ใบงานที่ 1
..................................................................................................
1. ให้ผู้เรียนอธิบายหลกั สะเต็มศึกษา มาพสงั เขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. ให้ผู้เรยี นอธบิ ายประโยชนข์ องสะเตม็ ศกึ ษา มาพอสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................... .........................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3. ใหผ้ ู้เรียนอธิบายหลักสะเต็มศึกษาสำหรบั การประดิษฐว์ ัสดุใชแ้ ลว้ มาพอสังเขป
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ........................................................ ................
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................
บันทกึ หลังการสอน
กศน.ตำบลรโิ ก๋
คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ
สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย
สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................
ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน
เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า
........................................................................................................................................................................ .....
.............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
กจิ กรรมการเรยี นการสอน
........................................................................................................................................ .....................................
.............................................................................................................................................................................
..................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................... ..................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
ปัญหา/อปุ สรรค
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................... .........................
แนวทางการแก้ปัญหา
............................................................................................................. ................................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................ .....................................................
ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร
.............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................... .......................
ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
แผนการจัดการเรยี นรู้ ครั้งที่ 14
กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สาระ ความรู้พื้นฐาน รายวิชา ความหลากหลายของส่ิงมีชวี ิต พว32017
เนือ้ หาการเรยี นรทู้ ่ี 1. กำเนดิ สง่ิ มชี ีวติ ทฤษฎีกำเนดิ สงิ่ มีชวี ิต 2. ลักษณะของส่ิงมชี วี ิต
วนั ที่ 31 เดือน มกราคม พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถึง 13.00 น.- 16.00 น.
1. มาตรฐานการเรยี นรู้ระดับ
มีความรคู้ วามเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเกี่ยวกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สิ่งมีชีวิต
ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถ่ิน ประเทศ โลก สาร แรง พลังงาน กระบวน
การเปลี่ยนแปลง โครงงานวิทยาศาสตร์ของโลกและดาราศาสตร์ มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้ใน
การดำเนนิ ชวี ิต
2. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
2.1 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของกำเนิดสิ่งมีชีวิต ทฤษฎีกำเนิดส่ิงมีชีวิต และลักษณะ
ของสง่ิ มชี ีวติ ได้
2.2 เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพื้นฐานเกี่ยวกับกำเนิดสิ่งมีชีวิต ทฤษฎีกำเนิดส่ิงมีชีวิต และ
ลักษณะของสิ่งมีชวี ติ ไดอ้ ย่างคล่องแคลว่
2.3 เพอื่ ให้ผู้เรียนสามารถสรา้ งความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ัติงานทไ่ี ดม้ อบหมายได้
3. สาระการเรียนรู้ สาระความรู้พืน้ ฐาน
4. ผลการเรียนรูท้ ค่ี าดหวัง
4.1 ความสำคัญของกำเนิดส่ิงมชี ีวติ ทฤษฎีกำเนิดสิ่งมีชวี ิต และลักษณะของส่ิงมชี วี ิต
4.2 ฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกบั กำเนิดส่งิ มีชีวติ ทฤษฎีกำเนิดสงิ่ มชี ีวิต และลกั ษณะของสิ่งมีชวี ิตได้อย่าง
คล่องแคลว่
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานทไี่ ดม้ อบหมาย
5. กิจกรรมการเรียนรู้
5.1 ขนั้ การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)
ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเก่ียวกับกำเนิดส่ิงมีชีวิต ทฤษฎีกำเนิด
ส่งิ มชี ีวติ และลกั ษณะของสิง่ มีชีวิต
5.2 ขนั้ การแสวงหาข้อมลู และการเรียนรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกิจกรรมการเรียนรตู้ ่อเน่ือง (กรต.) และแลกเปล่ียนเรียนรรู้ ว่ มกัน
กลุม่ ที่ 1 ลักษณะของส่งิ มชี วี ิตเก่ียวกับการกนิ อาหาร และหายใจ
กลมุ่ ที่ 2 ลกั ษณะของส่ิงมีชีวติ เกยี่ วกบั เคลือ่ นไหว และการขับถ่าย
กลุม่ ที่ 3 ลกั ษณะของสงิ่ มชี วี ิตเก่ียวกบั การตอบสนอง และการสบื พนั ธ์ุ
5.3 การปฏิบัตแิ ละการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานท่ีได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ
หน้าชั้นเรยี น
5.3.2 ครูและนักศึกษาร่วมกนั สรุปองค์ความรู้ร่วมกนั
5.3.3 ครใู หน้ กั ศึกษาแบง่ กลมุ่ มอบหมายงานการเรยี นรตู้ ่อเน่ือง (กรต.) ออกเปน็ 3 กลมุ่
กลุ่มท่ี 1 ววิ ัฒนาการ และกลไกในการเกดิ วิวฒั นาการ
กลมุ่ ท่ี 2 หลกั เกณฑ์การจำแนกส่ิงมชี วี ติ
กลุ่มท่ี 3 วิธกี ารต้ังช่ือสิง่ มชี วี ิต
5.4 ขัน้ การประเมนิ ผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบยอ่ ย ทดสอบกอ่ นเรียน การซกั ถาม และการสังเกต
6. การวัดผลประเมินผล
6.1 การสังเกต
6.2 การนำเสนอ และการซักถาม
7.สื่อและวสั ดอุ ปุ กรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนังสือเรียน
7.4 อินเทอร์เน็ต
8. แหล่งเรียนรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมุดประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบนั ศึกษาปอเนาะ
9. ตัวชี้วัดการเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของกำเนิดส่ิงมชี ีวิต ทฤษฎกี ำเนิดส่ิงมีชวี ิต และ
ลกั ษณะของสิง่ มีชวี ติ ได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกับกำเนิดสิ่งมีชีวิต ทฤษฎีกำเนิดส่ิงมีชีวิต
และลักษณะของสง่ิ มีชวี ติ ไดอ้ ยา่ งคล่องแคล่ว
9.3 รอ้ ยละ 80 ของผเู้ รียนสามารถสรา้ งความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏิบตั ิงานทไ่ี ด้
มอบหมายได้
ลงชือ่ ........................................................ครผู ูส้ อน
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ)
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาขั้นพ้ืนฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงช่อื .............................................หัวหนา้ งานการศกึ ษาขั้นพื้นฐาน
(นางมัทมา แวนาแว)
ครูผู้ชว่ ย
ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…
ลงช่ือ................................................ผบู้ ริหารสถานศึกษา
(นางหทยั กาญจน์ วฒั นสทิ ธ์)ิ
ผูอ้ ำนวยการศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี
ใบความรูท้ ่ี 1
กำเนิดสง่ิ มีชีวติ ทฤษฏกี าเนดิ สิง่ มีชีวติ
ส่ิงมีชีวิต จะมีคุณลักษณะ (properties) ท่ีไม่พบในสิ่งไม่มีชีวิต อันได้แก่ความสามารถในการใช้สสารและพลังงาน
เป็นสำคัญ ซึ่งได้รับถ่ายทอดจากบรรพบุรุษของสิ่งมีชีวติ แรกเร่ิม อย่างไรก็ตามสิ่งมชี ีวิตเร่มิ แรกหรือบรรพบุรุษของส่ิงมีชีวิตซ่ึง
ถือกาเนิดมาบนโลกกวา่ 4 พันล้านปี เมื่อผ่านการวิวัฒนาการและการปรับตัวให้เข้ากับส่งิ แวดลอ้ มในแต่ละชว่ งเวลา ก่อให้เกิด
ความหลากหลายทางชีวภาพของสิง่ มีชีวติ เปน็ จานวนมากดังท่ีปรากฏในปจั จุบนั
การจำแนกสิ่งมชี ีวติ
แรกเริ่มเดิมที ในปีค.ศ. 1735 คาโรลัส ลินเนียส ได้แบ่งสิ่งมีชีวิตออกเป็น 3 พวก คืออาณาจักรพืช อาณาจักรสัตว์
และอาณาจักรแร่ธาตุ ต่อมานักวิทยาศาสตร์รุน่ หลงั ได้ศึกษาวิจัย และแบ่งจาแนกส่ังมชี ีวิตอย่างละเอยี ดข้นึ จนในปัจจบุ ัน แบ่ง
ออกเป็น 7 อาณาจักร ใน 3 โดเมน อันได้แก่ อาณาจักรพืช อาณาจักรสัตว์ อาณาจักรฟังไจ อาณาจักรโพรทิสตา อาณาจักร
โครมาลวีโอลาตา สังกัดโดเมนยูแคริโอต อาณาจักรอาร์คีแบคทีเรีย สังกัดโดเมนอาร์เคีย และอาณาจักรยูแบคทีเรีย สังกัด
โดเมนโพรารโิ อต
การกำเนิดสิ่งมชี ีวิต และทฤษฎีการกำเนิดส่งิ มชี วี ติ
มหี ลายทฤษฎที ี่พยายามอธิบายการเกิดของส่ิงมชี ีวติ เช่น ทฤษฎี “spontaneous generation” ท่ีกล่าวว่าส่ิงมีชวี ิต
เกิดขึ้นได้ด้วยตัวเองจากส่ิงไม่มีชีวิตเช่น กบและแมลงเกิดจากดิน หรือแมลงเกิดจากเนื้อเน่า อย่างไรก็ตามปัจจุบันทฤษฎี
ดงั กล่าวได้รับการพสิ ูจนแ์ ล้วว่าไม่เป็นความจรงิ เปน็ ทท่ี ราบในปัจจุบนั วา่ สง่ิ มีชวี ติ เกิดจากสงิ่ มชี วี ิตชนดิ เดียวกนั เช่น สุนัขจะให้
กาเนิดสุนัข หนอนผีเสื้อเกิดจากผีเส้ือและพัฒนาเป็นผีเส้ือในลาดับต่อมา อย่างไรก็ตามหากสิ่งมีชีวิตเกิดจากส่ิงมีชีวิตแล้ว
สิ่งมีชีวิตเริ่มแรกมาจากที่ใดหรือเกิดข้ึนได้อย่างไร ? นักธรรมชาติวิทยาชาวอังกฤษชื่อ ชาลส์ ดาร์วิน (Charles Darwin) และ
แอลเฟรด รัสเซล วอลแลนซ์ (Alfred Russel Wallance) ได้เสนอทฤษฎีวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิตบนโลก (theory of
evolution by natural selection) วิวัฒนาการของส่ิงมีชีวิตเกิดจากการคัดเลือกตามธรรมชาติ ซ่ึงทฤษฏีดังกล่าว กล่าวว่า
สง่ิ มีชีวิต หนึ่ง ๆ ภายในชนิดเดียวกัน (สปีชีส์ ; species) จะมีความแตกต่างกันอยู่บ้าง ซึ่งเราเรียกว่าแตกต่างภายในส่ิงมีชีวิต
ชนิดเดียวกันน้ีว่า ความผันแปร (variations) โดยความผันแปรดังกล่าว จะเป็นผลให้สิ่งมีชีวิตสามารถอยู่รอดในได้สภาวะ
แวดล้อม ตัวอย่างเช่น เม่ือเกิดสภาวะแห้งแล้ง แมลง สายพันธุท์ ่ีมีความสามารถกินอาหารได้หลายชนิดทั้งใบพืชและหญ้า จะ
สามารถมีชีวิตรอดได้ดีกว่าแมลง สายพันธ์ุท่ีสามารถกินหญ้าได้อย่างเดียว เมื่อสิ่งมีชีวิต สายพันธ์ุหนึ่งสามารถมีชวี ิตได้นาน ก็
สามารถมีลูกหลานได้มากกว่าส่ิงมีชีวิต สายพันธ์ุอ่ืนท่ีมีอายุสั้นและเมื่อเวลาผ่านไปส่ิงมีชีวิต สายพันธ์ุน้ันจะมีจานวนมากขึ้น
และเกิดเป็นชนิดใหม่ (new species) สิ่งมีชีวิตเร่ิมแรกเกิดข้ึนได้อย่างไร ? แรกเริ่มเดิมทีเมื่อโลกยังร้อน สิ่งมีชีวิตไม่สามารถ
อาศัยบนโลกใบนี้ได้ เมื่อเวลาผ่านไปโลกเร่ิมเย็นตัวลง อุณหภูมิบนโลกจึงเหมาะท่ีจะเกิดส่ิงมีชีวิตข้ึน โดยทฤษฎีท่ียอมรับ
เก่ียวกับการเกิดส่ิงมีชีวิตเร่ิมแรก เกิดจากการทาปฏิกิริยากันของสารเคมีซ่ึงเกิดข้ึนในทะเล หลังจากน้ันเกิดเป็นสารประกอบ
พวกโปรตีน กรดอะมโิ น และเอนไซม์ สะสมอยู่ในทะเลเป็นจานวนมาก สาหรับสมมุติฐานดังกล่าวได้รบั การสนับสนุนโดยการ
ทดลองของ สแตนลีย์ มิลเลอร์ (Stanley Miller) โดยมิลเลอร์ได้ทาการจาลองสภาวะซึ่งเป็นระบบปิด หลังจากน้ันได้ใส่ก๊าซ
มีเทน (CH4) แอมโมเนีย (NH3) ไฮโดรเจน และนา้ ซ่ึงเชื่อว่าสภาวะดังกล่าวเคยเกิดข้นึ ในบรรยากาศของโลกในอดีต หลังจาก
น้ันให้ความร้อนและทาให้เกิดประกายไฟขึ้น ภายในระบบท่ีจัดไว้ หลังจากเวลาผ่านไปหนึ่งสัปดาห์ มิลเลอร์พบว่าในชุดการ
ทดลองพบกรดอะมิโนและกรดอินทรียเ์ กิดขึ้น สาหรบั ข้ันตอนต่อมาสารประกอบอินทรีย์จะรวมตัวกันเป็นโมเลกุลอินทรียสาร
ขนาดใหญ่ (macromolecules) และวิวัฒนาการต่อไปจนเกิดเป็นโปรโตเซลล์ (protocell) ซ่ึงเป็นจุดเร่ิมต้นของเซลล์ มี
โครงสร้างของผนังเป็นไขมนั และโปรตีน และเกิดการสนั ดาปภายในเซลล์ได้ หลังจากนน้ั โปรโตเซลล์ ซึ่งเชอื่ ว่ามีอารเ์ อ็นเอทา
หน้าที่เป็นท้ังสารพันธุกรรมและเอนไซม์ จะวิวฒั นาการกลายเป็นเซลล์เริ่มแรกของส่ิงมีชีวิตซ่ึงมีความสามารถในการเพ่ิมจาน
วนหรอื สบื พนั ธ
ใบงานท่ี 1
..................................................................................................
