ชา DIY

ชา DIY

ผู้จดั ทาํ นางสาวเอกภาวี ขตั ิครุฑ หน่วยงาน วิทยาลยั ชุมชนแม่ฮ่องสอน

ผู้จดั ทาํ นางสาวชนาภา แซ่หยา่ ง หน่วยงาน วิทยาลยั ชุมชนแม่ฮ่องสอน

สาํ นักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บิลดิง" ชัน" 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชุดความรทู ํามาหากิน
“ชา DIY”

หลกั การและเหตุผล

ดว้ ยจงั หวดั แม่ฮ่องสอนมีสภาพอากาศและภูมิประเทศท'ี
เหมาะสมแก่การปลูกชาพนั ธ์ดี โดยเฉพาะอยา่ งยง'ิ ท'ีหมู่บา้ นรักไทย
และหมู่บา้ นคาหาน อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน ซ'ึงไดม้ ีการเพาะปลกู ชา
พนั ธ์อู่หลง และชิงชิง อีกท1งั สภาพอากาศเหมาะสมแก่การปลูกพืช
สมุนไพร เช่น ตะไคร้ สะระแหน่ ใบเตย และดอกไมซ้ 'ึงสามารถ
รับประทานได้ เช่น ดอกมะลิ กุหลาบป่ า กุหลาบพนั ปี อีกท1งั ยงั มี
ภูมิทศั น์ในไร่ชาท'ีสวยงามจึงทาํ ให้สามารถดึงดูดนักท่องเที'ยวท'ี
หลงไหลชื'นชอบธรรมชาติเข้ามาเท'ียวชมอย่างต่อเนื'อง และ
ปัจจุบนั พบวา่ ประชาชนนิยมดื'มชาเพื'อสุขภาพในรูปแบบต่างๆมาก
ข1ึน แต่ผูค้ นส่วนใหญ่ยงั คงนิยมด'ืมชาในรูปแบบเดิมๆอีกท1งั เกิด
การแข่งขนั ทางการตลาดสูงข1ึนในปัจจุบนั ดงั น1นั เพื'อเป็นการสร้าง
รูปแบบการด'ืมชาที'แปลกใหม่ เพ'ือสร้างโอกาสทางการตลาดที'
แตกต่าง การทาํ ชาสด DIY ดว้ ยตวั เองจึงเป็ นอีกหน'ึงทางเลือก
ใหแ้ ก่ผรู้ ักสุขภาพและหลงใหลการด'ืมชา

ชุดความรูทํามาหากิน
“ชา DIY”

วตั ถุประสงคข์ องการจดั ทาํ ชุดความรู้ทาํ มาหากิน

• เพิ'มมลู ค่าใหช้ าในทอ้ งถ'ิน โดยการสร้างความแปลกใหม่ในการด'ืมชา
• ส่งเสริมใหเ้ กิดการเรียนวฒั นธรรมทอ้ งถ'ินผา่ นประสบการณ์ของ

นกั ท่องเท'ียวและทาํ ใหเ้ กิดการท่องเท'ียวเชิงเกษตรกรรม

ชุดความรูทาํ มาหากิน
“ชา DIY”

กลุ่มเป้ าหมาย

ชาวบานหมูบานคาหาน
ชาวบานหมูบานรักไทย
ประชาชนผสู นใจ

ชดุ ความรูทาํ มาหากิน
“ชา DIY”

ข1นั ตอนการจดั ทาํ ชุดความรู้ทาํ มาหากิน

ศกึ ษาหาขอมูลดานชาอูหลง และพืชสมนุ ไพร
ศกึ ษาคุณสมบัตขิ องชาอหู ลง และพืชสมนุ ไพร
การคดั เลือกพันธชุ* า และพืชสมุนไพร
ขน้ั ตอนการปลกู และการดแู ลรักษาตนชาและพชื สมุนไพร
ขัน้ ตอนการเก็บเก่ียวชาและพืชสมุนไพร
ข้นั ตอนการทาํ ชา
ขั้นตอนการชงชากบั พืชสมนุ ไพร
เทคนคิ การดมื่ ชา

ข้ันตอนการทาํ การตลาด
ศึกษาและคนหากลุมเปา0 หมาย
วเิ คราะหจ* ดุ เดน จดุ ดอย อปุ สรรคและปญ1 หา
ประชาสมั พนั ธ*

การบริหารจัดการรานชาสด DIY
การตกแตงราน
การจัดการกาํ ลังคน
การเงินการลงทนุ
การบริการลูกคา

ชดุ ความรูทาํ มาหากิน
“ชา DIY”

ประโยชน์ที'คาดวา่ จะไดร้ ับ

เกิดประสบการณ์การดื'มชารูปแบบใหม่
เกิดการท่องเท'ียวเชิงวฒั นธรรมและเชิง
เกษตรกรรม
สร้างรายไดใ้ หก้ บั ชุมชน

Mind Map
“ชา DIY”



