10% ตอ่ ปี แบง่ เปน็ อาคารโรงงาน 70%ตอ่ ปี อาคารสำนักงาน 30%ตอ่ ปี

4. แบง่ ค่าไฟฟา้ โรงงาน 10% ต่อปี เปน็ ค่าใช้จา่ ยเบ็ดเตลด็ สำนักงาน และ 5% เปน็ ค่าใชจ้ า่ ยเบ็ดเตล็ด

แผนกขาย

5. มีคา่ ใช้จ่ายคา้ งจ่าย ดังน้ี

ค่าซอ่ มแซมโรงงาน 500

คา่ แรงงานทางอ้อม 1,500

คา่ แรงงานทางตรง 2,000

6. งานระหว่างทำปลายงวด ประกอบดว้ ย

วัตถดุ บิ 5%ของวัตถดุ บิ ที่ใชไ้ ปในการผลิต

ค่าแรงงานทางตรงเปน็ 2% ของค่าแรงงานทางตรง

ค่าใช้จ่ายในการผลติ เป็น1%ของค่าใชจ้ ่ายในการผลิต

7. ค่าเบยี้ ประกนั จา่ ยลว่ งหน้า เปน็ การประกันโรงงานทัง้ หมด คา่ เบ้ยี ประกนั ทีเ่ กิดขน้ึ ในปีนี้ จำนวน

3,000 บาท

4. จากรายละเอยี ดต่อไปนี้ เปน็ ข้อมูลบางสว่ นของโรงงานผลิตตุ๊กตา บรษิ ัท อรอนงค์ จำกัด ณ วันที่ 31

ธนั วาคม 25XX

งานระหว่างทำ 1 ม.ค 64,000

วัตถดุ ิบคงเหลือ 1 ม.ค 27,000

ซือ้ วัตถดุ บิ 198,000

คา่ ขนสง่ เข้า 5,000

ส่งคืน 2,800

สว่ นลดรบั 1,000

ค่าแรงงานทางตรง 93,800

วสั ดุโรงงาน 16,000

เงนิ เดอื นผูจ้ ดั การโรงงาน 26,000

คา่ เบย้ี ประกัน 28,000

คา่ ซ่อมแซมเครอื่ งจักร 10,500

ค่าเช่าอาคาร 30,000

ค่านำ้ ค่าไฟ 6,200

เคร่อื งจักร 300,000

ค่าเสอ่ื มราคาสะสม–เครื่องจกั ร 30,000

เครื่องใช้สำนักงาน 70,000

ค่าเสื่อมราคาสะสม–เคร่ืองใช้สำนักงาน 7,000

คา่ ใช้จ่ายเบด็ เตลด็ โรงงาน 3,500

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีต้นทุนเบ้ืองตน้ รหัส 2201-2004 69

ข้อมูลเพม่ิ เติม มีดังนี้

1. สนิ ค้าคงเหลือ ณ วนั ที่ 31ธันวาคม 25XX มดี งั น้ี

งานระหวา่ งทำ 50,000

วตั ถดุ ิบคงเหลอื 30,000

วสั ดโุ รงงาน 8,000

2. คา่ ใช้จ่ายค้างจา่ ย มดี ังนี้ ค่าแรงงานโดยตรง 10,000 บาทค่าน้ำ คา่ ไฟ 1,500 บาท ค่าเช่าอาคาร

12,000 บาท

3. ค่าเบี้ยประกันของปนี ี้ 9,000 บาท แบง่ ค่าเบยี้ ประกันให้กบั โรงงาน 80% สำนักงาน 20%

4. คิดค่าเส่ือมราคาสนิ ทรัพย์ไม่หมุนเวยี น 10% ต่อปี

5. ในบัญชีเครือ่ งจักร มีบญั ชคี ่าซ่อมแซมเครื่องจักรรวมอยู่ด้วย 5,000 บาท

ให้ทำ บนั ทกึ รายการปรบั ปรงุ ในสมดุ รายวันท่ัวไป

5. ต่อไปน้เี ป็นงบทดลอง ของโรงงาน ชยานนั ท์ จำกดั เม่ือวันที่ 31 ธันวาคม 25XX

เดบิต เครดติ

เงินสด 80,000

ลกู หนี้ 10,000

สนิ ค้าสำเร็จรูป 30,000

งานระหวา่ งทำ 30,800

วตั ถุดิบ 20,000

วสั ดุโรงงาน 4,000

คา่ เบยี้ ประกนั จา่ ยล่วงหน้า 12,000

อาคาร 300,000

คา่ เสื่อมราคาสะสม–อาคาร 30,000

เครื่องจักร 100,000

ค่าเสื่อมราคาสะสม–เครื่องจกั ร 10,000

เครอื่ งใชส้ ำนักงาน 50,000

ค่าเสอื่ มราคาสะสม–เคร่ืองใช้สำนกั งาน 5,000

เจ้าหนี้ 34,000

ทนุ เรือนหุ้น–ชยานนั ท์ 365,800

ถอนใชส้ ่วนตวั 3,000

ขาย 410,000

รบั คนื 7,000

ส่วนลดจา่ ย 1,500

รายได้เบ็ดเตล็ด 6,000

ซอ้ื วัตถุดบิ 103,500

คา่ ขนส่งเข้า 2,000

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีต้นทนุ เบื้องตน้ รหัส 2201-2004 70

