1.แผนการสอน 2.64 ยามีละห์

ใบงานท่ี 1
รายวิชา เศรษฐกิจกพอเพียง (ทช31001) ระดับมัธยมศกึ ษาตอนปลาย

..................................................................................................
ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มแลกเปลี่ยนและวิเคราะห์ประเด็นภายในกลุ่มแล้วเลือกผู้แทนกลุ่มออกมานำเสนอตาม
ใบงานต่อไปนี้
1. ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง หมายถึงอะไร
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................ ..................................
.............................................................................................. ................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................ ................................................................................... ...................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. เศรษฐกิจพอเพียง ท่านสามารถปรบั ใช้ในการดำเนนิ ชีวิตอย่างไร
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................ ..................................
........................................................................................................... ...................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................................. .............................................
...................................................................................... ........................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

3. “การโฆษณาในจอทีวี และวิทยุปัจจุบัน ถ้ายังโฆษณากันอย่างบ้าเลือดอยู่อย่างน้ี จะไปสอนให้คนไม่ซ้ือ
ไม่จ่าย และให้บริโภคตามความจำเป็นได้อย่างไร ในเมื่อปล่อยให้มีการกระตุ้นการบริโภคแบบเอาเป็นเอาตาย
อยู่เช่นน้ี ผู้คนก็คิดวา่ อะไรท่ีตัวเองต้องการต้องเอาให้ได้ ความต้องการถูกทำใหก้ ลายเปน็ ความจำเป็นไป
หมด”
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
.................................................................................................................................................... ..........................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................... ........................................................
....................................................................................................................................... .......................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................ ............................................................................ ..
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................... .............................................................................................. ............................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................... .........................................
4. ท่าน คดิ อยา่ งไร เก่ยี วกบั ประเดน็ ตอ่ ไปน้ี

“ มีเร่ืองจริงเกี่ยวกับน้าสาวกับหลานชายจากชายจากปลายทุ่งอยุธยาซ่ึงมีทั้งปลา และพืชผักพื้นบ้าน
อุดมสมบูรณ์ น้ามีการศึกษาสูงจึงย้ายไปเป็นครูอยู่ในเมืองใหญ่เวลากลับไปเยี่ยมบ้านเธอจะรับประทานอาหาร
จำพวกปลา และผักพื้นบ้านด้วยความพอใจ ส่วนหลานชายมักบ่นว่าปลา และผักพื้นบ้านเป็นอาหารล้าสมัย
หนุ่มน้อยคนน้ันจึงชอบขับมอเตอร์ไซค์เข้าไปในตลาด เพื่อรับประทานอาหารทันสมัย ได้แก่ บะหม่ี สำเร็จรูป
นำ้ อัดลม ขนม กรุบกรอบ”
............................................................................................................................................. .................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
................................................................................................................................ ..............................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................ ..................................................... .........
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................... .............................................................. ......................
............................................................................................................................. .................................................

บันทกึ หลังการสอน

กศน.ตำบลรโิ ก๋

คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ

สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย

สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................

ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน

เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า

........................................................................................................................................................................ .....

.............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

........................................................................................................................................ .....................................

.............................................................................................................................................................................

..................................................................................................... ........................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................... ..................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

................................................................................. ............................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................

ปัญหา/อปุ สรรค

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................... .........................

แนวทางการแก้ปัญหา

............................................................................................................. ................................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................................................ .....................................................

ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร

.............................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................... .......................

ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี

แผนการจดั การเรียนรู้ ครั้งท่ี 7

กล่มุ สาระการเรยี นรู้ สาระ ทกั ษะการดำเนินชีวติ รายวิชา เศรษฐกิจพอเพียง สค31003

เนื้อหาการเรียนรู้ที่ 3 การแก้ปัญหาชุมชน 4. สถานการณ์ของประเทศไทย และสถานการณ์ โลกกับความ

พอเพียง

วันท่ี 13 เดือน ธนั วาคม พ.ศ. 2564 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถงึ 13.00 น.- 16.00 น.

1. มาตรฐานการเรยี นรู้ระดับ
มีความรู้ ความเข้าใจ เจตคติที่ดีเก่ียวกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และสามารถประยุกตใช

ในการดำเนินชวี ติ ได้อย่างเหมาะสม
2. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

2.1 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของการแก้ปัญหาชุมชน สถานการณ์ของประเทศไทย
และสถานการณ์ โลกกับความพอเพยี งได้

2.2 เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพื้นฐานเกี่ยวกับการแก้ปัญหาชุมชน สถานการณ์ของประเทศไทย
และสถานการณ์ โลกกับความพอเพยี งไดอ้ ย่างคล่องแคล่ว

2.3 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถสรา้ งความสามคั คี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ัตงิ านทีไ่ ด้มอบหมายได้
3. สาระการเรยี นรู้ สาระทักษะการดำเนนิ ชีวิต
4. ผลการเรยี นรู้ท่คี าดหวัง

4.1 ความสำคัญของการแก้ปัญหาชุมชน สถานการณ์ของประเทศไทย และสถานการณ์ โลกกับความ
พอเพยี ง

4.2 ฝึกทักษะพนื้ ฐานเกี่ยวกบั การแก้ปัญหาชุมชน สถานการณ์ของประเทศไทย และสถานการณ์ โลก
กับความพอเพยี งไดอ้ ยา่ งคล่องแคลว่

4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานท่ไี ด้มอบหมาย
5. กิจกรรมการเรียนรู้

5.1 ขน้ั การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)
ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเก่ียวกับ การแก้ปัญหาชุมชน

สถานการณข์ องประเทศไทย และสถานการณ์ โลกกับความพอเพยี ง

5.2 ขัน้ การแสวงหาข้อมูลและการเรียนรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกจิ กรรมการเรยี นร้ตู อ่ เนื่อง (กรต.) และแลกเปล่ียนเรยี นร้รู ว่ มกัน
กล่มุ ที่ 1 การจัดทำแผนชมุ ชน
กลมุ่ ที่ 2 สถานการณโ์ ลกปัจจุบนั
กลมุ่ ที่ 3 สถานการณพ์ ลงั งานโลก กับผลกระทบเศรษฐกจิ ไทย

5.3 การปฏิบัตแิ ละการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานที่ได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ

หนา้ ชั้นเรียน
5.3.2 ครูและนกั ศกึ ษารว่ มกันสรุปองค์ความรู้ร่วมกนั
5.3.3 ครใู ห้นกั ศึกษาแบง่ กลุม่ มอบหมายงานการเรียนรตู้ ่อเนื่อง (กรต.) ออกเป็น 4 กล่มุ
กล่มุ ที่ 1 บญุ คุณของพระมหากษัตรยิ ไ์ ทยตัง้ แต่สมยั สโุ ขทยั
กลมุ่ ท่ี 2 บุญคณุ ของพระมหากษัตริยไ์ ทยตั้งแตส่ มยั อยุธยา

กลุ่มที่ 3 บญุ คณุ ของพระมหากษัตริย์ไทยตง้ั แต่สมยั ธนบุรี
กล่มุ ที่ 4 บุญคณุ ของพระมหากษตั ริย์ไทยต้ังแตส่ มยั รตั นโกสนิ ทร
5.4 ขั้นการประเมินผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบย่อย ทดสอบกอ่ นเรยี น การซกั ถาม และการสังเกต

6. การวัดผลประเมนิ ผล
6.1 การสงั เกต
6.2 การนำเสนอ และการซักถาม

7.สอื่ และวัสดุอปุ กรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนังสอื เรียน
7.4 อนิ เทอรเ์ น็ต

8. แหลง่ เรยี นรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบนั ศกึ ษาปอเนาะ

9. ตวั ชี้วัดการเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของการแก้ปัญหาชุมชน สถานการณ์ของ

ประเทศไทย และสถานการณ์ โลกกับความพอเพยี งได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพื้นฐานเก่ียวกับการแก้ปัญหาชุมชน สถานการณ์ของ

ประเทศไทย และสถานการณ์ โลกกับความพอเพียงได้อย่างคลอ่ งแคลว่
9.3 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถสร้างความสามคั คี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ัติงานท่ีได้

มอบหมายได้

ลงชือ่ ........................................................ครูผูส้ อน
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ)
ครู กศน.ตำบลริโก๋

ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาขนั้ พื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่ือ.............................................หัวหนา้ งานการศึกษาข้นั พื้นฐาน
(นางมทั มา แวนาแว)
ครผู ชู้ ่วย

ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…

ลงชื่อ................................................ผบู้ ริหารสถานศกึ ษา
(นางหทัยกาญจน์ วัฒนสทิ ธิ์)

ผูอ้ ำนวยการศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี

ใบความรทู้ ่ี 1
เรอ่ื งที่ 1 ปญั หาชมุ ชน

ในแต่ละชุมชนจะมีปัญหาท่ีแตกต่างกันออกไป ขึ้นอยู่กับบริบทของชุมชน แต่โดยทั่วไป เราสามารถแบ่งปัญหาของ
ชุมชน ออกในด้านต่าง ๆ ดังนี้

1. ปัญหาด้านการศึกษา อาทิเชน่ จำนวนผู้ไม่รู้หนังสือ ระดบั การศึกษาของประชาชนอตั ราการศกึ ษาในระดับต่าง ๆ
และแหล่งเรียนรใู้ นชุมชน เป็นต้น

2. ปัญหาด้านสุขภาพอนามัย ได้แก่ ภาวะทุโภชนาการ คนพิการ โรคติดต่อ โรคประจำตัว อัตราการตายของทารก
แรกเกดิ สถานพยาบาลในชุมชน การรบั บรกิ ารดา้ นสาธารณสขุ เปน็ ตน้

3. ปัญหาด้านสังคม การเมือง การปกครอง ได้แก่ การเกิดอาชญากรรม แหล่งอบายมุข ความขัดแย้งทางการเมือง
กิจกรรมที่เกย่ี วขอ้ งกบั การเลือกตง้ั ในระดับตา่ ง ๆ

4. ปัญหาด้านสงิ่ แวดล้อม และทรัพยากรธรรมชาติได้แก่ ปัญหา มล ภาวะ ต่าง ๆ การ ทำลาย ทรัพยากรธรรมชาติ
และ สงิ่ แวดล้อม ของมูลฝอยกับธรรมชาติตา่ ง ๆ

5. ปัญหาด้านศาสนา ศิลปวัฒนธรรม ได้แก่ การสืบทอด อนุรักษ์และการปฏิบัติศาสนกิจของประชาชน ท่ีส่งผลถึง
ความรัก และความสามคั คขี องคนในชาติ เชน่

- ดา้ นการศึกษา
- สขุ ภาพอนามยั
- ดา้ นสังคม/การเมอื งการปกครอง
- ส่งิ แวดลอ้ ม
- ศาสนาวัฒนธรรม คณุ ธรรม
ควรแยกปญั หาเป็นด้านๆ มากว่าการยกมาเปน็ อย่างๆ ให้ผ้เู รียนจำแนกและค้นหาปญั หาในชุมชนของตนเอง
แนวทาง การ แก้ปัญหา ชุมชน
เน้นเรอ่ื งปัญหา เป็นการ เปล่ียนแปลง ท่ี เอา ปัญหา มา เป็น ตัวต้ัง แล้ว หา แนวทาง จัดการ หรือ แก้ปญั หาน้ัน ๆ
ชมุ ชน เปลยี่ นแปลง ไป หรือไม่ อยา่ งไร ดู ท่ี ปัญหา วา่ มี อยู่ และ แก้ไข ไป อยา่ งไร
เนน้ เร่ือง อำนาจ เป็นการ เปล่ียนแปลง ท่ี มอง ตวั อำนาจ เป็นสำคัญ ชมุ ชน เปลีย่ นแปลง ไป หรือไม่ อยา่ งไรดู ท่ี
ใคร เป็น คน จัดการ อำนาจ ใน การ เปลีย่ นแปลง อยู่ ทไ่ี หน ศักยภาพ ใน การ เปล่ยี นแปลง เพิ่มขึ้น หรือไม่ และ สดุ ทา้ ย มี
การ เปลีย่ น โครงสร้าง อำนาจ หรือไม่
เนน้ การ พัฒนา เปน็ การ เปล่ยี นแปลง ท่ี เน้น ท่ี พลัง จาก ภายใน ชุมชน ดำเนินการ เปลย่ี นแปลง ชมุ ชน โดยการ
ตัดสนิ ใจ การ กระทำของ คนใน ชุมชน เอง ไม่ได้ ไป เปลี่ยนท่ี คน อื่น หาก เปน็ การ เปล่ยี นท่ี ชมุ ชน และ ไม่ได้ เอาตัวปญั หา
เป็น ตวั ต้ัง แต่ เปน็ ความ พยายาม ที่ จัด สร้าง ชมุ ชน ที่ พ่งึ ตนเอง และ สามารถ ยืน อยู่ ได้ ดว้ ย ตน เอง
เรอ่ื งท่ี 2 การจัดแผนชมุ ชน
การ แก้ปัญหา ชมุ ชน ที่ เป็น รปู แบบ และ ขั้นตอน น่าจะ ใช้ การ แกป้ ัญหา ใน รปู แบบ ชุมชนโดยชุมชน จะต้อง มี
คณะ ทำงาน ที่ มาจาก หลาย ภาค ส่วน เข้ามา มี ส่วนร่วม ใน การ แก้ปัญหา ของ ชุมชน ด้วย ตน เอง โดย นำเอาปัญหา
และ ประการณ์ ของชมุ ขน มา วิเคราะห์ จดั ลำดบั และ แนวทาง การ แก้ไข มา ร่วมกนั พจิ ารณา ปัญหา ในบางเร่ือง ชุมชน
สามารถ แก้ไข ได้ด้วย ตน เอง ปัญหา ใหญ่ๆ และ ซับซ้อน อาจ ต้อง จัด ทำเป็น โครงการ ประสานงานหน่วยงาน องค์การ
ภาครัฐ หรือ องค์กร ปกครอง ส่วน ท้องถิ่น หรือ หน่วยงาน ท่ี มี การ รับผิดชอบ และ มี ศักยภาพ โดย ตรง ตลอดจน
โครงการ ของ รฐั บาล
การจัดทำแผน ชุมชน น่าจะเป็น เน้ือหา สาระ หน่ึง ท่ี ชุมชน จะ ต้อง ได้รับ การ ฝึกฝน เพราะ ใน ปัจจุบัน น้ีทาง
ราชการ ได้ ใช้ แนวทาง ของ แผน ชุมชน เป็นแนว ทางใน การ พัฒนา ไม่ว่า จะ เป็น โครงการ กองทุน เศรษฐกิจ พอเพียง
โครงการ SML และ โครงการ ของ องคก์ าร ต่าง ๆ แมก้ ระทัง่ องคก์ าร ปกครอง ส่วน ท้องถิน่
เร่อื งท่ี 2 การ ประยุกต์ใช้เศรษฐกจิ พอเพยี ง เพ่อื แกป้ ญั หาชุมชน
ดา้ น จติ ใจ มี จิต ใจเข้มแข็ง พง่ึ ตนเอง ได้ / มี จิตสำนึก ที่ ดี / เอื้ออาทร / ประนปี ระนอม นึกถงึ ผล ประโยชน์
ส่วนรวม เป็นหลกั
ด้านสงั คม ชว่ ยเหลอื เกอ้ื กูล กนั / รู้ รัก สามัคคี / สร้าง ความ เขม้ แขง็ ให้ ครอบครวั และ ชุมชน
ด้านทรพั ยากรธรรมชาติแ ละส่งิ แวดลอ้ม รูจกั้ ใช และ จดั การ อยาง ฉลาด และ รอบคอบ / เลือกใช้ทรพั ยากรทมี่ ี
อยู่ อย่าง คุ้มค่า และ เกดิ ประโยชน์ สูงสดุ / ฟนื้ ฟู ทรพั ยากร เพือ่ ให้ เกิด ความ ย่ังยืน สงู สดุ

ด้าน เทคโนโลยี รูจ้ ัก ใช้ เทคโนโลยี ท่ี เหมาะสม สอดคล้องกับ ความ ต้องการ และ สภาพแวดล้อม (ภูมิ สงั คม) /
พัฒนา เทคโนโลยี จาก ภมู ิปญั ญา ชาวบา้ น เอง ก่อน / ก่อ ให้ เกิด ประโยชน์ กบั คน หมู่ มาก
การประยกุ ตใ์ ชป้ รัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
- โดยพื้นฐานก็คือ การพึ่งพาตนเอง เป็นหลกั การทำอะไรเปน็ ขัน้ ตอน รอบคอบ ระมดั ระวัง- พิจารณาถึงความพอดี พอเหมาะ
พอควร ความสมเหตสุ มผลและการพร้อมรบั ความเปลี่ยนแปลง