ความเป็ นมาของชา

แหลงกําเนิดชาในประเทศไทยอยูตามภเู ขาทางภาคเหนือของประเทศ โดยกระจายอยูในหลาย
จังหวัดแถบภาคเหนือ ที่สําคัญได)แก เชียงใหม เชียงราย แมฮองสอน แพร นาน ลําปางและตาก การ
สํารวจ บุกเบิก และริเร่ิมอุตสาหรรมชาของประเทศไทยเกิดข้ึนครั้งแรกในป/ พ.ศ. 2480 โดยนาย
ประสทิ ธิ์ และนายประธาน พุมชูศรี สองพี่น)องได)จัดต้ังบริษัท ใบชาตราภูเขา จํากัด และสร)างโรงงาน
ชาขนาดเลก็ ข้ึนทีอ่ ําเภอแมแตง จังหวดั เชียงใหม โดยรบั ซ้อื ใบชาสดจากชาวบ)านท่ีทําเม่ียงอยูแล)ว แต
พบป:ญหาอุปสรรคหลายประการ เชน ใบชาสดมีคุณภาพต่ํา ปริมาณไมเพียงพอ ชาวบ)านขาดความร)ู
ความชํานาญในการเกบ็ เก่ยี วยอดชาและการตัดแตงต)นชา สวนที่อําเภอฝางน้ัน นายพร เกี่ยวการค)า ได)
นาํ ผ)เู ชีย่ วชาญทางดา) นชาชาวฮกเกยี้ นมาจากประเทศจีน เพื่อมาถายทอดความรู)ให)กับคนไทย ตอมาในป/
พ.ศ. 2482 สองพี่น)องตระกูลพุมชูศรี ได)แก)ไขป:ญหาการขาดแคลนวัตถุดิบโดยเริ่มปลูกสวนชาเป>น
ของตนเอง ใช)เมล็ดพันธุ?ชาพื้นเมืองมาเพาะ สวนชาตั้งอยูที่แกงพันท)าว อําเภอเชียงดาว จังหวัด
เชียงใหม ในเนื้อที่ประมาณ 100 ไร และตอมาได)ขยายพื้นท่ีปลูกมาที่บ)านเหมืองกึด และบ)านช)าง
ตาํ บลสนั มหาพน อาํ เภอแมแตง จงั หวดั เชียงใหม ในป/ พ.ศ. 2508 ได)สงเสริมการผลิตมากข้ึน โดยขอ
สัมปทานทําสวนชาจากกรมปBาไม) จํานวน 2,000 ไร ท่ีบ)านบางห)วยตาก ตําบลอินทขิน อําเภอแม
แตง จงั หวัดเชียงใหม ในนามของบริษัทชาระมิงค? และทําสวนชาท่ีตําบลสันมหาพน อําเภอแมแตง ใน
นามของบริษทั ชาบญุ ประธาน ชาทีผ่ ลติ ไดส) วนใหญจะเปน> ชาฝร่ัง

สําหรับภาครัฐน้ัน การสงเสริมและพัฒนาอุตสาหกรรมชาเร่ิมขึ้นในป/พ.ศ.2483 โดย ม.ล.เพช
สนทิ วง ปลัดกระทรวงเกษตร คุณพระชวงเกษตร ศลิ ปากร อธิบดีกรมเกษตร และม.จ.ลักษณากร เกษม
สนั ต? หวั หนา) กองพืชสวน ได)สํารวจพ้ืนที่ปลูกและปรับปรุงชาในอําเภอฝาง จังหวัดเชียงใหม และโดยได)
จัดต้ังเป>นสถานีทดลองพืชสวนฝาง มีนายพวง สุวรรณธาดา เป>นหัวหน)าสถานี ระยะแรกเมล็ดพันธุ?ชาที่
นํามาปลูกได)เก็บจากท)องท่ีตําบลมอนบินและดอยขุนสวยที่มีต)นชาปBาขึ้นอยู ตอมามีการนําชาพันธ?ุดีมา
จากประเทศอินเดีย ไต)หวัน และญี่ปBุนมาทดลองปลูก โดยได)ทําการศึกษา ค)นคว)า และวิจัยในสถานี
ทดลองเกษตรทส่ี ูงหลายแหลง เชน สถานีทดลองพชื สวนดอยมูเซอ จังหวัดตาก สถานีทดลองเกษตรท่ีสูง
วาวี จงั หวดั เชียงราย และสถานีทดลองเกษตรทีส่ ูงแมจอนหลวง จังหวดั เชยี งใหม

ในป/ พ.ศ.2518 ฝBายรักษาความม่ันคงของชาติ ได)เร่ิมโครงการปลูกชาในพื้นท่ีหมูบ)านอพยพ
จํานวน 6 หมูบ)าน คือ บ)านหนองอุ แกน)อย แมแอบ ถํ้างอน ถํ้าเปรียงหลวง และแมสลอง โครงการน้ี
ได)รับการสนับสนุนจากรัฐบาลไต)หวันในการจัดสงเมล็ดพันธ?ุชาลูกผสมมาให)ทดลองปลูก พร)อมทั้งสง
ผเู) ชี่ยวชาญมาถายทอดเทคโนโลยีการปลูกและการผลิตชา ตอมาอีก 3 ป/ มีการสร)างแปลงสาธิตการปลูก
ชาข้ึนทบ่ี )านแมสลอง หนองอแุ ละแกนอ) ย ในป/พ.ศ. 2525 จงึ ได)มีการจัดต้ังสหกรณ?ใบชาแมสลอง อําเภอ
แมจัน จังหวัดเชียงราย ทําให)สมาชิกที่ปลูกใบชาได)รับความชวยเหลือและสนับสนุนในด)านการเงินและ
ดา) นตางๆ

ความเป็นมาของชา (ต่อ)

ในป/ พ.ศ.2525 กองบริการอุตสาหกรรมภาคเหนือ กรมสงเสริมอุตสาหกรรมรวมกับศูนย?เพ่ิม
ผลผลิตแหงเอเชีย ได)จัดทุนดูงานด)านอุตสาหกรรมชาแกผู)ประกอบการชาจํานวน 12 คน ณ ประเทศ
ไต)หวัน และศรีลังกา เป>นเวลา 2 สัปดาห? ตอมาในเดือนตุลาคม พ.ศ.2526 ศูนย?เพิ่มผลผลิตแหงเอเชีย
ได)จัดสงผู)เชี่ยวชาญด)านชาจีนจากประเทศไต)หวัน 2 คน คือ นายซูหยิงเลียน และนายจางเหลียนฟู มา
ให)คําแนะนําด)านการทําสวนชาและเทคนิคการผลิตชาจีนเป>นเวลา 2 สัปดาห? ในเดือนมิถุนายน 2527
ศูนย?เพ่ิมผลผลิตแหงอาเซียนได)จัดสงผูเช่ียวชาญชาด)านชาฝรั่งจากประเทศศรีลังกา คือ นายเจซี รามา
นา เคน มาให)คําแนะนําและสาธิตเทคนิคการผลิตชาเป>นเวลา 3 สัปดาห? ตอมาในป/ พ.ศ.2530 กรม
วิชาการเกษตรได)ขอผ)ูเช่ียวชาญจาก Food and AgricultureOrganization (FAO) มาสํารวจและศึกษาความ
เป>นไปได)ในการพัฒนาอุตสาหกรรมชา ซึ่งทาง FAO ได)สง Dr. A. K. Aich ผ)ูเชี่ยวชาญชาฝร่ังจากประเทศ
อินเดียเข)ามาศึกษาเป>นเวลา 1 เดือน และมีการสงนักวิชาการของกรมวิชาการเกษตรไปดูงานด)านการ
ปลกู และการผลิตชาฝรัง่ ท่ีประเทศอนิ เดีย

