GUMed_2019_marzec

ROK 29 MARZEC 2019 NR 3 (339) ISSN 2657-4640

G A Z E TA G UMed

MIESIĘCZNIK GDAŃSKIEGO UNIWERSYTETU MEDYCZNEGO kontynuacja Gazety AMG

Centrum Medycyny Translacyjnej Blaski i cienie Dział studencki  36
– wywiad z profesorami: K. Narkie-
naukometrii  17
wiczem i Paulem Gründemanem  04

Gazeta GUMed Warunki prenumeraty
Cena rocznej prenumeraty krajowej
Miesięcznik Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (11 zeszytów) wynosi 100 PLN,
pojedynczy numer – 9 PLN.
Wydawca Należność za prenumeratę
Gdański Uniwersytet Medyczny należy wpłacać na konto
ul. M. Skłodowskiej-Curie 3a Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
80-210 Gdańsk z dopiskiem:
prenumerata Gazety GUMed
Adres redakcji Bank Zachodni WBK S.A. Oddz. Gdańsk
ul. Dębinki 1, 80-211 Gdańsk 76 1090 1098 0000 0000 0901 5327
telefon: 58 349 15 37
e-mail: [email protected] Redakcja zastrzega sobie prawo
www.gazeta.gumed.edu.pl niewykorzystania materiałów
niezamówionych, a także
Redaktor naczelna prawo do skracania i adiustacji
Małgorzata Omilian-Mucharska tekstów oraz zmiany ich tytułów.
Wyrażane opinie są poglądami
Przewodniczący Rady Programowej autorów i nie zawsze
Bolesław Rutkowski odzwierciedlają stanowisko
redakcji oraz władz Uczelni.
Z-ca Przewodniczącego Rady Programowej
Wiesław Makarewicz Zdjęcie na okładce – panorama
z dachu bud. nr 8; na pierwszym
Rada Programowa planie bud. nr 1
Roman Kaliszan fot. Zbigniew Wszeborowski
Barbara Kochańska
Wioletta Mędrzycka-Dąbrowska

Redakcja i korekta językowa
Joanna Śliwińska
Jolanta Świerczyńska-Krok

Skład i opracowanie graficzne
Izabela Szeibelis-Deskiewicz

Współpracownicy
Janusz Limon
Paweł Kabata
Marek Bukowski
Zbigniew Wszeborowski
Agata Knurowska

Druk
Bernardinum Sp. z o.o.
ul. Biskupa Dominika 11, 83-130 Pelplin

Nakład
630 egzemplarzy

W TYM NUMERZE

WYWIAD DZIAŁ STUDENCKI

04 W Uczelni rozpoczyna działaność Cen- 36 FELIETON STUDENCKI
trum Medycyny Translacyjnej Medycyna i praca
– wywiad z prof. K. Narkiewiczem – Klaudia Bienias
i prof. Paulem Gründemanem
37 LIST DO REDAKCJI
09 NOMINACJE Jak przejść przez Uniwersytet...
– Studentka V roku kierunku lekarskiego
09 KRONIKA UCZELNI
38 WYDARZENIA
14 KADRY GUMed
39 CO SIĘ DZIEJE W SKN?
15 NOWI DOKTORZY
PODRÓŻE KSZTAŁCĄ
LUDZIE UCZELNI
40 Praktyka wakacyjna w górnej Austrii
16 Wyjątkowa seniorka skończyła 100 lat! – prof. dr hab. Wiesław Makarewicz

NAUKA 45 MEDYCYNA W SZTUCE CZ. 2

17 Blaski i cienie naukometrii. Refleksje oldboya prof. dr hab. Janusz Limon
– prof. dr hab. Roman Kaliszan
Z KART HISTORII
23 NEKROLOG
46 Jędrzejewiczowska reforma prawa
KONFERENCJE o uczelniach akademickich A.D. 1933.
Wnioski po latach
21 Studenci zagraniczni w Polsce – prof. dr hab. Piotr Lass
– mgr Ewa Kiszka
51 TAJEMNICE Z MUZEALNEJ PÓŁKI
24 XV Gdańskie Repetytorium Nefrologiczne
– prof. dr hab. Bolesław Rutkowski dr Marek Bukowski

27 SUKCESY I NAGRODY Z WILNA DO GDAŃSKA NR 29

BIBLIOTEKA INFORMUJE 52 Taisa Merdi (1915-2008)
– prof. dr hab. Wiesław Makarewicz
33 Nowości w zasobach online
Biblioteki Głównej GUMed w 2019 roku 54 VARIA

34 Ukazał się wykaz wydawnictw publikują- 55 POLECAMY CZYTELNIKOM
cych recenzowane monografie naukowe
Zamalowane freski. Urszula Piskorzyńska
FELIETON – prof. dr hab. Bolesław Rutkowski

35 Znajomi nieznajomi
– dr Paweł Kabata

04 WYWIAD GAZETA GUMed marzec 2019

W UCZELNI ROZPOCZYNA
DZIAŁALNOŚĆ CENTRUM
MEDYCYNY TRANSLACYJNEJ

prof. dr hab. Krzysztof Narkiewicz

Ukończył studia lekarskie w Akademii Medycz- Jego zainteresowania badawcze skupiają się na
nej w Gdańsku w 1988 r., doktoryzował się w profilaktyce i leczeniu nadciśnienia tętniczego,
macierzystej Uczelni w 1993 r. Jako stypendysta bezdechu sennego, niewydolności serca i cu-
National Institutes of Health pracował w latach krzycy. Opublikował ponad 350 pełnotekstowych
1996-1998 w Uniwersytecie Iowa (Iowa City, prac (łączny Impact Factor >900, łączna liczba
USA). Obecnie kieruje Katedrą i Kliniką Nadci- cytowań >24 000, h-index: 53). Jest redaktorem
śnienia Tętniczego i Diabetologii w Gdańskim czasopisma Blood Pressure – organu Europej-
Uniwersytecie Medycznym. Jest inicjatorem skiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego.
koncepcji utworzenia w GUMed Centrum Medy- Przewodniczył Radzie Naukowej tego Towarzy-
cyny Translacyjnej. stwa w latach 2009-2011. Był członkiem Grupy
Roboczej ds. Postępowania w Nadciśnieniu Tęt-
niczym Europejskiego Towarzystwa Nadciśnienia
Tętniczego (ESH) i Europejskiego Towarzystwa
Kardiologicznego (ESC) przygotowującego w la-
tach 2007, 2013 i 2018 Guidelines for the Mana-
gement of Arterial Hypertension.

prof. Paul Gründeman, M.D., Ph.D.

Prof. Gründeman is an experimental car- not necessary. Currently, he is the principal
diothoracic and vascular surgeon at the Uni- investigator for the development of a novel
versity Medical Center Utrecht in Netherlands. minimally invasive polymeric heart valve for
The main focus of hisresearch is innovation in life made of Dyneema Purity® UHMWPE fiber
the field of cardiovascular diseases and deve- technology. In 2017 he received the Medal
lopment of novel devices/therapies thereof. Zasłużonemu Akademii Medycznej w Gdań-
He has extensive experience in experimental sku (Medical University of Gdańsk medal of
cardiovascular surgery, especially in the field merit). In October 2018, he was appointed as
of minimally invasive surgeries and technolo- visiting professor to support the development
gies for which he holds several patent families. of the Translational Medicine Centre at MUG
He is co-inventor of the Octopus® tissue sta- (GUMed).
bilizer for closed-chest beating heart coronary
surgery, thus making the heart lung machine Personal motto: Imagination is more impor-
tant than Knowledge (after Einstein).

WYWIAD 05

Medycyna translacyjna przekształca odkrycia naukowe – John Hutton, raport
dokonywane w laboratoriach lub w przebiegu badań Transforming Translation
klinicznych czy populacyjnych w nowe narzędzia kli- – Harnessing Discovery
niczne oraz zastosowania, które mają korzystny wpływ for Patient and Public
na zdrowie ludzi dzięki zmniejszeniu zachorowalności, Benefit (Report of the
śmiertelności i umieralności. Translational Research
Working Group of the
National Cancer Advisory
Board, US NIH, 2007).

Profesorowie Z profesorami: KRZYSZTOFEM NARKIEWI- w naszej Uczelni jest znalezienie nowych rozwią-
Krzysztof Narkiewicz CZEM (K.N.) i PAULEM GRÜNDEMANEM (P.G.) zań organizacyjnych i infrastrukturalnych, które
i Paul Gründeman rozmawia prof. dr hab. Wiesław Makarewicz. doprowadzą do optymalnego wykorzystania po-
otwierają V spotkanie tencjału naukowo-badawczego GUMed. Umożli-
w Sobieszewie Od pięciu lat zabiega Pan o wprowadzenie wi to realizację wielodyscyplinarnych projektów,
11 stycznia 2019 r. w naszej Uczelni i w jej Uniwersyteckim Cen- których podstawowym celem będzie opracowa-
poświęcone organiza- trum Klinicznym rozwiązań określanych mia- nie innowacyjnych rozwiązań o charakterze apli-
cji Centrum Medycy- nem medycyny translacyjnej? Na czym to kacyjnym w zakresie medycyny, farmacji i szero-
ny Translacyjnej nowe podejście ma polegać i jak dalece jeste- ko pojętej ochrony zdrowia.
śmy w tym projekcie zaawansowani?
 Po 5 latach dyskusji i przygotowań będziemy
K.N. Gwałtowny rozwój biologii medycznej mieli teraz możliwość rozpoczęcia działań pilo-
spowodował, że w dotychczasowej strukturze tażowych, na razie na niewielką jeszcze skalę.
organizacji badań droga od odkryć o potencjal- Powstające Centrum Medycyny Translacyjnej
nie wielkim znaczeniu dla medycyny do ich prak- wstępnie uzyskało lokalizację na I piętrze budyn-
tycznego wykorzystania na potrzeby diagnostyki ku nr 5 (stara radiologia). W dalszej przyszłości
i leczenia stała się zbyt długa. Powstała więc pil- będziemy myśleć o wybudowaniu docelowego
budynku o powierzchni użytkowej około 4000 m2
na potrzeba jej skró- w sąsiedztwie już istniejącego BioBanku. Ważną
cenia i przełamania rolę w powstaniu CMT, jako doradca i konsultant,
różnych barier men- odegrał i nadal odgrywa prof. Paul Gründeman
talnych i organizacyj- z Uniwersytetu w Utrechcie. Będzie z nami na-
nych. Tak powstała dal współpracował przez najbliższe lata jako pro-
medycyna translacyj- fesor wizytujący.
na, której celem jest
przekształcanie pod- Jakie elementy będą współtworzyły Centrum
stawowych osiągnięć Medycyny Translacyjnej i jak udostępniona
badawczych w możli- przestrzeń zostanie zagospodarowana i zorga-
wą do zastosowania nizowana?
w praktyce teorię,
technologię i metody K.N. W pierwszym kroku, na 700 m2 powierzchni
łączące praktykę la- powstaje centrum badań układu sercowo-naczy-
boratoryjną i klinicz- niowego (core facility) oraz przestrzeń coworkin-
ną. Zasadniczą rolę gowa umożliwiająca współpracę różnych środo-
w tej nowatorskiej wisk, zarówno naukowych, jak i biznesowych.
dziedzinie medycyny Kolejnym celem jest stworzenie centrum (core
odgrywa interdyscy- facility) rezonansu medycznego.
plinarne podejście
oparte na współpracy. CMT powstaje w budynku nr 5 UCK, w którym
będzie też realizowany projekt w ramach pro-
Misją tworzonego gramu Międzynarodowych Agend Badawczych
Centrum Medycyny (MAB). Będzie to ośrodek naukowy specjalizu-
Translacyjnej (CMT)

06 WYWIAD GAZETA GUMed marzec 2019

jący się w badaniach nad aberracjami genetycz- connect different specialties like: cardiology, car-
nymi nabytymi w ciągu życia jako czynnikami dio surgery, radiology, anesthesiology and onco-
ryzyka nowotworów i innych chorób. Badania te logy, instead of keeping those separated.
mogą doprowadzić do znalezienia nowych bio-
markerów czynników ryzyka raka. Profesor Arka- It will be essential to design, to set up and im-
diusz Piotrowski koordynuje projekt Mutations plement the modern mandatory transparent
acquired during lifetime that lead to increased structures facilitating the interaction between
risk for human disease, with focus on cancer, doctors/researches from different specialties. In
którego drugim liderem jest prof. Jan Dumański this context my specific role could be described
z Wydziału Immunologii, Genetyki i Patologii as coordinator and facilitator. In other words, to
Uniwersytetu w Uppsali. Gdański Uniwersytet act as the oil in the engine.
Medyczny i Uniwersytet w Uppsali w Szwecji
otrzymały od Fundacji Nauki Polskiej na realiza- What in your opinion will be the crucial steps
cję tego projektu blisko 40 mln zł. in successful implementation of this initiative?

 W powstającym CMT zostanie też zlokalizowane P.G. First of all we have to assess the existing
Centrum Transferu Technologii (CTT). Będzie- potential of various people, the research gro-
Prof. Jan Dumański my współpracować także z Centrum Innowa- ups and identify the talents. Simultaneously, we
z Wydziału Immuno- cji Medycznych (CIM) oraz ośrodkiem badań have to build an open and transparent structu-
logii, Genetyki i Pato- wczesnych faz klinicznych nowych leków, który re of working together which will facilitate the
logii Uniwersytetu powstaje na terenie Centrum Medycyny Niein- interaction among researches and we will sup-
w Uppsali, koordy- wazyjnej (CMN). W Polsce na ten moment ist- port their research with expertise of specialized
nator realizowanego nieje bowiem tylko jeden ośrodek dedykowany University services such as the Innovation Center
w GUMed projektu badaniom I fazy, które powszechnie są uważane and Technology Transfer Center. Important part
Międzynarodowych za najbardziej innowacyjne. of this structure will be the core facility which
Agend Badawczych provide the opportunity to connect different
(MAB) poświęcone- Our Medical University has been cooperating aspects of research with the clinical applications.
go badaniom nad na- with you for many years. What role will you play The emerging Center of Translational Medicine
bytymi aberracjami in the development of this particular project? should be an open and transparent structure to
genetycznymi jako act, as said, as an umbrella where all meaningful
czynnikami ryzyka P.G. Given the tradition of successful coopera- initiatives are welcome on the basis of equality,
tion between Gdańsk and Holland, I was very thus creating new interactions and opportu-
much attracted to the idea to work again at the nities. It will also open our University for success-
Medical University in Gdańsk. I very much enjoy- ful grants applications and hopefully create new
ed working as part of the famous Heart Team of inventions that are covered with MUG patents.
the late prof. Mira Narkiewicz during the 1970's.
Recently, I was invited by prof. Krzysztof Narkie- Jacy badacze obok Pana Profesora i Pańskiego
wicz and MUG rector prof. Marcin Gruchała to zespołu będą odgrywali główną rolę w realiza-
help as visiting professor to direct the efforts on cji tego przedsięwzięcia?
innovation in the field of cardiovascular diseases.
I will be here in Gdańsk for a limited time of co- K.N. W strukturze organizacyjnej GUMed CMT
urse, a couple of years probably, to support the jest jednostką ogólnouczelnianą podległą bez-
transfer of experience from the Utrecht Univer- pośrednio prorektorowi ds. nauki. Ja będę miał
sity in further developing the Translational Me- przyjemność działać jako przewodniczący Rady
dicine Centre at MUG. This great new initiative Programowej, a koordynatorem bieżącej dzia-
aims to serve as an “umbrella” for researchers łalności CMT jest dr Jacek Wolf. CMT jest inicja-
and clinicians to collaborate, to write grants tywą otwartą dla wszystkich jednostek GUMed.
and to valorize their ideas. Herewith, we hope Liczymy na dalszą szeroką dyskusję i współpracę
that they find each other more easily jumping całego środowiska naukowego naszej Uczelni
over barriers to define a common research to- przy realizacji tego projektu. W swojej działalno-
pic. The Centre’s efforts are geared to projects ści będziemy ściśle współpracować z Trójmiej-
that are oriented towards specific disease or pa- ską Akademicką Zwierzętarnią Doświadczalną
tient group's needs. Together, we will find each – Centrum Badawczo-Usługowym (kierowaną
other more easily, jump over obstacles to define przez Grażynę Peszyńską-Sularz), BioBankiem
interaction among researchers and create con- (Leszek Kalinowski i Jarosław Skokowski) oraz
ditions to implement new strategies and new Biurem Projektów GUMed (Katarzyna Grzejsz-
initiatives in a multidisciplinary fashion that will czak z zespołem).

WYWIAD 07

Widok sali obrad, W tworzenie koncepcji powołania CMT zaanga- dującą rolę. Bardzo liczymy na dalszą współpracę
na pierwszym planie żowanych było bardzo wielu naukowców i grup z Uniwersytetem w Glasgow, który jest jednym
(od lewej) rektor badawczych. Od samego początku wspierają nas z liderów wprowadzenia podobnych rozwiązań
GUMed prof. Marcin między innymi profesorowie: Jacek Jassem, Mar- w Europie. Profesor Anna Dominiczak (Vice-Princi-
Gruchała i prorektor cin Gruchała, Edyta Szurowska, Jacek Witkowski, pal and Head of College of Medical, Veterinary and
ds. nauki prof. Ewa Bryl, Aleksandra Żurowska, Małgorzata My- Life Sciences University of Glasgow) stale pomaga
Tomasz Bączek śliwiec, Dariusz Gąsecki, Małgorzata Sznitowska, nam w pracach nad realizacją koncepcji CMT.
Michał Markuszewski, Ewa Słomińska, Tomasz
 Smoleński, Bartosz Wasąg. Ta lista „przyjaciół Podejmowana i planowana w CMT działalność,
CMT” jest znacznie dłuższa. Spotkaliśmy się z ol- niewątpliwie przyniesie także różnorodne korzy-
brzymią życzliwością władz GUMed, profesorów: ści pacjentom dzięki wprowadzeniu w przyszło-
Morysia, Bączka, Dudziak i Sawickiego. Kluczową ści zaawansowanych terapii. Dotyczyć to może
rolę w działalności CMT odegrają Marcin Fijał- także nowych możliwości diagnostycznych
kowski, Marcin Hellmann, Miłosz Jaguszewski i nowych leków, bądź nowych zastosowań dotąd
i Paweł Winklewski. Chcielibyśmy utworzyć no- używanych leków. Dzięki patentom i pozyskiwa-
woczesną pracownię neurofizjologii klinicznej, nym grantom badawczym będzie umacniała wy-
kierowaną przez Dagmarę Hering. Bardzo liczy- soką pozycję naukową Uczelni i poprawiała jej
my na dalsze rozwijanie projektu wspólnie z UCK. sytuację finansową. Podsumowując, idea CMT
stale się rozwija i powoli przekuwa się w kon-
Jak rozumiem organizacja tego Centrum będzie kretne, mierzalne efekty.
dla naszego Uniwersytetu istotnym walorem
branym pod uwagę przy staraniach o uzyskanie How do you assess the potential of our Uni-
statusu uczelni badawczej? Jakie dalekosiężne versity in successful implementation of this
cele stawiane są przed tym projektem i jakie project?
korzyści przyniesie on pacjentom i Uczelni
w przyszłości? P.G. In my opinion the Medical University of
Gdańsk has great research and development
Istotnie obecnie pilnym zadaniem jest staranne potential. It is just under the veil and behind
opracowanie wniosku o zaklasyfikowanie Gdań- closed doors. Inventors and doctors/researchers
skiego Uniwersytetu Medycznego do kategorii may find themselves isolated. We plan to hold
uniwersytetów badawczych. To bardzo ważne monthly meetings, to connect with various re-
i duże wyzwanie, a w należytym sprostaniu temu searchers and their teams, to locate the talents
wyzwaniu powstające CMT może odegrać decy- and to bring them to the Translational Medicine

08 WYWIAD GAZETA GUMed marzec 2019

Centre to start cooperating. We will also mana- wywiad przeprowadził
ge the content of their research, suggesting new
opportunities and connect to potential industrial PROF. DR HAB. WIESŁAW MAKAREWICZ
partners. I have to underline that we will act step
by step, encouraging and showing opportunities Emerytowany profesor zwyczajny w Katedrze
but never pressing colleagues to do anything Biochemii AMG, były dziekan Międzyuczelnia-
which they would not like to do. Because ulti- nego Wydziału Biotechnologii UG i AMG, rek-
mately they are and always will be their own tor AMG w latach 1999-2005; profesor hono-
research projects. We start with enthusiasm but rowy GUMed
we are fully aware that we are starting on a very,
very long road. However we are sure that this
road leads to success and know that the quality
of individuals will prevail.

Thank you very much for the interview and
I wish you great success.

HISTORIA CHIRURGII NA OTWARTYM
SERCU W UCZELNI

Dutch roots in the Ta książka mówi o sile. Sile marzeń, poświęcenia jęcie przeze mnie decyzji o studiach lekarskich
foundation of i uporu. Ale w pierwszym rzędzie o sile przyjaźni. i zachęciło do międzynarodowych kontaktów
open-heart surgery To jest niezwykła opowieść o przyjaźni dwóch w przyszłości. Jestem ogromnie zobowiązany
in Gdańsk, Anna Pa- chirurgów − profesora Antona Gründemana i wdzięczny autorom – Annie Paprockiej-Lipiń-
procka-Lipińska, Paul i mojej Mamy, profesor Mirosławy Narkiewicz, skiej oraz Paulowi Gründemanowi za opraco-
Gründeman; Gdański którzy wbrew wszelkim przeciwnościom zaini- wanie tego zagadnienia. Mój "holenderski brat"
Uniwersytet Medyczny, cjowali we wczesnych latach 70. XX w. organiza- Paul jako młody student był pomocny w reali-
2016. ISBN 978-83- cję nowoczesnego centrum kardiochirurgii zacji marzeń o współpracy swego Ojca i mojej
65098-53-5; książka w Gdańsku. Miało to miejsce wtedy, gdy Europa Mamy oraz odegrał kluczową rolę w zebraniu
jest dostępna w Biblio- podzielona była jeszcze żelazną kurtyną, ponad i uporządkowaniu faktów i fotografii zawartych
tece Głównej GUMed, dwadzieścia lat przed wejściem Polski do Unii w tej książce. Kontynuuje on tradycję swego
sygn. I H1. 058 Europejskiej. W oparciu o wspólną pasję, wza- Ojca skupiając swoje zainteresowania na inno-
jemne zaufanie i niekwestionowaną przedsię- wacjach (także aparaturowych) w dziedzinie me-
biorczość, opracowali i zrealizowali starannie dycyny sercowo-naczyniowej. Paul był jednym
przygotowany plan przeniesienia chirurgii na z wynalazców urządzenia OctopusR, służącego
otwartym sercu z Amsterdamu do Gdańska. Plan do stabilizacji powierzchni bijącego serca, sze-
ten zakładał wysyłkę do Gdańska odpowiedniej roko obecnie stosowanego na świecie w ope-
aparatury i wyszkolenie dedykowanego temu racjach naczyń wieńcowych. Mamy nadzieję, że
przedsięwzięciu zespołu lekarzy, pielęgniarek niektóre jego nowe projekty będą mogły być
i personelu technicznego. Ich entuzjazm znalazł zrealizowane w rozwijającej się współpracy
poparcie i uznanie u rosnącej liczby ludzi, bez z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym. To by
których ta misja nie mogłaby skończyć się po- nie tylko wzmocniło i rozwinęło współpracę za-
wodzeniem. Książka ta dokumentuje ten i inne początkowaną przed ponad 40 laty, lecz byłoby
aspekty współpracy Gdańska z Amsterdamem, także pięknym hołdem złożonym naszym wizjo-
łącznie z organizacją licznych pomocowych nerskim rodzicom.
transportów organizowanych przez Gees Essing
(jedną z moich "holenderskich matek", obok Ep PROF. DR HAB. KRZYSZTOF NARKIEWICZ
Bokhorst). Jako dziecko, następnie jako młody
student byłem świadkiem początków tego wy- Kierownik Katedry i Kliniki Nadciśnienia
darzenia. Zapewne wywarło ono wpływ na pod- Tętniczego i Diabetologii GUMed

NOMINACJE / KRONIKA UCZELNI 09

NOMINACJE

PROF. KRZYSZTOF NARKIEWICZ WICEPREZESEM ODDZIAŁU POLSKIEJ AKADEMII NAUK W GDAŃSKU

Prof. Krzysztof Narkiewicz, kierownik Katedry Prezesem został prof. Grzegorz Węgrzyn z UG,
i Kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii drugim wiceprezesem prof. Henryk Krawczyk
GUMed został wybrany wiceprezesem Oddziału z PG, a jednym z członków Prezydium – prof. Ja-
Polskiej Akademii Nauk w Gdańsku na kadencję nusz Limon, emerytowany kierownik Katedry
2019-2022. i Zakładu Biologii i Genetyki Medycznej GUMed.
W poprzedniej kadencji gdańskiemu oddziałowi
PAN przewodniczył prof. Janusz Limon.

prof. dr hab.
Krzysztof Narkiewicz

Kierownik Katedry i Kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii GUMed

DR HAB. TOMASZ JASTRZĘBSKI PRZEWODNICZĄCYM SEKCJI NOWOTWORÓW OTRZEWNEJ W PTChO

dr hab. Dr hab. Tomasz Jastrzębski, prof. nadzw. z Kliniki powstanie Krajowy Rejestr zabiegów cytore-
Tomasz Jastrzębski, Chirurgii Onkologicznej GUMed został wybrany dukcyjnych i HIPEC (Dootrzewnowa Chemiote-
prof. nadzw. na przewodniczącego nowo powołanej Sekcji rapia Perfuzyjna w Hipertermii), który pozwoli
Nowotworów Otrzewnej przy Polskim Towarzy- na analizę merytoryczną wyników leczenia oraz
Klinika Chirurgii On- stwie Chirurgii Onkologicznej (PTChO). będzie bazą do projektowania i prowadzenia
kologicznej GUMed wieloośrodkowych badań klinicznych. Celem
Sekcja Nowotworów Otrzewnej będzie m.in. Sekcji będzie także współpraca międzynarodo-
inicjowała prace dotyczące diagnostyki i le- wa w zakresie diagnostyki i leczenia pierwot-
czenia pierwotnych i wtórnych nowotworów nych i przerzutowych nowotworów otrzewnej.
otrzewnej, zrzeszając nie tylko chirurgów ogól- Sekcja w ramach działalności PTChO organizo-
nych i onkologicznych, ale także specjalistów wać będzie konferencje naukowe oraz szkole-
innych dyscyplin medycznych, jak ginekologów, nia praktyczne dla chirurgów i ginekologów w za-
onkologów, patomorfologów, genetyków, bio- kresie zabiegów cytoredukcyjnych w powstałych,
technologów i innych. W ramach prac Sekcji z inicjatywy Sekcji, ośrodkach referencyjnych.

