Metta as Acceptance

Metta

as Acceptance
consciousness beyond acceptance
Luang Por Sumedho

Dhamma talk in English
by Luang Por Sumedho

Questioner : Ajahn Asoko
30 January 2021,
Amaravati Buddhist Monastery, UK
Thai Interpretation : Pra Akkhaphat Aggadhammo et al.

การสนทนาธรรมภาษาอังกฤษ
โดย พระเทพญาณวิเทศ (หลวงพ่อสุเมโธ)

ผู้ถาม : พระอาจารย์อโศโก
วันท่ี 30 มกราคม 2564
ณ วัดอมราวดี ประเทศอังกฤษ
สรุปความภาษาไทย : พระอัคภัทร อคฺคธมฺโม และคณะ

hทMcto่ีมetnptาtssac:/ia/oysuosaunctuec.sebspetb/a1en1ycmoend,dz1aXczcae5pQtance

Metta as Acceptance

consciousness beyond acceptance

Luang Por Sumedho
พระเทพญาณวิเทศ (หลวงพ่อสุเมโธ)

พมิ พค์ รง้ั ท่ี ๑ : มถิ นุ ายน ๒๕๖๔ จำ� นวน ๑,๐๐๐ เล่ม
ขอ้ มูลทางบรรณานุกรม

พระเทพญาณวเิ ทศ (หลวงพ่อสุเมโธ) 
Metta as Acceptance -- กรุงเทพฯ : นำ�่ กงั การพมิ พ์ , 2564. 72 หนา้ .
1. พทุ ธศาสนา--คำ� ถามและคำ� ตอบองั กฤษ-ไทย. I. ช่ือเร่ือง.
294.3076
ISBN  978-616-429-860-6
พมิ พท์ ่ี : หจก.นำ�่ กงั การพมิ พ ์
๗๔ ซอย ๑๖  ถนนสาธุประดษิ ฐ ์ แขวงบางโคล่ เขตบางคอแหลม กรุงเทพมหานคร ๑๐๑๒๐
โทร. ๐-๒๒๑๑-๑๙๙๘, ๐-๒๒๑๑-๙๖๖๔, ๐๘๑-๙๑๘-๗๔๒๙

“This book is available for free and for dissemination of Dhamma only.
Not for commercial use. Any modification is not permitted.”
“พิมพ์แจกเป็นธรรมทานเท่านั้น ห้ามจ�ำหน่ายหรือใช้ในทางการค้า
และห้ามตัดต่อเพิ่มเติม แก้ไข ดัดแปลงเนื้อหาและภาพประกอบ”

Metta is ultimately
the acceptance of
the way things are

เมตตา คือการยอมรับส่ิงต่างๆ ตามที่มันเป็น

คำ� น�ำ

หนงั สือ หนงั สือเล่มน้ีถอดความภาษาองั กฤษจากคลิปเสียง
บนั ทึกการสนทนาธรรมระหว่างหลวงพ่อสุเมโธกบั พระอาจารยอ์ โศ
โก ท่ไี ดแ้ สดงไวเ้ ป็นภาษาองั กฤษหลงั จากท่ไี ดก้ ลบั ไปพำ� นกั อยู่ณ วดั
อมราวดี ประเทศองั กฤษ เม่อื ตน้ ปี 2564 และไดม้ กี ารเผยแพร่ออก
สู่สาธารณชนผ่านช่องทาง Social Network ซ่งึ ทำ� ใหพ้ ทุ ธศาสนิกชน
ทุกท่านไดม้ โี อกาสเขา้ ถงึ สจั ธรรมความจริงน้ีอย่างกวา้ งขวาง และได้
นำ� มาสรุปความถ่ายทอดเป็นภาษาไทย
ดว้ ยสำ� นึกในความเมตตากรุณาของหลวงพ่อสุเมโธท่ไี ดแ้ สดง
พระสทั ธรรมคำ� สอนขององค์สมเด็จพระสมั มาสมั พุทธเจา้ ซ่ึงเป็น
สจั ธรรมความจริงอนั เป็นท่ีสุดแห่งทุกขน์ ้ีไว ้ เพ่ือใหส้ รรพสตั วท์ ง้ั
หลายไดร้ ูแ้ จง้ และพน้ ทุกขจ์ ากวฏั ฏสงสาร และดว้ ยความซาบซ้ึงใน
ธรรมท่หี ลวงพ่อไดแ้ สดงใหเ้ ห็นถงึ ความเป็นจริงของสงั ขารและประตู
ท่ีจะกา้ วขา้ มพน้ สงั ขารน้ี คณะผูจ้ ดั ทำ� จึงมีเจตนาตงั้ ใจจริงท่ีจะเผย
แพร่ความจริงท่ีปรากฏแก่ใจน้ี เพ่ือเก้ือกูลแก่กลั ยาณมิตรทุกท่าน
และหวงั เพยี งใหส้ จั ธรรมท่หี ลวงพ่อไดแ้ สดงจงปรากฏลงท่ใี จของทุก
ท่านโดยเช่นกนั

ขอกราบนอ้ มถวายหนงั สอื เล่มน้ี เป็นพุทธบูชา ธรรมบูชา สงั ฆ
บูชา และอาจาริยบูชา และขอกราบนอ้ มถวายอานิสงคท์ ง้ั ปวงองั พงึ
เกิดข้นึ น้ี ใหห้ ลวงพ่อสุเมโธพงึ มธี าตุขนั ธท์ ่ีสมบูรณ์แข็งแรงเป็นปกติ
ตลอดเวลาตงั้ แต่บดั น้ีเป็นตน้ ไปดว้ ยเทอญ
หากมีความผิดพลาดประการใด อนั อาจเกิดจากการจดั ทำ�
หนงั สือเล่มน้ี คณะผูจ้ ดั ทำ� กราบขอขมาต่อพระพุทธ พระธรรม พระ
สงฆ์ องคห์ ลวงพ่อสุเมโธ และขอขมาต่อทุกท่านไวณ้ ท่ีน้ี
ขอนอ้ มกราบขอบพระคุณหลวงพ่อสุเมโธอย่างหาท่ีสุดมไิ ด้

 คณะผูจ้ ดั ทำ�
มถิ นุ ายน 2564

Good morning, Luangpor.

Good morning, Ajahn Asoko.

So today is the 30th of January Saturday and it is the
first time we record one of these videos from Amaravati.

Yes, this is our tenth day back in England and
we still in quarantine for two weeks quarantine. We
have few days or four days left. All is going well and
it’s very nice to be back in Amaravati.

I6 00:01 - 00:38

Metta
as
Acceptance

Consciousness
beyond
acceptance

กราบนมสั การครับหลวงพ่อ

สวสั ดีตอนเชา้ อาจารยอ์ โศโก

วนั น้ีเป็นวนั เสารท์ ี่ 30 มกราคม และเป็นครงั้ แรก
ที่ไดบ้ นั ทึกวิดีโอจากวดั อมราวดี

วนั น้ีเป็นวนั ท่ี 10 ท่ไี ดก้ ลบั มาถงึ ประเทศองั กฤษ
และยงั อยู่ในช่วงการกกั ตวั 2 สปั ดาห์ ยงั คงเหลอื
อีก 4 วนั ทุกอย่างเป็นไปดว้ ยดี และรูส้ กึ ดีมากท่ี
ไดก้ ลบั มาท่วี ดั อมราวดี

7

So today question is regarding Metta. You like to
talk about Metta as acceptance. Could you say a few
words about that, please?