1. ใหผ้ ู้เรยี นอธบิ ายการจำแนกสิง่ มชี ีวิต มาพสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................... .........................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. ใหผ้ ู้เรียนอธิบายลักษณะของสง่ิ มชี วี ติ มาพอสงั เขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ........................................................ ................
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................
บันทกึ หลังการสอน
กศน.ตำบลรโิ ก๋
คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ
สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย
สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................
ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน
เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า
........................................................................................................................................................................ .....
.............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
กจิ กรรมการเรยี นการสอน
........................................................................................................................................ .....................................
.............................................................................................................................................................................
..................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................... ..................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
ปัญหา/อปุ สรรค
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................... .........................
แนวทางการแก้ปัญหา
............................................................................................................. ................................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................ .....................................................
ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร
.............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................... .......................
ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
แผนการจดั การเรยี นรู้ คร้งั ที่ 15
กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สาระ ความรพู้ ื้นฐาน รายวิชา ความหลากหลายของส่ิงมีชีวติ พว32017
เน้ือหาการเรยี นรทู้ ี่ 3. ววิ ฒั นาการของส่ิงมีชีวติ 4. การจำแนกสิ่งมีชีวิต และอาณาจกั รสิง่ มชี ีวิต
วนั ท่ี 7 เดือน กมุ ภาพนั ธ์ พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถึง 13.00 น.- 16.00 น.
1. มาตรฐานการเรยี นรู้ระดับ
มคี วามรู้ความเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเก่ยี วกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ส่ิงมีชีวิต
ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถ่ิน ประเทศ โลก สาร แรง พลังงาน กระบวน
การเปลี่ยนแปลง โครงงานวิทยาศาสตร์ของโลกและดาราศาสตร์ มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้ใน
การดำเนินชีวิต
2. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
2.1 เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต และการจำแนกส่ิงมีชีวิต
และอาณาจกั รสิ่งมีชีวติ ได้
2.2 เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพื้นฐานเก่ียวกับวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต และการจำแนกสิ่งมีชีวิต
และอาณาจักรสง่ิ มีชีวติ ไดอ้ ย่างคล่องแคลว่
2.3 เพอื่ ให้ผู้เรยี นสามารถสร้างความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏิบัติงานทไ่ี ดม้ อบหมายได้
3. สาระการเรียนรู้ สาระความรู้พ้ืนฐาน
4. ผลการเรียนรู้ท่ีคาดหวัง
4.1 ความสำคญั ของววิ ัฒนาการของสง่ิ มีชวี ติ และการจำแนกสิ่งมชี วี ติ และอาณาจกั รสิง่ มีชีวิต
4.2 ฝึกทักษะพื้นฐานเกี่ยวกับวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต และการจำแนกสิ่งมีชีวิต และอาณาจักร
สิ่งมชี ีวติ ไดอ้ ยา่ งคล่องแคลว่
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบตั ิงานท่ีไดม้ อบหมาย
5. กิจกรรมการเรยี นรู้
5.1 ขน้ั การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)
ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเกี่ยวกับวิวัฒนาการของสิ่งมีชีวิต และ
การจำแนกส่ิงมชี วี ติ และอาณาจกั รสงิ่ มีชีวติ
5.2 ขน้ั การแสวงหาข้อมลู และการเรยี นรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกิจกรรมการเรียนรู้ต่อเนื่อง (กรต.) และแลกเปลีย่ นเรยี นรู้รว่ มกัน
กลุ่มที่ 1 ววิ ัฒนาการ และกลไกในการเกิดวิวฒั นาการ
กลุ่มท่ี 2 หลักเกณฑก์ ารจำแนกสง่ิ มชี วี ติ
กลุ่มที่ 3 วธิ กี ารต้งั ช่ือสิ่งมีชีวิต
5.3 การปฏบิ ัติและการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานที่ได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ
หน้าชั้นเรยี น
5.3.2 ครแู ละนกั ศึกษารว่ มกนั สรุปองค์ความรู้ร่วมกัน
5.3.3 ครใู ห้นกั ศึกษาแบง่ กลมุ่ มอบหมายงานการเรยี นร้ตู ่อเนื่อง (กรต.) ออกเป็น 3 กลุ่ม
กลมุ่ ที่ 1 สตั ว์เซลลเ์ ดยี ว
กลมุ่ ท่ี 2 สงิ่ มีชีวิตช้ันสงู
กลมุ่ ที่ 3 สตั วม์ กี ระดกู สนั หลัง
5.4 ข้นั การประเมนิ ผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบย่อย ทดสอบกอ่ นเรียน การซกั ถาม และการสังเกต
6. การวัดผลประเมินผล
6.1 การสังเกต
6.2 การนำเสนอ และการซักถาม
7.สอ่ื และวัสดอุ ุปกรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนังสอื เรียน
7.4 อินเทอรเ์ น็ต
8. แหลง่ เรียนรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบนั ศกึ ษาปอเนาะ
9. ตัวช้ีวัดการเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของวิวัฒนาการของส่ิงมีชีวิต และการจำแนก
สิ่งมชี วี ิต และอาณาจกั รสง่ิ มชี ีวิตได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกับวิวฒั นาการของส่ิงมีชีวิต และการจำแนก
สิ่งมชี ีวิต และอาณาจกั รสง่ิ มีชีวิตไดอ้ ยา่ งคล่องแคลว่
9.3 ร้อยละ 80 ของผูเ้ รียนสามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานที่ได้
มอบหมายได้
ลงชื่อ........................................................ครผู สู้ อน
(นางยามีละห์ สงิ หะ)
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาขนั้ พื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงช่อื .............................................หวั หนา้ งานการศึกษาขน้ั พื้นฐาน
(นางมัทมา แวนาแว)
ครูผชู้ ว่ ย
ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…
ลงช่ือ................................................ผู้บริหารสถานศกึ ษา
(นางหทัยกาญจน์ วัฒนสทิ ธิ)์
ผูอ้ ำนวยการศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี
ใบความร้ทู ี่ 1
วิวฒั นาการของส่ิงมีชีวิต
ในด้านชีววิทยา วิวฒั นาการ (อังกฤษ: Evolution) คือการเปลี่ยนแปลงทางพนั ธกุ รรมในประชากรของสง่ิ มีชีวติ จาก
รุ่นหน่ึงสู่รุ่นหน่ึง ววิ ัฒนาการเกดิ จากกระบวนการหลกั 3 กระบวนการ ไดแ้ ก่ ความแปรผัน การสืบพันธ์ุ และการคดั เลือก โดย
อาศัยยีนเป็นตัวกลางในการส่งผ่านลักษณะทางพันธุกรรม อันเป็นพื้นฐานของการเกิดวิวัฒนาการ ลักษณะเช่นน้ีเกิดขึ้นใน
ประชากรเพื่อใหเ้ กิดความแปรผนั ทางพันธุกรรมเมื่อส่งิ มีชีวติ ให้กาเนดิ ลกู หลานย่อมเกิดลักษณะใหม่ หรือเปลยี่ นแปลงลักษณะ
เดิม โดยลักษณะใหม่ท่ีเกิดขึ้นนี้มีสาเหตุสำคัญ 2 ประการ ประการหน่ึง เกิดจากกระบวนการกลายพันธุ์ของยีน และอีก
ประการหน่ึง เกิดจากการแลกเปล่ียนยีนระหว่างประชากร และระหว่างสปีชีส์ ในส่ิงมีชีวิตที่มีการสืบพันธ์ุแบบอาศัยเพศ
ส่ิงมีชีวิตใหม่ที่เกิดขึ้นจะผ่านกระบวนการแลกเปล่ียนยีน อันก่อให้เกิดความแปรผันทางพันธุกรรมที่หลากหลายในสิ่งมีชีวิต
ววิ ฒั นาการเกดิ ขึน้ เม่อื ความแตกตา่ งทางพันธุกรรมเกดิ ขนึ้ จนเกดิ ความแตกตา่ งมากข้นึ เรื่อย ๆ จนกลายเปน็ ลกั ษณะทแ่ี ตกตา่ ง
กัน
กลไกในการเกิดวิวัฒนาการแบ่งได้ 2 กลไก กลไกหน่ึงคือการคัดเลือกโดยธรรมชาติ (natural selection) อันเป็น
กระบวนการคัดเลือกสิ่งมีชีวิตท่ีมีลักษณะเหมาะสมท่ีจะอยู่รอด และสืบพันธุ์จนได้ลักษณะที่เหมาะสมที่สุด และลักษณะท่ีไม่
เหมาะสมจะเหลือน้อยลง กลไกนี้เกิดข้ึนเพื่อคัดเลือกลักษณะของประชากรท่ีเกิดประโยชน์ในการสืบพันธุ์สูงสุดเม่ือส่ิงมีชีวิต
หลายรนุ่ ไดผ้ า่ นพน้ ไป ก็จะเกดิ กระบวนการปรบั ตวั ของส่ิงมีชีวิต เพอ่ื ให้อยใู่ นสิง่ แวดลอ้ มได้อยา่ งเหมาะสม
กลไกท่ีสองในการขับเคล่ือนกระบวนการวิวัฒนาการคือการแปรผันทางพันธุกรรม (genetic drift) อันเป็นกระบวนการอิสระ
จากการคัดเลือกความถ่ีของยีนประชากรแบบสุ่ม การแปรผันทางพันธุกรรมเป็นผลมาจากการอยู่รอด และการสืบพันธ์ุของ
ส่ิงมีชีวติ แม้ว่าการแปรผันทางพันธุกรรมในแต่ละรุ่นน้นั จะเปล่ียนแปลงเพยี งเล้กน้อย แต่ลักษณะเหล่าน้ีจะสะสมจากรุ่นสู่รุ่น
เกดิ การเปลีย่ นแปลงทีละเล็กละน้อยในส่ิงมีชวี ติ จนกระทั่งเวลาผา่ นไปเปน็ ระยะเวลานาน จะทาใหเ้ กิดการเปลี่ยนแปลงข้ึนใน
ลักษณะของส่ิงมีชีวิต กระบวนการดังกล่าวเมื่อถึงจุดสูงสุดจะทาให้กาเนิดสปีชีส์ชนิดใหม่ แม้กระน้ัน ความคล้ายคลึงกัน
ระหว่างสิ่งมีชวี ิตมขี ้อเสนอท่ีเป็นที่รูจ้ กั กันดีคือการสบื เช้ือสายจากบรรพบุรษุ (หรอื ยนี พูลของบรรพบุรษุ ) เมอ่ื ผา่ นกระบวนการ
นี้จะก่อให้เกิดความหลากหลายมากข้ึนทีละเล็กละน้อยเอกสารหลักฐานทางชีววิทยาวิวัฒนาการช้ีให้เห็นว่ากระบวนการ
ววิ ฒั นาการเป็นส่งิ ท่ีเกดิ ขึน้ จรงิ ทฤษฎีอยู่ในชว่ งของการทดลอง และพฒั นาในสาเหตดังกล่าว
การศึกษาซากฟอสซิล และความหลากหลายทางชีวภาพของสิ่งมีชีวิตทาให้นักวิทยาศาสตร์ช่วงกลางคริสศตวรรษที่
19 ส่วนใหญ่เช่ือว่าสปีชีส์มีการเปล่ียนแปลงมาตลอดในระยะเวลาท่ีผ่านมาอย่างไรก็ตาม กระบวนการท่ีขับเคลื่อนการ
เปล่ียนแปลงน้ีเป็นปริศนาต่อนักวิทยาศาสตร์ทั่วไป จนกระท่ังปี พ.ศ. 2402 ชาร์ล ดาวิน ตีพิมพ์หนังสือ กาเนิดสปีชีส์ ซึ่งได้
อธิบายทฤษฎวี วิ ฒั นาการโดยกระบวนการคดั เลอื กโดยธรรมชาติ หลังการตพี มิ พ์หนงั สือไมน่ าน ทฤษฎขี องดาร์วนิ ก็เปน็ ท่ียิมรับ
ต่อสมาคมวิทยาศาสตร์ ในคริสต์ทศวรรษที่ 1930 การคดเลือกโดยธรรมชาติของดาร์วินเริ่มมีความชัดเจนมากข้ึน หลังจากที่
เกรเกอร์ เมนเดล ได้ค้นพบการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม ก่อให้เกิดทฤษฎีวิวัฒนาการสมัยใหม่ โดยเมนเดลได้กล่าวถึง
ความสัมพันธ์ของ ยูนิต (ซ่ึงภายหลังเรียกว่า ยีน) และ กระบวนการ ของการวิวัฒนาการ (การคัดเลือกโดยธรรมชาติ)
การศึกษาของเมนเดลทาให้สามารถไขข้อข้องใจถึงวิธีการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมจากกระบวนการคัดเลือกโดย
ธรรมชาติของดาร์วินได้อย่างดี และเป็นหลักการสำคัญของชีววิทยาสมัยใหม่ ซ่ึงเป็นการอธิบายกระบวนการดังกล่าวร่วมกับ
ความหลากหลายทางพนั ธุกรรมบนโลก
ใบงานท่ี 1
..................................................................................................
1. ให้ผู้เรียนอธิบายวิวัฒนาการของส่งิ มชี วี ิต มาพสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................... ...................
..............................................................................................................................................................................