BARDZO DOBRE WYNIKI LDEK

Absolwenci kierunku lekarsko-dentystycznego Gdańskiego Uniwersytetu Do egzaminu przystąpiło w całym kraju 679
Medycznego, którzy ukończyli studia w ostatnich dwóch latach zajęli pierw- osób, uzyskując średnio 120,2 punktu. Maksy-
sze miejsce w wiosennej sesji Lekarsko-Dentystycznego Egzaminu Końcowe- malny wynik wyniósł 171, a minimalny 37 punk-
go (LDEK). Najlepiej egzamin napisali także absolwenci GUMed zdający po tów. Maksymalna liczba możliwych do zdobycia
raz pierwszy. punktów wyniosła 196, a 4 zadania zostały unie-
ważnione przez Zespół rozpatrujący zastrzeżenia.

10 GAZETA GUMed marzec 2019

PROJEKT POLSENIOR2 W GUMed

Ponad 2500 tysiąca przebadanych osób w wieku 65+, przeszkolonych 213 pielęgniarek, badanie przeprowadzone w 7
województwach – naukowcy GUMed zakończyli pierwszą część realizacji projektu PolSenior2.

Paweł Sudara W ramach Narodowego Programu Zdrowia chorób wewnętrznych i geriatrii, zastępca kie-
Specjalista ds. Gdański Uniwersytet Medyczny od 2017 roku rownika projektu PolSenior2. – Mamy nadzieję,
promocji PolSenior2 realizuje projekt pt. Badanie poszczególnych że nasze wysiłki, a w efekcie uzyskane wyniki
obszarów stanu zdrowia osób starszych, w tym i ich analiza będą rzeczywiście źródłem rzetel-
dr n. hum. jakości życia związanej ze zdrowiem (akronim nych danych opisujących sytuację starszych
Joanna Śliwińska PolSenior2). Jego pierwsza część została za- osób w Polsce, jak również przełożą się na zmia-
Rzecznik prasowy kończona w grudniu 2018 r. Przed zespołem ny systemowe w naszym kraju i poprawę opieki
GUMed projektowym postawiono bardzo ambitny cel geriatrycznej.
– przebadanie seniorów zamieszkujących 7 wo-
jewództw: pomorskie, zachodniopomorskie, lu- – W ubiegłym roku przeprowadzono badanie
belskie, podkarpackie, łódzkie, śląskie i opolskie. w 7 województwach, w których przeszkolono
Choć zadanie było wymagające, udało się je łącznie 213 pielęgniarek – wymienia dr Łukasz
w pełni zrealizować. Wierucki, zastępca kierownika projektu ds. jego
realizacji. – Badania respondentów rozpoczyna-
Badanie PolSenior2, finansowane ze środków ły się w każdym województwie po zakończeniu
Ministerstwa Zdrowia, jest niewątpliwie najwięk- serii specjalistycznych szkoleń dla pielęgniarek.
szym realizowanym w ostatnich latach projektem Do końca 2018 r. przebadano łącznie 2548 re-
badawczym poświęconym seniorom, ich sytuacji spondentów, w tym 1266 kobiet i 1282 mężczyzn.
zdrowotnej i społecznej w Polsce. Głównym re-
alizatorem projektu jest Gdański Uniwersytet W bieżącym roku zostaną przebadani seniorzy
Medyczny, w którym pracuje interdyscyplinarny zamieszkujący pozostałe 9 województw, łącznie
zespół ekspertów, we współpracy z przedstawi- około 3400 osób. Na podstawie uzyskanych wy-
cielami 6 uczelni i instytutów naukowych w Pol- ników badań i analiz mają zostać przygotowane
sce oraz z konsultantem krajowym ds. geriatrii. skuteczne programy profilaktyczne, terapeu-
tyczne i społeczne zapobiegające negatywnym
– Realizacja projektu PolSenior2 pozwoliła nam aspektom starzenia się w Polsce.
na nawiązanie współpracy z innymi, wiodącymi
ośrodkami badawczymi w Polsce w dziedzinie Więcej informacji na temat Projektu można zna-
geriatrii i gerontologii oraz zdrowia publicznego leźć na stronie www.polsenior2.pl
– mówi dr Hanna Kujawska-Danecka, specjalista

KRONIKA UCZELNI 11

CERTYFIKAT EUROPEJSKIEGO
TOWARZYSTWA UROLOGICZNE-
GO DLA KLINIKI UROLOGII

Klinika Urologii GUMed uzyskała w roku 2018 r. cjalizacje z urologii w krajach Unii Europejskiej
certyfikat Europejskiej Rady Urologii (Europe- mogą starać się tam o przyjęcie. Teraz teore-
an Board of Urology – EBU), która jest agendą tycznie, abstrahując od formalnych ograniczeń
do spraw szkolenia Europejskiego Towarzystwa wynikających z polskich lokalnych wymagań co
Urologicznego (European Urological Associa- do prawa wykonywania zawodu, tacy rezydenci
tion – EAU). Ocenie podlegała jakość szkolenia mogą zgłaszać się do UCK.
rezydentów urologii i warunkujące ją zakres
oraz poziom pracy oddziału. Procedura weryfi- Dla nas ten przyznany na pięć lat certyfikat jest
kacyjna zakończona wizytacją dwóch urologów: przede wszystkim uhonorowaniem wielu wysił-
prof. Nicola Longo z Kliniki Urologii w Neapolu ków ukierunkowanych na podwyższanie jakości
i dr Magne Dimmen z Oddziału Urologii z Bodo pracy Oddziału i co za tym idzie na podwyższa-
w Norwegii potwierdziła spełnianie przez Klinikę nie poziomu kształcenia. Ważnym elementem
Urologii w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym jest też to, że jest to certyfikat nadawany przez
w Gdańsku wszelkich przyjętych warunków do lekarzy klinicystów i nauczycieli akademickich
prowadzenia szkolenia specjalizacyjnego we- na podstawie realnych „życiowych” kryteriów
dług zasad oraz norm EAU. z niewielkim powiązaniem z wymogami biuro-
kratycznymi.
Obecnie w Europie mamy około 70 takich ośrod-
ków. Są one rekomendowane przez EAU jako DR HAB. MED. MARCIN MATUSZEWSKI,
najlepsze centra szkoleniowe. Na podstawie tej PROF. NADZW.
rekomendacji rezydenci, którzy chcą robić spe- Kierownik Katedry i Kliniki Urologii GUMed

Urolodzy 
z komisji we-
ryfikacyjnej
z lekarzami
Kliniki Urologii

12 GAZETA GUMed marzec 2019

NAUKOWCY GUMed
WSPÓŁTWÓRCAMI USTAWY
O ZAWODZIE FARMACEUTY

Na ręce Ministra Zdrowia został złożony 15 zawód farmaceuty z roli dystrybucyjnej do roli
stycznia br. projekt ustawy o zawodzie farma- przedstawiciela zawodu medycznego świad-
ceuty. Ustawa jest oczekiwana przez całe środo- czącego usługi kliniczne. Należy jednocześnie
wisko farmaceutyczne i jednocześnie wpisuje się wskazać, że opieka farmaceutyczna rozwija się
w realizację rządowego projektu strategicznego w wielu krajach europejskich, w USA, Kanadzie
Polityka Lekowa Państwa na lata 2018-2022. czy Australii już od dziesięcioleci. Przybiera naj-
Projekt został opracowany przez członków Mi- częściej postać przeglądu lekowego, czyli analizy
nisterialnego Zespołu Ekspertów, który został stosowanych przez pacjenta leków pod kątem
powołany 27 października 2017 r. Pracom prze- wyeliminowania ewentualnego dublowania
wodniczył wiceminister dr hab. Marcin Czech. leków z tą samą substancją czynną, ale o innej
Funkcję jego zastępcy pełniła dr hab. Agnieszka nazwie handlowej, błędów w dawkowaniu czy
Zimmermann, kierownik Zakładu Prawa Me- zażywaniu leków, zwłaszcza przez osoby w wieku
dycznego i Farmaceutycznego GUMed. podeszłym i osoby chorujące przewlekle.

 W zespole znaleźli się przedstawiciele środowi- Farmaceutom przypisano także uprawnienie do
ska akademickiego – przedstawiciele Konwentu wystawiania recept kontynuujących terapię. To
Dziekanów Wydziałów Farmaceutycznych, m.in. rozwiązanie, o które od dawna apelowało śro-
prof. Michał Markuszewski, przedstawiciele sa- dowisko farmaceutów, wskazując na podobne
morządu aptekarskiego, farmaceuci reprezen- kompetencje niedawno przyznane pielęgniar-
tujący urzędy państwowe, reprezentanci aptek kom. Farmaceuci w ramach świadczonej opieki
szpitalnych, farmaceuci kliniczni i krajowi kon- farmaceutycznej, na zlecenie lekarza uzyskają
sultanci do spraw farmacji, w tym prof. Małgo- możliwość wydawania stosowanych przez pa-
rzata Sznitowska, kierownik Katedry i Zakładu cjenta na stałe leków.
Farmacji Stosowanej GUMed.
Ustawa zdefiniowała usługi farmacji klinicznej
W projekcie znalazło się wiele nowoczesnych i wskazała obszary działalności farmaceutów kli-
rozwiązań, do tej pory w polskim ustawo- nicznych, którzy na świecie są bardzo ważnymi
dawstwie niespotykanych. Jednym z nich jest członkami zespołów terapeutycznych i swoją
przypisanie farmaceucie możliwości udziela- wiedzą służą zarówno pacjentom, jak i persone-
nia świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie lowi medycznemu szpitala.
sprawowania opieki farmaceutycznej. Jest to
rozwiązanie rewolucyjne dla polskiego syste- Farmaceuta zyska uprawnienie do podania leku
mu świadczeń zdrowotnych, wyprowadzające w wyjątkowej sytuacji – w sytuacji nagłego za-
grożenia życia. W przypadku zagrożenia zdrowia
dr. hab. Agnieszka (uzasadnionego okolicznościami) będzie mógł
Zimmermann, wystawić receptę farmaceutyczną na lek do-
kierownik Zakładu stępny na receptę. Zyska także uprawnienie do
Prawa Medycznego wykonywania i zlecania badań diagnostycznych,
i Farmaceutycznego a także wykonywania szczepień ochronnych.
GUMed

Wykorzystanie nowych kompetencji możliwe
będzie dopiero po odbyciu specjalnych szkoleń.
Kursy kwalifikacyjne prowadzić będą wyłącznie
akredytowane jednostki, czyli uczelnie.

KRONIKA UCZELNI 13

KAŻDY KONIEC
TO NOWY POCZĄTEK

W szpitalu przy ul. Klinicznej przez ponad sto lat funkcjonowania przyszło na świat blisko trzysta tysięcy dzieci. Tu
urodzili się m.in. noblista Günter Grass, prezydent Gdańska Paweł Adamowicz i słynne gdańskie pięcioraczki. Ostatnim
maluchem urodzonym w historycznym szpitalu położniczym GUMed był Józio Grabowski.

Józef Grabowski, Noworodka uroczyście powitali 4 lutego br. p.o. cały proces kształcenia, badań naukowych bę-
ostatnie dziecko prezydenta Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, rek- dzie mógł się odbywać w dużo lepszych warun-
urodzone w histo- tor prof. Marcin Gruchała, dyrektor naczelny kach, w pięknych budynkach z wykorzystaniem
rycznym szpitalu UCK Jakub Kraszewski, kierownik Kliniki Położ- najnowocześniejszego sprzętu – mówił rektor
położniczym GUMed nictwa prof. Krzysztof Preis, kierownik Kliniki prof. Marcin Gruchała.
Neonatologii dr Iwona Domżalska-Popadiuk, jak
fot. Sylwia również przełożona pielęgniarek i położnych Jak zapewniał dyrektor Kraszewski, tradycje tego
Mierzewska, UCK UCK Anastasia Kalogridou-Błajet. miejsca zostaną przeniesione w nowe mury. Po-
rodówka w budynku Centrum Medycyny Nie-
 – To historyczny moment – mówiła Aleksandra inwazyjnej ruszyła pełną parą kilka dni późnej.
Dulkiewicz. – Wielu mieszkańców tutaj wydawa- Pierwszym dzieckiem, które przyszło na świat
ło swój pierwszy krzyk. Przez sto lat w tym miej- w nowej lokalizacji jest urodzona 7 lutego Maja.
scu przychodziło na świat wiele gdańszczanek Powitanie dziewczynki było równie uroczyste co
i gdańszczan. Do tego grona dołączył dzisiaj mały małego Józia. Podczas tego wydarzenia powita-
Józef, któremu życzę, by dołożył swoją cegiełkę no także ostatnie dzieci urodzone na ul. Klinicz-
do naszego miasta. nej. Chwilę przed godz.17 w poniedziałek, kilka
godzin po wydawałoby się „ostatnim” Józiu, nie-
Wszystkim uczestnikom spotkania trudno było spodziewanie przyszły na świat bliźniaki: Kasia
ukryć wzruszenie, a ze szczególnym sentymen- i Grześ. Szczęśliwi rodzice wszystkich maluchów
tem na temat „Klinicznej” wypowiadali się ci, otrzymali upominki od przedstawicieli miasta
którzy spędzili tu niejednokrotne całe życie za- Gdańska, Uczelni i Szpitala.
wodowe – lekarze, pielęgniarki, położne.
– To szpital XXI wieku – zaznaczył Marcin Gruchała,
– To ważne miejsce dla Gdańska, które wykształ- rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. –
ciło całe pokolenia lekarzy, położnych i pielę- Od architektury, organizacji przestrzeni, sprzętu
gniarek. Oczywiście cieszymy się, że już za chwilę medycznego do warunków pobytu pacjentów

14 GAZETA GUMed marzec 2019

Konferencja praso- i pracowników. Życzę, żeby w nowym budynku – Przestrzeń dla pacjentek jest co najmniej dwu-
wa zorganizowana jak najwięcej dzieci przyszło na świat, żeby pa- krotnie większa, także panie oraz panowie to-
z okazji narodzin cjenci otrzymywali jak najlepszą pomoc, pracow- warzyszący na pewno odczują te komfortowe
pierwszego dziecka nikom dobrze się pracowało, a studentom uczyło. warunki – podkreślał prof. Krzysztof Preis, kie-
w Klinice Położ- rownik Kliniki Położnictwa.
nictwa w budynku Warto dodać, że warunki hospitalizacji w Centrum
Centrum Medycyny Medycyny Nieinwazyjnej są dużo bardziej komfor- Szpital przy ul. Klinicznej 1a został kupiony przez
Nieinwazyjnej. towe i reprezentują standard europejski. Pacjentki firmę prywatną, która planuje otworzyć tu cen-
mają do dyspozycji przestronne jedno- i dwuoso- trum opiekuńczo-rehabilitacyjne dla seniorów.
fot. Sylwia bowe sale z łazienkami. Znajduje się tu 9-łóżkowy Zgodnie z zapewnieniami nabywcy jeden z bu-
Mierzewska, UCK Oddział Izolacyjny, Oddział Położniczo-Noworod- dynków, który powstanie na terenie tego kom-
kowy liczący 18 łóżek oraz Oddział Położnictwa pleksu, otrzyma imię ostatniego urodzonego na
 Aseptycznego i Oddział Patologii Ciąży – każdy Klinicznej noworodka.
dysponujący bazą 20 łóżek. W nowej siedzibie
zlokalizowanych jest 6 sal porodowych, 3 sale do DR N. HUM. JOANNA ŚLIWIŃSKA
cesarskiego cięcia i sale wzmożonego nadzoru. Rzecznik prasowy GUMed

KADRY GUMed

TYTUŁ PROFESORA OTRZYMALI: NA STANOWISKU STARSZEGO
WYKŁADOWCY ZATRUDNIONO:
prof. dr hab. Dorota Dworakowska
prof. dr hab. Maciej Jankowski dr med. Justynę Bigdę
dr. med. Piotra Chwirota
NA STANOWISKU PROFESORA dr n. med. Agnieszkę Czerwińską-Osipiak
ZWYCZAJNEGO ZATRUDNIONO dr n. med. Alinę Gębską
dr n. med. Justynę Kamińską
prof. dr. hab. Michała Markuszewskiego dr med. Annę Kawińską-Kiliańczyk
dr n. farm. Edytę Leyk
NA STANOWISKU WYKŁADOWCY dr n. med. Halinę Nowakowską
ZATRUDNIONO: dr. med. Adama Sternaua

dr. med. Agnieszkę Gorzewską
lek. dent. Magdę Goworowską-Truchan
lek. med. Annę Łojkowską

KADRY GUMED / NOWI DOKTORZY 15

JUBILEUSZ DŁUGOLETNIEJ PRACY PRACĘ W UCZELNI Zmiany na stanowiskach
W GUMED OBCHODZĄ: ZAKOŃCZYLI: kierowniczych w grupie
pracowników będących na-
20 lat dr hab. med. dr med. Bogusław Baczkowski uczycielami akademickimi:
Przemysław Rutkowski Ewa Iwanowska
dr n. farm. Katarzyna Turecka Krystyna Kaczyńska Z dniem 31.01.2019 r. przestał
Urszula Kuchta pełnić funkcję kierownika II Kli-
30 lat Elżbieta Jabłońska mgr Małgorzata Kupiec niki Ortopedii i Traumatologii
Wiesława Szupryczyńska Helena Uzdowska Narządu Ruchu dr hab. Bogu-
dr hab. Dariusz Wydra sław Baczkowski.

35 lat prof. dr hab. Wiesław Sawicki Z dniem 1.02.2019 r. dr. hab.
Piotrowi Łuczkiewiczowi po-
NOWI DOKTORZY wierzono funkcję kierownika II
Kliniki Ortopedii i Traumatologii
Narządu Ruchu.

WYDZIAŁ dr n. biol. Anna Ewa Kowalczyk dr n. techn.
Anna Stanisławska-Sachadyn
LEKARSKI Adiunkt Katedry Histologii i Embriologii Człowieka
Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olszty- Adiunkt Katedry Biotechnologii Molekularnej
Stopień doktora nie, praca pt. Ocena ekspresji wybranych genów i Mikrobiologii Politechniki Gdańskiej, praca pt.
habilitowanego (SATB1, PLAGL1, EP300, TP53 i BAX) jako poten- Zależność między wybranymi polimorfizmami
nauk medycznych cjalnych markerów nowotworowych oraz czynni- genetycznymi a fenotypem folianowo/homocy-
w zakresie biologii ków prognostycznych. Rada Wydziału Lekarskiego steinowym – analiza czynników ryzyka w choro-
medycznej uzyskały: 24 stycznia 2019 r. nadała stopień doktora habi- bach układu sercowo-naczyniowego i wadach
litowanego nauk medycznych w zakresie biologii cewy nerwowej. Rada Wydziału Lekarskiego 24
WYDZIAŁ medycznej – biologia nowotworów. stycznia 2019 r. nadała stopień doktora habili-
towanego nauk medycznych w zakresie biologii
NAUK mgr Ewa Pastuszek medycznej – genetyka molekularna.

O ZDROWIU Uczestniczka SSD przy Zakładzie Pielęgniarstwa lek. Yurii Tkachenko
Położniczo-Ginekologicznego. Praca pt. Ocena
Na Wydziale Nauk wpływu stopnia fragmentacji DNA plemników Praca pt. Ocena wpływu tlenu, karbogenu i dwu-
o Zdrowiu z Oddzia- na płodność mężczyzn. Porównanie dwóch me- tlenku węgla na wybrane parametry hemody-
łem Pielęgniarstwa tod badawczych: TUNEL i Comet assay – promo- namiki mózgu z zastosowaniem transluminacji
i Instytutem tor prof. dr hab. Krzysztof Łukaszuk, kierownik w bliskiej podczerwieni ze zwrotnym rozprasza-
Medycyny Morskiej Zakładu Pielęgniarstwa Położniczo-Ginekolo- niem – promotor dr hab. Paweł Winklewski, kie-
i Tropikalnej stopień gicznego. Rada Wydziału Nauk o Zdrowiu rownik Zakładu Fizjologii Człowieka. Rada Wy-
doktora w dziedzinie z OPiIMMiT 24 stycznia 2019 r. nadała stopień działu Nauk o Zdrowiu z OPiIMMiT 24 stycznia
nauk medycznych doktora w dziedzinie nauk medycznych w dyscy- 2019 r. nadała stopień doktora w dziedzinie nauk
w dyscyplinie medy- plinie medycyna. medycznych w dyscyplinie medycyna.
cyna uzyskali:

Stopień doktora dr n. med. Joanna Renke
habilitowanego
nauk medycznych, Adiunkt w Katedrze Biochemii Ogólnej i Me- komórek tucznych z przewlekłym stanem zapal-
dyscyplina medycyna dycznej Wydziału Biologii Uniwersytetu Gdań- nym – analiza na podstawie wybranych chorób
otrzymała skiego, tytuł osiągnięcia naukowego Związki wieku dziecięcego.

Stopień doktora dr n. rol. Rafał Nazarewicz naukowego Nowe aspekty segmentacji sygnali-
habilitowanego nauk zacji komórkowej modulowanej przez reaktywne
o zdrowiu otrzymał Adiunkt Akademii Wychowania Fizycznego i Spor- formy tlenu w patogenezie wybranych chorób
tu w Gdańsku, Wydział Rehabilitacji i Kinezjologii, cywilizacyjnych.
Zakład Bioenergetyki i Żywienia, tytuł osiągnięcia

16 GAZETA GUMed marzec 2019

WYJĄTKOWA SENIORKA
SKOŃCZYŁA 100 LAT!

Setne urodziny obchodziła 1 lutego br. Jadwiga Wiza (z domu Gałka), emerytowana pracownica GUMed.

