1_หลักการสุขาภิบาลอาหาร และอันตรายที่เกิดจากอาหารและน้ำที่ไม่สะอาดปลอดภัย

หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร และอนั ตรายท่ีเกิดจาก
อาหารและน้าท่ีไม่สะอาดปลอดภยั

สานักสขุ าภิบาลอาหารและน้า กรมอนามยั กระทรวงสาธารณ1 สขุ

ความปลอดภยั อาหาร ทาไมต้องมาอบรม

โรค กฏหมาย

2

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

3

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

4

5

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

6

การเจ็บป่ วยดว้ ย

จานวน

2561 : การเจ็บป่ วยดว้ ย อตั ราการเจ็บป่ วยและตาย

จานวน

อตั ราการเจ็บป่ วยและตาย

7

1.อาหารยงั เป็นสาเหตขุ องการเจบ็ ป่ วย

สถานการณ์โรคติดต่อทางอาหารและน้าในปี 2563
พบประชาชนป่ วยด้วย

➢ โรคอจุ จาระร่วงแล้ว 414,545 ราย เสียชีวิต 2 ราย
➢ ป่วยโรคอาหารเป็นพษิ 40,973 ราย
➢ โรคบดิ 1,108 ราย
➢ โรคไขไ้ ทฟอยดห์ รอื ไขร้ ากสาดน้อย 220 ราย
➢ อหวิ าตกโรค 2 ราย

ทม่ี า : กรมควบคมุ โรค

8

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

1.อาหารยงั เป็นสาเหตขุ องการเจบ็ ป่ วย

9

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

2.การบริโภคอาหารเปล่ียนไปจากเดิม

10

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

11

12

3.มีกฎหมายควบคมุ กากบั มีโทษทงั้ จาและปรบั

➢ พรบ.การสาธารณสขุ

➢ พรบ.อาหาร
➢ พรบ.โรคตดิ ต่อ
➢ พรบ.คุม้ ครองผบู้ รโิ ภค
➢ พรบ.คมุ้ ครองสขุ ภาพของผไู้ มส่ บู บุหร่ี
➢ พรบ.ควบคุมเครอ่ื งดม่ื แอลกอฮอล์

13

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

14

4. ภาครฐั มีหน้าท่ีค้มุ ครองความปลอดภยั ในการบริโภคอาหารให้กบั ประชาชน

➢ป้องกนั ผคู้ า้ ทเ่ี อาเปรยี บประชาชน โดยนา
อาหารทไ่ี มส่ ะอาดไมป่ ลอดภยั มาจาหน่าย

➢สง่ เสรมิ ใหผ้ ปู้ ระกอบการ มคี วามรคู้ วาม
เขา้ ใจในเรอ่ื งความปลอดภยั อาหารและทา
อยา่ งไรใหอ้ าหารไมเ่ ป็นพษิ ต่อผบู้ รโิ ภค

15

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

ประเดน็ การนาเสนอ

ความหมายของการสขุ าภบิ าลอาหารและหลกั การสขุ าภบิ าลอาหาร

อนั ตรายที่พบในอาหาร และปัจจยั ทท่ี าใหอ้ าหารเกดิ การปนเป้ือน

ปัจจยั ทท่ี าใหอ้ าหารไมส่ ะอาดปลอดภยั 16

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

ความหมายของการสขุ าภิบาลอาหาร
(Food Sanitation)

17

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

การสขุ าภิบาลอาหาร คืออะไร??

หมายถึง
การบริหารจดั การและการควบคมุ ส่ิงแวดล้อม รวมทงั้ บุคลากร
ท่ีเก่ียวข้องกับกิ จกรรมอาหารเพ่ือทาให้อาหารสะอาด
ปลอดภยั ปราศจากเชื้อโรค พยาธิ และสารเคมีท่ีมีพิษต่าง ๆ
ซึ่งเป็นอนั ตราย หรือ อาจเป็นอนั ตรายต่อการเจริญ เติบโตของ
ร่างกาย สขุ ภาพอนามยั และการดารงชีวิตของผบู้ ริโภค