- การสรา้ งสามคั คีในเกดิ ขนึ้ บนพน้ื ฐานของความสมดลุ ในแตล่ ะสดั สว่ นแต่ละระดับ
- ครอบคลมุ ท้ังดา้ นจติ ใจ สงั คม เทคโนโลยีทรัพยากรธรรมชาตแิ ละสงิ่ แวดลอ้ มรวมถงึ เศรษฐกจิ การ
5. จัดระเบยี บชมุ ชน
1. การชว่ ยตนเอง (Self – help) หมายถงึ การเปลี่ยนแปลงทีช่ ุมชนค้นหาปญั หา รบั สมคั รสมาชกิ และใหบ้ รกิ าร
กนั เอง โดยรับความชว่ ยเหลือจากภายนอกให้น้อยท่สี ุด
2. การสร้างพนั ธมติ ร (Partnership) หมายถึงการเปลย่ี นแปลงการดำเนินการโดยคนในชมุ ชนท่ีมีปญั หา รวมตัวกนั
รบั ความชว่ ยเหลอื จากภายนอก โดยเฉพาะด้านการเงิน
3. การทำงานร่วมกนั (Co production) หมายถงึ การจัดต้งั กลุ่มองคก์ รในชมุ ชนข้นึ มารับผดิ ชอบกิจกรรมร่วมกับ
หนว่ ยงานภาครัฐ
4. การกดดนั (Pressure) หมายถงึ การเปลย่ี นแปลงท่ีคนในชุมชนค้นหาประเด็นปญั หาของตนมาจดั การ แตเ่ ปน็ การ
จดั การภายใต้กฎเกณฑข์ องบ้านเมอื ง ด้วยการโน้มน้าวให้นกั การเมอื งและข้าราชการเปลย่ี นแปลงนโยบาย
5. การประท้วงคัดค้าน (Protest) หมายถงึ การรวมตัวกันของประชาชน และมีการจดั ระเบยี บทมี่ งุ่ ก่อใหเ้ กิดการ
เปล่ยี นอปลงระบบเศรษฐกิจและการเมือง
ทำอยา่ งไรจึงจะจดั ชุมชนให้มีการทำงานอย่างมปี ระสทิ ธิภาพ
กจิ กรรมท่ชี ุมชนต้องรบั ผดิ ชอบคอื
- ต้ังคณะกรรมการบริหาร
- ประเมนิ สภาพของชุมชน
- เตรยี มแผนการปฏบิ ตั งิ าน
- หาทรพั ยากรท่ีจำเปน็
- ทำใหแ้ นใ่ จว่ากจิ กรรมของชมุ ชนทั้งหมด จะต้องมกี ารตดิ ตามและการบริหารท่ีมปี ระสทิ ธภิ าพสงู สดุ สำหรบั การ
ปฏิบัติงาน
การ ประเมิน สภาพ ชมุ ชน
- ชุมชน การ ดำเนิน กจิ กรรม ของ ตน เอง โดย อิง ขอ้ มลู สารสนเทศ
- วิเคราะห์ ชุมชน หรือ เรื่องราว ของ ชุมชน คณะกรรมการ บริหาร จะ ต้อง ทำการ ประเมิน ด้วยคณะกรรมการ
เอง
- มอง ปัญหา และ หาทาง แก้ไข ทรพั ยากร และ ข้อจำกัด
- ประเมิน สิ่ง ที่ ค้นพบ ให้ ผสม ผสาน กนั เป็น องค์ รวม ทจ่ี ะ เสนอให้ ชมุ ชน ได้ รบั ทราบ
- การ ประเมิน เป็น สิ่ง ท่ี ต้อง กระทำก่อน ที่จะ มี การ วางแผน ปฏิบัติ งาน ของ ชุมชน ให้ แน่ใจ ว่า ชุมชน มี
ความ เข้าใจ ท่ี ถูกต้อง ตรงกัน กับ ส่ิง ที่ คณะบริหาร ได้ สังเกต มา และ เป็น ความเห็น ร่วมกัน เก่ียวกับ ธรรมชาติ และ
ขอบเขต ของ ปญั หา และ ศักยภาพ
การ เตรียม แผน ปฏบิ ัติ การ ชุมชน
- ชุมชน เป็น ผู้ กำหนด อนาคต ของ ตน เอง
- การตัดสนิ ส่ิงทต่ี ้องการ เฝา้ สงั เกต สงิ่ ทมี่ อี ยู่ และทำความเขา้ ใจขนั้ ตอนทต่ี ้องการเพ่ือใหไ้ ด้ สิ่งทต่ี อ้ งการ ทงั้ หลาย
ทัง้ ปวง คอื พ้นื ฐาน การ วางแผน
- เน้ือแท้ ของ การ วางแผนการ จัดการ

เรา ตอ้ งการ อะไร
เรา มี อะไร อยู่ ใน มือ
เรา จะ ใช้ สิง่ ทอ่ี ยู่ ใน มอื อย่างไร ให้ ได้ สง่ิ ท่ี เรา ต้องการ
อะไร จะ เกดิ ข้นึ เมอ่ื เรา ทำ

แผน ปฏบิ ัติ การ ของ ชมุ ชน ควร ชีใ้ ห้เหน็ ถึง
- เดีย๋ วน้ี ชุมชน เป็น อย่างไร
- เมือ่ สน้ิ สุด แผน แลว้ ต้องการ ทจ่ี ะ เป็น อย่างไร
- จะ ได้ อะไร จาก การ เปลย่ี นแปลง
- คณะกรรมการ บริหาร จะ เปน็ ผู้ ร่างแผน ปฏบิ ตั ิ จาก ขอ้ มลู สะท้อนกลบั ของ ชุมชน จาก การ ประเมนิ
ปจั จุบันร่างแผนปฏิบัติ การ ควร นำเสนอ ตอ่ ชมุ ชน ท้ังหมด เพือ่ การ ปรับ แผน และ การ อนุมตั ิ จาก ชุมชน

ใบงานที่ 1
รายวชิ า เศรษฐกิจกพอเพียง (ทช31001) ระดับมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย

..................................................................................................
ให้นักศึกษาแบ่งกลุ่มแลกเปล่ียนและวิเคราะห์ประเด็นภายในกลุ่มแล้วเลือกผู้แทนกลุ่มออกมานำเสนอตาม
ใบงานต่อไปนี้
1. ท่าน คดิ อย่างไร เก่ยี วกับ ประเดน็ ตอ่ ไปน้ี

“ มี เร่ืองจริง เก่ียวกับ น้าสาว กับ หลานชาย จาก ชาย จาก ปลาย ทุ่ง อยุธยา ซ่ึง มี ทั้ง ปลา และ
พืชผัก พ้ืนบ้าน อุดมสมบูรณ์ น้า มีการศึกษา สูง จึง ย้าย ไป เป็น ครู อยู่ ใน เมืองใหญ่ เวลา กลับ ไป เยี่ยม
บา้ น เธอ จะ รับประทาน อาหาร จำพวกปลา และ ผัก พ้ืนบ้าน ดว้ ย ความ พอใจ ส่วน หลานชาย มัก บ่น ว่า
ปลา และ ผัก พ้ืนบ้าน เป็น อาหาร ล้าสมัย หนุ่มน้อยคน นั้น จึง ชอบ ขับ มอเตอร์ไซค์ เข้าไป ใน ตลาด เพ่ือ
รับประทาน อาหาร ทนั สมัย ได้แก่ บะหมี่ สำเรจ็ รูป น้ำอัดลมขนม กรบุ กรอบ ”
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................. ................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................ ................................................................................... ...................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2.
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................................ ..................................
............................................................................................ ..................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................................. .............................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

2. ให้ ผู้เรียน แบ่งกล่มุ 5-10 ให้ วจิ ารณ์ สถานการโลก วา่ เหตใุ ดประเทศท่ีมีความเจรญิ กา้ วหนา้ อย่าง
ประเทศ สหรฐั อเมรกิ า จึงประสบปญั หา เศรษฐกิจ ตกตำ่
..............................................................................................................................................................................
................................................ .......................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ............................................................. ...........
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................
.................................................................................................................................................... ..........................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................... .......................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................. ............................
...................................................................................................................... ........................................................
..............................................................................................................................................................................
..................................................................................................................................... .........................................
......................................................................................................... .....................................................................
..............................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................... .......................................
............................................................................................ ..................................................................................
.................................................................................... ......................................................................................... .
................................................................................................................ ..................................................... .........
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................... .............................................................. ......................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................... ................................................. ...................................
............................................................................................................................. .................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. .................................................

บันทกึ หลังการสอน

กศน.ตำบลรโิ ก๋

คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ

สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย

สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................

ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน

เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า

........................................................................................................................................................................ .....

.............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

........................................................................................................................................ .....................................

.............................................................................................................................................................................

..................................................................................................... ........................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................... ..................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

................................................................................. ............................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................

ปัญหา/อปุ สรรค

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................... .........................

แนวทางการแก้ปัญหา

............................................................................................................. ................................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................................................ .....................................................

ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร

.............................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................... .......................

ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี

แผนการจดั การเรียนรู้ ครงั้ ท่ี 8

กลุม่ สาระการเรียนรู้ สาระ การพฒั นาสังคม รายวชิ า ประวัติศาสตร์ชาตไิ ทย สค32034

เน้อื หาการเรยี นรทู้ ่ี 1 ความภมู ิใจในความเปน็ ไทย

วนั ท่ี 20 เดือน ธันวาคม พ.ศ. 2564 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถึง 13.00 น.- 16.00 น.

1. มาตรฐานการเรยี นรู้ระดบั
มคี วามรู้ ความเขา้ ใจ ตระหนกั เก่ยี วกับภูมศิ าสตร์ ประวัติศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ การเมืองการปกครอง

ในโลก และนำมาปรับใช้ในการดำเนนิ ชีวิต เพอ่ื ความม่นั คงของชาติ
2. จุดประสงค์การเรียนรู้

2.1 เพื่อใหผ้ ู้เรียนสามารถอธบิ ายความสำคัญของความภูมิใจในความเป็นไทยได้
2.2 เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพน้ื ฐานเก่ยี วกับความภูมใิ จในความเป็นไทยได้อยา่ งคล่องแคล่ว
2.3 เพ่ือใหผ้ ู้เรียนสามารถสร้างความสามคั คี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ัติงานทไ่ี ด้มอบหมายได้
3. สาระการเรยี นรู้ สาระการพัฒนาสงั คม
4. ผลการเรยี นรู้ท่คี าดหวัง
4.1 ความสำคัญของความภมู ใิ จในความเป็นไทย
4.2 ฝึกทกั ษะพน้ื ฐานเกยี่ วกบั ความภมู ใิ จในความเป็นไทยได้อย่างคล่องแคลว่
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานท่ไี ด้มอบหมาย
5. กจิ กรรมการเรียนรู้
5.1 ขนั้ การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)

ครทู ักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคญั เก่ยี วกบั ความภมู ใิ จในความเปน็ ไทย

5.2 ขั้นการแสวงหาข้อมูลและการเรียนรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกจิ กรรมการเรยี นรูต้ อ่ เน่ือง (กรต.) และแลกเปลย่ี นเรยี นรู้ร่วมกัน
กลมุ่ ที่ 1 บุญคุณของพระมหากษตั ริยไ์ ทยตั้งแต่สมัยสุโขทยั
กลมุ่ ท่ี 2 บญุ คุณของพระมหากษัตรยิ ์ไทยตั้งแต่สมัยอยุธยา
กลมุ่ ท่ี 3 บญุ คณุ ของพระมหากษตั ริยไ์ ทยต้ังแตส่ มัยธนบรุ ี
กลมุ่ ท่ี 4 บญุ คุณของพระมหากษตั ริยไ์ ทยตั้งแต่สมยั รตั นโกสนิ ทร

5.3 การปฏบิ ัติและการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานที่ได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ

หน้าชั้นเรียน
5.3.2 ครแู ละนกั ศึกษาร่วมกันสรปุ องค์ความรรู้ ่วมกนั
5.3.3 ครใู หน้ ักศึกษาแบง่ กลุ่มมอบหมายงานการเรยี นรตู้ ่อเน่ือง (กรต.) ออกเปน็ 4 กลมุ่
กลุ่มท่ี 1 ความหมาย ความสำคญั และประโยชนข์ องวิธีการทางประวตั ิศาสตร์
กลมุ่ ที่ 2 วธิ ีการทางประวัติศาสตร์
กลมุ่ ท่ี 3 พระราชกรณียกจิ ของพระมหากษัตริย์ไทยสมยั รัตนโกสนิ ทร์
กล่มุ ที่ 4 คณุ ประโยชน์ของบคุ คลสำคญั
5.4 ขน้ั การประเมินผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ

การทำทดสอบยอ่ ย ทดสอบก่อนเรียน การซกั ถาม และการสงั เกต

6. การวัดผลประเมนิ ผล
6.1 การสังเกต
6.2 การนำเสนอ และการซกั ถาม

7.ส่อื และวัสดุอุปกรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนงั สอื เรยี น
7.4 อนิ เทอร์เน็ต

8. แหลง่ เรยี นรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบันศึกษาปอเนาะ

9. ตวั ช้ีวดั การเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผเู้ รียนสามารถอธิบายความสำคญั ของความภูมใิ จในความเป็นไทยได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเกี่ยวกับความภูมิใจในความเป็นไทยได้อย่าง

คล่องแคล่ว
9.3 รอ้ ยละ 80 ของผเู้ รียนสามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏบิ ตั ิงานท่ไี ด้

มอบหมายได้

ลงช่ือ........................................................ครผู ้สู อน
(นางยามีละห์ สิงหะ)
ครู กศน.ตำบลรโิ ก๋

ความคดิ เหน็ หวั หน้างานการศึกษาข้นั พน้ื ฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่ือ.............................................หัวหน้างานการศึกษาขนั้ พ้นื ฐาน
(นางมัทมา แวนาแว)
ครผู ชู้ ว่ ย

ความคดิ เหน็ ผู้บรหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…

ลงชื่อ................................................ผ้บู รหิ ารสถานศกึ ษา
(นางหทยั กาญจน์ วัฒนสิทธิ์)

ผ้อู ำนวยการศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี

ใบความรทู้ ่ี 1
เร่ืองท่ี 1 สถาบันหลกั ของชาติ

สถาบันหลักของชาติ ประกอบด้วย ชาติ ศาสนา และพระมหากษัตริย์ ซึ่งเป็นสถาบันท่ีอยู่กับสังคมไทยมาช้านาน
โดยเฉพาะอยา่ งยิ่งสถาบนั พระมหากษัตรยิ ซ์ ง่ึ เป็นเสาหลักในการสร้างชาตใิ ห้เป็นปึกแผ่น เป็นศูนย์รวมจิตใจของปวงชน เปน็ บ่อ
เกิดของความรัก ความสามัคคีนำพาประเทศชาติให้ผ่านพ้นภัยนานาประการ ไม่ว่าจะเป็นภัยรุกรานของประเทศอื่น ภัยจาก
การลา่ อาณานิคมและการแผ่ขยายลัทธิการปกครอง อีกท้งั สถาบันพระมหากษัตริย์มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาความเป็นอยู่
ของประชาชนในทว่ั ทุกภูมภิ าค โดยเฉพาะอยา่ งยิ่งในท้องถ่ินที่หา่ งไกลส่งผลให้มกี ารยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในทุก
มติ ิ และเป็นรากฐานใหป้ ระเทศชาติ
มีความมั่นคงสืบมาจนถึงปัจจุบันชนชาติไทยในอดีต จึงถือว่าสถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นสถาบันสูงสุดของชาติที่มีบทบาท
สำคัญในการเป็นผู้นำ รวมประเทศชาติให้เป็นปึกแผน่ และพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ปกครอง ดแู ลและบริหารประเทศชาติ
โดยใช้หลักธรรม ท่ีเป็นคำสอนของศาสนา ด้วยความเข้มแข็งของสถาบันพระมหากษัตริย์ ที่มีความศรัทธาเลื่อมใสในสถาบัน
ศาสนา ท่ีเป็นเสมือนเคร่อื งยึดเหน่ียวทางจิตใจให้คนในชาติประพฤติปฏิบัติในทางท่ีดีงาม เพราะทุกศาสนาลว้ นแต่สอนให้คน
ประพฤติและคอยประคับประคองจิตใจให้ดงี าม มีความศรัทธาในการบำเพญ็ ตนตามรอยพระศาสดาของแต่ละศาสนา และเม่ือ
พระมหากษัตริย์เป็นผู้ท่ีประพฤติตนอยู่ในธรรม และปกครองแผ่นดินโดยธรรมแล้ว ไพร่ฟ้าประชาราษฎร์ต่างอยู่ด้วยความ
รม่ เย็นเป็นสขุ จึงทำให้สถาบันชาติ ทเี่ ปน็ สัญลักษณ์เปรยี บเสมือนอาณาเขตผืนแผน่ ดนิ ที่เราอยู่อาศัย มีความมัน่ คง พัฒนาและ
ยนื หยัดได้อยา่ งเทา่ เทยี มอารยประเทศ ดงั นน้ั สถาบันชาติ สถาบันศาสนา และสถาบนั พระมหากษตั รยิ ์ จึงเป็นสถาบันหลักของ
ชาติไทย ท่ีไม่สามารถแยกจากกันได้ สามารถยึดเหน่ียวจิตใจของปวงชนชาวไทยและคนในชาติมาจวบจนทุกวันนี้ “ชนชาติ
ไทย” เป็นชนชาติทม่ี ีรากเหง้าทางประวตั ิศาสตรแ์ ละความเป็นมาทีย่ าวนานไม่แพ้ชาตใิ ดในโลก เรามีแผ่นดินไทยทอี่ ดุ มสมบรู ณ์
ในน้ำมีปลา ในนามีข้าว มีพืชพันธุ์ธัญญาหารที่อุดมสมบูรณ์ มีภูมิอากาศ และภูมิประเทศท่ีเป็นชัยภูมิ อากาศไม่ร้อนมาก ไม่
หนาวมากมคี วามหลากหลายของแหลง่ ทรพั ยากรธรรมชาตทิ สี่ มบูรณ์ มที ร่ี าบลมุ่ แมน่ ้ำท่อี ุดมสมบูรณ์เหมาะแก่การเพาะปลกู มี
ภูเขา มีทะเลที่มคี วามสมดลุ และสมบรู ณเ์ พยี บพร้อมเปน็ ที่หมายปอง
ของนานาประเทศ นอกจากน้ี ชนชาติไทยยังมีขนมธรรมเนียม ประเพณีและวัฒนธรรมท่ีดีงามหลากหลาย งดงาม เป็น
เอกลักษณ์ของชาติท่ีโดดเด่น ซึ่งสิ่งเหล่าน้ีลูกหลานไทยทุกคนควรมีความภาคภูมิใจท่ีได้เกิดมาเป็นคนไทย ในแผ่นดินไทย แต่
กอ่ นท่จี ะสามารถรวมชนชาตไิ ทยให้เป็นปกึ แผ่น ทำให้ลกู หลานไทยไดม้ ีแผน่ ดินอาศยั อยอู่ ยา่ งรม่ เยน็ เป็นสุขหลายชว่ั อายคุ นมา
จวบจน

ทุกวนั น้ี บรรพบุรุษของชนชาติไทยในอดีต ท่านได้สละชีพเพื่อชาติ ใช้เลือดทาแผ่นดิน ต่อสู้เพื่อปกป้องดินแดนไทย
กอบกู้เอกราชดว้ ยหวังไวว้ า่ ลูกหลานไทยตอ้ งมีแผ่นดินอยู่ ไม่ต้องไปเปน็ ทาสของชนชาติอืน่ ซ่ึงการรวมตัวมาเป็นชนชาตไิ ทยที่
มีท้ังคนไทยและแผ่นดินไทยของบรรพบุรุษไทยในอดีต ก็ไม่ใช่เรื่องที่สามารถทำได้โดยง่าย ต้องอาศัยความรัก ความสามัคคี
ความกลา้ หาญ ความเสียสละอดทน และส่ิงที่สำคัญ คือ ต้องมีศูนย์รวมใจที่เป็นเสมือนพลังในการต่อสู้และผู้นำที่มีความชาญ
ฉลาดด้านการปกครองและการรบ คือ สถาบันพระมหากษัตริยท์ ี่อยู่คู่คนไทยมาช้านาน และหากลูกหลานไทยและคนไทยทุก
คนได้ศกึ ษาพงศาวดารและประวตั ิศาสตร์ชาติไทย กจ็ ะเห็นว่า ดว้ ยเดชะพระบารมีและพระปรชี าสามารถของบูรพมหากษัตริย์
ของไทยในอดีตท่ีเป็นผู้นำสามารถรวบรวมชนชาติไทยให้เป็นปึกแผ่น แม้ว่าเราจะเคยเสียเอกราชและดินแดนมามากหมาย
หลายคร้ัง บูรพมหากษัตริย์ไทยก็สามารถกอบกู้เอกราชและรวบรวมชนชาวไทยให้เป็นปึกแผ่นได้เสมอมา และเหนือสิ่งอื่นใด
พระมหากษัตริยไ์ ทยทุกพระองค์ เป็นพระมหากษัตริย์ทป่ี กครองประเทศชาติด้วยพระบารมีและทศพธิ ราชธรรม ใชธ้ รรมะและ
คำสง่ั สอนของพระพุทธองค์มาเป็นแนวในการปกครอง ทำให้คนในชาติอยู่รว่ มกนั อยา่ งร่มเย็นเป็นสขุ สมกับคำที่ว่า “ประเทศ
ไทย เปน็ ประเทศแผ่นดนิ ธรรมแผ่นดนิ ทอง”