Metta is a Pali term usually translated as loving
kindness. And it is one of the four brahmavihārās, the
first one. It’s also a Pāramitā in the established ten
Pāramitā sequence in Theravāda buddhism.
But also in the reality of Metta is the reality of
consciousness itself. Because consciousness, pure
consciousness doesn’t discriminate, doesn’t judge,
make judgement, value judgement and not critical.
Metta, as practiced generally-the formulas that
we use, is spreading equally this loving kindness to
everything, to the good people, the angels, the devils,
and all dear friends, and people we like, people we
don’t like. So, it’s total acceptance of the way it is.
So even though, we try to spread Metta through
words, actually Metta is the very background of con-
sciousness. It’s what consciousness actually is.

I8 00:38 - 02:16

Metta as Acceptance

ค�ำถามวนั น้ีเกีย่ วกบั เรื่อง “เมตตา” ทีห่ ลวงพ่อมกั
กล่าวถึงเมตตาว่าคือการยอมรับ อยากใหห้ ลวง
พ่อช่วยขยายความในเรื่องน้ีดว้ ยครับ

“เมตตา” เป็ นค�ำบาลี แปลว่าความรักความ
ปรารถนาดี ซ่งึ เป็นขอ้ แรกในพรหมวหิ าร ๔ และ
ยงั เป็นหน่ึงในบารมี ๑๐ ของพุทธศาสนานิกาย
เถรวาทอีกดว้ ย
อนั ท่จี ริง “เมตตา” คือ คุณสมบตั ิท่ีแทจ้ ริงของ
“ธรรมชาติรู”้ เพราะ “รู”้ น้ีไม่มีการแบ่งแยก
ตดั สนิ หรือใหค้ ่าความสำ� คญั ใด ๆ
ในการเจริญเมตตา โดยมากเรามกั ทำ� โดยการแผ่
ความรกั ความปรารถนาดอี อกไปสู่ทกุ สง่ิ ทงั้ คนด,ี
เทพเทวดา, มาร, เพ่อื นรกั , คนท่เี ราชอบ, คนท่ี
เราไม่ชอบ ดงั นน้ั “เมตตา” จึงเป็นการยอมรบั
ส่งิ ต่าง ๆ อย่างท่เี ป็นโดยส้นิ เชิง
ถึงแมเ้ ราจะพยายามแผ่เมตตาดว้ ยค�ำพูด แต่
แทจ้ ริงแลว้ ความเมตตาน้ีเองเป็นพ้ืนของ “รู”้
น่ีคือ “ธรรมชาติรู”้ ท่แี ทจ้ ริง

9

It’s loving kindness and not consciousness to the
senses because that tends to discriminate between
big and small, male and female, good and bad.
But Metta, as a refuge, is really the same as
being mindful, being aware. And whatever arises and
ceases, whether it’s good, whether it’s bad, whether
it’s a devata (angle) or a devil, whether it’s heaven,
whether it’s hell, it’s known as acceptance of these
saṅkhāra, these conditions, these things that are born,
created, formed, conditions that we tend to identify
with.

But it’s unusual to hear Metta talked about as accept-
ance. The traditional form of teaching Metta is about
spreading Metta outwards to the worlds, to other
beings. And you’re talking about it as acceptance.
It’s a different angle on that.

Yes, spreading Metta is a kind of practice in
Theravāda buddhism which you create goodwill to-
wards all sentient beings with words, with thoughts,

I10 02:16 - 04:00

Metta as Acceptance

“รู”้ น้ีคือเมตตา ซ่ึงไม่ใช่เป็นการรบั รูผ้ ่านทาง
อายตนะท่ีทำ� ใหเ้ กิดการแบ่งแยกระหว่างใหญ่-
เลก็ , ชาย-หญิง, ดี-ชวั่
แต่ “เมตตา” นนั้ เป็นวหิ ารธรรม เช่นเดียวกบั การ
มสี ติต่ืนรู ้ คือ “รู”้ ทุกส่งิ ท่เี กิด-ดบั ไม่ว่าจะดีหรือ
ชวั่ เทวดาหรือมาร สวรรคห์ รือนรก เมตตาคือการ
ยอมรบั “สงั ขาร” หรือทุกส่งิ ท่เี กิดข้นึ ท่ถี ูกสรา้ ง
ข้นึ ปรุงแต่งข้นึ โดยเหตุปจั จยั ซ่งึ เป็นส่งิ ท่เี รามกั
จะหลงไปเป็นหน่ึงเดียวกนั กบั ส่งิ นนั้

เ ร า มัก จ ะ ไ ม่ ค่ อ ย ไ ด้ยิน ค น พู ด ถึง เ ม ต ต า ว่ า
เป็ นการยอมรับ การสอนใหม้ ีเมตตาแบบเดิมๆ
คื อ ก า ร แ ผ่ ค ว า ม เ ม ต ต า อ อ ก ไ ป จ า ก ต ัว เ ร า สู่ สิ ง่
ภายนอก และสิง่ มีชีวิตอืน่ ๆ แต่หลวงพ่อพูดถึง
เมตตาในแง่มุมของการยอมรบั จึงเป็นมุมมองที่
แตกต่างออกไป

ถูกตอ้ งแลว้ การแผ่เมตตาเป็นการฝึกฝนแบบ
หน่ึงในพุทธศาสนานิกายเถรวาท ท่ีทำ� โดยการ
ส่งความปรารถนาดีต่อสรรพสตั วด์ ว้ ยค�ำพูด,

11

with images, with imagining people, your friends,
your parents, your teachers, your favorite pets, your
wild animals, the snakes, the mosquitoes, everything
is included.
But it’s all, still, using words to describe Metta
When Metta is ultimately the acceptance of the way
things are. It’s not approval or disapproval. It’s not
about judging, or stop passing judgement upon any
condition that arises in the mind.
So, that’s what this loving kindness or Metta
realium in reality is. It’s here and now. It’s not just
ideal, idealism, positive thinking, or goodwill in terms
of thoughts, but in the realities of awareness. Our very
nature could be described as Metta.

So it’s sound like it’s more an attitude of the mind
than an activity of the mind.

Well, it’s a realization of Dhamma. Because when
you investigate the saṅkhāra, which we identify with,

I12 04:00 - 05:33

Metta as Acceptance

ความคดิ , หรอื มโนภาพ เช่น การนกึ ถงึ ผูค้ น, เพอ่ื น,
พ่อแม่, ครู, สตั วเ์ ล้ยี ง, สตั วป์ ่า, งู, ยุง และทุก ๆ
สรรพชีวติ
แต่ทงั้ หมดนนั้ ก็เป็นเพียงการส่ือเมตตาออกมา
ผ่านถอ้ ยคำ� เม่อื เมตตาท่ีแทจ้ ริงคือการยอมรบั
ส่ิงต่าง ๆ ตามท่ีมนั เป็ น ซ่งึ ไม่ใช่การยอมรบั หรือ
การปฏเิ สธ ไม่ใช่การตดั สนิ หรือการพยายามท่จี ะ
ไม่สนใจอาการใด ๆ ก็ตามท่เี กิดข้นึ มาในใจ
นัน่ คือเมตตาท่ีแทจ้ ริง ท่ีน่ีและเดี๋ยวน้ี ไม่ใช่
อุดมคติหรือความเพอ้ ฝนั ไม่ใช่ความคิดในแง่
บวกหรือความคิดปรารถนาดี แต่เป็นสจั ธรรม
ความจริงของธรรมชาติรู ้ ซ่งึ เรียกว่า “เมตตา””

ฟังดูเหมือนว่าเป็ นทัศนคติมากกว่าเป็ นการ
กระท�ำภายในใจนะครับ

น่ีคือการตระหนกั รูใ้ นธรรมะ เพราะเมอ่ื เราคน้ หา
ความจริงของสงั ขารท่เี ราหลงยึดถอื ซ่งึ ปรุงแต่ง

13

which created the sense of a separate self and ego.
And you really observe the arising and ceasing of your
ego. Because the ego is impermanent, changing all
the time, according to the conditions that are present.
But when you let go of the ego. When there’s no
ego, no desire, there’s still consciousness. That con-
sciousness, you can’t get beyond it. You can’t surpass
it. You can’t create into it.
You can create positive views of loving everybody
equally and ideals or beautiful ideals in it. But there’re
still saṅkhāra. Ideals are saṅkhāra. They’re not reality.
So, when we begin to recognize awareness and
loving kindness. It isn’t a thought anymore. It’s not
a goodwill, or wish, or just thinking positively. But
it’s the reality of Dhamma. So, it’s all kind of centers
around just awareness as the refuge.

