สถานการณ์การทุจริตประเทศไทย ประจำปี 2563

สํานักงานคณะกรรมการปองกันและปราบปรามการทุจริตแหงชาติ

Office of the National Anti-Corruption Commission

สถานการณการทุจริตประเทศไทย

ประจําปงบประมาณ พ.ศ. 2563

สํานักบริหารงานกลาง
สาํ นักวจิ ัยและบรกิ ารวิชาการดานการปอ งกนั และปราบปรามการทุจรติ

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย

ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

จดั ทาโดย

สานกั บรหิ ารงานกลาง
สานกั วจิ ยั และบรกิ ารวชิ าการดา้ นการป้องกนั และปราบปรามการทจุ รติ

สานกั งาน ป.ป.ช.

คณะที่ปรึกษา ประธำนกรรมกำร ป.ป.ช.
รองเลขำธิกำรคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
พลตำรวจเอก วชั รพล ประสำรรำชกจิ ผูช้ ่วยเลขำธกิ ำรคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
นำยนวิ ตั ไิ ชย เกษมมงคล ผู้ช่วยเลขำธิกำรคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
นำยพเิ ศษ นำคะพนั ธ์ุ
นำยอภนิ นั ทน์ ไพบลู ย์

คณะผู้จัดทา ผู้อำนวยกำรสำนกั บริหำรงำนกลำง
ผู้อำนวยกำรสำนกั วิจยั และบรกิ ำรวชิ ำกำร
นำยมงคล วุฒินมิ ิต ด้ำนกำรปอ้ งกันและปรำบปรำมกำรทุจรติ
นำงจฑุ ำรัตน์ สุวำรี ผอู้ ำนวยกำรศนู ย์บรหิ ำรข้อมูลสำนักงำน ป.ป.ช
นกั วเิ ครำะหน์ โยบำยและแผนชำนำญกำร
นำยจริ นั ธนนิ กีรติกิตติพัฒน์ นักวิจัยสังคมศำสตร์ชำนำญกำร
นำงสำวนุจรี วงษ์น้อย นกั วิจัยสงั คมศำสตรป์ ฏิบัติกำร
นำยเถกิงศกั ด์ิ ไชยำ นกั วิจยั สังคมศำสตรป์ ฏบิ ัติกำร
นำยศกั รนิ ทร์ นิลรตั น์ พนักงำนธุรกำร
นำยธนพงษ์ ดิษยวณชิ
นำงสำวรุ้งลำวรรณ บุญณจนั ทร์

นำเสนอตอ่
สำนักงำน ป.ป.ช.
เลขที่ 361 ถนนนนทบุรี อำเภอเมอื งนนทบุรี จงั หวดั นนทบรุ ี 11000

คานา

รัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช 2560 และพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนญู
วำ่ ดว้ ยกำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทุจรติ พ.ศ. 2561 กำหนดหนำ้ ทแ่ี ละอำนำจของคณะกรรมกำรป้องกันและ
ปรำบปรำมกำรทุจริตแห่งชำติในกำรตรวจสอบผดู้ ำรงตำแหนง่ ทำงกำรเมือง ตลุ ำกำรศำลรัฐธรรมนูญ ผ้ดู ำรงตำแหน่ง
ในองคก์ รอสิ ระ หรือผู้ว่ำกำรตรวจเงินแผ่นดนิ รวมถงึ เจ้ำหน้ำทข่ี องรฐั ทุกระดับตำแหน่ง กรณี มพี ฤติกำรณร์ ่ำรวย
ผิดปกติ ทุจริตต่อหน้ำที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้ำที่หรอื ใช้อำนำจขัดตอ่ บทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรอื กฎหมำย หรือ
ฝำ่ ฝืน หรอื ไมป่ ฏบิ ตั ติ ำมมำตรฐำนทำงจรยิ ธรรมอยำ่ งรำ้ ยแรง หรือกระทำควำมผิดตอ่ ตำแหนง่ หน้ำท่รี ำชกำร หรอื
ควำมผดิ ต่อตำแหน่งหน้ำที่ในกำรยุตธิ รรม โดยต้องดำเนินกำรภำยใต้กรอบระยะเวลำตำมที่กฎหมำยกำหนด และ
สำมำรถมอบหมำยให้หน่วยงำนของรัฐที่มีหน้ำท่ีและอำนำจเก่ียวข้องกับกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต
ดำเนนิ กำรแทนในเรอ่ื งที่มิใชเ่ ปน็ ควำมผิดรำ้ ยแรงหรือที่เปน็ กำรกระทำของเจำ้ หน้ำที่ของรัฐซึ่งดำรงตำแหนง่ ตั้งแต่
อำนวยกำรระดบั สูงหรือเทียบเท่ำลงมำ เพอื่ ใหเ้ กิดควำมรวดเร็วมำกข้นึ ซง่ึ ในปงี บประมำณ พ.ศ. 2563 เปน็ ปีท่ีสอง
ทส่ี ำนกั งำน ป.ป.ช. เปน็ หนว่ ยงำนท่ีทำหน้ำท่ีรับเรื่องกล่ำวหำร้องเรียนกำรทุจรติ ของเจ้ำพนักงำนของรัฐทุกระดับ
โดยให้ควำมสำคญั กับแนวโน้มกำรทุจริตเม่ือเปรียบเทียบกับปีทผ่ี ่ำนมำ ข้อมลู สถิติกำรรับคำกลำ่ วหำ ผลกำรตรวจ
รับคำกล่ำวหำ และกระบวนกำรไต่สวนข้อเท็จจริง ซึ่งข้อมูลสถิติน้ีจะเป็นประโยชน์ต่อกำรบริหำรงำนด้ำนกำร
ปรำบปรำมกำรทจุ รติ ในปถี ดั ไป

สำนักบริหำรงำนกลำง และสำนักวิจัยและบริกำรวิชำกำรด้ำนกำรป้องกันและปรำบปรำมกำร
ทุจริต ได้รับมอบหมำยจำกศูนย์ปฏิบัติกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต สำนักงำน ป.ป.ช. ซ่ึงมีประธำน
กรรมกำร ป.ป.ช. เป็นผู้อำนวยกำรศูนย์ปฏิบัติกำรฯ ให้ดำเนินกำรวิเครำะห์สถำนกำรณ์กำรทุจริต ในปีงบประมำณ
พ.ศ. 2563 จำกข้อมูลสถิติคำกล่ำวหำร้องเรียนที่เข้ำมำยังสำนักงำน ป.ป.ช. เพื่อให้ทรำบถึงสถำนกำรณ์กำรทุจริต
ของประเทศไทยในปัจจุบัน อนั เป็นขอ้ มูลสำคัญในกำรกำหนดนโยบำยมำตรกำรปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทุจริต และ
เป็นแนวทำงในกำรพฒั นำ กำรดำเนินภำรกิจของสำนกั งำน ป.ป.ช. ได้อยำ่ งมปี ระสิทธภิ ำพต่อไป

คณะผู้จัดทำ
มีนำคม 2564



บทสรุปผบู้ รหิ าร

รัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช 2560 ที่ประกำศใช้เมื่อวันที่ 6 เมษำยน 2560
ได้กำหนดเพิ่มหน้ำที่และอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ใหม้ กี ำรตรวจสอบกำรใช้อำนำจรฐั ของผดู้ ำรงตำแหน่ง
ทำงกำรเมือง ตุลำกำรศำลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่ำกำรตรวจเงินแผ่นดิน รวมถึง
เจำ้ หน้ำที่ของรฐั ทุกระดับตำแหน่ง กรณีมพี ฤติกำรณ์ร่ำรวยผิดปกติ ทุจรติ ตอ่ หน้ำที่ หรอื จงใจปฏบิ ัตหิ น้ำทีห่ รือใช้
อำนำจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมำย หรือฝ่ำฝืนหรือไม่ปฏิบัติตำมมำตรฐำนทำงจริยธรรมอย่ำง
ร้ำยแรง หรือกระทำควำมผิดต่อตำแหน่งหน้ำท่ีรำชกำร หรือควำมผิดต่อตำแหน่งหน้ำท่ีในกำรยุติธรรม และต้อง
ดำเนินกำรภำยใต้กรอบระยะเวลำตำมที่กฎหมำยกำหนด ซึ่งแตกต่ำงจำกรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย
พุทธศักรำช 2550 ท่ีกำหนดให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. มีอำนำจหน้ำท่ีในกำรไต่สวนข้อเท็จจริงเฉพำะกรณีกำร
ทุจริตของเจ้ำหน้ำที่ของรัฐตั้งแต่ผู้บริหำรระดับสูงหรือข้ำรำชกำรซึ่งดำรงตำแหน่งต้ังแต่ผู้อำนวยกำรกองหรือ
เทียบเท่ำข้ึนไป ภำยหลังได้มีกำรประกำศใช้พระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำม
กำรทุจริต พ.ศ. 2561 มีผลบังคับใช้ต้ังแตว่ ันที่ 22 กรกฎำคม 2561 โดยได้ตรำข้ึนใหส้ อดคล้องกับบทบัญญัติของ
รัฐธรรมนูญดงั กล่ำว รวมทง้ั มีบทบัญญัตใิ ห้อำนำจคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ในกรณีจำเปน็ จะมอบหมำยใหห้ นว่ ยงำน
ของรัฐที่มีหน้ำท่ีและอำนำจเกี่ยวข้องกับกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตดำเนินกำรแทนในเรื่องท่ีมิใช่เป็น
ควำมผิดร้ำยแรงหรือทเ่ี ป็นกำรกระทำของเจ้ำหน้ำท่ีของรัฐซ่ึงดำรงตำแหน่งต้ังแต่อำนวยกำรระดับสูงหรือเทียบเท่ำ
ลงมำ ตำมมำตรำ 61-64 แห่งพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต
พ.ศ. 2561 ซ่ึงในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 นับเป็นปีที่สองที่สำนักงำน ป.ป.ช. เป็นหน่วยงำนที่ทำหน้ำท่ีรับเรื่อง
กล่ำวหำร้องเรียนกำรทุจริตของเจ้ำพนักงำนของรัฐทุกระดับ รวมถึงสำมำรถมอบหมำยให้หน่วยงำนที่เกี่ยวข้อง
ดำเนินกำรแทนได้ในบำงกรณี โดยคณะกรรมกำร ป.ป.ช. จะเน้นกำรทำคดีทุจริตท่ีเป็นเรื่องสำคัญและเป็นควำมผิด
ร้ำยแรง ซ่ึงถือเป็นกำรร่วมกันดำเนินงำนระหว่ำงหน่วยงำนที่มีหน้ำท่ีและอำนำจในกำรป้องกันและปรำบปรำม
กำรทจุ ริต เพ่อื ให้เกดิ ควำมรวดเรว็ และมีประสิทธภิ ำพมำกยง่ิ ขึน้