แผ่นดนิ ธรรม หมายถงึ แผ่นดินที่มผี ู้ปฏิบัตธิ รรม และการปฏบิ ตั ิธรรมน้ัน หมายถงึ การปฏิบัติหน้าทอ่ี ย่างถกู ตอ้ ง
แผน่ ดนิ ทอง หมายถงึ แผน่ ดนิ ทป่ี ระชาชนไดร้ ับประโยชน์ และความสขุ อย่างทว่ั ถงึ ตามควรแกอ่ ตั ภาพ
1.1 ชาติ
การจะรับรู้ความเข้าใจในความเป็นชาติหรือความรู้สึกที่หวงแหนความเป็นชาติได้นั้น ผู้เรียนมีความจำเป็นที่จะต้อง
เข้าใจบริบทของความเป็นชาตเิ สียกอ่ น ดังนี้

1.1.1 ความหมาย ความสำคญั ของชาติ
ชาติ หมายถึง กลุ่มคนท่ีมีภาษา วัฒนธรรม และเช้ือชาติ ประวัติศาสตร์เดียวกัน หรือใกล้เคียงกัน มีแผ่นดิน อาณา
เขตการปกครอง ที่เป็นระบบ เป็นสัดส่วน มีผู้นำหรือรัฐบาลท่ีใช้อำนาจ หรือมีอำนาจอธิปไตยท่ีนำมาใช้ในการปกครอง
ประชาชนตามพจนานุกรมฉบับราชบณั ฑิตยสถาน กล่าวว่า ชาติ หมายถงึ ประเทศประชาชนทเี่ ป็นพลเมืองของประเทศ กลุ่ม

ชนทมี่ คี วามร้สู ึกในเรือ่ งเชือ้ ชาติ ศาสนา ภาษา ประวตั ิความเป็นมา ขนบธรรมเนยี มประเพณี และวัฒนธรรมอยา่ งเดียวกนั หรือ
อยูใ่ นปกครองรัฐบาล
เดียวกัน
“ความจงรักภักดตี ่อชาตินั้น คือ ความสำนึกตระหนักในคุณของแผ่นดินอันเป็นท่ีเกิดท่ีอาศัย ซึ่งทำให้บุคคลเกิดความภูมิใจใน
ชาติกำเนิดและมุ่งม่ันที่จะธำรงรักษาประเทศชาติไว้ ให้เป็นอิสระม่ันคงตลอดไป” พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระ
เจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 9) ในพิธีถวายสัตย์ปฏิญาณและสวนสนามของทหารรักษาพระองค์ ณ ลานพระราชวังดุสิต 3 ธันวาคม
พ.ศ. 2529
เมื่อพจิ ารณาคำท่มี ีความหมายใกลเ้ คยี งกันนั้นก็จะพบวา่ คำวา่ “ชาติ” น้ัน ใกลเ้ คยี งกบั คำว่า“ประเทศ” หรอื คำวา่ “รัฐ” อย่ไู ม่
นอ้ ย คือ หมายถึง ชมุ นุมแห่งมนุษย์ซ่ึงต้ังอยู่ในดินแดนท่ีมีอาณาเขตแน่นอน มีอำนาจอธิปไตยที่จะใช้ไดอ้ ย่างอิสระ และมีการ
ปกครองอย่างเปน็ ระเบียบเพ่ือประโยชน์ของบรรดามนุษยท์ อี่ ยู่รว่ มกัน

1.1.2 ความเป็นมาของชนชาตไิ ทย
เป็นส่ิงที่ต้องทำความเขา้ ใจก่อนท่ีเกี่ยวขอ้ งกับความเปน็ มาของชนชาติไทยนั้นยังไมม่ ีการสรุปเป็นประเด็นที่สามารถ
ยืนยันได้ชัดเจน เพราะการพิจารณาความเป็นมาของชนชาติไทยน้ัน ต้องพิจารณาจากหลักฐานหรืองานวิจัย การค้นคว้าทาง
วิชาการท่ีหลากหลายจากนักวิชาการไทยและต่างประเทศ อีกท้ังยังต้องพิจารณามิติทางเอกสาร โบราณคดี เช้ือชาติหรือชาติ
พันธ์ุ ภาษา และวัฒนธรรม ดงั นี้
1) สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ข้อมูลท่ีปรากฏในพระนิพนธ์เร่ือง “แสดงบรรยาย
พงศาวดารสยาม และลักษณะการปกครองสยามแต่โบราณ” เป็นการนำข้อมูลของนักวิชาการตะวันตกมาประกอบ สรุปว่าถ่ิน
ดง้ั เดิมของชนชาติไทยอยู่ทางตอนใต้ของจีน แถบมณฑลยูนนาน กว่างโจว กวางสี จนกระท่ังจนี แผ่อทิ ธิพลทางการปกครองลง
มา จนทำใหผ้ ูค้ นในบรเิ วณนัน้ ตอ้ งอพยพลงมาถึงบรเิ วณลมุ่ แม่นำ้ เจา้ พระยาตอนบน
2) หลวงวิจิตรวาทการ ข้อมูลท่ีเสนอผ่านผลงานเรอื่ ง “งานค้นควา้ เรือ่ ง ชนชาติไทย” ได้อธิบายว่าถนิ่ เดมิ ของชนชาติ
ไทยอยู่บริเวณตอนกลางของจนี แถบมณฑลเสฉวนตัง้ ถ่ินฐานกระจดั กระจายต้งั แตแ่ นวแมน่ ำ้ พรหมบตุ รไปจนถึงทะเลจีนใตแ้ ถบ
อา่ วตงั เก๋ยี
3) ขอ้ มูลของจติ ร ภูมิศักดิ์ ผา่ นผลงานเรอื่ ง “ความเปน็ มาของคำสยามไทยลาว และขอม และลักษณะทางสงั คมของ
ชอ่ื ชนชาต”ิ ได้ศกึ ษาผา่ นการวิเคราะห์ภาษา และตำนานท้องถ่นิ ของภาคเหนือ ไดส้ รปุ วา่ ถิน่ กำเนิดของคนไทยนั้นครอบคลุม
บริเวณกว้างใหญ่ทางตอนใต้ของจีน เวียดนาม ลาว เขมร ภาคเหนือของไทย พม่า ไปจนถึงรัฐอัสสัมของอินเดีย เน่ืองจากมี
พื้นฐานทางนริ ุกติศาสตร์ทคี่ ลา้ ยคลึงกัน
4) ข้อมูลของศาสตราจารย์ ดร.ประเสริฐ ณ นคร นักวิชาการคนสำคัญของประเทศไทย ท่านได้ศึกษาวิเคราะห์จาก
หลักฐานของชาวตะวันตกท้ังทางด้านภาษาศาสตร์ประวัติศาสตร์ โบราณคดี และมานุษยวิทยา รวมไปถึงการลงพื้นท่ีด้วย
ตนเอง ไดส้ รุปไว้ว่า ถ่นิ เดิมของคนไทยน่าจะอยูบ่ รเิ วณมณฑลกวางสี ทางใต้ของจีน เนื่องจากในเขตดังกลา่ วเปน็ พ้ืนที่กลมุ่ ชนท่ี
มคี วามหลากหลายทัง้ ทางวัฒนธรรมและประเพณขี อ้ มูลประวตั คิ วามเป็นมาส่วนใหญ่จะอธิบายใกล้เคยี งกัน ในลกั ษณะของการ
อพยพลงใต้จากจีน แล้วแผ่ขยายลงหลักปักฐานอยู่ในบริเวณกว้างทางภาคเหนือของไทยเกิดเป็นเมืองและเมืองขนาดใหญ่ท่ี
ขยายตัวเป็นอาณาจักรตามมา กล่าวอีกนัยหนึ่ง ตั้งแต่ที่สมัยไทยอพยพลงมาน้ันดินแดนแหลมทองเป็นท่ีอยู่ของชนชาติมอญ
ละว้าของขอม พวกมอญอยูท่ างตะวนั ตกของ
ลุม่ แมน่ ำ้ เจ้าพระยาไปจรดมหาสมทุ รอินเดีย พวกละว้ามีอาณาเขตอยู่ในบริเวณภาคกลาง มีเมืองนครปฐมเป็นเมอื งสำคญั พอถงึ
พุทธศตวรรษท่ี 14 ขอมซ่งึ อย่ทู างตะวันออกมีอำนาจมากข้ึนเข้ายึดเอาดนิ แดนพวกละว้าไปไวใ้ นอำนาจ แล้วแบ่งการปกครอง
เป็น 2 ส่วน คือ สว่ นภาคเหนือ และส่วนภาคใต้ ต่อมาในพุทธศตวรรษที่ 16 สมดุลอำนาจในการแยง่ ชงิ พน้ื ทีไ่ ด้เปลี่ยนแปลงไป
มอญกับขอมสู้รบกนั จนเสือ่ มอำนาจลง และในช่วงเวลานัน้ สโุ ขทัยไดป้ รากฏข้นึ มาอยา่ งชัดเจนในหน้าประวัติศาสตรไ์ ทย
จากร่องรอยหลักฐานทางเอกสารทางประวัติศาสตร์ต่าง ๆ มีการยืนยันและเชื่อว่าประวัติศาสตร์ของชนชาติไทยใน
แหลมทอง (Golden Khersonese) เริ่มต้นเม่ือประมาณ พ.ศ. 800 (พุทธศตวรรษท่ี 8 - 12) เป็นต้นมา โดยมีดินแดนของ
อาณาจักรและแคว้นต่าง ๆ เช่น อาณาจักรฟูนัน ตั้งอยู่บริเวณทางทิศตะวันตกและชายทะเลของอา่ วไทย และมีอาณาจักรหริ
ภญุ ชยั ทางเหนือ
อาณาจักรศรีวิชัยทางใต้ และมีอาณาจักรทวารวดี (พุทธศตวรรษท่ี 12) บริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาตอนล่าง เป็นต้น และได้
รวมตัวเป็นปึกแผ่น มพี ระมหากษัตริย์ได้สถาปนาอาณาจักรสโุ ขทยั เป็นราชธานีแหง่ แรกของชนชาตไิ ทย ราวปี พ.ศ. 1762 โดย
พอ่ ขุนศรีนาวนำถม พระราชบดิ าของพ่อขุนผาเมอื งเป็นผู้ปกครองอาณาจักรจากหลักฐานและข้อมลู ข้างต้นน้ี รวมถึงสมมตฐิ าน
ของแหล่ง อารยธรรมต่าง ๆ ของโลก ซ่ึงส่วนใหญ่แหล่งกำเนิดของชนชาติกลุ่มในอดีตจะอยู่บริเวณลุ่มแม่น้ำ อาทิ แหล่ง

อารยธรรมเมโสโปเตเมีย ต้ังอยู่บริเวณที่ราบลุ่มระหว่างแม่น้ำไทกริส (Tigris) ทางตะวันออก และแม่น้ำยูเฟรติส(Euphrates)
ทางตะวนั ตกหรืออารยธรรมอนิ เดียโบราณหรอื อารยธรรมลุ่มแมน่ ้ำสินธุ ตั้งอยู่บรเิ วณลมุ่ แมน่ ำ้ เป็นต้น ดังน้นั จึงมคี วามเปน็ ไป
ได้ท่ีชนกลุ่มต่าง ๆ ท่ีเคยอาศัยในลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาหรือบริเวณรอบอ่าวไทย มีการรวมตัวกันเป็นปึกแผ่น มีการพัฒนาเป็น
ชมุ ชน สงั คม และเมืองจนกลายมาเปน็ อาณาจักรต่าง ๆ ของชนชาติไทยตามพงศาวดาร
1.1.3 การรวมไทยเปน็ ปกึ แผ่น

ภายหลังการล่มสลายของอาณาจักรอยุธยา ใน พ.ศ. 2310 สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีได้พยายามกอบกู้เอกราชและ
ศักดิ์ศรีของอาณาจักรกลับคืนมา หลังจากการสถาปนาอาณาจักรธนบุรีขึ้น ต้องเผชิญกับสงครามภายนอกจากกองทัพพม่า
และสงครามภายใน คือการปราบชุมนุมที่แย่งชิงความเป็นใหญ่แตกกันเป็นก๊กเป็นเหล่า ช่วงเวลาผ่านไปจนถึง พ.ศ. 2325
อาณาจักรรัตนโกสินทร์เป็นแผ่นดินไทยที่พอจะเรยี กได้ว่า “เป็นปึกแผน่ ” ขึ้นมาบ้าง ถึงแมว้ ่าในเวลาต่อมาจะเกิดสงครามเก้า
ทัพที่เป็นศึกใหญ่ในสมยั รัตนโกสินทร์ แต่กถ็ ือวา่ เป็นช่วงแห่งสันติสุขมาได้ยาวนานความเป็นปึกแผ่นของความมน่ั คงของสยาม
เดน่ ชดั มากขน้ึ ในสมัยจอมพล ป.พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี มีการเปล่ียนชื่อประเทศจากสยาม เป็น “ไทย” กล่าวอีกนัย
หนึ่ง “การสร้างชาติ” ได้เกิดขึ้นอย่างสมบูรณ์ในยุคสมัยนี้ คือ มีครบท้ังอาณาเขต ดินแดน ประชากร อำนาจอธิปไตย รัฐบาล
ไปจนถึงสัญลักษณ์ของชาติท่ีแสดงถึงเอกลักษณ์วัฒนธรรมไทย เช่น ภาษาไทย และธงชาติไทย เป็นสิ่งสำคัญท่ีผู้คนในยุค
ปัจจุบันจะต้องอนุรักษ์หวงแหนให้สามารถดำรงสืบไปในอนาคตแหล่งกำเนิดของชนชาติไทย จะอพยพมาจากที่ใด จะมีการ
พิสูจน์หรือได้รับการยอมรับหรือไม่ คงไม่ใช่ประเด็นสำคัญที่จะต้องพิสูจน์หาความจริง คงปล่อยให้เป็นเร่ืองของนัก
ประวัติศาสตร์หรือนักวิชาการ แต่ความสำคัญอยู่ท่ีลกู หลานคนไทยทุกคนท่ีอาศัยอยู่บนพื้นแผ่นดินไทย ตอ้ งไดเ้ รียนร้แู ละต้อง
ยอมรบั วา่ การรวมชนชาติไทยให้เป็นปึกแผ่น และอยูส่ ุขสบายจนถึงปจั จบุ ันน้ี คนไทยและลกู หลานไทยทกุ คนตอ้ งตระหนักถึง
บญุ คุณของบรรพบุรุษไทยและพระปรีชาสามารถของบูรพมหากษัตริย์ไทยในอดีตที่สามารถรวบรวมชนชาวไทย ปกป้องรักษา
เอกราชและรวบรวมชาติไทยให้เป็นปึกแผ่น จึงเป็นพระราชกรณียกิจท่ีสำคัญของพระมหากษัตริย์ไทยในอดีต ซ่ึงหากจะย้อน
รอยไปศึกษาพงศาวดารฉบับต่าง ๆ รวมถึงประวัติศาสตร์ชาติไทย ต้ังแต่ยุคก่อนการสถาปนากรุงสุโขทัย ให้เป็นราชธานีแห่ง
แรกของชนชาวไทยแลว้ การสถาปนาราชธานีทกุ ยุคทกุ สมัยไมว่ ่าจะเป็นการสถาปนากรงุ ศรีอยุธยา กรุงธนบรุ ี กรุงรตั นโกสินทร์
รวมไปถึงการกอบกู้เอกราชหลังจากการเสียกรุงศรีอยุธยาทั้ง 2 คร้ัง ล้วนเป็นวีรกรรมและบทบาทอันสำคัญของ
พระมหากษตั รยิ ไ์ ทยทง้ั สิ้น

1.1.4 พระมหากษัตรยิ ์ไทยกบั การรวมชาติ
การรวมชาตไิ ทยให้เป็นปกึ แผน่ เปน็ บทบาททีส่ ำคญั ของพระมหากษัตริย์ไทยในอดีต หากรัฐใดแคว้นใด ไม่มีผู้นำหรือ
พระมหากษัตริย์ที่เข้มแข็ง มีพระปรีชาสามารถทั้งด้านการรบการปกครองรวมถึงด้านการค้า เศรษฐกิจการคลัง รัฐน้ันหรือ
แควน้ นั้น ยอ่ มมกี ารเสื่อมอำนาจลงและถูกยึดครองไปเป็นเมอื งขึน้ หรอื ประเทศราชภายใต้การปกครองของชนชาติอืน่ การถูก
ยึดครอง หรือไปเปน็ เมืองขน้ึ ภายใต้การปกครองของอาณาจักรอ่ืนในอดตี สามารถทำไดห้ ลายกรณี อาทิ การยอมสิโรราบโดยดี
โดยการเจริญไมตรีและส่งบรรณาการถวาย โดยไม่มีศึกสงครามและการเสียเลือดเน้ือ สถาบันพระมหากษัตริย์ ได้มีบทบาท
สำคัญในการรวมชาตใิ หเ้ ปน็ ปึกแผ่น รวมถงึ การปกป้องประเทศชาตแิ ละมาตภุ มู สิ ืบไวใ้ ห้ลูกหลานไทยไดม้ แี ผน่ ดนิ อยู่ ซงึ่ หากชน
ชาติไทยในอดตี ไม่มผี ูน้ ำหรือ
กษัตริย์ท่ีมีพระปรีชาสามารถ ในวันนี้อาจไม่มชี าติไทยหลงเหลืออยู่ในแผนท่ีโลก หรือชนชาติไทยอาจต้องตกไปอยู่ภายใต้การ
ปกครองของชาตใิ ดชาติหนึง่
บทบาทของพระมหากษตั รยิ ไ์ ทยในการรวมชาติ
บทบาทของพระมหากษัตริย์ไทยในการรวมชาติ ในสมัยรัชกาลท่ี 1 ถึง รชั กาลที่ 3 หรือในสมัยรตั นโกสินทร์ตอนต้น
นั้น ความเป็นปึกแผ่นมั่นคงของอาณาจักรเกิดขึ้นจากการปรับปรุงการปกครอง ประมวลกฎหมายการบูรณปฏิสังขรณ์วัดวา
อาราม ทำนุบำรงุ พระพทุ ธศาสนา เกดิ เปน็ ยุคทองของการฟืน้ ฟูวรรณคดี นาฏศิลป์ ดนตรีไทย การคา้ และความสมั พันธร์ ะหว่าง
ประเทศมคี วามเจรญิ รุ่งเรอื งโดยเฉพาะกับจีน เกิดเป็น “เงนิ ถุงแดง” ทนี่ ำมาใช้ในช่วงวิกฤตของประเทศภายหลังความพ่ายแพ้
ของอาณาจักรพม่า และราชวงศ์ชิงของจีนในการทำศึกกับอังกฤษ พระมหากษัตริย์ไทยในช่วงเวลานั้นได้ตระหนักถึงภัยของ
“ลัทธิล่าอาณานคิ ม” เป็นอย่างดีและทรงตระหนักวา่ สยามนีต้ ้องมีการปรับตัวและพัฒนาตนเองใหร้ อดพ้นจากภยั ร้ายจากการ
คุกคามของชาตติ ะวนั ตกทเ่ี ดน่ ชัดเรมิ่ ต้นเมอ่ื องั กฤษเข้ามาขอทำสนธิสญั ญาเบาวร์ งิ กับสยาม ในสมัยรชั กาลท่ี 4 ต่อมาเกิดวิกฤต
ร.ศ. 112 ในสมัยรัชกาลท่ี 5 พระเจ้านโปเลียนที่ 3 แห่ง ฝรั่งเศสนำเรือปืนเข้ามาถึงแม่น้ำเจ้าพระยาใกล้พระบรมมหาราชวัง
บีบบังคับให้สยามยกดินแดนฝั่งซ้ายของแม่น้ำโขงให้อยู่ใต้อาณัตขิ องฝรงั่ เศส พรอ้ มทั้ง เรียกร้องค่าเสยี หายด้วยจำนวนเงินกว่า
2 ล้านฟรังก์ เป็นอกี ครั้งท่ีอิสรภาพของสยามอยูใ่ นจดุ ที่อาจตกเปน็ เมืองขึ้นหรอื อาณานคิ มของมหาอำนาจตะวันตกในชว่ งเวลา
ดังกลา่ วแม้วา่ จะมภี ยั รอบดา้ น อริราชศตั รูเก่าอย่างพมา่ หรือญวนพา่ ยแพ้แกช่ าตติ ะวันตกไปแล้ว

ใบงานท่ี 1
..................................................................................................
ใหผ้ ู้เรียนศกึ ษากจิ กรรม บญุ คุณของพระมหากษตั รยิ ์ไทยตง้ั แตส่ มัยสโุ ขทัย อยธุ ยา ธนบุรีและรตั นโกสินทร์
มาพสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................. ................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................ ................................................................................... ...................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................ ..................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ............................................................. ...........
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................
.................................................................................................................................................... ..........................