ส่งคืน 1,500

ส่วนลดรับ 700

คา่ แรงงานทางตรง 50,000

คา่ แรงงานทางออ้ ม 13,000

ค่าไฟฟา้ 20,000

ค่าขนสง่ ออก 3,200

คา่ โฆษณา 5,000

เงินเดือน 18,000

863,000 863,000

ข้อมูลเพ่มิ เติม มดี ังตอ่ ไปนี้

1. สินค้าคงเหลือ 31ธนั วาคม 25XX มีดังนี้

สินค้าสำเรจ็ รูป 18,000 บาท

งานระหวา่ งทำ 23,000 บาท

วตั ถดุ ิบ 13,300 บาท

วัสดโุ รงงาน 1,000 บาท

2. ประมาณคา่ เผอ่ื หน้ีสงสัยจะสูญ 5% จากยอดลูกหน้สี ้นิ ปี

3. ค่าโฆษณาจ่ายล่วงหนา้ 1,000 บาท และค่าเบี้ยประกันเป็นคา่ ใช้จ่ายในปีน้ี 8,000 บาท

4. คดิ คา่ เส่ือมราคาอาคาร เครื่องจกั รและเครอ่ื งใช้สำนักงาน 5% ต่อปี

5. คา่ ใช้จ่ายค้างจ่าย ประกอบด้วย

6. คา่ แรงงานทางตรง 2,000 บาท

ค่าแรงงานทางออ้ ม 1,000 บาท

เงินเดือน 4,000 บาท

คา่ ไฟฟ้า 2,000 บาท

7. แบง่ สันปนั สว่ นค่าใช้จ่าย ใหก้ ับแผนกต่าง ๆ ดงั นี้

แผนกผลติ แผนกขาย

ค่าไฟฟา้ 80% 20%

คา่ เส่อื มราคา–อาคาร 80% 20%

คา่ เบย้ี ประกัน 60% 40%

เงินเดอื น 70% 30%

ใหท้ ำ 1. บนั ทึกรายการปรับปรงุ ในสมุดรายวนั ทัว่ ไป

2. กระดาษทำการ 10 ชอ่ ง

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทุนเบื้องต้น รหสั 2201-2004 71

6. จากงบทดลองของโรงงาน สส่ี หาย จำกัด ในวนั ที่ 31 ธนั วาคม 25XX

เงินสด 120,000

เงนิ ฝากธนาคาร 230,000

ลกู หนี้ 50,000

ค่าเผือ่ หน้สี งสยั จะสูญ 1,000

สนิ คา้ สำเร็จรปู 30,000 50,000
30,000
สินค้าระหว่างผลิต 15,000 4,000
26,000
วตั ถดุ บิ 40,000 150,000
678,800
วัสดุโรงงาน 23,000 500,000

วสั ดุสำนกั งาน 8,500

ค่าเบยี้ ประกันโรงงาน 30,000

อาคาร 100,000

คา่ เสอ่ื มราคาสะสม-อาคาร

เคร่อื งจักร 200,000

ค่าเสือ่ มราคาสะสม–เครื่องจกั ร

เครอ่ื งใช้สำนักงาน 64,000

ค่าเสื่อมราคาสะสม–เครื่องใช้สำนักงาน

นิมิตสทิ ธิ 38,000

เจา้ หนี้

เงนิ กูธ้ นาคาร

ทุนเรือนหนุ้ –สี่สหาย

ขาย

รบั คนื 2,000 3,000
สา่ นลดจ่าย 1,000 1,200
ซือ้ วตั ถุดบิ 300,000
คา่ ระวางรถบรรทกุ เขา้ 3,500
ส่งคืนวตั ถุดบิ
ส่วนลดรบั 9,000
ค่าแรงงานทางตรง 15,000
เงินเดือนผ้จู ดั การโรงงาน 48,000
เงินเดือนผ้คู วบคุมงาน 8,000
เงนิ เดือนสำนักงาน 10,000
ค่าน้ำ คา่ ไฟ 2,000
ค่าภาษที รัพย์สิน