I14 05:33 - 07:00

Metta as Acceptance

ความรูส้ ึกเป็นเรา เป็นอตั ตาตวั ตนข้ึนมา และ
เม่ือสงั เกตใหด้ ี จะเห็นไดถ้ ึงการเกิดข้นึ และดบั
ไปของตวั ตน เพราะตวั ตนก็เป็ นส่ิงท่ีไม่เท่ียง
เปล่ียนแปลงอยู่ตลอดเวลาตามเหตุปัจจยั ใน
ขณะน้ัน ๆ
แต่เมอ่ื ปลอ่ ยวางอตั ตา เมอ่ื ไม่มตี วั ตน ไม่มตี ณั หา
“รู”้ ก็ยงั คงมอี ยู่ เราไม่สามารถทำ� ให้“รู”้ หายไปได้
ไม่สามารถจะอยู่เหนือ “รู”้ ได้ และก็ไม่สามารถ
จะใหเ้ รากลายไปเป็น “รู”้ ไดด้ ว้ ย
คุณอาจจะสรา้ งความคิดในแง่ดีข้ึนมาว่าเรารกั
ทุกๆ คนเท่าเทียมกัน หรือสรา้ งอุดมคติอนั
สวยงามข้นึ มาในการรู ้ แต่ส่งิ ท่สี รา้ งข้นึ มาทงั้ หมด
นนั้ ก็เป็นเพยี งสงั ขารปรุงแต่ง ไม่ใช่ความจริง
ดงั นน้ั เม่อื เราเขา้ ใจว่า “รู”้ ท่แี ทจ้ ริงคืออะไรแลว้
เมตตาจึงไม่ใช่ความคิด ไม่ใช่ความหวงั ดี หรือ
ไม่ใช่การคิดในแง่ดีอีกต่อไป แต่ “เมตตา” คือ
สจั ธรรมความจริงของธรรมะ ดงั นน้ั ทุกอย่างจึง
รวมลงท่ี “รู”้ ในฐานะท่พี ่งึ อนั เป็นสรณะ

15

Then, when there’s pure awareness. And you’re
not attached to desire, want anything, want to get rid
of it. And you’re not accepting, or judging, or rejecting
anything. What’s left is this perfect knowing of reality.
It’s like this which is non-discriminating.
But we identify with our discriminating functions,
our thoughts, our memories. You have good memo-
ries, bad memories. You think positively. You think
negatively. You get elated through positive thinking.
You get depressed through negative thinking.
These are all creations in consciousness that we
tend to be attached to and identified with. And that
is the cause of suffering. So we suffer. That’s why the
first noble truth is about suffering, “Dukkha”.
Because that’s the nature of saṅkhāra. They’re
totally unsatisfactory because of their very nature, the
nature of bodies to change, the nature of thoughts,
the nature of emotions, of feelings, of what we see,
hear, smell, taste, touch.

I16 07:00 - 08:30

Metta as Acceptance

เมอ่ื เป็น “รู”้ ทบ่ี รสิ ุทธ์แิ ลว้ และไม่หลงไปกบั ความ
อยากหรือความไม่อยาก ไม่มกี ารยอมรบั หรือการ
ตดั สนิ หรือการผลกั ไสส่งิ ใด ๆ จะเหลอื แต่เพยี ง
การรูต้ ามความเป็นจริงโดยไม่มกี ารแบ่งแยก
แต่เรามกั หลงไปกบั การตดั สนิ แบ่งแยกอาการใน
ใจ ความคิด ความทรงจำ� จึงทำ� ใหเ้ กิดเป็นเราท่ี
มคี วามจำ� ดี, เราท่มี คี วามจำ� ไม่ดี, เราท่คี ิดบวก,
เราท่คี ิดลบ, เราท่หี ลงพอใจเม่อื ไดร้ บั คำ� ชม, เรา
ท่ซี มึ เศรา้ กบั ความคิดแง่ลบ
ส่ิงปรุงแต่งทั้งหลายนั้นเป็ นเพียงส่ิงเกิดดับ
ท่ามกลางความรู ้ แต่เรามกั หลงไปยดึ ถอื และหลง
ไปเป็นส่งิ เดียวกบั มนั จึงทำ� ใหเ้ กิดความทุกข์ ซ่งึ
“ทุกข”์ น้ีเป็นสจั จะธรรมขอ้ แรกในอริยสจั ๔
“ทุกข”์ เป็นธรรมชาติของสงั ขารซ่ึงไม่สามารถ
คงสภาพอยู่เช่นเดิมไดต้ ลอดไป ธรรมชาติของ
ร่างกายก็ย่อมมคี วามเสอ่ื ม เช่นเดยี วกบั ธรรมชาติ
ของความคิด อารมณ์ ความรูส้ กึ การเห็น การ
ไดย้ นิ การไดก้ ลน่ิ การล้มิ รส การสมั ผสั

17

Everything is saṅkhāra.
Every single thing is a saṅkhāra. So things are
saṅkhāras.
But when we try to realize ultimate reality of
Dhamma with thoughts. We’re using saṅkhāra to realize
what is transcending saṅkhāra, which is not saṅkhāra,
which is conscious awareness here and now. So that’s
why you can’t.
When you try to imagine nirvana or Nibbana, the
best we can do is thinking the best of the best, higher
than the highest happiness. So we put it in superlative
terms because that’s the limitation of language and
thinking. It stops there. It can’t get beyond itself.
So, when we stop thinking.
Then, there’s still consciousness. Even if you
close your eyes, put plugs in your ears, and shut off
your nose and mouth, there’s still consciousness.

I18 08:30 - 09:55

Metta as Acceptance

ส่ิงต่าง ๆ ทง้ั หลายเป็ นเพียงสงั ขาร
ทุกส่งิ ทุกอย่างลว้ นเป็นสงั ขารทงั้ ส้นิ
แต่เมอ่ื เราพยายามทจ่ี ะเขา้ ใจความจริง หรือเขา้ ใจ
ธรรมะดว้ ยความคิด นนั่ คือเราก�ำลงั ใชส้ งั ขาร
เท่ียวคน้ หาส่ิงท่ีอยู่เหนือสงั ขารไปอีก ท่ีไม่ใช่
สงั ขาร ซ่งึ ส่งิ ๆ นนั้ ก็คือ “การรู”้ ในปจั จุบนั ขณะ
นนั่ จึงเป็นส่งิ ท่เี ราไม่สามารถจะทำ� อย่างนนั้ ได้
การพยายามน้ีทำ� ไดอ้ ย่างดที ส่ี ุดก็เพยี งจนิ ตนาการ
ว่านิพพานเป็นส่ิงท่ีเลิศท่ีสุดของท่ีสุด หรือสุข
ท่ีเหนือสุขท่ีสุด เราจะอธิบายไดแ้ ค่การใชค้ �ำ
เปรียบเทียบกบั ความเป็นท่ีสุด ซ่ึงเป็นขดี จำ� กดั
ของการจินตนาการและภาษาท่ีจะส่ือถึงได้ นนั่
จงึ ไม่สามารถทจ่ี ะกา้ วขา้ มสมมตบิ ญั ญตั ไิ ปไดเ้ ลย
ดงั นนั้ เม่อื เราหยุดคิด
“รู”้ ก็ยงั มอี ยู่ แมแ้ ต่เม่อื เราปิดตา อุดหู อุดจมูก
ปิดปาก “รู”้ ก็ยงั คงรูอ้ ยู่