ในปพ/ .ศ. 2520 งานเกษตรท่ีสูง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร? โดยศาสตราจารย?ปวิน ปุณศรี ได)
ขอผู)เชี่ยวชาญจากสถานีทดลองชาไต)หวันคือ Dr.Juan I-Ming เข)ามาศึกษาความเป>นไปได)ในการพัฒนา
อุตสาหกรรมชาของไทยเป>นระยะเวลา 3 เดือน ในระยะเวลาเดียวกันทางคณะเกษตรศาสตร?
มหาวิทยาลัยเชียงใหม นําโดย ผศ.ดร.วิเชียร ภูสวาง ได)เร่ิมงานศึกษาวิจัยทางด)านสรีรวิทยาของชา
ตอมาในป/ พ.ศ. 2530 สาขาผลไม) สถาบันเทคโนโลยีการเกษตรแมโจ) โดยการสนับสนุนงบประมาณวิจัย
จากโครงการหลวงได)เร่ิมโครงการวิจัยและพัฒนาชาข้ึน โดยมีวัตถุประสงค?เพื่อทําการปรับปรุงพันธ?ุชา
จีน ศึกษาวิธีการขยายพันธุ? ผลิตต)นกล)าชาพันธุ?ดี และปรับปรุงกระบงนการการผลิตใบชาให)กับศูนย?
พัฒนาโครงการหลวงตางๆ ภายหลัง 3 ป/ตอมา ม.จ.ภีศเดช รัชนี ผู)อํานวยการโครงการหลวงได)ทรง
อนุมัติให)จัดต้ังสถานีวิจัยชาขึ้นที่บ)านห)วยน้ําขุน อําเภอแมสรวย จังหวัดเชียงราย ป:จจุบันทางสถานีได)
ทําการผลิตต)นกล)าชาจีนพันธุ?ห)วยนํ้าขุน เบอร? 3 (HK.NO.3) ที่คัดเลือกจากแมพันธ?ุชาจีนลูกผสม ของ
ไต)หวนั เพอื่ แจกจายให)กับเกษตรกรในโครงการและหนวยงานท่ีสนใจ

ในป/ พ.ศ. 2533 กรมสงเสริมการเกษตรได)ทําการสงเสริมให)เกษตรกรปลูกชา โดยจัดทําแปลง
ขยายพันธุ?ชาพันธ?ุดีท่ีศูนย?สงเสริมการผลิตพันธุ?พืชสวนเชียงราย จัดทําแปลงสงเสริมการปลูกชาพันธ?ุดี
และสงเสริมการปรับปรุงสวนชาให)แกชาวเขา สงเสริมให)เกษตรกรตัดแตงกิ่ง ใสปุLย ดูแลรักษาและปลูก
ต)นชาเสริมในแปลงสวนชาเกา พร)อมทั้งฝMกอบรมให)ความรู)เร่ืองการปลูกและการผลิตชาแกเกษตรกร
ผ)ูสนใจ พร)อมทั้งจัดตั้งกลุมผ)ูปลูกชา และประสานงาน ด)านการตลาดระหวางเกษตรกรและพอค)าผ)ูรับ
ซ้ือใบชา

ประโยชนข์ องชาต่อสุขภาพ

1.

!"#$ % & #('# )

* )+ % !,* Epigallocatechin gallate (EGCG) 9ึ()

!; #'( '<#=>? ) % '<#=> @ 'Aึ) 20 !#@ D

!# ! ; AE #('! ; !+ F )% D

+ ! @ % D ! G) % D+ E ? " HF ! ื ) ! ;

E)ึ @ ! (' ) ! ; % D!+ @ J'

2. % D ! G)

ื( LJ ! ; EL A @ ! ! G)#'(

@ )MH ! @ ! G) !* + ! G)+ + ! G) L H ! G ! G)

! G)N + ) ! G) L H +O@ ! G) @ ? ! G)! D !#

(Catechins) 'N J) ! G) H #('+ + D !# #('

<#=> ! )G #'( L DODื Epigallocatechin gallate (EGCG)

3. % D+ E

D !# (Catechins) @ ! G)F )! ื R !

! ! ื R #L + D ! (' )F )% D ! ืJ + E E

F !ื * < S& ? * T E ! ! ื ' E J'

Epigallocatechin gallate (EGCG) ) @ ! 9! F )

%D! ! ? ) ! ! ื E %D! !

! ! ! ื ?F)G ' ? D ! (' )F )% D! ! ื + E '

ประโยชนข์ องชาต่อสุขภาพ

4. % D! +

%* $U (Polyphenols) @ LJ ! ื

% J) #L ) F )! H9 & H ! 9(ึ)! ; ! H9 & @ ? X) D !# @

J) #L ) F )! H9 & H ! #J) LJ ? L H #L +? )X A @ H

) @ + !*( FJึ F ) JL ! ื ! ; H @ ) M E J !F' )

9ึ F ) %D #(' L H

5. F" * @ )

%* $U (Polyphenols) @ J) !E O! % F )

? D#'! ' @ ) 9(ึ) '#J)? D#'! ' #(' @ % D @ ) Porphyromonas

gingivilis ? ? D#'! ' #('#L +$] N Stretococcus mutans D !#

@ J) #L ) F )! H9 & H ! LJ #L + ' ` %D ?