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชตี ้นทุนเบ้ืองต้น รหัส 2201-2004 72

เงินเดอื นแผนกขาย 12,000

ค่าเครื่องเขียนแบบพิมพ์ 2,500

คา่ ใชจ้ า่ ยเบ็ดเตลด็ ทวั่ ไป 1,500

1,444,000 1,444,000

ขอ้ มูลเพม่ิ เติม มดี งั นี้

1. สินค้าคงเหลอื 31 ธันวาคม 25XX ประกอบดว้ ย

สนิ คา้ สำเรจ็ รูป 20.000 บาท

งานระหว่างทำ 21.000 บาท

วัตถดุ ิบ 39.300 บาท

2. ในระหว่างงวด ได้มีการซ้ือวัสดุโรงงาน จำนวน 5,000 บาท และซ้ือวสั ดุสำนักงาน จำนวน 2,000 บาท

เป็นเงนิ สด ตอนสนิ้ งวดได้มกี ารตรวจนับวสั ดโุ รงงาน และ

3. วสั ดสุ ำนกั งาน ปรากฏว่าคงเหลอื 12,000 บาทและ 2,500 บาทตามลำดับ

4. คิดคา่ เส่ือมราคาสนิ ทรพั ย์ไมห่ มุนเวียน 10% ต่อปี

5. แบง่ สรรคา่ ใชจ้ ่าย ได้แผนกตา่ ง ๆ ดงั น้ี

แผนกผลติ แผนกทวั่ ไป

คา่ เส่อื มราคา–อาคาร 80% 20%

ค่าน้ำ ค่าไฟ 70% 30%

คา่ ภาษที รัพย์สิน 80% 20%

6. ค่าเบีย้ ประกนั จา่ ยล่วงหนา้ จา่ ยเม่อื วันท่ี 1 เมษายน 25XX กำหนดเวลา 2 ปี

7. ในบัญชคี ่าเคร่ืองเขียนแบบพิมพ์ โอนเปน็ ค่าใชจ่ า่ ยเบ็ดเตล็ดโรงงาน จำนวน 500 บาท

8. เงินเดือนสำนกั งานค้างจา่ ย 1,000 บาท

9. ตดั บัญชนี ิมติ สทิ ธิเป็นค่าใช้จา่ ย 20%

10. ตั้งคา่ เผ่อื หนส้ี งสยั จะสญู เป็น 3% ของยอดลูกหนสี้ น้ิ ปี

ใหท้ ำ กระดาษทำการ 10 ช่อง

7. ตอ่ ไปนเ้ี ป็นงบทดลองของบริษัท ศิวพร จำกัดเมื่อสนิ้ งวดบัญชี 1 ปีสน้ิ สุด 31 ธนั วาคม 25XX

เงินสดและเงนิ ฝากธนาคาร 30,000

ตวั๋ เงนิ รับ 18,300

ลูกหน้ี 53,400

คา่ เผ่อื หน้ีสงสยั จะสูญ 1,500

สนิ ค้าสำเรจ็ รปู 26,500

งานระหวา่ งทำ 18,400

วตั ถดุ ิบ 38,200

วสั ดสุ ้นิ เปลือง 8,600

ท่ดี ิน 160,000

อาคารโรงงาน 250,000

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบัญชีต้นทุนเบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 73

ค่าเส่อื มราคาสะสม–อาคารโรงงาน 100,000 35,000
เคร่ืองจักร 23,000
คา่ เสื่อมราคาสะสม–เคร่ืองจกั ร 83,000 12,000
รถยนต์ 2,200
ค่าเสอ่ื มราคาสะสม-รถยนต์ 17,000 23,200
เคร่ืองตกแตง่ 100,000
ค่าเสื่อมราคาสะสม-เคร่ืองตกแตง่ 20,000 25,000
สทิ ธบิ ตั ร 9,800
เจา้ หน้ี 5,200 120,000
หนุ้ กู้ 9% 528,600 1,086,000
ทุนเรอื นหุ้น
สว่ นเกินมูลค่าหนุ้ กู้ 8,500 2,200
กำไรสะสม
ขาย 165,000 10,300
รับคืน 42,000 1,675,200
ซอ้ื วัตถุดบิ 5,600
คา่ ขนส่งเข้า 8,200
สว่ นลดรับ 5,400
คา่ แรงงานทางตรง 12,000
คา่ แรงงานทางอ้อม 1,200
ค่าซ่อมแซมเครือ่ งจักร 64,800
ค่ากำลังไฟ 2,300
คา่ ขนสง่ ออก 3,000
คา่ โฆษณา
หน้ีสงสยั จะสญู 1,675,200
เงินเดือนสำนกั งาน
คา่ ใช้จ่ายเบ็ดเตล็ดทวั่ ไป 36,000 บาท
ดอกเบ้ยี จ่าย 24,000 บาท
รายไดเ้ บ็ดเตล็ด 42,000 บาท