19

It doesn’t come and go, arise and cease. It’s here
and now. And it’s impersonal. It’s not like if I claim it
at a personal level, I’m creating thoughts of ownership
of consciousness as mine. I can do that. But that’s not
the way it is.
So, this opening to reality, this awareness is the
way it is. It’s not about ideal about how things should
be. But it’s at this moment that we’re sitting here in
this conservatory like this. So, in this very statement,
in this kind of reflection the way it is.
it’s not judgmental, isn’t it?. It’s not saying it’s
pleasant, unpleasant, right or wrong. It’s like this. And
there’s still the knowing of “it’s like this”.
It’s not knowing about the way it is. It’s knowing
the way it is.
Knowing, it’s like this.

I20 09:55 - 11:08

Metta as Acceptance

“รู”้ จึงไม่มกี ารมา ไม่มกี ารไป ไม่เกิด ไม่ดบั เป็น
ปจั จบุ นั ขณะท่นี ่ีและเดยี๋ วน้ี “รู”้ ไม่มีตวั ตน ไม่ใช่
เรา ไม่ใช่ของเรา และถา้ จะเอารูน้ น้ั มาเป็นของเรา
หรือเอาตวั เราไปเป็นรูน้ นั้ ก็ไม่ได้ เราอาจจะปรุง
แต่งความคิดแบบน้ีข้นึ มาก็ได้ แต่โดยความจริง
แลว้ มนั ไม่ไดเ้ ป็นเช่นนน้ั
ดงั นนั้ การเปิดรบั สภาพความเป็นจริงตามท่ีมนั
เป็นคือ “รู”้ ว่ามนั เป็นเช่นนนั้ เอง ไม่ใช่ “รู”้ ตาม
ท่คี ิดว่าควรจะเป็นอย่างไร แต่ “รู”้ ความจริงขณะ
น้ี ทเ่ี รานงั่ อยู่ในทแ่ี ห่งน้ี กำ� ลงั ฟงั การบรรยายเร่ือง
การเห็นตามความเป็นจริงในปจั จุบนั อยู่เดีย๋ วน้ี
จึงไม่มกี ารตดั สนิ ใด ๆ ไม่มกี ารบอกว่าถูกใจ, ไม่
ถูกใจ, ถูกหรือผิด ท่ีเป็นอยู่แบบน้ีก็คือแบบน้ี
และก็รูว้ ่าตอนน้ีคือแบบน้ี
ไม่ใช่ไปรูเ้ ร่ืองราวท่ีเก่ียวกบั ส่ิงต่าง ๆ ท่ีเกิดข้ึน
แค่ “รู”้ ว่าตอนน้ีทุกส่งิ เป็นเช่นนน้ั เอง
“รู”้ ว่ามนั เป็ นแบบน้ี

21

The way you talk about acceptance as being the
nature of awareness, it also allows to bring this
practice of Metta in those terms into every moment
of awareness. Because it moves away from focusing
Metta towards beings and allows to have acceptance
towards states of minds or thoughts or memories as
well, doesn’t it?

Yes, I mean, you apply it externally, what we
see, smell, taste, touch, memories, good memories,
bad memories, depression, depressive emotions or
elated emotions.
Awareness is even beyond acceptance or un-
acceptance. It’s not about me accepting conditions.
It’s not personal. It’s getting beyond the personal to
awareness which is impersonal.

I22 11:08 - 12:22

Metta as Acceptance

ที่หลวงพ่อพูดถึงการยอมรับว่าเป็ นคุณสมบตั ิ
ของรู ้ มนั ท�ำใหเ้ ราสามารถฝึ กเจริญเมตตาได้
ตลอดเวลา เพราะมนั ไม่ไดเ้ ป็ นการเมตตาต่อ
สรรพสตั ว์ แต่เป็ นการยอมรับสภาวะภายในใจ
ความคิด และความจ�ำใช่ไหมครับ

ถูกตอ้ ง รวมถงึ ส่งิ ต่าง ๆ ภายนอกไม่ว่าจะเป็นรูป
เสยี ง กลน่ิ รส สมั ผสั สญั ญาความจำ� ท่ดี ี ท่ไี ม่ดี
อารมณ์ทุกข์ อารมณ์สุข
“รู”้ น้ีอยู่เหนือการยอมรับหรือการไม่
ยอมรบั ไปอกี มนั ไม่ใช่การทเ่ี รายอมรบั อาการใดๆ
มนั ไม่ใช่ของเรา มนั อยู่เหนือความเป็นเรา เป็นตวั
เรา ซ่งึ เป็น “รู”้ ท่ไี ม่มตี วั เรา

23

So that brings me to another question that someone
asked. If you could explain a little bit the difference be-
tween the knower and the knowing in terms of some-
times people are watching the body or the mind and
they still have a sense of being the watcher, being the
knower. And you talk about the knowing without
a knower, without a person there who is doing the
knowing.

Yes, because the structure of language is. We
“identify with”.
Even with this Thai-forest tradition the Buddho
Mantra, the Buddha Mantra. It’s knowing. It’s not about
Buddha or as a person or as some kind of special state.
But Buddha, actually the Pali-Sanskrit word, means
knowing,
knowing reality, knowing dhamma.
So, like the knower, when we think I am the
knower, then that’s putting it in some kind of personal,
I Ajahn Sumedho know!. But when there’s no Ajahn
Sumedho, there’s still knowing.

I24 12:22 - 13:45

Metta as Acceptance

เรื่องน้ีน�ำมาสู่อีกประเด็นหน่ึงที่มีผูส้ อบถาม
มา รบกวนหลวงพ่อช่วยอธิบายความแตกต่าง
ระหว่าง “ผูร้ ู”้ กบั “การรู”้ เพราะบางครัง้ เวลา
ผูภ้ าวนาดูกายหรือดูจิต จะรูส้ ึกว่ามีเราเป็ นผูด้ ู
หรือผูร้ ู ้ ซ่ึงหลวงพ่อเทศนว์ ่ารูโ้ ดยไม่มีผูร้ ู ้ ไม่มี
ผูท้ ี่กระท�ำการรู ้

ใช่ มนั เป็นเร่ืองของภาษาพูดท่ที ำ� ใหม้ คี วามเขา้ ใจ
คลาดเคลอ่ื น จึงเอาตวั เราไปพยายามรู ้
แมแ้ ต่ในธรรมเนียมของวดั ป่ าไทยท่ีใหบ้ ริกรรม
พุทโธ จริง ๆ พุทธะหาใช่บุคคลหรือสภาวะอนั
วิเศษไม่ แต่พุทธะเป็นคำ� บาลสี นั สกฤตซ่ึงแปล
ว่า “รู”้
รูต้ ามความเป็ นจริง “รู”้ พระสทั ธรรม
เม่อื พูดถึงผูร้ ู ้ หรือเม่อื เราคิดว่าเราคือผูท้ ่ีรู ้ นนั่
ทำ� ใหเ้กิดการหมายของ “ความเป็นเรา” ข้นึ มา เช่น
อาจารยส์ ุเมโธรู ้แต่ในขณะท่ไี ม่รูส้ กึ ว่ามอี าจารยส์ ุ
เมโธ “รู”้ นน้ั ก็ยงั คงมอี ยู่

25

Even when there’s knowing in the waking state
of consciousness, knowing the way it is. It’s not a
kind of personal interpretation of the way it is,
I am not asking Ajahn Asoko to see exactly, have
the same feeling about the way it is at this moment.
But the knowing is the same where Ajahn Asoko,
myself.
The knowing is the same at this very moment.
It’s not personal.
It’s not divisive.
It’s not inside the body where consciousness
limited by the form of our human state or human
body.
But it’s complete freedom from limitation, from
form, from conditioned phenomena.