▪ ภาพรวมของคากล่าวหาในปงี บประมาณ พ.ศ. 2563

ในภำพรวมของปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 มีกำรกล่ำวหำร้องเรียนเข้ำมำยังคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
จำนวนมำกถึง 9,130 เร่ือง จำกหลำกหลำยช่องทำง ได้แก่ หนังสือร้องเรียน หนังสือรำชกำร กำรร้องเรียนด้วยวำจำ
เหตอุ นั ควรสงสยั ของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. บัตรสนเท่ห์ เวบ็ ไซต์ แจ้งเบำะแส และคำกลำ่ วหำที่ไม่ปรำกฏชื่อและ
ตำแหน่งของผู้ถูกร้อง ตำมข้อ 23 ของระเบียบคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ว่ำด้วยกำรตรวจสอบและไต่สวน พ.ศ. 2561
โดยช่องทำงที่มีกำรกล่ำวหำมำกที่สุด ได้แก่ หนังสือร้องเรียน คิดเป็นร้อยละ 54.31 ของคำกล่ำวหำท้ังหมด
รองลงมำเป็นบัตรสนเท่ห์ (ร้อยละ 22.05) และหนังสือรำชกำร (ร้อยละ 20.26) ตำมลำดับ ซึ่งจำกกระบวนกำร
ตรวจรบั คำกล่ำวหำสำมำรถแบง่ กลมุ่ คำกลำ่ วหำตำมชอ่ งทำงกำรร้องเรยี นออกเปน็ 2 กลุม่ ดังนี้

1) กลุ่มคำกล่ำวหำที่มีรำยละเอียดครบถ้วน ตำมมำตรำ 60 แห่งพระรำชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 ได้แก่ หนังสือร้องเรียน หนังสือรำชกำร
กำรร้องเรียนด้วยวำจำ และเหตุอันควรสงสัยของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. จำนวน 7,005 เรื่อง (ร้อยละ 76.73)
ของคำกล่ำวหำทัง้ หมด

2) กลุ่มคำกล่ำวหำที่มีรำยละเอียดไม่ครบถ้วน ตำมมำตรำ 60 ได้แก่ บัตรสนเท่ห์ เว็บไซต์
แจ้งเบำะแส และคำกล่ำวหำท่ีไม่ปรำกฏช่ือและตำแหน่งของผู้ถูกร้อง (ข้อ 23) จำนวน 2,125 เร่ือง (ร้อยละ 23.27)
โดยสว่ นใหญ่ไม่ปรำกฏชื่อหรือตำแหน่งของผู้ถูกร้อง ขอ้ กลำ่ วหำหรอื พฤติกำรณ์แหง่ กำรกระทำผดิ ตำมข้อกล่ำวหำ
ไม่ชัดเจน หรือไม่มีกำรอ้ำงพยำนหลักฐำน รวมถึงไม่ปรำกฏช่ือและที่อยู่ของผู้กล่ำวหำ จึงไม่สำมำรถขอทรำบ
รำยละเอยี ดตำมคำกล่ำวหำเพิม่ เตมิ ได้

จำกคำกลำ่ วหำท่ีสำนักงำน ป.ป.ช. รับไว้ดำเนินกำรเอง จำนวน 2,824 เรื่อง คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
ได้มีกำรแยกออกเลขเร่ืองเพ่มิ ขน้ึ จำนวน 127 เรอ่ื ง รวมเปน็ คำกลำ่ วหำทสี่ ำนกั งำน ป.ป.ช. ดำเนนิ กำรเองจำนวน
ทง้ั สน้ิ 2,951 เร่ือง ซึง่ ในกำรวิเครำะห์สถำนกำรณ์กำรทุจรติ ในครงั้ นี้จะกลำ่ วถงึ เรื่องท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช. มมี ติ
รับไว้ดำเนินกำรเอง จำนวน 2,951 เรื่อง และเร่ืองส่งให้หน่วยงำนอ่ืนดำเนินกำรจำนวน 3,109 เรื่อง (ไม่รวมถึง
เรื่องท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช. มีมติส่งรวมเร่อื งซ้ำ กรณียุติเร่ือง และกรณีไม่รับพิจำรณำหรือไม่อยู่ในอำนำจหนำ้ ท่ี
และอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.) รวมเป็นจำนวน 6,060 เร่ือง เมื่อจำแนกตำมปีงบประมำณเกิดเหตุ พบวำ่
ส่วนใหญ่เป็นคำกล่ำวหำท่ีเกิดเหตุในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 มำกที่สุด จำนวน 1,620 เรื่อง (ร้อยละ 26.73)
รองลงมำเป็นคำกล่ำวหำท่ีเกิดเหตใุ นปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 จำนวน 1,446 เร่ือง (ร้อยละ 23.86) คำกล่ำวหำ
ท่ีเกิดเหตุในปีงบประมำณ พ.ศ. 2561 จำนวน 564 เรื่อง (ร้อยละ 9.31) คำกล่ำวหำที่เกิดเหตุในปีงบประมำณ
พ.ศ. 2560 จำนวน 431 เรื่อง (ร้อยละ 7.11) และคำกล่ำวหำที่เกิดเหตุในปีงบประมำณ พ.ศ. 2559 จำนวน 358 เรื่อง
(ร้อยละ 5.91) ตำมลำดับ ส่วนท่ีเหลือเป็นคำกล่ำวหำท่ีเกิดเหตุในระหว่ำงปีงบประมำณ พ.ศ. 2549 - 2558
จำนวน 1,054 เร่ือง (ร้อยละ 17.39) ปีงบประมำณ พ.ศ. 2543 – 2548 จำนวน 50 เรื่อง (ร้อยละ 0.83) และ
ปีงบประมำณ พ.ศ. 2509-2542 จำนวน 22 เร่ือง (ร้อยละ 0.36) ซึ่งเป็นท่ีน่ำสังเกตว่ำ คำกล่ำวหำท่ีเกิดใน
ช่วงเวลำ 5 ปี งบประมำณย้อนหลัง (ปีงบประมำณ พ.ศ. 2559 - 2563) มีจำนวนมำกถึง 4,419 เรื่อง คิดเป็น
ร้อยละ 72.92 ของจำนวนคำกลำ่ วหำทั้งหมด

ตาราง แสดงจำนวนคำกลำ่ วหำ จำแนกข้อมลู ตำมพ้ืนทีร่ ับผดิ ชอบ และปงี บประมำณท่ีเกิดเหตุ

พน้ื ที่ รวม ปงี บประมำณทเ่ี กดิ เหตุ
คำกลำ่ วหำ 2563 2562 2561 2560 2559 2549-2558 2543-2548 2509-2542 ไม่ระบ*ุ

สว่ นกลำง 1,437 290 286 121 95 77 344 16 9 199

ภำค 1 559 168 174 39 38 32 91 2 1 14

ภำค 2 383 115 98 47 33 21 51 6 1 11

ภำค 3 783 198 233 80 63 54 113 6 4 32

ภำค 4 884 278 214 88 62 51 113 3 1 74

ภำค 5 396 118 87 41 23 32 69 6 1 19

ภำค 6 547 142 131 58 35 40 113 3 2 23

ภำค 7 487 117 98 35 31 22 69 5 - 110

ภำค 8 344 130 60 30 32 16 53 1 2 20

ภำค 9 240 64 65 25 19 13 38 2 1 13

ผลรวม 6,060 1,620 1,446 564 431 358 1,054 50 22 515

ร้อยละ (%) 100 26.73 23.86 9.31 7.11 5.91 17.39 0.83 0.36 8.50

ท่มี ำ : ระบบตรวจรบั คำกลำ่ วหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักวจิ ัยและบริกำรวิชำกำรดำ้ นกำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทจุ ริต สำนกั งำน ป.ป.ช.
หมำยเหตุ : * เนอ่ื งจำกผ้แู จง้ เบำะแส/ผรู้ อ้ งไม่ไดร้ ะบุปที เ่ี กดิ เหตุ จึงไมส่ ำมำรถระบไุ ดว้ ำ่ เปน็ ปีงบประมำณใด

เม่ือพิจำรณำสถำนกำรณ์กำรทุจริตในเชิงพื้นท่ีตำมโครงสร้ำงกำรแบ่งส่วนรำชกำรภำยในสำนักงำน
ป.ป.ช.1 พบวำ่ คำกลำ่ วหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 เป็นคำกล่ำวหำท่ีอยู่ในควำมรับผิดชอบของสำนักงำน ป.ป.ช.
ส่วนกลำง มำกที่สุด จำนวน 1,437 เร่ือง (ร้อยละ 23.71) รองลงมำเป็นสำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดในเขตพ้ืนท่ี

ภำค 4 จำนวน 884 เรื่อง (ร้อยละ 14.59) และสำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดในเขตพ้ืนท่ีภำค 3 จำนวน 783 เร่ือง

(ร้อยละ 12.92) ตำมลำดับ ในขณะที่สำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดในเขตพื้นที่ภำค 9 มีคำกล่ำวหำใน

ควำมรับผดิ ชอบน้อยท่สี ุด จำนวน 240 เร่ือง (รอ้ ยละ 3.96) ตำมลำดบั

1 ประกำศคณะกรรมกำรปอ้ งกันและปรำบปรำมกำรทุจรติ แหง่ ชำติ เร่ือง กำรแบง่ สว่ นรำชกำรและหน้ำทแี่ ละอำนำจของส่วนรำชกำรในสังกดั สำนักงำน
คณะกรรมกำรปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทจุ ริตแหง่ ชำติ พ.ศ. 2561 ข้อ 4.

