MODUL KOLABORASI SOALAN SPM TINGKATAN 4

1





BAB 2: BIOLOGI SEL DAN ORGANISASI SEL

SPM 2012

1. Rajah 1.1 menunjukkan struktur satu sel tumbuhan.

Rajah 1.1
a) i. Namakan struktur P dan Q.
P : ___________________________________________________________
Q: ___________________________________________________________
[2 markah]
ii. Nyatakan komponen yang menbina struktur P dan kandungan Q.
Struktur P : ___________________________________________________
Kandungan Q : ________________________________________________
[2 markah]
b) Terangkan satu ciri struktur P yang berkait dengan fungsinya.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
[2 markah]
c) Terangkan satu peranan struktur Q kepada tumbuhan herba.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
[2 markah]

4

d) Rajah 1.2 menunjukkan pembentukan salur xilem melalui proses X.
Sel tumbuhan tersebut telah mengalami proses pembezaan.

Rajah 1.2

i. Namakan proses X.
_____________________________________________________________
[1 markah]

ii. Huraikan bagaimana salur xilem diadaptasi untuk mengangkut air dalam
tumbuhan.
_____________________________________________________________

_____________________________________________________________

_____________________________________________________________

[3 markah]

SPM 2013

2. Rajah 2.1 menunjukkan struktur sel haiwan.

Rajah 2.1 [1 markah]
a) Pada Rajah 2.1, labelkan Q.

5

b) Lukis satu anak panah (→) untuk memadankan organel S kepada fungsinya.

Organel Fungsi

• Mengangkut protein yang telah disintesis
S • Mengubahsuai protein yang telah disintesis

• Mensintesis protein
[2 markah]

c) Terangkan satu ciri P.
_________________________________________________________________

_________________________________________________________________
[2 markah]

d) Huraikan fungsi R dalam pengangkutan enzim luar sel.
________________________________________________________________
________________________________________________________________

[2 markah]

e) Rajah 2.2 menunjukkan satu organel.

Rajah 2.2

i. Terangkan mengapa organel dalam Rajah 2.2 tidak terdapat dalam sel haiwan.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
[2 markah]

ii. Rajah 2.3 menunjukkan keratan memanjang suatu bebawang.
Bebawang itu ditanam di dalam tanah.

6

Rajah 2.3
Terangkan mengapa organel dalam Rajah 2.2 tidak terdapat pada daun sisik
bawang itu.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________

[2 markah]
iii. Terangkan apakah yang berlaku pada pertumbuhan bebawang itu diletak

dalam almari gelap.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________

[2 markah]

SPM 2014

3. Rajah 4.1 menunjukkan struktur suatu Amoeba sp.

Rajah 4.1
a) i. Nyatakan peringkat organisasi sel bagi Amoeba sp.

_____________________________________________________________
[1 markah]

7

ii. Dengan menggunakan anak panah (→) padankan M kepada strukturnya yang
betul.

Vakuol mengecut
M

Nukleus

[1 markah]

b) i. Terangkan mengapa kandungan air di dalam M bertambah apabila Amoeba
sp. itu berada dalam kolam air tawar.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________

[2 markah]

ii. Terangkan peranan M dalam mengawal keseimbangan air di dalam Amoeba
sp.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
[2 markah]

iii. Dalam satu aktiviti, seorang pelajar meletakkan Amoeba sp. itu dalam air laut.
Ramalkan apakah yang akan berlaku kepada Amoeba sp. itu.Terangkan
jawapan anda.
Ramalan: _____________________________________________________
Penerangan: ___________________________________________________
[3 markah]

c) Rajah 4.2 menunjukkan fagositosis dalam Amoeba sp.