บันทกึ หลังการสอน

กศน.ตำบลรโิ ก๋

คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ

สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย

สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................

ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน

เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า

........................................................................................................................................................................ .....

.............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

........................................................................................................................................ .....................................

.............................................................................................................................................................................

..................................................................................................... ........................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................... ..................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

................................................................................. ............................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................

ปัญหา/อปุ สรรค

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................... .........................

แนวทางการแก้ปัญหา

............................................................................................................. ................................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................................................ .....................................................

ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร

.............................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................... .......................

ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี

แผนการจัดการเรียนรู้ ครั้งที่ 9

กลุม่ สาระการเรยี นรู้ สาระ การพฒั นาสังคม รายวิชา ประวตั ศิ าสตร์ชาตไิ ทย สค32034

เนือ้ หาการเรยี นรู้ท่ี 2 การประยุกตใ์ ช้วธิ กี ารทางประวตั ิศาสตร์ 3 พระราชกรณยี กจิ ของพระมหากษัตริย์ไทย

สมยั รัตนโกสนิ ทร์

วนั ที่ 27 เดือน ธนั วาคม พ.ศ. 2564 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถงึ 13.00 น.- 16.00 น.

1. มาตรฐานการเรียนรู้ระดับ
มคี วามรู้ ความเขา้ ใจ ตระหนักเกยี่ วกับภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ การเมืองการปกครอง

ในโลก และนำมาปรบั ใชใ้ นการดำเนินชวี ิต เพ่อื ความมัน่ คงของชาติ
2. จดุ ประสงค์การเรียนรู้

2.1 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของการประยุกต์ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ และพระ
ราชกรณยี กิจของพระมหากษัตรยิ ์ไทยสมยั รัตนโกสินทร์ได้

2.2 เพื่อใหผ้ ู้เรียนสามารถฝึกทักษะพื้นฐานเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้วิธกี ารทางประวัตศิ าสตร์ และพระ
ราชกรณยี กจิ ของพระมหากษัตรยิ ไ์ ทยสมยั รัตนโกสนิ ทร์ได้อยา่ งคลอ่ งแคลว่

2.3 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถสร้างความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ตั ิงานที่ได้มอบหมายได้
3. สาระการเรียนรู้ สาระการพัฒนาสงั คม
4. ผลการเรียนรทู้ ีค่ าดหวัง

4.1 ความสำคัญของการประยุกต์ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ และพระราชกรณียกิจของ
พระมหากษตั ริยไ์ ทยสมยั รัตนโกสินทร์

4.2 ฝึกทักษะพ้ืนฐานเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ และพระราชกรณียกิจของ
พระมหากษตั รยิ ไ์ ทยสมัยรตั นโกสนิ ทร์ได้อยา่ งคลอ่ งแคล่ว

4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบตั งิ านที่ได้มอบหมาย
5. กิจกรรมการเรียนรู้

5.1 ขนั้ การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)
ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้วิธีการทาง

ประวัติศาสตร์ และพระราชกรณียกิจของพระมหากษตั ริย์ไทยสมัยรตั นโกสนิ ทร์

5.2 ขนั้ การแสวงหาข้อมลู และการเรยี นรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกิจกรรมการเรียนรู้ตอ่ เน่ือง (กรต.) และแลกเปลีย่ นเรียนรูร้ ว่ มกัน
กล่มุ ที่ 1 ความหมาย ความสำคัญ และประโยชน์ของวิธีการทางประวัตศิ าสตร์
กลุ่มท่ี 2 วิธกี ารทางประวตั ศิ าสตร์
กลมุ่ ที่ 3 พระราชกรณียกิจของพระมหากษัตรยิ ์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์
กลมุ่ ท่ี 4 คุณประโยชนข์ องบคุ คลสำคัญ

5.3 การปฏิบตั ิและการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานท่ีได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ

หนา้ ช้ันเรียน
5.3.2 ครูและนกั ศกึ ษารว่ มกนั สรปุ องค์ความรรู้ ่วมกัน
5.3.3 ครใู ห้นกั ศึกษาแบ่งกล่มุ มอบหมายงานการเรยี นรู้ต่อเน่ือง (กรต.) ออกเปน็ 4 กลุ่ม
กลุม่ ที่ 1 มรดกไทยสมัยรตั นโกสินทร์

กลุ่มที่ 2 มรดกไทยทีม่ ผี ลตอ่ การพฒั นาชาตไิ ทย
กลุ่มท่ี 3 การอนุรกั ษม์ รดกไทย
กลุ่มท่ี 4 เหตกุ ารณ์สำคญั ทางประวัติศาสตร์ทีม่ ผี ลต่อการพัฒนาชาตไิ ทย
5.4 ขัน้ การประเมนิ ผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบยอ่ ย ทดสอบก่อนเรียน การซกั ถาม และการสงั เกต
6. การวดั ผลประเมินผล
6.1 การสังเกต
6.2 การนำเสนอ และการซักถาม
7.ส่ือและวัสดุอุปกรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนังสอื เรียน
7.4 อนิ เทอรเ์ นต็
8. แหล่งเรียนรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมุดประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบนั ศึกษาปอเนาะ
9. ตวั ช้ีวัดการเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของการประยุกต์ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์
และพระราชกรณยี กิจของพระมหากษตั ริย์ไทยสมัยรตั นโกสินทร์ได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเกี่ยวกับการประยุกต์ใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์
และพระราชกรณียกจิ ของพระมหากษัตริย์ไทยสมัยรัตนโกสนิ ทร์ได้อย่างคล่องแคลว่
9.3 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถสร้างความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏิบตั ิงานทีไ่ ด้
มอบหมายได้

ลงช่อื ........................................................ครผู ูส้ อน
(นางยามลี ะห์ สิงหะ)
ครู กศน.ตำบลรโิ ก๋

ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาข้ันพื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ.............................................หวั หนา้ งานการศึกษาขน้ั พ้นื ฐาน
(นางมทั มา แวนาแว)
ครผู ชู้ ่วย

ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…

ลงชอื่ ................................................ผูบ้ รหิ ารสถานศึกษา
(นางหทยั กาญจน์ วฒั นสทิ ธิ์)

ผูอ้ ำนวยการศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอำเภอสุไหงปาดี

ใบความรทู้ ่ี 1
เร่อื งท่ี 1 ความหมาย ความสำคัญ และประโยชน์ของวธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์
ประวัติศาสตร์เป็นการศึกษาเรื่องราวของมนุษย์ในอดีต โดยอาศัยหลักฐานท่ียังคงหลงเหลืออยู่ในปัจจุบัน โดยใช้วิธีการทาง
ประวัติศาสตรใ์ นการศึกษาประเดน็ ที่สนใจ อย่างเป็นระบบ ตง้ั แตก่ ารกำหนดหัวขอ้ เร่อื งที่จะศึกษา การรวบรวมหลกั ฐาน และ
การเรียบเรียง พร้อมนำเสนอซึ่งจะทำให้สามารถสร้างองค์ความรู้ใหม่ได้ อย่างมีเหตุผล และมีความน่าเช่ือถือ ซ่ีงการเรียนรู้
วธิ กี ารทางประวัตศิ าสตรจ์ ะช่วยใหผ้ เู้ รยี น ร้จู ักสบื ค้นหาขอ้ เท็จจริงทางประวตั ศิ าสตรไ์ ด้อย่างถูกตอ้ ง

1. ความหมายของวิธกี ารทางประวัตศิ าสตร์
วิธีการทางประวัติศาสตร์ หมายถึง วิธีการ หรือข้ันตอนต่าง ๆ ที่ใช้ในการศึกษาค้นคว้า วิจัยเก่ียวกับเรื่องราวทาง
ประวตั ิศาสตร์ โดยเฉพาะอาศัยจากหลกั ฐานที่เป็นลายลกั ษณ์อกั ษรเปน็ สำคัญ ประกอบกับหลักฐานอื่น ๆ เชน่ ภาพถ่าย แถบ
บันทึกเสียง วีดิทัศน์ หลักฐานทางโบราณคดี เป็นต้น เพื่อให้สามารถฟื้นอดีตหรือจำลองอดีตข้ึนมาใหม่ ได้อย่างถูกต้อง ตรง
ประเด็นและลำดับเรอ่ื งราวได้อยา่ งใกลเ้ คยี งกับความเป็นจริงทส่ี ุด
2. ความสำคัญของวธิ กี ารทางประวตั ศิ าสตร์
วิธีการทางประวัติศาสตร์มีความสำคัญ คือ ทำให้เร่ืองราว กิจกรรม เหตุการณ์ที่เกิดข้ึนในประวัติศาสตร์มีความ
นา่ เชือ่ ถือ มีความถกู ต้องเปน็ จรงิ หรือใกลเ้ คยี งกับความเปน็ จริงมากท่สี ดุ เพราะได้มกี ารศึกษาอย่างเป็นระบบ อย่างมีขนั้ ตอน
มีความระมัดระวังรอบคอบ โดยผู้ได้รับการฝึกฝนในระเบียบวธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์มาดีแล้วสำหรบั การศึกษาประวัติศาสตร์
นั้น มีปัญหาท่ีสำคัญประการหนึ่ง คือ อดีตที่มีการรื้อฟ้ืนหรือ จำลองข้ึนมาใหม่นั้น มีความถูกต้อง สมบูรณ์ และเช่ือถือได้
เพียงใด รวมทง้ั หลกั ฐาน
ทเ่ี ป็นลายลักษณ์อักษรและไม่เป็นลายลักษณ์อักษรที่นำมาใช้เป็นขอ้ มูลน้ัน มีความสมบูรณ์มากน้อยแค่ไหน เพราะเหตุการณ์
ทางประวัติศาสตร์มีอยู่มากมาย เกินกว่าที่จะศึกษาหรือจดจำได้หมดแต่หลักฐานที่ใช้เป็นข้อมูล อาจมีเพียงบางส่วน ดังนั้น
วธิ กี ารทางประวตั ิศาสตรจ์ งึ มีความสำคัญเพอื่ ใช้เปน็ แนวทางสำหรบั ผ้ศู กึ ษาประวัติศาสตร์ หรอื ผู้ฝึกฝนทางประวัติศาสตร์จะได้
นำไปใช้ดว้ ยความรอบคอบ ระมัดระวัง ไมล่ ำเอยี ง และเพ่ือใหเ้ กิดความน่าเชอ่ื ถือ
3. ประโยชน์ของวธิ กี ารทางประวตั ิศาสตร์
วิธีการทางประวัติศาสตร์ มีประโยชน์ทง้ั ต่อการศกึ ษาประวัตศิ าสตรท์ ี่ทำให้ได้เรื่องราวทางประวัตศิ าสตร์ที่น่าเช่ือถือ
ประโยชน์อีกด้านหนึ่ง คือ ผู้ที่ได้รับการฝึกฝน การใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์จะทำให้เป็นคนละเอียด รอบคอบ มีการ
ตรวจสอบเรื่องราวที่ศึกษา รวมท้ังนำมาปรบั ใชใ้ นชีวิตประจำวันได้ โดยจะทำให้เป็นผู้รู้จกั ทำการประเมินเหตุการณ์ต่าง ๆ ว่า
มคี วามน่าเช่อื ถอื
เพยี งใด หรือกอ่ นท่ีจะเชือ่ ถือข้อมลู ของใคร ก็นำวิธีทางประวัติศาสตรไ์ ปตรวจสอบกอ่ น
เรือ่ งที่ 2 วิธกี ารทางประวัตศิ าสตร์
การศึกษาประวัติศาสตร์ มีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับหลักฐานทางประวัติศาสตร์กาลเวลา และนักประวัติศาสตร์
ดังนน้ั จำเป็นต้องมวี ิธีการในการรวบรวมค้นคว้าหาข้อมูล เพ่ือนำมาวเิ คราะห์หาเหตุผล และขอ้ สรุป ซึ่งจะเปน็ ข้อเทจ็ จริงทาง
ประวตั ศิ าสตร์ท่ใี กลเ้ คียงกบั ความเปน็ จรงิ มากทส่ี ดุ โดยวธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์
วธิ กี ารทางประวัติศาสตรม์ อี ยู่ 5 ข้ันตอน คอื
1. การกำหนดหัวเรอ่ื งทีจ่ ะศึกษา/การตง้ั ประเด็นท่จี ะศึกษา
การศึกษาเรื่องราวในประวัติศาสตร์เริ่มจากความสงสัย อยากรู้ ไม่แน่ใจกับคำอธิบายเร่ืองราวท่ีมีมาแต่เดิม ดังน้ัน ผู้ศึกษาจึง
เริ่มจากการกำหนดเรือ่ งหรอื ประเด็นท่ีตอ้ งการศึกษาซ่ึงในตอนแรก อาจกำหนดประเด็นที่ต้องการศึกษาไว้กว้าง ๆ ก่อน แล้ว
จึงค่อยจำกัดประเด็นลงให้แคบ เพ่ือให้เกิดความชัดเจนในภายหลัง เพราะบางเร่ืองขอบเขตของการศึกษาอาจกว้างมากท้ัง
เหตุการณ์ บุคคล และเวลาการกำหนดหัวเรื่องอาจเกี่ยวกับเหตุการณ์ ความเจริญ ความเส่ือมของอาณาจักรตัวบุคคลใน
ช่วงเวลาใดเวลาหน่ึง อาจยาวหรือส้ันตามความเหมาะสม ซ่ึงผู้ศึกษาเห็นว่าเป็นช่วงเวลาท่ีสำคัญ และยังมีหลักฐานข้อมูลท่ีผู้
ต้องการศึกษาหลงเหลอื อยู่ หัวข้อเรอ่ื งอาจปรับใหม้ ีความเหมาะสมหรอื เปลีย่ นแปลงได้ ถา้ หากหลักฐานที่ใช้ในการศึกษามีน้อย
หรือไม่น่าเชื่อถือ
2. การรวบรวมหลักฐาน/สืบค้นและรวบรวมข้อมลู
การรวบรวมหลักฐาน คือ การรวบรวมรายละเอียดและส่ิงต่าง ๆ ท่ีเกี่ยวข้องกับหัวข้อที่จะศึกษา ซ่ึงมีทั้งหลักฐานที่
เป็นลายลักษณ์อักษร และหลักฐานที่ไม่เป็นลายลักษณ์อักษร1) หลักฐานท่ีเป็นลายลักษณ์อักษร ได้แก่ หลักฐานท่ีเป็น
ตัวหนังสือโดยมนุษย์ ได้ท้ิงร่องรอยขีดเขียนเป็นตัวหนังสือประเภทต่าง ๆ ในรูปของการจารึกในศิลาจารึกและการจารึกบน
แผ่นโลหะ นอกจากนี้หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่เป็นลายลักษณ์อักษรประเภทอื่น เช่นพงศาวดาร จดหมายเหตุ ตำนาน

เอกสารพ้ืนบ้าน และกฎหมาย 2) หลักฐานที่เป็นวตั ถุ ได้แก่ วัตถุทีม่ นุษย์แต่ละยุคแตล่ ะสมยั ได้สร้างขึ้น และตกทอดมาจนถึง
ปัจจุบัน เช่น โบราณสถาน ประกอบด้วย วัด เจดีย์ มณฑป และโบราณวัตถุ เช่นพระพุทธรูป ถ้วยชามสังคโลก ประเภทของ
หลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตรไ์ ทย แบง่ ตามลำดับความสำคัญของ