หน่วยงำนที่ถูกกล่ำวหำมำกที่สุด ได้แก่ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เป็นหน่วยงำนท่ี
ถูกกล่ำวหำมำกท่ีสุด จำนวน 2,303 เร่ือง (ร้อยละ 38.00) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 762 เร่ือง
(ร้อยละ 12.57) สำนักงำนตำรวจแห่งชำติ จำนวน 704 เรอ่ื ง (ร้อยละ 11.62) และเป็นส่วนรำชกำรอื่น ๆ จำนวน
2,297 เรื่อง (ร้อยละ 37.81) โดยคำกล่ำวหำใน 2 อันดับแรก เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ี
โดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉยต่อกำรปฏิบัติตำมหน้ำท่ี กระทำกำรเกินอำนำจหน้ำที่โดยทุจริต และอนุมัติ/ไม่
อนุมัตใิ บอนุญำตโดยมิชอบ เป็นตน้ และจดั ซือ้ จัดจ้ำง

คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้ดำเนนิ กำรพิจำรณำตรวจรับคำกล่ำวหำข้ำงต้นแลว้ มมี ตใิ ห้ส่งหน่วยงำนที่
มีหน้ำท่ีและอำนำจดำเนินกำรในกรณีเป็นกำรกล่ำวหำเจ้ำหน้ำที่ของรัฐซ่ึงดำรงตำแหนง่ ต้ังแต่อำนวยกำรระดบั สงู
หรือเทียบเท่ำลงมำ หรือถูกกล่ำวหำในเร่ืองท่ีมิใช่เป็นควำมผิดร้ำยแรง ตำมมำตรำ 61-64 แห่งพระรำชบัญญัติ
ประกอบรฐั ธรรมนูญวำ่ ดว้ ยกำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทจุ ริต พ.ศ. 2561 จำนวน 3,109 เร่อื ง (ไมร่ วมถงึ เร่ือง
ท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช. มีมติส่งรวมเรื่องซ้ำ กรณียุติเร่ือง และกรณีไม่รับพิจำรณำหรือไม่อยู่ในอำนำจหน้ำที่และ
อำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.) คณะกรรมกำร ป.ป.ช. รับไว้ดำเนนิ กำรเอง จำนวน 2,951 เร่อื ง
แผนภาพ แสดงรอ้ ยละของคำกล่ำวหำ จำแนกข้อมลู ตำมพ้ืนทีร่ บั ผดิ ชอบ และประเภทคำกล่ำวหำ

ที่มำ : ระบบตรวจรบั คำกลำ่ วหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักวิจยั และบริกำรวิชำกำรดำ้ นกำรปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทุจรติ สำนักงำน ป.ป.ช.

▪ คากล่าวหาที่ส่งใหห้ น่วยงานอ่นื ดาเนนิ การ

คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ไดพ้ ิจำรณำผลกำรตรวจรบั คำกล่ำวหำและมีมตสิ ง่ หรือมอบหมำยคำกล่ำวหำ
ให้หน่วยงำนอ่ืนดำเนินกำรตำมมำตรำ 61 มำตรำ 62 มำตรำ 63 และมำตรำ 64 แห่งพระรำชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 โดยส่วนใหญ่เป็นกรณีเรื่องที่กล่ำวหำ
เจ้ำหน้ำที่ของรัฐในตำแหน่งอำนวยกำรระดับสูงหรือเทียบเท่ำลงมำ และมิใช่เป็นควำมผิดร้ำยแรง จึงส่งให้หน่วยงำน
ทมี่ ีหนำ้ ทแ่ี ละอำนำจป้องกันและปรำบปรำมกำรทจุ ริตดำเนนิ กำรแทน จำนวน 3,109 เร่ือง โดยสว่ นใหญ่เปน็ เรอ่ื ง
กำรปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉยต่อกำรปฏิบัติตำมหน้ำท่ี กระทำกำรเกิน
อำนำจหน้ำท่ีโดยทุจริต และอนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น จำนวน 1,640 เร่ือง (ร้อยละ 52.75)
รองลงมำเป็นกำรยักยอก/เบียดบังเงินหรือทรัพย์สินของรำชกำร จำนวน 507 เร่ือง (ร้อยละ 16.31) ทุจริตใน
กระบวนกำรจัดซ้ือจัดจ้ำง จำนวน 281 เรื่อง (ร้อยละ 9.04) กำรบริหำรงำนบุคคล (กำรบรรจุ/แต่งตั้ง/เลื่อนตำแหน่ง/
โยกย้ำย/ลงโทษวินัย) จำนวน 232 เร่ือง (ร้อยละ 7.46) และ เรียกรับสินบน จำนวน 154 เรื่อง (ร้อยละ 4.95)
ตำมลำดับ ท้ังน้ี เมื่อพิจำรณำคำกล่ำวหำที่ส่งให้หน่วยงำนอื่นดำเนินกำร พบว่ำ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วน
ท้องถ่ินเป็นหน่วยงำนที่มีคำกล่ำวหำมำกที่สุด จำนวน 869 เรื่อง คิดเป็นร้อยละ 27.95 รองลงมำเป็นสำนักงำน
ตำรวจแห่งชำติ จำนวน 610 เรื่อง (ร้อยละ 19.62) กระทรวงมหำดไทย จำนวน 472 เร่ือง (ร้อยละ 15.18) และ
กระทรวงกำรอุดมศึกษำ วทิ ยำศำสตร์ วจิ ยั และนวัตกรรม จำนวน 219 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 7.04) ตำมลำดบั

▪ คากล่าวหาท่ีคณะกรรมการ ป.ป.ช. รบั ไว้ดาเนนิ การ

จำกคำกล่ำวหำที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. รับไว้ดำเนินกำรเอง ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 พบว่ำ
สว่ นใหญเ่ ปน็ คำกล่ำวหำประเภทจัดซื้อจัดจำ้ ง จำนวน 902 เรอื่ ง (ร้อยละ 30.57) รองลงมำ เป็นปฏิบัตหิ รอื ละเว้น
กำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉยต่อกำรปฏิบัติตำมหน้ำท่ี กระทำกำรเกินอำนำจหน้ำที่โดยทุจริต
และอนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น จำนวน 815 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 27.62) ทุจริตในกำรจดั ทำงบประมำณ/
โครงกำร/เบิกจ่ำยเงินในโครงกำรเป็นเท็จ จำนวน 279 เรื่อง (ร้อยละ 9.45) ยักยอก/เบียดบังเงินหรือทรัพย์สิน
ของรำชกำร จำนวน 278 เรื่อง (ร้อยละ 9.42) กำรบริหำรงำนบุคคล (กำรบรรจุ/แต่งตั้ง/เลื่อนตำแหน่ง/โยกย้ำย/
ลงโทษวินัย) จำนวน 226 เรื่อง (ร้อยละ 7.66) เรียกรับสินบน จำนวน 165 เรื่อง (ร้อยละ 5.59) ร่ำรวยผิดปกติ
จำนวน 125 เร่ือง (ร้อยละ 4.24) ออกเอกสำรสิทธิในท่ีดิน จำนวน 123 เร่ือง (ร้อยละ 4.17) กำรขัดกันระหว่ำง
ผลประโยชนส์ ่วนบุคคลกับประโยชน์ส่วนรวม จำนวน 33 เร่อื ง (ร้อยละ 1.13) และกำรฝ่ำฝืนมำตรฐำนทำงจริยธรรม
จำนวน 5 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 0.17) ตำมลำดับ

▪ เปรียบเทียบจานวนวงเงินงบประมาณของโครงการหรือจานวนเงินท่ีมีการทุจริตระหว่าง
คากลา่ วหาที่สานกั งาน ป.ป.ช. รับไว้ดาเนินการเอง และคากลา่ วหาท่ีสง่ ใหห้ นว่ ยงานอ่ืนดาเนนิ การ

จำกคำกลำ่ วหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 ทส่ี ำนกั งำน ป.ป.ช. รบั ไว้ดำเนนิ กำรเอง จำนวน 2,951 เร่ือง
เม่ือพิจำรณำวงเงินงบประมำณของโครงกำรหรือจำนวนเงินที่มีกำรทุจริตตำมคำกล่ำวหำ พบว่ำ มีมูลค่ำรวม
90,716,049,894 บำท หำกจำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ พบว่ำ คำกล่ำวหำทุจริตในกำรจัดทำงบประมำณ/
โครงกำร/เบิกจ่ำยเงินในโครงกำรเป็นเท็จ มีมูลค่ำมำกที่สุดจำนวน 67,026753,867 บำท คิดเป็นร้อยละ 73.89
รองลงมำเป็นประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 19,362,924,487 บำท (ร้อยละ 21.34) กำรปฏิบัติหรือละเว้นกำร
ปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 2,897,647,252 บำท (ร้อยละ 3.19) และกำรบริหำรงำนบุคคล (กำรบรรจุ/แต่งต้ัง/
เล่อื นตำแหน่ง/โยกยำ้ ย/ลงโทษวินัย) จำนวน 644,808,595 บำท (ร้อยละ 0.71) ตำมลำดับ

ตาราง แสดงวงเงนิ งบประมำณของโครงกำรหรือจำนวนเงินที่มกี ำรทจุ รติ ตำมคำกล่ำวหำ
ทส่ี ำนักงำน ป.ป.ช. รับไว้ดำเนินกำรเอง จำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ

ประเภทคำกลำ่ วหำ วงเงินงบประมำณของ
โครงกำรหรือจำนวน
ทจุ ริตในกำรจดั ทำงบประมำณ/โครงกำร/เบกิ จ่ำยเงินในโครงกำรเปน็ เท็จ เงินทม่ี ีกำรทจุ ริต (บำท)
จดั ซอื้ จดั จ้ำง
ปฏิบตั หิ รือละเว้นกำรปฏิบตั หิ นำ้ ทโี่ ดยมิชอบ 67,026,753,867
กำรบริหำรงำนบคุ คล (กำรบรรจุ/แตง่ ตงั้ /เลอื่ นตำแหนง่ /โยกยำ้ ย/ลงโทษวินัย) 19,362,924,487
ออกเอกสำรสทิ ธทิ ดี่ นิ 2,897,647,252
ร่ำรวยผดิ ปกติ
กำรขัดกนั ระหว่ำงประโยชนส์ ว่ นบคุ คลกบั ประโยชน์สว่ นรวม 644,808,595
ยกั ยอก/เบยี ดบงั เงินหรือทรัพยส์ นิ ของรำชกำร 285,272,796
เรียกรับสนิ บน 272,957,736
ฝำ่ ฝนื จริยธรรม 100,923,850
ผลรวม 69,859,909
54,901,402

-
90,716,049,894

ทมี่ ำ : ระบบบริหำรจดั กำรเร่ืองร้องเรียนและคดี (CCMS)
ประมวลผลโดย : สำนกั วจิ ยั และบริกำรวิชำกำรดำ้ นกำรปอ้ งกันและปรำบปรำมกำรทจุ ริต สำนกั งำน ป.ป.ช.

จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 ที่สำนักงำน ป.ป.ช. ส่งให้หน่วยงำนอ่ืนดำเนินกำรตำม
มำตรำ 61 - 64 กรณีกล่ำวหำเจ้ำหน้ำที่ของรัฐในตำแหน่งอำนวยกำรระดับสูงหรือเทียบเท่ำลงมำ และมิใช่เป็น
ควำมผิดร้ำยแรง จำนวน 3,109 เร่ือง เมื่อพิจำรณำวงเงินงบประมำณของโครงกำรหรือจำนวนเงินที่มีกำรทุจริต
ตำมคำกล่ำวหำ มีมูลค่ำรวม 3,288,229,321 บำท หำกจำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ พบว่ำ คำกล่ำวหำ
ประเภทกำรปฏิบัตหิ รือละเว้นกำรปฏบิ ัติหนำ้ ท่ีโดยมิชอบ มีมูลค่ำมำกท่ีสดุ จำนวน 2,432,970,559 บำท คดิ เป็น
ร้อยละ 73.99 รองลงมำเป็นกำรยักยอก/เบียดบังเงินหรือทรัพย์สินของรำชกำร จำนวน 623,886,953 บำท
(รอ้ ยละ 18.97) และกำรจัดซื้อจดั จ้ำง จำนวน 152,227,364 บำท (ร้อยละ 4.63) ตำมลำดับ

ทั้งนี้ จะเห็นได้ว่ำคำกล่ำวหำที่สำนักงำน ป.ป.ช. ดำเนินกำรเอง มีวงเงินงบประมำณของโครงกำร
หรือจำนวนเงินที่มีกำรทุจริตตำมคำกล่ำวหำมำกถึง 90,716,049,894 บำท ในขณะทคี่ ำกล่ำวหำท่ี สำนักงำน ป.ป.ช.
ส่งให้หน่วยงำนอ่ืนดำเนนิ กำร มีวงเงินงบประมำณของโครงกำรหรือจำนวนเงินท่ีมีกำรทุจริตตำมคำกล่ำวหำเพียง
3,288,229,321 บำท ท้ังท่ีจำนวนคำกล่ำวหำใกล้เคียงกัน แสดงให้เห็นว่ำคำกล่ำวหำท่ีส่งใหห้ น่วยงำนอ่ืนดำเนินกำร
เป็นเร่ืองที่มิใช่เป็นควำมผิดร้ำยแรง ซึ่งสอดคล้องกับหลักเกณฑ์กำรส่งหรือมอบหมำยคำกล่ำวหำให้หน่วยงำนอื่น
ดำเนินกำร ตำมมำตรำ 61 – 64 แห่งพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนญู วำ่ ด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำร
ทุจรติ พ.ศ. 2561

ตาราง แสดงวงเงนิ งบประมำณของโครงกำรหรือจำนวนเงินท่ีมกี ำรทจุ ริตตำมคำกล่ำวหำ
ทส่ี ำนกั งำน ป.ป.ช. สง่ ใหห้ นว่ ยงำนอ่นื ดำเนินกำร จำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ

ประเภทคำกลำ่ วหำ วงเงินงบประมำณของ
โครงกำรหรือจำนวน
ปฏิบตั หิ รือละเว้นกำรปฏิบตั หิ นำ้ ทโี่ ดยมิชอบ เงินทม่ี ีกำรทุจริต (บำท)
ยักยอก/เบยี ดบงั เงินหรือทรัพยส์ นิ ของรำชกำร
จดั ซอื้ จดั จ้ำง 2,432,970,559
ทจุ ริตในกำรจัดทำงบประมำณ/โครงกำร/เบกิ จ่ำยเงินในโครงกำรเปน็ เทจ็ 623,886,953
กำรบริหำรงำนบคุ คล (กำรบรรจุ/แตง่ ตงั้ /เลอื่ นตำแหนง่ /โยกยำ้ ย/ลงโทษวินยั ) 152,227,364
เรียกรับสนิ บน 48,951,471
ออกเอกสำรสทิ ธทิ ด่ี นิ 16,564,003
กำรขัดกนั ระหว่ำงประโยชนส์ ว่ นบคุ คลกบั ประโยชนส์ ว่ นรวม 9,294,075
ฝำ่ ฝนื จริยธรรม 3,780,971
552,892
ผลรวม 1,033

ที่มำ : ระบบตรวจรับคำกลำ่ วหำ (PESCA) 3,288,229,321
ประมวลผลโดย : สำนกั วิจยั และบริกำรวิชำกำรดำ้ นกำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทุจริต สำนกั งำน ป.ป.ช.

▪ แนวทางการดาเนนิ งานปอ้ งกันและปราบปรามการทจุ รติ

จำกข้อมูลสถิติคำกล่ำวหำและคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 ทำให้ทรำบถึงสถำนกำรณ์
กำรทุจริตในระดับภมู ภิ ำคและระดบั ประเทศ ซึง่ คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ไดเ้ ลง็ เหน็ ถึงควำมสำคัญในกำรดำเนินกำร
ให้เป็นไปตำมรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช 2560 มำตรำ 234 วรรคสอง ที่กำหนดให้
คณะกรรมกำร ป.ป.ช. จะต้องจัดให้มีมำตรกำรหรือแนวทำงท่ีจะทำให้กำรปฏิบตั ิหน้ำที่มีประสิทธภิ ำพ เกิดควำม
รวดเร็ว สุจริต และเที่ยงธรรม ดังนั้น คณะกรรมกำร ป.ป.ช. จึงมีกำรวำงแผนกำรบริหำรจัดกำรคดี มีกำรศึกษำ
และประเมินกฎหมำย ระเบียบ และคำส่ังต่ำง ๆ เพ่ือกำหนดแนวทำงในกำรปฏิบัติงำนด้ำนปรำบปรำมกำรทุจริต
รวมท้งั กำรบรหิ ำรจดั กำรคำกล่ำวหำ เพือ่ สนบั สนนุ ใหก้ ำรดำเนินงำนมปี ระสิทธิภำพ ในประเด็นตำ่ ง ๆ ดงั ตอ่ ไปนี้

1) กำหนดนโยบำยด้ำนกำรป้องกันกำรทุจริตท่ีมุ่งเน้นและมีควำมเฉพำะทำงให้กับหนว่ ยงำนทมี่ ี
คำกลำ่ วหำร้องเรียนจำนวนมำก โดยกำรถอดบทเรยี นประเภทคดที ่พี บเจอบ่อยครงั้ ในองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน
รวมถงึ ส่งเสริมองค์ควำมรู้ดังกล่ำวให้เจ้ำหน้ำท่ีขององค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน ได้มีควำมรู้ ควำมเข้ำใจในกระบวนกำร
จัดซ้ือจัดจ้ำง เพื่อให้กระบวนกำรจัดซื้อจัดจ้ำงเกิดควำมถูกต้อง และเป็นประโยชน์กับประชำชนมำกที่สุด ในที่น้ี
อำจมุ่งเน้นไปที่กำรสร้ำงองค์ควำมรู้ และกำรสร้ำงควำมเข้ำใจให้แก่ข้ำรำชกำร ให้ลึกซึ้งในขั้นตอนกำรบริหำร
สญั ญำ/กำรตรวจรับพสั ดุ เน่ืองจำกเปน็ ขั้นตอนท่ีมเี ร่อื งรอ้ งเรียนมำกทสี่ ุด

2) กำหนดแนวทำงในกำรให้ควำมรู้แก่เครือข่ำยประชำชนให้มีส่วนร่วมในกำรเฝ้ำระวังและ
แจ้งเบำะแสกำรทุจริต รวมทั้งกำรบรรยำยสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจเกี่ยวกับกฎหมำย ระเบียบ และชี้ให้เห็น
บทลงโทษของผู้กระทำกำรทุจริตให้แก่ผู้ปฏิบัติงำนในหน่วยงำน เพื่อสร้ำงควำมตระหนักรู้ในกำรแก้ปัญหำ
กำรทุจริต ภำยใต้โครงกำรกิจกรรมกำรมีส่วนร่วมแก้ไขปัญหำกำรทุจริตจำกข้อมูลแผนท่ีพื้นที่เส่ียงภำค 1-9 และ
กรุงเทพมหำนคร (Together Against Corruption: TAC) รวมถึงกำรให้ควำมช่วยเหลือและสนับสนุนหน่วยงำน
ของรัฐในกำรจัดทำและวิเครำะห์แผนควำมเส่ียงของหน่วยงำนตนเองในด้ำนกำรต่อต้ำนกำรทุจริต กรณีพบว่ำ
มีกำรทุจริตในหน่วยงำน กำรสร้ำงควำมรู้ควำมเข้ำใจให้แก่ผู้ปฏิบัติงำนและประชำชนท่ีมีส่วนเกี่ยวข้องกับหน่วยงำน