Rajah 4.2
8

Terangkan apa yang berlaku semasa P dan Q.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________

[3 markah]

SPM 2015

4. Rajah 5.1 menunjukkan satu tumbuhan daratan. Rajah 5.2 menunjukkan keratan
rentas daun tumbuhan tersebut.

Rajah 5.1 Rajah 5.2

a) i. Namakan struktur berikut:
Organel R: ____________________________________________________
Sel S: ________________________________________________________
Tisu T: _______________________________________________________

[3 markah]

ii. Susunkan R, S dan T dalam urutan yang betul untuk menunjukkan aras
organisasi sel.
_____________________________________________________________
[1 markah]

b) Organel R terdapat dengan banyak di dalam sel S. Terangkan mengapa.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
[2 markah]

9

c) Terangkan fungsi tisu T.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
[2 markah]

d) Rajah 5.3 menunjukkan suatu tumbuhan akuatik.

Rajah 5.3
Terangkan dua ciri penyesuaian yang membolehkan tumbuhan itu hidup dalam
habitatnya.
Penyesuaian 1: ____________________________________________________
Penerangan 1: ____________________________________________________
Penyesuaian 2: ____________________________________________________
Penerangan 2: ____________________________________________________

[4 markah]

SPM 2018

5. Rajah 3.1 menunjukkan struktur satu sel tumbuhan.

Rajah 3.1
a) Namakan struktur R dan struktur S.

R: ______________________________________________________________
S : ______________________________________________________________

[2 markah]
b) i. Nyatakan komponen utama yang membentuk struktur R.

_____________________________________________________________
[1 markah]

10

ii. Lukis dan label struktur unit asas bagi komponen utama yang dinamakan
dalam 3(b)(i).

[2 markah]

c) Sel dalam Rajah 3.1 direndam dalam air suling selama satu jam.
i. Terangkan apa yang berlaku kepada struktur Q.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
[3 markah]

ii. Terangkan mengapa sel tersebut tidak pecah.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
[2 markah]

d) Rajah 3.2 menunjukkan dua contoh tisu yang terdapat dalam tumbuhan.

Tisu meristem Tisu kolenkima
Rajah 3.2

Berdasarkan Rajah 3.2, nyatakan satu ciri bagi setiap tisu.
i. Tisu meristem : ________________________________________________
ii. Tisu kolenkima : _______________________________________________

[2 markah]

11

BAB 3: PERGERAKAN BAHAN MERENTASI MEMBRAN
PLASMA

SPM 2012

1. Rajah 7.1 menunjukkan dua kawasan, R dan S, yang dipisahkan oleh satu membran
separa telap.

Rajah 7.1
a) i. Berdasarkan Rajah 7.1, kawasan manakah yang hipotonik?

_____________________________________________________________
[1 markah]

ii. Beri satu sebab bagi jawapan dalam 7(a)(i).
_____________________________________________________________
[1 markah]

iii. Selepas 20 minit, keseimbangan antara kawasan R dan kawasan S tercapai.
Lengkapkan rajah di bawah untuk menunjukkan perkara berikut:
• Bilangan molekul air dalam kedua-dua kawasan
• Aras larutan dalam kedua-dua kawasan

[2 markah]
12

iv. Namakan proses yang berlaku dalam 7(a)(iii)
_____________________________________________________________
[1 markah]

b) Beberapa keping kubis direndam dalam larutan garam yang pekat
i. Terangkan mengapa tindakan di atas dapat mengawet kubis itu untuk jangka
masa yang panjang.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
[2 markah]

ii. Lengkapkan Rajah 7.3 dengan melukis keadaan sel kubis itu selepas proses
pengawetan.

Sebelum pengawetan Selepas pengawetan

Rajah 7.3

[2 markah]

iii. Nyatakan keadaan sel kubis di 7(b)(ii)
_____________________________________________________________
[1 markah]

c) Seorang pemain badminton dinasihatkan meminum minuman isotonik semasa
pertandingan. Berikan dua sebab.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
[2 markah]

13

SPM 2014

2. Rajah 9.1 menunjukkan suatu tumbuhan dalam dua keadaan yang berbeza, M
dan N.

a) i. Berdasarkan Rajah 9.1, terangkan apa yang akan berlaku kepada tumbuhan
itu dalam keadaan M.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________

[4 markah]

ii. Terangkan satu kaedah yang membolehkan tumbuhan dalam keadaan M
menjadi seperti di dalam keadaan N.
[6 markah]

14

b) Seorang murid menjalankan eksperimen untuk menyiasat peratusan sel darah
merah yang mengalami hemolisis apabila direndam ke dalam larutan natrium
klorida berlainan kepekatan.
Graf berikut menunjukkan keputusan eksperimen itu.

