ปฏิกิริยาเคมี

ปฏิกริ ิยาการเกดิ สนิมเหลก็

สมการเคมีของการเกดิ สนิมเหลก็
Fe + H2O + O2 = Fe2O3H2O
(เหลก็ +น้ำ+ออกซิเจน=สนิม)

ชื่อ.............................เลขท่ี.................ช้ัน...............

การเกิดปฏิกิริยาเคมี

หมายถงึ การเปลยี่ นแปลงทางเคมเี ปน็ กระบวนการทสี่ าร
เปลีย่ นเปน็ สารใหมท่ มี่ อี งคป์ ระกอบทางเคมที แี่ ตกตา่ งกนั

การเกดิ ปฏิกิริยาเคมีหรือการเปลยี่ นแปลงทางเคมีของสาร

เป็นการเปลยี่ นแปลงทที่ าใหเ้ กดิ สารใหม่ โดยสารทเี่ ขา้ ทา
ปฏิกริ ยิ า เรียกวา่ สารตั้งต้น ( Reactant ) สารใหมท่ เี่ กดิ ขนึ้

จากปฏกิ ริ ยิ า เรียกวา่ ผลิตภณั ฑ์ ( Product )













ขอ้ สงั เกตการเกดิ ปฏิกิริยา

สารใหม่ท่เี กดิ ข้นึ ในปฏกิ ริ ิยาเคมี สงั เกตได้ดงั น้ี

1. สี เช่น สารเดิมไม่มีสเี ม่ือเกดิ ปฏกิ ริ ิยาเคมี จะมีสใี หม่
เกดิ ข้นึ (สารใหม่)
2. กล่ิน เช่น เกดิ กล่ินฉุน กล่ินเหมน็ กล่ินหอม
3. ตะกอน เช่น เดิมเป็นของเหลวใส ไม่มสี ี เม่ือผสมกนั แล้ว
เกดิ ตะกอน

สารใหม่ท่เี กดิ ข้นึ ในปฏกิ ริ ิยาเคมี สงั เกตได้ดงั น้ี

4. ฟองแกส๊ เช่น กรดไฮโดรคลอริก ผสมกบั หินปูนหรือ
แคลเซียมคาร์บอเนตเกดิ ฟองแกส๊ ข้ึน
5. เกดิ การระเบิด หรือเกดิ ประกายไฟ เช่น ใส่โลหะโซเดียม
ลงในนา้ จะเกดิ ประกายไฟข้นึ
6. มอี ณุ หภมู ิเปล่ียน ซ่ึงสารโดยทว่ั ไปเม่อื เกดิ ปฏกิ ริ ิยาเคมีจะ
เกดิ การเปล่ียนแปลง พลังงาน ความร้อนควบคู่ไปด้วยเสมอ

ตวั อย่างปฏกิ ริ ิยาและการนาความร้ไู ปใช้ประโยชนใ์ น
ชีวิตประจาวันของเรา

















1. กระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง (Photosynthesis)

สมการเคมขี องกระบวนการสังเคราะห์ด้วยแสง

6CO2 + 6H2O + light ----> C6H12O6 + 6O2

คำร์บอนไดออกไซด์ + น้ำ + แสง ----> กลูโคส + ออกซิเจน

2. การสันดาปหรือการเผาไหม้เชื้อเพลงิ

สมการเคมกี ารสันดาป
C3H8 + 5O2 + heat ----> 4H2O + 3CO2 + energy
โพรเพน (เช้ือเพลิง) + ออกซิเจน + ควำมร้อน ----> น้ำ +
คำร์บอนไดออกไซด์ + พลงั งำน

พบในเตาแกส๊ และเตาผงิ

3. ปฏกิ ริ ิยาการเกดิ สนิมเหลก็

สมการเคมขี องการเกดิ สนิมเหลก็

4Fe + 3O2 + 3H2O -> 2Fe2O3.3H2O
เหลก็ + ออกซิเจน + น้ำ ----> เหลก็ ออกไซด์ (สนิมเหลก็ )

4. ปฏิกริ ิยาการสะเทนิ

ปฏิกิริยำกำรสะเทินเกิดจำกกำรท่ีกรด เช่น น้ำสม้ สำยชู
น้ำมะนำว กรดซลั ฟิ วลิก และเบส เช่น เบกกิ้งโซดำ สบู่
อะซีโตน เขำ้ ทำปฏิกิริยำกนั ไดพ้ อดี เกิดเป็นผลิตภณั ฑ์
เกลือและน้ำ

สมการเคมขี องปฏกิ ริ ิยาการสะเทนิ

HCl + KOH ----> KCl + H2O

ไฮโดรเจนคลอไรด์ (กรด) + โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ (เบส) ---->
โพแทสเซียมคลอไรด์ (เกลือ) + น้ำ

ปฏิกริ ิยาการหายใจแบบใชอ้ อกซิเจน

(การหายใจแบบแอโรบิก)

สมการเคมกี ารหายใจแบบใช้ออกซิเจน

C6H12O6 + 6O2 ----> 6CO2 + 6H2O + energy

กลูโคส + ออกซิเจน ----> คำร์บอนไดออกไซด์ + น้ำ +
พลงั งำน

การเปล่ียนแปลงต่อไปน้ีเกดิ ปฏกิ ริ ิยาเคมแี น่นอน

1. การสนั ดาป หมายถงึ การท่สี ารทาปฏกิ ริ ิยากบั แกส็
ออกซเิ จน
2. การหมกั เช่น การหมกั แป้ งเป็นนา้ ตาล
3. กระบวนการเมแทบอลิซึม ( ปฏกิ ริ ิยาในส่งิ มชี ีวิต )
เช่น การย่อยอาหาร การหายใจ เป็นต้น
4. การถลุงแร่ การเกดิ สนิม ปฏกิ ริ ิยาในแบตเตอร่ี