ทถ่ี กู กล่ำวหำร้องเรียน ในเรือ่ งของรูปแบบกำรกระทำควำมผิด ข้อกฎหมำยทีเ่ กยี่ วข้อง และบทลงโทษของผู้ทุจริต
ท้ังนี้ เพ่ือให้เกิดควำมตระหนักรู้และไม่คิดกระทำกำรทุจริต นับเป็นกิจกรรมด้ำนกำรป้องปรำมที่สำมำรถลดเรื่อง
ร้องเรยี นได้อยำ่ งมปี ระสทิ ธิภำพ

3) พัฒนำองค์ควำมรู้และวิธีกำรช้ีเบำะแส รวมถึงกำรให้ควำมช่วยเหลือและสนับสนุนหน่วยงำน
ของรัฐในกำรจัดให้มีกลไกกำรแจ้งเตือน กรณีพบว่ำมีกำรทุจริตในหน่วยงำน ทั้งนี้เพื่อเป็นกำรป้องกัน และลดโอกำส
เสีย่ งในกำรทุจริตที่จะเกิดขึ้นไดอ้ ยำ่ งทันเวลำ

4) มุ่งเน้นกำรพัฒนำมำตรกำรตรวจสอบเชิงรุกในพื้นท่ี เช่น สำนักงำน ป.ป.ช. ลงพื้นท่ีตรวจสอบ
หน่วยงำนที่มีเร่ืองร้องเรียนในเร่ืองจัดซื้อจัดจ้ำงมำกท่ีสุด ซึ่งถือว่ำเป็นกำรป้องปรำมกำรทุจริต และเป็นกำรสร้ำง
ควำมรู้ควำมเข้ำใจแก่เจ้ำหน้ำที่ของรัฐเกี่ยวกับระเบียบ กฎหมำยที่เก่ียวข้องกับกำรจัดซื้อจัดจ้ำง โดยอำจร่วมมือ
กับสำนกั ตรวจเงินแผ่นดนิ จงั หวัด และสำนกั งำนคลงั จังหวัด เพ่ือใหเ้ กิดควำมชัดเจนในกำรปฏบิ ัติงำนอย่ำงถูกต้อง
หน่วยงำนตรวจสอบภำยในต้องมปี ระสิทธิภำพ มกี ำรกำหนดบทลงโทษสำหรับหน่วยงำนตรวจสอบภำยในท่ีกระทำ
ควำมผิด

5) กำรวำงแผนกำรดำเนินคดีโดยใช้สถิติสถำนกำรณ์ทุจริตมำประกอบในกำรวำงแผน โดยกำร
จัดลำดับควำมสำคัญของคดี กำรวำงแผนกำรดำเนินคดี และพิจำรณำประกอบกับอัตรำกำลัง ขนำดของคดี
ประเภทคดที มี่ ีควำมเร่งด่วน อำยุควำม ในกำรพจิ ำรณำเรียงลำดับควำมสำคญั ควำมจำเปน็ เรง่ ดว่ น

6) ข้อมูลท่ีได้จำกกำรวิเครำะห์สถำนกำรณ์ทุจริตสำมำรถนำมำเป็นข้อมูลเบ้ืองต้นประกอบกำร
แก้ไขปัญหำท่ีเกิดขึ้นในด้ำนกฎหมำย ระเบียบ ด้ำนกำรจัดซ้ือจัดจ้ำง กำรปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่
โดยมิชอบ กำรบริหำรงบประมำณ หรือในด้ำนอื่น ๆ โดยสำมำรถออกมำตรกำร และมีนโยบำยในกำรเฝ้ำระวงั ใน
ข้นั ตอนของกำรจัดซอื้ จดั จ้ำง เพ่อื ป้องกนั ไม่ให้เกิดกำรทจุ รติ

7) ข้อมูลสถิติเกี่ยวกับรูปแบบกำรทุจริตที่พบว่ำ กำรทุจริตในรูปแบบกำรปฏิบัติ/ละเว้นกำร
ปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ เมื่อจำแนกออกมำแล้วพบว่ำเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับกำรอนุมัติ อนุญำตโดยมิชอบ
ประกอบกับงำนวิจัย พบว่ำระบบเทคโนโลยีสำรสนเทศสำมำรถลดเรื่องทุจริตที่เกี่ยวข้องกับกำรประสำ นงำน
ระหว่ำงเจ้ำหน้ำท่ีของรัฐ และประชำชนผู้รับบริกำร ท้ังน้ี เทคโนโลยีสำรสนเทศสำมำรถเพ่ิมควำมโปร่งใสใน
กระบวนกำรปฏิบัติงำนในข้ันตอนต่ำง ๆ ถือเป็นกำรลดกำรใช้ดุลยพินิจ และเป็นแนวทำงป้องกันกำรทุจริตท่ีมี
ประสิทธิภำพ

8) จำกข้อมูลสถำนกำรณ์ทุจริต หำกมีกำรเพ่ิมบทบำทของสื่อมวลชนในกำรต่อต้ำนกำรทุจริต
กำรเปิดเผยของส่ือมวลชนเป็นกำรสร้ำงควำมตระหนักให้เจำ้ หน้ำท่ีตดั สินใจทุจริต จึงควรมีกำรสนับสนุนให้มีกำร
อบรมส่อื มวลชนในกำรรำยงำนพฤติกรรมกำรกระทำควำมผดิ เชน่ กำรเฝ้ำระวังกำรใช้จ่ำยงบประมำณของรัฐบำล
ทั้งในส่วนท้องถ่ินและภูมิภำค ควรมีกำรประชำสัมพันธ์ผลกำรดำเนินงำนหรอื คดีท่ีมีกำรช้ีมูลควำมผิดให้รับทรำบ
อย่ำงตอ่ เน่ือง และเข้ำถงึ ไดง้ ำ่ ย หรอื รวมเอกสำรคำวนิ ิจฉัยคดี เพื่อให้เจำ้ หน้ำท่ีรัฐและประชำชนไดเ้ ห็นตวั อย่ำงว่ำ
ผู้กระทำกำรทจุ ริตไดร้ บั กำรลงโทษจรงิ



สารบัญ หนำ้

คำนำ 1
บทสรปุ ผ้บู รหิ ำร 2
สำรบญั 8
สำรบัญตำรำง 13
สำรบญั แผนภำพ 15
1. หน้ำทีแ่ ละอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ด้ำนปรำบปรำมกำรทุจริต 37
2. บทบญั ญัติของกฎหมำยทเี่ กี่ยวข้อง 44
3. สถิติคำกลำ่ วหำร้องเรียน 64
4. สถิตผิ ลกำรตรวจรบั คำกลำ่ วหำ
5. สถติ ิคำกลำ่ วหำทส่ี ำนกั งำน ป.ป.ช. รับไวด้ ำเนินกำรเอง และทีส่ ง่ หนว่ ยงำนอื่น

ดำเนินกำร
6. ผลกำรตรวจสอบเบือ้ งต้นและกำรไต่สวนข้อเทจ็ จริง
7. สรปุ แนวโนม้ สถำนกำรณ์กำรทุจริตเปรยี บเทยี บ 2 ปงี บประมำณ และแนวทำง

กำรดำเนนิ งำนปอ้ งกันและปรำบปรำมกำรทุจรติ ของสำนักงำน ป.ป.ช.
ภำคผนวก

สารบัญตาราง หนำ้
8
ตารางที่ 1 จำนวนและร้อยละของคำกลำ่ วหำ จำแนกตำมแหล่งทม่ี ำ 9
ตารางท่ี 2 จำนวนและร้อยละคำกลำ่ วหำ จำแนกตำมชอ่ งทำงกำรร้องเรียนและ 10

ปงี บประมำณท่เี กิดเหตุ 11
ตารางที่ 3 จำนวนคำกล่ำวหำท่ีรอ้ งเรยี นผำ่ นหนงั สือร้องเรยี น หนังสือรำชกำร รอ้ งเรียนดว้ ย
12
วำจำ และเหตุอันควรสงสัยของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. จำแนกตำมลักษณะ/รูปแบบ 12
กำรตรวจรับคำกล่ำวหำ 14
ตารางที่ 4 จำนวนคำกล่ำวหำที่รอ้ งเรยี นผ่ำนหนังสือรอ้ งเรยี น หนังสือรำชกำร ร้องเรยี นดว้ ย 16
วำจำ และเหตุอนั ควรสงสัยของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. จำแนกตำมกำรสง่ หรือ 18
มอบหมำยคำกล่ำวหำใหห้ น่วยงำนอน่ื ดำเนนิ กำร 25
ตารางท่ี 5 จำนวนคำกล่ำวหำทร่ี อ้ งเรียนผำ่ นบตั รสนเทห่ ์ เวบ็ ไซต์ และแจ้งเบำะแส จำแนกตำม 32
ลักษณะ/รปู แบบกำรตรวจรับคำกล่ำวหำ
ตารางที่ 6 จำนวนคำกล่ำวหำที่ร้องเรยี นผ่ำนบัตรสนเท่ห์ เว็บไซต์ และแจ้งเบำะแส จำแนกตำม 36
กำรสง่ หรือมอบหมำยคำกล่ำวหำให้หน่วยงำนอื่นดำเนินกำร
ตารางที่ 7 จำนวนคำกล่ำวหำทมี่ ีกำรส่งหรือมอบหมำยคำกลำ่ วหำใหห้ น่วยงำนอ่ืนดำเนินกำร 38
39
ตารางที่ 8 จำนวนคำกล่ำวหำ จำแนกข้อมูลตำมพื้นทร่ี บั ผิดชอบและปงี บประมำณทเ่ี กิดเหตุ 40

ตารางท่ี 9 รอ้ ยละและจำนวนของประเภทคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
ตารางท่ี 10 จำนวนคำกล่ำวหำที่สำนกั งำน ป.ป.ช. รับไวด้ ำเนินกำรเอง จำแนกตำมพน้ื ท่ี

ควำมรับผดิ ชอบ และปงี บประมำณท่เี กิดเหตุ
ตารางที่ 11 วงเงินงบประมำณของโครงกำรหรือจำนวนเงินท่ีมีกำรทุจริตตำม