หลักฐานทางประวตั ศิ าสตรเ์ ป็น 2 ประเภท คือ
1) หลกั ฐานชั้นต้นหรอื หลกั ฐานปฐมภูมิ (Primary Sources) เป็นหลักฐานที่มาจากเหตกุ ารณท์ ่ีเกดิ ขน้ึ ในสมัยนัน้ จริง
ๆ โดยมีการบนั ทึกของผู้ท่ีเกี่ยวกับเหตกุ ารณ์โดยตรงหรือผู้ท่ีรเู้ หตุการณ์นน้ั ดว้ ยตนเอง ดงั นั้น หลกั ฐานชว่ งต้น จงึ เป็นหลกั ฐาน
ที่มีความสำคัญและน่าเชื่อถือมากท่ีสุด เพราะบันทึกของบุคคลที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์หรือผู้อยู่ในเหตุการณ์บันทึกไว้เช่น
จดหมายเหตุ คำสัมภาษณ์เอกสารทางราชการ ทั้งท่ีเป็นเอกสารลับและเอกสารที่เปิดเผยบันทึกความทรงจำกฎหมาย
หนังสือพิมพ์ ประกาศ สุนทรพจน์ รายงานข่าว ภาพยนตร์ สไลด์ วีดิทัศน์ แถบบันทึกเสียง ภาพถ่าย เหตุการณ์ท่ีเกิดขึ้น
โบราณสถาน แหลง่ โบราณคดี โบราณวตั ถุ เปน็ ต้น
2) หลักฐานชั้นรองหรือหลักฐานทุติยภูมิ (Secondary Sources) เป็นหลักฐานที่เขียนข้ึนโดยบุคคลที่ไม่ได้มีส่วน
เกีย่ วข้องกับเหตุการณ์น้ันโดยตรง โดยมีการเรียบเรียงข้ึนภายหลังจากเกิดเหตุการณ์น้ัน ๆ สว่ นใหญ่อยู่ในรูปของบทความทาง
วิชาการและหนังสือต่าง ๆ เช่นพงศาวดาร ตำนาน บันทึกคำบอกเล่า ผลงานทางการศึกษาค้นคว้าของนักวิชาการ เป็นต้น
สำหรับหลกั ฐานช้ันรองน้ันมขี ้อดี คือ มีความสะดวกและงา่ ยในการศกึ ษาทำความเข้าใจ เน่ืองจากเป็นข้อมลู ที่ได้ผา่ นการศกึ ษา
ค้นควา้ ตรวจสอบขอ้ มูล วเิ คราะห์เหตกุ ารณ์ และอธบิ ายไว้อย่างเป็นระบบโดยนักประวตั ิศาสตร์มาแลว้
หลักฐานช้ันต้นและหลักฐานช้ันรองจัดว่ามีคุณค่าแตกต่างกัน คือ หลักฐานชั้นต้นมีความสำคัญมาก เพราะเป็น
หลกั ฐานร่วมสมยั ท่บี นั ทึกโดยผูร้ ูเ้ ห็น หรือผู้ที่เกยี่ วข้องกบั เหตุการณโ์ ดยตรง ส่วนหลกั ฐานชั้นรองเปน็ หลักฐานท่ที ำข้ึนภายหลัง
โดยใช้ข้อมูลจากหลักฐานชั้นต้น แต่หลักฐานช้ันรองจะช่วยอธิบาย เร่ืองราวให้เข้าใจหลักฐานช้ันต้นได้ง่ายข้ึน ละเอียดข้ึนอัน
เป็นแนวทางไปสู่หลักฐานข้อมูลอื่น ๆ ซ่ึงปรากฏในบรรณานุกรมของหลักฐานชั้นรองทั้งหลักฐานช้ันต้น และช้ันรองสามารถ
คน้ คว้าไดจ้ ากห้องสมุดของทางราชการ และของเอกชนตลอดจนฐานข้อมลู ในเครอื ขา่ ยอินเทอร์เนต็ (website)
แหล่งรวบรวมหลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์
แหล่งรวบรวมหลักฐานประวัติศาสตร์ไทยที่สำคัญ คือ สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติทั้งในกรุงเทพมหานครและ
ตา่ งจังหวดั ซง่ึ รวบรวมเอกสาร ตวั เขียนทเ่ี ป็นสมุดฝร่ัง ภาพถ่ายเกา่ สว่ นสำนกั หอสมุดแหง่ ชาติเป็นทเ่ี กบ็ เอกสารตวั เขียนที่เป็น
สมุดไทยพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติท้ังในพระนครและต่างจังหวัดเป็นสถานท่ีที่มีศิลาจารึกโบราณวัตถุ ศิลปวัตถุเก็บไว้จำนวน
มาก นอกจากนี้หอสมุดกลางของมหาวิทยาลัยต่าง ๆ บางแห่งก็มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์เก็บไว้เช่นกันหลักฐานทาง
ประวัติศาสตร์ไทยสว่ นหน่งึ มีการพมิ พเ์ ผยแพร่ โดยหลายหนว่ ยงานซง่ึ ทำให้เกิดความสะดวกแก่การศึกษาคน้ ควา้ รวมทง้ั มกี าร
ปรวิ รรตหรือถอดเป็นภาษาปัจจบุ นั ดว้ ยหน่วยงานสำคญั ทเ่ี ปน็ แหลง่ พิมพ์เผยแพรห่ ลักฐานประวัติศาสตร์ไทย คือ กรมศิลปากร
คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย สมาคมประวัติศาสตร์ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราช
กมุ ารี สำนกั พิมพ์มหาวิทยาลยั ตา่ ง ๆ ตลอดจนสำนกั พิมพเ์ อกชนทงั้ หลาย
การใช้หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่เป็นหลักฐานช้ันต้นใช้ได้สะดวกพอสมควร แต่บางส่วนอาจใช้จากฉบับสำเนา
เพราะตน้ ฉบับเดิมกระดาษกรอบและขาดง่าย เนอ่ื งจากอากาศร้อนชื้นและมอี ายุมาก ดังน้นั การใชจ้ ึงต้องระมัดระวัง และตอ้ ง
ช่วยกนั ถนอมรักษา เพราะหลกั ฐานเหล่านเ้ี ปน็ สมบตั ทิ ีส่ ำคัญของชาติ ไม่สามารถจะหามาใหม่ทดแทนได้
หลกั ฐานทางประวัติศาสตร์
หลักฐานทางประวัติศาสตร์ หมายถึง ร่องรอยหรือหลักฐานท่ีเกิดข้ึนในอดีตที่มีความเก่ียวข้องกับพัฒนาการและ
ความเป็นมาของมนุษย์ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความคิด ความเชื่อและการดำ เนินชีวิตของมนุษย์ในแต่ละยุคสมัยหลักฐานทาง
ประวัติศาสตร์เป็นส่ิงสำคัญในการศึกษาเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ เพราะช่วยให้สามารถทำความเข้าใจเก่ียวกับเรื่องราวที่
เกดิ ขน้ึ ในอดีตได้อย่างถกู ต้อง ตรงประเด็น ทราบเร่ืองราวไดอ้ ยา่ งใกล้เคียงกับความจริงท่ีสดุ

ใบงานท่ี 1
..................................................................................................
1. ใหผ้ ู้เรียนอธบิ ายความหมาย ความสำคัญ และประโยชนข์ องวธิ กี ารทางประวตั ิศาสตร์ มาพสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................. ................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................... ...................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................ ..................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. อธิบายวธิ ีการทางประวตั ิศาสตร์
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ............................................................. ...........
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................
.................................................................................................................................................... ..........................

บันทกึ หลังการสอน

กศน.ตำบลรโิ ก๋

คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ

สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย

สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................

ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน

เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า

........................................................................................................................................................................ .....

.............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

........................................................................................................................................ .....................................

.............................................................................................................................................................................

..................................................................................................... ........................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................... ..................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

................................................................................. ............................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................

ปัญหา/อปุ สรรค

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................... .........................

แนวทางการแก้ปัญหา

............................................................................................................. ................................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................................................ .....................................................

ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร

.............................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................... .......................

ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี

แผนการจัดการเรยี นรู้ ครั้งที่ 10

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สาระ การพัฒนาสังคม รายวิชา ประวัตศิ าสตร์ชาตไิ ทย สค32034

เน้อื หาการเรยี นรู้ที่ 4 มรดกไทยสมัยรัตนโกสนิ ทร์ 5 การเปลย่ี นแปลงของชาติไทยสมยั รตั นโกสินทร์

วนั ท่ี 3 เดือน มกราคม พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถึง 13.00 น.- 16.00 น.

1. มาตรฐานการเรยี นรู้ระดบั
มคี วามรู้ ความเขา้ ใจ ตระหนักเก่ยี วกับภูมิศาสตร์ ประวัติศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ การเมืองการปกครอง

ในโลก และนำมาปรับใช้ในการดำเนินชีวิต เพอ่ื ความมน่ั คงของชาติ
2. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

2.1 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของมรดกไทยสมัยรัตนโกสินทร์ และการเปลี่ยนแปลง
ของชาติไทยสมัยรัตนโกสนิ ทร์ได้

2.2 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถฝกึ ทักษะพื้นฐานเกี่ยวกับมรดกไทยสมัยรัตนโกสินทร์ และการเปลี่ยนแปลง
ของชาตไิ ทยสมัยรตั นโกสินทร์ได้อย่างคลอ่ งแคล่ว

2.3 เพอ่ื ให้ผู้เรียนสามารถสรา้ งความสามคั คี และตรงตอ่ เวลาในการปฏิบัตงิ านท่ไี ดม้ อบหมายได้
3. สาระการเรียนรู้ สาระการพฒั นาสังคม
4. ผลการเรยี นรู้ที่คาดหวัง

4.1 ความสำคญั ของมรดกไทยสมยั รตั นโกสินทร์ และการเปล่ยี นแปลงของชาตไิ ทยสมัยรตั นโกสนิ ทร์
4.2 ฝึกทักษะพื้นฐานเก่ียวกับมรดกไทยสมัยรัตนโกสินทร์ และการเปล่ียนแปลงของชาติไทยสมัย
รตั นโกสินทร์ไดอ้ ยา่ งคล่องแคล่ว
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบตั ิงานท่ีได้มอบหมาย
5. กจิ กรรมการเรยี นรู้
5.1 ขนั้ การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)

ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเก่ียวกับมรดกไทยสมัยรัตนโกสินทร์

และการเปล่ียนแปลงของชาตไิ ทยสมยั รัตนโกสินทร์

5.2 ขัน้ การแสวงหาข้อมูลและการเรียนรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกิจกรรมการเรยี นรตู้ ่อเน่ือง (กรต.) และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกนั
กลุ่มท่ี 1 มรดกไทยสมยั รตั นโกสนิ ทร์
กลมุ่ ท่ี 2 มรดกไทยทม่ี ีผลต่อการพฒั นาชาติไทย
กล่มุ ท่ี 3 การอนุรักษม์ รดกไทย
กลุ่มท่ี 4 เหตกุ ารณส์ ำคญั ทางประวัติศาสตรท์ ่มี ีผลต่อการพัฒนาชาตไิ ทย

5.3 การปฏบิ ัตแิ ละการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานท่ีได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ

หนา้ ช้ันเรียน
5.3.2 ครแู ละนักศึกษาร่วมกันสรปุ องค์ความรูร้ ่วมกัน
5.3.3 ครใู หน้ กั ศกึ ษาแบง่ กลมุ่ มอบหมายงานการเรียนร้ตู ่อเนื่อง (กรต.) ออกเปน็ 4 กลมุ่
กลุม่ ท่ี 1 สมบตั ิวัสดศุ าสตร์
กลมุ่ ท่ี 2 การใช้ประโยชน์จากวสั ดุ
กลุ่มที่ 3 มลพิษจากการผลิตและการใชง้ าน

กลุ่มท่ี 4 ผลกระทบต่อสิง่ มีชวี ิตและส่ิงแวดลอ้ ม
5.4 ขนั้ การประเมนิ ผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบย่อย ทดสอบก่อนเรียน การซกั ถาม และการสงั เกต
6. การวดั ผลประเมนิ ผล
6.1 การสังเกต
6.2 การนำเสนอ และการซกั ถาม
7.ส่อื และวสั ดอุ ุปกรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนังสือเรียน
7.4 อนิ เทอรเ์ นต็
8. แหลง่ เรยี นรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบนั ศกึ ษาปอเนาะ
9. ตัวช้ีวดั การเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของมรดกไทยสมัยรัตนโกสินทร์ และ
การเปลย่ี นแปลงของชาตไิ ทยสมัยรตั นโกสนิ ทร์ได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเกี่ยวกับมรดกไทยสมัยรัตนโกสินทร์ และ
การเปลย่ี นแปลงของชาติไทยสมัยรัตนโกสนิ ทร์ได้อยา่ งคล่องแคลว่
9.3 ร้อยละ 80 ของผ้เู รียนสามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏบิ ตั ิงานท่ีได้
มอบหมายได้

ลงช่ือ........................................................ครผู ูส้ อน
(นางยามลี ะห์ สิงหะ)
ครู กศน.ตำบลรโิ ก๋

ความคดิ เห็นหวั หนา้ งานการศึกษาขนั้ พื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่ือ.............................................หัวหนา้ งานการศึกษาขน้ั พื้นฐาน
(นางมทั มา แวนาแว)
ครผู ชู้ ่วย

ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…

ลงชื่อ................................................ผบู้ รหิ ารสถานศกึ ษา
(นางหทัยกาญจน์ วัฒนสทิ ธิ์)

ผูอ้ ำนวยการศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี

ใบความรู้ท่ี 1
เร่อื งท่ี 1 ความหมายและความสำคัญของมรดกไทย

คณะกรรมการอำนวยการวันอนุรักษ์มรดกไทย ให้ความหมายคำว่า มรดกไทยหมายถึง มรดกทางวัฒนธรรมท่ี
แสดงออกถึงสัญลักษณ์ของความเป็นชาติ ซ่ึงได้แก่ โบราณวัตถุศิลปวัตถุ โบราณสถาน วรรณกรรม ศิลปหัตถกรรม นาฏศิลป์
และดนตรี ตลอดจนถงึ การดำเนินชวี ติ และคณุ ค่าประเพณีตา่ ง ๆ อันเปน็ ผลผลติ ร่วมกนั ของผคู้ นในผืนแผน่ ดินในชว่ งระยะเวลา
ท่ีผ่านมา

มรดกไทย สามารถแบ่งได้ 7 ประเภท ดังนี้
1. โบราณวัตถุและศิลปวัตถุสมัยต่าง ๆ หมายถึง สิ่งของ หรอื ร่องรอยของความเจริญในอดตี ท่ีผ่านมา ซ่ึงมีคุณค่า
ต่อคนรุ่นหลัง เช่น ศิลปะทวารวดี ลพบุรี สุโขทัย อยุธยา และศิลปรัตนโกสินทร์โบราณวัตถุส่วนมากเป็นลวดลายปูนปั้นและ
ลวดลายดินเผา เศยี รพระพุทธรูปเครือ่ งสังคโลก ปนู ปน้ั รปู ยักษเ์ ทวดา
2. ศิลปวตั ถุ เป็นผลงานสร้างสรรค์ทางทศั นศิลป์ทีป่ ระกอบดว้ ย ผลงานศิลปะ ลักษณะต่าง ๆ เชน่ ภาพเขียน รปู ป้ัน
เคร่อื งลายคราม เครื่องถม เคร่ืองทอง และสงิ่ ท่ีทำด้วยฝมี ืออยา่ งประณตี มีคณุ คา่ สงู ส่งในทางศลิ ปะ เป็นต้น
3. โบราณสถาน เป็นหลักฐานเก่ียวกับประวัติของสถานท่ีนั้น อันเป็นประโยชน์ในทางศิลปะ ประวัติศาสตร์ หรือ
โบราณคดี รวมถึงสถานท่ีที่เป็นแหล่งโบราณคดี แหล่งประวัติศาสตร์และอุทยานประวัติศาสตร์ด้วย โบราณสถานโดยท่ัวไป
หมายถึง อาคารหรือสิ่งก่อสร้างท่ีมนุษย์สร้างขึ้น ที่มีความเก่าแก่ มีประวัติความเป็นมาที่เป็นประโยชนทางด้านศิลปะ
ประวัติศาสตร์ หรือโบราณคดี และยงั รวมถงึ สถานท่หี รอื เนินดนิ ท่มี ีความสำคัญทางประวัติศาสตร์ หรือมีรอ่ งรอยที่เปน็ กจิ กรรม
ของมนุษย์ปรากฏอยู่
4. วรรณกรรม หมายถงึ วรรณคดีหรือศลิ ปะ ท่ีเป็นผลงานอันเกิดจากการคิด และจินตนาการ แล้วเรียบเรียง นำมา
บอกเล่า บันทึกขับร้อง หรือส่ือออกมาด้วยวิธีต่าง ๆ โดยทั่วไปแล้วจะแบ่งวรรณกรรมเป็น 2 ประเภท คือ วรรณกรรมลาย
ลักษณ์ คือ วรรณกรรมท่ีบันทึกเป็นตัวหนังสือ และวรรณกรรมมุขปาฐะ อันได้แก่ วรรณกรรมท่ีเล่าด้วยปาก ไม่ได้จดบันทึก
ดว้ ยเหตุน้ีวรรณกรรมจงึ มคี วามหมายครอบคลุมกวา้ งถงึ ประวัติ นิทาน ตำนาน เร่อื งเลา่ ขำขนั เรอ่ื งสนั้ นวนิยายบทเพลง คำคม
เป็นตน้
5. ศลิ ปหตั ถกรรม จำแนกเป็นประเภทต่าง ๆ ได้หลายลักษณะ เช่น การจัดประเภทของงานศิลปหัตถกรรมไทยตาม
ประโยชน์ใช้สอย เช่น ทอ่ี ยูอ่ าศยั เคร่อื งมอื ประกอบอาชีพ อาวุธเครอ่ื งใชต้ า่ ง ๆ เครอ่ื งนงุ่ ห่ม ยานพาหนะ และวัตถุท่เี กย่ี วเนอื่ ง
กบั ความเชื่อ การจัดประเภทของงานศิลปหัตถกรรมไทยตามวัสดุและกรรมวิธีการผลิต เช่น การปั้นและหล่อ การทอและเย็บ
ปักถักร้อยการแกะสลัก การก่อสร้าง การเขียนหรือการวาด การจักสาน การทำเคร่ืองกระดาษ และกรรมวิธีอื่น ๆ การจัด
ประเภทของงานศิลปหัตถกรรมไทยตามสถานภาพของช่าง เช่น ศิลปหตั ถกรรมฝีมอื ชา่ งหลวง ศิลปหตั ถกรรมฝีมอื ชาวบ้าน
6. นาฏศลิ ปแ์ ละดนตรี
“นาฏศิลป์” หมายถึง ศิลปะการฟ้อนรำ หรือความรู้แบบแผนของการฟ้อนรำเป็นสิ่งท่ีมนุษย์ประดิษฐ์ด้วยความ
ประณีต งดงาม ให้ความบันเทิง โน้มน้าวอารมณ์และความรู้สึกของผู้ชมให้คล้อยตาม ศิลปะประเภทน้ีต้องอาศัยการบรรเลง
ดนตรี และการขับรอ้ งเข้ารว่ มด้วยเพือ่ ส่งเสริมใหเ้ กดิ คุณค่าย่งิ ขึน้
“ดนตรีไทย” สันนิษฐานว่าได้แบบอยา่ งมาจากอินเดียเนื่องจากอินเดียเป็นแหลง่ อารยธรรมโบราณที่สำคัญแห่งหนึ่ง
ของโลก อารยธรรมตา่ ง ๆ ของอินเดียได้เข้ามามีอทิ ธิพลต่อประเทศต่าง ๆ ในแถบเอเชียอยา่ งมาก ท้ังในด้านศาสนา ประเพณี
ความเชอ่ื ตลอดจนศลิ ปะแขนงต่าง ๆ โดยเฉพาะทางด้านดนตรี และยังถอื เป็นมรดกอันล้ำคา่ ของชาตไิ ทยอีกดว้ ย
7. ประเพณตี า่ ง ๆ ประเพณีไทยแบ่งออกไดเ้ ป็น 2 ลกั ษณะ คือ
1) ประเพณีส่วนบุคล ได้แก่ ประเพณีเกี่ยวกับการแต่งงาน ประเพณีการเกิดประเพณีการตาย ประเพณีการบวช
ประเพณกี ารขนึ้ บ้านใหม่ ประเพณีทำบญุ อายุ เป็นตน้
2) ประเพณีส่วนรวม ได้แก่ ประเพณีทางศาสนาต่าง ๆ เช่น ประเพณีการทำบุญเข้าพรรษา ออกพรรษา ประเพณี
ตรษุ สารท ลอยกระทงประเพณเี ทศกาลสงกรานต์ และประเพณีวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา เป็นตน้
ความสำคญั ของมรดกไทย
มรดกไทยเป็นสิ่งท่ีบุคคลในชาติควรให้ความสำคัญและหวงแหน เพราะเป็นส่ิงที่บ่งบอกความเป็นเอกลักษณ์ของชน
ชาติไทย ซึ่งแสดงให้เห็นความเจริญรุ่งเรืองของประเทศไทยต้ังแต่อดีตที่ผ่านมาจวบจนปัจจุบัน มรดกไทยจึงมีความสำคัญใน
ด้านตา่ ง ๆ ดังน้ี
1) แสดงให้เหน็ ถงึ ประวัติศาสตร์ความเป็นมาของชนชาติของเผา่ พนั ธทุ์ อ้ งถิ่น
2) แสดงถึงเกยี รติและความภาคภูมิใจของคนในท้องถ่ินและของคนในชาติ ทำให้เกดิ ความรกั หวงแหน เห็นคุณค่า

ใบงานที่ 1
..................................................................................................
1. ใหผ้ ู้เรยี นอธิบายความหมายและความสำคญั ของมรดกไทย มาพสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................. ................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................... ...................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
............................................................................................ ..................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. ให้ผู้เรยี นยกตวั อยา่ งมรดกไทยสมัยรัตนโกสินทร์ได้อย่างน้อย 3 เรอื่ ง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ........................................................ ................
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................
.................................................................................................................................................... ..........................