2. ใหผ้ ู้เรยี นอธิบายการจำแนกสิ่งมชี วี ติ มาพอสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................... .........................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3. ใหผ้ ู้เรยี นอธบิ ายอาณาจักรสิ่งมชี ีวิต มาพอสงั เขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................... ....................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ........................................................ ................
................................................................................................................................................................. .............
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................
บันทกึ หลังการสอน
กศน.ตำบลรโิ ก๋
คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ
สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย
สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................
ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน
เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า
........................................................................................................................................................................ .....
.............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
กจิ กรรมการเรยี นการสอน
........................................................................................................................................ .....................................
.............................................................................................................................................................................
..................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................... ..................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
ปัญหา/อปุ สรรค
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................... .........................
แนวทางการแก้ปัญหา
............................................................................................................. ................................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................ .....................................................
ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร
.............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................... .......................
ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
แผนการจดั การเรียนรู้ คร้งั ที่ 16
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ สาระ ความรพู้ ้ืนฐาน รายวชิ า ความหลากหลายของส่ิงมีชีวิต พว32017
เนอื้ หาการเรียนรูท้ ่ี 4. การจำแนกสิ่งมีชวี ิต และอาณาจักรส่ิงมชี ีวิต
วนั ท่ี 14 เดือน กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถึง 13.00 น.- 16.00 น.
1. มาตรฐานการเรยี นรู้ระดบั
มคี วามรูค้ วามเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเกย่ี วกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สิ่งมีชีวิต
ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น ประเทศ โลก สาร แรง พลังงาน กระบวน
การเปล่ียนแปลง โครงงานวิทยาศาสตร์ของโลกและดาราศาสตร์ มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้ใน
การดำเนนิ ชวี ิต
2. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
2.1 เพื่อใหผ้ ูเ้ รียนสามารถอธิบายความสำคัญของการจำแนกส่งิ มชี วี ิต และอาณาจกั รส่งิ มชี ีวิตได้
2.2 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกับการจำแนกสิ่งมีชีวิต และอาณาจักรส่ิงมีชีวิตได้
อยา่ งคล่องแคลว่
2.3 เพอื่ ให้ผู้เรียนสามารถสรา้ งความสามคั คี และตรงตอ่ เวลาในการปฏิบัติงานท่ไี ดม้ อบหมายได้
3. สาระการเรยี นรู้ สาระความรู้พ้ืนฐาน
4. ผลการเรยี นรู้ทีค่ าดหวัง
4.1 ความสำคัญของการจำแนกสิ่งมชี วี ิต และอาณาจกั รส่ิงมชี ีวติ
4.2 ฝึกทกั ษะพืน้ ฐานเกย่ี วกบั การจำแนกสง่ิ มีชีวติ และอาณาจกั รส่งิ มีชีวิตได้อย่างคลอ่ งแคลว่
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานท่ไี ด้มอบหมาย
5. กิจกรรมการเรยี นรู้
5.1 ขน้ั การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)
ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเก่ียวกับการจำแนกส่ิงมีชีวิต และ
อาณาจกั รส่ิงมีชีวิต
5.2 ขน้ั การแสวงหาข้อมูลและการเรยี นรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกิจกรรมการเรยี นรู้ตอ่ เนื่อง (กรต.) และแลกเปลย่ี นเรียนรู้ร่วมกัน
กลมุ่ ท่ี 1 สัตว์เซลลเ์ ดียว
กลุม่ ท่ี 2 สิ่งมีชวี ิตชั้นสูง
กลมุ่ ท่ี 3 สัตวม์ ีกระดกู สนั หลงั
5.3 การปฏบิ ัตแิ ละการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานท่ีได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ
หน้าชั้นเรียน
5.3.2 ครูและนกั ศึกษารว่ มกนั สรปุ องค์ความรรู้ ่วมกัน
5.3.3 ครใู หน้ กั ศกึ ษาแบง่ กลุม่ มอบหมายงานการเรยี นรูต้ ่อเนื่อง (กรต.) ออกเป็น 3 กลุ่ม
กล่มุ ท่ี 1 ความหมายของระบบนเิ วศ กล่มุ สิง่ มชี ีวิต ประชากรที่อยอู่ าศัย
กลุ่มท่ี 2 สว่ นประกอบทไ่ี ม่มชี วี ติ
กลมุ่ ท่ี 3 ส่วนประกอบที่มีชวี ติ
5.4 ข้ันการประเมินผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบยอ่ ย ทดสอบก่อนเรยี น การซกั ถาม และการสงั เกต
6. การวดั ผลประเมนิ ผล
6.1 การสังเกต
6.2 การนำเสนอ และการซักถาม
7.สือ่ และวัสดุอปุ กรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนงั สอื เรียน
7.4 อนิ เทอรเ์ น็ต
8. แหลง่ เรยี นรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบันศึกษาปอเนาะ
9. ตัวชี้วัดการเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของการจำแนกสิ่งมีชีวิต และอาณาจักร
ส่งิ มชี ีวติ ได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกับการจำแนกส่ิงมีชีวิต และอาณาจักร
สิง่ มชี ีวติ ไดอ้ ย่างคลอ่ งแคล่ว
9.3 ร้อยละ 80 ของผ้เู รียนสามารถสรา้ งความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ัติงานที่ได้
มอบหมายได้
ลงชื่อ........................................................ครผู ู้สอน
(นางยามลี ะห์ สิงหะ)
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาขนั้ พื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงช่ือ.............................................หัวหนา้ งานการศกึ ษาข้นั พืน้ ฐาน
(นางมทั มา แวนาแว)
ครผู ชู้ ่วย
ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…
ลงชื่อ................................................ผบู้ ริหารสถานศกึ ษา
(นางหทัยกาญจน์ วัฒนสทิ ธิ์)
ผูอ้ ำนวยการศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี
ใบความรูท้ ี่ 1
สัตว์เซลล์เดยี ว
พบในแหล่งที่อยอู่ าศัยหลายแห่ง ทั้งในนา้ จืด น้าเคม็ ในดิน และในร่างกายของสิ่งมีชวี ิตอ่นื กล่าวคอื ท่ีใดมีความชื้น
ทน่ี ั่นจะมสี ัตว์เซลลเ์ ดียวอยู่ ส่วนมากอยเู่ ด่ียว ๆ มบี ้างที่อยู่เป็นกลมุ่ (Colony) นอกจากนี้ส่วนใหญ่หากินเป็นอิสระ หรือปรสิต
บางชนิด มีอวัยวะที่ใช้เคลื่อนที่ บางชนิดไม่มีอวัยวะท่ีใช้ในการเคลื่อนที่ ส่วนการสืบพันธุ์ ยังไม่มีการสืบพันธ์ุแบบใช้เพศ
ชนิดที่ใช้อสุจิ (Sperm) ผสมกับไข่ มีแต่การสืบพันธุ์แบบคอนจูเกชัน (Congugation) โดยการรวมตัวของนิวเคลียส เช่น ใน
พารามีเซียม แต่ส่วนใหญ่สืบพันธ์ุด้วยการไม่อาศัยเพศ โดยวิธีแบ่งเป็นสองส่วน (Binarry fission) คือการคอดเซลล์เข้าหากัน
แลว้ หลุดเปน็ ออกเปน็ สอง โปรโตซวั แบง่ ออกเป็นช้นั ตามชนิดของอวัยวะทใ่ี ชใ้ นการเคล่ือนท่ไี ด้ 4 คลาส คอื
ช้ันซารโ์ คดนิ า หรอื ไรโซโปดา (Class Sarcodina หรือ Rhizopoda)
เคลื่อนท่โี ดยใชเ้ ทา้ เทียม (Pseudopodia) ซึง่ เกดิ จากการไหลของไซโทพลาสซมึ ภายในเซลล์ มที ั้งน้าจดื และนา้ ทะเล
พวกท่ีอยู่ในทะเลมักมีเกราะ หรือเปลือกหนาหุ้มเซลล์ ตัวอยา่ ง เช่น อมีบา (Amoeba) บางพวกเป็นปรสติ เช่น Entamoeba
histolytica เป็นตัวทาให้เกิดโรคบิดมีตัว หรืออาจทาให้ท้องร่วง ส่วนที่อยู่ในทะเลและมีเปลือก เช่น ฟอรามินิเฟอรา
(Forminifera) เรดโิ อลาเรยี (Radiolaria)
ช้ันมาสตโิ กฟอรา หรือแฟลกเจลลาตา (Class Mastigophora หรือ Flagellata)
เคล่อื นทโี่ ดยใช้แฟลกเจลลัม ซึ่งอาจมีได้มากกว่า 1 เส้น มีทง้ั พวกดารงชพี เป็นอิสระและเป็นปรสติ พวกดารงชีพเป็น
อิสระมที ง้ั ในน้าจืดและน้าเค็ม พวกปรสิต ไดแ้ ก่ พวกท่ีทาใหเ้ กิดโรคเหงาหลบั (African sleeping sickness) คอื ตัวทริปาโนโซ
มา (Trypanosoma) บางพวกทาให้เกิดการระคายเคืองในช่องคลอด เช่น พวกไตรโคโมนัส (Tricomonas) บางพวกอยู่เป็น
กลุ่ม เชน่ พวกวอลวอกซ์ (Volvox)
ชน้ั ซิลิอาตา (Class Ciliata)
โปรโตซวั ในคลาสน้ี เคล่ือนท่ีโดยใชซ้ เิ ลีย ซ่งึ มขี นาดสน้ั กว่าแฟลกเจลลัม แต่มจี านวนมากกว่า มีทัง้ ดารงชีพแบบอสิ ระ
และเป็นปรสิต โดยท่ัวไปมีนิวเคลยี ส 2 ขนาด คอื นิวเคลียสขนาดใหญ่ เรียกวา่ มาโครนิวเคลียส (Macronucleus) นวิ เคลียส
ขนาดเล็ก เรียกว่า ไมโครนิวเคลียส (Micronucleus) หน้าท่ีของมาโครนิวเคลียส ควบคุมเกี่ยวกับขบวนการต่าง ๆ ของเซลล์
ยกเว้นการ สืบพันธ์ุ ซ่งึ เปน็ หน้าทข่ี องไมโครนวิ เคลียส มีอยใู่ นน้าทั่ว ๆ ไป ตัวอยา่ งเช่น พารามเี ซียม (Paramecium) มีรปู รา่ ง
คล้ายรองเท้าแตะ วอร์ติเซลลา (Vorticella) รูปร่างคล้ายกระดิ่งอยู่กันเป็นกลุ่ม นอกน้ันได้แก่ Stylonychia, Stentor,
Euplotes, Colpidium เป็นตน้
ชน้ั สปอโรซวั (Class Sporozoa)
พวกนี้ไม่มีอวัยวะหรือสิ่งที่ทาให้เคลื่อนที่ได้ ดารงชีพแบบปรสิต สืบพันธุ์ด้วยการสร้าง สปอร์ และรวมตัวกันคล้าย
การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ ดังน้ันจึงมีการสืบพันธุ์แบบสลับ เช่น ในเชื้อมาลาเรีย (Plasmodium) โดยมียุงเป็นพาหะ
นอกจากน้ัน ได้แก่ Eimeria ซึ่งอาศยั อยู่ในตบั กระต่าย Monocystis ในถงุ เกบ็ อสุจิของไส้เดือนดนิ เป็นตน้
ลักษณะของสิ่งมชี ีวติ ในอาณาจกั รฟงั ไจ
เป็นอาณาจกั รของเห็ดรา ทุกชนิดไมม่ ีคลอโรฟลิ ล์ แตบ่ างชนิดอาจมสี ารสีอ่ืน ๆ ได้ แบ่งเป็น 2 ไฟลัม คือ
ไฟลมั มิกโซไฟตา (Phylum Myxophyta)
ไฟลัมนี้ ได้แก่ ราเมือก (Slime mold) เป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว รูปร่างคล้ายอมีบา ไม่มีผนังเซลล์ ราเมือกมีท้ังเป็น
ปรสิตของไม้ดอก และหากินเปน็ อิสระในบริเวณที่เป็นป่าช้ืน โดยอาศัยอยู่ตามใบไม้ร่วง ขอนไม้ผุ เป็นต้น ราเมือกสืบพนั ธุ์โดย
การรวมกลุม่ ตรงกลางเพอื่ สร้างอับสปอรจ์ ะเจริญเปน็ ราเมอื กท่ีมลี กั ษณะคล้ายอะมบี าต่อไป
ไฟลัมไมโคไฟตา (Phylum Mycophyta)
ไฟลมั น้ี ได้แก่ พวกเห็ดราท่ีแท้จริง ซ่ึงมีทัง้ เหด็ (Mushroom) และรา (Mold) เห็ดและราเหมือนกันตรงที่ตา่ งกม็ ีเส้น
ใย (Hypha) แตต่ ่างกันที่เส้นใยของเห็ดมกี ารรวมเป็นกลุ่มกอ้ น ท่ีเรียกดอกเห็ด และมีรูปรา่ งต่าง ๆ กัน ส่วนเส้นใยของราไม่มี
การรวมกลมุ่ กัน ไฟลัมนีแ้ บ่งเป็น 4 ช้นั ไดแ้ ก่
ช้ันไฟโคไมซีตสี (Order Phycomycetes)
เส้นใยไม่มีผนังก้ันตามขวาง ที่รู้จักกันดีท่ีสุด คือ ราขนมปัง (Rhizopus) ราขนมปังชอบข้ึนบนขนมปังปอนด์ท่ีชื้น
เป็นเส้นใยสีขาว ราชนิดน้ีมีการสืบพันธ์ุโดยการสร้างสปอร์ภายในอับสปอร์ เม่ือสปอร์แก่จะปลิวไปตกตามที่ต่าง ๆ เม่ือ
ส่ิงแวดล้อมเหมาะสม จึงงอกเส้นใยใหม่ การสืบพันธุ์แบบนี้เป็นการสืบพันธ์ุแบบไม่อาศัยเพศ เมื่อสิ่งแวดล้อมไม่เหมาะสมรา
ขนมปังจะมีการสืบพันธ์ุแบบอาศัยเพศได้ โดยเส้นใยของราสองสายท่ีอยู่ใกล้กัน จะมีผนังเซลล์พองออก ทาหน้าท่ีเป็นเซลล์
สบื พันธุ์ เม่ือมกี ารปฏิสนธจิ ะได้ไซโกต ต่อมามีผนังหนา เรียกว่า ไซโกสปอร์ ซงึ่ จะงอกอับสปอร์ที่ภายในมีสปอร์ เมื่อสปอร์แก่
จะปลวิ ไปตกตามทต่ี า่ ง ๆ แลว้ งอกเส้นใยใหม่ เชน่ เดียวกบั การสบื พนั ธ์แุ บบไม่อาศัยเพศ
ช้นั แอสโคไมซตี สี (Order Ascomycetea)
มีสปอร์ท่ีได้จากการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศอยู่ในแอสคัส (Ascus) สปอร์เรียกว่า แอสโคสปอร์ (Ascospore)
โดยท่ัวไปแอสคัส 1 อัน มีสปอร์ 8 อัน แต่อาจมีจานวนต่างจากนี้ได้ เช่น ยีสต์ใน 1 แอสคัส มีสปอร์ 4 อัน เท่านั้น เนื่องจาก