Berdasarkan kepada graf, terangkan apakah yang berlaku kepada sel darah merah
pada R dan S.

[10 markah]

SPM 2016

3. Membran plasma adalah penting untuk mengawal pertukaran bahan seperti nutrien
dan air ke dalam dan keluar sel. Rajah 8.1 menunjukkan komponen-komponen
membran plasma.

Rajah 8.1

a) i. Namakan P dan Q.
P : ___________________________________________________________
Q : __________________________________________________________

[2 markah]

ii. Nyatakan fungsi P dan Q
P: ___________________________________________________________
Q: ___________________________________________________________
[2 markah]

15

iii. Molekul air boleh meresap merentasi P. Beri alasan anda.
_____________________________________________________________
[1 markah]

b) Nyatakan dua perbezaan proses pengangkutan yang berlaku pada Q dan R.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________
[2 markah]

c) Rajah 8.2 menunjukkan kaedah penyediaan kepingan kentang rangup buatan
sendiri.

Pada pendapat anda, terangkan langkah yang manakah penting untuk
menghasilkan kentang rangup.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________

[3 markah]

16

SPM 2017

4. Rajah 6.1 menunjukkan suatu perubahan yang berlaku apabila sejumlah kecil hablur
kalium permanganat dimasukkan ke dalam air.

Rajah 6.1
a) i. Namakan proses yang terlibat dalam Rajah 6.1

_____________________________________________________________
[1 markah]

ii. Bagaimana proses di 6(a)(i) berlaku?
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
[2 markah]

iii. Jadual 6 menunjukkan beberapa contoh pergerakan bahan dalam kehidupan
seharian. Dalam Jadual 6, tandakan (✓) bagi contoh yang betul seperti proses
yang dinamakan di 6(a)(i)

Pertukaran gas di dalam alveolus
Ion mineral bergerak dari air tanah yang hipotonik ke dalam sel
akar rambut
Setitis dakwat biru ditambah ke dalam segelas air menyebabkan
air menjadi biru

Jadual 6
[2 markah]

17

b) Rajah 6.2 menunjukkan dua jenis makanan dan cara pengawetan.
i. Padankan makanan itu kepada cara pengawetan yang sesuai.

[2 markah]

Jenis makanan Cara pengawetan

Menambah gula

Menambah garam

Rajah 6.2
ii. Nyatakan tiga kepentingan mengawet makanan itu.

_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________

[3 markah]

c) Rajah 6.3 menunjukkan pengangkutan glukosa dari tubul berlingkar proksimal ke
dalam kapilari darah dalam ginjal.

Rajah 6.3

Terangkan apa yang akan berlaku kepada pengangkutan glukosa jika struktur X
tiada.
________________________________________________________________
________________________________________________________________

[2 markah]

18

SPM 2019

5. Rajah 10.1 menunjukkan struktur membran plasma.

a) i. Rajah 10.1
Namakan P dan Q.
P: ___________________________________________________________
Q: ___________________________________________________________

[2 markah]

ii. Rajah 10.2 menunjukkan struktur satu molekul fosfolipid dalam membran
plasma.

Rajah 10.2
Nyatakan sifat kepala dan ekor.
Kepala: ______________________________________________________
Ekor: ________________________________________________________

[2 markah]

19

b) i. Nyatakan dua ciri vitamin A.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________

[2 markah]

ii. Berdasarkan Rajah 10.1, terangkan pergerakan vitamin A ke dalam sel badan.
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
_____________________________________________________________
[2 markah]

c) Jika membran plasma mempunyai kurang molekul Q, terangkan kesannya
terhadap sifat membran plasma berikut.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________
[2 markah]

d) Kehadiran merkuri merencat respirasi sel badan.
Terangkan kesannya terhadap pengangkutan ion natrium merentasi membran
plasma.
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________
[2 markah]

BAB 4: KOMPOSISI KIMIA DALAM SEL

SPM 2013

1. Rajah1.1 menunjukkan pembentukan trigliserida.

3 H2O

Rajah 1.1

a. Namakan P dan Q.