คำกล่ำวหำท่ีสำนกั งำน ป.ป.ช. รบั ไว้ดำเนินกำรเอง จำแนกตำมประเภท
คำกล่ำวหำ
ตารางที่ 12 วงเงนิ งบประมำณของโครงกำรหรือจำนวนเงินทมี่ ีกำรทุจรติ ตำม
คำกล่ำวหำทีส่ ำนกั งำน ป.ป.ช. สง่ ให้หน่วยงำนอน่ื ดำเนนิ กำร จำแนกตำมประเภท
คำกล่ำวหำ
ตารางที่ 13 สถติ ผิ ลกำรดำเนินงำนด้ำนปรำบปรำมกำรทจุ ริต จำแนกข้อมูลตำมกระบวนกำร/
ขั้นตอนกำรดำเนินคดี
ตารางท่ี 14 สถิตเิ ปรียบเทียบผลกำรดำเนินงำนดำ้ นปรำบปรำมกำรทจุ ริตของคณะกรรมกำร
ป.ป.ช. ปงี บประมำณ พ.ศ. 2558 – 2563
ตารางท่ี 15 สถิตผิ ลกำรชม้ี ลู ควำมผดิ เจำ้ พนักงำนของรัฐของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. จำแนก
ข้อมูลตำมประเภทคดี ขนำดคดี และมลู คำ่ ควำมเสียหำย

สารบัญตาราง (ต่อ) หนำ้
41
ตารางท่ี 16 สถิตผิ ลกำรชม้ี ูลควำมผดิ เจำ้ พนักงำนของรัฐของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. จำแนก 42
45
ข้อมลู ตำมประเภทคดีและตำแหน่งของผ้ถู ูกชม้ี ลู ควำมผดิ 46
47
ตารางที่ 17 สถติ ิผลกำรชี้มูลควำมผิดเจำ้ หน้ำที่ของรัฐในสงั กดั องค์กรปกครองสว่ นท้องถิน่ จำแนก 48
ข้อมูลตำมประเภทคดแี ละประเภทองค์กรปกครองสว่ นท้องถ่ิน 49
51
ตารางที่ 18 สถติ ิเปรยี บเทยี บแหล่งทม่ี ำของคำกล่ำวหำ (รำยหน่วยงำน) ปีงบประมำณ 52
พ.ศ. 2562 และ 2563
53
ตารางท่ี 19 สถิติเปรยี บเทยี บช่องทำงกำรรับเร่อื งรอ้ งเรยี นปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563
55
ตารางที่ 20 สถติ ิเปรียบเทียบจำนวนคำกลำ่ วหำปงี บประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563 56
ตำมพืน้ ทร่ี ับผิดชอบของสำนักงำน ป.ป.ช. ภำค 1-9
58
ตารางที่ 21 สถติ ิเปรยี บเทียบคำกลำ่ วหำทีส่ ง่ หรือมอบหมำยใหห้ นว่ ยงำนอ่ืนดำเนินกำร
ตำมมำตรำ 61 ถึง 64 61

ตารางที่ 22 สถติ เิ ปรยี บเทยี บจำนวนคำกลำ่ วหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563
จำแนกตำมหน่วยงำนที่ถูกกล่ำวหำ 10 อันดบั แรก

ตารางท่ี 23 สถิตเิ ปรยี บเทยี บจำนวนคำกลำ่ วหำในปงี บประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563
จำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ

ตารางที่ 24 สถิตเิ ปรยี บเทยี บจำนวนคำกล่ำวหำจำแนกตำมพนื้ ทีร่ ับผิดชอบของ
สำนกั งำน ป.ป.ช. ภำค 1 – 9 ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563
ทสี่ ำนักงำน ป.ป.ช. ดำเนินกำรเอง

ตารางท่ี 25 สถิติเปรียบเทยี บจำนวนคำกล่ำวหำที่สำนกั งำน ป.ป.ช. รบั ไวด้ ำเนินกำรเอง
ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563 จำแนกตำมหน่วยงำนทถี่ กู กล่ำวหำ
10 อันดับแรก

ตารางท่ี 26 สถิตเิ ปรียบเทยี บจำนวนคำกล่ำวหำทส่ี ำนกั งำน ป.ป.ช. รับไว้ดำเนนิ กำรเอง
ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563 จำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ

ตารางท่ี 27 สถิติเปรยี บเทยี บวงเงินงบประมำณของโครงกำรหรอื จำนวนเงินท่ีมีกำรทุจรติ
ทสี่ ำนกั งำน ป.ป.ช. รบั ไว้ดำเนินกำรเองในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563
จำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ

ตารางที่ 28 สถิตเิ ปรียบเทียบวงเงินงบประมำณของโครงกำรหรอื จำนวนเงินที่มีกำรทจุ ริต
ทส่ี ง่ ใหห้ นว่ ยงำนอ่ืนดำเนินกำรในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563
จำแนกตำมประเภทคำกลำ่ วหำ

ตารางท่ี 29 แสดงสถิตเิ ปรยี บเทียบจำนวนเร่ืองไตส่ วนแลว้ เสรจ็ ปงี บประมำณ พ.ศ. 2562
และ 2563 จำแนกข้อมลู กอ่ น – หลงั กำรประกำศใชบ้ ังคับพระรำชบญั ญตั ปิ ระกอบ
รฐั ธรรมนูญว่ำด้วยกำรปอ้ งกันและปรำบปรำมกำรทจุ รติ พ.ศ. 2561

สารบญั แผนภาพ หนำ้
1
แผนภาพที่ 1 หน้ำทีแ่ ละอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ดำ้ นปรำบปรำมกำรทจุ รติ 17
แผนภาพท่ี 2 จำนวนคำกลำ่ วหำของหน่วยงำนท่ีมคี ำกล่ำวหำมำกที่สดุ 3 อนั ดบั แรก 20
22
จำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ 23
แผนภาพท่ี 3 รอ้ ยละของคำกลำ่ วหำ จำแนกข้อมลู ตำมพ้ืนทรี่ บั ผดิ ชอบ และหนว่ ยงำน 24
26
ท่ีถูกกลำ่ วหำ
แผนภาพที่ 4 รอ้ ยละของคำกลำ่ วหำ จำแนกข้อมูลตำมพื้นท่รี บั ผิดชอบ และประเภท 28

คำกลำ่ วหำ 31
แผนภาพท่ี 5 จำนวนและร้อยละของคำกล่ำวหำทีส่ ง่ ให้หน่วยงำนอนื่ ดำเนนิ กำรจำแนกตำม
45
ประเภทคำกล่ำวหำ 46
แผนภาพที่ 6 จำนวนคำกลำ่ วหำทสี่ ง่ ใหห้ น่วยงำนอนื่ ดำเนินกำร จำแนกตำมหนว่ ยงำน 48
49
ท่ถี ูกกลำ่ วหำ 50
แผนภาพท่ี 7 จำนวนคำกล่ำวหำทสี่ ำนกั งำน ป.ป.ช. รับไวด้ ำเนินกำรเอง จำแนกตำมหน่วยงำน

ทถ่ี ูกกล่ำวหำมำกที่สุด 3 อันดับแรก และประเภทคำกลำ่ วหำ
แผนภาพท่ี 8 ร้อยละของคำกลำ่ วหำทีส่ ำนักงำน ป.ป.ช. รบั ไวด้ ำเนนิ กำรเอง

จำแนกข้อมูลตำมพืน้ ทีร่ ับผดิ ชอบ และหนว่ ยงำนทถี่ ูกกล่ำวหำ
แผนภาพท่ี 9 รอ้ ยละของคำกล่ำวหำที่สำนักงำน ป.ป.ช. รบั ไวด้ ำเนินกำรเอง

จำแนกขอ้ มลู ตำมพ้ืนท่รี ับผิดชอบ และประเภทคำกลำ่ วหำ
แผนภาพท่ี 10 ข้อมูลแหลง่ ท่ีมำของเรือ่ งร้องเรียนในปงี บประมำณ พ.ศ. 2562

และ 2563
แผนภาพที่ 11 สถิติช่องทำงของกำรรับเรอ่ื งรอ้ งเรยี นในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562

และ 2563
แผนภาพที่ 12 จำนวนคำกล่ำวหำจำแนกตำมพืน้ ทีร่ บั ผดิ ชอบของสำนักงำน ป.ป.ช. ภำค 1 – 9

ในปงี บประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563
แผนภาพที่ 13 สถติ เิ ปรยี บเทียบคำกล่ำวหำทสี่ ่งหรือมอบหมำยใหห้ นว่ ยงำนอื่น

ดำเนนิ กำรตำมมำตรำ 61 ถงึ 64
แผนภาพท่ี 14 สถิติเปรียบเทียบจำนวนคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563

จำแนกตำมหนว่ ยงำนท่ถี ูกกลำ่ วหำ 10 อันดับแรก

สารบญั แผนภาพ (ต่อ) หน้ำ
51
แผนภาพท่ี 15 สถิตเิ ปรียบเทียบจำนวนคำกลำ่ วหำในปงี บประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563 53
จำแนกตำมประเภทคำกลำ่ วหำ
54
แผนภาพท่ี 16 สถิติเปรยี บเทยี บจำนวนคำกลำ่ วหำจำแนกตำมพ้ืนที่รบั ผิดชอบของ
สำนักงำน ป.ป.ช. ภำค 1 – 9 ในปงี บประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563 55
ทส่ี ำนกั งำน ป.ป.ช. รบั ไวด้ ำเนนิ กำรเอง 57

แผนภาพท่ี 17 สถิตเิ ปรียบเทยี บจำนวนคำกลำ่ วหำทส่ี ำนักงำน ป.ป.ช. รบั ไว้ดำเนนิ กำรเอง 58
ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563 จำแนกตำมหนว่ ยงำนทถ่ี ูกกล่ำวหำ
10 อนั ดับแรก

แผนภาพที่ 18 สถิติเปรยี บเทียบจำนวนคำกลำ่ วหำทีส่ ำนักงำน ป.ป.ช. รบั ไว้ดำเนินกำรเอง
ในปงี บประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563 จำแนกตำมประเภทคำกลำ่ วหำ