ยีสต์เป็น ส่ิงมีชีวิตเซลล์เดียว เม่ือมีอาหารสมบูรณ์ จะมีการสืบพันธ์ุแบบไม่อาศัยเพศ โดยการแตกหน่อ แต่เมื่ออาหารขาด
แคลนจะมีการสบื พนั ธุแ์ บบอาศยั เพศ โดยแตล่ ะเซลล์ทาหนา้ ทเ่ี ปน็ เซลลส์ ืบพันธ์ุ หลงั การปฏสิ นธินวิ เคลยี สจะมกี ารแบง่ ตัวแบบ
ไมโอซสิ ได้นิวเคลียส 4 อนั แต่ละนวิ เคลยี สมผี นังหมุ้ เปน็ เซลล์ แตล่ ะเซลล์ คอื แอสโคสปอร์ ผนงั เซลล์เดิมทาหนา้ ท่ีเป็นแอสคัส
บรรจสุ ปอร์ ดังนัน้ ใน 1 แอสคสั จึงมสี ปอร์ 4 อนั ส่วนแอสคสั ท่มี สี ปอร์ 8 อนั จะเกิดทส่ี ว่ นปลายของเส้นใย จึงจะรวมเป็นกลุ่ม
ก้อน เรียกว่า แอสโคคาร์พ (Ascocarp) ซึ่งมีทั้งหมด 3 แบบ คือ เป็นรูปกลม รูปคนโท และรูปถ้วย ตัวอย่างเห็ดราในชั้นน้ี
ได้แก่ เพนิซิเลียม (Penicillium) ท่ีใช้สะกัดเพนิซิลิน (Penicillin) ซ่ึงเป็นสารปฏิชีวนะชนิดหน่ึง และโคนเห็ดซ่ึงกินได้ และมี
ราคาแพง
ช้ันเบซดิ ิโอไมซีตีส (Order Basidiomycetea)
มีสปอร์ท่ีได้จากการสืบพันธ์ุแบบอาศัยเพศอยู่บน เบซิเดีย (Basidia) ซ่ึงปกติเบซิเดีย 1 อัน มีสปอร์ 4 อัน สปอร์น้ี
เรยี ก เบซิดิโอสปอร์ (Basidiospore) เหด็ ราในช้นั นที้ ี่สำคัญคอื ราทีท่ าให้เกิดโรคราดาในพืชเศรษฐกจิ เช่น ข้าวโพด เป็นต้น
นอกจากน้กี ็มีพวกเห็ดตา่ ง ๆ เชน่ เหด็ ฟาง เห็ดหิ้ง เหด็ รังนก เป็นตน้
2.4 ชั้นดิวเตอโรไมซีตีส ( Order Deuteromycetes) เป็นพวกท่ีไม่พบการสืบพนั ธ์ุแบบอาศัยเพศ ถ้าพบว่าเหด็ ราที่
เดิมจัดไว้ในช้ันน้ีต่อมาพบว่ามีการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ จะมีการย้ายไปอยู่ในช้ันแอสโคไมซีตีส หรือดิวเทอโรไมซีส โดย
พิจารณาจากการสรา้ งแอสโคสปอรห์ รือเบสดิ ิโอสปอร์
นอกจากน้ียังมีราบางชนิดอยู่รวมกับสาหร่ายแบบภาวะอิงอาศัย ที่เรียกวา่ ไลเคนส์ (Lichens) ซ่ึงมีท้ังหมด 3 แบบ
ไดแ้ ก่ ลกั ษณะเป็นแผ่น ลกั ษณะคลา้ ยใบไม้ และลักษณะคลา้ ยกงิ่ ไม
ใบงานท่ี 1
..................................................................................................
1. ให้ผู้เรยี นอธิบายลกั ษณะสิ่งมชี วี ติ ในอาณาจักรพืช มาพสงั เขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................... ...................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................... .........................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. ให้ผู้เรยี นอธบิ ายลักษณะสิ่งมชี วี ติ ในอาณาจกั รสัตว์ มาพอสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ........................................................ ................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................
บันทกึ หลังการสอน
กศน.ตำบลรโิ ก๋
คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ
สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย
สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................
ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน
เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า
........................................................................................................................................................................ .....
.............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
กจิ กรรมการเรยี นการสอน
........................................................................................................................................ .....................................
.............................................................................................................................................................................
..................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................... ..................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
ปัญหา/อปุ สรรค
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................... .........................
แนวทางการแก้ปัญหา
............................................................................................................. ................................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................ .....................................................
ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร
.............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................... .......................
ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
แผนการจัดการเรยี นรู้ คร้ังท่ี 17
กลมุ่ สาระการเรียนรู้ สาระ ความรพู้ ้ืนฐาน รายวชิ า รักษท์ ้องถนิ่ พว32018
เนื้อหาการเรียนรู้ที่ 1. ความหมาย ระบบนิเวศ กลุ่มส่ิงมีชีวิต ประชากรที่อยู่อาศัย 2. องค์ประกอบ
ความสัมพันธ์ การปรับตัวของส่งิ มชี วี ติ การถา่ ยทอดพลังงานในระบบนเิ วศ
วนั ที่ 21 เดือน กุมภาพนั ธ์ พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถึง 13.00 น.- 16.00 น.
1. มาตรฐานการเรียนรู้ระดบั
มีความรู้ความเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเกี่ยวกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ส่ิงมีชีวิต
ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมในท้องถ่ิน ประเทศ โลก สาร แรง พลังงาน กระบวน
การเปล่ียนแปลง โครงงานวิทยาศาสตร์ของโลกและดาราศาสตร์ มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้
ประโยชน์ในการดำเนินชวี ิต
2. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
2.1 เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของความหมาย ระบบนิเวศ กลุ่มส่ิงมีชีวิต ประชากรท่ี
อยอู่ าศัย และองคป์ ระกอบ ความสัมพันธ์ การปรบั ตัวของสงิ่ มีชีวติ การถ่ายทอดพลังงานในระบบนเิ วศได้
2.2 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเกี่ยวกบั ความหมาย ระบบนิเวศ กลุ่มสง่ิ มชี ีวิต ประชากรที่
อย่อู าศัย และองคป์ ระกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตวั ของสิง่ มีชีวติ การถา่ ยทอดพลังงานในระบบนิเวศไดอ้ ยา่ ง
คล่องแคล่ว
2.3 เพอ่ื ใหผ้ ู้เรียนสามารถสรา้ งความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏิบตั งิ านท่ีไดม้ อบหมายได้
3. สาระการเรยี นรู้ สาระความรู้พื้นฐาน
4. ผลการเรียนรู้ท่ีคาดหวัง
4.1 ความสำคัญของความหมาย ระบบนิเวศ กลุ่มส่ิงมีชีวิต ประชากรท่ีอยู่อาศัย และองค์ประกอบ
ความสัมพันธ์ การปรบั ตัวของส่ิงมีชวี ติ การถา่ ยทอดพลังงานในระบบนิเวศ
4.2 ฝึกทักษะพื้นฐานเกี่ยวกับความหมาย ระบบนิเวศ กลุ่มส่ิงมีชีวิต ประชากรท่ีอยู่อาศัย และ
องคป์ ระกอบ ความสัมพันธ์ การปรบั ตวั ของส่ิงมีชวี ติ การถา่ ยทอดพลงั งานในระบบนิเวศไดอ้ ยา่ งคล่องแคล่ว
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานทไ่ี ด้มอบหมาย
5. กิจกรรมการเรียนรู้
5.1 ขนั้ การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)
ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเก่ียวกับความหมาย ระบบนิเวศ กลุ่ม
ส่งิ มีชีวติ ประชากรที่อยู่อาศัย และองค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตัวของส่ิงมีชวี ิต การถ่ายทอดพลังงาน
ในระบบนิเวศ
5.2 ขน้ั การแสวงหาข้อมลู และการเรียนรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกจิ กรรมการเรยี นรู้ตอ่ เน่ือง (กรต.) และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกนั
กล่มุ ท่ี 1 ความหมายของระบบนเิ วศ กลมุ่ สิ่งมชี ีวิต ประชากรทีอ่ ยู่อาศัย
กลมุ่ ที่ 2 สว่ นประกอบท่ีไมม่ ีชีวติ
กลมุ่ ท่ี 3 สว่ นประกอบทมี่ ีชวี ติ
5.3 การปฏิบัติและการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานท่ีได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ
หน้าช้ันเรียน
5.3.2 ครแู ละนักศกึ ษารว่ มกันสรุปองค์ความร้รู ่วมกนั
5.3.3 ครใู ห้นักศึกษาแบ่งกล่มุ มอบหมายงานการเรียนรตู้ ่อเน่ือง (กรต.) ออกเป็น 3 กลมุ่
กลมุ่ ที่ 1 ระบบนิเวศป่าไม้
กลุม่ ท่ี 2 ระบบนิเวศน้ำจดื
กลุ่มที่ 3 ระบบนิเวศน้ำเคม็
5.4 ขัน้ การประเมนิ ผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบย่อย ทดสอบก่อนเรยี น การซกั ถาม และการสงั เกต
6. การวดั ผลประเมินผล
6.1 การสังเกต
6.2 การนำเสนอ และการซกั ถาม
7.สื่อและวสั ดอุ ุปกรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนงั สอื เรียน
7.4 อินเทอร์เน็ต
8. แหล่งเรยี นรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมุดประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบนั ศึกษาปอเนาะ
9. ตวั ช้ีวัดการเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของความหมาย ระบบนิเวศ กลุ่มสิ่งมีชีวิต
ประชากรที่อยู่อาศัย และองค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตัวของสิ่งมีชีวิต การถ่ายทอดพลังงานในระบบ
นิเวศได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกับความหมาย ระบบนิเวศ กลุ่มสิ่งมีชีวิต
ประชากรท่ีอยู่อาศัย และองค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตัวของส่ิงมีชีวิต การถ่ายทอดพลังงานในระบบ
นิเวศไดอ้ ย่างคล่องแคลว่
9.3 รอ้ ยละ 80 ของผูเ้ รียนสามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏบิ ัติงานที่ได้
มอบหมายได้
ลงช่อื ........................................................ครูผู้สอน
(นางยามีละห์ สิงหะ)
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาขนั้ พื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงช่อื .............................................หวั หนา้ งานการศึกษาขน้ั พื้นฐาน
(นางมัทมา แวนาแว)
ครูผชู้ ว่ ย
ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…
ลงช่ือ................................................ผู้บริหารสถานศกึ ษา
(นางหทัยกาญจน์ วัฒนสทิ ธิ)์
ผูอ้ ำนวยการศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี
ใบความร้ทู ่ี 1
ความหมายของระบบนเิ วศ กล่มุ ส่ิงมีชวี ิต ประชากรทอ่ี ยู่อาศัย
ระบบนิเวศ (ecosystem) เป็นโครงสร้างความสัมพนั ธ์ระหว่างสิง่ มีชีวิตต่าง ๆ กบั บริเวณแวดลอ้ ม ทีส่ งิ่ มีชีวิต
เหล่าน้ีดารงชีวิตอยู่ ระบบนิเวศหนึ่ง ๆ นั้นประกอบด้วยบริเวณที่สิ่งมีชีวิตดำรงอยู่และกลุ่มประชากรท่ีมีชีวิตอยู่ในบริเวณ
ดงั กล่าวพืชและโดยเฉพาะสตั ว์ตา่ ง ๆ ก็ตอ้ งการบริเวณท่ีอยูอ่ าศยั ท่ีมีขนาดอย่างน้อยท่สี ุด ท่เี หมาะสม ทง้ั นี้เพอ่ื ว่าการ
มีชวี ิตอยรู่ อดตลอดไปในกรณีใกล้เคียงกันหากมแี รธ่ าตไุ หลเข้ามาเพิ่มขึน้ ก็จะทาใหก้ ารเจรญิ เติบโตของพืชเพิม่ มากขนึ้ เชน่ ไฟ
โตแพลงตันหรือพชื น้าท่ีอยกู่ ้นสระ เม่ือปรมิ าณของพืชเพ่ิมมากขนึ้ จะสง่ ผลให้ปริมาณสัตว์เพ่ิมมากขึ้นด้วยเพราะมีอาหารอดุ ม
สมบูรณ์แต่เมื่อปริมาณสัตว์เพ่ิมปริมาณของพืชท่ีเป็นอาหารก็จะค่อยๆ น้อยลง ทาให้ปริมาณสัตว์ลดลงตามไปด้วยเน่ืองจาก
อาหารมีไม่พอ ดังนั้นสระน้าจึงมีความสามารถในการ ที่จะควบคุมตัวของมัน (self-regula-tion)เองได้กล่าวคือจานวนและ
ชนดิ ของส่ิงมชี ีวิตทงั้ หลายที่อย่ใู นสระนา้ จะมีจานวนคงที่ ซึง่ เราเรียกว่ามี ความสมดุล (equilibrium)
คุณสมบตั ิทีส่ ำคัญประการหนึ่งของระบบนิเวศ คือ มีกลไกในการปรับสภาวะตัวเอง (selfregulation) โดยมรี ากฐาน
มาจากความสามารถของ สงิ่ มชี วี ิตแต่ละชนิด ซงึ่ เปน็ องค์ประกอบของระบบนเิ วศนัน้ ๆ คือ ผูผ้ ลติ ผบู้ ริโภค และผยู้ ่อยสลายใน
การทาให้ เกิดการหมุนเวียนของธาตุอาหารผ่านส่ิงมีชีวิต ถ้าระบบนิเวศนั้นได้รับพลังงานอย่างพอเพียง และไม่มีอุปสรรค
ขดั ขวางวัฏจกั รของธาตอุ าหาร แล้ว ก็จะทาใหเ้ กดิ ภาวะสมดลุ equilibrium ขนึ้ มาในระบบนิเวศน้ัน ๆ โดยมอี งคป์ ระกอบและ
ความสัมพันธ์ ของสิ่งมชี ีวิตแต่ละชนิดทาให้แรธ่ าตุ และสสารกับสิง่ แวดล้อมนนั้ ไม่มีการเปลี่ยนแปลง มาก ซ่ึงทาให้ระบบนิเวศ
นน้ั มีความคงตัว ทั้งน้ีเพราะการผลิตอาหารสมดุลกับการบริโภคภาย ในระบบนิเวศน้ันการปรับสภาวะตัวเองน้ี ทาให้การผลิต
อาหารและการเพิ่มจานวนของ สิ่งมีชวี ิตอื่น ๆ ในระบบนั้นมีความพอดีกัน กล่าวคือจานวนประชากรชนิดใด ๆ ในระบบนเิ วศ
จะไมส่ ามารถเพิม่ จานวนอยา่ งไม่มีขอบเขตได้
ใบงานท่ี 1
..................................................................................................