[2 markah]
P:_________________________________________________________________
Q:_________________________________________________________________

20

ii. Dalam Jadual 1, nyatakan bilangan molekul bagi P dan Q.

[2 markah]

Jenis molekul Bilangan molekul

Q

Jadual 1
b. i. Namakan proses X.

[1 markah]
_____________________________________________________________________

ii. Terangkan proses X.

[2 markah]

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

c. Trigliserida adalah sejenis lipid.
Nyatakan satu fungsi trigliserida dalam manusia.
[1 markah]
_____________________________________________________________________

d. Rajah di bawah menunjukkan satu keratan rentas arteri seorang individu yang
mengamalkan tabiat yang tidak sihat.

21

Terangkan kesan tabiat pemakanan yang tidak sihat terhadap kesihatannya.
[3 markah]

Kesan :_______________________________________________________________
Penerangan: __________________________________________________________

___________________________________________________________

e. Cadangkan satu amalan untuk mengelakkan pembentukan enapan S dalam arteri.

[1 markah]
_____________________________________________________________________

SPM 2015

2. Rajah 3.1 menunjukkan dua jenis makanan, mentega dan minyak masak. Mentega
diperoleh daripada haiwan dan minyak masak diperoleh daripada tumbuhan.

Rajah 3.1

a. i. Namakan kelas makanan bagi mentega.
[1 markah]

_____________________________________________________________________

ii. Nyatakan fungsi kelas makanan yang dinamakan dalam 2a.

[1 markah]
_____________________________________________________________________

iii. Nyatakan dua perbezaan antara mentega dengan minyak masak.

[2 markah]

Mentega Minyak masak

22

b. Seorang individu mengambil mentega dengan jumlah yang banyak dalam diet
hariannya. Nyatakan satu jenis penyakit yang mungkin dihidapinya dan terangkan
jawapan anda.

. [3 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

c. Rajah 3.2 menunjukkan hidrolisis satu molekul lipid.

Rajah 3.2
i. Berdasarkan Rajah 3.2, terangkan proses hidrolisis.

[3 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

ii. Dua helai baju kotor dibasuh dengan bahan pencuci yang berbeza, P dan Q. Bahan
pencuci P ditambah dengan lipase. Baju yang dibasuh dengan bahan pencuci P lebih
bersih daripada baju yang dibasuh dengan bahan pencuci Q.
Terangkan bagaimana lipase membantu dalam tindakan pembersihan.

[2 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

23

SPM 2017

3. Dinding sel terbina daripada gentian X. Rajah 3.1 menunjukkan gentian X dan
monomernya.

Rajah 3.1
a. Namakan gentian X dan monomer Q.

[2 markah]
X: __________________________________________________________________
Q:___________________________________________________________________
b. Terangkan bagaimana gentian X mengekalkan bentuk suatu sel tumbuhan.

[3 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

24

SPM 2018

4. Rajah 2.1 menunjukkan makanan yang mengandungi karbohidrat.

a. i. Berdasarkan Rajah 2.1, namakan jenis karbohidrat dalam nasi dan madu.
[2 markah]

Nasi: ________________________________________________________________
Madu:_______________________________________________________________
ii. Terangkan mengapa pesakit diabetes dinasihatkan untuk tidak mengambil nasi
secara berlebihan dalam diet harian mereka.

[3 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
b. Rajah 2.2 menunjukkan pembentukan molekul V dalam susu.

25

Berdasarkan Rajah 2.2, huraikan:
i. Pembentukan molekul V.

