TAYÂ: Online Exhibit Day 2

TAYÂ

B'LAAN
IGOROT

IP MONTH ONLINE EXHIBIT DAY 2

TAYÂ

CONTENTS

B'LAAN ............... 4




B'LAAN ORIGIN ............... 6




B'LAAN CULTURE ............... 8




B'LAAN PRODUCTS ............... 10




IGOROT ............... 12




IGOROT ORIGIN ............... 14




IGOROT TRADITIONS ............... 16




IGOROT PRODUCTS ............... 18




REFRENCES ............... 20

TAYÂ

B'LAAN
B'LAAN
B'LAAN
B'LAAN
B'LAAN

TAYÂ

ORIGIN
ORIGI

MARAMING MGA TEORYA ANG NABUO SA KUNG SAAN NAGMULA ANG MGA
TAO NG B’LAAN. ISA SA MGA TEORYA NA ITO AY NAGSASABI NA NAGMULA
RAW SILA SA SINAUNANG MGA MIGRANTENG INDONESIAN NA DUMATING
LIMANG LIBO BAGO ISINILANG SI KRISTO NGUNIT ANG PASALITANG
SALAYSAY NG MGA B’LAAN SA PAANAN NG BUNDOK MATUMTUM AY
NAGMULA RAW SILA SA MAGKAPATID NA SINA F’LASAB AT FO BLI.
NANINIWALA SILA NA SILA AY MGA INAPO NG LALAKING KAPATID DAHIL
ANG BABAENG KAPATID DAW AY KINASAL SA ISANG ARAB NA SIYANG
UMANAK NG LINYA NG MAGUINDANAON.

NAHAHATI SA DALAWANG GRUPO: ANG MGA TO LAGAD O MGA
HIGHLANDERS AT ANG MGA TO BABA O MGA LOWLANDERS. ANG MGA TO
LAGAD AY MATATAGPUAN NATIN SA DULO NG PROBINSYA NG DAVAO DEL
SUR, SOUTH COTABATO, AT SULTAN KUDARAT SAMANTALANG ANG MGA
TO BABA NAMAN AY MADALAS MATATAGPUAN SA MGA BAYBAYIN GAYA NG
SA SARANGANI.

NOONG PANAHON NG PANANAKOP NG MGA AMERIKANO SA ATING BANSA,
ISA SA MGA TERITORYO NA KANILANG INOKUPAHAN AY ANG MGA
BAYBAYING KAPATAGAN AT MGA PAANAN NG BUROL NA SIYA NAMANG
NAGING DAHILAN KUNG BAKIT NAPILITANG MANIRAHAN SA MGA BUNDOK
ANG MGA B’LAAN. SA LOOB NG ILANG TAON, NAKARARANAS SILA AT NG
IBA PANG MGA PANGKAT-ETNIKO NG PAMU-MUWERSA AT PAGPAPALAYAS
MULA SA IBA’T IBANG MGA TAO KASAMA NA RITO ANG DIKTADOR NA SI
FERDINAND MARCOS SR.

ANG KANILANG LUPANG NINUNO AY IPINAGKAKALOOB SA MGA NAGMIMINA
AT PATULOY NA NANINIRA NG KANILANG MGA TAHANAN. LAGI SILANG
NAKAKARANAS NG DISKRIMINASYON AT PAGMAMALTRATO KAYA NAMAN
SILA AY NATULAK NA LUMAPIT AT MAKIPAG-ALYADO SA MORO ISLAMIC
LIBERATION FRONT, ISANG ARMADONG GRUPO. ANG KANILANG LABAN AY
ANG PAGTATANGGOL NG KANILANG LUPANG NINUNO!

TAYÂ

CULTURE
CULTUR

ANG MGA TAO NG B’LAAN AY KILALA SA PAGIGING MAPAGPAHALAGA SA
KANILANG KULTURA AT TRADISYON. MAYROON SILANG MGA RITWAL PARA
SA IBA’T IBANG MGA BAGAY NA KANILANG GINAGAWA GAYA TULAD NG
RITWAL NILA SA PAGTATANIM AT PAG-AANI. SA PAGTATANIM, NAGBIBIGAY
SILA NG KANILANG ALAY PARA SA KANILANG DIYOS PARA SILA AY
MAGABAYAN KUNG SAAN SILANG LUGAR DAPAT MAGTANIM PARA
MAGKAROON NG MAGAGANDANG ANI.