% ) 9(ึ)! ; N ` + F )? D#'! ' #'(#L +! $] N

E 'JD !# ) @ !D ื $] +?FG)? ) X ) $] N

6. % D EE @ )

Polyphenols 'D` ! ืJ ? D#'! ' ! (ื @

Polyphenols #L ! (ื + !9 &F )? D#'! ' (ื A S%D

EE @ )H ? Ab@ &F ) Clostridium botulinum 9(ึ)! ;

!+ F )% D + ! ; *S ? ) Ab@ ? D#'! ' #('# D

! @ Bacillus subtilis, B. cereus, Vibrio arahaemolyticus ? C.

perfringens

ประโยชนข์ องชาต่อสุขภาพ

7. % D

L DO! ' @ %* $U (Polyphenols) #'(
'D A J)! H9 & Catechol-O-methyl transferase Eึ)
@ )D F ) @ ) ' @ @ !N N O* )) ?
@ E % D #J) ) 'D` @ %D
(Glucose) @ ? ! ื #L + ) 9 (Insulin) 9(ึ)! ;
j &% #'( @)! + @ ) HF ) J @ ) Eึ)!N N OHF
?# #'(E HF

8. N@ D F ) #

L-Theanine ! ; L DO <#=> #
@ ) @ + ) @ D ื( ) $ (Alpha Brain Wave)
FJึ ? @ D (ื )! (Beta Brain Wave)
) #L + @ N@ D (Ralaxation) ? D !D ' ! ;
@)! + 'E E#(' ) ' = FึJ H @+) +) )@ L D D
! ; ! ' FJึ @)N + #=" * #L ) 'FJึ

องคป์ ระกอบ/สารประกอบใบชา

ชนิดและสายพนั ธุ์ชาที'ปลูกในประเทศไทย

ชนิดของพันธช*ุ าทปี่ ลูกในประเทศไทย

สายพนั ธช*ุ าในประเทศไทย

“ชา” มาจากพืชตระกูลคาเมเลีย ไซเนนซสิ (Camellia sinensis) สามารถจัดจําแนกไดด) งั นี้

Kingdom: Plantae

Division: Magnoliophyta

Class: Magnoliopsida

Order: Ericales

Family: Theaceae

Genus: Camellia

Species: Camellia sinensis

Scientific name: Camellia sinensis (L.) O. Kuntze

Subspecies:

Camellia sinensis var. sinensis (Chinese tea)

Camellia sinensis var. assimica (Assam tea)

พนั ธุช* าทีป่ ลกู โดยท่ัวๆไป แบงไดเป8น 2 พนั ธใุ* หญ ๆ ไดแก

กลุมชาพนั ธ?ุอสั สัม (Assam Tea) กลุมนีม้ ชี ่ือวิทยาศาสตร?วา Camellia
sinensis var. assamica ลกั ษณะเป>นลําตน) เดยี่ ว ตน) ใหญ สูงประมาณ 6-18 เมตร ใบเด่ียว ขนาดใหญ ใบ
สีเขยี วออน แผนใบโปนเปน> คลืน่ ขอบใบหยักแบบฟ:นเล่ือย ปลายใบแหลม ใบแผ การเรียงตัวของใบเปน>
แบบสลบั และเกลยี ว ตน) เจรญิ เตบิ โตเร็ว ทนแลง) ปรับตวั เข)ากบั สภาพแวดล)อมได)ดี

ชนิดและสายพนั ธุ์ชาท'ีปลกู ในประเทศไทย (ต่อ)

กลุมชาพันธุ*จนี (Chinese Tea)
กลุมน้ีมีชื่อวิทยาศาสตร?วา Camellia sinensis var. sinensis ลักษณะลํา

ต)นเป>นพุมเตี้ย สูงประมาณ 2-6 เมตร ใบมีสีเขียวเข)ม ขนาดเล็ก ยาวแคบ ต้ังตรง
ขอบใบหยักแบบฟ:นเล่ือย ผิวใบเรียบ ใบคอนข)างต้ังกวาชาอัสสัม การเรียงตัวของใบ
เป>นแบบสลับและเกลียว ต)นเจริญเติบโตช)ากวาชาอัสสัม ทนทานตออุณหภูมิต่ําและ
สภาพแวดลอ) มทแ่ี ปรปรวนไดด) ี

ปริมาณการด'ืมชา / ความนิยม

จากสถติ ิการคา) ชาของประเทศไทย พบวา แมว) าประเทศไทยจะมกี ารสงออกชาเพิ่มขน้ึ ทุกป/ แตมูลคา
การนําเขา) ชาประเภทตาง ๆ ก็เพิม่ ขึ้นเชนกัน ต้ังแตป/ พ.ศ. 2534 เป>นต)นมา มลู คาการนาํ เขา) ชาของ
ประเทศไทยสูงกวามูลคาการสงออก ประมาณ 17 ลา) นบาทตอป/โดยเฉลย่ี และแมว) าในป/ พ.ศ. 2544
มูลคาการสงออกชาจะสงู กวามูลคาการนําเข)าชา มูลคาการนาํ เข)าชาในป/ พ.ศ. 2544 ยังคงสงู กวาการ
นําเขา) ชาในป/ พ.ศ. 2543 ถึง 24 ลา) นบาท แสดงใหเ) หน็ วา คนไทยนิยมดืม่ ชากนั มากขนึ้ และความ
ตอ) งการชาของตลาดในประเทศและตางประเทศเพ่ิมสงู ข้นึ ทุกป/
ประเภทของชาที่มีมูลคาการนําเข)ามากกวาการสงออกไดแ) ก ชาเขยี วทุกประเภท และ ชาดาํ และชาอู
หลง บรรจหุ บี หอ นํ้าหนักไมเกิน 3 กิโลกรมั ประเภทของชาทม่ี มี ลู คาการสงออกมากกวาการนาํ เข)า
ไดแ) ก ชาดาํ และชาอูหลงอนื่ ๆ
อยางไรกต็ าม ประเภทของชาทม่ี ีการนาํ เขา) มากที่สดุ กค็ อื ชาดาํ และชาอหู ลงอืน่ ๆ แสดงให)เห็นวา
ตลาดในประเทศกลมุ หนง่ึ มคี วามนยิ มชาดําและชาอูหลงจากตางประเทศ จึงนาจะเป>นแรงกระต)ุนให)
ผู)ค)าชาไทยพัฒนาสายพนั ธ?ุชาและกระบวน การแปรรูปชาเพอ่ื ใหส) นิ ค)าของตนมีคุณภาพสูงขนึ้ เป>นท่ี
ถูกใจตลาดภายในประเทศกลุมใหญกลุมนี้

http://www.mfu.ac.th/school/tea/teaBusiness.html

การจดั การกาํ ลงั คน

ชงชา DIY ประชาสัมพนั ธ์
จัดการการเงนิ
บัญชี
วางแผน/บริหารจดั การ บริการหน้าร้าน

เงินลงทุน/การจัดการการเงิน

คาวัตถุดบิ /รายปF จาํ นวน หนวย ราคา ราคารวม หมายเหตุ

รายการ 24 กโิ ลกรัม 150 3,600 บาท
12 กโิ ลกรัม 300 3,600 บาท
ชาอหู ลง
12 กิโลกรมั 300 3,600 บาท
สมนุ ไพรอบแห)ง (ตระไคร) 12 กโิ ลกรัม 300 3,600 บาท
ใบเตย ม้นิ ท? หญ)าหวาน ยอด 12 กโิ ลกรมั 300 3,600 บาท
ทบั ทมิ )