[2 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
ii. Penguraian molekul .V

[2 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

c. Apabila larutan sukrosa dipanaskan dengan larutan Benedict, warna biru larutan itu
tidak berubah.
Terangkan mengapa ujian Benedict memberi keputusan negatif pada sukrosa.
[3 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

BAB 5: METABOLISME DAN ENZIM

SPM 2016

1. a. Rajah 2.1 menunjukkan tindak balas enzim R ke atas substrat P.

Rajah 2.1

26

i. Namakan substrat P dan enzim R.

[2 markah]

Substrat P: ____________________________________________________________

Enzim R: _____________________________________________________________

ii. Terangkan proses Q.
[3 markah]

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

b. Rajah 2.2 menunjukkan peringkat-peringkat dalam tindak balas enzim R.

Rajah 2.2

i. Terangkan mengapa enzim R hanya bertindak ke atas substrat P seperti yang
ditunjukkan pada peringkat II dalam Rajah 2.2.
[2 markah]

___________________________________________________________________
___________________________________________________________________

ii. Hanya sedikit kuantiti enzim R diperlukan dalam tindak balas itu.
Terangkan mengapa.

[2 markah]
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________

27

c. Rajah 2.3 menunjukkan tindakan molekul X ke atas enzim R.

Rajah 2.3

Terangkan bagaimana kehadiran molekul X mempengaruhi tindak balas enzim R
dengan substrat P.

[3 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

SPM 2017

2. a. Protease dan lipase ialah enzim yang biasanya digunakan dalam industri makanan
bayi. Terangkan mengapa enzim digunakan dalam penghasilan makanan bayi.
[2 markah]
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
b. Epal mempunyai pektin yang banyak. Pektin ialah bahan yang membantu untuk
melekatkan sel-sel tumbuhan Bersama. Dalam industri, pectinase digunakan dalam
pengekstrakan buah epal bagi menghasilkan jus buah secara industry. Jus epal yang
diekstrak dengan menggunakan pectinase adalah jernih manakala jus epal buatan sendiri
adalah keruh.
[3 markah]
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________

28

c. Tenaga pengaktifan ialah tenaga minima yang diperlukan untuk memulakan suatu
tindak balas biokimia. Rajah 3.2 di bawah menunjukkan kesan enzim ke atas tenaga
pengaktifan bagi tindak balas biokimia tersebut.

Berdasarkan Rajah 3.2, terang bagaimana enzim mempengaruhi kadar tindak balas
biokimia.

[2 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

29

BAB 6: PEMBAHAGIAN SEL

SPM 2012

1. Rajah 3 menunjukkan sel P dan sel Q mengalami dua jenis pembahagian sel yang
berlainan.

Lengkapkan Jadual 3 dengan mengisi aspek-aspek berikut bagi sel P dan sel Q.

[6 markah]

a.

Aspek Sel P Sel Q

Jenis pembahagian sel

Peringkat pembahagian sel

Perlakuan kromosom

Jadual 3

30

SPM 2014

2. Rajah 2 menunjukkan suatu peringkat meiosis dalam sel haiwan.

a. i. Namakan peringkat itu.
[1 markah]

_____________________________________________________________________

ii. Huraikan perlakuan kromosom semasa peringkat itu.
[2 markah]

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
iii. Terangkan kepentingan proses L.

[2 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
b. i. Namakan struktur K.

[1 markah]
_____________________________________________________________________
ii. Apakah yang berlaku kepada gamet terbentuk jika struktur K gagal berfungsi dalam
proses pembentukan gamet?

[3 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

31

SPM 2015

3. Rajah 2.1 menunjukkan kitar sel suatu organisma.

a. i. Pada Rajah 2.1, labelkan X dan Y. [2 markah]
ii. Huraikan apakah yang berlaku semasa X.

[2 markah]
_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

b. Rajah 2.2 (a) menunjukkan keratan memanjang suatu hujung akar.

32

Rajah 2.2 (b) menunjukkan suatu proses yang berlaku di zon K. Terangkan kepentingan
proses ini.