ANG MGA B’LAAN DIN AY MAYROONG PAGPAPAHALAGA SA KANILANG
PAMILYA AT ANGKAN KAYA NAMAN TRADISYON NA RIN SA KANILA NA ANG
A-ASAWAHIN NILA AY MALAPIT NA KAMAG-ANAK. MADALAS ANG MGA
NAGPAPAKASAL AY MAGPIPINSAN.

SA LARANGAN NAMAN NG SINING, LIKHA AT TRADISYUNAL NA KASUOTAN,
ANG MGA B’LAAN AY MAYROON DING IBA’T IBANG MGA GAWAIN.

ANG MGA KABABAIHAN AT KALALAKIHAN NG B’LAAN AY MAY TRADISYON
NA AHITIN ANG KANILANG KILAY AT PAITIMIN ANG KANILANG MGA DILA.
SILA AY NAGSUSUOT NG MGA DAMIT NA GAWA SA ABACA, TABI OR TABIH.

PAGDATING SA KANILANG MGA KATHANG EPIKO AT ALAMAT, PINAAABOT
NILA ITO SA PORMA NG MGA KUWENTO NA TINATAWAG NA FLOLOK
TULAEN AT MGA AWITIN NA TINATAWAG NAMANG LINGAG FLOLOK. SA
INSTRUMENTO NAMAN AY GUMAGAMIT SILA NG IDIOPHONES, ZITHERS,
CHORDOPHONES, AND AEROPHONES. SA PAG-INDAK NAMAN AY MADALAS
SILANG GUMAGAYA NG GALAW NG MGA HAYOP GAYA NG MGA UNGGOY,
MANOK, AT IBON.

TAYÂ

PRODUCTS
PRODUCT

ANG MGA B’LAAN AY KILALA RIN SA PAGTATANIM NG PALAY, MAIS, TUBO,
SAGING, AT IBA PA. GINAGAMIT NILA ITO UPANG MAKAKUHA SILA NG
IBANG KAGAMITAN NA KAILANGAN NILA SA PRODUKSYON. MALIBAN DITO,
KILALA RIN SILA SA HUSAY NILA SA BRASSWORKS, BEADWORK, AT
T’NALAK WEAVING.

TAYÂ

IGOROT
IGOROT
IGOROT
IGOROT
IGOROT
IGOROT

TAYÂ

ORIGIN
ORIGI

ANG SALITANG IGOROT AY GINAGAMIT UPANG ILARAWAN ANG MGA
PANGKAT ETNIKONG NANINIRAHAN SA BULUBUNDUKIN NG CORDILLERA SA
HILAGANG LUZON. ILAN SA MGA KILALANG TRIBO NG MGA IGOROT AY ANG
IFUGAO, IBALOI, KANKANAEY, KALINGA, AT MARAMI PANG IBA. ANG BAWAT
ISA SA MGA TRIBONG ITO AY NAKATIRA SA IBA’T IBANG BAHAGI NG
BULUBUNDUKIN NG CORDILLERA. PINANINIWALAANG ANG MGA IGOROT AY
DUMATING SA PILIPINAS SA PAMAMAGITAN NG HIWA-HIWALAY NA
MIGRASYON MULA SA SILANGANG ASYA. ANG ORIHINAL NA MIGRANTE NG
HILAGANG LUZON AY SINASABING MAY PARE-PAREHONG KULTURA AT MGA
TRADITION NGUNIT DAHIL SA KONDISYON SA EKONOMIYA, EKOLOHIYA,
SUPPLY SA TUBIG AT DENSIDAD NG POPULASYON AY UNTI-UNTI NG
NAGKAROON NG PAGKAKAIBA SA KULTURA AT KALAUNAN AY NABUO NA
NGA ANG IBA’T IBANG PANGKAT ETNIKO NA MEROON TAYO NGAYON.