18

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

ข้นั ตอนการท่ีอาหารอาจเกดิ การปนเปื้ อน

ฮอร์โมน/ยาปฏิชีวนะ แหลง่ เพาะปลกู /เล้ียงสตั ว์ สารกาจดั ศตั รูพืช/ ป๋ ุยชีวภาพ

สถานที่/กรรมวธิ ีการฆ่า/ ชาแหละ เกบ็ เก่ียว/ ฆ่า/ ชาแหละ
ไมถ่ ูกสุขลกั ษณะ

ขนส่ง พาหนะ/ ภาชนะ ไม่ถูกสุขลกั ษณะ

สถานท่ี/การวางจาหน่าย จาหน่ายในตลาด
ผจู้ าหน่าย ไม่ถูกสุขลกั ษณะ เตรียม/ ปรุง/ ผลิต

สถานท่ี/ ภาชนะ/ ผปู้ รุง
ไมถ่ กู สุขลกั ษณะ

ภาชนะไม่ถูกสุขลกั ษณะ บริโภค ผบู้ ริโภคมีสุขนิสยั การบริโภคไม่ดี

19

20

ด้านกายภาพ 21
ด้านเคมี
“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” ด้านชีวภาพ

กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

อนั ตรายด้านกายภาพ

➢ เสน้ ผม เศษเลบ็
➢ ไม้ แกว้ โลหะ หนิ พลาสตกิ
➢ กระดกู แมลง สว่ นของแมลง
➢ เมลด็ ผลไม้ เศษเปลอื กไม้
➢ ลวดเยบ็ กระดาษ เขม็ กลดั

22

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

อนั ตรายด้านเคมี

➢ สารพษิ จากเขอ้ื รา พชื สตั ว์ สาเหตุ
➢ ยาฆา่ แมลง น้ายาทาความสะอาด
➢ สารเคมฆี า่ เชอ้ื ไมเ่ จตนา
➢ สารเรง่ เน้อื แดง ฮอรโ์ มน ยาปฏชิ วี นะ ความรเู้ ทา่ ไมถ่ งึ การณ์
➢ บอแรกซ์ ฟอรม์ าลนิ สารกนั รา สารฟอกขาว ประมาท
มกั งา่ ย
➢ ตงั้ ใจใสเ่ พอ่ื ปกปิดสภาพอาหาร

➢

➢

➢

➢

23

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

24

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

25

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

26

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

27

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

28

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

น้ำมนั ทอดซ้ำหลำยๆ ครง้ั สารโพลาร์

มะเรง็

29

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

1) การทอดอาหาร

2) การผดั อาหาร
3) ควรซบั น้ามนั ส่วนเกิน

30

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

4) ควรลา้ งทาความสะอาดกระทะ/อปุ กรณ์
5) ไม่ควรผสมน้ามนั ใหม่ + น้ามนั เก่า
6) ควรทอดอาหารคร้งั ละไม่มากไม่ใชไ้ ฟแรงเกิน

31

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

ทมี่ า : สถาบนั มะเร็ง
➢ 3 ลาดบั แรกโรคมะเร็ง ของผูช้ าย ได้แก่ มะเรง็ ทวารหนักและลาไส้ใหญ่ มะเรง็ ตับและท่อนา้ ดี มะเรง็ หลอดลมและปอด

32

ทมี่ า : สถาบนั มะเร็ง
➢ 3 ลาดบั แรกโรคมะเร็ง ของผูห้ ญงิ ได้แก่ มะเรง็ เต้านม มะเรง็ ทวารหนักและลาไส้ใหญ่ มะเรง็ ปากมดลูก

33

อนั ตรายด้านชีวภาพ

➢ แบคทีเรีย/พิษของเชือ้ แบคทีเรีย
➢ ไวรสั
➢ พยาธิ/ปรสิต

34

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

อหิวาตกโรค
บดิ
ไทฟอยด์

35

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

36

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

สเตรปโตคอคคสั ซูอิส

37

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

38

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

39

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

40

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

41

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

42

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

43

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

เม็ดสาคูในสมองคน

ไข่พยาธิตวั ตืด

เม็ดสาคูในเน้ ือหมู

44

“ หลกั การสุขาภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสุข

“ มาตรฐานการสุขาภิบาลอาหาร ” 45

กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

46

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

ป่ วย

ตาย 47

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

48

49

“ หลกั การสขุ าภิบาลอาหาร ” กรมอนามยั กระทรวงสาธารณสขุ

50