ดอกไม)แหง)
(มะลิ,กหุ ลาบ,เกyกฮวย)

สมนุ ไพรสด (ตระไคร) ใบเตย
ม้ินท? หญ)าหวาน ยอดทับทิม )

ดอกไม)สด
(มะลิ,กหุ ลาบ,เกyกฮวย)

เงนิ ลงทนุ /การจดั การการเงนิ

รายการ จาํ นวน หนวย ราคา ราคารวม หมายเหตุ

ชดุ กาตม) นา้ํ ระบบไฟฟาz 2 ชุด 3000 6,000 บาท
ถาดไม) 4 ใบ 250 1,000 บาท
ชุดถ)วยชา 20 ชุด 150 3,000 บาท
แกว) น้ํา 2 โหล 100 200 บาท

ช)อนชงชา 5 โหล 100 500 บาท

ท่กี รองชา 2 อนั 100 200 บาท
มีดเลก็ 5 อัน 40 200 บาท
กรรไกร 5 อัน 40 200 บาท
ปzายร)าน,ปzายเมนู
2,000 บาท

เงนิ ลงทนุ การจัดการเงนิ

คาวัตถุดบิ : 18,000 บาท
คาวัสดุอปุ กรณ? : 11,300 บาท
คาแจง) แรงงานทงั้ ป/ :108,000 บาท
เงนิ ทุนหมนุ เวียน : 10,000 บาท
ชวงเริ่มตน) ใช)เงินลงทนุ ทงั้ หมด : 147,300 บาท
ชวงดาํ เนินการใชเ) งนิ ลงทุน : 1,000 บาท/เดือน (คาสาธารณปู โภค)
รายได)ท้งั หมด 240,000 บาท/ป/
กําไร 80,700 บาท/ป/

1. ชุดชงชา เคร)ืองมอื /อุปกรณ์

2.กรรไกร

3. ท'ีกรองชา 4. ถาด

5. แกว้ 6. ชอ้ น

สาํ นักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชดุ มิว บลิ ดิง" ชัน" 18-19 ถ.วภิ าวดีรังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

ชาอู่หลง วตั ถุดบิ

ใบเตยสด/อบแห้ง

ดอกมะลสิ ด/อบแห้ง ดอกกุหลาบสด/อบแห้ง

ตะไคร้ สด/อบแห้ ง ใบมนิ" ต์สด

สาํ นักงานบริหารและพฒั นาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชุดมิว บลิ ดิง" ชัน" 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

หญ้าหวาน วตั ถุดบิ
ดอกมะลิ
ดอกเก๊กฮวยอบแห้ง

ดอกกุหลาบป่ า

งาขาว

สาํ นักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้
69/18-19 อาคารชดุ มิว บิลดิง" ชัน" 18-19 ถ.วภิ าวดรี ังสติ แขวงสามเสนใน เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

!D G ) +@ )

) @+ ) + ' ' J 'F L DO+ @ 4 H?@

`F ) : E `!#@ J E @ S` F ) (! @

? @ + + ื ! ; ! ) A #'( ' S` ? @ + ` 25% F )

(! ื( ? @ @ LJ E D E ! ; !E A @ ! H E #L + D H @ '

#'(H E H H@ w ) ! (ื D ! G #'(D E ' ` 90% F ) #)J 'J FG ึJ @ D`" *F )

? FึJ @ D F )? @ D @ ) + ' !F F !*' )

`+" F ) LJ : JL #'( )H E@ L ) LJ ! 100 )9 !9 !9' ? @ + @ E )

!"# ! @ `+" (L @ 80 )y !9 !9' E ) !F' #( H `+" 80-90

)y !9 !9' E !+ #('! ; # ) )? + )@ + ื #'( ' @ @ `+"

90 )y !9 !9' FึJ H J E !+ L + #'( # )? @ ?F)G

! ) : ! ! ; )@ @ JL #H'( E ' @ + ื ? @ % ?
` 45-60 #' ? A@ )D J) @ M H G +
!"## ) ? @ E ! )D J)?

!*( ! ; 10-15 #' @ D J)

#(' ) : #'( D #L E !N !* !N E ! G D H ' @

? + )#(' ' @ #(#' L E ? ื(

!*( ! H #'( : http://frynn.com/%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%AD%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%87/

=' ) ) @+ )

1. JL LJ ? `& (ื @ # D )J E #L +H D @

? D + F) )( FJึ

2. JL ) D ! ; LJ #(' + ื JL )

3. ) + )D JL +! ื

4. @ 2-3 L + LJ ` 150-200 CC. ? ! LJ )

!*' )#@ ? JL # #'

5. + )E J ! JL +! G ? H@ ` 1 #' ? LJ E ++ !*(ื ื(

H D@ ? @#J)H

6. #'( )? J!' ื( JL + A* H H ! ? J' ) A )H '

3-4 D J) ? @D E " 1

สมนุ ไพรทีส่ ามารถใชชงกบั ชาได

ตะไคร

สรรพคณุ
รกั ษาอาการแนนจกุ เสียด แก)โรคทางเดนิ ป:สสาวะ ขับลมในลําไส) เจริญอาหาร แกค) าว