1. ให้ผู้เรยี นอธิบายลกั ษณะสิ่งมชี วี ติ ในอาณาจักรพืช มาพสงั เขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................... ...................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................... .........................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. ให้ผู้เรยี นอธบิ ายลักษณะสิ่งมชี วี ติ ในอาณาจกั รสัตว์ มาพอสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................... ...................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................... ........................................................ ................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
......................................................................................... .....................................................................................
บันทกึ หลังการสอน
กศน.ตำบลรโิ ก๋
คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ
สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย
สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................
ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน
เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า
........................................................................................................................................................................ .....
.............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
กจิ กรรมการเรยี นการสอน
........................................................................................................................................ .....................................
.............................................................................................................................................................................
..................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................... ..................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
ปัญหา/อปุ สรรค
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................... .........................
แนวทางการแก้ปัญหา
............................................................................................................. ................................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................ .....................................................
ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร
.............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................... .......................
ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
แผนการจัดการเรยี นรู้ คร้ังท่ี 18
กลุม่ สาระการเรียนรู้ สาระ ความร้พู ้ืนฐาน รายวชิ า รกั ษ์ท้องถ่ิน พว32018
เน้ือหาการเรียนรู้ที่ 2. องค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตัวของสิ่งมีชีวิต การถ่ายทอดพลังงานในระบบ
นิเวศ
วนั ที่ 28 เดือน กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถึง 13.00 น.- 16.00 น.
1. มาตรฐานการเรยี นรู้ระดับ
มีความรคู้ วามเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเกย่ี วกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี สิ่งมีชีวิต
ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมในท้องถ่ิน ประเทศ โลก สาร แรง พลังงาน กระบวน
การเปลี่ยนแปลง โครงงานวิทยาศาสตร์ของโลกและดาราศาสตร์ มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้
ประโยชน์ในการดำเนนิ ชีวิต
2. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
2.1 เพ่ือให้ผู้เรยี นสามารถอธิบายความสำคญั ขององค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตวั ของส่ิงมีชีวิต
การถ่ายทอดพลงั งานในระบบนิเวศได้
2.2 เพ่ือให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเกี่ยวกับองค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตัวของ
สง่ิ มีชีวติ การถา่ ยทอดพลงั งานในระบบนเิ วศได้อย่างคลอ่ งแคล่ว
2.3 เพอื่ ใหผ้ ู้เรยี นสามารถสร้างความสามคั คี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ตั งิ านทีไ่ ด้มอบหมายได้
3. สาระการเรียนรู้ สาระความรู้พนื้ ฐาน
4. ผลการเรยี นรูท้ ่ีคาดหวัง
4.1 ความสำคัญขององค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตัวของส่ิงมีชีวิต การถ่ายทอดพลังงานใน
ระบบนิเวศ
4.2 ฝึกทักษะพ้ืนฐานเก่ียวกับองค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตัวของสิ่งมีชีวิต การถ่ายทอด
พลังงานในระบบนิเวศได้อย่างคล่องแคล่ว
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัตงิ านทไ่ี ด้มอบหมาย
5. กจิ กรรมการเรยี นรู้
5.1 ขน้ั การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)
ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเกี่ยวกับองค์ประกอบ ความสัมพันธ์
การปรบั ตวั ของสง่ิ มีชวี ติ การถา่ ยทอดพลงั งานในระบบนเิ วศ
5.2 ขน้ั การแสวงหาข้อมูลและการเรียนรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกิจกรรมการเรียนร้ตู ่อเนื่อง (กรต.) และแลกเปลยี่ นเรียนรู้ร่วมกัน
กลมุ่ ที่ 1 ระบบนเิ วศป่าไม้
กล่มุ ท่ี 2 ระบบนเิ วศน้ำจดื
กลมุ่ ที่ 3 ระบบนิเวศน้ำเคม็
5.3 การปฏบิ ัตแิ ละการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานท่ีได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ
หน้าชั้นเรียน
5.3.2 ครูและนกั ศกึ ษารว่ มกนั สรุปองค์ความรู้ร่วมกัน
5.3.3 ครใู หน้ กั ศกึ ษาแบง่ กลุ่มมอบหมายงานการเรียนรตู้ ่อเนื่อง (กรต.) ออกเปน็ 4 กลมุ่
กลุ่มท่ี 1 การวางแผนและการเขียนโครงการ
กลุม่ ท่ี 2 ความหมาย และองคป์ ระกอบของโครงการ
กลุ่มที่ 3 แนวทางการอนรุ ักษ์ทรพั ยากรธรรมชาติ
กลมุ่ ท่ี 4 แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนษุ ยเ์ พ่อื สง่ิ แวดลอ้ ม
5.4 ข้ันการประเมนิ ผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบย่อย ทดสอบกอ่ นเรยี น การซกั ถาม และการสงั เกต
6. การวดั ผลประเมนิ ผล
6.1 การสังเกต
6.2 การนำเสนอ และการซักถาม
7.สือ่ และวัสดุอปุ กรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนงั สือเรียน
7.4 อินเทอร์เน็ต
8. แหลง่ เรียนรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมดุ ประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบนั ศึกษาปอเนาะ
9. ตวั ช้ีวดั การเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญขององค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตัว
ของส่ิงมีชีวิต การถา่ ยทอดพลังงานในระบบนิเวศได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพื้นฐานเกี่ยวกับองค์ประกอบ ความสัมพันธ์ การปรับตัว
ของสง่ิ มชี ีวิต การถา่ ยทอดพลังงานในระบบนิเวศไดอ้ ยา่ งคลอ่ งแคลว่
9.3 รอ้ ยละ 80 ของผูเ้ รียนสามารถสร้างความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏบิ ตั ิงานท่ีได้
มอบหมายได้
ลงชอ่ื ........................................................ครูผู้สอน
(นางยามลี ะห์ สิงหะ)
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงช่ือ.............................................หวั หน้างานการศกึ ษาขน้ั พ้ืนฐาน
(นางมทั มา แวนาแว)
ครูผูช้ ว่ ย
ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…
ลงชือ่ ................................................ผบู้ ริหารสถานศกึ ษา
(นางหทยั กาญจน์ วฒั นสทิ ธ)ิ์
ผูอ้ ำนวยการศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี
ใบความรทู้ ่ี 1
ระบบนเิ วศปา่ ไม้
ป่าไม้อาจแบง่ ได้ 2 ประเภทใหญๆ่ คือ ป่าไม้ผลัดใบ(Deciduous forest) และป่าไมไ้ ม่ผลัดใบ (Evergareen forest)
1. ป่าไม้ผลัดใบ คือ ป่าไม้ท่ีต้นไม้ส่วนใหญ่ต่างผลัดใบหมดในฤดูแล้งและเริ่มผลิใบใหม่ในต้นฤดูฝน ป่าไม้ผลัดใบในเขตอบอุ่น
พบเขตฝั่งตะวนั ออกของทวปี อเมรกิ าเหนือ ยุโรปทงั้ หมด บางสว่ นของญี่ปนุ่ และออสเตรเลยี ใตส้ ุดของทวีปอเมรกิ าใต้ ปริมาณ
ฝนตก 30-60 น้ิวต่อปี ภูมิอากาศโดยท่ัวไปอยู่ในระดับปานกลาง ฤดูร้อนและฤดูหนาวของแต่ละปีแตกต่างกันมาก พืชท่ีพบ
ได้แก่ ต้นโอ๊ค ฮัคคอรี เชสท์นัท พืชดังกล่าวมีใบกว้างพื้นป่าปกคลุมด้วยไม้พุ่มและไม้ล้มลุก สัตว์ท่ีพบได้แก่ สุนับจิ้งจอก สก๊ัง
แรคคูน ตนุ่ หนูผี กวางเวอรจ์ ิเนีย ป่าไม้ผลดั ใบเขตรอ้ น เชน่ ปา่ ไม้ในประเทศไทยแบง่ เปน็ 2 ชนิดไดแ้ ก่
1.1 ป่าเบญจพรรณ หรือ ป่าผสมผลัดใบ (Mixed deciduous forest) มีอยู่ทั่วไปตามภาค ต่าง ๆ ของประเทศ ที่
เป็นที่ราบหรือตามเนินเขาที่สูงจากระดับน้าทะเล ระหว่าง ๕๐-๖๐๐ เมตร ดินเป็นได้ตั้งแต่ดินเหนียว ดนิ ร่วน จนถึงดินลูกรัง