 Jubilatka urodziła się 1 lutego 1919 r. w Lublinie Jadwiga Wiza do Gdańska trafiła po wojnie i od
jako najmłodsze dziecko w rodzinie. Wycho- tej pory jest gdańszczanką. W ówczesnej Akade-
Jadwiga Wiza, wywała się jednak w Poznaniu, gdzie w 1920 r. mii Medycznej pracowała w latach 1961-1980.
zdjęcie z akt osiedlili się jej rodzice wraz z pięciorgiem dzieci, Zatrudniona była na Wydziale Farmaceutycz-
osobowych GUMed po ucieczce przed ofensywą bolszewickiej armii. nym, najpierw na stanowisku starszego referen-
Tam też pani Jadwiga zdała maturę i rozpoczęła ta administracyjnego, później starszego technika
studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uni- w różnych jednostkach: Zakładzie Technologii
wersytetu Poznańskiego, które udawało jej się Chemicznej Środków Leczniczych, Zakładzie
pogodzić z pracą urzędniczą. Studia przerwał wy- Chemii Farmaceutycznej, Zakładzie Botaniki Far-
buch II wojny światowej. W wyniku wysiedlenia maceutycznej, a także na stanowisku kierownika
z Poznania i wojennej tułaczki wraz z rodziną osie- kancelarii w Instytucie Technologii i Analizy Leku.
dliła się w Starachowicach. Tam rozpoczęła się jej
3,5-letnia działalność w Armii Krajowej, kiedy to W ostatnich dniach pani Jadwiga, jako wyjąt-
po masowych aresztowaniach państwo podziem- kowa jubilatka, a zarazem świadek i uczestnik
ne budowało nowe struktury. Otrzymując pseu- wielu wydarzeń historycznych dzieliła się wspo-
donim Czarna po zaprzysiężeniu w 1941 r. została mnieniami z licznie odwiedzającymi ją gośćmi.
łączniczką do specjalnych poruczeń. Dostarczyła Kwiaty i gratulacje otrzymała między innymi od
ostatni rozkaz ze sztabu w Skarżysku-Kamiennej, Aleksandry Dulkiewicz, pełniącej obowiązki pre-
kończący 15 stycznia 1945 r. działalność pod- zydenta Gdańska, członków Światowego Związku
ziemną AK. Pani Jadwiga wspomina trudne czasy Żołnierzy AK oraz dzieci ze Szkoły Podstawowej
swojej aktywności w Wojennej Służbie Kobiet nr 2 w Gdańsku im. Armii Krajowej, które zasypa-
jako życie w poczuciu stałego zagrożenia i stra- ły panią Jadwigę własnoręcznie przygotowanymi
chu przed dekonspiracją. życzeniami. Gratulacje i życzenia złożyła również
delegacja MKZ NSZZ Solidarność z GUMed.

W imieniu całej społeczności Gdań-
skiego Uniwersytetu Medycznego
składamy Pani Jadwidze z okazji 100
urodzin najserdeczniejsze życzenia
zdrowia, wszelkiej pomyślności oraz
radosnych dni, pełnych życzliwości
i miłości osób najbliższych.

Wspomnienia z działalności w Armii Krajowej,
jako relacja własnoręcznie spisana przez Jadwigę
Wizę, zostały zarchiwizowane online przez Fun-
dację generał Elżbiety Zawackiej i są dostępne
pod adresem https://tinyurl.com/jadwiga-wiza

Opracowanie red.

 Jadwiga Wiza w dniu swoich 100 urodzin
fot. Dominik Paszliński / www.gdansk.pl

NAUKA 17

BLASKI I CIENIE NAUKOMETRII

REFLEKSJE OLDBOYA

Prof. Tomasz Bączek, prorektor ds. nauki odebrał 3 grudnia 2018 r. w Warszawie ELSEVIER Research Impact Leaders
Award 2018 dla Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Nagroda przyznawana jest uczelniom, których badania wno-
szą największy wkład do postrzegalności (visibility) polskiej nauki na świecie. Nasza Uczelnia zwyciężyła drugi rok
z rzędu w dyscyplinie Nauki Medyczne – jednej z sześciu dyscyplin naukowych według klasyfikacji OECD.

prof. dr hab., dr h.c. Podstawę decyzji komisji konkursowej stanowiło opublikowanych w nim w tym okresie artykułów.
Roman Kaliszan pięć kryteriów: Znane są liczne faktyczne i hipotetyczne ograni-
czenia IF. Przeciwnicy tego parametru naukome-
Członek rzeczywisty procentowy przyrost liczby publikacji trycznego uważają go za co najmniej zwodniczy,
PAN, członek czynny afiliowanych przy danej uczelni w bazie a posługiwanie się nim przy ocenie naukowców
PAU, były rektor Scopus (waga 10%); to według nich choroba współczesnej nauki, iro-
AMG, wieloletni procentowy wzrost liczby afiliowanych nicznie nazywana punktozą. Trudno jednak za-
kierownik Katedry autorów (waga 10%); przeczyć, że przy porównywaniu postrzegalności
i Zakładu Biofarmacji liczba publikacji w czasopismach badań w konkretnej dyscyplinie, IF okazuje się
i Farmakokinetyki znajdujących się w 10% najwyżej przydatny. Oczywiście, kiedy analizowany jest
GUMed notowanych w danej dyscyplinie (waga 30%); świadomie, a nie po prostu traktowany jako
tzw. ważony współczynnik cytowalności addytywna wielkość. Zapewne każdy onkolog
fot. Tomasz Pikula w odniesieniu do specyfiki dyscypliny (waga 30%); chciałby mieć publikację w CA-A Cancer Journal
tzw. ważony współczynnik współpracy for Clinicians z „astronomicznym” IF blisko 245,
międzynarodowej w danej dyscyplinie ale chyba medykowi sądowemu do budowania
(waga 20%). solidnej pozycji naukowej bardziej przydatna
byłaby na przykład publikacja w najwyżej punk-
Zwycięstwo w konkursie wydawnictwa Elsevier towanym czasopiśmie z tej dziedziny, tj. Interna-
to wielki sukces, potwierdzający solidną, wyróż- tional Journal of Legal Medicine z IF = 2,316.
niającą w kraju pozycję naukową GUMed. My-
ślę, że ta pozycja jest uwieńczeniem budowanej Na aktualnej (do końca czerwca 2018 r.) liście ran-
przez pokolenia w Uczelni atmosfery szczerego kingowej Journal Citation Report Web of Science
uznania dla nauki. Dzięki tej atmosferze, dzięki (WoS) znajduje się 12.271 czasopism. Przyjrzyj-
otwartości na międzynarodowe kontakty, moż- my się pierwszym 71 czasopismom na tej liście
liwe było mozolne kiedyś nadążanie za wiodący- o wartości IF ponad 20. Najwyższy IF = 244,585
mi ideami i technologiami, a następnie płynne, ma wspomniany już CA-A Cancer Journal for Clini-
partnerskie dołączenie do elity kształtującej cians. Jest to specyficzne czasopismo, niezamiesz-
współczesną naukę. czające zasadniczo prac oryginalnych ani referato-
wych, a stanowiące raczej rodzaj praktycznego
Wśród kryteriów widoczności nauki za jeden poradnika terapeutycznego. W Bibliografii naszej
z najważniejszych współczynników wpływu (od- Uczelni nie ma żadnej pracy opublikowanej
działywania) czasopisma uważny jest Impact w tym czasopiśmie. Ale już w drugim z kolei
Factor oraz cytowalność autorów. Te dwa kryte- New England Journal of Medicine z IF = 79,258
ria są zresztą silnie ze sobą skorelowane. (Tabela 1) jest aż 45 artykułów ze współautora-
mi afiliowanymi przy AMG lub GUMed, w tym 5
IF to średnia cytowalność prac naukowych z da- raportów opublikowanych w 2018 r. W trzecim
nego czasopisma w minionych dwóch (lub pię- na liście rankingowej czasopiśmie The Lancet
ciu) latach wyliczana na podstawie zawartości (IF = 53,254) nasza Bibliografia odnotowuje 35
bazy Web of Science Core Collection. Standar- publikacji z afiliacją Uczelni, w tym dwa rapor-
dowy IF oblicza się, dzieląc liczbę cytowań cza- ty z roku 2018. Tuż po The Lancet, na czwartym
sopisma w ostatnich dwóch latach przez liczbę miejscu z IF = 52,613, jest pierwsze czasopismo

18 GAZETA GUMed marzec 2019

niekliniczne, a nawet niemedyczne: Chemical czasopismach klinicznych. Nie byłbym jednak
Reviews, z jedną publikacją z Uczelni z 2007 r. pewny, czy takie badania są najlepszym sposo-
Potem (7 miejsce) jest słynny JAMA – Journal of bem kształcenia kadry naukowej. Rekordowo
the American Medical Association z IF = 47,661. wysoki IF prac współautorstwa kandydata do
W nim Uczelnia jest reprezentowana przez 5 afi- awansu naukowego nie musi dowodzić umiejęt-
liowanych publikacji. ności prowadzenia prac badawczo-poznawczych,
a zwłaszcza stawiania właściwych hipotez, kiero-
Wśród czasopism klinicznych miejsce 17 na li- wania próbami ich falsyfikacji, ani raportowania
ście rankingowej zajmuje Lancet Oncology (IF uzyskanych wyników i wniosków szerokiej spo-
= 36,418), w którym ogłoszono 26 pełnych prac łeczności naukowej. W każdym razie, prace wie-
z afiliacją Uczelni. Imponująca liczba 56 prac loautorskie powinny być starannie recenzowane,
pełnotekstowych z AMG/GUMed, ukazała się jeśli stanowią podstawę dorobku czy wniosku
w znakomitym Journal of Clinical Oncology (34 o nagrodę naukową. W przypadku uznanych
miejsce, IF = 26,303). Aż 20 naszych prac pełno- naukowców traktowałbym te prace przede
tekstowych opublikował European Heart Journal wszystkim jako dowód osiągniętej wyróżniającej
(46 miejsce, IF = 23,425). W pierwszej siedem- pozycji zawodowej i sprawności organizacyjnej –
dziesiątce rankingu czasopism znajdują się jesz- podobnie jak pozyskiwane granty badawcze.
cze: BMJ – British Medical Journal (49 miejsce,
IF 23,259) z jedną gdańską publikacją kliniczną, Oczywiście, pozycję naukową Uczelni determinu-
Lancet Respiratory Medicine (60 miejsce, IF = ją nie tylko publikacje kliniczne w czasopismach
21,466) – też z jedną oraz Gastroenterology (65 o IF powyżej 20. Trudno oczekiwać, że wszystkie
miejsce, IF = 20,773) – z trzema. z 447 prowadzonych na początku 2019 r. w UCK
badań klinicznych zaowocują publikacją w najbar-
Trzeba tutaj zauważyć, że wskazane wyżej rapor- dziej renomowanych światowych czasopismach.
ty kliniczne są z reguły pracami wieloośrodkowy- Ważne są jednak także prace kliniczne i nieklinicz-
mi, często z setkami, a nawet tysiącami współau- ne we wszystkich 12.271 rankingowanych czaso-
torów. Niekiedy nazwiska naszych pracowników pismach oraz publikacje w cenionych fachowych
umieszczane są wśród 15-50 współautorów, wy- czasopismach „nieimpaktowanych”.
mienianych bezpośrednio tuż pod tytułem publi-
kacji, co może wskazywać na ich (współautorów) Spośród najwyżej notowanych czasopism o cha-
wyróżniającą rolę. Częściej jednak nasi koledzy rakterze podstawowym, nieklinicznym Uczel-
wymieniani są w apendyksach, jako członkowie nia może wykazać się jedną pracą w Chemical
licznych zadaniowych grup badawczych, organi- Reviews (4 miejsce, IF = 52,613), dziewięcioma
zowanych przez sponsorów, którymi z reguły są pracami w Nature (11 miejsce, IF = 41,577), jedną
koncerny farmaceutyczne. Bywa i tak, że żadni pracą w Nature Reviews Genetics (12 miejsce, IF =
współautorzy nie są wyszczególniani na pierw- 41,465), jedną w Science (13 miejsce, IF = 41,058),
szej stronie artykułu, lecz podawani alfabetycz- jedną w Nature Medicine (22 miejsce, IF 32,621),
nie na końcu opracowania. W każdym przypadku dwoma pracami w Lancet Neurology (30 miejsce,
określenie wkładu indywidualnego współautora IF = 27,138), czterema w Nature Genetics (31
jest niemożliwe, zaś pominięcie w spisie autorów miejsce, IF = 27,125), trzema w Nature Reviews
badacza, który uczestniczył w badaniu choćby Clinical Oncology (39 miejsce, IF = 24,653) i jed-
jednego pacjenta może być oprotestowane (taka nym komentarzem w Nature Reviews Endocrino-
sprawa była swego czasu rozpatrywana przez Sąd logy (68 miejsce, IF = 20,265).
Koleżeński Gdańskiej Okręgowej Izby Lekarskiej).
Prace oryginalne z naszej Uczelni w „kultowym”
Naturalnie, współautorstwo artykułu w czoło- Nature ukazały się dość dawno: F. Pautsch (1947 r.),
wym światowym czasopiśmie może cieszyć ba- J. Bieniarz (1950 r.), C. Radzikowski i W. Czarnoc-
dacza i Uczelnię. Trzeba jednak zdawać sobie ki (1956 r.), S. Angielski i J. Rogulski (1959 r.), M.
sprawę z faktu, że najczęściej temu współautor- Żydowo (1959 r.), J. Terlecki (1962 r.), A. Bomir-
stwu odpowiada jedynie ułamkowy i dalszopla- ski i T. Dominiczak (1967 r.), S. Angielski i A. Szu-
nowy udział w realizacji pracy. Raporty z badań towicz (1967 r.) oraz W. Bogusławski i J. Wróbel
klinicznych nad nowymi lekami są z reguły spon- (1974 r.). Jedna praca współautorstwa P. Roma-
sorowane, planowane, nadzorowane i przed- nowskiego ukazała się w równie słynnym Science.
stawiane do publikacji przez firmy farmaceu- Z nowszych prac o charakterze podstawowym
tyczne. Większości badaczy nie pozostawia się chciałbym zauważyć publikację współautorstwa
wiele miejsca na naukową kreatywność, chociaż A. Piotrowskiego (pierwszy z 28 autorów) i P. Ma-
muszą oni wszyscy spełniać wymogi lekarskiej daneckiego w cenionym odgałęzieniu Nature, tzn.
fachowości. Myślę, że Uczelnia i UCK odnoszą Nature Genetics oraz trzy prace E. Senkus w 2-4
odpowiednie materialne i promocyjne korzyści osobowym zespole autorskim w Nature Reviews
z badań publikowanych w najwyżej notowanych in Clinical Oncology.

NAUKA 19

* licząc wg bazy Wydaje się, że charakter aplikacyjny, kliniczny Bezwzględna liczba cytowań danego autora nie
WoS CC, publikacji GUMed zdecydowanie przeważa nad powinna być traktowana jako prosta miara war-
wyszukiwanie podstawowym, poznawczym. Nie można tego tości jego dorobku publikacyjnego. Zwłaszcza że
Cited Reference kwestionować, gdyż konkurujemy (i wygrywamy) może wynikać z drugorzędnego współautorstwa
z innymi uczelniami w kategorii Nauki Medyczne. jednej lub kilku prac. Za bardziej wiarygodny
Nasuwa się jednak pytanie, czy nie grozi nam miernik jakości dorobku naukowego danego au-
osłabienie w przyszłości podstawowej bazy aka- tora uchodzi tzw. indeks Hirscha – h lub H. Indeks
demickiej? Czy zobowiązania względem blisko ten może się nieco różnić dla baz SCOPUS i WoS,
450 zleceniodawców pozostawiają odpowiednio ale w obu przypadkach odpowiada liczbie prac
dużo miejsca na kreatywną, obiektywną naukę cytowanych co najmniej tyle razy, ile ten indeks
i niezależną, krytyczną dydaktykę? A są kliniki, wynosi. Zatem h = 30 oznacza, że dany autor opu-
gdzie realizowanych jest aktualnie 79 bądź na- blikował co najmniej 30 prac, z których każda cy-
wet 138 protokołów badań leków 3-4 fazy. towana była 30 lub więcej razy. Traktowaną nie-
kiedy nieco magicznie wartość indeksu Hirscha =
Publikacje w „wysoko rankingowanych” czasopi- 50 według WoS CC uzyskało w Uczelni dotychczas
smach przynoszą Uczelni i ich autorom (wszyst- trzech naukowców. Kandydaci do profesury
kim) dużo cytowań. Liczby cytowań naszych z niezbyt długim stażem badawczym powinni mieć
liderów prof. Jacka Jassema i prof. Krzysztofa dwucyfrowy indeks h. Przekroczenie poziomu h =
Narkiewicza osiągają wielkości tysięcy rocznie 20 przez stosunkowo młodych akademików do-
i należą do najwyższych w kraju. Według moje- brze rokuje ich staraniom o granty ogólnopolskie.
go rozpoznania, najbardziej cytowanym przed-
stawicielem polskiej medycyny jest prof. Michał Naukometria ewidentnie wychodzi naprzeciw za-
Tendera ze Śląskiego Uniwersytetu Medycznego potrzebowaniu polityków i zarządzających duży-
w Katowicach, którego cytowania oscylują wokół mi instytucjami naukowo-badawczymi. Posługi-
10 tys. rocznie i baza SCOPUS podaje ich suma- wanie się wielkościami, nawet „rozmytymi”, jest
ryczny poziom 75 tys. Podziwiając te imponujące bowiem łatwiejsze niż rzetelna, fachowa analiza
wielkości, trzeba jednak pamiętać, że głównie porównawcza. Solidni naukowcy nie są jednak
cytowane są opracowania o charakterze zaleceń bynajmniej bezkrytycznymi wielbicielami „punk-
terapeutycznych, autoryzowane przez zespoły tozy”. Wiedzą sąsiedzi, jak kto siedzi, jak mówi
uznawanych w skali międzynarodowej specjali- przysłowie. Na pewno same parametry biblio-
stów, reprezentujących różne organizacje, towa- metryczne nie wystarczają do uzyskania praw-
rzystwa i zespoły lekarskie. Faktem jest jednak, dziwego uznania międzynarodowej społeczności
że do ustalania i firmowania tych wskazań i pro- specjalistów w konkretnej dziedzinie naukowej.
cedur zapraszane są z reguły autentyczne auto- Lepiej, jeśli młodzi adepci nauki podejmują am-
rytety medyczne. Dlatego nasi wybitni klinicyści bitnie tematykę oryginalną, nawet gdy wymaga
zasługują na specjalne uznanie. ona opanowania trudnej, nawet hermetycznej
wiedzy i elitarnej biegłości eksperymentatora,
W naukach ścisłych i przyrodniczych (ale raczej a nie przynosi szybkich, spektakularnych sukce-
nieklinicznych) większą cytowalność niż prace ory- sów (i mnóstwa punktów). W każdej specjalności
ginalne (doświadczalne) zdobywają na ogół prace naukowej daje się zidentyfikować autentyczne
referatowe. Nie są one jednak cenione na równi autorytety, cenione przez ekspertów czasopi-
z pracami nowatorskimi, nawet jeśli ukazują się sma i warte udziału sympozja. Na tych obiektach
w najbardziej renomowanych, („wysokoimpakto- orientacyjnych należy skupić uwagę przy budo-
wanych”) czasopismach specjalistycznych. Pracę waniu solidnych fundamentów indywidualnej
referatową dobrze jest mieć w dorobku dla pod- kariery naukowej.
kreślenia pozycji osiągniętej dzięki pracom orygi-
nalnym. Sama praca referatowa jednak nie „robi Osobiście też chciałbym mieć publikacje w Na-
nazwiska”. Trudno też dzisiaj „zaistnieć” w między- ture czy w Science z czołówki listy rankingowej.
narodowej społeczności naukowej dzięki publika- Notabene mam jedną w Chemical Reviews. Naj-
cjom książkowym czy rozdziałom w monografiach. bardziej jednak cenię sobie prace w Analytical
Co prawda, niektóre tego rodzaju publikacje by- Chemistry z aktualnym IF = 6,042. Jak mi wiado-
wają dość często cytowane w literaturze fachowej mo, podobnie nasi „klasyczni” biochemicy cenią
(mam około 1 tys. takich cytowań*). Cytowania te sobie publikacje w Journal of Biological Chemi-
są jednak indeksowane niezależnie od cytowań stry. Moje badania podstawowe mają główne
czasopism, wymagają specjalnych poszukiwań aspekty poznawcze w zakresie chemii anali-
bibliograficznych i są pomijane w standardowej tycznej. Zresztą, wysoką pozycję naukową Wy-
analizie naukometrycznej. Prawdą jest, że czołowi dział Farmaceutyczny AMG/GUMed zbudował
uczeni w zakresie nauk ścisłych i przyrodniczych głównie dzięki pracom o charakterze chemicz-
w apogeum kariery raczej niechętnie poświęcają nym. Jest to niekoniecznie dzisiaj najbardziej
czas na publikacje nieoryginalne. pożądany efekt preferowania przez wiele lat,

20 GAZETA GUMed marzec 2019

Tabela 1. wywodzącego się jeszcze z XIX wieku, niemiec- działu Farmaceutycznego AMG pojawiła się też
Liczba publikacji ko-austriackiego modelu farmacji zorientowanej jeszcze w 1975 r. (R. Piękoś, K. Kobyłczyk, J. Grzy-
autorów/współautorów chemicznie. Dopiero w ostatnich latach gdańska bowski). Potem, od 1992 r. ukazało się 15 prac
z AMG/GUMed farmacja zdobywa uznanie w tematyce biolo- z afiliacją Zakładu Biofarmacji i Farmakokinetyki
w czasopismach giczno-technologicznej. W środowisku między- (R. Kaliszan, M. J. Markuszewski, P. Wiczling,
o aktualnym IF > 20 narodowym liczymy się dalej przede wszystkim A. Nasal, Ł. Kubik, T. Bączek, M.A. Al-Haj, P. Kaw-
według rankingu w analityce chemicznej. Przyznaję, że publikacje czak, W. Grochocki, O. Waszkiewicz) oraz dwie
Journal Citation w najwyżej notowanym czasopiśmie zoriento- z Katedry i Zakładu Chemii Farmaceutycznej
Report. Dane na wanym na prace oryginalne z zakresu chemii (T. Bączek, M. Belka, S. Ulenberg, K. Macur).
dzień 31.12.2018 r. analitycznej dostarczały mi szczególnej, powie- Wierzę, że choćby dla tych prac warto było wy-
działbym „wzniosłej”, satysfakcji. W Bibliografii brać naukową drogę życia. Ale nie tyle dla ich
 Uczelni jest 20 publikacji w Analytical Chemistry. parametrów bibliometrycznych, ile dla potwier-
Ponad 50-letnie doświadczenie w przedmio- dzenia realizacji naukowego powołania.
cie podpowiada mi, że jest to najwyższy wynik
wśród polskich jednostek naukowych – nie tylko PROF. DR HAB., DR H.C. ROMAN KALISZAN
farmaceutycznych, ale też chemicznych. W 1975
r. w Analytical Chemistry ukazały się dwie prace
prof. Michała Nabrzyskiego. Trzecia praca z Wy-

POZYCJA NAZWA CZASOPISMA WIELKOŚĆ IF LICZBA PRAC
W RANKINGU Z UCZELNI
New England Journal of Medicine 79,258 45
2 Lancet 53,254 35
3 52,613 1
4 Chemical Reviews 47,661 5
7 JAMA – Journal of the American Medical Association 41,577 9
11 41,465 1
12 Nature 41,058 1
13 Nature Reviews Genetics 36,418 26
17 32,621 1
22 Science 27,138 2
30 Lancet Oncology 27,125 4
31 Nature Medicine 26,303 56
34 Lancet Neurology 24,653 3
39 Nature Genetics 23,425 20
46 Journal of Clinical Oncology 23,259 1
49 Nature Reviews Clinical Oncology 21,466 1
60 European Heart Journal 20,773 3
65 BMJ – British Medical Journal 20,265 1
68 Lancet Respiratory Medicine
Gastroenterology
Nature Reviews Endocrinology