[2 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
c. i. Seorang peladang mahu menghasilkan pokok pisang dalam jumlah yang banyak
dalam masa yang singkat untuk tujuan komersial. Nyatakan teknik yang boleh
digunakan dan huraikan teknik tersebut.

[3 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

SPM 2019

4. a) Rajah 3.2 menunjukkan bagaimana lobak merah boleh dihasilkan dalam kuantiti
yang banyak dengan menggunakan teknik M.

i. Namakan teknik M.
[1 markah]

_____________________________________________________________________

33

ii. Semua anak pokok yang terhasil adalah seiras dari segi genetik. Terangkan
mengapa.
[2 markah]

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

b) Rajah 3.3 menunjukkan satu pokok pisang yang menghasilkan buah yang
berlainan saiz.

Terangkan satu faktor yang mempengaruhi saiz buah itu.

[3 markah]

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

BAB 7: RESPIRASI SEL

SPM 2012

1. Gula dioksidakan semasa respirasi. Terangkan proses itu.

[4 markah]

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

34

SPM 2013

2. Rajah menunjukkan kepekatan asid laktik dalam darah seorang atlet.

Terangkan perbezaan kepekatan asid laktik dalam darah seseorang atlet semasa dan
selepas melakukan aktiviti cergas.

[6 markah]

SPM 2014

3. Seorang atlet mengalami kekejangan otot semasa larian pecut 100 meter. Terangkan
bagaimana aktiviti tersebut menyebabkan kekejangan otot.
[3 markah]
___________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________

BAB 8: SISTEM RESPIRASI DALAM MANUSIA DAN
HAIWAN

SPM 2012

1. Nyatakan persamaan dan perbezaan antara sistem respirasi manusia dan sistem
respirasi belalang berdasarkan struktur adaptasi untuk memaksimakan kadar
pertukaran gas.
[10 markah]

35

SPM 2013

2. a. Rajah 6.1 menunjukkan struktur respirasi seekor belalang.

Terangkan bagaimana sel-sel badan memperoleh oksigen daripada udara.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

[4 markah]
b. Rajah 6.3(a) menunjukkan alveolus individu yang sihat. Rajah 6.3(b)

menunjukkan alveolus individu menghidap emfisema.

Emfisema adalah sejenis penyakit peparu. Terangkan kesan penyakit tersebut kepada
kesihatan individu itu.

[6 markah]

36

SPM 2014

3. Rajah 5.1 menunjukkan keadaan toraks semasa Proses J dan Proses K dalam
mekanisme pernafasan.

a. i. Namakan Proses J dan Proses K.
_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

[2 markah]

ii. Nyatakan tiga perbezaan antara Proses J dengan Proses K.

Proses J Proses K

[3 markah]
37

SPM 2017

4. Rajah 4 menunjukkan sebahagian sistem respirasi manusia.

a. i. Namakan salur P dan salur Q.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
[2 markah]
ii. Terangkan ciri bagi P yang berkaitan dengan fungsinya.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
[3 markah]

b. i. Seorang perokok tegar mudah mendapat batuk berterusan. Terangkan bagaimana
tabiat ini mengurangkan kecekapan sistem respirasi berfungsi.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
[3 markah]
ii. Terangkan satu penyakit lain yang mungkin dihadapi oleh perokok tegar tersebut.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
[2 markah]

38

SPM 2018

5. Rajah 6.1 menunjukkan pertukaran gas dalam alveolus.

a. Terangkan bagaimana oksigen diangkut ke tisu badan untuk respirasi sel.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
[4 markah]
Semua sel di dalam badan kita memerlukan oksigen untuk respirasi sel. Oksigen
dibekalkan oleh peparu.

b. Berdasarkan pernyataan di atas, cadang dan terangkan bagaimana kita dapat
memelihara kesihatan peparu.
[6 markah]

c. Rajah 6.2.1 dan 6.2.2 menunjukkan organ respirasi bagi dua organisma yang berbeza.