สวนที่ใช
ลําตน) และเหง)าแก สดหรอื แห)ง

วธิ ีรบั ประทาน

1. อาการท)องอืด ทอ) งเฟอz แนนจุกเสยี ด ใช)ลาํ ต)นสดๆทบุ พอแหลกประมาณ 1 กาํ มอื
(ราว 40 – 60 กรมั ) ต)มเอานํา้ ดม่ื หรือประกอบเปน> อาหาร

2. อาการขัดเบา ผู)ท่ปี ส: สาวะขัด ไมคลอง (แตต)องไมมอี าการบวม) ใหใ) ช)ตน) แกสด หนั่
ซอยเป>นแวนบางๆ วนั ละ 1 กํามือ (สดหนัก 40 – 60 กรมั หรอื แหง) หนัก 20 – 30
กรัม) ตม) กับนา้ํ ด่ืมวันละ 3 ครั้งๆละ 1 ถว) ยชา (75 มลิ ลลิ ติ ร) กอนอาหาร หรอื ใชเ) หงา)
แกที่อยใู ต)ดนิ ฝานเป>นแวนบางๆคว่ั ไฟออนๆพอเหลอื ง ชงเปน> ยาดมื่ วนั ละ 3 คร้ังๆละ
1 ถ)วยชา พอปส: สาวะสะดวกแล)วจงึ หยุดยา

สมุนไพรทีส่ ามารถใชชงกบั ชาได

ตะไคร

ขอหามใช
ไมมรี ายงาน

ขอควรระวัง
1. การใชส) มนุ ไพรชวยแกอ) าการขดั เบานีไ้ มใชก) ับคนไขท) ม่ี ีอาการบวมนํา้
2. หากรบั ประทานตะไครม) ากเกนิ ไปจะทําใหร) ะคายเคอื งกระเพาะลาํ ไส) หรืออาจทาํ ให)

ซมึ หรอื งวงได)
อาการไมพงึ ประสงค*

ไมมีรายงาน

สมุนไพรทีส่ ามารถใชชงกบั ชาได

ใบเตย

สรรพคณุ
เปน> ยาบํารงุ หวั ใจ ลดกระหายน้าํ ขบั ปส: สาวะ แก)ออนเพลยี ดับพิษไข) ลดนํ้าตาลในเลอื ด

คลายเครยี ด
สวนทใี่ ช

ใบ

วธิ ีรบั ประทาน
1.นาํ ใบเตยสดลา) งให)สะอาดหั่นเปน> ทอนๆใสหมอ) ตม) ด)วยน้ําสะอาด
2.พอเดอื ดกล็ ดไฟลงเคยี่ วไปเรอ่ื ยๆจนมองเหน็ สขี องใบเตยสเี ขยี วออนเจือจาง
3.ตักใบเตยออกด)วยการกรองใหเ) หลือแตนํ้าใบเตย

สมนุ ไพรที่สามารถใชชงกบั ชาได

หญาหวาน

สรรพคณุ
ใชท) ํานํา้ เชอื่ มแทนนํ้าตาล มีความหวานมากกวานาํ้ ตาล 100 - 300 เทาแตไมถูกยอย
ให)เกิดพลงั งานจงึ มีความสําคญั ตอการนํามาใช)กับผ)มู ีปญ: หาทางการเกิดโรคอ)วน และ
โรคเบาหวานและสามารถนาํ ไปผสมกับสมนุ ไพรอื่นๆ เพอ่ื เพ่มิ ความหวาน บาํ รุงธาตุ
ฟน}| ฟูตบั ออนให)กลบั มาแข็งแรง

สวนทใี่ ช
ใบที่ตากแห)งเรียบร)อยแล)ว

วธิ ีรับประทาน
นาํ ใบตากแห)งเพยี ง 2-3 ใบใสในถ)วยนาํ้ รอ) น ขนาดถว) ยกาแฟแชไว)ประมาณ 2-5 นาที
กจ็ ะทาํ ให)นา้ํ นัน้ หวาน

สมุนไพรที่สามารถใชชงกบั ชาได

ใบมิน้ ตส* ด

สรรพคณุ
ระงบั กลิน่ ปาก แก)อาหารไมยอย ปวดศรีษะ หรือ เปน> หวัด ชวยขบั ลมในกระเพาะ
อาหาร

สวนที่ใช
ใบสด

วธิ รี ับประทาน
นาํ ใบสดแห)งเพยี ง 2-3 ใบตม) พร)อมกบั ชาอูหลงประมาณ 3-5 นาที

ดอกไมทีส่ ามารถใชชงกบั ชาได

มะลิ

สรรพคณุ
ชวยยอยอาหาร ละลายไขมัน ลดไขมนั ในหลอดอาหารและเสน) เลอื ด ลดคลอ
เลสเตอรอลได)ดีปอz งกนั และตอตา) นการเกิดเซลลม? ะเรง็ บาํ รงุ ผวิ พรรณ กลิ่นหอมเปน>
เคร่อื งด่ืมบาํ รุงสขุ ภาพ

สวนท่ใี ช
ดอกสดหรือแห)ง

วธิ ีรับประทาน
ชงได)ท้ัง 2 แบบ คอื ท้งั สด และแหง) ต)มนํ้าเดือด นาํ ดอกมะลิเฉพาะดอกมะลสิ ด หรือ
แหง) หรอื ชาอบแห)งพรอ) มดอกมะลใิ สลงในถ)วยหรือกาชา เทน้ําร)อนใส แชไวป) ระมาณ
2 - 3 นาทียกกาชาให)สงู เทลงถ)วย ดมื่ ได)วนั ละ 2 - 3 คร้งั

ดอกไมทีส่ ามารถใชชงกับชาได

ดอกกุหลาบปาG

สรรพคุณ
บรรเทา และปอz งกันโรคภูมิแพ) โรคหัวใจ ลดอาการอกั เสบตางๆ ในรางกายลดคลอ
เลสเตอรอล ลดระดบั นํา้ ตาลในเลอื ด ลดความดนั โลหิต ทําใหร) )สู ึกสดช่ืน คลายเครียด
ปzองกันความชรา ทําให)ผิวพรรณผดุ ผองของตอมไทรอยด?