KONFERENCJE 21

KONFERENCJA „STUDENCI
ZAGRANICZNI W POLSCE”

mgr Ewa Kiszka XII konferencja Studenci zagraniczni w Polsce wiedzy i praktycznych umiejętności w tym zakresie.
2019 odbyła się w dniach 16-18 stycznia br. w ra- Wskazanie praktycznych narzędzi i wskazówek
kierownik Działu mach projektu Study in Poland w Szkole Głównej docierania do odbiorców w celu wspierania budo-
ds. Umiędzynaro- Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie. Organi- wania wizerunku polskiego szkolnictwa wyższego
dowienia Uczelni zatorem wydarzenia był KRASP i Fundacja Edu- i uczelni wyższych dzięki możliwościom jakie dają
GUMed kacyjna Perspektywy we współpracy z wieloma social media oraz umożliwienie współpracy eks-
organizacjami wspierającymi polskie szkolnictwo pertów Facebooka i uczelni wydają się bezcenne.
wyższe. Honorowy patronat objął minister Jaro- Projekt będzie się składał się z 4 modułów/spo-
sław Gowin. Wydarzeniem towarzyszącym Kon- tkań. Pierwsze z nich odbędzie się już 7 marca
ferencji było jak zwykle posiedzenie Komisji ds. br., a jego tematem będzie Uczelnia w SMach. 21
Współpracy Międzynarodowej KRASP oraz posie- maja br. przewidziane jest spotkanie z władzami
dzenie Prezydium KRASP. W trakcie spotkania ko- uczelni, w czerwcu tematem będą narzędzia pro-
lejny już raz wręczone zostały nagrody w ramach mocji na FB i wreszcie ostatnie jesienne spotka-
IX edycji nagrody Interstudent i II edycji Gwiazd nie poświęcone będzie Instagramowi.
umiędzynarodowienia, a samą Konferencję wy-
pełniły panele, prezentacje i dyskusje wielu wy- W ramach Konferencji poruszano temat
śmienitych mówców krajowych i zagranicznych. wzmocnienia badań i kształcenia w grupie life
sciences, wykreowania Polski jako HUBa eduka-
Gdański Uniwersytet Medyczny reprezentowała cyjnego w zakresie IT i computer sciences, dys-
dziekan Wydziału Lekarskiego prof. Maria Du- kutowano o wpływie Konstytucji dla Nauki na
dziak, kierownik Działu Rekrutacji dr hab. Sła- rozwój umiędzynarodowienia, o problemach
womir Wójcik, kierownik Działu ds. Umiędzy- umiędzynarodowienia w praktyce z perspekty-
narodowienia Uczelni Ewa Kiszka oraz student wy MSZ i Straży Granicznej, o umiędzynarodo-
pielęgniarstwa pochodzący z Ghany Charles wieniu badań naukowych – oczekiwaniach
Woode. Przedstawicielem Urzędu Marszałkow- i realiach, a także o uczelniano-miejskich ini-
skiego Województwa Pomorskiego był zastępca cjatywach promocji międzynarodowej.
dyrektora Departamentu Rozwoju Gospodarcze-
go, koordynator projektu Study in Pomorskie – Firma Asseco Data System zaoferowała uczelniom
Ludwik Szakiel. rozwiązania wspierające w zakresie zarządzania
różnymi procesami, w tym m.in.: działalnością
Swoją obecnością Konferencję zaszczyciło rów- naukową, jakością kształcenia, umiędzynarodo-
nież kilku przedstawicieli służb dyplomatycznych, wieniem, rekrutacją studentów, e-learningiem,
w tym ambasador Kazachstanu w Polsce Mar- serwisem biura karier, wykorzystaniem wirtualnej
gulan Baimuchan, który w swoim wystąpieniu rzeczywistości w procesie kształcenia itp., na po-
podkreślił, że Kazachowie są bardzo chętni do trzeby których stworzyli program Uczelnia 3.0.
studiowania w Polsce.
Natomiast przedstawiciel Cambridge Assess-
W przeddzień Konferencji odbył się warsztat ment Admissions Testing przedstawił ofertę pro-
w Przestrzeń from Facebook przy ul. Koszyko- fesjonalnych testów wspierających proces rekruta-
wej na temat roli mediów społecznościowych cji, w szczególności studentów zagranicznych,
w kształtowaniu wizerunku uczelni w kraju i za z którego korzysta już kilka polskich uczelni, w tym
granicą. Warsztat był wprowadzeniem do uru- dwie medyczne.
chamianego właśnie przez Fundację Edukacyjną
Perspektywy i Facebook projektu, którego celem Firma Student Depot opowiedziała o projekcie bu-
będzie przekazanie środowisku akademickiemu dowy nowoczesnych domów studenckich w wielu
akademickich miastach polskich, w tym w Gdańsku.

22 GAZETA GUMed marzec 2019

Trzy główne kierunki pochodzenia studentów Dyrektor generalny Fundacji Rozwoju Systemu

zagranicznych to Ukraina, Białoruś i Indie, ale Edukacji dr Paweł Poszytek powiedział, że wcho-

mamy też „czarnego konia”, którym jest Kazach- dzimy w nowy etap programu Erasmus. Zmienia-

stan. Wydaje się, że cel jakim jest osiągnięcie 100 ją się proporcje mobilności. W zeszłym roku za

tysięcy studentów w roku 2020/21 jest realny! granicę wyjechało ponad 15 tysięcy studentów,

a przyjechało ponad 16. Budżet Erasmusa to

Niestety polskim uczelniom brakuje kadry 13,7 mld, a w nowej perspektywie wzrośnie on

z zagranicy, liczba zagranicznych wykładowców do 30 mld. Czy będziemy w stanie to wykorzy-

w polskich uczelniach wynosi 2,5%. Problemem stać (Niemcy nie dają rady…)?

jest również umiędzynarodowienie polskiej nauki.

Podsumowując swój panel dotyczący umiędzy-

Jak powiedział minister Dardziński umiędzyna- narodowienia badań naukowych prof. Stanisław

rodowienie nie dzieje się dzięki Ministerstwu, Kistryń, prorektor ds. badań naukowych i fun-

tylko dzięki uczelniom, za co serdecznie podzię- duszy strukturalnych UJ powiedział, że uczelnie

kował i dodał, że umiędzynarodowienie to prio- muszą szukać swoich obszarów doskonałości, że

rytet ministra Gowina. powinny mieć charakter międzynarodowy, a ze-

społy badawcze powinni budować liderzy. We-

Dodał również, że na poziomie rządowym toczą dług niego dla wsparcia tych działań trzeba szu-

się prace dotyczące uznawalności wykształce- kać środków zewnętrznych. Podkreślił ogromne

nia z takimi krajami jak Chiny (umowa podpi- znaczenie szkół doktorskich. Problemem są

sana), Litwa, Bułgaria, Ukraina. Prowadzone są natomiast według niego wynagrodzenia w pro-

rozmowy ze Stanami Zjednoczonymi dotyczące jektach, procedury PZP, potrzebne są ułatwienia

odnowienia porozumienia o współpracy na- w procedurze nostryfikacyjnej i przydałoby się

 ukowo-gospodarczej, a rok 2019 będzie rokiem wsparcie Ministerstwa projektów międzynaro-
współpracy polsko-francuskiej. dowych w postaci grantów na granty i premii.

mgr Ewa Kiszka Jak powiedział Juliusz Szymczak-Gałkowski, dy- Prezes Fundacji Edukacyjnej Perspektywy Wal-
rektor Departamentu Współpracy Międzynaro- demar Siwiński w swoim wystąpieniu podkreślił,
dowej MNiSW polskie uczelnie wygrały pierwszą że Ustawa to program zmiany, który przewiduje
bitwę o studentów zagranicznych i na tym trzeba ewaluację na poziomie uczelni. To jest zmiana
budować umiędzynarodowienie nauki, której powodująca skutki długofalowe. Ewaluacja daje
solą są doktoranci. Dlatego nie ma różnicy w pol- szansę do wykorzystania, wybrania silnych stron
skim systemie prawnym pomiędzy doktorantem uczelni i lepszego ulokowania się w światowych
polskim i zagranicznym. Dodał, że Ministerstwo rankingach, ponieważ jest to instrument, który
chce wspierać udział uczelni w sieciach między- ma zdolność mobilizowania uczelni i jest zro-
narodowych, a w planach jest utworzenie w Pol- zumiały dla otoczenia zewnętrznego. Dodał, że
sce siedziby Maxa Plancka. uruchomiony zostanie projekt International Visi-
bility Project, do którego zostanie zaproszonych
20 polskich uczelni.

Młode pokolenie poświęca na przeczyta- Dużo się dzieje, ale jest bardzo dużo do zrobie-
nie posta 1,7 sekundy, na SMach spędza nia. Potrzebni są studenci zagraniczni (ale do-
4 godziny dziennie, na świecie jest około brzy!) i naukowcy. Potrzebna jest konsekwencja
3 mld urządzeń mobilnych, a polskie firmy i zaangażowanie. Jak powiedział prof. Adam Je-
mają 69 mln kontaktów na świecie właśnie lonek, pełnomocnik rektora UJ ds. umiędzynaro-
poprzez Facebooka. Jeśli nie przyciągnie- dowienia: jeśli nie umiędzynarodowimy się sami
my uwagi odbiorcy w ciągu 2 sekund to to nawet najlepsza ustawa nam nie pomoże.
przegrywamy, ponieważ wszystko kon-
kuruje ze wszystkim. W panelu poświęconym projektom Study in na
temat łączonych inicjatyw miejsko-uczelnianych,
w ramach którego przedstawiono projekty
realizowane przez Poznań, Lublin, Wrocław
i Gdańsk panelistami byli: Ewa Kiszka, kierow-
nik Działu ds. Umiędzynarodowienia Uczelni
GUMed oraz Ludwik Szakiel, zastępca dyrek-
tora Departamentu Rozwoju Gospodarczego
Urzędu Marszałkowskiego Województwa Po-
morskiego. Podczas sesji prowadząca panel

KONFERENCJE 23

W Polsce studiuje aktualnie ponad 80 dodać, że województwo pomorskie jest jedynym
tysięcy studentów zagranicznych. Obecny w Polsce przykładem współpracy regionalno-
wskaźnik umiędzynarodowienia, w kontek- -miejsko-uczelnianym. W naszym regionie reali-
ście udziału studentów zagranicznych zowane są projekty Study in Pomorskie i Study in
w odniesieniu do studentów polskich, Gdańsk. Dzięki strategii rozwoju regionu, której
wynosi 5,6%, a w naszej Uczelni blisko 17%. jednym z celów jest przyciąganie talentów i two-
rzenie warunków do ich pozostawania w naszym
regionie oraz tego, że koordynatorem projektu
Study in Pomorskie jest Urząd Marszałkowski
możliwe jest skoordynowanie prac, współpraca
i łączenie interesariuszy, co wzmacnia efekty na-
szej pracy i osiąganie celów.

Anna Kiryjow-Radzka (z SGGW, prezes Stowa- Nasz region i nasza Uczelnia odniosły również
rzyszenia PRom) przedstawiła ogólnopolskie kolejne sukcesy, którymi mogliśmy się cieszyć
wyniki badań dotyczących wspólnych inicjatyw, podczas tegorocznej Gali. Gwiazdą Umiędzyna-
a paneliści podzielili się z uczestnikami Konfe- rodowienia w kategorii Teaching Star został dr
rencji swoimi doświadczeniami, opowiedzieli hab. Sławomir Wójcik, adiunkt Zakładu Anato-
o napotkanych barierach, o tym na co war- mii i Neurobiologii, kierownik Działu Rekrutacji.
to zwrócić uwagę, co decyduje o powodzeniu
przedsięwzięcia oraz udzielili kilku rad jak aktyw- MGR EWA KISZKA
nie i skutecznie działać w tym obszarze. Warto
fotografie wykorzystane w artykule są autor-
stwa Katarzyny Link (Perspektywy)

NEKROLOG również działalność dydaktyczną w ramach zajęć
realizowanych w Zakładzie Nauki o Książce UG
Z wielkim smut- mgr JÓZEFA DE LAVAL (1973-1989), gdzie wykładała zagadnienia zwią-
kiem i głębokim zane z informacją naukową. Aktywnie działała
żalem informuje- Starszy kustosz dyplomowany, wielolet- na polu współpracy polskich bibliotek medycz-
my, że 18/02/2019 ni dyrektor Biblioteki Głównej Akade- nych, była organizatorką pierwszego spotkania
zmarła mii Medycznej w Gdańsku, pełniący tę dyrektorów bibliotek uczelni medycznych w 1981
funkcję w latach 1981-2002. r. w Gdańsku oraz XIII Konferencji Problemowej
Bibliotek Medycznych (1993 r.). Rozpoczęła prace
Absolwentka Wydziału Filologicznego Uniwersy- związane z komputeryzacją Biblioteki Głównej
tetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (1955- i informatyzacją procesów bibliotecznych.
1960). W 1966 roku złożyła egzamin dla kandyda-
tów na stanowiska bibliotekarzy dyplomowanych. Za swoje liczne zasługi otrzymała m.in. Srebrny
Pracowała kolejno w Miejskiej Bibliotece Publicz- Krzyż Zasługi (1980 r.), Złoty Krzyż Zasługi (1984 r.),
nej w Gdyni, Bibliotece Naukowej Wyższej Szkoły Medal Zasłużony Działacz Kultury (1980 r.), Me-
Marynarki Wojennej w Gdyni, Bibliotece Głównej dal Komisji Edukacji Narodowej (1981 r.), medal
Uniwersytetu Gdańskiego, kończąc swoją karierę Zasłużonemu Akademii Medycznej w Gdańsku
zawodową jako dyrektor Biblioteki Głównej AMG. (1995), Medale 50-lecia AMG (1995 r., 1999 r.) i
W okresie pracy w AMG była członkiem redakcji odznaczenia Za Zasługi dla Stowarzyszenia Biblio-
Annales Academiae Medicae Gedanensis (2006- tekarzy Polskich (1993 r., 1995 r.).
2010) oraz Biuletynu Głównej Biblioteki Lekarskiej.
Była też redaktorem szeregu roczników Bibliogra- Zawsze z pasją i oddaniem służyła społeczności
fii Publikacji Pracowników AMG. akademickiej, uważnie wsłuchując się w jej po-
trzeby. Wyróżniała się wybitną wiedzą zawodową,
W latach 1991-2010 współtworzyła Gazetę AMG, wyjątkowym charakterem i wrażliwością, a wszy-
jako zastępca redaktora naczelnego. Współpra- scy, którzy spotykali Ją na swojej drodze mogli do-
cowała także z pracownikami naukowymi Uczel- świadczać Jej niezwykłej serdeczności, życzliwości
ni, redagując książki ich autorstwa. Prowadziła i pomocy. Żegnamy nieprzeciętnego Człowieka,
wspaniałego Dyrektora, znamienitego członka
społeczności akademickiej i bibliotekarskiej.

24 GAZETA GUMed marzec 2019

prof. dr hab. Obrady Gdańskiego Repetytorium Nefrologicz- Nefrologicznego ERA-EDTA prof. Andrzejem
Bolesław Rutkowski nego odbyły się w dniach 11-12 stycznia 2019 r. Więckiem z Katowic oraz obecnym prezesem
w gościnnych podwojach hotelu Scandic. Już po Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego prof.
Emerytowany raz piętnasty nefrolodzy z całego kraju zjechali Michałem Nowickim z Łodzi, a także past-preze-
kierownik Katedry się w drugi weekend stycznia do Gdańska, by sem prof. Magdaleną Durlik z Warszawy. Jednym
i Kliniki Nefrologii, wspólnie przedyskutować najważniejsze pro- z wykładowców był także krajowy konsultant
Transplantologii blemy nefrologii. Łącznie w konferencji uczest- w dziedzinie nefrologii prof. Ryszard Gellert
i Chorób Wewnętrz- niczyło 250 osób, które miały okazję wysłuchać z Warszawy. W programie znalazło się też miej-
nych GUMed 17 referatów. Nasze repetytorium nosi podtytuł sce dla reprezentantów młodszego pokolenia
Post ASN Meeting. Wiąże się to ściśle ze sposo- np. dr hab. Beaty Sulikowskiej z Bydgoszczy, prof.
bem ustalania programu naukowego oraz dobo- Tomasza Hryszko z Białegostoku czy prof. Barto-
rem wykładowców. Program jest bowiem od- sza Foroncewicza z Warszawy. Koresponduje to
tworzeniem istotnych tematów omówionych na zresztą ze zmianą pokoleniową, która dokonuje
dorocznym kongresie American Society of Ne- się powoli, ale nieuchronnie w polskiej nefrolo-
phrology (ASN), które tradycyjnie odbywa się na gii. Warto wspomnieć, że wśród przewodniczą-
przełomie października i listopada. Kongresy te cych sesji był także obecny prezydent Między-
zgodnie z powszechną opinią są źródłem najbar- narodowego Stowarzyszenia Historii Nefrologii
dziej aktualnej wiedzy zarówno w zakresie fizjo- dr hab. Janusz Ostrowski – kierownik Zakładu
logii i patofizjologii nerek, nefrologii klinicznej, Historii Medycyny w Centrum Kształcenia Pody-
a także szeroko pojętego leczenia nerkozastęp- plomowego w Warszawie.
czego. Warto jednak dodać, że do grona wykła-
dowców na kongresie ASN, które do niedawna Trudno byłoby na łamach Gazety omówić
było zarezerwowane jedynie dla osób wywodzą- szczegółowo cały program Repetytorium, który
cych się z ośrodków amerykańskich coraz częściej spotkał się z wysoką oceną uczestników naszej
zapraszani są Europejczycy, w tym także Polacy. konferencji. Poniżej postaram się w skróconej
formie uświadomić istotniejsze problemy, które
Nie sposób oczywiście przenieść na grunt na- zostały omówione podczas poszczególnych sesji.
szego Repetytorium wszystkich tematów oma- Pierwsza z nich była poświęcona tradycyjnie fi-
wianych podczas kongresu ASN, który tym zjologicznym i patofizjologicznym podstawom
razem odbył się w San Diego w dniach 23-26 chorób nerek. Na początek prof. Kazimierz Cie-
października 2018 r. Piszący te słowa, jako wie- chanowski ze Szczecina scharakteryzował obec-
loletni członek ASN, otrzymał program naukowy ny stan wiedzy dotyczącej znaczenia cewek dal-
Konferencji wcześniej. Pozwala to na autorski szych i zbiorczych dla utrzymania homeostazy
wybór tematów, w którym wspomagali koor- jonowej organizmu. Wiadomo bowiem, że to
dynatora naukowego prof. Alicja Dębska-Ślizień właśnie nerki są odpowiedzialne za utrzymanie
oraz dr hab. Przemysław Rutkowski, prof. nadzw. izojonii i izowolemii, co umożliwia prawidłowe
GUMed. Warunkiem bycia wykładowcą pod- funkcjonowanie naszych komórek, tkanek i na-
czas Repetytorium jest udział w kongresie ASN rządów. Następnie wspomniany wcześniej prof.
oraz uczestnictwo w stosownej sesji lub sesjach Andrzej Więcek starał się udowodnić, iż wpro-
poświęconym powierzonemu do omówienia wadzenie w życie nowych zaleceń American
tematowi. Pośród referentów tradycyjnie już College of Cardiology oraz American Heart Asso-
znalazła się czołówka polskich nefrologów ciation odnośnie nadciśnienia tętniczego ma głę-
z past-prezydentem Europejskiego Towarzystwa boki sens i niesie za sobą ważkie przesłanie prak-

KONFERENCJE 25

 tyczne. Trzeba przypomnieć, że oba Towarzystwa stanowisko dotyczące diagnostyki cukrzycowej
proponują jako wartość graniczną prawidłowego choroby nerek. Biopsja winna stać się kluczową
Przewodniczący ciśnienia tętniczego 130/80 mm Hg. Propozycja metodą w rozpoznawaniu tej choroby, podobnie
Sesji, od lewej: dr ta została krytycznie przyjęta przez grono euro- jak to ma miejsce w diagnostyce innych nefropa-
hab. Marcin Renke pejskich hipertensjologów, o czym pisał na ła- tii. Ogromne zainteresowanie i ożywioną dysku-
(Gdynia), dr hab. mach naszego czasopisma prof. Krzysztof Narkie- sję wzbudził referat prof. Tomasza Hryszko, który
Janusz Ostrowski wicz. Kolejno prof. Beata Naumnik z Białegostoku przedstawił propozycję personalizowanej opieki
(Włocławek, War- przypomniała jaką rolę mogą odegrać endo- oraz u chorych z przewlekłą chorobą nerek opartą
szawa), dr hab. Bog- egzogenne toksyny w rozwoju ostrego i przewle- na genomie. Tego typu opieka jest marzeniem
dan Biedunkiewicz kłego uszkodzenia nerek. Na koniec tej sesji prof. lekarza w każdej dziedzinie medycyny. Jednakże
(Gdańsk) Michał Nowicki z Łodzi uświadomił zebranym, że koszty diagnostyki zaburzeń genomu na dzisiaj
zaburzenia gospodarki wapniowo-fosforanowej wykluczają szerokie zastosowanie tego typu me-
fot. Maria Ostrowska i mineralizacji kości u osób z przewlekłą choro- tod. W podsumowaniu, Autor referatu podkre-
bą nerek w dużym stopniu mogą być zależne od ślił, że na pewno nie jest możliwe, aby podejście
współistniejącej osteoporozy. Ma to ogromne takie wprowadzić do praktyki dzisiaj czy jutro.
znaczenie wobec starzejącej się populacji, w tym Jednakże wyraził pogląd, że tego rodzaju indy-
także grupy osób z przewlekłą chorobą nerek. widualizacja podejścia do diagnostyki i leczenia
do niedawna wydawało się opowieścią z zakresu
W sesji poświęconej problemom nefrologii kli- science-fiction, a można powiedzieć iż będzie do-
nicznej prof. Alicja Dębska-Ślizień, reprezentują- stępna w przewidywalnej przyszłości.
ca nasz gdański ośrodek nefrologiczny pokazała
słuchaczom negatywne następstwa, które mogą W ramach sesji dotyczącej postępów w zakre-
nieść za sobą nowoczesne terapie onkologiczne sie dializoterapii prof. Ryszard Gellert, pełniący
dla nerek. Jest to tym bardziej istotne, iż coraz aktualnie funkcję konsultanta krajowego w dzie-
szerzej w nowoczesnej onkologii wprowadzane dzinie nefrologii, przedstawił metody badania
są schematy terapeutyczne oparte o działanie leczenia nerkozastępczego, które powinny być
leków umożliwiających immunologiczne metody stosowane u pacjentów leczonych w oddziale
walki z różnorodnymi nowotworami. Prof. Mał- intensywnej terapii. Z kolei prof. Monika Licho-
gorzata Krajewska z Wrocławia przypomniała, że dziejewska-Niemierko z naszego gdańskiego
glikokortykosteroidy, tak często stosowane ośrodka zapoznała zebranych z postępami, jakie
w chorobach nerek, to w istocie broń obosieczna. dokonały się w zakresie indywidualizacji dializy
Należy zatem pamiętać o zachowaniu istotnych otrzewnowej. W kolejnym wykładzie dr hab. Be-
wskazań do tego typu terapii oraz ścisłego jej mo- ata Sulikowska z Bydgoszczy przedstawiła całą
nitorowania. Dr hab. Agnieszka Perkowska-Pta- gamę metod służących do oceny stężenia stanu
sińska z Warszawy, lider w zakresie nefropatolo- nawodnienia u osób leczonych powtarzanymi
gii nerek w Polsce udowodniła, że należy zmienić hemodializami. Jednakże wniosek ogólny był