1. ขอ้ ใดเป็นกำรเปล่ียนแปลงทำงกำยภำพ
ก. กำรเผำกระดำษ
ข. กำรตม้ น้ำใหเ้ ดือด
ค. กำรหมกั ผลไม้
ง. กำรยอ่ ยอำหำร

กำรตม้ น้ำใหเ้ ดือด

2. ปฏิกิริยำเคมีท่ีมีกำรถ่ำยเทพลงั งำนใหก้ บั สิ่งแวดลอ้ ม
เรียกวำ่ อะไร

ก. ปฏิกิริยำดูดควำมร้อน
ข. ปฏิกิริยำคำยควำมร้อน
ค. ปฏิกิริยำออกซิเดชนั่
ง. ปฏิกิริยำกำรเผำไหม้

ปฏิกิริยำคำยควำมร้อน

3. ขอ้ ใด เกิดปฏิกิริยำเคมี
ก. ผำ่ ฟื น
ข. กินยำลดกรดในกระเพำะอำหำร
ค. ป้ันดินน้ำมนั
ง. บดเน้ือ

กินยำลดกรดในกระเพำะอำหำร

4. ฝนกรด เกิดจำกปฏิกิริยำในขอ้ ใด
ก. สำรที่เป็นกรด + ละอองน้ำในอำกำศ
ข. สำรท่ีเป็นกรด + อำกำศ
ค. สำรท่ีเป็นกรด + น้ำในบ่อ
ง. สำรท่ีเป็นกรด + น้ำทะเล

สำรท่ีเป็ นกรด+ละอองน้ ำในอำกำศ

5. ขอ้ ใดไมใ่ ช่ปฏิกิริยำเคมี
ก. จุดธูปไหวพ้ ระ
ข. เติมน้ำตำลลงในกำแฟร้อน
ค. บ่มมะม่วงใหส้ ุก
ง. อำหำรบูดเน่ืองจำกอำกำศร้อน

เติมน้ำตำลลงในกำแฟร้อน

6. กำรเกิดหินงอกหินยอ้ ยเกิดจำกสำรใดทำปฏิกิริยำกนั
ก. กรดกบั เบส
ข. กรดกบั โลหะ
ค. กรดกบั หินปูน
ง. กรดกบั ออกซิเจน

กรดกบั หินปูน

7. กำรเปล่ียนแปลงใดมีสำรใหม่เกิดข้ึน
ก. หลอมกำมะถนั ใหเ้ ป็นของเหลว

ข. ค้นั มะพร้ำวใหไ้ ดน้ ้ำกะทิ
ค. กำรยอ่ ยอำหำรของมนุษย์

ง. ตดั เหลก็ เป็นรูปวงกลม

กำรยอ่ ยอำหำรของมนุษย์

8. ขอ้ ใดไมใ่ ช่กำรเปลี่ยนแปลงทำงเคมี
ก. เผำเหลก็ ใหร้ ้อนจนหลอมเหลว
ข. ใส่โลหะโซเดียมลงในน้ำ
ค. ผสมกรดเกลือกบั โซดำไฟ
ง. วติ ำมินซีสลำยตวั เมื่อถูกควำมร้อน

เผำเหลก็ ใหร้ ้อนจนหลอมเหลว

9. ขอ้ ใดไมถ่ ูกตอ้ ง

ก. นำน้ำเกลือมำระเหยแหง้ แลว้ เกิดครำบเกลอื
เกิดข้ึน ไม่เป็นกำรเปลี่ยนแปลงทำงเคมี

ข. โลหะแมกนีเซียมทำปฏิกิริยำกบั กรดเกิดฟอง

แก๊สข้ึน เป็นกำรเปลี่ยนแปลงทำงเคมี
ค. สำรสองชนิดผสมกนั แลว้ เกิดกำรตกตะกอน

เป็ นกำรเปลี่ยนแปลงทำงเคมี

ง. ละลำยโซดำไฟในน้ำแลว้ มีอุณหภูมิสูงข้นึ เป็น
กำรเปลี่ยนแปลงทำงเคมีแบบคำยควำมร้อน

ละลำยโซดำไฟในน้ำแลว้ มีอุณหภูมิสูงข้ึน

10. ขอ้ ใดกล่ำวถึงกำรเกิดปฏิกิริยำเคมีไมถ่ ูกตอ้ ง
ก. ตอ้ งมีสำรใหม่เกิดข้ึน
ข. ตอ้ งมีกำรเปลี่ยนสถำนะของสำรเสมอ

ค. มีท้งั กำรดูดพลงั งำนและคำยพลงั งำน
ง. ถำ้ เป็นระบบปิ ดจะเป็นไปตำมกฎทรงมวล

ตอ้ งมีกำรเปล่ียนสถำนะของสำรเสมอ

สมกำรเคมี

สมกำรเคมีเป็นสญั ลกั ษณ์ที่แสดงกำรเกิดปฏิกิริยำเคมี
ระหวำ่ งสำรต้งั ตน้ (อำจเป็นปฏิกิริยำระหวำ่ งโมเลกลุ อะตอม
หรือไอออนกไ็ ด)้ เพ่อื เกิดเป็นผลิตภณั ฑ์ โดยเขียนแทนดว้ ย
สญั ลกั ษณ์ และสูตรโมเลกลุ ที่เป็นตวั แทนของธำตุท่ีอยใู่ น
สำรประกอบ