สวนทใ่ี ช
กลีบกุหลาบสดหรือกลบี กุหลาบแหง)
วิธีรบั ประทาน

ชงไดท) ้งั 2 แบบ คอื ทงั้ สด และแหง) ตม) น้ําเดือด นาํ กลบี ดอกกุหลาบปาB สดหรอื แหง) ใส
ลงในถ)วยหรือกาชา เทน้ําร)อนใส แชไว)ประมาณ 2 - 3 นาทยี กกาชาให)สูง เทลงถ)วย

สูตรชาสด

ชาใบเตยนํา้ ผ้งึ

สรรพคณุ
เปน> ยาบาํ รุงหัวใจ ลดกระหายนาํ้ ขบั ปส: สาวะ แก)ออนเพลีย ดับพิษไข) ลดนาํ้ ตาลใน
เลอื ดคลายเครยี ด

สวนผสม
ใบเตย 5 กรมั (1 ใบ )

วิธีชง
1.นําใบเตยสดล)างให)สะอาดห่นั เปน> ทอนๆใสหมอ) ตม) ดว) ยนา้ํ สะอาด
2.พอเดอื ดกล็ ดไฟลงเคย่ี วไปเรอื่ ยๆจนมองเห็นสขี องใบเตยสเี ขยี วออนเจอื จาง
3.ตักใบเตยออกดว) ยการกรองให)เหลอื แตนา้ํ ใบเตย
4.เอาเกลอื ปนB ใสครงึ่ ชอ) นชาตามด)วยน้ําเช่ือม
5.ปลอยใหเ) ดอื ดตอไปอกี 5 นาที
อีก วิธีหนึง่ เอาใบเตยมาล)างให)สะอาด ตากแดดให)แหง) เอาไปคัว่ แลว) เกบ็ ใสขวดหรอื
กระปอL งแบบใบชาก็จะได)”ชาเตยหอม” เมือ่ ต)องการดมื่ กเ็ อามาชงแบบชงน้ําชา กลิ่น
หอมชวนด่มื

สตู รชาDIY

ชาตะไคร

สรรพคณุ
ใชบ) ํารุงธาตุ ขับลมในลาํ ไส) บํารงุ สมอง ชวยใหส) มาธดิ ี ชวยลดความดันโลหติ สูง

สวนผสม
- ชาอูหลง
- ตะไครแ) หง) หรือ สด

วธิ ีชง
1. ชงชาอหู ลง
2. นําตะไคร)สดห่ันเป>นชิ้นเล็กๆ นําไปตม) กบั ชาประมาณ 5 นาที เสร็จแล)วยกเทใสถว) ย
ชา
3. นําตะไคร)แห)งใสลงในกาชา เสรจ็ แลว) ยกเทใสถว) ยชาหากชอบหวานสามารถชงผสม
กบั หญ)าหวานหรือนาํ้ ผงึ้ ได)ตามชอบใจ

สูตรชาDIY

ชากุหลาบพนั ปF

สรรพคุณ
บรรเทา และปอz งกันโรคภมู แิ พ) โรคหวั ใจ ลดอาการอักเสบตางๆ ในรางกาย ลดคลอ
เลสเตอรอล ลดระดบั นํา้ ตาลในเลอื ด ลดความดนั โลหติ ทาํ ใหร) )สู ึกสดชื่น คลายเครยี ด
ปอz งกันความชราทาํ ให)ผวิ พรรณผุดผอง

สวนผสม
ใบชาอหู ลงแหง) และ กลบี ดอกกหุ ลาบปาB แบบสดหรือแห)ง

วธิ ีชง
1. ชงชาอหู ลง
2. นําดอกกหุ ลาบปาB เฉพาะดอกกุหลาบสด หรือแห)งพรอ) มกับชาอูหลงอบแหง) ใสลงใน
ถ)วยหรือกาชา แชไว)ประมาณ 2-3 นาที

สตู รชาDIY

ชามะลิ

สรรพคณุ
ชวยยอยอาหาร ละลายไขมนั ลดไขมนั ในหลอดอาหารและเส)นเลอื ดลดคลอ
เลสเตอรอลไดด) ี ปอz งกันและตอต)านการเกิดเซลล?มะเร็ง บาํ รุงผิวพรรณ กลน่ิ หอมเปน>
เคร่อื งดื่มบาํ รุงสขุ ภาพ

สวนผสม
ดอกมะลิสด

วธิ ีชง
1. ชงชาอหู ลง
2. นาํ ดอกมะลิเฉพาะดอกมะลสิ ด หรือแหง) หรอื ชาอบแหง) พรอ) มดอกมะลิใสลงในถว) ย
หรอื กาชา แชไว)ประมาณ 2-3 คร้ัง

สูตรชาDIY

ชาตะไครใบเตยหอม

สรรพคุณ
ใชแ) ก)ท)องอืดเฟอz แนนจุกเสยี ดทัง้ ยังขับปส: สาวะสําหรับผทู) ม่ี อี าการขัดเบา แม)ไมถงึ กับ
มอี าการบวมแขนขาก็ตามน้ํามันตะไคร)ยังมฤี ทธ์ฆิ าเชอื้ ราและแบคทเี รียจึงชวยให)
ทางเดนิ อาหารและทางเดินหายใจสวนบนสะอาดปzองกนั หวดั ได)

สวนผสม
- ตะไคร) 3 ตน)
- ใบเตยหอม 3 ใบ
- ใบชาอหู ลงแหง)

วิธชี ง
1. ชงชาอหู ลง
2. ลา) งตะไคร)ให)สะอาด ทบุ พอแตก ห่นั เปน> ทอนๆ ใบเตยหอมล)างให)สะอาด ขยําพอชํ้า
หั่นค่วั ใสลงตม) 5 นาทีพรอ) มกับชาอูหลง

สูตรชาDIY

ชาอหู ลงงาขาว

สรรพคณุ
ชวยลดคลอเลสเตอรอล จึงชวยปอz งกนั หลอดเลอื ดแขง็ ตัว ปอz งกันโรคหวั ใจ ทําให)
ระบบหวั ใจแขง็ แรง นอกจากนี้ ยงั มีกรดไขมนั ไลโนเลอิค ทชี่ วยทาํ ให)ผมดกดํา บํารงุ
ผิวพรรณใหช) มุ ช้ืน