26 GAZETA GUMed marzec 2019

Powitanie gości taki, iż użycie nawet najbardziej wyszukanych notransplantacji. Starał się przekonać o tym
i otwarcie obrad wskaźników nie pozwala na dobrą ocenę stanu zebranych prof. Marcin Adamczak z Katowic
przez Koordynatora nawodnienia bez konfrontacji ze stanem klinicz- przedstawiając ogromnie ciekawe rozważania
Naukowego nym pacjenta. Następnie prof. Tomasz Stompór dotyczące tego zagadnienia.
Repetytorium z Olsztyna przypomniał o istotnym znaczeniu
diurezy resztkowej u pacjentów dializowanych Nasi goście poza porcją solidnej wiedzy mieli
fot. Janusz Ostrowski oraz metodach jej podtrzymywania. także okazję odwiedzić Teatr Wybrzeże, uczest-
nicząc w przedstawieniu zatytułowanym Śmierć
 Ostatnia sesja poświęcona była problemom Białej Pończochy. W sztuce tej w sposób dość
związanym z przeszczepianiem nerek. Pierwszy kontrowersyjny przedstawiono jak doszło do
z wykładów tej sesji przedstawiła prof. Magda- małżeństwa królowej Jadwigi i Władysława Ja-
lena Durlik z Warszawy przedstawiając obecne giełły oraz do stworzenia Unii Polsko-Litewskiej.
możliwości w jak najlepszym doborze narządu
u pacjentów wysokozimmunizowanych. Dużo Kończąc tę przydługą może nieco relację z XV
wspólnych treści zawartych było w referacie prof. Gdańskiego Repetytorium Nefrologicznego moż-
Bartosza Foroncewicza z Warszawy, który zapre- na stwierdzić, że spełnione zostały wszelkie za-
zentował możliwości zapobiegania oraz leczenia mierzenia merytoryczne towarzyszące tworze-
odrzucaniu przeszczepionego narządu zależnym niu programu naukowego. Nad organizacją
od przeciwciał. Z kolei prof. Jolanta Małyszko i logistyką całego przedsięwzięcia czuwała firma
z Warszawy próbowała wyjaśnić przyczynę sta- Via Medica, z którą od początku współpracuje-
łego zmniejszania się puli dawców żywych. Jest my przy tworzeniu kolejnych edycji konferencji.
to niestety znany od lat problem w naszym kraju, Zespół Via Medica jak zwykle wywiązał się do-
ale w ostatnim czasie także w Stanach Zjedno- skonale z tego zadania, za co należą mu się naj-
czonych liczba osób żywych zgłaszających chęć wyższe słowa uznania. Mam też nadzieję, że
oddania nerki bliskiej osobie ulega dramatycz- w następnym roku będziemy mogli zaprosić
nego zmniejszaniu. Być może problemy z niedo- w drugi weekend stycznia na XVI Gdańskie Repe-
statkiem narządów do transplantacji narządów tytorium Nefrologiczne.
zostaną niedługo rozwiązane dzięki pokonaniu
barier immunologicznych, medycznych i praw- PROF. DR HAB. BOLESŁAW RUTKOWSKI
nych, które do tej pory ograniczały rozwój kse-

SUKCESY I NAGRODY 27

21 GDAŃSKIE SPOTKANIA
KARDIOCHIRURGICZNE

SESJA PIELĘGNIARSKA

21 Gdańskie Spotkania Kardiochirurgiczne odbyły się w dniach 11-12 stycz- lecznictwa UCK, mgr Anna Lignowska – dyrektor
nia 2019 r. w Akademii Muzycznej im. Stanisława Moniuszki w Gdańsku. ds. pielęgniarstwa UCK, mgr Anna Czarnecka –
Konferencja została zorganizowana przez Klinikę Kardiochirurgii i Chirurgii przewodnicząca OIPIP w Gdańsku.
Naczyniowej GUMed oraz Stowarzyszenie COR – Kardiochirurgia Gdańska.
Tradycyjnie odbyła się sesja pielęgniarska, która podkreślała znaczenie stałej Pierwszy referat zatytułowany Wybrane aspekty
wymiany doświadczeń i zacieśniania współpracy pomiędzy nauką i praktyką opieki pielęgniarskiej po przeszczepie płuc wy-
w zagadnieniach związanych z opieką nad pacjentem kardiochirurgicznym. głosił dr hab. Sławomir Żegleń. Profesor Alek-
sandra Gaworska-Krzemińska zwróciła uwagę na
W konferencji udział wzięli pracownicy naukowi i praktycy z wielu ośrodków organizację pracy pielęgniarek w kontekście bez-
kardiochirurgicznych. Gośćmi byli: dr hab. Tomasz Stefaniak – dyrektor ds. pieczeństwa pacjenta. Kolejne dwie prace zapre-

zentowali studenci pielęgniarstwa. Katarzyna
Pietrzak wygłosiła pracę pt. Zastosowanie doku-
mentacji elektronicznej z wykorzystaniem ICNP
w opiece nad pacjentem kardiochirurgicznym,
a Bartosz Pryba pracę pt. Znaczenie badania fizy-
kalnego w pielęgniarstwie kardiochirurgicznym,
które zostały przygotowane pod kierunkiem dr
Renaty Piotrkowskiej z Zakładu Pielęgniarstwa
Chirurgicznego.

rys. Alina Boguszewicz


28 GAZETA GUMed marzec 2019

STUDENT GUMed WŚRÓD
NAJLEPSZYCH

Charles Woode, pochodzący z Ghany student III br. podczas gali towarzyszącej konferencji Stu-
roku kierunku pielęgniarstwo English Division denci zagraniczni w Polsce 2019, która odbyła
GUMed zwyciężył w prestiżowym konkursie IN- się w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.
TERSTUDENT w kategorii studiów licencjackich.
Obok Studenta GUMed nagrodzeni zostali: Okta Według jury nagrodzeni wykazują się ponad-
Chandra Aulia z Indonezji ze Szkoły Głównej przeciętną aktywnością i wrażliwością społeczną.
Gospodarstwa Wiejskiego (kategoria – studia Organizują akcje charytatywne, biorą aktywny
magisterskie) oraz Svitlana Sovinska z Ukrainy udział w życiu naukowym, tworzą filmy, organi-
z Politechniki Krakowskiej (kategoria – studia zują festiwale, pomagają kolegom w aklimatyza-
doktoranckie). Nagrody specjalne za działalność cji w Polsce.
na rzecz cudzoziemców oraz działalność chary-
tatywną otrzymali: Danylo Funtovoi z Ukrainy, Koordynatorem kierunku pielęgniarstwo ED jest
uczący się w Politechnice Lubelskiej oraz Lisa dr Marcelina Skrzypek-Czerko, natomiast opieku-
Aditya z Indonezji, studiująca na Politechnice nem III roku jest Przemysław Domagała z Zakładu
Gdańskiej. Wyniki zostały ogłoszone 17 stycznia Pielęgniarstwa Neurologiczno-Psychiatrycznego.

Charles Woode



Charles Woode

ABOUT ME

I grew up in Ghana with 3 elder brothers. At
the age of 11, I moved to Qatar with my family
where I continued my education. As an aspiring
student, I was and still am very interested in pu-
blic speaking (debating) and leadership, which
landed me the position as the debate president
in my previous high school. Of course, sporting
was also a big interest of mine, in the areas of
athletics, basketball and volleyball.

Nursing is important in my family, and that is
where my inspiration has come from. I was
much inspired by my aunt from my mother’s
side, who is a retired midwife and nurse. Curren-
tly in my family there are 3 nurses, all of them fe-
males, so why not break the chain by becoming
the first male nurse in the family?

MUG was recommended to me by one of my
colleagues, Matilda, who was also studying nur-
sing at MUG when it was time for me to send
out my university applications. I was also com-
municating with some students at the universi-
ty, as well as the admission office. I chose MUG,

SUKCESY I NAGRODY 29

because of the university’s good reputation and Winning the INTERSTUDENT contest means
high quality of education provided by the expe- a lot to me, as it reminded me of how hard I have
rienced staff. been working and also is a proof that anything
is possible, if you are really willing to work for it.
At the end of my studies at MUG, I am planning Therefore it was an honour to be a candidate for
to spend sometime in Poland to study the lan- this prestigious award. All the appreciation goes
guage and gain some work experience before to my coordinator Marcelina Skrzypek-Czerko
relocating to the United Kingdom to further my and tutor Przemysław Domagała, as well as to
education. My dream is to continue studies and all teachers for the nomination.
research, obtain Ph. D. degree, and to become
a teacher in my discipline. CHARLES WOODE

STUDENTKA BIOTECHNOLOGII
NA LIŚCIE „FORBESA”

WŚRÓD 25 NAJZDOLNIEJSZYCH MŁODYCH POLAKÓW

Olga Grudniak Olga Grudniak – studentka III roku kierunku Jaka jest rola Olgi Grudniak, Marcina Pitka
Jakub Wysocki biotechnologia Międzyuczelnianego Wydziału oraz pozostałych członków zespołu?
Wojtek Gizowski Biotechnologii UG i GUMed znalazła się wśród
najbardziej przedsiębiorczych, młodych Polaków Olga Grudniak oraz Marcin Pitek, którzy aktual-
poniżej 25 roku życia na liście magazynu Forbes nie są studentami III roku studiów licencjackich
oraz McKinsey & Company w kategorii Biznes. na kierunku biotechnologia Międzyuczelnianego
Olga wraz z kolegą z roku Marcinem Pitkiem oraz Wydziału Biotechnologii UG i GUMed, pracują
Wojciechem Giżowskim i Jakubem Wysockim razem w laboratorium od pięciu lat. Już w liceum
współtworzy startup Biolumo. Według czasopi- pracowali wraz z zespołem nad projektem alter-
sma Journal of mHealth wynalazek, nad którym natywnej do antybiotyków terapii celowanej na
pracują młodzi naukowcy ma być jednym ze 100, MRSA (gronkowiec złocisty oporny na metycyli-
które zmienią światową medycynę. nę). Marcin Pitek pełnił rolę lidera naukowego,
natomiast Olga pomagała mu w realizacji badań.
Czym zajmuje się startup Biolumo? Z czasem Olga postanowiła realizować się nie
tylko naukowo, ale również biznesowo, rozwija-
Biolumo jako firma powstało w celu realizacji jąc się jako project manger w nowym projekcie,
projektu badań i rozwoju urządzenia diagno- który z czasem przekształcił się w firmę Biolumo.
stycznego dla lekarzy pierwszego kontaktu, Wojciecha Giżowskiego i Jakuba Wysockiego
które miałoby pomóc im skutecznie i szybko poznali przy okazji poszukiwań sponsorów na
dobierać celowaną terapię antybiotykową. Ale wyjazd do Stanów na finał konkursu iGEM orga-
Biolumo to też odpowiedź na rosnący problem nizowanego przez MIT. Zamiast wyjechać, posta-
antybiotykooporności, z którym zespół naukow- nowili wspólnie komercjalizować wyniki badań.
ców i przedsiębiorców zmaga się od ponad 5 lat. Wkrótce, dzięki współpracy i rozwojowi bizne-
Urządzenie diagnostyczne to tylko jedno z roz- sowemu pod kierunkiem Wojciecha i Jakuba,
wiązań opracowywanych przez naukowców, jak otrzymali pierwszy grant badawczy od funduszu
również najbliższe realizacji. inwestycyjnego Black Pearls VC (Olga i Marcin
byli wciąż w liceum).

30 GAZETA GUMed marzec 2019

Jaka przyszłość stoi przed Biolumo? na przykład profesor Michał Obuchowski jako je-
den z pierwszych naukowców zainteresował się
Obecnie w planach firmy jest przede wszystkim wczesnymi badaniami zespołu nad terapią celo-
rozwój produktu i walidacja kliniczna urządzenia waną na MRSA i wsparł je merytorycznie.
diagnostycznego. W przeciągu dwóch lat Bio-
lumo chce dojść do etapu sprzedaży komercyj- Jak wygląda współpraca Biolumo z Cen-
nej w Polsce, a chwilę później w Europie. By to trum Innowacji Medycznych?
zrobić, niezbędne są certyfikaty i pozwolenia na
dopuszczenie do obrotu urządzenia medycznego. Centrum Transferu Technologii GUMed, czyli
Potrzebne są również pieniądze na badania. Ze spółka celowa Gdańskiego Uniwersytetu Me-
względu na wiek zespół ma bardzo ograniczone dycznego mająca za zadanie wspierać transfer
możliwości, jeżeli chodzi o granty naukowe. Musi technologii i stymulować innowacyjność, poma-
się starać o finansowanie ze źródeł biznesowych, ga naukowcom i wynalazcom w komercjalizacji
takich jak fundusze venture capital. Cały projekt wyników badań. W tym i Biolumo, bo firma ko-
do wdrożenia na rynek pochłonie szacunkowo rzysta z warsztatów, konferencji i szkoleń orga-
5,5 miliona złotych, a to niemała kwota. nizowanych przez CTT. Na początku jako zapra-
szany uczestnik, a od końca 2018 r. również jako
Jak studenci biotechnologii łączą pracę partner, kiedy współpraca między podmiotami
z nauką? stała się oficjalna, a Biolumo zaczęło również
wspierać działania dzieląc się swoją wiedzą na
Nie jest to proste. Doba ma ograniczoną liczbę wydarzeniach organizowanych przez CTT. Z kolei
godzin, dlatego łączenie własnej, rozwijającej się Centrum bardzo ułatwia firmie kontakt z Gdań-
firmy ze studiami wymaga poświęceń. Na szczę- skim Uniwersytetem Medycznym, dzięki czemu
ście dobra organizacja czasu pomaga rozplano- coraz więcej badań może być przeprowadzanych
wać go tak, by pozostało jeszcze trochę na życie we współpracy tą Uczelnią.
prywatne. Niezbędna jest jednak determinacja i
poczucie, że problem, z którym Biolumo się mie- Pod koniec stycznia Olga Grudniak została rów-
rzy, jest naprawdę istotny. Wsparcie i wyrozumia- nież finalistką X edycji konkursu Bizneswoman
łość społeczności Międzyuczelnianego Wydziału Roku w kategorii Startup organizowanego przez
Biotechnologii są również pomocne – wykładow- Sukces Pisany Szminką – fundację, której misją
cy i dziekanat wiedzą, co robią studenci i starają jest kompleksowe wspieranie kobiet w rozwo-
się być na tyle elastyczni, na ile mogą. Wspierają ju osobistym i zawodowym. Gratulujemy!
nie tylko pod kątem organizacji czasu zresztą, bo

NAGRODY MINISTRA ZDROWIA

DLA PROFESORÓW GUMed

Rektor GUMed prof. Marcin Gruchała podczas
spotkania 30 stycznia br. pogratulował Profesorom
naszej Uczelni uzyskania nagród Ministra Zdrowia.
Prof. Piotr Czauderna, kierownik Katedry i Klini-
ki Chirurgii i Urologii Dzieci i Młodzieży GUMed
otrzymał nagrodę I stopnia za osiągnięcia orga-
nizacyjne w pracach Narodowego Kongresu Na-
uki na rzecz reformy szkolnictwa wyższego i na-
uki, z uwzględnieniem medycznego szkolnictwa
wyższego. Natomiast prof. Małgorzata Sznitow-
ska, kierownik Katedry i Zakładu Farmacji Stoso-
wanej GUMed została doceniona za osiągnięcia
dydaktyczne, a w szczególności za redakcję na-
ukową wybitnego podręcznika akademickiego
Farmacja stosowana. Technologia postaci leku.

SUKCESY I NAGRODY 31

NAUKOWCY GUMed NA „LIŚCIE STU”

Znamy wyniki plebiscytu Lista Stu 2018 przygo- sklasyfikowany na 48 pozycji, prof. Krzysztof
towanego przez Puls Medycyny. W zestawieniu Narkiewicz, kierownik Katedry i Kliniki Nadci-
pojawiło się 8 naukowców z naszej Uczelni. śnienia Tętniczego i Diabetologii GUMed, wi-
ceprezes Oddziału PAN w Gdańsku na 67, prof.
Prof. Piotr Czauderna, kierownik Katedry i Klini- Małgorzata Myśliwiec, kierownik Katedry i Kli-
ki Chirurgii i Urologii Dzieci i Młodzieży Gdańskie- niki Pediatrii, Diabetologii i Endokrynologii, kon-
go Uniwersytetu Medycznego, prezes Sekcji Chi- sultant wojewódzki w dziedzinie endokrynologii
rurgii Dziecięcej Europejskiej Unii Specjalistów i diabetologii dziecięcej, wiceprzewodnicząca
Medycznych (UEMS) znalazł się na 9 miejscu zarządu Sekcji Pediatrycznej Polskiego Towarzy-
w kategorii System Ochrony Zdrowia. Na 53 stwa Diabetologicznego na 71, prof. Janusz Li-
miejscu w tej samej kategorii sklasyfikowano mon, emerytowany kierownik Katedry i Zakładu
prof. Tomasza Zdrojewskiego, kierownika Za- Biologii i Genetyki na 91.
kładu Prewencji i Dydaktyki Katedry Nadciśnienia
Tętniczego i Diabetologii GUMed, przewodniczą- Od 16 lat Puls Medycyny wyróżnia osoby, które
cego Komitetu Zdrowia Publicznego, Wydziału V mają szczególny wpływ na rozwój polskiej me-
Nauk Medycznych PAN. W kategorii Medycyna dycyny, a od 4 lat także tych, którzy przyczynia-
na 23 miejscu znajduje się prof. Jacek Jassem, ją się do poprawy systemu ochrony zdrowia
kierownik Katedry i Kliniki Onkologii i Radiote- w Polsce. Kandydaci oceniani byli przez kapitułę
rapii GUMed, przewodniczący Akademickiej konkursu w trzech kategoriach: osiągnięcia
Sieci Onkologicznej oraz Środkowoeuropejskiej i dokonania w 2018 roku, reputacja zawodowa
Grupy Onkologicznej (CEEOG), a na miejscu 44 i wpływy w środowisku oraz siła publicznego
prof. Miłosz Jaguszewski z I Katedry i Kliniki oddziaływania.
Kardiologii GUMed. Prof. Rafał Dziadziuszko,
kierownik Pracowni Teleradioterapii Katedry Wyniki najnowszego plebiscytu zostały ogłoszo-
i Kliniki Onkologii i Radioterapii Gdańskiego ne podczas uroczystej gali, która odbyła się 18
Uniwersytetu Medycznego, krajowy konsultant lutego br. w hotelu Polonia Palace w Warszawie.
w dziedzinie radioterapii onkologicznej został

prof. dr hab. dr hab. Tomasz prof. dr hab.
Piotr Czauderna Zdrojewski, Jacek Jassem
prof. nadzw.
Kierownik Katedry Kierownik Katedry
i Kliniki Chirurgii Kierownik Zakładu i Kliniki Onkolo-
i Urologii Dzieci Prewencji i Dydak- gii i Radioterapii
i Młodzieży GUMed tyki GUMed GUMed

dr hab. Miłosz prof. dr hab. Rafał prof. dr hab.
Jaguszewski, Dziadziuszko Krzysztof
prof. nadzw. Narkiewicz
Katedra i Klinika
I Katedra i Klinika Onkologii i Radiote- Kierownik
Kardiologii GUMed rapii GUMed Katedry
i Kliniki Nadci-
prof. Janusz Limon prof. dr hab. Małgorzata Myśliwiec śnienia Tętnicze-
go i Diabetologii
Kierownik Katedry Kierownik Katedry i Kliniki Pediatrii, GUMed
i Zakładu Biologii Diabetologii i Endokrynologii GUMed
i Genetyki GUMed

32 GAZETA GUMed marzec 2019

SUKCES KARDIOLOGÓW DZIE-
CIĘCYCH UCK, SZPITALA GUMed

Przedsionkowy Pierwszy w Polsce i jeden z nielicznych na świecie Rozwiązaniem, poprawiającym jakość życia pa-
regulator przepły- zabieg wszczepienia przedsionkowego regulato- cjentki, okazał się pionierski zabieg implantacji
wów – AFR (atrial ra przepływów serca przeprowadził zespół Kliniki przedsionkowego regulatora przepływów (AFR
flow regulator) Kardiologii Dziecięcej i Wad Wrodzonych Serca. – atrial flow regulator), pierwszy raz w Polsce
Occlutech. W kwalifikacji 11-letniej pacjentki do zabiegu i jako jeden z niewielu na świecie przeprowa-
Zestaw zbudowany brała udział międzynarodowa grupa ekspertów. dzony z powodu kardiomiopatii restrykcyjnej.
z wyplecionych Zabieg, który odbył się 2 stycznia 2019 r. pole-
z Nitinolu (stop ni- Martyna cierpi na kardiomiopatię restrykcyjną – gał na nakłuciu przegrody międzyprzedsionko-
klu i tytanu) dwóch ta choroba serca występuje niezwykle rzadko wej serca i wytworzeniu komunikacji między
dysków. Pomiędzy u dzieci i zwana jest czasem „zespołem sztywne- przedsionkami. By utrzymać między nimi stały
dyskami kalibrowa- go serca”. Mięsień sercowy nie funkcjonuje pra- przepływ krwi, w miejscu nakłucia założono im-
ny otwór. Widoczny widłowo, upośledzona funkcja rozkurczu tego plant zbudowany z dwóch nitinolowych dysków
element stanowiący narządu doprowadza do zastojów krwi w orga- (foto). W wyniku zabiegu zostało obniżone ci-
połączenie im- nizmie i skrajnej niewydolności wielu organów. śnienie w lewym przedsionku, co z kolei dopro-
plantu z systemem Rokowania nie są optymistyczne. W przebiegu wadziło do złagodzenia objawów choroby.
wprowadzającym choroby u dziewczynki doszło do wzrostu ciśnie-
nia w lewym przedsionku i rozwoju wtórnego – Przed operacją pacjentka nie była w stanie
 nadciśnienia płucnego, które stało się jednocze- przejść samodzielnie kilku kroków. Nerki i wą-
śnie przeciwwskazaniem do przeszczepu serca troba były w skrajnie złym stanie. Aktualnie
– w większości tego typu przypadków jedynej Martyna porusza się samodzielnie, a parame-
szansy na przedłużenie życia. try narządów wewnętrznych wracają do normy.
Również czynność mechaniczna serca uległa
poprawie – mówi dr hab. Joanna Kwiatkowska,
kierownik Kliniki Kardiologii Dziecięcej i Wad
Wrodzonych Serca. – Wskazanie, z powodu któ-
rego wykonano obecny zabieg, czyli obniżenie
ciśnienia w lewym przedsionku, jest szansą na
leczenie pacjentów z upośledzoną funkcją roz-

SUKCESY I NAGRODY / BIBLIOTEKA INFORMUJE 33

kurczową lewej komory w przebiegu różnych Przedsionkowy regulator przepływów (AFR – fir-
chorób. W przyszłości może on być metodą ła- my Occlutech) jest na etapie badań klinicznych.
godzenia objawów niewydolności krążenia, do Dotychczasowe nieliczne implantacje wyko-
której dochodzi w tym mechanizmie. nywane są jako procedury ratujące życie, po
wyczerpaniu wszelkich możliwości leczenia far-
Zabieg przeprowadził zespół Kliniki Kardiologii Dzie- makologicznego, na podstawie indywidualnych
cięcej i Wad Wrodzonych Serca w składzie: prof. dr opinii grona ekspertów. Głównym wskazaniem
hab. Robert Sabiniewicz, dr Piotr Potaż, lek. Seba- do wszczepienia AFR jest nadciśnienie płucne,
stian Ciemny oraz dr Grzegorz Żuk z Pracowni Kar- a wytworzona komunikacja ma na celu obniżenie
diologii Inwazyjnej Kardiologicznego Centrum Kli- ciśnienia w krążeniu płucnym. W Klinice Kardio-
nicznego UCK. Bezpośrednio po operacji pacjentkę logii Dziecięcej i Wad Wrodzonych Serca w kwiet-
planowo przekazano na oddział Intensywnej Tera- niu ubiegłego roku wykonano podobny zabieg
pii Dziecięcej Kliniki Anestezjologii i Intensywnej – pierwszą w Polsce implementację przedsionko-
Terapii UCK. Warto dodać, iż była ona pierwszym wego regulatora przepływów w celu złagodzenia
pacjentem tego nowo powstałego oddziału. objawów nieuleczalnego nadciśnienia płucnego.