I26 13:45 - 14:48

Metta as Acceptance

แมใ้ นสภาวะของการตน่ื รู ้ “รู”้ กร็ ูว้ า่ สง่ิ ต่างๆ นน้ั เป็น
อย่างไร โดยไม่ตอ้ งมตี วั เราเป็นผูต้ ีความว่าส่งิ ๆ
นนั้ เป็นอย่างไร
แมข้ ณะน้ีอาตมาจะไม่ไดข้ อใหอ้ าจารยอ์ โศโกเหน็
และรูส้ กึ แบบเดยี วกนั กบั อาตมา แต่รูน้ ้ีไม่ไดแ้ ตก
ต่างกนั ระหว่างอาจารยอ์ โศโกและอาตมา
“รู”้ เป็ นหน่ึงเดียวกนั ณ ขณะน้ี
“รู”้ ไม่ใช่ของ ของใคร
“รู”้ ไม่แบ่งแยก
“รู”้ น้ีไม่ไดอ้ ยู่ภายในร่างกายหรือถูกจำ� กดั อยู่ใน
ขอบเขตรูปร่างของกายน้ี
“รู”้ เป็ นอสิ ระจากขอ้ จำ� กดั ต่าง ๆ จากรูปลกั ษณ์
และจากส่ิงปรุงแต่งทง้ั ปวง

27

So, moving away from perceiving as the knower to-
wards just realizing knowing is really about under-
standing sakkāya-diṭṭhi, this habit of making a self
and perceiving from a self, is that correct?

Yes, well, when you reflected with language,
“knowing” is the preferred word because it’s present
participle. It’s not personal.
Where, “the knower”, there implies there’s some-
body knowing something, separate person, separate
body knowing something at this present moment.
But “knowing” is impersonal. And using the
English grammar, the present participle of knowing, is
more useful word for reflection because it’s not about
me and me personally knowing anything at all.

I28 14:48 - 15:52

Metta as Acceptance

เพราะฉะนัน้ จึงตอ้ งแกไ้ ขที่ความเห็นผิดว่ามีเรา
เป็ นผูร้ ู ้ มารู ค้ วามเป็ นตัวเราที่ถูกปรุ งแต่งข้ึน
มา และหมายเอาการรับรูน้ ัน้ ว่าเป็ นเรา ใช่หรือ
ไม่ครับ

ใช่แลว้ เวลาใชภ้ าษามาพูดกนั คำ� ว่า “รู”้ เป็นคำ�
ท่เี หมาะสม เพราะว่าเป็นคำ� ท่ไี ม่ไดม้ คี วามหมาย
แฝงถงึ ความมตี วั ตน
แต่เม่ือพูดถึง “ผูร้ ู”้ ความหมายโดยนยั คือ ใน
ปจั จุบนั ขณะนนั้ มตี วั ตนท่ไี ปรูส้ ่งิ ต่าง ๆ คือมกี าร
แบ่งแยกความเป็นตวั เราหรือตวั ตนของเราออก
มาเป็นผูร้ ู ้ ท่คี อยรบั รูส้ ่งิ ต่างๆ
ทงั้ ท่จี ริงแลว้ “รู”้ ไม่ใช่ตวั ตน “รู”้ ไม่ไดอ้ อกมา
จากตวั ตนของใคร “รู”้ จึงไม่ไดเ้ ก่ียวเน่ืองกบั ตวั
เรา หรือไม่ไดม้ เี ราไปเป็นผูร้ ูอ้ ะไรเลย

29

So, this question was asked with a little added point.
Is there any technique or some sort of way that one
can practice moving away from this habit of that
automatically comes back to the ‘one who knows’ and
trying to develop more that sense of just knowing? Is
there a way to work one’s way towards that?

Well, there’s no technique. It’s just very ordinary.
It’s what we are all the time. So I mean it, but not
what you think you are.
But if I ask you, if you’re conscious. You have to
say “yes”. Cause you know, knowing you’re conscious.
Consciousness and knowing are the same thing.

So, there is no technique how to practice developing
the knowing.

Trusting awareness!

How do you trust awareness?

That’s up to you to find out!. It is very simple!

I30 15:52 - 17:05

Metta as Acceptance

ดงั นนั้ ค�ำถามต่อมาเป็นประเด็นทีต่ ่อเนื่องกนั ถา้
เช่นนัน้ จะมีเทคนิคหรือวิธีการใดที่จะสามารถ
ฝึ กฝนใหอ้ อกจากความเคยชินที่ไปเป็ นผูร้ ู ้ มา
เป็ นแค่ “รู”้ ครับ จะมีแนวทางการปฏิบตั ิที่จะ
ด�ำเนินไปใหเ้ ขา้ ถึง “รู”้ นนั้ หรือไม่ครับ

ไม่มีกรรมวิธีใดหรอก มนั เป็นอะไรท่ีธรรมดา
มาก เพราะตวั เราท่แี ทจ้ ริงก็คือ “ธรรมชาติรู”้ อยู่
ตลอดเวลาแลว้ จึงไม่ไดข้ ้นึ อยู่กบั ความคิดท่ีว่า
ตวั เราคืออะไร
แต่ถา้ อาตมาถามท่านว่า ตอนน้ีรูอ้ ยู่ไหม ท่านก็
ตอ้ งตอบว่ารู ้ เพราะว่าขณะน้ีท่านไม่ไดห้ มดสติ
แต่มสี ติสมั ปชญั ญะ “รู”้ อยู่

ถา้ เช่นนนั้ ก็ไม่มีวิธีการใดที่จะฝึ กฝนการรูไ้ ดเ้ ลย
หรือครับ

จงเช่ือมนั่ ใน “รู”้ !

ท�ำอย่างไรจึงจะเชื่อมนั่ ในรูไ้ ดค้ รับ

ท่านตอ้ งลองดว้ ยตวั เอง มนั ง่ายมากนะ!

31

Yes, but these are the questions that I asked them
while people sometimes are still stumped by. They
understand what you say but they are wondering
how to trust awareness.