TAYÂ

CULTURE
CULTUR

MAY PAGKAKAIBA MAN ANG TRADISYON AT KULTURA NG MGA TRIBONG
KABILANG SA MGA IGOROT, DI NATIN MAIPAGKAKAILA NA MERON AT
MERON PAGKAKAPAREHO ANG KANILANG TRADISYON AT KULTURA.

ANG BAWAT TRIBO AY MERON KANYA KANYANG SISTEMA NG
PAMAMALAKAD, NGUNIT KAPANSIN-PANSIN RITO ANG PAGKAKAROON NG
MGA IBA’T IBANG ANTAS O URI SA KANILANG LIPUNAN. TULAD NA LAMANG
SA MGA IFUGAO, MASASABING IKAW AY NASA NAKAKATAAS NA URI SA
LIPUNAN PAG ANG PAMILYA MO AY MAYROONG MGA ANTIGONG MGA
PAMANA, NAGMAMAY ARI NG MGA HAYOP NA ALAY SA MGA DIYOS AT
KUNG SILA AY NAGMAMAY ARI NG MARAMING PERA. SAMANTALANG SA
MGA KALINGA NAMAN AY MAITUTURING KANG NASA MATAAS NA ANTAS SA
LIPUNAN KAPAG IKAW ANG MAY PINAKAMARAMING HAYOP NA NAHULI.

PAGDATING SA RELIHIYON, IBA IBA ANG MGA DIYOS NA PINANINIWALAAN
NG BAWAT TRIBO. SUBALIT, MAKIKITA NATIN ANG PAGKAKATULAD NG
BAWAT TRIBO SA RASON KUNG BAKIT NILA GINAWA ANG MGA RITUAL NA
ITO, PATI NA RIN ANG MGA PARAAN KUNG PAANO GINAGAWA ANG MGA
RITUAL. SA MGA KANKANAEY AT MGA IFUGAO MERON SILANG MGA RITUAL
NA GINAGAWA BAGO MAGTANIM, MAGANI, PARA SA MGA MAY SAKIT O
KARAMDAMAN AT IBA PA. ANG MGA KALINGA AT KANKANAEY AY
NAGAALAY RIN NG MGA HAYOP SA MGA ANITO NA PINANINIWALAAN
NILANG MAY DAHILAN SA KARAMDAMAN NG ISANG MIYEMBRO NG
KANILANG TRIBO.

ANG MGA TRIBONG PARTE NG MGA IGOROT AY KADALASANG INILULUGAR
ANG KANILANG MGA KABAHAYAN SA LUGAR KUNG SAAN HINDI SILA
MDALING MAATAKE NG MGA KALABANG TRIBO. NILALAPIT RIN NILA ANG
KANILANG KABAHAYAN SA MGA DALUYAN NG TUBIG AT KANILANG MGA
LUPANG PINAGAANIHAN.

ANG MGA KATUTUBONG IGOROT AY KILALA RIN SA KANILANG GALING SA
LARANGAN NG SINING. ANG MGA IFUGAO, KANKANAEY, AT KALINGA AY
MAY MGA BUGTONG NA KANILANG BINIBIGKAS PARA SA KANILANG
KATUWAAN. SAMANTALA ANG MGA IBALOI AY MAYROONG MUSIKA NA
KANILANG TINUTUGTOG TUWING MAY RELIHIYOSONG RITUAL O KAHIT
PARA LAMANG SA KANILANG KATUWAAN. AT ANG MGA IFUGAO NAMAN AY
MAYROONG MGA ALAMAT NA TUNGKOL SA MGA BAYANING-NINUNO O MGA
DIYOS NA SOSOLUSYUNAN ANG MGA PROBLEMANG KINAKAHARAP RIN NG
MGA MODERNONG IFUGAO. ANG MGA KALINGA NAMAN AY MAY MGA
ALAMAT NA NAGPAPALIWANAG KUNG PAANO NABUO ANG KAKAIBANG
HUGIS NG BUNDOK PATOKAN.