แผนภาพที่ 19 สถติ ิเปรยี บเทียบวงเงนิ งบประมำณของโครงกำรหรอื จำนวนเงนิ ที่มกี ำรทจุ รติ
ทส่ี ำนักงำน ป.ป.ช. รับไวด้ ำเนนิ กำรเองในปงี บประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563
จำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ

แผนภาพที่ 20 สถิติเปรียบเทยี บวงเงนิ งบประมำณของโครงกำรหรอื จำนวนเงินที่มีกำรทุจริต
ทส่ี ่งให้หนว่ ยงำนอ่ืนดำเนินกำรในปงี บประมำณ พ.ศ. 2562 และ 2563
จำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ



1 หน้าท่ีและอานาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช.
ด้านปราบปรามการทจุ ริต

หลังจำกประกำศใช้รัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช 2560 และพระรำชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 (ประกำศในรำชกิจจำ นุเบกษำ
เมอื่ วนั ที่ 21 กรกฎำคม 2561) มผี ลใชบ้ งั คับ คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ไดม้ กี ำรปรบั เปลีย่ นบทบำทหนำ้ ที่ใหส้ อดคล้อง
กับบทบัญญัติแห่งกฎหมำยดังกล่ำว ไม่ว่ำจะเป็นด้ำนกำรปรำบปรำมกำรทุจริตที่ต้องตรวจสอบผู้ดำรงตำแหน่ง
ทำงกำรเมือง ตุลำกำรศำลรัฐธรรมนูญ ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่ำกำรตรวจเงินแผ่นดิน รวมถึง
เจ้ำหน้ำที่ของรัฐทุกระดับตำแหน่ง ว่ำมีพฤติกำรณ์ร่ำรวยผิดปกติ ทุจริตต่อหน้ำที่ หรือจงใจปฏิบัติหน้ำท่ีหรือใช้
อำนำจขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญหรือกฎหมำย หรือฝ่ำฝืน หรือไม่ปฏิบัติตำมมำตรฐำนทำงจริยธรรมอยำ่ ง
ร้ำยแรง หรือกระทำควำมผิดต่อตำแหน่งหน้ำที่รำชกำร หรือควำมผิดต่อตำแหน่งหน้ำที่ในกำรยุติธรรม หรือไม่
และต้องดำเนินกำรภำยใต้กรอบระยะตำมที่กฎหมำยกำหนด ขณะเดียวกันสำมำรถมอบหมำยให้หน่วยงำนอื่น
ที่เกี่ยวข้องไปดำเนินกำรแทนในบำงเร่ืองบำงระดับได้เพื่อให้เกิดควำมรวดเร็วมำกข้ึน ในด้ำนกำรตรวจสอบทรัพย์สิน
และหนี้สินได้กำหนดให้เจ้ำพนักงำนของรัฐท่ีดำรงตำแหน่งสำคัญๆ มีหน้ำที่ย่ืนบัญชีทรัพย์สินและหน้ีสินของตน
คู่สมรส (รวมถึงคู่สมรสที่อยู่กินกันฉันสำมีภริยำโดยมิได้จดทะเบียนสมรส) และบุตรที่ยังไม่บรรลุนิติภำวะของ
บุคคลนั้น ๆ ด้วย อันเป็นกลไกที่สำคัญในกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตของประเทศ และกำรเพ่ิมบทบำท
ในงำนด้ำนกำรส่งเสรมิ และกำรปอ้ งกันกำรทุจริต โดยกำรส่งเสรมิ ให้ประชำชนมีส่วนร่วมในกำรรณรงค์ ให้ควำมรู้
ต่อต้ำนกำรทจริต หรือชี้ช่องเบำะแสโดยได้รับกำรคุ้มครอง รวมถึงกำรสร้ำงกลไก มำตรกำรหรือแนวทำงในกำรท่ี
จะทำให้กำรปฏิบัติงำนมีประสิทธิภำพ เกิดควำมรวดเร็ว สุจริต และเท่ียงธรรม เพ่ือให้ประเทศไทยปรำศจำกกำร
ทุจริตคอร์รัปชัน โดยผลกำรดำเนินงำนตำมหน้ำที่และอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. และสำนักงำน ป.ป.ช.
ในปงี บประมำณ พ.ศ. 2563 สรปุ สำระสำคัญ ได้ดงั น้ี

แผนภาพที่ 1 หน้ำทีแ่ ละอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ดำ้ นปรำบปรำมกำรทจุ ริต

ไตส่ วนกรณีกลา่ วหาผูด้ ารงตาแหนง่ ทางการเมือง ตลุ าการศาลรัฐธรรมนูญ ผ้ดู ารงตาแหนง่ ในองคก์ รอสิ ระ

ร่ำรวยผิดปกติ ทจุ รติ ตอ่ จงใจปฏิบตั ิหน้ำท่ี/ ใชอ้ ำนำจขัดรฐั ธรรมนญู /กฎหมำยหรือฝำ่ ฝนื /
หนำ้ ท่ี ไมป่ ฏิบัติตำมมำตรฐำนทำงจริยธรรมอย่ำงรำ้ ยแรง

ไต่สวนกรณีกล่าวหาเจ้าหนา้ ทีข่ องรฐั เจ้าหน้าที่ของรัฐต่างประเทศ เจ้าหนา้ ทข่ี ององค์กรระหวา่ งประเทศ

ร่ำรวยผดิ ปกติ ทุจริตต่อ ควำมผิดต่อตำแหน่ง ควำมผิดต่อตำแหนง่
หน้ำท่ี หนำ้ ทร่ี ำชกำร หน้ำทใี่ นกำรยุติธรรม

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 1

2 บทบญั ญตั ิของกฎหมายท่ีเก่ียวข้อง

1. ความมุ่งหมายและเจตนารมณ์ในการกาหนดให้คณะกรรมการ ป.ป.ช. เป็นศูนย์กลาง
ในการรับยน่ื คากล่าวหาเจ้าพนกั งานของรฐั ในคดที ุจรติ

รัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช 2560 ได้จัดต้ังคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ข้ึนทำหน้ำที่
เป็นองค์กรหลักในกำรตรวจสอบกำรใช้อำนำจรัฐของเจ้ำพนักงำนของรัฐ โดยมีควำมมุ่งหมำยและเจตนำรมณ์
ให้เป็นองค์กรตำมรัฐธรรมนูญที่มีควำมเป็นกลำงและอิสระ และมุ่งตรวจสอบกำรใช้อำนำจรัฐให้ครอบคลุมทุกระดับ
และรอบด้ำนโดยกลไกท่ีมีประสิทธิภำพ เกิดควำมรวดเร็ว สุจริต และเที่ยงธรรม โดยมีบุคคลผู้อยู่ภำยใต้กำรตรวจสอบ
ของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. คือ เจ้ำพนักงำนของรัฐ ได้แก่ (1) เจ้ำหน้ำท่ีของรัฐ (2) ผู้ดำรงตำแหน่งทำงกำรเมือง
(3) ตุลำกำรศำลรัฐธรรมนูญ และ (4) ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ ประกอบกับพระรำชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 มำตรำ 59 วรรคแรก ได้กำหนดให้กำรกล่ำวหำ
เจ้ำพนักงำนของรัฐบรรดำทอี่ ย่ใู นหนำ้ ท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ให้ยืน่ คำกล่ำวหำต่อคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
หรือสำนักงำน ป.ป.ช. และมำตรำ 60 ยังได้กำหนดให้กำรกล่ำวหำเจ้ำพนักงำนของรัฐว่ำมีกำรกระทำควำมผิด
ท่ีอยใู่ นหน้ำท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. นัน้ อำจทำด้วยวำจำหรือทำเป็นหนังสือก็ได้ ดังนน้ั จงึ อำจสรุป
จุดมุ่งหมำยทส่ี ำคญั ในกำรกำหนดใหค้ ณะกรรมกำร ป.ป.ช. เปน็ ศูนย์กลำงในกำรรับคำกลำ่ วหำเจำ้ พนักงำนของรัฐ
ในคดีทุจรติ ได้ 3 ประกำร ดงั น้ี

1) เพื่อให้กำรตรวจรับคำกล่ำวหำเจ้ำหน้ำที่ของรัฐของหน่วยงำนที่เกี่ยวข้องกับกำรป้องกันและ
ปรำบปรำมกำรทุจริตเปน็ มำตรฐำนเดียวกนั เนื่องจำกตลอดระยะเวลำทผ่ี ำ่ นมำ กำรตรวจสอบกำรใช้อำนำจรัฐ ใน
เร่ืองท่ีกล่ำวหำเจ้ำหน้ำที่ของรัฐว่ำเป็นกำรกระทำควำมผิดฐำนทุจริตต่อหน้ำท่ี หรือกระทำควำมผิดต่อตำแหน่ง
หน้ำที่รำชกำร หรือควำมผิดต่อตำแหน่งหน้ำท่ีในกำรยุติธรรม มีลักษณะกระจัดกระจำยไปอยู่ในหลำยหน่วยงำน
ด้วยกัน ได้แก่ สำนักงำน ป.ป.ช. สำนักงำน ป.ป.ท. สำนักงำนตำรวจแห่งชำติ กรมสอบสวนคดีพิเศษ เป็นต้น
ทำใหก้ ำรตรวจรบั คำกล่ำวหำเจำ้ หนำ้ ท่ขี องรฐั ของหน่วยงำนตำ่ ง ๆ ไมม่ มี ำตรฐำนแบบแผนเดยี วกนั