ปรมิ าณน้าฝนไม่เกิน ๑,๐๐๐ มิลลิเมตร ตอ่ ปี เปน็ สงั คมพืชทม่ี ีความหลากหลายทางมวลชวี ะมากสงั คมหนึง่ พรรณไม้จะผลัดใบ
มากในฤดูแล้ง เปน็ เหตุใหพ้ รรณไม้เหล่าน้มี ีวงปีในเนอื้ ไม้หลายชนิด พรรณไม้ข้นึ คละปะปนกัน ทเ่ี ปน็ ไมห้ ลักกม็ ี สัก แดง ประดู่
มะค่าโมง พยุง ชิงชัน พฤกษ์ถ่อน ตะเคียนหนู หามกราย รกฟ้า พี้จั่น และไผ่ขึ้นเป็นป่าหนาแน่น ต้นไม้ท่ีเด่นของป่าเบญจ
พรรณ คอื ตน้ ไผ่
1.2 ป่าแพะ หรือ ป่าแดง หรือ ป่าโคก (Dry dipterocarpus forest) ป่าชนิดนี้เกดิ ท่ีราบสูงและตามสนั เขาท่ีเปน็ ดิน
ปนทราย หรือปนกรวด ลักษณะของป่าค่อนขา้ งเปน็ ปา่ โปร่ง ตน้ ไม้ขึน้ กระจัดกระจายมกั มลี าตน้ เลก็ เต้ยี ไมพ้ ื้นลา่ งมกั เป็นหญา้
แฝกหรอื ไม้พมุ่
2. ป่าไม้ไม่ผลัดใบ คือ ป่าไม้ท่ีมีต้นไม้มีใบเขียวชอุ่มตลอดปี ไม่มีระยะเวลาสาหรับผลัดใบที่แน่นอน เมื่อใบเก่าร่วงหล่นไปใบ
ใหมก่ ผ็ ลิออกมาแทนท่ที นั ที แบง่ ออกเปน็ 6 ชนิด คือ
2.1 ป่าสนหรอื ปา่ สนเขา (coniferous forest หรอื Pine forest)
เป็นป่าท่ีพบทั่วไปตามภูเขาที่สูงกว่า 700-1,000 เมตร อยู่ระหว่างเส้นรุ้ง 50-60 องศาเหนือ เช่น บริเวณ อลาสกา แคนาดา
สแกนดิเนเวีย ไซบีเรีย และบางส่วนของประเทศไทย สว่ นบริเวณปา่ สนในแถบซกี โลกเหนือ อาจมชี ื่อเรียกไดอ้ ีอย่างหน่ึงว่า ไท
กา(Taiga) สภาพอากาศบริเวณท่ีมีความเย็นสูง(ช่วงฤดูร้อนส้ันแต่ช่วงฤดูหนาวยาว) ฝนตกค่อนข้างมาก การสลายตัวของสาร
เป็นไปอย่างช้า ๆ ทาให้เกิดดินแบบพอดซอล(Podsol) คือมีสภาพเป็นกรดและขาดธาตุอาหารเนื่องจากมีอัตราการชะล้างสูง
แมก้ ระนั้นผลผลติ ในรอบปีของป่าสนกย็ งั มอี ัตราคอ่ นขา้ งสูงยกเว้นในช่วงอุณภมู ิต่ำ
2.2 ป่าดิบช้ืน หรือป่าดงดิบ (Tropical rain forest หรือ Tropical evergreen forest) มีอยู่ตามภาคตะวันออก
เฉยี งใตแ้ ละภาคใตข้ องประเทศ ท่ีมีระดับสูงตง้ั แตร่ ะดับเดยี วกนั กบั น้าทะเล จนถงึ ระดับ ๑๐๐ เมตร มปี รมิ าณน้าฝนตกไมน่ อ้ ย
กว่า ๒,๕๐๐ มิลลิเมตร ต่อปี พรรณไม้ที่ข้ึนมีมากชนดิ เช่น พวกไมย้ างต่าง ๆ พืชชั้นล่างจะเต็มไปดว้ ยพวกปาลม์ หวาย ไผต่ า่ ง
ๆ และเถาวัลยน์ านาชนิด
2.3 ป่าดิบภูเขา (Hill evergreen forest) เป็นป่าดงดิบที่พบอยู่บนภูเขาสูงกว่าระดับน้าทะเล 1,000 เมตรข้ึนไป
สภาพป่าแตกต่างจากป่าดิบชื้นอย่างเห็นได้ชดั คอื ไม่มพี ันธ์ุไม้วงศย์ างแต่มีพันธ์ไุ มจ้ าพวกพญาไม้ มะขามป้อมดง สนสามพันปี
และไมก้ อ่ ชนิดต่าง ๆ ไม้ชั้นรองได้แก่ สม้ แปะ หวา้ ไม้ชนั้ ลา่ งเปน็ พวกไมพ้ ุ่มรวมทงั้ ข้าวดอกฤาษี มอส สามร้อยยอด เป็นตน้
2.4 ป่าชายเลนหรอื ปา่ โกงกาง (Mangrove forest หรอื Littoral forest)
เปน็ ปา่ นา้ ทะเลทว่ มถึงพบตามชายฝ่ังท่เี ปน็ แหลง่ สะสมดินเลนทั่ว ๆ ไป นับเป็นเอกลักษณ์น้อยชนดิ และข้ึนเป็นกล่มุ กอ้ น เทา่ ที่
สำรวจพบมี ๗๐ ชนิด พรรณไม้หลกั มีโกงกางใบเล็กและโกงกางใบใหญ่เป็นพน้ื นอกน้นั เป็นพวกแสม ไมถ้ ั่ว ประสัก หรือพังกา
โปรง ฝาก ลาพ-ู ลาแพน เปน็ ตน้ ผวิ หน้าดินเปน็ ที่สะสมของมวลชีวภาพ ถอบแถบนา้ ปรงทะเล และจาก เป็นต้น
2.5 ป่าพรุและป่าบงึ นา้ จดื (Swamp forest) เป็นป่าตามที่ลมุ่ และมีนา้ ขงั อยู่เสมอ พบกระจายทั่วไปและพบมากทางภาคใต้ อยู่
ระดบั เดียวกับนา้ ทะเลเป็นสว่ นมาก เป็นปา่ อีกประเภทหน่ึงทม่ี ีความหลากหลายทางชวี ภาพสงู เท่าที่มีการสารวจพบว่ามีพรรณ
ไม้ไม่น้อยกว่า ๔๗๐ ชนิด และในจานวนน้ีเป็นชนิดท่ีพบครั้งแรกของประเทศถึง ๕๐ ชนิด ปริมาณน้าฝนระหว่าง ๒,๓๐๐-
๒,๖๐๐ มิลลิเมตร ต่อปี พรรณไม้หลักมีพวกมะฮัง สะเตียว ยากา ตารา อ้ายบ่าว หว้าน้า หว้าหิน ช้างไห้ ตีนเป็ดแดง จิกนม
เปน็ ตน้ พชื ชน้ั ลา่ งเป็นพวกปาล์ม เช่น หลุมพี คอ้ หวายน้า ขวน ปาล์มสาคู รศั มีเงนิ กระจูด เตยตา่ ง ๆ เปน็ ตน้
2.6 ป่าชายหาด (Beach forest) เป็นป่าท่ีอยู่ตามชายฝ่ังทะเลท่ีมีดินเป็นกรวด ทราย และโขดหิน พรรณไม้น้อยชนิด และผิด
แผกไปจากป่าอื่นอย่างเด่นชัด ถ้าเป็นแหล่งดินทรายจะมีพวกสนและพรรณไม้เล้ือยอน่ื ๆ บางชนิด ถ้าดินเปน็ กรวดหิน พรรณ
ไม้ส่วนใหญ่จะเป็นพวกกระทิง ไม้เมา หูกวาง และเกด เปน็ ตน้
ระบบนเิ วศน้ำจืด
ระบบนเิ วศนา้ จดื แบง่ ตามลกั ษณะของแหลง่ น้าเปน็ 2 ประเภท คือ
1. แหล่งนา้ น่งิ เชน่ ทะเลสาบ บงึ ถา้ เป็นแหลง่ น้าขนาดใหญ่ สามารถแบง่ เขตแหล่งน้านิ่งได้ 3 เขต คือ
1.1 เขตชายฝั่ง (Litoral zone) เป็นบริเวณรอบ ๆ แหล่งน้าแสงส่องได้ถึงก้นน้า เป็นเขตท่ีมีผู้ผลิตและผู้บริโภค
มากกวา่ เขตอื่น ๆ ผู้ผลติ บริเวณชายฝ่ัง ไดแ้ ก่ พืชที่มีรากยดึ อย่ใู นพ้นื ดนิ ใต้ท้องน้า บางสว่ นของลาตน้ ฝังอยู่ใต้ดิน และบางส่วน
โผล่ข้ึนเหนือน้าเพือ่ รบั แสง ส่วนใหญ่เป็นพืชทม่ี ีเมลด็ เชน่ กก บวั แหว้ ทรงกระเทียม กระจูด เป็นต้น พืชอีกชนิดใจเขตชายฝั่ง
เปน็ พวกที่มโี ครงสรา้ งอยูใ่ ตน้ า้ ทั้งหมด โผลเ่ ฉพาะสว่ นของดอกขนึ้ เหนอื น้า เชน่ สาหร่ายข้าวเหนยี ว สาหร่ายหางกระรอก ดปี ลี
น้า นอกจากน้ีผู้ผลิตในเขตชายฝ่ังยังประกอบด้วยแพลงก์ตอนพืชและพืชลอยน้า แพลงก์ตอนพืช ได้แก่ สาหร่ายสีเขียว
สาหร่ายสเี ขียวแกมน้าเงิน และไดอะตอม พืชลอยน้า ได้แก่ จอก แหนไขน่ า้ จอกหหู นู แหนแดง ผบู้ ริโภคในเขตชายฝ่งั มจี านวน
มากเพราะมีผู้ผลิตอุดมสมบูรณ์สาหรับใช้เป็นอาหาร แหล่งอาศัยและท่ีหลบซ่อนศัตรู พวกที่เกาะกับวัตถุในน้า ได้แก่ หอยขม
หอยโข่ง ตัวอ่อนแมลงปอเข็ม ไฮดรา พลานาเรีย โรติเฟอร์ ส่วนพวกที่เกาะพักตัวตามพ้ืนท้องน้า ได้แก่ แมลงปอยักษ์
ชปี ะขาว กุ้งก้ามกราม หอยกาบเดียว หอบสองกาบ หนอนตัวกลมชนิดต่าง ๆ ยุง ฯลฯ พวกที่ว่ายน้าอิสระ ได้แก่ แมลงต่าง ๆ
เต่า ปลา แพลงกต์ อนท่ีพบ ได้แก่ ไรน้า โคพพี อด พวกทลี่ อยตามผวิ นำ้ ไดแ้ ก่ ด้วงตะพาบ ด้วงส่ีขา จงิ โจน้ ้า
1.2 ผิวน้าหรือเขตกลางน้า (Limnetic zone) นับจากชายฝ่ังเข้ามาจนถึงระดับลึกท่ีแสงส่องถึง มีความเข้มของแสง
ประมาณ 1 เปอรเ์ ซน็ ต์ของแสงจากดวงอาทติ ย์ ทรี่ ะดับน้อี ตั ราการสงั เคราะหแ์ สงมคี ่าเทา่ กบั อตั ราการหายใจ ในแหล่งน้าขนาด
เลก็ หรือแหล่งน้าต้ืนๆ จะไม่ปรากฎเขตนี้ สิ่งมชี ีวติ ส่วนใหญ่เป็นแพลงกต์ อนและพวกทว่ี ่ายน้าอิสระ มจี านวนชนิดและจานวน
สมาชิกน้อยกว่าเขตชายฝ่ัง แพลงก์ตอนพืช ได้แก่ สาหร่ายสีเขียว ไดอะตอม สาหร่ายสีเขียวแกมน้าเงิน ซ่ึงเป็นชนิดเดียวกับ
เขตชายฝั่ง ไดโนแฟลกเจลเลต ยูกลีนา วอลวอกซ์ แพลงก์ตอนสัตว์ ได้แก่ โคพีพอด โรติเฟอร์ ไรน้า สัตว์เหล่าน้ีเป็น
สัตว์ตา่ งชนิดกับเขตชายฝงั่ นอกจากนี้สตั วอ์ ื่น ๆ ในเขตกลางสระ ได้แก่ พวกทีว่ า่ ยน้าได้ เชน่ ปลา
1.3 เขตก้นน้า (Profundal zone) เป็นส่วนที่อยู่ล่างสุดจนถึงหน้าดินของพ้ืนท้องน้า กล่าวได้ว่า แหล่งน้าขนาดเล็ก
จะไม่มีในเขตที่สามนี้ แสงส่องไม่ถึง จึงไม่มีผู้ผลิต สิ่งมีชีวิตที่พบ ได้แก่ รา แบคทีเรียที่ไม่ใช้ออกซิเจน หนอนเลือด ตัวออ่ นยุง
หอยสองกาบ หนอนตัวกลม เป็นต้น ส่งิ มชี ีวิตเหล่านี้จะต้องปรับตัวให้เข้ากับสภาพที่มอี อกซิเจนต่ำ เชน่ ตวั อ่อนของยุงน้าชนิด
หน่งึ (Phantom) มีถุงลมสาหรบั ชว่ ยในการลอยตวั และสาหรับเก็บออกซเิ จนไวใ้ ช้
2. แหล่งน้าไหล เช่น แมน่ ้า ลาธาร โครงสรา้ งของกลุ่มสิ่งมีชวี ิตน้าไหลขน้ึ อยู่กับความเร็วของน้า แหล่งน้าไหลนีจ้ งึ แบ่งออกเป็น
2 ชนิด คือ
2.1 เขตน้าเช่ยี ว เปน็ เขตท่ีมีกระแสน้าไหลแรง จึงไม่มตี ะกอนสะสมใตน้ ้า ส่ิงมชี ีวติ ในบริเวณน้ีมักเป็นพวกท่ีสามารถ
เกาะติดกับวัตถุใต้น้า หรือคืบคลานไปมาสะดวก พวกท่ีว่ายน้าได้จะตอ้ งเป็นพวกที่ทนทานต่อการตา้ นกระแสน้า แพลงก์ตอน
แทบจะไมป่ รากฎในบรเิ วณนี้
2.2 เขตน้าไหลเอื่อย เป็นช่วงท่ีมีความลึก ความเร็วของกระแสน้าลดลง อนุภาคต่าง ๆ จึงตกตะกอนทับถมกัน
หนาแน่นในเขตน้ี มักไม่มสี ัตวเ์ กาะตามทอ้ งน้า เขตน้ีเหมาะกับพวกที่ขดุ รูอยู่ เช่น หอยสองกาบ ตวั ออ่ นของแมลงปอ ชีปะขาว
แพลงกต์ อนและพวกทีว่ ่ายนา้ ได้ การปรับตวั ของสตั วใ์ นแหล่งนา้ ไหลโดยเฉพาะเขตน้าเชย่ี ว สัตว์มีการปรบั ตัวพิเศษเพื่อการอยู่
รอดหลายวิธี เช่น
> มีโครงสร้างพิเศษสาหรับเกาะหรือดูดพื้นผิว เพ่ือให้ติดแน่นกับพ้ืนผิว ส่ิงมีชีวิตท่ีมีอวัยวะพิเศษเช่นน้ี ได้แก่ แมลงหนอน
ปลอกน้า
> สร้างเมือกเหนยี ว เพ่อื ใช้ยดึ เกาะ เช่น พลานาเรีย หอยกาบเดยี ว
> มีรปู ร่างเพรียว เพ่ือลดความต้านทานตอ่ กระแสน้า เช่น ปลา
> ปรบั ตวั ให้แบน เพือ่ ยึดติดกับทอ้ งน้าได้แนบสนิทหรอื เพอ่ื ให้สามารถแทรกตวั อยู่ใน
ซอกแคบ ๆ หลีกเลี่ยงกระแสนา้ แรงๆ
3. ปากน้า ปากน้าเป็นบริเวณท่ีน้ามาบรรจบกันระหว่างน้าจืดและน้าเค็ม ทาให้เป็นบริเวณที่มีน้ากร่อยเกิดเป็นชุมชนรอยต่อ
ระหว่างชุมชนน้าจืดและน้าเค็ม ลักษณะพิเศษที่เกิดข้ึนคือ มีสภาพทางชีววิทยาท่ีเอื้ออานวยท่ีจะให้ผลผลิตอย่างสูงต่อสังคม
มนุษย์ ปากน้าที่เกดิ ขึ้นมหี ลายชนิด มีภมู ิประเทศต่างจากท่ีอ่ืน ๆ และมีลักษณะทางธรณีท่ีสำคัญเกิดขึ้น มีการเจริญเติบโตไป
จากฝ่ังทะเลและจมลงไปจากปากน้า เช่น ปากน้าเจ้าพระยา ปากน้าเดลาแวร์(Delaware Bay) บางแห่งการเจริญเติบโตไป
จากฟยอรด์ ทีล่ ึก เชน่ แม่โขง ปากแมน่ า้ ไนล์ลักษณะทสี่ ำคัญของปากนา้ มีดงั นี้
1. ส่วนประกอบของน้าคงท่ี มีการเปล่ียนแปลงไปบ้างตามกระแสน้าขึ้นน้าลงและการไหลของแม่น้าท่ีมาจากแผ่นดิน ความ
แตกต่างของปากน้าน้ันมคี วามเคม็ ของเกลอื ท่ีละลายในน้าอยู่ระหวา่ ง 1/100 ถงึ 34/1000 ppm. (น้าทะเลมี 35 ppm.)