บันทกึ หลังการสอน

กศน.ตำบลรโิ ก๋

คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ

สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย

สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................

ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน

เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า

........................................................................................................................................................................ .....

.............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

........................................................................................................................................ .....................................

.............................................................................................................................................................................

..................................................................................................... ........................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................... ..................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

................................................................................. ............................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................

ปัญหา/อปุ สรรค

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................... .........................

แนวทางการแก้ปัญหา

............................................................................................................. ................................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................................................ .....................................................

ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร

.............................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................... .......................

ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี

แผนการจดั การเรยี นรู้ ครงั้ ท่ี 11

กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สาระ ความรพู้ ้ืนฐาน รายวชิ า วัสดศุ าสตร์ พว32024

เน้ือหาการเรยี นรู้ที่ 1 หลกั วสั ดุศาสตร์ 2 การใชป้ ระโยชน์และผลกระทบจากวัสดุ

วนั ที่ 10 เดือน มกราคม พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถงึ 13.00 น.- 16.00 น.

1. มาตรฐานการเรยี นรู้ระดบั
มคี วามร้คู วามเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเก่ยี วกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ส่ิงมีชีวิต

ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถ่ิน ประเทศ โลก สาร แรง พลังงาน กระบวน
การเปล่ียนแปลง โครงงานวิทยาศาสตร์ของโลกและดาราศาสตร์ มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้ใน
การดำเนนิ ชวี ิต
2. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้

2.1 เพือ่ ใหผ้ เู้ รยี นสามารถอธิบายความสำคัญของหลักวัสดุศาสตร์ และการใช้ประโยชน์และผลกระทบ
จากวสั ดุได้

2.2 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพื้นฐานเก่ียวกับหลักวัสดุศาสตร์ และการใช้ประโยชน์และ
ผลกระทบจากวสั ดุได้อย่างคล่องแคล่ว

2.3 เพ่อื ให้ผู้เรียนสามารถสรา้ งความสามคั คี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ตั ิงานท่ีได้มอบหมายได้
3. สาระการเรียนรู้ สาระความร้พู ้นื ฐาน
4. ผลการเรียนรูท้ ี่คาดหวัง

4.1 ความสำคัญของหลักวัสดศุ าสตร์ และการใช้ประโยชน์และผลกระทบจากวัสดุ
4.2 ฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกับหลักวัสดุศาสตร์ และการใช้ประโยชน์และผลกระทบจากวัสดุได้อย่าง
คล่องแคลว่
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบตั งิ านที่ไดม้ อบหมาย
5. กจิ กรรมการเรยี นรู้
5.1 ขนั้ การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)

ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเกี่ยวกับหลักวัสดุศาสตร์ และการใช้

ประโยชน์และผลกระทบจากวัสดุ

5.2 ขัน้ การแสวงหาข้อมูลและการเรียนรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกจิ กรรมการเรยี นรตู้ อ่ เนื่อง (กรต.) และแลกเปลีย่ นเรยี นรู้ร่วมกนั
กลุ่มที่ 1 สมบัติวสั ดศุ าสตร์
กลมุ่ ที่ 2 การใชป้ ระโยชนจ์ ากวัสดุ
กลมุ่ ท่ี 3 มลพษิ จากการผลติ และการใชง้ าน
กลุ่มที่ 4 ผลกระทบตอ่ ส่ิงมชี ีวติ และส่ิงแวดล้อม

5.3 การปฏิบตั แิ ละการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานท่ีได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ

หน้าช้ันเรยี น
5.3.2 ครูและนักศึกษาร่วมกันสรุปองค์ความรรู้ ่วมกนั
5.3.3 ครใู หน้ ักศกึ ษาแบ่งกลมุ่ มอบหมายงานการเรียนรู้ต่อเนื่อง (กรต.) ออกเป็น 3 กลุ่ม
กลมุ่ ที่ 1 การจดั การวสั ดุด้วยการรีไซเคิล

กล่มุ ที่ 2 แนวโนม้ การใชว้ สั ดุในอนาคต
กลุม่ ที่ 3 ทศิ ทางการพฒั นาวสั ดใุ นอนาคต
5.4 ข้นั การประเมนิ ผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบยอ่ ย ทดสอบกอ่ นเรียน การซกั ถาม และการสงั เกต
6. การวัดผลประเมินผล
6.1 การสงั เกต
6.2 การนำเสนอ และการซักถาม
7.ส่ือและวัสดุอุปกรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนังสือเรยี น
7.4 อินเทอร์เน็ต
8. แหล่งเรียนรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบันศึกษาปอเนาะ
9. ตัวชี้วดั การเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของหลักวัสดุศาสตร์ และการใช้ประโยชน์และ
ผลกระทบจากวสั ดุได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกับหลักวัสดุศาสตร์ และการใช้ประโยชน์
และผลกระทบจากวสั ดุได้อย่างคล่องแคล่ว
9.3 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถสรา้ งความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบตั ิงานท่ไี ด้
มอบหมายได้

ลงชือ่ ........................................................ครผู สู้ อน
(นางยามีละห์ สิงหะ)
ครู กศน.ตำบลรโิ ก๋

ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาขั้นพ้นื ฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงชื่อ.............................................หัวหนา้ งานการศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน
(นางมทั มา แวนาแว)
ครูผชู้ ่วย

ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…

ลงชื่อ................................................ผบู้ ริหารสถานศึกษา
(นางหทยั กาญจน์ วัฒนสิทธ)์ิ

ผูอ้ ำนวยการศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี

ใบความรู้ท่ี 1
เรือ่ งท่ี 1 ความหมายของวัสดศุ าสตร์

วัสดุศาสตร์ (Materials Science) คือ การศึกษาที่เก่ียวข้องกับวัสดุ เป็นการนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์ และ
วศิ วกรรมศาสตร์ เพอ่ื อธบิ ายถึงความสมั พนั ธ์ระหว่างองค์ประกอบพื้นฐานของวัสดุ และสมบัติของวัสดุ ซ่ึงความรดู้ ังกล่าวน้ี จะ
นำมาผลิตหรือสร้างเป็นผลิตภัณฑ์พร้อมท้ังหาค่าสมรรถนะในการใช้งานของผลิตภัณฑ์ ความรู้ที่นำมาใช้นั้นจะมีลักษณะเป็น
สหวิทยาการ คือ การใชค้ วามร้ใู นหลาย ๆ แขนงมาร่วมกัน วัสดุศาสตร์จงึ ยิง่ จำเป็นต้องใช้ความรูห้ ลายแขนงวิชา ไม่ว่าจะเป็น
ความรู้ทางฟิสิกส์ เคมี วิศวกรรม ชีววิทยา ไฟฟา้ คณติ ศาสตร์ หรอื การแพทย์ เข้ามารว่ มกันเพอ่ื แกป้ ัญหาหรืออธิบายสิ่งต่าง ๆ
ที่เกยี่ วเนื่องกับวสั ดุและสมบัตทิ ส่ี นใจ
ประเภทของวสั ดุศาสตร์

ในปัจจุบันไมว่ ่าวิศวกร นักวิทยาศาสตร์ หรือนักเทคโนโลยี ล้วนต้องเก่ียวข้องกับวัสดุ (Materials) อยู่เสมอทงั้ ในเชิง
ของผู้ใช้วัสดุ ผู้ผลิตและผู้ควบคุมกระบวนการผลิต ตลอดจนผู้ออกแบบท้ังในรูปแบบ องค์ประกอบ และโครงสร้าง บุคคล
เหล่านจี้ ำเปน็ อยา่ งยงิ่ ท่ีจะต้องเลือกใชว้ สั ดุให้เหมาะสมถูกตอ้ งจากสมบัติของวัสดุเหล่าน้นั นอกจากนี้ยังสามารถวเิ คราะห์ได้ว่า
เมอ่ื มคี วามผิดปกติเกิดข้ึนมันเป็นเพราะเหตุใด โดยเฉพาะอย่างย่ิงในปจั จุบันการค้นควา้
ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มีความก้าวหน้าไปอย่างมาก วัสดุใหม่ ๆ ถูกผลิตขึ้น และมีการค้นคว้าสมบัติพิเศษของวัสดุ
เพือ่ ใช้ประโยชน์มากขึ้น กระบวนการผลิตก็สามารถทำไดอ้ ยา่ ง มปี ระสทิ ธภิ าพ ทำใหร้ าคาของวัสดุนนั้ ต่ำลง

วัสดศุ าสตร์ แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ได้แก่
2.1 โลหะ (Metallic materials)
2.2 พลาสตกิ หรือ พอลิเมอร์ (Polymeric materials)
2.3 เซรามิกส์ (Ceramic materials)

2.1 วัสดุประเภทโลหะ

โลหะ (Metals) หมายถึง วัสดุท่ีได้จากการถลุงสินแร่ต่าง ๆ อันได้แก่ เหล็ก ทองแดง อลูมิเนียม

นิกเกิล ดีบุก สังกะสี ทองคำ ตะก่ัว เป็นต้น โลหะเมื่อถลุงได้จากสินแร่ในตอนแรกนั้น ส่วนใหญ่จะเป็นโลหะ
เนื้อค่อนข้างบริสุทธ์ิ มีโครงสร้างเป็นผลึกซึ่งอะตอมจะมีการจัดเรียงตัวอย่างเป็นระเบียบและเฉพาะ โดยทั่วไป

โลหะเป็นตัวนำความร้อนและไฟฟ้าท่ีดี แต่โลหะเหล่านี้มักจะมีเนื้ออ่อนไม่แข็งแรงเพียงพอที่จะนำมาใช้ในงาน

อตุ สาหกรรมโดยตรง ส่วนมากจะนำไปปรบั ปรุงคุณสมบตั กิ ่อนการใชง้ าน
โลหะและโลหะผสม (Alloys) สามารถแบ่งออกเป็น 2 พวก คือ

1) โลหะและโลหะผสมท่ีมีเหล็กเป็นองค์ประกอบ (ferrous metals and alloys) โลหะพวกนี้จะ

ประกอบดว้ ยเหลก็ ท่ีมีเปอรเ์ ซน็ ตส์ งู เชน่ เหล็กกลา้ และเหล็กหลอ่
2) โลหะและโลหะผสมท่ีไม่มีเหล็กเป็นองค์ประกอบ หรือมีอยู่น้อย (nonferrous metals and

alloys) เชน่ อะลมู เิ นยี ม ทองแดง สงั กะสี ไทเทเนียม และนิกเกลิ

คำวา่ โลหะผสม (Alloys) หมายถงึ ของผสมของโลหะตัง้ แต่ 2 ชนิดหรอื มากกว่า 2 ชนดิ หรือเป็นโลหะผสมกับ
อโลหะ

2.2 วสั ดุประเภทพอลิเมอร์

พอลิเมอร์ (Polymers) หมายถึง สารประกอบท่ีโมเลกุลมีขนาดใหญ่มาก เกิดจากโมเลกุลเดี่ยวมา
เชื่อมต่อกันด้วย พนั ธะเคมีแตล่ ะโมเลกลุ เด่ยี วหรอื หน่วยยอ่ ย เรียกว่า มอนอเมอร์

วัสดุพอลิเมอร์ส่วนมากประกอบด้วยสารอินทรีย์ (คาร์บอนเป็นองค์ประกอบ) ท่ีมีโมเลกุลเป็นโซ่ยาว

หรือเป็นโครงข่าย โดยโครงสร้างแล้ววัสดพุ อลิเมอร์ส่วนใหญ่ไม่มรี ูปร่างผลึก แต่บางชนิดประกอบด้วยของผสม
ของส่วนที่มีรูปร่างผลึกและส่วนมากไม่มีรูปร่างผลึก ความแข็งแรงและความอ่อนเหนียวของวัสดุพอลิเมอร์มี

ความหลากหลาย เนื่องจากลักษณะของโครงสร้างภายใน ทำให้วัสดุพอลิเมอร์ส่วนมากเป็นตัวนำไฟฟ้าท่ีไม่ดี

บางชนิดเป็นฉนวนไฟฟ้าที่ดี โดยทั่วไปวัสดุพอลิเมอร์ มีความหนาแน่นต่ำ และมีจุดอ่อนตัวหรืออุณหภูมิของ
การสลายตวั ค่อนขา้ งตำ่

ใบงานท่ี 1
..................................................................................................
1. ใหผ้ ู้เรียนอธิบายความหมาย และประเภทของวสั ดุ มาพสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................... ...................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. ใหผ้ ู้เรียนอธบิ ายสมบัติของวัสดุ มามพอสงั เขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................... ..................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3.อธบิ ายสาเหตุของมลพิษจากการผลติ และการใช้งานได้
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ........................................................ ................
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................

บันทกึ หลังการสอน

กศน.ตำบลรโิ ก๋

คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ

สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย

สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................

ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน

เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า

........................................................................................................................................................................ .....

.............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

........................................................................................................................................ .....................................

.............................................................................................................................................................................

..................................................................................................... ........................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................... ..................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

................................................................................. ............................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................

ปัญหา/อปุ สรรค

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................... .........................

แนวทางการแก้ปัญหา

............................................................................................................. ................................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................................................ .....................................................

ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร

.............................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................... .......................

ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี

แผนการจดั การเรยี นรู้ คร้งั ที่ 12

กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สาระ ความรูพ้ ้ืนฐาน รายวิชา วัสดศุ าสตร์ พว32024

เนอื้ หาการเรยี นร้ทู ี่ 3 การคดั แยกและการรีไซเคิลวสั ดุ 4 แนวโนม้ การใชว้ ัสดุและทิศทางการพัฒนาวสั ดใุ น

อนาคต

วนั ท่ี 17 เดือน มกราคม พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถงึ 13.00 น.- 16.00 น.

1. มาตรฐานการเรียนรู้ระดบั
มีความรูค้ วามเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเก่ียวกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ส่ิงมีชีวิต

ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น ประเทศ โลก สาร แรง พลังงาน กระบวน
การเปล่ียนแปลง โครงงานวิทยาศาสตร์ของโลกและดาราศาสตร์ มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้ใน
การดำเนนิ ชวี ติ
2. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

2.1 เพอ่ื ให้ผู้เรยี นสามารถอธิบายความสำคัญของการคัดแยกและการรีไซเคิลวัสดุ และแนวโนม้ การใช้
วัสดุและทิศทางการพัฒนาวสั ดุในอนาคตได้

2.2 เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเกี่ยวกับการคัดแยกและการรีไซเคลิ วัสดุ และแนวโน้มการ
ใชว้ ัสดุและทศิ ทางการพัฒนาวัสดใุ นอนาคตได้อย่างคล่องแคล่ว

2.3 เพอ่ื ใหผ้ ู้เรยี นสามารถสรา้ งความสามคั คี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ัตงิ านที่ได้มอบหมายได้
3. สาระการเรยี นรู้ สาระความร้พู ืน้ ฐาน
4. ผลการเรียนรทู้ ค่ี าดหวัง

4.1 ความสำคัญของการคัดแยกและการรีไซเคิลวัสดุ และแนวโน้มการใช้วัสดุและทิศทางการพัฒนา
วสั ดุในอนาคต

4.2 ฝึกทักษะพ้นื ฐานเกยี่ วกบั การคัดแยกและการรีไซเคลิ วัสดุ และแนวโน้มการใช้วสั ดุและทิศทางการ
พฒั นาวัสดใุ นอนาคตไดอ้ ย่างคลอ่ งแคล่ว

4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานทไี่ ด้มอบหมาย
5. กจิ กรรมการเรียนรู้

5.1 ขนั้ การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)
ครทู ักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเกย่ี วกบั การคัดแยกและการรีไซเคิลวัสดุ

และแนวโน้มการใช้วสั ดุและทิศทางการพัฒนาวัสดุในอนาคต

5.2 ขั้นการแสวงหาข้อมูลและการเรยี นรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกิจกรรมการเรียนรูต้ อ่ เน่ือง (กรต.) และแลกเปลีย่ นเรยี นรรู้ ว่ มกัน
กล่มุ ที่ 1 การจัดการวัสดดุ ้วยการรีไซเคิล
กลมุ่ ท่ี 2 แนวโนม้ การใชว้ ัสดใุ นอนาคต
กลุ่มที่ 3 ทิศทางการพัฒนาวสั ดุในอนาคต

5.3 การปฏบิ ัติและการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานที่ได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ

หน้าช้ันเรียน
5.3.2 ครแู ละนกั ศกึ ษารว่ มกันสรุปองค์ความรูร้ ่วมกัน
5.3.3 ครใู หน้ กั ศกึ ษาแบ่งกลุ่มมอบหมายงานการเรยี นรตู้ ่อเน่ือง (กรต.) ออกเป็น 3 กล่มุ