Terangkan persamaan dan perbezaan struktur organ respirasi antara dua organisma itu.
[10 markah]

39

SPM 2019

6. Rajah 6.1 menunjukkan struktur respirasi manusia.

a. Terangkan bagaimana struktur dalam Rajah 6.1 diadaptasi untuk meningkatkan
kecekapan pertukaran gas.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
[4 markah]

b. Rajah 6.2 menunjukkan dua orang pendaki di puncak gunung Everest di Banjaran
Himalaya dengan ketinggian 8848 meter dari aras laut.

40

Semasa pendakian itu, pendaki mengalami masalah kesukaran bernafas, sakit kepala,
loya dan pening.
Terangkan bagaimana sistem respirasi mereka dikawal atur untuk menyesuaikan diri
dengan situasi itu.

[6 markah]

c. Rajah 6.3 menunjukkan sistem respirasi bagi dua organisma X dan Y.

Banding dan beza mekanisme pernafasan bagi organisms X dan organisma Y.
[10 markah]

41

BAB 9: NUTRISI DAN SISTEM PENCERNAAN MANUSIA

SPM 2014

1. Maklumat berikut ialah berkaitan tabiat makan bagi individu U dan individu W.

Individu U
Makan tidak mengikut masa yang menyebabkan perut selalu kosong

Individu W
Makan dengan banyak dalam masa yang singkat diikuti dengan memuntahkannya
semula secara sengaja setiap kali selepas makan

a. Terangkan bagaimana tabiat makan mempengaruhi kesihatan: [10 markah]
i. Individu U
ii. Individu W

b. Rajah 9 menunjukkan satu set nasi lemak.

Rajah 9
Seorang kanak-kanak perempuan mengambil satu set nasi lemak sebagai sarapan
setiap hari dalam jangka masa yang panjang.
Bincangkan kesan baik dan kesan buruk diet itu terhadap kesihatannya.

[10 markah]

42

SPM 2015

2. a. Terangkan pencernaan protein dalam perut manusia.

[4 markah]

b. Seorang ibu yang menyusukan bayi yang baru lahir memerlukan makanan yang
sihat untuk diri dan anaknya.
Cadangkan jenis-jenis makanan yang sesuai dan berikan alasan kepada jawapan
anda.

[10 markah]

SPM 2017

3. a. Rajah di bawah menunjukkan beberapa tabiat pemakanan manusia.

Terangkan bagaimana tabiat permakanan tersebut mempengaruhi kesihatan manusia.
[10 markah]

b. Jadual 8 menunjukkan kandungan nutrien burger ayam dan burger sayuran.

Kandungan per 100g Burger ayam Burger sayuran
Protein 12.8g 10.0g
Karbohidrat 21.9g 19.2g
Lemak 18.2g 6.8g
Natrium 534.0mg 484.0mg
Serat 0.9g 2.7g

Jadual 8

i. Berdasarkan Jadual 8, cadangkan burger yang terbaik untuk diet murid berumur 16
tahun.

ii. Pelajar berkenaan mengambil burger itu setiap hari untuk tempoh yang panjang.
Bincangkan kesan baik dan kesan buruk pemakanan itu ke atas kesihatannya.
[10 markah]

43

SPM 2018

4. Rajah di bawah menunjukkan sistem pencernaan manusia.

a. i. Namakan kelenjar X.
[1 markah]

_____________________________________________________________________
ii. Roti mengandungi kanji.

Terangkan peranan kelenjar X dalam pencernaan roti di P.
[3 markah]

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
iii. Terangkan mengapa pencernaan roti tidak berlaku di Q.

[3 markah]
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
b. i. Namakan organ R.

[1 markah]
____________________________________________________________________
ii. Seorang individu mempunyai batu hempedu seperti dalam Rajah 3.