TAYÂ

PRODUCTS
PRODUCT

ANG IBA’T IBANG PANGKAT NG MGA IGOROT AY MAY SARI-SARILING
PRODUKTO NA KILALA. HALIMBAWA ANG MGA IFUGAO AT KALINGA AY
KILALA SA PRODUKTONG KANILANG GINAWA SA PAMAMAGITAN NG
PAGHAHABI. AT DAHIL ANG KANILANG PANGUNAHING KABUHAYAN AY ANG
PAGSASAKA, ANG MGA IGOROT AY KILALA RIN SA KANILANG PRODUKTONG
AGRIKULTURAL TULAD NA LAMANG NG BIGAS, KAMOTE, STRAWBERRIES,
IBA’T-IBANG KLASE NG GULAY AT MARAMI PANG IBA.

TAYÂ

REFERENCES

ATIENZA, G. (2020, NOVEMBER 18). THE IFUGAO PEOPLE OF THE PHILIPPINES:
HISTORY, CULTURE, CUSTOMS AND TRADITION [CORDILLERA INDIGENOUS PEOPLE |
ETHNIC GROUP]. YODISPHERE. RETRIEVED OCTOBER 20, 2022, FROM
HTTPS://WWW.YODISPHERE.COM/2022/08/IFUGAO-PEOPLE-CORDILLERA.HTML

BRITANNICA, T. EDITORS OF ENCYCLOPAEDIA (2019, JUNE 20). IGOROT.
FROM
ENCYCLOPEDIA BRITANNICA.RETRIEVED

HTTPS://WWW.BRITANNICA.COM/TOPIC/IGOROT

MARANAN, E. B. (2020, NOVEMBER 18). THE KANKANAEY PEOPLE OF THE
PHILIPPINES: HISTORY, CULTURE, CUSTOMS AND TRADITION [INDIGENOUS PEOPLE |
CORDILLERA ETHNIC TRIBES]. YODISPHERE. RETRIEVED OCTOBER 20, 2022, FROM
HTTPS://WWW.YODISPHERE.COM/2022/09/KANKANAEY-TRIBE-CULTURE.HTML

MARANAN, E. B., PRUDENTE, F. A., & OBUSAN, R. A. (2020, NOVEMBER 18). THE
BLAAN PEOPLE OF THE PHILIPPINES: HISTORY, CULTURE, CUSTOMS, BELIEFS AND
TRADITION [PHILIPPINE INDIGENOUS PEOPLE: B'LAAN TRIBE ETHNIC GROUP]. CCP
ENCYCLOPEDIA OF PHILIPPINE ART DIGITAL EDITION. RETRIEVED 2022, FROM
HTTPS://WWW.YODISPHERE.COM/2022/07/BLAAN-TRIBE-CULTURE-
TRADITIONS.HTML

MATILAC, R. S. (2020, NOVEMBER 18). THE KALINGA TRIBE OF THE PHILIPPINES:
HISTORY, CULTURE, CUSTOMS AND TRADITION [INDIGENOUS PEOPLE | CORDILLERA
ETHNIC TRIBES]. YODISPHERE. RETRIEVED OCTOBER 20, 2022, FROM
HTTPS://WWW.YODISPHERE.COM/2022/09/KALINGA-TRIBE-CULTURE.HTML

KINOC, A.P. (N.D.). THE BLAANS. NATIONAL COMMISSION FOR CULTURE AND THE

ARTS. RETRIEVED FROM HTTPS://NCCA.GOV.PH/ABOUT-NCCA-

3/SUBCOMMISSIONS/SUBCOMMISSION-ON-CULTURAL-COMMUNITIES-AND-

TRADITIONAL-ARTS-SCCTA/CENTRAL-CULTURAL-COMMUNITIES/THE-BLAANS/

SOUTH. (N.D.). INDIGENOUS PEOPLE OF MINDANAO. RETRIEVED FROM
HTTPS://INDIGENOUSPEOPLEOFMINDANAO.WEEBLY.COM/SOUTH.HTML

THE IBALOY (IBALOI) PEOPLE OF THE PHILIPPINES: HISTORY, CULTURE, CUSTOMS
AND TRADITION [PHILIPPINE INDIGENOUS PEOPLE | ETHNIC GROUP]. YODISPHERE.
(2020). RETRIEVED OCTOBER 20, 2022, FROM
HTTPS://WWW.YODISPHERE.COM/2022/04/IBALOY-IBALOI-TRIBE.HTML

TAYÂ

WRITTEN BY:
ALAYZA OLAZO
KASSANDRA MONTERO