กลุม่ ท่ี 1 หลักสะเตม็ ศกึ ษา
กล่มุ ท่ี 2 หลักสะเตม็ ศึกษาสำหรบั การประดษิ ฐว์ ัสดใุ ชแ้ ล้ว
กลุ่มท่ี 3 การประดษิ ฐ์วัสดเุ หลอื ทงิ้
5.4 ขั้นการประเมนิ ผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบยอ่ ย ทดสอบกอ่ นเรยี น การซกั ถาม และการสังเกต
6. การวัดผลประเมนิ ผล
6.1 การสังเกต
6.2 การนำเสนอ และการซักถาม
7.สอ่ื และวสั ดุอปุ กรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนงั สอื เรียน
7.4 อินเทอร์เนต็
8. แหลง่ เรียนรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบนั ศึกษาปอเนาะ
9. ตัวช้ีวดั การเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของการคัดแยกและการรีไซเคิลวัสดุ และ
แนวโน้มการใชว้ สั ดุและทิศทางการพัฒนาวัสดุในอนาคตได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกับการคัดแยกและการรีไซเคิลวัสดุ และ
แนวโนม้ การใช้วัสดุและทศิ ทางการพัฒนาวสั ดใุ นอนาคตได้อย่างคล่องแคล่ว
9.3 ร้อยละ 80 ของผเู้ รียนสามารถสรา้ งความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบตั ิงานทไ่ี ด้
มอบหมายได้

ลงช่ือ........................................................ครผู ู้สอน
(นางยามีละห์ สงิ หะ)
ครู กศน.ตำบลริโก๋

ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่อื .............................................หัวหนา้ งานการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน
(นางมทั มา แวนาแว)
ครูผชู้ ว่ ย

ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…

ลงช่ือ................................................ผบู้ ริหารสถานศึกษา
(นางหทัยกาญจน์ วัฒนสิทธ์)ิ

ผูอ้ ำนวยการศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี

ใบความรทู้ ี่ 1
เรอ่ื งที่ 1 การคดั แยกวสั ดุท่ใี ชแ้ ลว้
ในการจัดการวัสดุที่ใช้แล้วแบบครบวงจร จำเป็นต้องจัดให้มีระบบการคัดแยกวัสดุที่ใช้แล้วประเภทต่าง ๆ ตามแต่ลักษณะ
องค์ประกอบโดยมวี ัตถุประสงค์เพ่ือนำกลับไปใช้ประโยชน์ใหม่ สามารถดำเนินการได้ตง้ั แต่แหล่งกำเนิด โดยจัดวางภาชนะให้
เหมาะสม ตลอดจนวางระบบการเก็บรวบรวมวัสดุท่ีใช้แล้วอย่างมีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับระบบการคัดแยกวัสดุท่ีใช้
แล้ว พร้อมท้ังพิจารณาความจำเป็นของสถานีขนถ่ายวัสดุที่ใช้แล้วและระบบขนส่งวัสดุที่ใช้แล้วไปกำจัดตอ่ ไป ก่อนทจี่ ะนำเศษ
วัสดุกลับมาใชป้ ระโยชน์ ตอ้ งมกี ารคดั แยกประเภทวัสดทุ ใ่ี ชแ้ ล้วภายในบ้าน เพือ่ เป็นการสะดวกแก่ผู้เกบ็ ขนและสามารถนำเศษ
วสั ดุบางชนิดไปขายเพ่ือเพิม่ รายได้ใหก้ ับตนเองและครอบครวั รวมทั้งงา่ ยตอ่ การนำไปกำจดั อกี ด้วย โดยสามารถทำได้ ดงั นี้
วธิ ดี ำเนินการคัดแยก

การคัดแยกเศษวัสดุใช้แล้ว โดยมแี นวทางปฏิบัติดังนี้ คือ
1. ใชส้ เี ปน็ ตวั กำหนดการแยกเศษวัสดุใชแ้ ล้วแต่ละชนดิ
2. มีภาชนะสำหรบั บรรจุขยะแตล่ ะชนิดตามสที ีก่ ำหนด และมีเชือกผูกปากถงุ เพื่อความสวยงามและเรยี บร้อย
3. มีถงั รองรบั ถงุ ใส่เปน็ สีเดียวกนั และแขง็ แรงทนทาน ทำความสะอาดง่าย
4. ออกแบบถังขยะใหน้ ่าใชเ้ สมือนเปน็ เฟอร์นเิ จอร์อยา่ งหน่ึงภายในบ้าน ให้ใครเหน็ ก็อยากจะได้เป็นเจ้าของถังขยะน้ี
5. ใหผ้ ู้รว่ มคัดแยกขยะได้มีสว่ นไดร้ บั ผลประโยชน์จากการคัดแยกขยะ
6. จัดหาถุงและภาชนะรองรับให้สมาชิกไดใ้ ช้โดยท่ัวถงึ ฟรี โดยการใช้เงินกองทนุ หรืองบประมาณสนบั สนุน และจะหักจากการ
ขายวสั ดุรีไซเคลิ เชน่ กระดาษ พลาสตกิ แก้ว ฯลฯ
7. ใหผ้ ูร้ ว่ มคดั แยกขยะได้เปน็ ท่ยี กยอ่ งจากสงั คม เช่น ป้ายแสดงการเป็นสมาชกิ ของการคดั แยกขยะ
8. ให้ชมุ ชน หมบู่ า้ น ที่ใหค้ วามรว่ มมืออย่างดี ไดร้ บั การยกย่อง และได้รับการเชดิ ชเู กียรติจากสงั คม

ภาชนะรองรับวัสดุทใ่ี ช้แล้ว
เพอื่ ให้การจดั เกบ็ รวบรวมวัสดทุ ่ีใช้แล้ว เป็นไปอยา่ งมีประสิทธภิ าพและลดการปนเปื้อนของวัสดทุ ใ่ี ช้แล้วท่ีมศี กั ยภาพในการนำ
กลับมาใชป้ ระโยชนใ์ หม่ จะต้องมีการต้งั จุดรวบรวมวัสดทุ ีใ่ ชแ้ ล้ว และใหม้ ีการแบง่ แยกประเภทของถังรองรบั วสั ดุที่ใช้แล้วตาม
สตี ่าง ๆ โดยมถี งุ บรรจภุ ายในถังเพอื่ สะดวกและไมต่ กหล่น หรอื แพรก่ ระจาย ดงั น้ี

1. ถงั ขยะ
1. สีเขียว รองรับผัก ผลไม้ เศษอาหาร ใบไม้ ท่ีเน่าเสียและย่อยสลายได้ สามารถ นำมาหมักทำปุ๋ยได้ มีสญั ลักษณ์ท่ีถงั เป็นรูป
กา้ งปลาหรือเศษอาหาร
2. สีเหลือง รองรับเศษวัสดุที่สามารถนำมารีไซเคิลหรือขายได้ เช่น แก้วกระดาษ พลาสติก โลหะ มีสัญลักษณ์เป็นรูปคนท้ิง
กระดาษลงถงั
3. สีแดง หรือสีเทาฝาสีส้ม รองรับเศษวัสดุท่ีมีอันตรายต่อส่ิงมีชีวิต และส่ิงแวดล้อม เช่น หลอดฟลูออเรสเซนต์ ขวดยา
ถา่ นไฟฉาย กระป๋องสสี เปรย์ กระปอ๋ งยาฆา่ แมลง ภาชนะบรรจุสารอนั ตรายต่าง ๆ
4. สีฟ้าหรอื สีน้ำเงิน รองรับเศษวัสดุท่ัวไป คือ วัสดุท่ีใช้แล้วประเภทอ่ืนนอกจากเศษวัสดุย่อยสลาย เศษวัสดุรีไซเคิล และเศษ
วสั ดอุ ันตราย เศษวัสดุทั่วไปจะมีลักษณะท่ีย่อยสลายยาก ไม่คมุ้ ค่าสำหรับการนำกลับไปใช้ประโยชน์ใหม่ เช่น พลาสติกหอ่ ลูก
อม ซองบะหมีส่ ำเรจ็ รูป ถงุ พลาสติก โฟมและฟอลย์ ท่ีเปอ้ื นอาหาร
2. เกณฑม์ าตรฐานภาชนะรองรับวสั ดทุ ใี่ ช้แลว้
1. ควรมีสัดส่วนของถังวัสดทุ ่ใี ช้แล้วจากพลาสตกิ ทีใ่ ช้แลว้ ไมต่ ่ำกวา่ รอ้ ยละ 50 โดยนำ้ หนกั
2. ไม่มีส่วนประกอบสารพิษ (toxic substances) หากจำเป็นควรใช้สารเติมแต่งในปริมาณท่ีน้อยและไม่อยู่ในเกณฑ์ท่ีเป็น
อนั ตรายต่อผบู้ ริโภค
3. มีความทนทาน แขง็ แรงตามมาตรฐานสากล
4. มขี นาดพอเหมาะมีความจุเพยี งพอต่อปรมิ าณวัสดทุ ่ีใช้แลว้ สะดวกตอ่ การถา่ ยเทวสั ดทุ ี่ใชแ้ ล้วและการทำความสะอาด
5. สามารถป้องกัน แมลงวัน หนู แมว สุนัข และสัตวอ์ น่ื ๆ มใิ ห้สมั ผสั หรอื คยุ้ เขยี่ วัสดุทใ่ี ชแ้ ลว้ ได้

3. การแปรสภาพวสั ดุท่ีใช้แล้ว ในการจัดการวัสดทุ ใี่ ช้แลว้
การแปรสภาพวัสดุท่ีใช้แล้ว คือ การเปลี่ยนแปลงสภาพลักษณะทางกายภาพเพื่อลดปรมิ าณเปล่ียนรูปร่าง โดยวิธีคัดแยกเอา
วสั ดุที่สามารถหมนุ เวียนใชป้ ระโยชนไ์ ด้ออกมา วิธกี ารบดใหม้ ีขนาดเล็กลง และวิธอี ัดเป็นก้อนเพื่อลดปรมิ าตรของวสั ดทุ ี่ใชแ้ ล้ว
ไดร้ อ้ ยละ 20 - 75 ของปรมิ าตรเดิม ทง้ั น้ีขึ้นอยกู่ บั ประสทิ ธภิ าพของเคร่อื งมอื และลกั ษณะของวสั ดทุ ่ีใชแ้ ลว้ ตลอดจนใชว้ ิธีการ
ห่อหุ้มหรือการผูกรัดก้อนวัสดุที่ใช้แล้วให้เป็นระเบียบมากย่ิงขึ้น ผลที่ได้รับจากการแปรสภาพมูลฝอยนี้ จะช่วยให้การเก็บ

รวบรวม ขนถ่าย และขนส่งได้สะดวกขึน้ สามารถลดจำนวนเที่ยวของการขนสง่ ช่วยให้ไมป่ ลิวหล่นจากรถบรรทุกและช่วยรีด
เอาน้ำออกจากวัสดุที่ใช้แล้ว ทำให้ไม่มีน้ำชะวัสดุที่ใช้แล้วรั่วไหลในขณะขนส่ง ตลอดจนเพ่ิมประสิทธิภาพการกำจัดวัสดุที่ใช้
แลว้ โดยวิธฝี ังกลบ โดยสามารถจัดวางซ้อนได้อย่างเป็นระเบยี บ จงึ ทำให้ประหยัดเวลา และค่าวสั ดุในการกลบทบั และชว่ ยยืด
อายกุ ารใช้งานของบอ่ ฝังกลบ

4. หลกั 3R ในการจัดการวสั ดุ
3R เป็นหลักการของการจัดการเศษวัสดุ เพื่อลดปริมาณเศษวัสดุ ได้แก่ รีดิวซ์ (Reduce) คือ การใช้น้อยหรือลดการใช้ รียูส
(Reuse) คอื การใช้ซ้ำ และรีไซเคลิ (Recycle) คอื การผลติ ใชใ้ หม่ ใช้เป็นแนวทางปฏิบัตใิ นการลดปรมิ าณเศษวัสดใุ นครวั เรอื น
โรงเรียน และชุมชน ดังน้ี

1. รดี ิวซ์ (Reduce) การใช้นอ้ ยหรอื ลดการใช้ มีวิธกี ารปฏบิ ัตดิ งั น้ี
1) หลีกเล่ียงการใช้อย่างฟุ่มเฟือย ลดปริมาณการใช้ให้อยู่ในสัดส่วนท่ีพอเหมาะ ลดปริมาณบรรจุภัณฑ์หีบห่อที่ไม่จำเป็น ลด
การขนเศษวสั ดเุ ข้าบ้าน ไม่วา่ จะเป็น ถุงพลาสตกิ ถงุ กระดาษ โฟม หรอื หนงั สอื พิมพ์ ฯลฯ
2) เลือกใช้สินค้าท่ีมีอายุการใช้งานสูง ใช้ผลิตภัณฑ์ชนิดเติม เช่น น้ำยาล้างจาน น้ำยาปรับผ้านุ่ม ถ่านชนิดชาร์จ ได้ สบู่เหลว
นำ้ ยารีดผา้ ฯลฯ
3) เลอื กบรรจุภัณฑท์ ี่สามารถนำกลบั มาใช้ใหม่ได้
4) คิดก่อนซื้อสินค้า พิจารณาว่าสิ่งนั้นมีความจำเป็นมากนอ้ ยเพียงใด หลีกเลี่ยงการใช้สารเคมีภายในบ้าน เช่น ยากำจัดแมลง
หรือน้ำยาทำความสะอาดตา่ ง ๆ ควรจะหนั ไปใชว้ ธิ ีการทางธรรมชาติจะดกี ว่า อาทิ ใชเ้ ปลอื กสม้ แหง้ นำมาเผาไล่ยุง หรือ ใช้ผล
มะกรูดดับกล่ินภายในห้องนำ้
5) ลดการใชก้ ลอ่ งโฟม หลกี เลีย่ งการใช้โฟมและพลาสติกโดยใชถ้ งุ ผา้ หรือตะกรา้ ในการจับจ่ายซอื้ ของใชป้ ่นิ โต ใส่อาหาร
6) ลดการใชถ้ ุงพลาสตกิ ควรใชถ้ งุ ผ้าหรือตะกรา้ แทน

2. รยี สู (Reuse) คือ การใชซ้ ำ้ ผลิตภัณฑส์ ่ิงของตา่ ง ๆ เชน่
1. นำส่ิงของที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ เช่น ถุงพลาสติกที่ไม่เปรอะเปื้อนก็ให้เก็บไว้ใช้ใส่ของอกี ครัง้ หนึ่ง หรือใช้เป็นถุงใส่เศษวสั ดุ
ในบ้าน
2. นำส่ิงของมาดัดแปลงให้ใช้ประโยชน์ไดอ้ ีก เช่น การนำยางรถยนต์มาทำเก้าอี้ การนำขวดพลาสติก ก็สามารถนำมาดัดแปลง
เป็นทใี่ สข่ องแจกัน การนำเศษผา้ มาทำเปลนอน เปน็ ตน้

3. รไี ซเคลิ (Recycle) การแปรรูปนำกลับมาใชใ้ หม่
รีไซเคิล (Recycle) หมายถึง การแปรรปู กลับมาใช้ใหม่ เพ่ือนำวัสดุที่ยังสามารถนำกลับมาใช้ใหม่หมุนเวียนกลับมา
เข้าสู่กระบวนการผลิตตามกระบวนการของแตล่ ะประเภท เพื่อนำกลับมาใช้ประโยชน์ใหม่ ซึ่งนอกจากจะเป็นการลดปริมาณ
เศษวสั ดุมูลฝอยแล้ว ยังเป็นการลดการใช้พลังงานและลดมลพิษท่ีเกิดกับส่ิงแวดล้อม เศษวัสดุรไี ซเคิลโดยท่ัวไป แยกได้เป็น 4
ประเภท คือ แก้ว กระดาษ พลาสติก โลหะและอโลหะ ส่วนบรรจุภัณฑ์ บางประเภทอาจจะใช้ซ้ำไม่ได้ เช่น กระป๋อง
อะลูมิเนียม หนังสือเก่า ขวดพลาสติก ซึ่งแทนท่ีจะนำไปท้ิง ก็รวบรวมนำมาขายให้กับร้านรับซื้อของเก่า เพื่อส่งไปยังโรงงาน
แปรรปู เพ่ือนำไปผลิตเป็นผลติ ภัณฑต์ า่ ง ๆ ดังนี้
1) นำขวดพลาสตกิ มาหลอมเปน็ เมด็ พลาสติก
2) นำกระดาษใชแ้ ล้วแปรรปู เป็นเยอ่ื กระดาษ เพอื่ นำไปเป็นสว่ นผสมในการผลติ เปน็ กระดาษใหม่
3) นำเศษแกว้ เก่ามาหลอม เพือ่ ข้ึนรปู เปน็ ขวดแกว้ ใบใหม่
4) นำเศษอลูมิเนียมมาหลอมข้ึนรูปเป็นแผน่ นำมาผลิตเป็นผลิตภณั ฑ์อะลูมิเนยี ม รวมท้งั กระป๋องอะลมู ิเนยี ม

ใบงานที่ 1
..................................................................................................
1. ใหผ้ ู้เรียนอธบิ ายการคดั แยกวสั ดุ มาพสงั เขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. ให้ผู้เรยี นอธิบายหลกั 3R ในการจดั การวสั ดแุ ละแนวทางดำเนนิ การทเี่ หมาะสม มาพอสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................... .........................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3. ใหผ้ ูเ้ รียนอธิบายวธิ กี ารรีไซเคิลวัสดแุ ต่ละประเภท มาพอสงั เขป
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ........................................................ ................
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................

บันทกึ หลังการสอน

กศน.ตำบลรโิ ก๋

คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ

สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย

สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................

ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน

เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า

........................................................................................................................................................................ .....

.............................................................................................................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

กจิ กรรมการเรยี นการสอน

........................................................................................................................................ .....................................

.............................................................................................................................................................................

..................................................................................................... ........................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................... ..................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

................................................................................. ............................................................................................

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.............................................................................................................................................................................

ปัญหา/อปุ สรรค

............................................................................................................................. ................................................

.............................................................................................................................................................................

.................................................................................................................................................... .........................

แนวทางการแก้ปัญหา

............................................................................................................. ................................................................

.............................................................................................................................................................................

........................................................................................................................ .....................................................

ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร

.............................................................................................................................................................................

...................................................................................................................................................... .......................

ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี

แผนการจัดการเรียนรู้ ครั้งที่ 13

กลุ่มสาระการเรียนรู้ สาระ ความรพู้ ้ืนฐาน รายวชิ า วัสดศุ าสตร์ 3 พว32024

เน้ือหาการเรียนร้ทู ่ี 5 สิง่ ประดิษฐ์จากวัสดุตามหลักสะเต็มศกึ ษา 6 เทคโนโลยกี ารกำจดั วสั ดุ

วนั ท่ี 24 เดือน มกราคม พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถึง 13.00 น.- 16.00 น.