Being aware of wondering how to do it is aware-
ness. And if you wonder how to be mindful, you’re
aware that you’re wondering about it, you want to
know what it is.
Whatever’s present in your mind. Whatever your
thoughts are. Your feelings are in the present. They
are like they are.
Whether you can’t make yourself feel happy, and
just at will. Emotions are very non-self. They arise and
cease according to so many other conditions.
Because life itself is about praise and blame,
happiness and suffering, good fortune, misfortune,
success and failure, so the world, the worldly dumbest,
the changing conditions

I32 17:05 - 18:12

Metta as Acceptance

ครบั หลวงพ่อ ที่ผมถามค�ำถามน้ีเพราะ บางคนก็
เขา้ ใจทีห่ ลวงพ่อสอน แต่ก็ยงั อดสงสยั ไม่ไดว้ ่าจะ
เชื่อมนั่ ในรูไ้ ดอ้ ย่างไร

เม่อื รูว้ ่าสงสยั ว่าจะตอ้ งทำ� อย่างไร นนั่ คือรู ้ เม่อื
สงสยั ว่าจะรูไ้ ดอ้ ย่างไร ก็ใหร้ ูว้ ่ากำ� ลงั มคี วามสงสยั
อยากรูว้ ่ามนั เป็นยงั ไง
อะไรก็ตามท่ีเกิดข้นึ ในใจ ไม่ว่าจะเป็นความคิด
หรือความรูส้ กึ อะไรท่เี กิดข้นึ ในปจั จุบนั มนั ก็เป็ น
ของมนั อย่างน้ัน เป็ นอย่างท่ีมนั เป็ น
เราไม่สามารถจะท�ำใหต้ ัวเองมีความสุขได้
ตามใจอยาก เพราะอารมณ์นนั้ ไม่ไดเ้ ป็นของเรา
(อนตั ตา) มนั ปรุงแต่งเกิดและดบั ตามเหตุปจั จยั
ท่แี ตกต่างกนั ไป
เพราะชีวิตน้ันเต็มไปดว้ ยค�ำช่ืนชม-ค�ำต�ำหนิ,
ความสุข-ความทุกข,์ โชคดี-โชครา้ ย, ความ
สำ� เร็จ-ความลม้ เหลว น่ีเป็นความจริงของโลกท่ี
ทุกส่งิ ลว้ นไม่เท่ยี ง (อนิจจงั )

33

They can’t find permanent success, permanent
security, permanent wealth, permanent love, perma-
nent happiness through the material world, through
the conditioned realm.
It is impossible that you can find yourself as a
thought or as a memory. When there is no thought
no memory, there’s still consciousness.
It’s empty. It’s pure. It’s happiness itself or
Metta.
Because it’s perfect. It’s perfection. It’s imper-
sonal. It’s whole and complete. It’s not divisive or
separated in right and wrong, good and bad.
To separate things in the present moment, like
what we see outside, I can see it is a kind of flutter
of snowflakes. And whether I like that or not, it takes
the habit formations that make my personality work.
It’s approval or disapproval, And I can say I accept
reality is as it is which is still sakkāya-diṭṭhi, cause it’s
still words.

I34 18:12 - 19:47

Metta as Acceptance

ไม่มใี ครทจ่ี ะประสบกบั ความสำ� เร็จทย่ี งั่ ยนื , ความ
มนั่ คงปลอดภยั ท่ถี าวร, ความรำ�่ รวยตลอดกาล,
ความรกั ท่ไี ม่จืดจาง หรือความสุขอนั เป็นนิรนั ดร์
จากโลกอนั ไม่เท่ยี งน้ี
เราไม่สามารถจะคน้ หาตวั ตนท่ีแทจ้ ริงไดจ้ าก
ความคิดหรือความทรงจำ� ไดเ้ ลย เพราะในขณะท่ี
ไม่มคี วามคิดหรือความจำ� ขณะนน้ั ก็ยงั มี “รู”้ อยู่
“รู”้ น้ีว่างเปล่า บริสุทธ์ิ และเป็ นสุขท่ีแทจ้ ริง หรือ
เป็ น เมตตา
เพราะ “รู”้ เป็นความสมบูรณ์แบบดว้ ยตวั เขาเอง
ไม่ใช่ตวั ตนของเรา เป็นความเต็มและสมบูรณ์
อยู่แลว้ ท่ปี ราศจากการแบ่งแยกถูกผดิ ดีหรือชวั่
หากขณะปจั จุบนั มกี ารแบ่งแยก เช่น เม่อื อาตมา
เห็นละอองหมิ ะดา้ นนอก อาตมาก็ใชค้ วามชอบ-
ไม่ชอบจากอุปนิสยั เดิม ๆ ไปตดั สิน ไปวพิ ากษ์
วจิ ารณ์ อาตมาอาจจะพูดว่า อาตมายอมรบั สภาพ
ความเป็นจริง แต่นนั่ ยงั เป็นความมีตวั มีตนอยู่
(สกั กายะทฏิ ฐ)ิ เพราะเป็นเพยี งแค่คำ� พูดเท่านน้ั

35

So you’re getting beyond acceptance or unac-
ceptance into just trusting pure aware consciousness
in the present moment, it’s like this.
And, I think the ability to listen, I found that
sense of listening is very helpful word to use. If you
want a technique of some sort.
Because, listening, you’re not listening at any-
thing in particular, but it’s kind of wide open spacious
listening. And accepts whatever sounds arise, the bird
outside, the fall of rain, or noise of the door slamming.
You’re listening in this totally accepting way
rather than listening for something.
Like when I talk about sound of silence, it’s just
this open listening. It’s not listening to a special sound.
It is wide open, receptive natural state that we
can’t create it. It’s Tammachart. It’s natural.

I36 19:47 - 21:09

Metta as Acceptance

ดงั น้ัน เม่ือท่านกา้ วขา้ มการยอมรับหรือการ
ปฏเิ สธ ไปสู่การเช่ือมนั่ หรือศรทั ธาใน “รู”้ ในทุก
ปจั จุบนั ขณะ น่ีคือธรรมชาติรู ้
อาตมาชอบท่ีจะเปรียบเทียบการรูเ้ หมือนการ
ไดย้ ิน อาตมารูส้ ึกว่า การไดย้ ินนน้ั เป็นเทคนิค
หน่ึงท่จี ะช่วยใหเ้ ขา้ ใจไดง้ ่าย
เพราะว่าหูไม่เคยเลือกท่ีจะไดย้ ินเสียงใดเสียง
หน่ึง แต่ไดย้ นิ ทุก ๆ เสยี งท่เี ขา้ มากระทบ ไม่ว่า
จะเป็นเสยี งนก เสยี งฝน หรือเสยี งกระแทกประตู
เป็นการรบั ฟงั ทกุ ๆ เสยี ง อย่างไมม่ ขี อ้ แมใ้ ดๆ เลย
โดยไม่ไดเ้ จาะจงท่จี ะฟงั เสยี งใดเสยี งหน่ึง
เมอ่ื อาตมาพูดถงึ เสยี งแห่งความเงยี บ นนั่ เป็นการ
เปิดรบั ฟงั ทกุ ๆ เสยี งโดยไม่เจาะจงทจ่ี ะฟงั เสยี งใด
เสยี งหน่ึงโดยเฉพาะ
จึงเป็นธรรมชาติท่ีเปิ ดกวา้ งท่ีรบั รูส้ ่ิงต่าง ๆ ตาม
ความเป็ นจริง มนั เป็นธรรมชาติท่เี ราไม่สามารถ
จะสรา้ งข้นึ มาได้

37

It’s not a sound or a Nimitra.

It’s not a sound. It’s not a Nimitra. It doesn’t
come and go. It’s always the kind of substratum, the
background of everything of all your emotions, all your
thoughts, memories.
When you start recognizing the silence where
the noise arises, the silence is never destroyed by the
noise. If you try to silence the noise, you can become
a control freak and try to set up a perfect play like
a sensory deprivation system where you don’t hear
anything at all.
But that’s control. you don’t want noise.You don’t
want sound. You don’t want irritating sounds to disrupt
your practice of meditation.
And being aware of that, being aware of not
wanting things to be the way they are, is one of the
forms of desire that we are very attached to.