2. ระดับของแร่ธาตุต่าง ๆ มีสูง เนื่องจากความสัมบูรณ์ของสารอินทรีย์และการสะสมของสารเคมีที่ใช้ในการเกษตรซึ่งมาจาก
แผ่นดนิ ไหลลงมาในนา้
3. อณุ หภูมแิ ละกระแสนา้ เปลีย่ นแปลงไปตามฤดกู าล วนั และช่ัวโมง
4. ออกซิเจนที่ละลายในน้าและระดับคาร์บอนไดออกไซด์จะเปลี่ยนแปลงไปอย่างชัดเจนลักษณะต่าง ๆ เหล่านี้เป็นเครื่อง
ช้ีให้เห็นว่า ปากน้ารองรับการเปลี่ยนแปลงการเคล่ือนไหวและความไม่แน่นอน อันเน่ืองมาจากมีความเข้มข้นของสารอาหาร
ต่าง ๆ และฟองน้าท่ีเกิดขึ้น ทาให้มีผลผลิตสูงขึ้น จึงมีชุมชนต่าง ๆ เกิดข้ึน ซ่ึงประกอบไปด้วยส่ิงมีชีวิต คือ แพลงก์ตอน ปู
หอย ปลา เช่น ปากน้าเดลาแวร์ และกลายเปน็ ปากนา้ ใหญ่ ปากนา้ สว่ นใหญ่จะเปน็ ทีเ่ พาะเลีย้ งดูตัวอ่อนของปลาทะเล
ผลผลิตขั้นปฐมภูมิของปากนา้ จะมาจาก 4 แหล่งใหญ่ๆ คือ
1. แพลงกต์ อนพืช สว่ นมากจะเปน็ สาหรา่ ยเล็ก ๆ ทลี่ อยอยู่ในบรเิ วณท่มี แี สงสวา่ งสอ่ งไปถงึ
2. พชื ทอี่ ยใู่ นน้ามรี ากฝังอยกู่ บั พ้ืนดิน
3. พชื ทข่ี ึน้ อย่ใู นนา้ บริเวณที่นา้ ข้นึ น้าลง
4. พชื ท่ลี อยอยู่ผิวน้า สาหร่ายเล็ก ๆ ท่ีตดิ อยู่กับก่งิ ไมห้ รือติดกับดินทรายท่ีพัดมาทับถมดิน มีใบและลาต้นของพืชอยู่
ใต้น้า ผู้ผลิตขั้นปฐมภูมิที่สำคัญในบริเวณปากน้าคือแพลงก์ตอน ได้แก่ สาหร่ายเล็ก ๆ ไดอะตอมและพวกไดโนแฟลกเจลเลต
(dinoflagellate) ซึ่งพวกนี้เป็นอาหารของพวกปลาโดยตรง กงุ้ ปู และแพลงก์ตอนสตั ว์ พืชที่จมอยใู่ ต้นา้ มบี ทบาทสำคัญในการ
ทาหน้าท่ีเป็นผู้ผลิตขั้นแรก ทาให้ปากน้านั้นสมบูรณ์ย่ิงข้ึน ปากน้าจะมีพวกต้นพืชมากมาย พืชเหล่าน้ีจะมีปริมาณลดลงถ้ามี
มลพิษเกิดข้นึ หรือมีการรบกวน โดยเฉพาะถ้ากระแสน้าแรงหรือความเค็มลดลงชุมช นสัตวใ์ นบรเิ วณปากน้าเป็นพวกสตั ว์ทีห่ า
กนิ อยู่กบั พนื้ ดิน เชน่ พวกปู หอยสองกาบ และหอยนางรม พวกไสเ้ ดือน และพวกปลาที่ครีบรวมทั้งปลาหมึก ปลาดาว แตงกวา
ทะเล หอยเม่น ส่วนพวกปลาทะเลนั้นจะเขา้ มาหากินในปากนา้ เปน็ บางคร้ัง สัตว์ท่อี ยูใ่ นปากน้านีแ้ สดงให้เหน็ ถึงการปรับตวั ต่อ
สภาวะการทไ่ี ม่คงทแี่ ละการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมอย่างน่าสนใจ กลา่ วคอื มีการปรับตวั ในการควบคุมปริมาณน้าไหล
เข้าและออกจากรา่ งกายโดยวิธอี อสโมซิส นน่ั คอื ความสามารถในการรกั ษาระดบั เกลอื และน้าทีม่ กี ารเปลี่ยนแปลง และยงั มกี าร
ปรบั ตัวเก่ียวกบั น้าข้ึนน้าลงและสภาพของคลื่นลมตา่ ง ๆ สัตว์ทีอ่ ยู่ในน้าลึกๆ จะหลีกเล่ียงจากคลื่นลมแรงๆ ได้โดยการขุดรูอยู่
ในพ้ืนใต้ทะเล ปลาในบริเวณปากน้าจะมีเวลาการพัฒนาช้า ตัวอ่อนของปลาจะยังคงอยู่ในไข่นานจนกระทั่งกล้ามเน้ือเจริญดี
พอท่ีจะว่ายน้าต้านคลื่นแรงๆได้ ไข่ของพวกปลาในบริเวณปากน้าจะมีไข่แดงมากกว่าปลาทะเลอื่น ๆ เพ่ือใช้เป็นอาหารใน
ขณะที่ระยะพัฒนาการยาวนาน
ปากน้าในปัจจุบนั มีความกดดันจากเร่ืองมลพิษมาก และยังมผี ลผลิตทางการคา้ สูง เมืองใหญ่ๆ ทีส่ ำคญั หลายเมอื งใน
โลกที่ต้ังอยู่บริเวณปากน้า เช่น นิวยอร์ค ฟิลาเดลเฟีย บัลติมอร์ ซาน ฟรานซิสโก กรุงเทพฯ ไซ่ง่อน โตเกียว ซ่ึงมีประชากร
หนาแนน่ และปากแม่น้าเหลา่ นีม้ ีผลผลิตของปลา หอย ซ่ึงเป็นอาหารของมนษุ ย์ ปากนา้ หลายแห่งไดส้ ญู เสียระบบทางชีววิทยา
ไปมาก เช่น เดลาแวร์เคยเป็นท่ีซึ่งมีปลาและหอยอุดมสมบูรณ์ และสามารถทาเป็นอุตสาหกรรมได้ แตใ่ นปัจจุบันมีแต่พืชและ
สัตว์บางชนิดที่พอเหลืออยู่เท่านั้น ดังน้ันจึงมีปัญหาว่า ในปัจจุบันปากน้าเป็นท่ีรองรับและดูดซึมของเสียจากโรงงาน
อุตสาหกรรม และเป็นที่ขยายตวั ของประชากร โดยการถมทปี่ ากนา้ ใหเ้ ป็นท่อี ย่อู าศยั ของประชากร เปน็ ต้น โดยไม่รู้คุณค่าของ
ปากนา้ ว่าเป็นทผ่ี ลิตอาหารเลย้ี งประชากรของโลกที่สำคญั มาก
ระบบนเิ วศต่าง ๆ ท่ีไดก้ ล่าวมาแลว้ นี้ เป็นระบบท่ีกวา้ งใหญ่ ยงั มรี ะบบนิเวศแคบ ๆ เฉพาะเจาะจง ท่ีมีองค์ประกอบ
ทางกายภาพและสังคมของสงิ่ มีชวี ิตทตี่ า่ งไป เช่น ระบบนิเวศนาขา้ ว ระบบนิเวศขอนไม้ผุ ระบบนิเวศริมกาแพง ระบบนเิ วศบน
ตน้ ไม้ ฯลฯ
ระบบนิเวศน้าเค็ม
ไดแ้ ก่บรเิ วณพ้ืนน้าท่ีเป็นทะเล และมหาสมุทร ประกอบด้วยชายฝั่งทะเลซ่งึ มที ้ังหาดทรายและหาดหิน ชายหาดเป็น
บรเิ วณทถ่ี ูกน้าทะเลซดั ขึ้นมาตลอดเวลา พื้นผวิ ของหาดทรายและหาดหินจะเปียกและแหง้ สลับกันในช่วงวันหนึ่งๆ ที่เป็นเวลา
น้าขึ้นน้าลง ทาให้อุณหภูมิช่วงวันหนึ่งๆ ของบริเวณดังกล่าวแตกต่างกันไปด้วย นอกจากนี้น้าทะเลมีสารประกอบพวกเกลือ
ละลายอยู่หลายชนิด สัตว์ท่ีอาศัยอยู่ในทะเลจึงตอ้ งมีการปรบั สภาพทางสรรี ะสาหรับการดารงชพี อยู่ในน้าเค็มด้วยจากชายฝั่ง
ทะเลออกไป จะเป็นบริเวณไหล่ทวีป ทะเล และมหาสมุทร ซ่ึงเป็นแหล่งที่มี ส่ิงมีชีวิตอาศัยอยู่เป็นจานวนมาก นับเป็นแหล่ง
อาหารใหญท่ ีส่ ดุ ของสิง่ มีชวี ติ ประกอบด้วย แพลงก์ตอนพชื และแพลงก์ตอนสัตวน์ านาชนิด หญา้ ทะเล สาหร่ายทะเลท่ีสัตว์น้า
พวก กุ้ง หอย ปู ปลา พะยนู ปลาวาฬ โลมา และอนื่ ๆ อาศยั เป็นอาหารในการเจรญิ เติบโต
ใบงานที่ 1
..................................................................................................
1. ใหผ้ ู้เรยี นอธิบายระบบนเิ วศปา่ ไม้ มาพสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. ใหผ้ ู้เรียนอธบิ ายระบบนิเวศน้ำจดื มาพอสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................... .........................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3. ใหผ้ ู้เรยี นอธบิ ายระบบนเิ วศน้ำเค็ม มาพอสงั เขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................... ........................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................ .............................................................. ................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................. ............................................................ .................................
บันทกึ หลังการสอน
กศน.ตำบลรโิ ก๋
คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ
สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย
สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................
ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน
เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า
........................................................................................................................................................................ .....
.............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
กจิ กรรมการเรยี นการสอน
........................................................................................................................................ .....................................
.............................................................................................................................................................................
..................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................... ..................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
ปัญหา/อปุ สรรค
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................... .........................
แนวทางการแก้ปัญหา
............................................................................................................. ................................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................ .....................................................
ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร
.............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................... .......................
ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
แผนการจดั การเรียนรู้ ครัง้ ที่ 19
กลุ่มสาระการเรยี นรู้ สาระ ความรูพ้ ้ืนฐาน รายวชิ า รกั ษ์ท้องถนิ่ พว32018
เนื้อหาการเรยี นร้ทู ่ี 3. การวางแผนเขยี นโครงการ วิธกี ารสำรวจระบบนเิ วศในท้องถน่ิ การอนรุ ักษร์ ะบบนเิ วศ
วนั ท่ี 6 เดือน มนี าคม พ.ศ. 2565 เวลา 09.00 น. -12.00 น. ถึง 13.00 น.- 16.00 น.