1. มาตรฐานการเรียนรู้ระดบั
มคี วามร้คู วามเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเกยี่ วกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ส่ิงมีชีวิต

ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น ประเทศ โลก สาร แรง พลังงาน กระบวน
การเปลี่ยนแปลง โครงงานวิทยาศาสตร์ของโลกและดาราศาสตร์ มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้ใน
การดำเนนิ ชีวติ
2. จุดประสงค์การเรียนรู้

2.1 เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุตามหลักสะเต็มศึกษา และ
เทคโนโลยกี ารกำจัดวัสดุได้

2.2 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพื้นฐานเก่ียวกับส่ิงประดิษฐ์จากวัสดุตามหลักสะเต็มศึกษา และ
เทคโนโลยกี ารกำจดั วัสดุได้อย่างคล่องแคลว่

2.3 เพือ่ ใหผ้ ู้เรียนสามารถสรา้ งความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ัติงานที่ได้มอบหมายได้
3. สาระการเรยี นรู้ สาระความร้พู ืน้ ฐาน
4. ผลการเรียนรู้ทีค่ าดหวัง

4.1 ความสำคัญของสง่ิ ประดษิ ฐ์จากวัสดตุ ามหลักสะเตม็ ศึกษา และ เทคโนโลยีการกำจดั วัสดุ
4.2 ฝกึ ทกั ษะพนื้ ฐานเกยี่ วกับสิ่งประดษิ ฐ์จากวสั ดุตามหลกั สะเต็มศึกษา และ เทคโนโลยกี ารกำจัดวัสดุ
ได้อยา่ งคลอ่ งแคลว่
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัตงิ านทไี่ ด้มอบหมาย
5. กิจกรรมการเรยี นรู้
5.1 ขน้ั การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)

ครทู ักทายและสอบถามนักศกึ ษา อธิบายความสำคัญเกยี่ วกับสิ่งประดษิ ฐ์จากวสั ดตุ ามหลกั สะ

เต็มศกึ ษา และ เทคโนโลยกี ารกำจัดวัสดุ

5.2 ขนั้ การแสวงหาข้อมูลและการเรียนรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกจิ กรรมการเรยี นรู้ต่อเนื่อง (กรต.) และแลกเปลี่ยนเรยี นร้รู ่วมกนั
กลุ่มท่ี 1 หลักสะเต็มศึกษา
กลุ่มที่ 2 หลักสะเต็มศกึ ษาสำหรบั การประดิษฐว์ สั ดุใช้แล้ว
กลุม่ ท่ี 3 การประดษิ ฐ์วัสดุเหลือท้งิ

5.3 การปฏิบตั ิและการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานท่ีได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ

หนา้ ช้ันเรียน
5.3.2 ครแู ละนกั ศึกษารว่ มกันสรุปองค์ความรู้ร่วมกัน
5.3.3 ครใู ห้นกั ศกึ ษาแบง่ กลมุ่ มอบหมายงานการเรยี นรู้ต่อเนื่อง (กรต.) ออกเป็น 3 กลุม่
กลุ่มที่ 1 ลักษณะของสิง่ มชี ีวติ เกย่ี วกับการกินอาหาร และหายใจ
กลมุ่ ที่ 2 ลักษณะของสิง่ มชี ีวิตเกี่ยวกบั เคลอ่ื นไหว และการขับถา่ ย

กลุ่มท่ี 3 ลักษณะของสิ่งมีชีวิตเกี่ยวกับการตอบสนอง และการสบื พันธ์ุ
5.4 ขนั้ การประเมินผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบย่อย ทดสอบก่อนเรยี น การซกั ถาม และการสังเกต
6. การวัดผลประเมินผล
6.1 การสงั เกต
6.2 การนำเสนอ และการซกั ถาม
7.สือ่ และวสั ดุอปุ กรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนังสอื เรยี น
7.4 อินเทอร์เนต็
8. แหลง่ เรยี นรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบันศึกษาปอเนาะ
9. ตัวช้ีวดั การเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของสิ่งประดิษฐ์จากวัสดุตามหลักสะเต็มศึกษา
และ เทคโนโลยกี ารกำจัดวัสดุได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผ้เู รียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกบั ส่ิงประดิษฐจ์ ากวัสดุตามหลกั สะเต็มศกึ ษา
และ เทคโนโลยกี ารกำจัดวสั ดุได้อย่างคลอ่ งแคลว่
9.3 รอ้ ยละ 80 ของผู้เรียนสามารถสรา้ งความสามัคคี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานทีไ่ ด้
มอบหมายได้

ลงชอ่ื ........................................................ครผู สู้ อน
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ)
ครู กศน.ตำบลรโิ ก๋

ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาขนั้ พื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ลงช่ือ.............................................หัวหนา้ งานการศึกษาข้นั พืน้ ฐาน
(นางมทั มา แวนาแว)
ครผู ชู้ ่วย

ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…

ลงชื่อ................................................ผบู้ ริหารสถานศกึ ษา
(นางหทัยกาญจน์ วัฒนสทิ ธิ์)

ผูอ้ ำนวยการศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี

ใบความรทู้ ี่ 1
เรือ่ งท่ี 1. หลักสะเต็มศกึ ษา

ในยคุ ปัจจุบัน ความเจริญกา้ วหน้าด้านเทคโนโลยสี ารสนเทศและการเปลย่ี นแปลงเกิดข้ึนอย่างรวดเร็ว จงึ จำเป็นทีแ่ ต่
ละประเทศตอ้ งเรยี นรู้ทจี่ ะปรับตัวใหท้ ันกับการเปลี่ยนแปลงท่ีเกดิ ขึน้ อย่ตู ลอดเวลาและเตรียมพร้อมทีจ่ ะเผชิญกบั ความท้าทาย
จากกระแสโลก โดยปจั จยั สำคญั ทจี่ ะเผชิญการเปลยี่ นแปลงและความท้าทายดังกลา่ ว คือ คุณภาพของคน

การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคนให้มีคณุ ภาพจึงเป็นเรื่องท่ีมคี วามจำเป็นอย่างยงิ่ โดยจะต้องเป็นการจัดการศึกษาที่มี
คุณภาพ เพื่อทำให้ศกั ยภาพท่ีมีอยู่ในตัวคนไดร้ บั การพัฒนาอยา่ งเตม็ ที่ทำให้เป็นคนที่รจู้ กั คิดวิเคราะห์ รู้จักแกป้ ัญหา มคี วามคิด
รเิ ร่ิมสร้างสรรค์ รู้จักเรียนรู้ด้วยตนเองสามารถปรับตัวให้ทันกับการเปล่ียนแปลงท่ีเกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว มีคุณธรรม จริยธรรม
รจู้ กั พ่ึงตนเองและสามารถดำรงชีวติ อยไู่ ด้อยา่ งเป็นสุข

รปู แบบการจัดการเรียนรู้แบบ STEM จึงน่าจะเป็นแนวทางหน่ึงในการพฒั นาและปรับปรุงการจดั การเรียนรู้เพ่ือเป็น
การประกนั คุณภาพผูเ้ รยี น เพ่ือใหผ้ เู้ รียนเกดิ การเรยี นรู้และพัฒนา ศกั ยภาพของตนเองใหม้ ากท่สี ดุ

คำว่า “สะเต็ม” หรือ “STEM” เป็นคำย่อจากภาษาอังกฤษของศาสตร์ 4 สาขาวิชา ได้แก่ วิทยาศาสตร์ (Science)
เทคโนโลยี (Technology) วิศวกรรมศาสตร์ (Engineering) และคณิตศาสตร์ (Mathematics) หมายถึง องค์ความรู้ วชิ าการ
ของศาสตร์ทั้งสี่ที่มีความเชื่อมโยงกันในโลกของความเป็นจริงที่ต้องอาศัยองค์ความรู้ต่าง ๆ มาบูรณาการเข้าด้วยกัน ในการ
ดำเนินชีวิตและการทำงาน คำว่า STEM ถูกใช้ ครั้งแรกโดยสถาบันวิทยาศาสตร์ แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา (the National
Science Foundation: NSF) ซึ่งใช้คำนี้เพื่ออ้างถึงโครงการหรือโปรแกรมที่เก่ียวข้องกับวิทยาศ าสตร์ เทคโนโลยี
วศิ วกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ อยา่ งไรก็ตามสถาบันวทิ ยาศาสตร์แหง่ ประเทศสหรฐั อเมรกิ าไมไ่ ด้ให้นิยามท่ีชัดเจนของคำว่า
STEM มผี ลให้มีการใชแ้ ละให้ความหมายของคำน้ีแตกต่างกันไป (Hanover Research, 2011, p.5) เช่น มกี ารใช้คำว่า STEM
ในการอ้างองิ ถึงกลุ่มอาชีพท่ีมีความเก่ยี วขอ้ งกบั วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี วศิ วกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์

สะเต็มศึกษา (STEM Education) คือ แนวทางการจัดการศึกษาที่บูรณาการความรู้ใน 4 สหวิทยาการ ได้แก่
วิทยาศาสตร์ วิศวกรรม เทคโนโลยี และคณิตศาสตร์ โดยเน้นการนำความรู้ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริง รวมท้ังการพัฒนา
กระบวนการหรือผลผลิตใหม่ ที่เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินชีวิต และการทำงาน ช่วยนักเรียนสร้างความเชื่อมโยงระหว่าง 4
สหวิทยาการ กับชีวิตจริงและการทำงาน การจัดการเรียนรู้แบบสะเต็มศึกษาเป็นการจัดการเรียนรู้ที่ไม่เน้นเพียงการท่องจำ
ทฤษฎีหรือกฎทางวิทยาศาสตร์ และคณติ ศาสตร์ แต่เปน็ การสร้างความเขา้ ใจทฤษฎีหรือกฎเหล่านั้นผา่ นการปฏิบัตใิ ห้เหน็ จริง
ควบคู่กับการพัฒนาทักษะการคดิ ต้งั คำถาม แก้ปญั หาและการหาข้อมูลและวเิ คราะห์ขอ้ ค้นพบใหม่ ๆ พร้อมท้ังสามารถนำ
ข้อคน้ พบน้นั ไปใช้หรอื บรู ณาการกับชวี ิตประจำวนั ได้

การจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มมีลักษณะ 10 ประการ ได้แก่ (1) เช่ือมโยงเนื้อหาวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์
เทคโนโลยี สู่โลกจริง (2) การสืบเสาะหาความรู้ (3) การเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (4) การสร้างสรรค์ชิ้นงาน (5) การบูร
ณาการเทคโนโลยี (6) การมุ่งเน้นทักษะแหง่ ศตวรรษท่ี 21 (7) การสรา้ งการยอมรับและการมีสว่ นร่วมจากชมุ ชน (8) การสร้าง
การสนับสนุนจากผู้เชี่ยวชาญในทอ้ งถ่นิ (9) การเรยี นรอู้ ย่างไมเ่ ป็นทางการ (10) การจดั การเรยี นรู้ตามอธั ยาศยั

จุดประสงค์ของการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางสะเต็มศึกษา คือ ส่งเสริมให้ผู้เรียนรักและเห็นคุณค่าของการเรียน
วทิ ยาศาสตร์ เทคโนโลยี วศิ วกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์ และเหน็ ว่าวิชาเหลา่ นัน้ เป็นเรอ่ื งใกลต้ วั ท่สี ามารถนำมาใช้ไดท้ ุกวัน

STEM Education ได้นำจุดเด่นของธรรมชาติ ตลอดจนวิธีการจัดการเรียนรู้ ของแต่ละสาขาวิชามาผสมผสานกัน
อย่างลงตัว เพ่ือให้ผู้เรียนนำความรู้ทุกศาสตร์ มาใช้ในการแก้ปัญหา การค้นคว้า และการพัฒนาสิ่งต่าง ๆ ในสถานการณ์โลก
ปัจจุบัน ซึ่งอาศัยการจัดการเรียนรทู้ ่ีผู้สอนผู้สอนหลายสาขาวิชาร่วมมือกัน เพราะในการทำงานจริงหรือในชีวิตประจำวันน้ัน
ต้องใช้ความ รู้หลายด้านในการทำงานท้ังส้ินไม่ได้แยกใช้ความรู้เป็นส่วน ๆ นอกจากนี้ STEM Education ยังเป็นการส่งเสริม
การพัฒนา ทักษะสำคัญในโลกยุคโลกาภิวัฒน์หรือทักษะท่ีจำเป็นสำหรับศตวรรษที่ 21 อีกด้วย ทั้งนี้ STEM Education เป็น
การจดั การศกึ ษาทีม่ ีแนวคดิ ดงั น้ี

1.1 เป็นการบูรณาการข้ามสาระวิชา (Interdisciplinary Integration) น่ันคือเป็นการบูรณาการระหว่างศาสตร์
สาขา ต่าง ๆ ได้แก่ วิทยาศาสตร์ (S) เทคโนโลยี (T) วิศวกรรมศาสตร์ (E) และ คณิตศาสตร์ (M) ทั้งน้ี ได้นำจุดเด่นของ
ธรรมชาตติ ลอดจนวธิ กี ารสอนของแต่ละสาขาวิชามา ผสมผสานกันอย่างลงตัว กลา่ วคือ

• วิทยาศาสตร์ (S) เน้นเก่ียวกับความเข้าใจใน ธรรมชาติ โดยนักการศึกษา มักช้ีแนะให้อาจารย์ ผู้สอนผู้สอนใช้
วิธีการสอนวิทยาศาสตร์ด้วยกระบวนการสืบเสาะ (Inquiry-based Science Teaching) กิจกรรมการสอนแบบแก้ปัญหา
(Scientific Problem-based Activities) ซึ่งเป็นกจิ กรรมท่ี เหมาะกับผเู้ รยี นระดับประถมศกึ ษา แต่ไม่เหมาะกับผเู้ รียน ระดับ
มัธยมศึกษา หรือมหาวิทยาลัย เพราะทำใหผ้ ู้เรียนเบ่ือหนา่ ยและไมส่ นใจ แต่การสอนวิทยาศาสตร์ใน STEM Education จะทำ

ให้นักเรียนสนใจ มีความกระตือรือร้น รู้สึก ท้าทายและเกิดความม่ันใจในการเรียน ส่งผลให้ผู้เรียนสนใจท่ีจะเรียนในสาขา
วทิ ยาศาสตร์ ในระดบั ชนั้ ท่ีสงู ข้นึ และประสบ ความสำเรจ็ ในการเรียน

• เทคโนโลยี (T) เป็นวิชาท่ีเกี่ยวกับกระบวนการ แก้ปัญหา ปรับปรุง พัฒนาสิ่งต่าง ๆ หรือกระบวนการต่าง ๆ เพื่อ
ตอบสนองความต้องการของคนเรา โดยผา่ นกระบวนการทำงานทางเทคโนโลยี ที่เรียกว่า Engineering Design หรือ Design
Process ซึง่ คล้ายกับกระบวนการสบื เสาะ ดงั นัน้ เทคโนโลยีจงึ มิได้หมายถึงคอมพิวเตอร์หรือ ICT ตามที่คนส่วนใหญเ่ ขา้ ใจ

• วศิ วกรรมศาสตร์ (E) เป็นวิชาท่ีว่าด้วยการคดิ สรา้ งสรรค์ พฒั นานวัตกรรมต่าง ๆ ใหก้ บั นสิ ิตผู้เรียนโดยใช้ ความรู้
ทางวิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์และเทคโนโลยี ซ่ึงคน ส่วนใหญ่มักเข้าใจว่าเป็นวิชาท่ีสามารถเรียนได้ แต่จากการ ศึกษาวิจัย
พบวา่ แม้แต่เดก็ อนบุ าลก็สามารถเรยี นไดด้ เี ชน่ กนั

• คณิตศาสตร์ (M) เป็นวิชาท่ีมิได้หมายถึงการนับจำนวนเท่านั้น แต่เก่ียวกับองค์ประกอบอื่นท่ีสำคัญ ประการแรก
คือ กระบวนการคิดคณิตศาสตร์ (Mathematical Thinking) ซึง่ ไดแ้ กก่ ารเปรยี บเทียบการจำแนก/จัดกลุ่ม การจัดแบบรูปและ
การบอกรปู ร่างและคุณสมบัติ ประการทส่ี อง ภาษาคณติ ศาสตร์ เดก็ จะสามารถถา่ ยทอดความคิด หรอื ความเข้าใจความคดิ รวบ
ยอด (Concept) ทางคณิตศาสตร์ได้ โดยใช้ภาษาคณิตศาสตร์ในการส่ือสาร เช่น มากกว่า น้อยกว่า เล็กกว่า ใหญ่กว่า ฯลฯ
ประการต่อมาคือการส่งเสริมการคิด คณิตศาสตร์ ขั้นสูง (Higher-Level Math Thinking) จากกิจกรรมการเล่นของเด็กหรือ
การทำกิจกรรม ในชีวติ ประจำวัน

1.2 เป็นการบูรณาการท่ีสามารถจัดการเรียนรู้ได้ในทุกระดับ โดยใช้วิธีการเรียนแบบ Project-based Learning,
Problem-based Learning, Design-based Learning ทำให้ ผเู้ รยี นสามารถสรา้ งสรรค์ พัฒนาชนิ้ งานไดด้ ี

รูปแบบการจัดการเรยี นรู้แบบ STEM Education นอกจากจะเป็นการบูรณาการ วิชาท้ัง 4 สาขา ดังท่ีกลา่ วข้างต้น
แล้ว ยังเป็นการบูรณาการด้านบริบท (Context Integration) ที่เก่ียวข้องกับชีวิตประจำวนั อีกด้วย ซ่ึงจะทำให้การสอนน้ันมี
ความหมายต่อผู้เรียน ทำใหผ้ เู้ รียนเหน็ คุณคา่ ของการเรียนนั้น ๆ และสามารถนำไป ใช้ประโยชนใ์ นชวี ิตประจำวนั ได้ ซึ่งจะเพิ่ม
โอกาสการทำงาน การเพิม่ มูลคา่ และสามารถสร้างความแขง็ แกร่งใหก้ บั ประเทศ ดา้ นเศรษฐกิจได้

1.3 เป็นการจัดการเรียนรู้ที่ ทำให้ผู้เรียนเกิดพัฒนาการด้านต่าง ๆ อย่างครบถ้วน และสอดคล้องกับแนวทาง
การพฒั นาคนให้มี คุณภาพในศตวรรษท่ี 21 เช่น

• ด้านปญั ญา ผู้เรียนเขา้ ใจในเนอื้ หาวิชา
• ด้านทกั ษะการคิด ผเู้ รียนพัฒนาทกั ษะการคดิ โดยเฉพาะการคิดขั้นสูง เช่น การคดิ วเิ คราะห์ คดิ สร้างสรรค์ ฯลฯ
• ด้านคุณลักษณะ ผู้เรียนมีทักษะการทำงานกลุ่มทักษะการสอ่ื สารทีม่ ีประสิทธิภาพ การเป็นผู้นำตลอดจนการน้อม
รับคำวิพากษว์ จิ ารณ์ของผ้อู ืน่