BIBLIOTEKA INFORMUJE

NOWOŚCI W ZASOBACH ONLINE
BIBLIOTEKI GŁÓWNEJ GUMed W 2019 ROKU

Biblioteka Główna z początkiem roku 2019 ▪ Podręcznik radiologii, W. Herring;
rozszerzyła ofertę udostępnianych książek ▪ Podstawy pielęgniarstwa. Repetytorium,
w wersji elektronicznej. Przedstawiamy
poniżej nowości, z których mogą korzy- red. A. Krupienicz;
stać czytelnicy Biblioteki. Zarówno odno-
śniki do platform wydawców, jak i pełne na Ibuk Libra – 82 nowe pozycje, m.in.:
listy tytułów dostępne są na naszej stronie ▪ Chirurgia onkologiczna. Tom 1, A. Jeziorski,
https://biblioteka.gumed.edu.pl. Z książek
tych można korzystać zarówno na terenie P. Rutkowski, W. Wysocki;
Uczelni w sieci GUMed, jak i zdalnie po- ▪ Diabetologia wieku rozwojowego, M. Myśliwiec,
przez serwer proxy.
P. Jarosz-Chobot;
▪ Farmakologia, R. Korbut;
▪ Patofizjologia, D. Kanikowska, J. Witowski;
▪ Pediatria. Tom 1-2, W. Kawalec, R. Grenda, M. Kulus.

Rozszerzenie dotychczasowych subskrypcji Od nowego roku Biblioteka uzyskała bezpłatny
o książki polskojęzyczne: dostęp na okres 12 miesięcy do dwóch wie-
nowe podręczniki na Elibrary: lodziedzinowych kolekcji książek medycznych
▪ Anatomia. Podręcznik dla studentów. Gray. wydawanych przez Cambridge University Press
Tom 1-3, R.Drake; (ponad 1500 tytułów) oraz Elseviera (ponad
▪ Anestezjologia, Tom 1-2, R. Larsen; 1300 pozycji). Po tym okresie na podstawie sta-
▪ Biochemia. Podręcznik dla studentów uczelni tystyk wykorzystania zostaną zakupione na wła-
medycznych, E. Bańkowski; sność najbardziej poczytne książki z tych kolekcji.
▪ Genetyka medyczna, M.J. Bamshad, J.C. Carey,
L.B. Jorde; Ebooki są dostępne online dla nieograniczonej
▪ Immunologia. Funkcje i zaburzenia układu immu- liczby użytkowników na platformach wydawców.
nologicznego, A.K. Abbas, A.H. Lichtman, S. Pillai;

34 GAZETA GUMed marzec 2019

Można też pobierać roz- Z książek można korzystać tylko online na plat-
działy w formacie PDF. formie wydawcy w dostępie dla nieograniczonej
Książki z Cambridge Uni- liczby jednoczesnych użytkowników.
versity Press można do-
datkowo przesyłać na czyt- Oferujemy także dostęp do dwóch popularnych
niki Kindle, na Google Drive wśród studentów podręczników wydawnictwa
i Dropboxa. Elsevier: Robbins and Cotran Pathologic Basis of
Disease oraz Textbook of Histology, L.P. Gartner.
W ramach nowej oferty za-
chęcamy także do korzystania z rocznej prenume- Są one dostępne na platformie EBSCOhost dla 3
raty anglojęzycznych e-podręczników wydawnic- jednoczesnych użytkowników. Rozdziały można
twa Wolters Kluwer na platformie LWW Health drukować i zapisywać w ograniczonym zakresie
Library. Można tu znaleźć blisko 40 tytułów, 60 stron.
w tym pozycje:
▪ Lippincott's Illustrated Reviews: Biochemistry Informujemy także, że baza UpToDate jest po-
▪ Lippincott's Illustrated Reviews: Physiology nownie dostępna przez serwer proxy. Po rocz-
▪ Lippincott's Illustrated Reviews: Cell and Mole- nej przerwie użytkownicy GUMed znów mogą
cular Biology korzystać z niej z każdego miejsca z dostępem
▪ Langman's Medical Embryology do Internetu. Z bazy tej można korzystać rów-
▪ Clinically Oriented Anatomy nież na urządzeniach mobilnych (bez pobierania
▪ Histology: A Text and Atlas with Correlated Cell aplikacji, wystarczy przeglądarka mobilna na na-
and Molecular biology szym urządzeniu).
▪ Bates' Guide to Physical Examination and Histo-
ry Taking DR PIOTR RYSZTOWSKI
▪ Marks' Basic Medical Biochemistry: A Clinical Administrator baz danych w Bibliotece
Approach Głównej GUMed

UKAZAŁ SIĘ WYKAZ WYDAWNICTW PUBLIKUJĄCYCH
RECENZOWANE MONOGRAFIE NAUKOWE

mgr Elżbieta Zgodnie z Ustawą 2.0 zmienia się sposób, w jaki wydanej przez tych wydawców. Zgodnie z wyka-
Kraszewska w najbliższej ewaluacji, która zostanie przepro- zem, za autorstwo monografii w wydawnictwie
wadzona przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa z poziomu drugiego, który obejmuje 36 zagra-
Zastępca dyrektora Wyższego w 2021 r., będą oceniane monogra- nicznych wydawców, zostanie przypisane 200
Biblioteki Głównej fie naukowe z lat 2017-2020. Według planów, punktów. Za autorstwo monografii w wydaw-
GUMed punkty będą przypisywane tym monografiom nictwie z poziomu pierwszego, na którym znaj-
naukowym i ich fragmentom, które zostały duje się 500 polskich i zagranicznych wydawców,
opublikowane w wydawnictwach znajdujących zostanie przypisanych 80 punktów. Wartość
się na wykazie sporządzonym i opublikowanym punktowa redakcji monografii oraz autorstwa
przez MNiSW. W myśl ustawodawcy mają nie rozdziałów w monografiach zostanie określona
mieć znaczenia, jak do tej pory, względy formal- przez rozporządzenie w sprawie ewaluacji jako-
ne, np. odpowiednia objętość wydawnicza, lecz, ści działalności naukowej, które powinno ukazać
podobnie jak w przypadku artykułów w czasopi- się w najbliższym czasie.
smach, miejsce publikacji.
Jak zapowiada MNiSW, wykaz wydawnictw bę-
Pierwsza wersja wykazu ukazała się, ogłoszona dzie w przyszłości uzupełniany przez Komisję
komunikatem Ministra 18 stycznia 2019 r. Do- Ewaluacji Naukowej (KEN), której pierwsza ka-
kument ten powstał, jak informuje MNiSW, we dencja rozpocznie się 1 marca br.
współpracy ze środowiskiem naukowym i zawie-
ra listę wydawców (536 pozycji) wraz z określe- Więcej informacji na temat sporządzania wykazu
niem liczby punktów za autorstwo monografii wydawnictw znaleźć można w serwisie MNiSW
pod adresem http://konstytucjadlanauki.gov.pl

FELIETON 35

ZNAJOMI NIEZNAJOMI

dr Paweł Kabata Jedną z niewielu dobrych cech dyżuru medycz- przygody z ostatniego wyjazdu na narty. Dla sa-
Adiunkt w Katedrze nego jest to, że kiedyś musi się skończyć. A przy- mej przyjemności rozmawiania i obcowania z in-
i Klinice Chirurgii najmniej powinien. Bo choć każdy z nas jest nymi ludźmi, z którymi dane nam było się znaleźć.
Onkologicznej w stanie jednym tchem wspomnieć te dni, kiedy Wszystko po to, by w tej nienaturalnej rzeczywi-
GUMed praca trwała bez przerwy, a wyschnięte i ciężkie stości ludzi, którzy, czy chcą czy nie, to i tak będą
ze zmęczenia oczy ze zdziwieniem witały poja- zmuszeni przez długie lata, kilka razy w miesiącu
facebook.com wiających się, uśmiechniętych, kolegów z dzien- zamienić ulubioną poduszkę i piżamę w słoniki na
/chirurgpawel nej zmiany to jednak pamiętamy też takie kiedy wysłużony fotel w dyżurce i pachnące środkami
instagram.com najważniejsze wydarzenia wieczoru zaczynały do dezynfekcji drelichy, odnaleźć to, co sprawi, że
/chirurgpawel się od pytania Napije się Doktor kawy? I choć chwile wspólnie spędzone nie będą tylko przykrym
istnieje szansa, że po tych słowach armia inter- obowiązkiem wynikającym z miesięcznego grafiku.
szczegóły licencji netowych ekspertów w zakresie zarządzania za-
podane są na stronie sobami ludzkimi w służbie zdrowia urządzi sobie Bo jakby chcieć podliczyć ile dni, nocy, tygodni
wieczorny trening sprawności stawów między- czy nawet miesięcy spędziliście razem w tym
paliczkowych, to ktoś, kto spędził określoną ilość alternatywnym świecie, gdzie czas, plany i sen
życia jako część listy lekarzy dyżurnych może od- mają wyłącznie wartość umowną, to na koniec
naleźć w nich odrobinę siebie. dnia może się okazać, że w ostatnich latach sta-
liście się dla siebie wzajemnie istotnymi elemen-
Gdy trupioblade światła szpitalnych jarzeniówek tami waszych żyć. Z obcymi sobie ludźmi spę-
w końcu przygasną, a nieużywane, odległe zaka- dzacie więcej czasu niż z własnym rodzeństwem,
marki korytarzy zatopią się w wieczornej ciszy ilość nocy spędzonych poza domem można
by przygotować się na kolejny pracowity dzień, porównać tylko do przygód siedemnastolatka
powietrze robi się jakieś inne. Spokojne oddechy podczas wakacji życia, a w wielu wspomnieniach
śpiących pacjentów w asyście cichych dźwięków ostatnich miesięcy będą, niczym w bożonaro-
kardiomonitora nadają całemu otoczeniu har- dzeniowej komedii romantycznej, występować
monii. Tak jakby ranek i dzień, z ich naturalną in- te same opatrzone twarze. Przypomnij sobie, ile
tensywnością i chaosem, nigdy nie istniały. Wte- trudu musieliście włożyć, by nauczyć się swo-
dy właśnie przychodzi czas, by w końcu usiąść ich zachowań i charakterów, opanować trudną
z resztą zespołu dyżurnego. Usiąść i po prostu sztukę komunikacji oraz tolerowania waszych
pogadać. Ale nie o pracy, pacjentach czy o tym niedoskonałości i gorszych dni. Ile czasu musiało
co zostało zlecone w karcie, a dla odmiany skupić minąć zanim zaczęliście sobie ufać, mogliście
się na rzeczach normalnych i codziennych. Do- w końcu na sobie polegać i w kilkunastu lub kil-
wiedzieć się o planach ślubnych młodszych pielę- kudziesięciu ludzi losowo połączonych w drobne
gniarek i obejrzeć zdjęcia wnuków tych starszych. zespoły do zadań specjalnych stworzyć sprawnie
Przy kubeczku rozpuszczalnej kawy poprawionej działającą maszynę ratowania ludzkiego życia.
kawałkiem zeschniętej szarlotki podyskutować Czy w takim razie, po tym czasie spędzonym na
o obejrzanym ostatnio filmie lub opowiedzieć budowaniu skomplikowanej międzyludzkiej re-
lacji nie warto by było w końcu przestać udawać,
że nic was nie łączy? Czy mając świadomość losu,
który będziecie współdzielić nie warto jest zmie-
nić paradygmat i skoro już się trochę znacie, to
teraz zacząć się poznawać? Zapraszam na kawę.

https://creativecommons.
org/licenses/by-nc-nd/4.0/
deed.pl

36 DZIAŁ STUDENCKI / FELIETON GAZETA GUMed marzec 2019

MEDYCYNA I PRACA

Klaudia Bienias Pytanie, czy można połączyć jedno z drugim działam głośno – nigdy więcej! Pieniądze potra-
w trakcie studiów, myślę że pojawiło się każde- fią być spore, ale trzeba się liczyć z obciążeniem
Studentka V roku mu chociaż raz w głowie. Niestety, nie ma jedno- psychicznym i fizycznym. Dlatego też w trakcie
kierunku lekarskiego znacznej odpowiedzi. Wszystko zależy od naszych roku akademickiego zdecydowałam się na bran-
indywidualnych predyspozycji, od zaangażowania żę odzieżową, gdzie do dziś pracuję na stanowi-
na studiach, od zajęć pozauczelnianych, od tego sku sprzedawcy w centrum handlowym. Choć
jakie obowiązki chcemy pełnić w pracy. Jeżeli mia- na mojej umowie widnieje najniższa stawka kra-
łabym udzielić rady to brzmiałaby ona – warto jowa, to na całościową wypłatę nie narzekam.
spróbować. Aczkolwiek w tym próbowaniu nale- Do podstawy dochodzą premie od sprzedaży,
ży zachować zdrowy rozsądek. Nikomu nie poleci- stażowe po przepracowanym pół roku, dodatek
łabym podejmowania takich prób na pierwszych za frekwencję, co całościowo daje w miarę przy-
trzech latach, choć oczywiście są wyjątki. zwoity dochód. Bardzo ważnym elementem jest
wypracowanie sobie w miarę stałych godzin pra-
Ja na pierwszych latach ograniczyłam się do cy. Najlepiej wybrać sobie dwa/trzy dni w tygo-
drobnych umów na zlecenie, które polegały na dniu i zawsze tylko w nie pracować. To pomaga
pilnowaniu porządku na imprezach masowych, zorganizować sobie czas na naukę.
od maratonów, przez mecze koszykówki, po Mi-
strzostwa Świata w Motocrossie. Taki sposób Na piątym roku zdecydowałam się dodatkowo
zarobku ma wiele zalet. Pieniądze są wypłacane udzielać korepetycji. Uważam, że jest to forma
zazwyczaj w tym samym dniu, nie wymaga on pracy, która daje bardzo dużo satysfakcji. Trzeba
dużego wysiłku i można brać udział w ciekawych jednak liczyć się z tym, że na samym początku
wydarzeniach, nie płacąc za wejście. Minusem konieczne jest poświęcenie kilku ekstra godzin
natomiast są nieregularne wynagrodzenia. Ale na zorganizowanie pomocy dydaktycznych oraz
jeśli ktoś chce tylko zarobić pieniądze na swoje przypomnienie sobie zakresu materiału z liceum.
drobne wydatki to myślę, że ten sposób spraw- Uczniowie bywają różni. Niektórym wystarczy pro-
dzi się całkiem dobrze. sto wytłumaczyć w czym rzecz, ale bywają i bardzo
ambitni, przy których trzeba wykazać się sporą
Pracę w wymiarze o większej liczbie godzin le- kreatywnością i umiejętnościami. Niestety, tak
piej jest rozpocząć na czwartym roku. Przede jak w przypadku pracy na wydarzeniach, o której
wszystkim zajęcia odbywają się w stałych godzi- wspomniałam wcześniej, jest to zarobek niepewny
nach, trwają mniej więcej do godziny 13-14, co i często uzależniony od naszego szczęścia.
stwarza możliwość podjęcia pracy popołudnia-
mi. Z własnego doświadczenia mogę powiedzieć, Jeśli więc zastanawialiście się, czy się da praco-
że praca w wymiarze połowy etatu (80 h/mie- wać i czy warto, to mam nadzieję że Was przeko-
siąc) jest bardzo optymalnym rozwiązaniem. Na- nałam. Na koniec dodam, że po tylu miesiącach
tomiast warto głęboko zastanowić się nad wy- spędzonych nad książkami i głównie w gronie
borem branży. Po wielu zmaganiach z wakacyjną swoich znajomych z grupy, dobrze jest wyjść do
gastronomią, wywiesiłam białą flagę i wypowie- świata i poznać ludzi, którzy zajmują się czymś
zupełnie innym.

DZIAŁ STUDENCKI / LIST DO REDAKCJI 37

JAK PRZEJŚĆ PRZEZ UNIWERSYTET...

Jak przejść przez Wiarę w życie, a konkretnie wiarę w szacunek listów prowadzących zajęcia, jak ważne jest, aby
uniwersytet, nie Uczelni do czasu studenta, tracę w każdy niedziel- prowadzić zdrowy tryb życia, poświęcać odpo-
straciwszy wiary ny wieczór. Wtedy bowiem siadam wygodnie do wiednią ilość czasu na aktywność fizyczną i spo-
w życie. komputera, gotowa spędzić najbliższe kwadranse żywać regularnie stosunkowo niewielkie porcje
na coraz bardziej rozpaczliwym przeglądaniu ko- dobrych jakościowo pokarmów. Zestawmy to ze
Jest to niemożliwe. lejnych zakładek w Extranecie. O której godzinie studenckim wiecznym niedospaniem, spędza-
Właśnie uniwersytet rozpoczną się zajęcia kolejnego dnia, o której za- niem dni w coraz to dziwniejszych pozycjach na
jest miejscem, gdzie kończą, czy będą zajęcia popołudniowe i w jakich twardych krzesłach sal seminaryjnych, z cukier-
traci się wiarę godzinach? Rekordziści opublikowali plan o godz. kami podjadanymi ukradkiem, bo podczas mini-
w życie. 23:53 w niedzielę przed rozpoczęciem bloku, a o za- mum sześciogodzinnego dnia pracy nie przewi-
planowaniu mi popołudnia poinformowali z kilku- dziano chwili przerwy na przyswojenie bardziej
– Leopold Tyrmand, godzinnym ledwie wyprzedzeniem. Niby błahostka, złożonego posiłku. Nawiasem mówiąc, ostatnio
Cywilizacja ale wiąże się to często z koniecznością wykonania dowiedziałam się, że samo spędzanie dwóch go-
komunizmu telefonu do ucznia oczekującego na korepetytora dzin dziennie w pozycji siedzącej ma szkodliwy
czy do kierownika zmiany tupiącego już nogą wpływ na nasze zdrowie. Jak odnieść to do zaob-
z niecierpliwością. Nikt nie każe studentowi serwowanej przez studentów już dawno tenden-
pracować powiecie Państwo, niektórzy nawet cji do zastępowania zajęć praktycznych semina-
pogardliwie odniesiecie się do prośby studen- riami, zwanej pieszczotliwie seminaromą?
ta o umożliwienie wyjścia z zajęć o czasie (po-
zdrowienia Pani Profesor!), czyniąc z tego uroczą Zadziwiające jest, jak bardzo rozleniwiły mnie lata
anegdotkę do opowiadania innym grupom. Bądź- kliniczne. Jeszcze kilka lat temu mój poniedziałek
my jednak ze sobą szczerzy, kulturalnym jest po- trwał dwanaście godzin (zegarowych!), z dwiema
dać dokładną godzinę rozpoczęcia zajęć z dosta- piętnastominutowymi przerwami na transport
tecznym wyprzedzeniem oraz przestrzegać czasu pomiędzy budynkami i jakoś wszyscy daliśmy radę,
ich zakończenia. Pochwała należy się tu katedrom z pękiem batonów w kieszeni i termosem pełnym
udostępniającym zakładkę Ramowy plan zajęć kawy. Teraz co prawda część z nas przyjmuje leki
i przestrzegającym tych ustaleń. Nagana zaś, łącz- mające zmniejszać skutki takiego trybu życia – kró-
nie ze statuetką Złotego Czyraka, wędruje właśnie lują niezmiennie pantoprazol i sertralina – ale przy-
Pocztą Polską do autora pomysłu, według które- najmniej wiemy, skąd nam to się wzięło, prawda?
go studenci będą grzecznie odświeżać Facebooka
w oczekiwaniu na możliwość zapisania się na po- Oczywiście żadne z wyżej wymienionych nie jest
patrzenie na przeszczepienie narządu o dowolnej umyślną złośliwością Szanownych Prowadzących
porze dnia lub nocy, z naciskiem na tę drugą, pod ani Uczelni, złość i żal winniśmy kierować w stro-
groźbą niezaliczenia przedmiotu. Abstrahując od nę rządzących (opcji politycznej nieistotnej), któ-
wartości edukacyjnej stania w kącie, jest to na- rzy zgotowali nam ten los poprzez lekkomyślnie
prawdę duże wyzwanie logistyczne, szczególnie, wprowadzane reformy, dokładanie niebieskich
jeśli uwzględni się inne przedmioty, potrzebę snu książeczek do żółtych książeczek i inne pozornie
nocnego i czas konieczny na dojazd, bo nie każde- tylko zabawne pomysły. Zdaję sobie sprawę
mu studentowi dane jest mieszkać w Gdańsku, ot, z tego, że lepiej nie będzie, że czekają nas dyżury
specyfika Trójmiasta. dobowe i weekendowe (które to, moim skrom-
nym zdaniem, powinny zostać na zawsze wykre-
Do czyracznej nagrody pocieszenia nominuję ślone z kart historii jako zagrożenie dla pacjenta
zaś wszystkie katedry, które wciąż nie określiły i personelu równocześnie), że nad każdą piecząt-
jeszcze terminu testu kończącego przygodę stu- ką pieczołowicie pochyli się prawnik wraz z płatni-
dentów z przedmiotem oraz te, które nie pamię- kiem. Łudzę się jednak, że głos mój skłoni przynaj-
tają już o punkcie 1 paragrafu 17 Regulaminu mniej kilkoro Szanownych Czytelników do refleksji,
studiów, według którego Informacja o wynikach a marzeniem moim jest, aby obudzić przynajmniej
powinna być zamieszczona (...) nie później niż 5 w jednej osobie pragnienie zmiany. A może plan
dni roboczych po terminie egzaminu/zaliczenia. na kolejny tydzień pojawi się już w sobotę?

Skoro już o potrzebach fizjologicznych mowa… Studentka V roku kierunku lekarskiego
Zawsze bawiło mnie podkreślanie przez specja- Imię i nazwisko do wiadomości redakcji

38 DZIAŁ STUDENCKI / WYDARZENIA GAZETA GUMed marzec 2019

Zarząd Studenckiego Towarzystwa Naukowego zaprasza na 25th International Student Scientific Conference!
Konferencja pod Patronatem Honorowym Rektora GUMed odbędzie się w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w dniach 12-
13.04.2019 r. Szczegóły na stronie: http://issc.gumed.edu.pl oraz na profilu na Facebooku @ISSC.Gdansk: https://www.facebook.
com/events/1263231173838953/

KUŹNIA MŁODYCH TALENTÓW

DRODZY DOKTORANCI!

Akademia Młodych Uczonych Polskiej Akademii Nauk (AMU PAN) po raz pią- Spotkania integracyjne organizowane w trakcie
ty organizuje Kuźnię Młodych Talentów (KMT), która jest wyjątkową szko- KMT 2019 pozwalają na bezpośrednią wymianę
łą letnią skierowaną do doktorantów reprezentujących nauki o życiu oraz doświadczeń naukowych w interdyscyplinarnym
nauki ścisłe i techniczne. Tegoroczna KMT AMU odbędzie się w dniach 2-5 gronie uczestników i organizatorów, co ma na
lipca 2019 r. w Domu Zjazdów i Konferencji w Jabłonnie k. Warszawy, a jej celu nawiązanie kontaktów w środowisku na-
motywem przewodnim będzie interdyscyplinarność. ukowym i umożliwienie dalszej współpracy przy
realizacji badań naukowych.
Celem KMT jest integracja najlepszych doktorantów w Polsce oraz trening
umiejętności miękkich niezbędnych w pracy naukowej. Uczestnicy KMT będą Podczas V edycji szkoły letniej KMT tradycyjnie
mieli okazję rozwinąć swoje kompetencje interpersonalne i zdolności komu- odbędzie się konkurs na dwie najlepsze prezen-
nikacyjne poprzez udział w dyskusjach panelowych, debacie oksfordzkiej tacje naukowe, które zostaną wybrane z grona
i różnych warsztatach. Radę Programową KMT stanowią członkowie Akade- prezentacji związanych z naukami o życiu i na-
mii Młodych Uczonych PAN oraz ich doktoranci, którzy dokładają wszelkich ukami technicznymi.
starań, aby zapewnić wysoki poziom warsztatów i ich różnorodność. W cza-
sie KMT 2019 odbędą się m.in. warsztaty psychologiczne jak radzić sobie ze Nagrody główne zwycięzcy będą mogli przezna-
stresem, warsztaty z wizualizacji, publikowania czy edycji tekstu. Ponadto czyć na udział w wybranej konferencji naukowej
odbędzie się także szkolenie z programowania z użyciem Arduino oraz zajęcia czy na dowolny cel wspomagający ich rozwój
z komunikacji. Będzie również możliwość zapoznania się z zagadnieniem do- naukowy (kurs językowy, drobny sprzęt labora-
tyczącymi interdyscyplinarności i kontaktu między naukowcami. toryjny, książki czy analizy zewnętrzne).

Zapraszamy do zapoznania się ze szczegółami
wydarzenia na stronie internetowej
http://amu.pan.pl/kmtamu/ oraz na Facebo-
oku https://pl-pl.facebook.com/kmtamu/.