I38 21:09 - 22:27

Metta as Acceptance

มนั ไม่ใช่เสียงในนิมิต

มนั ไม่ใช่เสยี งใดเสยี งหน่ึง ไม่ใช่นิมติ ไม่มกี ารมา
ไม่มกี ารไป มนั อยู่เบ้อื งหลงั ตลอดเวลา มนั เป็น
พ้นื หลงั ของทุกส่งิ ทุกอารมณ์ ความคิด ความจำ�
เม่อื คุณเร่ิมรูจ้ กั ความเงยี บซ่ึงเป็นตน้ กำ� เนิดของ
ทุกเสียง คุณจะรูว้ ่าความเงยี บไม่ไดห้ ายไปเม่ือ
มีเสียง แต่เม่ือไหร่ท่ีคุณพยายามไปกำ� จดั เสียง
คุณจะกลายเป็นคนบา้ ท่ีคอยควบคุมทุกส่ิงทุก
อย่าง และพยายามท่ีจะสรา้ งสภาพแวดลอ้ มให้
สมบูรณ์แบบดงั่ ใจ โดยตดั การรบั รูเ้ พ่อื ทำ� ใหไ้ ม่
ไดย้ นิ เสยี งใด ๆ เลย
แต่นัน่ เป็ นการควบคุมจัดการ เพราะคุณไม่
ตอ้ งการเสยี งรบกวน คุณไม่อยากไดย้ นิ เสยี งใดๆ
ไม่อยากใหม้ เี สยี งมารบกวนการภาวนา
จริง ๆ ก็แค่มสี ติต่ืน “รู”้ ข้นึ มา รูว้ ่าก�ำลงั ปฏิเสธ
ความเป็ นจริงธรรมชาติอยู่ รูว้ ่าน่ีคืออีกรูปแบบ
หน่ึงของความอยาก (ตณั หา) ท่ีเราหลงเขา้ ไป
ยดึ ถอื เป็นจริงเป็นจงั

39

But with awareness, we’re not judging the way
things are. We are just allowing things to be what
they are at this moment because they’ll change.
But what doesn’t change is awareness, is con-
sciousness, or is this empty what we call empty state,
empty Dhamma, which is reality itself. It’s perfect.
What’s imperfect that manifests in consciousness
is thoughts, and emotions, and what we see, the senses
that we have in our body, are all subject to change
and conditions and to youth and old age and so forth.
So when we identify with our sentient nature.
We’re bound to suffer because there’s nothing we can
do about it. As much as we try to make everything
beautiful and perfect and ideal is going to change.
Because that’s its nature.
So, in vipassana meditation, the insight practices
are to recognize beyond saṅkhāra, the reality of here
and now, rather than trying to figure out reality here
and now with saṅkhāra which you can’t do.

I40 22:27 - 24:05

Metta as Acceptance

เม่ือมีสติ “รู”้ เราจะไม่ตดั สินส่ิงต่าง ๆ ว่าเป็น
อย่างไร แต่ปล่อยใหท้ ุกอย่างเป็นไปอย่างท่มี นั เป็น
ในปจั จุบนั ขณะ เพราะทุกอย่างย่อมเปลย่ี นแปลง
ส่วนส่งิ ท่ไี ม่มกี ารเปลย่ี นแปลงคือ “รู”้ หรือจะเรียก
ว่าเป็นความว่าง เป็นความไม่ปรากฏ เป็นธรรมอนั
ไม่ปรากฏ ซง่ึ นนั่ เป็นความจริงทส่ี มบูรณ์แบบในตวั
ของเขาเอง
ส่ิงท่ีไม่สมบูรณ์แบบคือสงั ขารท่ีปรากฏเกิดดบั
ท่ามกลาง “รู”้ ซง่ึ ไดแ้ ก่ ความคิด อารมณ์ความรูส้ กึ
สง่ิ ทเ่ี หน็ และสมั ผสั ได้อนั เป็นสง่ิ ทเ่ี ปลย่ี นแปลงเกดิ
ดบั ตามเหตุปจั จยั
ฉะนนั้ เม่อื เราหลงยดึ ถอื ความรูส้ กึ ท่เี ปลย่ี นแปลง
ไดน้ น้ั เป็นเรา จึงเป็นเหตุใหเ้ กิดทุกขเ์ พราะเราไม่
สามารถควบคุมอะไรได้แมว้ ่าเราจะพยายามทำ� ให้
ทุกอย่างสวยงามสมบูรณ์แบบเพียงใด แต่ส่ิงนน้ั
ก็ตอ้ งเปลย่ี นแปลงไป เพราะธรรมชาติเป็นเช่นน้ี
การปฏิบัติวิปัสสนาจึงเป็ นประสบการณ์ตรง
เป็ นการเห็นแจง้ ถึงส่ิงท่ีอยู่เหนือสงั ขารซ่ึงเป็ น
สภาวะความจริงในปจั จุบนั ขณะ เราจะไม่สามารถ
เขา้ ถงึ สภาพความเป็นจรงิ น้ีโดยการใชส้ งั ขารไดเ้ ลย

41

So, this listening is really coming back to this relax-
ation you’re always pointing to.

Relax listening, open attentiveness, present
moment, is like this. And in Pali language Tathata,
which means the way it is. Suchness as they often-
times translated.
Because this moment here and now can only be
like this and, of course, in a few minutes everything
will change from what I see you hear, smell, taste,
touch, think, and feel. But what never changes is
conscious awareness, intuitive awareness.
And it’s learning to trust that. So, it’s not a
technique here because the best word I can say is
listening this wide open, receptive listening, relaxed
listening.
And just observing, being the knower that
thoughts come and go, you’re not trying to judge them
anymore, or attach to them, or get rid of them. But
they are what they are.

I42 24:05 - 25:32

Metta as Acceptance

ดังนัน้ การฟังเช่นน้ีท�ำใหก้ ลบั มาสู่ความผ่อน
คลาย ที่หลวงพ่อมกั พูดถึงเสมอใช่ไหมครับ

การเปิ ดรบั ฟังอย่างผ่อนคลายดว้ ยการต่ืนรู้ คือ
“รู”้ ท่ีเป็ นอยู่ขณะน้ี ดงั่ คำ� ว่า “ตถตา” ในภาษา
บาลี ซ่งึ แปลว่า “เป็นเช่นนนั้ เอง””
เพราะในขณะปจั จุบนั น้ี ท่ีน่ีและเวลาน้ีก็เป็นได้
เพยี งแบบน้ีเท่านนั้ และแน่นอนว่าในอีกไม่ก่ีนาที
ขา้ งหนา้ ทุกอย่างก็จะตอ้ งเปลย่ี นแปลงไปจากท่ี
ไดเ้ ห็น ไดย้ ิน ไดก้ ลน่ิ ไดล้ ้มิ รส และไดส้ มั ผสั
แต่ท่ไี ม่เปลย่ี นแปลงคือสติต่ืนรู ้
นนั่ คือการเรียนรูท้ ่ีจะเช่ือมนั่ ใน “รู”้ นนั้ ดงั นน้ั
จงึ ไม่ใช่เทคนิคอะไร เพราะดที ่สี ุดท่จี ะพูดไดก้ ็คือ
การเปิดกวา้ งรบั ฟงั ทุกอย่างดว้ ยความผ่อนคลาย
แค่สงั เกต รบั รูค้ วามคิดท่ผี ่านมาและผ่านไป และ
ไม่ไปตดั สนิ ไม่หลงยดึ ถอื ไม่หลงไปเป็น และไม่
ผลกั ไส แต่ปล่อยใหม้ นั เป็นไปตามท่มี นั เป็นของ
มนั อย่างนน้ั

43

You can be patient with unpleasant. There’s so
much unpleasant thinking, or depressive, worries,
anxieties about the future, about one’s life that we’re
trying to get rid of.
We don’t want anxiety. We don’t want to worry.
We want to be happy. So, we feel there’s something
wrong with us if we’re to get depressed. We have to
go to psychiatrist to deal with depression. Because
we see it as a personal kind of flaw and regarded as
something we want to get rid of rather than to un-
derstand.
Depression is impermanent and not self. I mean
depression can seem permanent. But it only seems
that way because you want to get rid of it. When
you want to get rid of something, it seems like it will
never go away.