สวนผสม
- ชาอหู ลง
- งาขาวคว่ั

วิธีชง
1. ชงชาอหู ลง
2. โรยงาขาวท่ีผานการค่ัวเรยี บรอ) ยแล)ว
3. โรยเกลอื ใสเลก็ น)อยตามชอบ

สตู รชาDIY

ชาอูหลงมิ้นต*สด

สรรพคณุ
ระงบั กลน่ิ ปาก แก)อาหารไมยอย ปวดศรษี ะ หรอื เป>นหวัด ชวยขบั ลมในกระเพาะ
อาหาร

สวนผสม
- ชาอูหลง
- ใบมนิ้ ต?สด หรอื แห)ง
วธิ ชี ง

1. ชงชาอูหลง
2. ใสใบมิ้นตใ? นกาชาอหู ลงต)มทง้ิ ไว)ราว 3 - 5 นาที

สตู รชาDIY

ชาดอกเกกH ฮวยแหง

สรรพคุณ
มปี ระโยชนด? ับพิษร)อน แก)กระหายนาํ้ ระงบั อาการปวดศรษี ะ ไขห) วดั ชวยระบบยอย
ขบั ลมในลําไส) บาํ รงุ ประสาทและสายตา แกโ) รคน่ิว หรือโรคเกยี่ วกับตอมนํา้ เหลอื ง
ชวยฆาเช่อื โรค แกอ) กั เสบ ลดความดันโลหิต ขยายหลอดเลือด บําบดั เสน) เลอื ดหัวใจตีบ
ลดการเกิดภาวะหัวใจล)มเหลว

สวนผสม
- ชาอหู ลง
- ดอกเกyกฮวยแหง)
วิธชี ง

1. ชงชาอูหลง
2. ใสดอกเกyกฮวยแหง) ลงในกาน้าํ ชา เทนาํ้ เดือดใสในกาพอทวมดอกแหง) ทง้ิ ไวส) ัก
อดึ ใจแลว) เทนาํ้ ทงิ้ การทาํ เชนน้เี พอื่ ล)างฝนBุ ผงทอ่ี าจติดมากับดอก แตยงั คงกล่นิ และ
ฤทธ์ิของเกyกฮวยไว) เทนํา้ เดอื ดใสในกาอีกคร้งั ใหเ) ตม็ ทิง้ ไวร) าว 5 นาทีจงึ จะไดน) ํา้
เกกy ฮวยทห่ี อมพอเหมาะ

การตลาด

การตลาด
รูปแบบการขายท่เี ป8นไปได : สราง Partner ทางธรุ กจิ
-พพิ ิทธภัณฑ*มชี ีวิต เทศบาลเมอื งแมฮองสอน
-เทศบาลเมอื งแมฮองสอน
-เครอื ขายวิทยาลยั ชมุ ชนแมฮองสอน
-องค*การบรหิ ารสวนตําบล หวยผาและหมอกจาํ แปG
-บรษิ ัททัวร*
-ททท.แมฮองสอน
-รานกาแฟ
ขายใหใคร
นักทองเทยี่ วท้ังชาวไทยและชาวตางชาติ
ประชาชนในจังหวัดแมฮองสอน
ทตี่ งั้ : หมูบานรกั ไทย หมบู านคาหาน หรอื พ้ืนทอ่ี ื่นๆทเ่ี หมาะสม

ปญ1 หา/วธิ ีการตัดสินใจ/กระบวนการแกป1ญหา

ป1ญหา แนวทาง/วธิ แี กไขป1ญหา

1. ดานการตลาด ประชาสัมพันธ*เชิงรกุ และสรางเครอื ขาย
- ไมไดรบั ความสนใจจาก กบั Partner ทางธรุ กจิ

ลกู คา
- ขายไดแตฤดูกาล

ทองเทยี่ ว

ป1จจยั สูความสําเร็จ

ความสนใจตอสนิ คาและบรกิ าร
40%

การบริการและความคิด
สรางสรรค* 40%

ทําเลที่ตง้ั 10%

ความสะอาดและความ
ปลอดภัย 10%

แนวคิดใหมในการพัฒนาอาชพี

โปรแกรมทองเทยี่ วหมบู านชา รักไทยและคาหาน

วุนชา กระบองชา (ใบชาทอดกรอบตํารับไทยใหญ)

เคร่อื งสาํ อางจากชาอหู ลง

อาหารจากชาอูหลง อาทิ ไขตมใบชา , ขาวหงุ ใบชา , ยาํ ใบชาสด

ผใู หขอมลู ดานการทาํ สวนชา

นางเสี่ยวซู แซเฉิน ชาวบานหมูบานรักไทย
ท่อี ยู จ. 91 ม. 6 ต.หมอกจําแปG อ.เมือง จ.แมฮองสอน

ผูใหขอมลู ดานการทําสวนชา

นายจรัส ถานา ชาวบานหมูบานคาหาน บานเลขที่ 103 หมู 4
ต.หวยผา อ.เมอื ง

จ.แมฮองสอน 58000 โทร 087-5791127

ผใู หขอมลู ดานพชื สมนุ ไพร

นายศภุ ชัย กรการุณการ

ตําแหนง นกั การแพทย*แผนไทย
ที)อยู่: 101 ซอย สิงหนาทบาํ รุง ตาํ บล ปางหมู อาํ เภอเมืองแม่ฮ่องสอน
จงั หวดั แม่ฮ่องสอน 58000 โทรศัพท์:053 611 398

นางศรีเวยี ง ตะH วิชัย ผเู ชยี่ วชาญดานพืชสมนุ ไพรพื้นบานไทใหญ

ทอี่ ยู: 44 ถ.มรรคสันติ ต.จองคาํ อ.เมอื ง จ.แมฮองสอน 58000
เบอร*โทรศัพท* 087-7274197

ผใู หขอมลู ดานการตลาด

รานชาวาลเล 4 แยก ถ.ขนุ ลุมประพาส
ต.จองคาํ อ.เมือง จ.แมฮองสอน 58000

รานชาอาเซยี ง แซหลอ ตลาดสายหยุดอ.เมอื ง จ.แมฮองสอน 58000
เบอร*โทรศพั ท* :

บรรยากาศสวนชาบานรกั ไทยและคาหาน