Terangkan kesan keadaan ini kepada pencernaan lipid dalam S.
[2 markah]

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

44

c. Terangkan satu perbezaan dalam pencernaan protein yang berlaku dalam Q dan S.
[2 markah]

_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________

SPM 2019

5. Maklumat berikut menunjukkan data indeks Jisim Badan (BMI) yang diperoleh
daripada ujian SEGAK seorang murid.

i. Tentukan kategori BMI bagi murid tersebut. Tunjukkan pengiraan anda.
[3 markah]

ii. Berdasarkan kategori BMI di 5. i., bincangkan masalah kesihatan yang mungkin
didapati oleh murid tersebut. Cadangkan beberapa langkah untuk menambah baik nilai
BMI ke julat normal.

[7 markah]

BAB 10: PENGANGKUTAN DALAM MANUSIA DAN HAIWAN

SPM 2016

1. Jadual 5.1 menunjukkan kumpulan darah ABO. Ujian ABO digunakan untuk
menentukan kumpulan darah. Sampel darah dicampurkan dengan antibodi A dan
antibodi B. Jika sel-sel darah bergumpal, ini bermakna sel darah telah bertindak balas
dengan antibodi itu.

45

Jadual 5.2 menunjukkan keputusan ujian ABO untuk pesakit-pesakit yang memerlukan
pemindahan darah.

a. i. Lengkapkan Jadual 5.2 dengan menulis kumpulan darah untuk David dan Lee.
[2 markah]

ii. Berdasarkan Jadual 5.1, manakah jenis kumpulan darah penderma yang sesuai
untuk David dan Lee bagi pemindahan darah?
[2 markah]
David: ________________________________________________________
Lee: __________________________________________________________

46

b. Seorang mangsa kemalangan yang mempunyai darah jenis B memerlukan
pemindahan darah semasa kecemasan.
Adakah selamat untuk dia menerima darah jenis O?
Terangkan mengapa.
[2 markah]
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________

BAB 11: KEIMUNAN MANUSIA

SPM 2015

1. Rajah 4.1, Rajah 4. 2 dan Rajah 4.3 menunjukkan tindakan tiga jenis sel darah dalam
mekanisme pertahanan badan.

a) Namakan sel darah P dan sel darah Q.
[2 markah]

Sel darah P: ____________________________________________________
47

Sel darah Q: ____________________________________________________

b) i. Terangkan kepentingan tindakan sel darah P.
[2 markah]

__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________

ii. Terangkan tindakan sel darah Q terhadap bakteria.
[2 markah]

__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
iii. Nyatakan tindakan antibodi ke atas antigen dalam Rajah 4.3.

[1 markah]
__________________________________________________________________

c)

Huraikan:
i. Pernyataan X
[2 markah]

__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________

ii. Pernyataan Y
[2 markah]

__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________

48

BAB 12: KOORDINASI DAN GERAK BALAS MANUSIA

SPM 2013

1. Rajah di bawah menunjukkan struktur kulit manusia dalam situasi P dan situasi Q.

(a) Namakan struktur R dan struktur S.
[2 markah]

R:______________________________________________________________
S : ______________________________________________________________
(b) (i) Nyatakan fungsi tisu adipos.

[1 markah]
________________________________________________________________
(ii) Berdasarkan rajah di atas, terangkan tindakan kapilari darah dalam
mengawalatur suhu badan pada situasi P.

[2 markah]
________________________________________________________________
________________________________________________________________
________________________________________________________________

49

(c) Suhu badan seorang budak lelaki meningkat melebihi 370C. Terangkan
bagaimana struktur R, S dan T bertindak untuk merendahkan suhu badan Kembali
ke 370C.
[5 markah]
Penerangan untuk R :
________________________________________________________________
________________________________________________________________
Penerangan untuk S :
________________________________________________________________
________________________________________________________________
Penerangan untuk T :
________________________________________________________________
________________________________________________________________

(d) Terangkan satu kepentingan kulit selain daripada mengawal atur suhu badan
[2 markah]

__________________________________________________________________
__________________________________________________________________
__________________________________________________________________

SPM 2017

2. Rajah 6 menunjukkan laluan impuls saraf dalam suatu tindakan refleks.

Rajah 6

50