1. มาตรฐานการเรียนรู้ระดบั
มคี วามร้คู วามเข้าใจ ทักษะและเห็นคุณค่าเก่ยี วกับกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ส่ิงมีชีวิต
ระบบนิเวศ ทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อมในท้องถิ่น ประเทศ โลก สาร แรง พลังงาน กระบวน
การเปลี่ยนแปลง โครงงานวิทยาศาสตร์ของโลกและดาราศาสตร์ มีจิตวิทยาศาสตร์และนำความรู้ไปใช้
ประโยชน์ในการดำเนนิ ชีวิต
2. จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
2.1 เพ่ือใหผ้ ู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของการวางแผนเขียนโครงการ วิธีการสำรวจระบบนิเวศ
ในท้องถ่ิน การอนุรกั ษร์ ะบบนเิ วศได้
2.2 เพื่อให้ผู้เรียนสามารถฝึกทักษะพ้ืนฐานเกี่ยวกับการวางแผนเขียนโครงการ วิธีการสำรวจระบบ
นิเวศในท้องถิน่ การอนุรักษร์ ะบบนิเวศได้อยา่ งคล่องแคล่ว
2.3 เพ่อื ให้ผู้เรียนสามารถสร้างความสามัคคี และตรงตอ่ เวลาในการปฏิบตั ิงานทไี่ ดม้ อบหมายได้
3. สาระการเรยี นรู้ สาระความรู้พนื้ ฐาน
4. ผลการเรียนรทู้ คี่ าดหวัง
4.1 ความสำคัญของการวางแผนเขียนโครงการ วิธีการสำรวจระบบนิเวศในท้องถิ่น การอนุรักษร์ ะบบ
นิเวศ
4.2 ฝึกทักษะพ้ืนฐานเกี่ยวกับการวางแผนเขียนโครงการ วิธีการสำรวจระบบนิเวศในท้องถ่ิน การ
อนรุ กั ษ์ระบบนิเวศไดอ้ ย่างคล่องแคล่ว
4.3 สามารถสร้างความสามคั คี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานท่ีไดม้ อบหมาย
5. กจิ กรรมการเรียนรู้
5.1 ขนั้ การกำหนดสภาพปัญหา (O : orientation)
ครูทักทายและสอบถามนักศึกษา อธิบายความสำคัญเกี่ยวกับการวางแผนเขียนโครงการ
วธิ ีการสำรวจระบบนิเวศในท้องถนิ่ การอนุรกั ษ์ระบบนิเวศ
5.2 ขนั้ การแสวงหาข้อมูลและการเรียนรู้ (N : new way of learning)
5.2.1 นำเสนอกจิ กรรมการเรียนรตู้ อ่ เน่ือง (กรต.) และแลกเปลยี่ นเรยี นรรู้ ่วมกัน
กลมุ่ ท่ี 1 การวางแผนและการเขยี นโครงการ
กลมุ่ ที่ 2 ความหมาย และองคป์ ระกอบของโครงการ
กลมุ่ ท่ี 3 แนวทางการอนุรักษ์ทรพั ยากรธรรมชาติ
กลุ่มที่ 4 แนวทางการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เพ่ือสิ่งแวดล้อม
5.3 การปฏบิ ตั ิและการนำไปใช้ ( I : implementation)
5.3.1 ให้นักศึกษาแลกเปล่ียนเรียนรู้ภายในกลุ่มตามใบงานท่ีได้รับ และส่งตัวแทนนำเสนอ
หนา้ ช้ันเรยี น
5.3.2 ครูและนักศึกษาร่วมกันสรปุ องค์ความรรู้ ่วมกนั
5.3.3 ครมู อบหมายงานให้นกั ศึกษาอา่ นหนังสือ เพื่อเตรียมตัวสอบปลายภาคเรยี น
5.4 ขนั้ การประเมนิ ผล (E : evaluation)
5.4.1 ประเมินผลจากการเรียนรู้ การนำเสนอโดยใช้กระบวนการกลุ่ม การรายงาน และ
การทำทดสอบย่อย ทดสอบก่อนเรยี น การซกั ถาม และการสังเกต
6. การวัดผลประเมินผล
6.1 การสงั เกต
6.2 การนำเสนอ และการซกั ถาม
7.สอ่ื และวสั ดุอปุ กรณ์
7.1 ใบความรู้
7.2 ใบงาน
7.3 หนังสือเรียน
7.4 อินเทอร์เน็ต
8. แหลง่ เรียนรู้
8.1 กศน.ตำบล
8.2 ห้องสมุดประชาชนอำเภอ
8.3 สถาบนั ศกึ ษาปอเนาะ
9. ตวั ช้ีวดั การเรียนรู้
9.1 ร้อยละ 80 ของผู้เรียนสามารถอธิบายความสำคัญของการวางแผนเขียนโครงการ วิธีการสำรวจ
ระบบนิเวศในท้องถ่นิ การอนุรักษร์ ะบบนเิ วศได้
9.2 ร้อยละ 80 ของผ้เู รยี นสามารถฝึกทักษะพื้นฐานเกี่ยวกับการวางแผนเขยี นโครงการ วิธกี ารสำรวจ
ระบบนิเวศในท้องถิ่น การอนุรกั ษ์ระบบนิเวศได้อยา่ งคล่องแคลว่
9.3 รอ้ ยละ 80 ของผูเ้ รียนสามารถสรา้ งความสามัคคี และตรงต่อเวลาในการปฏิบัติงานทไี่ ด้
มอบหมายได้
ลงช่อื ........................................................ครผู ู้สอน
(นางยามลี ะห์ สิงหะ)
ครู กศน.ตำบลรโิ ก๋
ความคดิ เหน็ หวั หนา้ งานการศึกษาขนั้ พื้นฐาน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
ลงช่ือ.............................................หัวหนา้ งานการศึกษาข้นั พื้นฐาน
(นางมทั มา แวนาแว)
ครผู ชู้ ่วย
ความคดิ เหน็ ผบู้ รหิ ารสถานศึกษา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………….....…………………………………………………………………………………………….…
ลงชื่อ................................................ผบู้ ริหารสถานศกึ ษา
(นางหทัยกาญจน์ วัฒนสทิ ธิ์)
ผูอ้ ำนวยการศนู ยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอสุไหงปาดี
ใบความรู้ที่ 1
ขั้นตอนในการเขยี นโครงการ
1. ช่ือแผนงาน
2. ช่อื โครงการ
3. หลกั การและเหตผุ ล
4. วตั ถุประสงค์
5. เปา้ หมาย
6. วธิ ดี าเนนิ การ
7. ระยะเวลาดาเนนิ การ
8. งบประมาณ
9. ผู้รบั ผิดชอบโครงการ
10. หนว่ ยงานท่ีใหก้ ารสนับสนนุ
11. การประเมินผล
12. ผลประโยชน์ที่คาดว่าจะไดร้ บั
การวางแผนและการเขยี นโครงการ
ความหมายของการวางแผน
มีผู้ให้คาจากัดความของการวางแผนไว้หลายลักษณะ เช่น การวางแผน คือ การมองอนาคตการเล็งเห็นจุดหมายที่
ต้องการ การคาดปญั หาเหล่านัน้ ไว้ล่วงหน้าไว้อย่างถกู ต้อง ตลอดจนการหาทางแกไ้ ขปญั หาตา่ ง ๆ เหล่านน้ั
การวางแผน เปน็ การใช้ความคิดมองจินตนาการตระเตรียมวิธีการต่าง ๆ เพื่อคดั เลือกทางที่ดที ่ีสดุ ทางหนึ่ง กาหนด
เป้าหมายและวางหมายกาหนดการกระทานนั้ เพ่อื ให้สำเรจ็ ลุลว่ งไปตามจดุ ประสงค์ท่ตี ั้งไว้
การวางแผน เป็นกิจกรรมอย่างหน่ึงท่ีเก่ียวกับการกาหนดสิ่งที่จะกระทาในอนาคต การประเมินผลของสิ่งที่กาหนด
วา่ จะกระทาและกาหนดวธิ ีการทีจ่ ะนาไปใชใ้ นการปฏิบตั ิ
ถ้าจะกล่าวโดยสรุป การวางแผนก็คอื การคิดการหรือกะการไว้ล่วงหน้าว่าจะทาอะไร ทำไม ทาท่ีไหน เม่ือไร อย่างไร และไคร
ทา
การวางแผนจึงเป็นเรือ่ งทีเ่ กย่ี วกบั
- อนาคต
- การตัดสินใจ
- การปฏิบัติ
ความสำคัญของการวางแผน
ถ้าจะเปรียบเทียบระบบการศึกษากับคน การวางแผนก็เปรียบเสมือนสมองของคน ซ่ึงถ้ามองในลักษณะน้ีแล้ว การ
วางแผนก็มีความสำคัญไม่น้อยทีเดียว เพราะถ้าสมองไม่ทางานส่วนอืน่ ๆของร่างกาย เชน่ แขน ขา ก็จะทาอะไรไม่ได้ หรือถ้า
คนทางานไม่ใชส้ มอง คือทางานแบบไม่มีหัวคิดก็ลองนึกภาพดูก็แล้วกันว่าจะเป็นอยา่ งไร คนทกุ คนต้องใช้สมองจึงจะทางานได้
ระบบการศึกษาหรือการจัดการศึกษาก่็เช่นเดียวกัน ต้องมีการวางแผน คือ อย่างน้อยต้องมีความคิด การเตรียมการว่าจะจัด
การศกึ ษาเพือ่ อะไร เพอ่ื ใคร อย่างไร
การวางแผนมปี ระโยชน์ในหลายเรอื่ งด้วยกัน เช่น
1. การวางแผนเปน็ เครือ่ งช่วยให้มกี ารตัดสนิ ใจอย่างมีหลักเกณฑ์ เพราะได้มีการศึกษาสภาพเดิมใน ปัจจุบันแลว้ กา
หนดสภาพใหม่ในอนาคต ซ่ึงได้แกก่ ารต้ังวัตถปุ ระสงค์ หรอื เปา้ หมาย แลว้ หาล่ทู างท่ีจะทาใหส้ ำเร็จตามที่มุ่งหวงั นักวางแผนมี
หน้าท่ีจัดทารายละเอียดของงานจัดลาดับความสำคัญพร้อมท้ังข้อเสนอแนะท่ีควรจะเป็นต่าง ๆ เพ่ือให้ผู้มีหน้าที่ตัดสินใจ
พจิ ารณา
2. การวางแผนเป็นศูนย์กลางประสานงานเช่น ในการจัดการศึกษาเราสามารถใช้การวางแผนเพื่อประสานงาน
การศึกษาทุกระดบั และทกุ สาขาให้สอดคลอ้ งกนั ได้
3. การวางแผนทาใหก้ ารปฏบิ ัติงานต่าง ๆ เป็นไปโดยประหยัดมีประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธิผลเพราะการวางแผนเป็น
การคดิ และคาดการณ์ไว้ล่วงหน้าและเสนอทางเลอื กท่ีจะก่อใหเ้ กิดผลทดี่ ีทีส่ ุด
4. การวางแผนเป็นเครื่องมือในการควบคมุ งานของนักบริหารเพือ่ ติดตามตรวจสอบการปฏบิ ัตงิ านของฝา่ ยตา่ ง ๆ ให้
เปน็ ไปตามนโยบายและเป้าหมายทีต่ ้องการ
ประเภทของแผน
เม่อื กลา่ วมาถึงตอนนีน้ า่ จะพดู ถงึ ประเภทของแผนเสยี เล็กนอ้ ยเพื่อความเข้าใจลกั ษณะของแผนแต่ละอยา่ ง ถ้าจะมอง
ในแงข่ องระยะเวลาอาจจะแบ่งแผนออกเป็น 4 ประเภทใหญ่ๆดงั นี้คอื
1. แผนพัฒนาระยะยาว (10 - 20 ปี) กาหนดเค้าโครงกว้างๆ ว่าประเทศชาติของเราจะมีทิศทางพัฒนาไป อย่างไร
ถา้ จะดงึ เอารฐั ธรรมนูญ และ/หรือแผนการศึกษาแห่งชาตมิ าเป็นแผนประเภทนีก้ ็พอถไู ถไปไดแ้ ต่ความจริงแผนพัฒนาระยะยาว
ของเราไม่มี
2. แผนพัฒนาระยะกลาง (4 - 6 ปี) แบ่งชว่ งของการพัฒนาออกเป็น 4 ปี หรือ 5 ปี หรอื 6 ปี โดยคาดคะเนว่าในชว่ ง
4 - 6 ปีนี้ จะทาอะไรกันบ้าง จะมีโครงการพัฒนาอะไร จะงบประมาณใช้ทรัพยากรมากน้อย เพียงไร แผนดังกล่าวได้แก่
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาตินั่นเองในส่วนของการศึกษาก็มีแผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ(ไม่ใช่แผนการศึกษา
แห่งชาติ)ในเรื่องของการเกษตรกม็ แี ผนพัฒนาเกษตร เปน็ ต้น
3. แผนพัฒนาประจาปี (1 ปี) ความจริงในการจัดทาแผนพัฒนาระยะกลาง เช่น แผนพัฒนาการศึกษาได้มีการหนด
รายละเอียดไว้เป็นรายปีอยู่แล้ว แต่เนื่องจากการจัดทาแผนพัฒนาระยะกลางได้จัดทาไว้ล่วงหน้า ข้อมูลหรือความต้องการที่
เขียนไว้อาจไมส่ อดคล้องกับสภาพท่แี ท้จริงในปัจจุบัน จงึ ต้องจัดทาแผนพัฒนาประจาปีขนึ้ นอกจากน้ัน วธิ กี ารงบประมาณของ
เราไม่ใช้แผนพัฒนาระยะกลางขอต้ังงบประมาณประจาปี เพราะมีรายละเอียดน้อยไป แต่จะต้องใช้แผนพัฒนาประจาปี เป็น
แผนขอเงิน
4. แผนปฏิบัติการประจาปี (1 ปี) ในการขอตั้งงบประมาณตามแผนพัฒนาประจาปีในข้อ 3 ปกติมักไม่ได้ตามที่
กระทรวง ทบวง กรมต่าง ๆ ขอไป สานักงบประมาณหรือคณะกรรมาธิการของรัฐสภามักจะตัดยอดเงินงบประมาณที่ส่วน
ราชการต่าง ๆ ขอไปตามความเหมาะสมและจาเป็นและสภาวการณ์การเงินงบประมาณของประเทศที่จะพึงมีภายหลังทีส่วน
ราชการตา่ ง ๆ ได้รบั งบประมาณจรงิ ๆ แล้ว จาเปน็ ท่จี ะต้องปรับแผนพัฒนาประจาปีท่ีจดั ทาข้ึนเพอื่ ขอเงินให้สอดคล้องกบั เงิน
ทไ่ี ด้รบั อนุมัติ ซ่ึงเรยี กวา่ แผนปฏบิ ตั กิ ารประจาปีขนึ้
ใบงานท่ี 1
..................................................................................................
1. ให้ผู้เรยี นอธิบายความหมายของโครงการ มาพสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. ใหผ้ ู้เรยี นอธิบายองคป์ ระกอบของโครงการ มาพอสังเขป
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.................................................................................... .........................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
3. ใหผ้ ู้เรียนบอกลักษณะโครงการทด่ี ี ควรเปน็ อย่างไร
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................................................ ..............................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.......................................................................................... .................................................................... ................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
................................................................................. ............................................................ .................................
บันทกึ หลังการสอน
กศน.ตำบลรโิ ก๋
คร้ังท.ี่ .............. วนั ท.ี่ ............................................... ผสู้ อน นางยามลี ะห์ สิงหะ
สถานทพ่ี บกลุ่ม กศน.ตำบลรโิ ก๋ ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย
สาระ...................................................รายวิชา............................................................รหัสวชิ า...........................
ผเู้ รียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน................คน เข้าพบกลมุ่ ..............คน ไม่พบกลุ่ม..............คน
เนอื้ หา/สาระ/รายวชิ า
........................................................................................................................................................................ .....
.............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
กจิ กรรมการเรยี นการสอน
........................................................................................................................................ .....................................
.............................................................................................................................................................................
..................................................................................................... ........................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................... ..................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
................................................................................. ............................................................................................
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................
ปัญหา/อปุ สรรค
............................................................................................................................. ................................................
.............................................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................... .........................
แนวทางการแก้ปัญหา
............................................................................................................. ................................................................
.............................................................................................................................................................................
........................................................................................................................ .....................................................
ความเหน็ /ข้อเสนอแนะผู้บริหาร
.............................................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................... .......................
ลงชอื่ ..............................................ครูผสู้ อน ลงชื่อ................................................ผูร้ ับรองข้อมลู
(นางยามลี ะห์ สงิ หะ) (นางหทยั กาญจน์ วัฒนสทิ ธ์)ิ
ครู กศน.ตำบลริโก๋
ผูอ้ ำนวยการ กศน.อำเภอสุไหงปาดี
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
1.แผนการสอน 2.64 ยามีละห์
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search