Serdecznie zachęcamy do wzięcia udziału w V
edycji Kuźni Młodych Talentów!

RADA PROGRAMOWA V EDYCJI
KUŹNI MŁODYCH TALENTÓW
AKADEMII MŁODYCH UCZONYCH PAN

DZIAŁ STUDENCKI / WYDARZENIA 39

15TH WARSAW INTERNATIONAL
MEDICAL CONGRESS
FOR YOUNG SCIENTISTS

SZANOWNI DOKTORANCI I STUDENCI! W tym roku wykłady eksperckie wygłoszą ̨ m.in.:

Studenckie Towarzystwo Naukowe Warszawskiego Uniwersytetu Medycz- • prof. Marta Kwiatkowska / Oxford University,
nego serdecznie zaprasza na 15th Warsaw International Medical Congress Wielka Brytania;
for Young Scientists. Piętnasta edycja Konferencji odbędzie się w dniach
9-12 maja 2019 r. w Centrum Dydaktycznym Warszawskiego Uniwersytetu • dr Emilie Karafillakis / London School of Higiene
Medycznego przy ul. ks. Trojdena 2a w Warszawie. and Tropical Medicine, Wielka Brytania;

15th Warsaw International Medical Congress for Young Scientists (WIMC) • prof. Oliver Kurzai / University of Wurzburg,
jest największą w Europie Środkowo-Wschodniej międzynarodową konfe- Niemcy;
rencją studencką, na której poruszane są ̨ zagadnienia z zakresu medycyny, dr Nadine Hachach-Haram / Proxime,
farmacji, stomatologii i innych nauk biomedycznych. Wielka Brytania.

Dla młodych naukowców jest to idealna okazja do przedstawienia wyników Dla uczestników biernych udział w Konferencji
swoich badań oraz szlifowania umiejętności prezentacji. jest bezpłatny i nie wymaga rejestracji.

Więcej informacji na www.wimc.wum.edu.pl

CO SIĘ DZIEJE W STUDENCKICH KOŁACH NAUKOWYCH?

NIE PRZEGAP ! 9 marca br. SKN Chirurgii Onkologicznej organizu- z poprzednich lat organizuje wykłady dla słucha-
je Białą Sobotę w Kaliskach Kościerskich. W trak- czy Uniwersytetów Trzeciego Wieku w Trójmie-
cie akcji mieszkańcy będą mogli nauczyć się zasad ście. W lutym odbyły się dwa spotkania dla se-
pierwszej pomocy oraz badania piersi. Studenci niorów pod tytułem Choroby reumatologiczne
oferują również pomiary glukozy i cholesterolu wieku podeszłego, podczas których uczestnicy
we krwi, zmierzenie ciśnienia tętniczego, badanie Koła omówili najczęstsze jednostki chorobowe
EKG, BMI, WHR. Dostępna będzie również specja- takie jak osteoporoza, choroba zwyrodnieniowa
listyczna konsultacja onkologiczna u opiekuna stawów, RZS czy też polimialgia reumatyczna.
Koła – doktora Kamila Drucisa. W związku z bardzo pozytywnym odbiorem, stu-
denci już planują kolejne takie akcje.

W połowie marca br. członkowie SKN Chirurgii On- Powraca cykl spotkań pod hasłem Podstawy
kologicznej rozpoczną też cykl prelekcji na temat anatomii w naukach klinicznych. Projekt zapo-
raka płuca i innych nowotworów tytoniozależnych czątkowany przez członków SKN przy Zakładzie
w firmie Trefl. Niezmiennie zachęcamy osoby chęt- Anatomii i Neurobiologii prowadzony jest we
ne do dołączenia do grupy na facebooku SKN-u. współpracy z innymi kołami naukowymi działają-
cymi na Uczelni. Następne spotkanie planowane
Studenckie Koło Naukowe Reumatologii przy Ka- jest wspólnie ze studentami SKN przy Katedrze
tedrze i Klinice Chorób Wewnętrznych, Chorób i Klinice Otolaryngologii. Po szczegóły zaprasza-
Tkanki Łącznej i Geriatrii kontynuując inicjatywę my do grup na facebooku obu SKN-ów.

40 GAZETA GUMed marzec 2019

PRAKTYKA WAKACYJNA
W GÓRNEJ AUSTRII

Studenci zdobywają jak najwięcej umiejętności praktycznych

prof. dr hab. Już po raz siódmy dzięki współpracy Lions Club cji 2009-2011 Lion Horst Kirchgatterer, prywat-
Wiesław Makarewicz Gdańsk Neptun z Lions Club Wels-Pollheim nie emerytowany dyrektor banku, którego syn
w Górnej Austrii, studenci kończący studia le- jest lekarzem w Klinikum Wels-Grieskirchen.
Emerytowany karskie w GUMed mogli na bardzo korzystnych Kształcenie to jedna z form praktycznej realizacji
profesor zwyczajny warunkach odbyć miesięczną wakacyjną prakty- hasła Służymy (We serve), które przyświeca Klu-
w Katedrze Biochemii kę lekarską w gościnnych austriackich szpitalach. bom Lions na całym świecie.
Akademii Medycznej W latach poprzednich skorzystało już z tej moż-
w Gdańsku. Dzie- liwości łącznie 34 studentek i studentów. Miej- Podobnie jak w latach poprzednich, nasi studenci
kan Międzyuczel- scem praktyki był kompleks szpitalny Klinikum są bardzo zadowoleni z tych praktyk, nie tylko pod
nianego Wydziału Wels-Grieskirchen. Jest to pełnoprofilowy wie- względem zawodowym, ale są też pod wielkim
Biotechnologii UG lospecjalistyczny szpital działający w systemie wrażeniem okazywanej gościnności i opieki ze
i AMG (1993-1999). publicznej ochrony zdrowia, liczący 1 200 łóżek strony gospodarzy. Mogłem się o tym przekonać
Rektor AMG w latach w 30 oddziałach i instytutach. Zatrudnia 3500 odwiedzając nasze studentki w Austrii w dniach
1999-2005. Profesor osób, w tym 490 lekarzy i 1600 pielęgniarek. 7-11 sierpnia 2018 r. Oto wrażenia kilku z nich:
honorowy Gdań- Rocznie hospitalizowanych jest około 75 tys.
skiego Uniwersytetu pacjentów, udziela się porad ambulatoryjnych Judyta Kajzer
Medycznego (2018). 240 tys. pacjentom, przeprowadza około 30 tys.
Od 1990 r. członek-za- operacji chirurgicznych i odbiera około 2,3 tys. Wyjazd na praktyki do Austrii był jednym z lep-
łożyciel Klubu Lions porodów. Szpital zapewnia wszechstronne usługi szych pomysłów na aktywne spędzenie wakacji.
Gdańsk Neptun; szpitalne populacji około 300 tys. mieszkańców, Połączenie praktyki wakacyjnej oraz możliwości
w latach 1995/1996 a jego roczny budżet wynosi ponad 300 mln euro. mieszkania przez miesiąc w innym kraju było
i ponownie w latach Szpital ten służy jako teaching-hospital dla 4 uni- niezwykle kuszące. Należy pamiętać, że w Au-
2008/2009 Guberna- wersytetów w Wiedniu, Innsbrucku, Graz i uni- strii wszyscy posługują się językiem niemieckim
tor Okręgu 121 Polska wersytetu prywatnego Paracelsus Medical Uni- i tamtejszy personel szpitala oczekuje od nas
Międzynarodowego versity w Salzburgu. Klinikum Wels-Grieskirchen znajomości ich mowy ojczystej. Austriacki nie-
Stowarzyszenia Klu- to największy szpital w Górnej Austrii, ma dwie miecki brzmi inaczej niż język, którego uczymy
bów Lions. lokalizacje – 932 łóżka w 50 tys. mieście Wels się w szkole. Dlatego też na początku można
i 220 łóżek w niedużym mieście Grieskirchen. mieć niewielkie trudności w rozumieniu Austria-
W sierpniu 2018 r. czterotygodniową praktykę ków, a jeśli do tego dołącza się niedostateczna
odbyło 6 studentek kończących V rok Wydziału znajomość języka – można się spodziewać stresu
Lekarskiego GUMed: Kornelia Adamowicz, Judy- i problemów z komunikacją.
ta Kajzer, Kamilla Mierzejewska, Anna Mitschke,
Aleksandra Stasiak, Małgorzata Stęszewska. Klinika zrobiła na mnie duże wrażenie – począw-
szy od jej wyglądu, pięknego wejścia z kwieci-
Koszty pobytu studentek w Austrii sponsorowa- stym ogródkiem aż do organizacji i porządku,
ne były przez Lions Club Wels-Pollheim i inne lo- jaki panuje na oddziałach. Atmosfera pracy na
kalne Kluby Lions; każda otrzymała też 150 Euro oddziałach była bardzo przyjemna, każdy był
jako kieszonkowe. Z własnej kieszeni pokrywały życzliwy i pomocny. W Austrii duży nacisk kła-
jedynie koszty dojazdu. Ze strony austriackiej dzie się na to, by studenci zdobywali jak najwię-
inicjatorem i głównym organizatorem praktyk cej umiejętności praktycznych, dlatego też moż-
oraz ich opiekunem był członek Rady Dyrekto- na było nauczyć się m.in.: intubacji, zakładania
rów Międzynarodowego Stowarzyszenia Klubów wkłuć, pobierania krwi. Chętnie pozwalano asy-
Lions (Past International Director, PID) w kaden- stować do zabiegów operacyjnych.

PODRÓŻE KSZTAŁCĄ 41

 Czasu wolnego było wystarczająco dużo. Prawie kość szpitala wprawia w zachwyt. Cały kompleks
codziennie po praktykach chodziłyśmy na odkry- budynków łączy ze sobą labirynt piwnic, którym
Podczas wycieczki ty basen miejski. W tym czasie w Wels tempera- można się szybko poruszać. Same oddziały są
do Bad Ischl, na tury w ciągu dnia przekraczały 35 stopni Celsju- w większości bardzo nowoczesne oraz zapewnia-
terenie rezydencji sza, więc kąpiel była przyjemnym orzeźwieniem. ją najwyższą jakość usług medycznych. W trakcie
letniej cesarza − Każdy weekend wykorzystywałyśmy na wyciecz- odbywania praktyk można również poznać nowe
Kaiservilla. Stoją kę. Niektóre z nich były zaplanowane przez miej- techniki badań, niewidywane w polskich szpi-
od lewej: Małgo- scowe Kluby Lions, inne organizowałyśmy sobie talach. W moim przypadku była to endoskopia
rzata Stęszewska, same. Zwiedziłyśmy m.in.: Salzburg, Hallstatt, przewodu pokarmowego połączona z ultrasono-
Kamilla Mierze- Gmunden, Linz i Wiedeń. grafią, mająca na celu wykrycie drobnych, na po-
jewska, Korne- zór niewidocznych, zmian w ścianie żołądka.
lia Adamowicz, Gastronomia to temat, o którym można by dłu-
Aleksandra Stasiak, go pisać. Kluby Lions sponsorowały nam wyży- Lekarze oraz kadra Szpitala to ludzie wyjątkowo
Judyta Kajzer, Horst wienie. Na śniadanie można było wypić świeżo pomocni, chętni by przekazać swoją wiedzę stu-
Kirchgatterer, Anna wyciskany sok pomarańczowy, a na obiad do- dentom i wspierać rozwijanie umiejętności prak-
Mitschke stępne były cztery zestawy obiadowe: kuchnia tycznych np. przeprowadzenie całej procedury
wegetariańska, zestaw regionalny, obiad na przyjęcia pacjenta (od wywiadu przez badanie
słodko oraz kuchnia light. W dodatku w czasie aż po pobranie krwi oraz założenie samodziel-
naszych wycieczek próbowałyśmy regionalnych nie wenflonu). Jednakże do tego potrzebna jest
posiłków: sznycli, knedli, gulaszy. W Salzburgu bardzo dobra znajomość języka, w szczególności,
odwiedziłyśmy kawiarnię, do której przychodził umiejętność zrozumienia austriackiego akcentu,
jeszcze ponoć Mozart! Austria słynie z tortów, który zdecydowanie różni się od niemieckiego.
każde większe miasto ma swój tort: Sachera Dla mnie stanowiło to niewielki problem. Należy
z Wiednia, Linzer Torte, Welser Torte – spróbo- dobrze przemyśleć wybór oddziału, na którym
wałyśmy każdego. chcemy spędzić całe cztery tygodnie praktyki,
gdyż zmiana oddziału w trakcie była niemożliwa.
Czas spędzony w Austrii obfitował w nowe do-
świadczenia, zarówno te, potrzebne do przyszłej Warunki zakwaterowania oraz posiłki w szpital-
pracy lekarza, jak i te bezpośrednio związane nej kantynie były dla mnie bardzo pozytywnym
z letnim wypoczynkiem. Polecam każdemu! zaskoczeniem. Czułam się jak na zorganizo-
wanych wakacjach w hotelu. Zaplanowanych
Kornelia Adamowicz spotkań towarzyskich z członkami Lions Clubu
nie było zbyt wiele, jednak na każdym z nich pa-
Cztery tygodnie spędzone w Klinice Wels-Grie- nowała bardzo miła atmosfera i z wielką przy-
skierchen na oddziale gastroenterologii były dla jemnością w nich uczestniczyłyśmy. Otrzymane
mnie zupełnie nowym doświadczeniem. Wiel- kieszonkowe pozwoliło nam zwiedzić spory ka-

42 GAZETA GUMed marzec 2019

Podczas zwiedzania wałek Austrii. Zdecydowanie polecam wyciecz- pomiar FFR. Lekarze entuzjastycznie tłumaczyli
miasta Wels z prze- kę w majestatyczne austriackie góry. Warto też na bieżąco krok po kroku, co dokładnie robią.
wodniczką. Stoją odwiedzić malownicze miasteczka Gmunden Dodatkowo 2 razy w tygodniu uczestniczyłam
od lewej w górnym oraz Hallstatt. Jeśli ktoś ma ochotę na odrobinę w wewnątrzszpitalnych wykładach, jak i spotka-
rzędzie: członek rozrywki lub pragnie zrobić duże zakupy – Linz niach Journal Club, w trakcie których rezydenci
miejscowego Klubu to miasto, którego szuka. Szczególnie, że dojazd omawiali najnowsze publikacje z zakresu kar-
Lions Wels-Poll- tam zajmuje jedyne 15 minut pociągiem z Wels. diologii. W szpitalu nie dało się nie zauważyć
heim, Małgorzata mnogości personelu. Lekarze z niesamowitą
Stęszewska, Horst Miasteczko Wels jest niewielkie, lecz posiada cierpliwością tłumaczyli przebieg procedur i sed-
Kirchgatterer, zabytkowy rynek otoczony uroczymi kamienicz- no sprawy, z jaką zjawiali się pacjenci. Państwo
Aleksandra Stasiak, kami. Znajduje się tam również doskonały kom- Kirchgatterer byli bardzo gościnni, zaplanowana
Wiesław Makre- pleks basenów, mnóstwo uroczych restauracji przez nich wycieczka do Bad Ischl, gdzie znajduje
wicz; w dolnym oraz lokali z przepysznymi lodami. Popołudnia się cesarska willa, czy przerwa na kawę i jeden ze
rzędzie: Judyta Kaj- często spędzałyśmy nad wodą, opalając się wspaniałych austriackich deserów w restauracji
zer, Anna Mitschke, w słońcu, ponieważ pogoda w tym regionie Au- legendarnego hotelu Weisses Rössl z widokiem
lokalna przewod- strii jest doskonała. Jeśli ktoś chciałby połączyć na Wolfgangsee z pewnością na długo zapadną
niczka, Kornelia aktywne spędzanie czasu wolnego z ciekawą w studencką pamięć.
Adamowicz praktyką w szpitalu, to ten wyjazd jest zdecydo-
wanie godny polecenia. Bardzo sympatyczne były również spotkania
 członków Lions Club. Na jednym z nich otrzyma-
Małgorzata Stęszewska łyśmy parę cennych turystycznych wskazówek.
Zostałyśmy również zaproszone na spotkanie
Jestem bardzo szczęśliwa, że mogłam odbyć z burmistrzem Wels, jak i profesjonalnie opro-
praktykę w Klinikum Wels-Grieskirchen, do- wadzone po najważniejszych punktach miasta
kładniej na Oddziale Kardiologii. Byłam pod przez panią przewodnik. Mimo zaplanowanych
wrażeniem organizacji pracy, jak też życzliwości atrakcji nadal miałyśmy czas na realizowanie
i otwartości personelu. Część lekarzy oraz pielę- własnych pomysłów. Tym sposobem wypiłyśmy
gniarek także nie pochodziła z Austrii, co trochę kawę w salzburskiej kawiarni, w której przesia-
ułatwiło komunikację. Wraz z austriackimi stu- dywał Mozart, zdążyłyśmy skutecznie wypróbo-
dentami miałam możliwość wykonywania ga- wać większość austriackich specjałów, schłodzić
zometrii, pobierania krwi, czy zakładania wkłuć się w krystalicznie czystych alpejskich jeziorach,
dożylnych. Na tzw. Herzkatheter (pracownia zerknąć na lodowiec Dachstein, dać się pożreć
kardiologii inwazyjnej) podpatrywałam prze- rekinowi i poczuć się jak haker w Ars Electroni-
prowadzanie takich procedur jak MitraClip czy ca. W samym Wels cotygodniowo odbywał się

PODRÓŻE KSZTAŁCĄ 43

 koncert lokalnej orkiestry w uroczym miejskim komplety ubrań medycznych szytych na miarę

Degustacja specja- ogrodzie. Bardzo cieszę się, że Uczelnia umożli- z własnym imieniem i nazwiskiem: spodnie, ko-
łów kuchni au-
striackiej w restau- wia swoim studentom poszerzanie horyzontów szulkę i fartuch. Na koniec każdego dnia zanosiły-
racji Druckerhof
nad jeziorem właśnie w taki sposób. śmy ubrania do pralni, które za parę dni były do
Attersee. Siedzą
od lewej: Kornelia odebrania, czyste i wyprasowane. Dostałyśmy
Adamowicz, Mał-
gorzata Stęszewska, Anna Mitschke karty (identyfikatory), którymi mogłyśmy otwie-
Aleksandra Stasiak,
Horst Kirchgatterer, rać każde drzwi w szpitalu. Te same karty służyły
Judyta Kajzer
Odbycie praktyki w Austrii to niezapomniane nam do otrzymywania posiłków na stołówce.

doświadczenie, dlatego polecam każdemu ten

projekt. Radzę dobrze przemyśleć wybór Oddzia- Praca na oddziale zaczyna się wcześnie – o 7 rano

łu, bo na miejscu nie ma możliwości jego zmiany. jest ogólne omówienie, a następnie obchód, na

Tym, którzy nie mówią biegle w języku niemiecki którym oczywiście należy być. Kończyliśmy prak-

odradzam oddział internistyczny. Należy pamię- tyki zazwyczaj między godziną 12-15, w zależno-

tać, że dialekt austriacki różni się od języka nie- ści czy w czymś ciekawym aktualnie można było

mieckiego, którego się uczymy. Dlatego porozu- uczestniczyć. W Austrii kładzie się bardzo duży na-

mienie się z personelem i pacjentami przysparza cisk na umiejętności praktyczne studentów. Dlate-

na początku niemało stresu. Do Wels można go bardzo często pobierałam krew, robiłam wkłu-

dotrzeć na parę spo-

sobów: pociągiem, W Austrii kładzie się bardzo duży nacisk

samolotem lub sa-

mochodem. Bilet na na umiejętności praktyczne studentów.

pociąg z Gdańska

do Wiednia kupiony Lekarze są bardzo przyjaźni i chętni do

z dwumiesięcznym

wyprzedzeniem nauczania.

kosztuje 29 euro

w jedną stronę. Z Wiednia do Wels jeżdżą bez- cia, intubowałam, wentylowałam przez maskę.

pośrednio pociągi parę razy dziennie. Na miej- Lekarze są bardzo przyjaźni i chętni do nauczania.

scu zostaliśmy zakwaterowani w akademikach, Każdego dnia byłam przydzielona do jednego le-

prowadzonych przez siostry zakonne, każdy karza, z którym spędzałam cały dzień. Większość

miał swój pokój i szafkę na kluczyk w lodówce. lekarzy mówi bardzo dobrze po angielsku, więc

Pierwszego dnia w Klinice zostałyśmy zmierzone przy kłopotach z komunikacją w języku niemiec-

przez krawcową. Następnego dnia dostałyśmy 3 kim, można się posiłkować angielskim.

44 GAZETA GUMed marzec 2019

W czasie wolnym chodziłyśmy na basen otwar- Bad Ischl, gdzie zwiedziliśmy Kaiservilla – let-
ty, który mieścił się 30 min spacerem od akade- nią rezydencję Franciszka Józefa i Elżbiety. Na-
mików. Wstęp po godzinie 16 kosztował 2 euro. stępnie pojechaliśmy do pięknego górskiego
Wieczorami w czwartki odbywały się koncerty miasteczka St. Wolfgang. Po krótkim spacerze,
w ogrodzie przy ratuszu. Mieliśmy 3 spotkania zatrzymaliśmy się w kawiarni nad lazurowym
z członkami Klubów Lions. Wszystkie odbyły się jeziorem Wolfgangsee, żeby spróbować trady-
w przemiłej atmosferze. Jednego dnia była wy- cyjnego austriackiego deseru — tortu Sachera.
cieczka z przewodnikiem po Wels. Po wycieczce Następnie pojechaliśmy do letniego domu pana
poszliśmy wspólnie na obiad, gdzie próbowa- Horsta i jego żony, położonego nad samym jezio
liśmy tradycyjnych austriackich przysmaków rem. Nasz opiekun zabrał nas na przejażdżkę po
– polecam sznycel po wiedeńsku. W inny dzień jeziorze swoją motorówką.
byliśmy na spotkaniu z burmistrzem Wels, który
serdecznie zachęcał nas do pracy w Klinice. Po opracował
spotkaniu zostałyśmy zaproszone na obiad do
indyjskiej restauracji. W ostatni weekend nasz PROF. DR HAB. WIESŁAW MAKAREWICZ
opiekun – pan Horst zabrał nas na wycieczkę do

NAGRODY JUBILEUSZOWE UCK

JUBILEUSZ DŁUGOLETNIEJ PRACY OBCHODZĄ:

20 lat Joanna Figura 25 lat Iwona Misiarz 30 lat Elżbieta Sarad
Wiesława Leszczyńska-Pender Ewa Sciubilecka Mirosława Senk
Marzena Orłowska
Małgorzata Piekarek-Saduła 35 lat Anna Balejko
Karolina Szulc Hanna Bąkowska

40 lat Grażyna Kordalska

MEDYCYNA W SZTUCE 45

MEDYCYNA W SZTUCE CZ. 2

prof. dr hab. Bardzo znany obraz Las Meninas (Panny dwor- ten Order później. Niektórzy badacze uważają,
Janusz Limon skie) Diego R. Velázqueza (1599-1660) przed- że Order ten przyznał mu król Filip IV dopiero po-
stawiający rodzinę Filipa IV został namalowany śmiertnie, w 1661 r. Należy podkreslić, że Artysta
Członek rzeczywisty około 1656 roku. Kogo widzimy na obrazie? był bardzo zaprzyjaźniony z parą królewską.
PAN, członek czynny Ksieżniczkę Małgorzatę Marię wraz ze stojącą
PAU, emerytowany obok po prawej stronie opiekunką Marią Au- Dwie postaci karłów znajdują się po prawej
profesor, wieloletni gustiną Sarmiento podającą jej kubek z wodą. stronie – María Bárbola (Barbara Asquin), która
kierownik Katedry Druga opiekunka nazywała się Isabel de Velasco. cierpiała na achondroplazję: typowa duża głowa,
i Zakładu Biologii Za księżniczką stoi trzecia opiekunka Marcela de zapadnięta nasada nosa, wypukłe czoło i krótkie
i Genetyki Medycznej Ulloe z towarzyszącym nieznanym strażnikiem. kończyny. Natomiast Nicolás Pertusato miał nie-
GUMed Z tyłu, w otwartych drzwiach stoi szambelan kró- doczynność przysadki, a więc występuje tu kar-
lewski José Nieto. Para królewska znajduje się łowatość z proporcjonalną budową ciała. U ich
w odbiciu lustra. Przy sztaludze stoi postawny stóp leży duży, spokojny pies. W ówczesnej Euro-
mężczyzna malarz Diego Velázquez. Rzuca się pie było zwyczajem przyjmować na dwory karły,
w oczy czerwony krzyż na piersi Artysty – Order które m.in. zajmowały się opieką nad dziećmi.
Santiago, niezwykle prestiżowe odznaczenie
wojskowe w ówczesnej Hiszpanii. Wiadomo, że Pablo Picasso zainspirowany obrazem Las Me-
Artysta nie był w tym czasie odznaczony tym Or- minas namalował aż 58 impresji na jego temat
derem. Niewykluczone, że Artysta domalował – część z nich przedstawię w najbliższym czasie.