รายละเอยี ดเพม่ิ เติม มดี ังน้ี
1. สนิ ค้าคงเหลอื ปลายงวด ประกอบด้วย

สินคา้ สำเร็จรูป
งานระหว่างทำ
วตั ถุดิบคงเหลอื

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชตี น้ ทุนเบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 74

วสั ดสุ ้ินเปลอื งคงเหลือ 2,000 บาท

2. วัสดุส้นิ เปลืองใชไ้ ป ใหโ้ อนเป็นคา่ ใชจ้ ่ายในการผลิต 2/3 ท่เี หลือเป็นคา่ ใชจ้ ่ายสำนักงาน

3. คดิ ค่าเส่ือมราคาสนิ ทรัพย์ถาวร 5% ตอ่ ปี

4. ตดั บัญชสี ิทธบิ ตั ร เป็นคา่ ใช้จ่าย 1/4

5. คา่ โฆษณาเป็นของงวดบัญชีปีนี้ เพียง 9,800 บาท

6. ต้ังค่าเผ่ือหน้ีสงสยั จะสูญ 3% ของยอดลกู หน้ี

7. ดอกเบย้ี หุ้นกคู้ า้ งจ่าย 3 เดือน

8. แบ่งสนั ปนั ส่วนค่ากำลงั ไฟ เป็นของแผนกผลติ 80% แผนกทว่ั ไป 20% และปนั ส่วนคา่ เสื่อมราคา-

รถยนต์เปน็ ของแผนกผลติ 60% แผนกทั่วไป 40%

9. ในบญั ชคี ่าแรงงานทางออ้ ม มีเงนิ เดอื นสำนกั งานรวมอยู่ดว้ ย 1,400 บาท

10. ต้งั ภาษเี งินได้ 30% ของกำไรสทุ ธิก่อนหกั ภาษี

ให้ทำ กระดาษทำการ 10 ชอ่ ง

เอกสารประกอบการสอนวชิ า การบญั ชีตน้ ทุนเบ้ืองตน้ รหสั 2201-2004 75

บทท่ี 6

งบการเงินของกจิ การอุตสาหกรรม

แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน บทท่ี 6
งบการเงินของกิจการอตุ สาหกรรม

คำช้ีแจง:จงเลือกคำตอบท่ีถกู ตอ้ งท่ีสดุ เพียงข้อเดยี วโดยทาเครือ่ งหมาย X ลงในกระดาษคำตอบ
1. ข้อใดไมใ่ ชง่ บการเงิน

ก. งบตน้ ทนุ ผลิต ข. งบกาไรขาดทุน

ค. งบแสดงฐานะการเงิน ง. หมายเหตุประกอบงบการเงิน

2. Profit and Loss Statement หมายถึง

ก. งบต้นทุนผลิต ข. งบกาไรขาดทุน

ค. งบแสดงฐานะการเงิน ง. หมายเหตปุ ระกอบงบการเงิน

3. การคานวณต้นทุนขายของกจิ การอตุ สาหกรรมคือข้อใด

ก. วัตถุดบิ ตน้ งวด + ซื้อวตั ถุดิบสทุ ธิ– วตั ถดุ ิบปลายงวด

ข. วตั ถุดิบทางตรง + ค่าแรงงานทางตรง +ค่าใช้จ่ายในการผลติ
ค. ซื้อวัตถดุ บิ + ค่าขนสง่ เข้า – ส่งคนื – ส่วนลดรับ

ง. สนิ ค้าสำรจ็ รูปต้นงวด + ตน้ ทุนสนิ ค้าท่ีผลิตเสร็จ–สนิ คา้ สาเรจ็ รูปปลายงวด
4.รายงานทางการเงนิ ของกิจการท่แี สดงให้ทราบถึงฐานะการเงนิ ของกจิ การ ณ วนั ใดวนั หน่ึงคือข้อใด

ก. งบตน้ ทุนผลติ ข. งบกาไรขาดทนุ

ค. งบแสดงฐานะการเงนิ ง. หมายเหตุประกอบงบการเงนิ

5. บัญชีใดไมป่ รากฏในงบกาไรขาดทนุ ของกิจการอุตสาหกรรม

ก. คา่ เผ่ือหน้สี งสัยจะสูญ ข. ค่าเส่อื มราคาอปุ กรณ์สานักงาน

ค. วัสดุสำนักงานใช้ไป ง. สินคา้ สำเรจ็ รปู ต้นงวด