I44 25:32 - 26:38

Metta as Acceptance

เราก็สามารถท่ีจะสงบไดท้ ่ามกลางความวุ่นวาย
ท่ชี ีวติ มกั เต็มไปดว้ ยความรูส้ กึ ไม่สบายใจ ความ
เศรา้ ใจ ความกลุม้ ใจ ความวติ กกงั วลใจเก่ียวกบั
อนาคต ซ่งึ ลว้ นเป็นส่งิ ท่เี ราพยายามท่จี ะกำ� จดั มนั
ออกไป
โดนปกติเรามกั จะเกลยี ดทุกขร์ กั สุข ไม่ตอ้ งการ
ความทุกขใ์ จ อยากไดแ้ ต่ความสุขใจ ดงั นน้ั เม่อื มี
ความไม่สบายใจเกิดข้นึ เราจึงคิดว่าเป็นความผดิ
ปกติ ตอ้ งไปพบจิตแพทยเ์ พ่อื รกั ษา เพราะคิดว่า
อารมณ์ไม่ดีนนั้ เป็นของเรา และตอ้ งกำ� จดั ออกไป
แทนท่จี ะเรียนรูเ้ ขา้ ใจอารมณ์เหล่านนั้ จริง ๆ
ความเศรา้ ก็เป็นอนิจจงั เป็นส่งิ ไม่เท่ยี ง และไม่ได้
มีใครเป็นเจา้ ของ แต่เม่ือเราไม่ชอบและผลกั ไส
เพราะอยากจะกำ� จดั มนั ออกไปจากใจ อาการเหล่า
นน้ั ก็ย่งิ ดูเหมอื นจะเป็นของเท่ยี งท่ไี ม่เคยหายไป
จากใจเลย

45

But as you allow things to be what they are in
the present, and trust the awareness of them, they are
what they are. You begin to see like moods change,
happy moods change, depressive moods change,
boredom changes.
In the monastic life, we have to deal a lot with
boredom because it’s so routine. Where we kind of
renounce the entertainment world. The way we can
kind of enjoy things through the senses are kind of
not allowed for us.
So, we have to deal with this kind of restless,
incredible restlessness of our personal habit and
physical condition. But it’s acceptable, it’s not trying
to get rid of restlessness or boredom but letting it be
what it is
And by doing that, we are not struggling with
it. We are not grasping it. We are not trying to resist
it (or) get rid of it. But it is trusting in this sense of
all conditions are impermanent.

I46 27:06 - 28:03

Metta as Acceptance

หากเราปล่อยใหท้ ุกอาการเป็นไปตามธรรมชาติ
ของมนั อย่างนั้น และเช่ือมนั่ ใน “รู”้ ท่ีรับรู ้
อาการเหล่านนั้ ว่ามนั เป็นเช่นนนั้ เอง ก็จะเร่ิมเห็น
ความเปลย่ี นแปลงของอารมณท์ งั้ หลาย อารมณส์ ุข
อารมณ์เศรา้ อารมณ์เบ่อื ลว้ นเปลย่ี นแปลงทงั้ ส้นิ
ในชวี ติ นกั บวช ความเบอ่ื เป็นอารมณ์ทเ่ี กิดข้นึ เป็น
ประจำ� เพราะวถิ ชี ีวติ ท่จี ำ� เจและไม่สามารถจะมี
ส่งิ ท่ที ำ� ใหเ้ กิดความร่ืนเริงบนั เทงิ ใจได้
จึงตอ้ งเผชิญกบั ความด้ินรนกระสบั กระส่าย ทง้ั
กายและใจ แต่ก็ยอมรบั อาการท่มี นั เป็นได้ โดย
ไม่พยายามไปดบั อาการด้ินรนหรือความเบ่อื นน้ั
แต่ปล่อยใหท้ ุกอย่างเป็นอย่างท่มี นั เป็น
เม่อื ยอมรบั ทุกอย่างตามสภาพความเป็นจริง ก็
จะไม่มกี ารเขา้ ไปจดั การกบั อารมณ์ ไม่ยดึ ถอื ไม่
ผลกั ไส ไม่พยายามกำ� จดั มนั โดยเช่ือมนั่ ว่าทุก
อาการนน้ั ไม่เท่ยี ง เป็นอนิจจงั

47

And I remember as a sāmaṇera years ago, 55
years ago. Before I met Luangpor Chah, I was very
interested in Zen Buddhism at the time and I was
quite new to Theravada Buddhism.
So, becoming a Theravada and sāmaṇera novice
monk, I had books in English language review these
books, of course, the teaching all conditions are im-
permanent.
Then you’re translating that everything is imper-
manent and so I decided to develop a koan “everything
is impermanent”. And then I could see I attached to
that, because I read it in a sutta and so I have to
believe that everything is impermanent.
So I could see that even attaching to the words
of the Buddha in the scriptures is still attaching to
words. And so is there anything that is permanent?
So I made a kind of koan “what is permanent”.

I48 28:03 - 29:26

Metta as Acceptance

อาตมาจำ� ไดส้ มยั ท่ียงั เป็นสามเณรเม่ือ 55 ปีท่ี
แลว้ ก่อนท่จี ะไดพ้ บกบั หลวงพ่อชา อาตมามคี วาม
สนใจในนิกายเซนเป็นอย่างมาก และยงั ใหม่ต่อ
พทุ ธศาสนานิกายเถรวาท
สมยั ท่ยี งั เป็นสามเณร ก็ไดอ้ ่านหนงั สอื หลายเล่ม
ท่เี ก่ียวกบั คำ� สอนท่วี ่า “ทุกสภาวะไม่เท่ยี ง”
อาตมาเลยแปลตามความเขา้ ใจว่าทุก ๆ ส่งิ ทุก ๆ
อย่างไม่เท่ียง และอาศยั ปริศนาธรรมคำ� สอนน้ี
มาตลอดว่า “ทุกส่ิงไม่เท่ียง” และอาตมาก็ไดเ้ ห็น
ว่าอาตมายึดในหลกั ปรชั ญาน้ี เพราะว่าเป็นค�ำท่ี
อยู่ในพระสูตร จึงทำ� ใหอ้ าตมามคี วามเช่ือเช่นนนั้
อย่างไรก็ตามอาตมาก็เห็นว่า แมก้ ารยึดคำ� สอน
ของพระพุทธเจา้ ก็ยงั เป็นการยึดถือในคำ� พูดอยู่
อาตมาก็สงสยั ต่อว่า แลว้ อะไรหล่ะท่เี ท่ยี งแท้ จึง
สรา้ งปริศนาธรรมข้นึ มาว่า “อะไรเท่ียง”

49

And during that year where I was living alone
very much by myself in a forest monastery in Thailand.
I could see that my moods, my thoughts, my memories,
and depressed emotions started manifesting.
I lost control of what I could think and feel.
I began to feel tremendous anger and resentment, not
at anything in the monastery in their presence state but
just from the past memories, from resentments, from
the past, from the unfairness of life as I experienced
it, and the misunderstanding and guilt around mis-
behavior in my past
As all that began to manifest in consciousness. It
began to unmanifest, disappear. And when I let things
just manifest and disappear, I began to notice what
I call “sound of silence” or this pure empty state. I
thought it was impermanent too.

I50 29:26 - 30:54