 Postać – María Bárbola,
Maribárbola Bárbara Asquín
Detal z Las Meninas
Postać – Nicolaus Pertusato

Diego R. Velázquez
(1599-1660)
Las Meninas
Rodzina Filipa IV 1656-57.
Obraz znajduje się
w Prado Muzeum w Madrycie

46 GAZETA GUMed marzec 2019

JĘDRZEJEWICZOWSKA
REFORMA PRAWA O UCZELNIACH
AKADEMICKICH A.D. 1933

WNIOSKI PO LATACH

prof. dr hab. Druga RP w odzyskanych granicach odziedzi- cywilnej. Artykuł 6 Ustawy bardzo mocno pod-
Piotr Lass czyła 12 uczelni wyższych, w tym: uniwersytety kreślał bezwzględną wolność wykładania i badań
– Jagielloński, Lwowski i Warszawski, dwie poli- naukowych. Bardzo szeroko zagwarantowana
Kierownik Zakładu techniki – Lwowską i Warszawską, dwie uczelnie była wolność działania organizacji studenckich,
Medycyny Nuklear- rolnicze: w Dublanach/Lwowie i w Warszawie, aczkolwiek, przynajmniej w teorii, zabroniona
nej, prodziekan dwie wyższe szkoły sztuk pięknych w Warsza- była aktywność stricte polityczna.
Wydziału Nauk wie i Krakowie, Wyższą Szkołę Handlową, Szkołę
o Zdrowiu z Oddzia- Nauk Politycznych i Towarzystwo Kursów Nauko- W drugiej połowie lat 20. XX w. ustawa z 1920
łem Pielęgniarstwa wych w Warszawie, to chyba wszystko. roku zaczęła zawodzić, punktem zwrotnym była
i Instytutem polityka. W środowisku akademickim domino-
Medycyny Morskiej Po roku 1918 do tego doszły uniwersytety w Po- wały nastroje narodowe i narodowo-radykalne.
i Tropikalnej GUMed znaniu i reaktywowany USB w Wilnie, KUL i AGH, W zderzeniu ze znaczną liczbą studentów ży-
wyższa szkoła morska w Tczewie, następnie prze- dowskich, zwłaszcza prawa i medycyny, rozpo-
niesiona do Gdyni, Konserwatorium i Instytut częły się ekscesy antyżydowskie, bicie i wyrzu-
Dentystyczny w Warszawie, późniejsza Akademia canie z budynków akademickich oraz postulaty
Stomatologiczna. W kolejnych latach otwarto wprowadzenia numerus clausus. Zwłaszcza po
między innymi Centralny Instytut WF i Wyższą wybuchu kryzysu ekonomicznego w 1929 roku.
Szkołę Dziennikarską w Warszawie oraz Wyższą Przeciwnikiem rządzącego obozu Józefa Piłsud-
Szkołę Handlu Zagranicznego we Lwowie oraz skiego była większa część profesury, czy to z po-
trochę innych wyższych szkół prywatnych. W roku zycji narodowo-demokratycznych (endecji), czy
1932 studiowało ok. 50 tys. osób. Środowisko nie – przeciwnie, popierania centrolewicy.
było wielkie.
Mieszanka była piorunująca i stanowiła idealny
Porządkująca jego sprawy ustawa o uczelniach pretekst do wszczęcia około roku 1930 prac nad
akademickich została uchwalona 13 lipca 1920 r. nowelizacją prawa o szkolnictwie wyższym. Oka-
na podstawie projektu przygotowanego przez zja przychodziła sama – akurat reformowano ca-
komisję prof. Stanisława Estreichera, wybitnego łość polskiego systemu oświaty. W tym momen-
prawnika z UJ, w latach 1919-1921 jego rektora, cie na scenę wkraczają bracia Jędrzejewiczowie.
zmarłego w 1939 r. w obozie koncentracyjnym
Sachsenhausen. Reforma jędrzejewiczowska

Ustawa opierała się na modelu uniwersytetu Reformę szkolnictwa podstawowego i średniego
niemieckiego, tzw. humboldtowskim. Uczelniom wymusiły obiektywne okoliczności. Wprowadzo-
przysługiwała szeroka autonomia, władzą naj- na 11 marca 1932 r. reforma miała ujednolicić
wyższą był senat lub zgromadzenie profesorów, system oświaty i zapanować nad chaosem eduka-
którzy wybierali rektora. Podstawową jednost- cyjnym spadku po zaborcach. Wprowadzała czte-
ką organizacyjną szkół były wydziały, kierowane ro-/sześcio-/siedmioletnią szkołę powszechną,
przez ich rady i wybieralnych dziekanów. Władze czteroletnie gimnazjum i dwuletnie, w założeniu
państwowe miały prawo zatwierdzania statutów elitarne, liceum. Obowiązywała do 1984 r., nie
uczelni, urzędnicy i pracownicy administracji była w założeniach zła, w różnych wariantach jest
uczelni podlegali mianowaniu i jurysdykcji dys- ćwiczona do dziś.
cyplinarnej władz państwowych w trybie służby

Z KART HISTORII 47

Janusz Jędrzejewicz Reforma Jędrzejewicza objęła całe szkolnictwo
wyższe, łącznie z prywatnym, ale jej ostrze wymie-
(1895-1951) rzone było przede wszystkim w trzynaście szkół
wyższych o uprawnieniach akademickich. Najważ-
Był z wykształcenia matematykiem, fizykiem i filozofem, niejszym celem reformy było wzmocnienie władzy
absolwentem UJ, żołnierzem Legionów Polskich i POW w randze Ministra WRiOP. I wówczas i dzisiaj odczytywana
majora. W latach 1931-1934 był ministrem Wyznań Religijnych jest jako zamach na wolność nauki oraz próbę spa-
i Oświecenia Publicznego (MWRiOP), w latach 1933-1934 nawet cyfikowania tej części profesury, która sprzeciwia-
premierem. Zmarł na emigracji w Londynie. ła się obozowi władzy. Ustawę Prezydent RP pod-
pisał 15 marca 1933 r., wprowadzono ją w dwóch
Wacław Jędrzejewicz fazach: od 1 maja i 1 września 1933 r.

(1893-1993) Głównymi posunięciami
reformy Jędrzejewicza były:
W latach 1934-1935 następca brata w MWRiOP,
zmarł na emigracji w USA. możliwość likwidacji przez Ministra WRiOP
katedr uniwersyteckich bez zgody uczelni;
Janusz Jędrzejewicz Cele reformy szkolnictwa wyższego były nieco zlikwidowano w ten sposób, głównie
inne. W warstwie doraźnej nowe prawo miało z powodów politycznych, wiele katedr (o czym
 spacyfikować niepokoje na uczelniach, w perspek- poniżej) i usunięto z uczelni ich profesorów –
tywie średniej – podporządkować szkolnictwo kierowników; to najbardziej znany jej marker,
wyższe władzy państwowej, w horyzoncie odle- minister zyskiwał istotny wpływ na wybór
głym – dać obozowi władzy rząd dusz studentów, rektora, do tej pory będący autonomią
a w konsekwencji wpływ na kształt przyszłych elit uczelni: sam ustalał sposób wyboru, a co
państwa. Od razu uprzedzając – nie udało się. najważniejsze – wybór ten zatwierdzał;
w ostateczności ustanawiał komisarza,
wybór prorektora (był tylko jeden) również
wymagał zatwierdzenia ministra WRiOP,
senat uczelni otrzymywał pozorną autonomię
samodzielnego kształtowania swojego
regulaminu, ale regulamin ten odtąd podlegał
obowiązkowi zatwierdzenia przez ministra,
rady wydziałów pozostawały, ale ich
regulamin podlegał obowiązkowi
zatwierdzenia przez ministra, z tym że: prawo
tworzenia lub znoszenia wydziałów szkół
uzyskiwała również Rada Ministrów.

Projekt zakładał powołanie nowego bytu: rady
administracyjnej szkoły, na którą przechodziła
część uprawnień senatu oraz nowego stanowi-
ska: kierownika sekretariatu szkoły, quasi ręki
ministra. Projekt był – chyba celowo – niedo-
precyzowany – ponad osiemdziesiąt rozwiązań
szczegółowych, delegując do decyzji ministra.
Wygląda znajomo? Wertykalizm, czyli ścisłe
podporządkowanie w pionie, od góry do dołu,
do poziomu personelu sprzątającego uniwersy-
tetu włącznie.

A gdyby się to jakiejś uczelni nie podobało:

Minister WRiOP zyskiwał uprawnienie do zawie-
szenia zajęć, działalności wybranych zakładów,
działalności uczelni lub czasowego jej zamknię-

48 GAZETA GUMed marzec 2019

cia w razie – enigmatycznie stwierdzając powsta- Opracowany w listopadzie 1932 r. przez posłów
nia okoliczności uniemożliwiających normalny BBWR projekt ustawy został rozesłany do se-
tok pracy w szkole. Co ciekawe, w wypadku natów uczelni, z dwutygodniowym terminem
czasowego zamknięcia uczelni Minister WRiOP zgłaszania uwag. Wszystkie, co do jednej, odpo-
mógł zarządzić ponowne wpisy studentów po wiedzi senatów były negatywne. Ministrowi to
ponownym otwarciu szkoły, innymi słowy mógł, nie przeszkodziło. Odrzucono je in toto. Jędrze-
acz nie musiał, wyrzucić wszystkich studentów! jewicz reformę uzasadnił niesłychanym zdzicze-
Ciekawy przykład odpowiedzialności zbiorowej. niem części tego środowiska, które ma być naszą
elitą intelektualną. Prace parlamentarne rozpo-
Interesującym couleur locale reform Jędrzejewi- częto 15 stycznia 1933 r., zakończono po 6 tygo-
cza był też immunitet prawny i praktyczne wyję- dniach, 15 marca prezydent podpisał; poprawki
cie spod jurysdykcji władz uczelni studiujących miały charakter kosmetyczny.
tam wojskowych; cóż, rola wojska w systemie
rządów w Polsce po 1926 r. była dość znaczna. Protesty studenckie rozpoczęły się na początku
stycznia, trwały dwa miesiące. Ich formy były
Uzasadniając projekt, Jędrzejewicz zwrócił uwa- tradycyjne: strajki, okupacje, palenie kukły mi-
gę na konieczność kształcenia świadomych swo- nistra, symboliczne pogrzeby autonomii uniwer-
ich obowiązków obywateli, przypominał, że rząd syteckiej, etc., całe zwykle spotykane instrumen-
dotuje uczelnie z budżetu państwa, a jeśli tak, to tarium; demonstrowali i ci z lewa i ci z prawa.
wzmocnieniu musi ulec pozycja rektora w roli Gdzieniegdzie dochodziło do bójek i rozruchów,
przedstawiciela ministra. Wprawdzie ...element w Krakowie 2 marca 1933 r. doszło do licznych
profesorski stoi dość daleko od życia i zmian nie aresztowań.
lubi... i niektórzy panowie profesorowie lubią
sobie wyobrażać, że jedynie oni reprezentują Realizacja
interesy nauki, że natomiast rząd, a w szczegól-
ności minister oświaty, skłonni byliby zwalczać Ustawa zaczęła obowiązywać 1 września 1933 r.
naukę, nauczanie i ograniczyć ich swobodny Już 25 września tego roku rozwiązano Wydział
rozwój… Tymczasem minister (jak przynajmniej Ogólny Politechniki Lwowskiej (Jędrzejewicz
utrzymywał) tak naprawdę rozszerza autonomię wyraźnie nie lubił Lwowa, z wzajemnością zresz-
wydziałów i ich rad, a wzmocnienie pozycji rek- tą) oraz trzy wydziały Politechniki Warszawskiej.
tora ma jedynie służyć spójności uczelni. Brzmi Tego samego dnia drugim posunięciem pióra
znajomo? I służyć walce z rozwydrzeniem mło- rozwiązano aż 52 katedry na UJ, Uniwersyte-
dzieży, to było jego ulubione sformułowanie. cie Jana Kazimierza we Lwowie, Uniwersytecie
Poznańskim, USB w Wilnie, Politechnice Lwow-
Przepisy przejściowe skiej, Warszawskiej i AGH. Część katedr była
wprawdzie nieobsadzona, ale z aż 29 katedr
Reforma była dla uczelni tzw. propozycją nie do profesorowie poszli na tzw. zieloną trawkę. Wli-
odrzucenia. Minister WRiOP otrzymał prawo re- czając późniejsze postanowienia, ogółem zwi-
gulowania spraw uczelni do czasu dostosowania nięto 67 katedr. Utworzono 45 nowych, z reguły
ich statutu do nowej ustawy. Inaczej, jeżeli ktoś dla ulubieńców władzy, zwłaszcza na bardzo
po 31 sierpnia 1933 r. się nie dostosował, wcho- prorządowym Uniwersytecie Warszawskim/
dził pod zarząd ministra. Przymusowo. Uniwersytecie Józefa Piłsudskiego. Część zwol-
nień była wyraźnie motywowana politycznie,
Opór ale wylecieli również profesorowie kompletnie
apolityczni, np. z UJ wybitny chirurg Jan Glatzel
Tzw. przecieki w zakresie zamiarów władzy poja- i historyk sztuki Julian Pagaczewski. Uniwersy-
wiły się dość wcześnie. Już 17 lutego 1931 r. kon- tet we Lwowie ucierpiał za popularnych tam
ferencja rektorów podjęła uchwałę broniąca au- ludowców, Uniwersytet Poznański za endeków.
tonomii uczelni. Głównym ośrodkiem oporu stał Straty bywały dotkliwe – po zwolnieniu z USB
się Uniwersytet Jagielloński, gdzie na czele tzw. romanisty, prof. Stefana Glixelli trzeba było za-
Tajnego Komitetu obrony autonomii UJ stanął mknąć kierunek studiów filologii francuskiej;
autor ustawy z 1920 r., prof. Stanisław Estreicher, Glixelli wyjechał do pracy w Bukareszcie, wrócił
wspólnie z profesorami Władysławem Natanso- do kraju w 1937 r., bywało i tak… Prawie wszyst-
nem, Stanisławem Kotem, Emilem Godlewskim kie zwolnienia były wykonane wbrew opinii ciał
Jr. i wielu innymi. kolegialnych uczelni.

Z KART HISTORII 49

uczelnie buntowały się przeciw reformie
Jędrzejewicza, ale niepokoje na uczelniach
narastały, dalej bito Żydów.

Świętosławski próbował zadowolić wszystkich
(a w rezultacie mało kogo):

liberałom obiecał opiłować ostrzejsze kanty
reformy Jędrzejewicza i poluzować kaganiec;
nb. rektorzy w 1937 r. nieco spokornieli
i wydali względnie wiernopoddańczą deklarację,
tzw. spokojnym obywatelom obiecał
przytłumić ekscesy radykałów i zaostrzył
przepisy o organizacjach studenckich,
coś dla radykałów studenckich – w roku 1937
pozwolił na wprowadzenie gett ławkowych
dla Żydów i zaakceptował paragrafy tzw.
aryjskie w statutach organizacji studenckich.
Dla każdego coś miłego, innym słowem.

 Nowelizację prawa o szkołach akademickich
Sejm uchwalił 2 lipca 1937. To była wersja soft
Wacław Jędrzejewicz Po wyborach uczelnianych w 1933 r. Minister poprzedniczki. Dwa kroki naprzód, krok w tył.
odmówił akceptacji trzech rektorów i sześciu Lub odwrotnie. Nowelizacja łagodziła najbardziej
prorektorów. kontrowersyjne zapisy ustawy z r. 1933, zwłasz-
cza te najostrzej krytykowane – o likwidacji wy-
Solidnie ucierpiały po ustawie stowarzyszenia działów, zakładów, etc. Minister miał się bardziej
akademickie, w tym studenckie, co o dziwo nie wsłuchiwać w opinie ciał kolegialnych uczelni,
zahamowało spirali agresji na uczelniach. Po zwłaszcza rad wydziałów… Pozbawienie pracy
dawnemu Żydów bito lub wpychano do gett ław- z powodów politycznych stało się w zasadzie nie-
kowych, na jesieni roku 1933 r. po autentycznie możliwe, mało tego, min. Świętosławski przywró-
krwawych bójkach między studentami pro- cił do pracy znaczną część wyrzuconych w roku
i antyrządowymi na cztery tygodnie zawieszono 1933 z pracy profesorów. Byłaby to prawie idylla
zajęcia na Uniwersytecie Warszawskim (Uniwer- i odwilż, gdyby nie… na przykład zezwolenie na
sytecie Józefa Piłsudskiego). umieszczenie w statucie organizacji studenckiej
wspomnianego paragrafu zezwalającego na
Echa zagraniczne reformy były negatywne, zwłasz- przyjęcie w zależności od wyznania lub narodo-
cza w prasie francuskiej, ambasador w Paryżu, Au- wości (tzw. paragraf aryjski).
gust hr. Raczyński proponował nawet posunięcia
kontrpropagandowe. Prof. Świętosławski był porządnym człowiekiem.
Nota bene świetną karierę biofizyka i chemika
Nowelizacja węgla kontynuował na wojennej emigracji w USA
i po wojnie w kraju, ale akurat ten kompromis –
Po odejściu z urzędu ministra Wacława Jędrze- organizacja nauki – nie wyszedł mu najlepiej.
jewicza w 1935 r. jego następcą został prof. Woj- Chociaż: po nowelizacji obsadzono 20 opróżnio-
ciech Świętosławski, były rektor PW, wybitny nych katedr, stworzono 12 nowych, zwinięto za-
chemik i biofizyk, sześciokrotnie (!) nominowa- ledwie 5. Tyle dobrego. Ale bijatyki na polskich
ny do Nagrody Nobla za badania nad kriometrią, uniwersytetach trwały w najlepsze, getta ławko-
bez powodzenia niestety. Skądinąd w 1933 r. we i numerus clausus/nullus kwitły, co uczciwsi
przeciwnik reform Jędrzejewicza. Był względ- rektorzy, jak biolog prof. Stanisław Kulczyński
nym liberałem, jak na obóz rządowy, zdarza się. z UJK we Lwowie lub położnik prof. Władysław
Świętosławski miał kilka wyjątkowo twardych Jakowicki z USB w Wilnie rezygnowali w prote-
orzechów do zgryzienia: ście. Liczba studentów spadła w skali kraju do 47
tysięcy, czyli o 3 tysiące.
było już po śmierci Józefa Piłsudskiego, obóz
władzy ulegał dekompozycji, Sam Janusz Jędrzejewicz po wielu latach uznał
swoją reformę za niepotrzebną i przedwczesną.

50 GAZETA GUMed marzec 2019

Podsumowanie

Ustawa o szkołach akademickich z 1933 r. miała Reforma szkolnictwa wyższego? Cóż – poza stratą
cele teoretycznie szlachetne – poprawienie uchy- czasu i energii obu stron sporu przede wszystkim
bień ustawy z 1920 r. oraz ustawy tej sprecyzowa- popsuła krew i poróżniła środowisko akademickie.
nie, co nawet autentycznie odpowiadało stanowi Zasiała zło i skłóciła ludzi. Podzieliła profesurę na
faktycznemu i potrzebom naprawy. W tle było – pro- i antyrządową, uczelnie wyższe też – według
zaiste potrzebne – uspokojenie ekscesów na uni- schematu: prorządowe contra obrońcy autonomii.
wersytetach. Miała jednak drugie dno – zamiar Całkowicie niepotrzebnie. A wałkowane publicz-
zmiany antyrządowych poglądów środowiska nie spory nie służyły autorytetowi i prestiżowi
szkół wyższych oraz narzucenie temu środowisku profesury. Rozumiał to dobrze następca Jędrzeje-
ostrej kontroli rządowej, a to wyprowadziło wicza, prof. Świętosławski, ale w kalendarzu to był
z równowagi już prawie całą profesurę i studen- już rok 1937… Pytanie: po co to nam to było...?
tów. Przeprowadzona po czterech latach noweli-
zacja nie miała szans poprawienia tego stanu. A niejakie analogie do dnia dzisiejszego...? Cóż,
parafrazując cytat z Utraconej czci Katarzyny
Propozycje dla legislatorów: Blum Heinricha Bölla, są ani przypadkowe, ani
zamierzone, ale po prostu – przynajmniej czę-
nie próbuj nabierać ludzi; mówić prawdę ściowo – nieuniknione.
zawsze warto, bujda na Cię spadnie twardo!
nie popadaj w samozachwyt i pokaż PROF. DR HAB. PIOTR LASS
porządny słuch społeczny: jak masz 50%
racji to znakomicie, jak 70% racji to lekko Piśmiennictwo przedmiotu
podejrzane, jeżeli ktoś twierdzi, że ma 100%
racji to uciekaj! Ustawa z dnia 15 marca 1933 r. o szkołach
jeżeli nie przestrzegałeś punktów 1 + 2, akademickich. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.
przegrasz i będzie Ci niedobrze, to nie dziw się. nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19330290247 [data
wejścia: 15.01.2019]
I na litość Boską, prawo powinno być pisane po-
rządnie! Odpowiedzialny za reformę szkolnictwa Jastrzębski J. Reforma szkolnictwa akademickiego
wyższego w Ministerstwie WRiOP wiceminister, z 1933 roku. Zmiany w organizacji uczelni. Wschod-
ks. Bronisław Żongołłowicz, profesor prawa kano- ni Rocznik Humanistyczny. 2010-2011; 7: 255-271
nicznego z USB w Wilnie po czasie pisał o niej tak:
nasz liliput [ustawa liczyła sobie 10 str! - P.L.] Jastrzębski J. Reforma Jędrzejewicza w państwo-
w wielu stronach nie obejmuje jednej małej cząst- wym szkolnictwie akademickim II Rzeczypospo-
ki pracy i życia szkół wyższych, zawiera jeno takie litej, wzmocnienie prerogatyw władz państwo-
ogólniki, które zna na pamięć każdy inteligentny wych. Zeszyty Naukowe UJ 2011; 138: 159-175
człowiek. Będzie to ustawa ‘ramowa’, a w ramie
mnóstwo luk, wyrw, brak figury, kształtu, ani
okrągła, ani kwadratowa. Zaiste.

Ogólna refleksja natury historiozoficznej: wpraw- Sadowska J. Jędrzejewiczowska reforma oświa-
dzie historia non est Magistra Vitae, czyli nigdy ty w latach 1932-1933. Instytut Historii UwB
nikogo nie nauczyła, ale jak mawiał Sir Winston 1999, doktorat.
Churchill: błędy, z których się można czegoś na-
uczyć, warto popełniać w miarę wcześnie. Bajerski A. Szkolnictwo wyższe międzywojennej
Polski. Ujęcie geograficzne. UAM Poznań. Seria
Przedwojenna profesura reformę Jędrzejewicza Geografia nr 97. Poznań 2017.
zapamiętała fatalnie, jej autora również. Czy był
rzeczywiście aż tak czarną figurą? Według współ- Rędziński K. Studenckie protesty antyopłatowe
czesnych mu pamiętnikarzy nie był zbyt sympa- oraz w obronie autonomii uczelni we Lwowie
tyczną postacią. Butny, arogancki, pomiatający w latach 1932-1939. Prace Naukowe Akademii
podwładnymi. Ale… jędrzejewiczowska reforma im. Jana Długosza w Częstochowie. Rocznik
szkolnictwa średniego chyba zdała egzamin. Wy- Polsko-Ukraiński 2016; 17: 31-44
kształcona w jej trybie młodzież zdała egzamin po-
staw obywatelskich w latach nadchodzącej wojny. Żongołłowicz, B. Dziennik 1930-1935, Kraków, 2000.