2) เพ่ือให้กำรตรวจสอบคำกล่ำวหำเจำ้ หน้ำท่ีของรัฐมีประสิทธภิ ำพและรวดเร็วมำกข้ึน เนื่องมำจำก
กระบวนกำรดำเนินคดที จุ รติ ตำมรฐั ธรรมนญู แห่งรำชอำณำจักรไทย พทุ ธศกั รำช 2550 น้นั มไิ ดก้ ำหนดระยะเวลำ
ในกำรดำเนนิ คดีทุจรติ ไว้อย่ำงชัดเจน ทำใหก้ ระบวนกำรไตส่ วนข้อเทจ็ จริงแต่เดิมนั้นเป็นไปอย่ำงล่ำชำ้ นอกจำกน้ี
แล้ว รัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช 2550 มำตรำ 250 (3) ได้กำหนดให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
มีอำนำจไต่สวนและวินิจฉัยเฉพำะเจ้ำหน้ำท่ีของรัฐต้ังแต่ผู้บริหำรระดับสูงหรือข้ำรำชกำรซ่ึงดำรงตำแหน่งตั้งแต่
ผู้อำนวยกำรกองหรือเทียบเท่ำขึ้นไปที่รำ่ รวยผิดปกติ กระทำควำมผิดฐำนทุจริตต่อหน้ำที่ หรือกระทำควำมผิด
ตอ่ ตำแหน่งหนำ้ ท่ีรำชกำร หรือควำมผดิ ต่อตำแหนง่ หนำ้ ท่ีในกำรยุตธิ รรมเท่ำน้นั ซงึ่ ไมค่ รอบคลุมถงึ กำรตรวจสอบ
เจ้ำหน้ำท่ีของรัฐที่ดำรงตำแหน่งต่ำกว่ำผู้อำนวยกำรกองหรือเทียบเท่ำท่ีอยู่ในควำมรับผิดชอบของคณะกรรมกำร
ป.ป.ท. ลงไป ทำให้กำรตรวจสอบคำกลำ่ วหำเจ้ำหน้ำที่ของรัฐในบำงกรณนี ั้น สำนักงำน ป.ป.ช. กว่ำจะทรำบข้อมูล
ได้ว่ำผู้ถูกกล่ำวหำเป็นเจ้ำหน้ำท่ีของรัฐตำแหน่งใดและระดับใดแลว้ ต้องใช้ระยะเวลำพอสมควรในกำรค้นหำและ
ตรวจสอบขอ้ มลู ดงั กล่ำว อกี ทง้ั เมือ่ ทรำบเปน็ ที่แน่ชดั แลว้ ว่ำคำกลำ่ วหำเจ้ำหน้ำท่ีของรฐั นั้น ๆ เป็นตำแหนง่ ใดและ
อยู่ในควำมรับผิดชอบของหน่วยงำนใดแล้ว จะต้องมีกำรรับส่งเรื่องให้หน่วยงำนที่อยู่ในหน้ำท่ีควำมรับผิดชอบ
ต่อไปอกี อันจะส่งผลให้กำรดำเนนิ คดมี คี วำมล่ำชำ้ ตำมมำ

หน้า 2 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

3) เพ่ือประโยชน์ในกำรบริหำรจดั กำรคำกล่ำวหำร้องเรยี นในภำพรวมของประเทศ และมีหน่วยงำน
หลักรับผิดชอบเป็นศูนย์กลำงในกำรรำยงำนสถำนกำรณ์กำรทุจริตของประเทศอย่ำงเป็นระบบมำกขึ้น เนื่องจำก
รฐั ธรรมนูญแหง่ รำชอำณำจักรไทย พทุ ธศักรำช 2550 มำตรำ 250 (3) กำหนดใหค้ ณะกรรมกำร ป.ป.ช. มอี ำนำจ
ไตส่ วนและวินิจฉัยเจ้ำหนำ้ ที่ของรฐั เฉพำะในบำงระดบั ตำแหนง่ เท่ำน้ัน วำ่ มีพฤตกิ ำรณ์ร่ำรวยผิดปกติ กระทำควำมผิด
ฐำนทจุ รติ ตอ่ หนำ้ ที่ หรือกระทำควำมผดิ ต่อตำแหน่งหน้ำท่ีรำชกำร หรือควำมผิดตอ่ ตำแหนง่ หน้ำที่ในกำรยตุ ิธรรม
หรือไม่ ซึ่งในทำงปฏิบตั ิแล้ว กระบวนกำรรับยื่นคำกล่ำวหำร้องเรียนเจำ้ หน้ำที่ของรัฐของหนว่ ยงำนที่เกี่ยวข้องกับ
กำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต จึงกระจัดกระจำยไปอยู่ในหลำยหน่วยงำนด้วยกัน มีลักษณะต่ำงหน่วย
ต่ำงทำตำมอำนำจหน้ำท่ีของหนว่ ยงำน ขำดควำมเป็นเอกภำพ ไม่มีลักษณะรวมศูนย์กลำงไว้ที่แหง่ เดียวกัน ทำให้
กำรรวบรวมข้อมลู และรำยงำนสถำนกำรณ์กำรทุจรติ ในภำพรวมของประเทศไม่เป็นไปในทศิ ทำงเดยี วกนั อนั สง่ ผล
ใหก้ ำรบริหำรจดั กำรคำกลำ่ วหำและกำรวำงแผนแก้ไขปัญหำกำรทุจริตคอร์รัปชันของประเทศไม่เป็นไปอย่ำงต่อเน่ือง
และขำดจุดเน้นทตี่ รงกนั

2. หน้าที่และอานาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ในการตรวจรับคากล่าวหา และการรายงาน
ผลการดาเนนิ คดที ุจริต

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 234 วรรคสอง บัญญัติให้กำร
ปฏิบัติหน้ำที่ตำม (1) (2) และ (3) ให้เป็นหน้ำที่ของคณะกรรมกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตแห่งชำติ
ท่ีจะต้องจัดให้มีมำตรกำรหรือแนวทำงท่ีจะทำให้กำรปฏิบัติหน้ำท่ีมีประสิทธิภำพ เกิดควำมรวดเร็ว สุจริต และ
เท่ียงธรรม ในกรณีจำเป็นจะมอบหมำยให้หน่วยงำนของรัฐที่มีหน้ำท่ีและอำนำจเกี่ยวข้องกับกำรป้องกันและ
ปรำบปรำมกำรทุจรติ ดำเนนิ กำรแทนในเร่ืองทม่ี ิใช่เปน็ ควำมผิดรำ้ ยแรง หรอื ท่ีเปน็ กำรกระทำของเจ้ำหน้ำที่ของรัฐ
บำงระดับหรือกำหนดให้พนักงำนเจ้ำหน้ำท่ีของหน่วยธรุ กำรของคณะกรรมกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทจุ รติ
แห่งชำติเปน็ ผูด้ ำเนนิ กำรสอบสวนหรอื ไตส่ วนเบ้ืองตน้ ตำมหลักเกณฑ์ วธิ ีกำร และเงื่อนไขทีบ่ ัญญตั ิไวใ้ นพระรำชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตก็ได้ ประกอบกับพระรำชบัญญัติประกอบ
รฐั ธรรมนูญวำ่ ด้วยกำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทจุ ริต พ.ศ. 2561 มำตรำ 61 มำตรำ 62 มำตรำ 63 มำตรำ 64
มำตรำ 65 และมำตรำ 66 ได้กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีกำร และเงื่อนไขตำมท่ีรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย
พุทธศักรำช 2560 มำตรำ 234 วรรคสอง กำหนดไว้ ดงั นี้

มาตรา 61 ในกรณีท่ีผู้เสียหำยได้ร้องทุกข์หรือมีผู้กล่ำวโทษต่อพนักงำนสอบสวนให้ดำเนินคดีกับ
เจ้ำพนักงำนของรัฐหรือบุคคลอ่ืนใดในข้อหำใด ๆ บรรดำท่ีอยู่ในหน้ำท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
ให้พนักงำนสอบสวนแสวงหำข้อเท็จจริง รวมท้ังรวบรวมพยำนหลักฐำนเบ้ืองต้น แล้วส่งให้คณะกรรมกำรป.ป.ช.
ภำยในสำมสิบวนั นับแตว่ นั ทไ่ี ดร้ บั กำรร้องทกุ ขห์ รือกลำ่ วโทษ

ในกรณีท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช. พิจำรณำแล้วเห็นว่ำเร่ืองที่ได้รับมำตำมวรรคหนึ่ง ไม่อยู่ในหน้ำที่
และอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. หรือแมจ้ ะอยู่ในหนำ้ ที่และอำนำจแต่เป็นเรอ่ื งไม่ร้ำยแรง ทเี่ ปน็ กำรกลำ่ วหำ
เจ้ำพนักงำนของรัฐ และคณะกรรมกำร ป.ป.ช. เห็นสมควรมอบหมำยให้พนักงำนสอบสวนเป็นผู้ดำเนินกำรก็ให้
ส่งเร่ืองคืนพนักงำนสอบสวนภำยในสำมสิบวันนับแต่วันที่ได้รับเร่ืองจำกพนักงำนสอบสวน โดยจะกำหนดระยะเวลำ
ในกำรดำเนินกำรใหพ้ นักงำนสอบสวนตอ้ งปฏบิ ัติดว้ ยก็ได้

เพ่ือประโยชน์ในกำรดำเนนิ กำรอย่ำงมีประสิทธภิ ำพและรวดเรว็ ใหค้ ณะกรรมกำร ป.ป.ช. จดั ทำคู่มือ
แจกจ่ำยให้พนักงำนสอบสวนอย่ำงทั่วถึงเพื่อให้พนักงำนสอบสวนทรำบว่ำเรื่ องใดบ้ำงที่อยู่ในหน้ำที่และอำนำจ
ของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หน้า 3

ในกรณีที่มีเหตุจะต้องขอให้ศำลออกหมำยจับบุคคลตำมวรรคหน่ึงหรือวรรคสอง ให้พนักงำนสอบสวน
หรือพนกั งำนฝำ่ ยปกครองหรือตำรวจชน้ั ผู้ใหญ่มีอำนำจย่ืนคำร้องตอ่ ศำลที่มีเขตอำนำจเพื่อให้ออกหมำยจับบุคคล
ดังกล่ำวได้ หรือในกรณีที่มีเหตุจำเป็นอย่ำงอื่นที่จะจับโดยไม่มีหมำยจับได้ให้พนักงำนสอบสวนหรือพนักงำน
ฝ่ำยปกครองหรือตำรวจมีอำนำจจบั บคุ คลดังกลำ่ วได้

ให้พนักงำนฝ่ำยปกครองหรือตำรวจท่ีจบั บุคคลดงั กล่ำวไว้ สง่ ตวั ผูถ้ กู จับพร้อมท้ังบันทึกกำรจับมำยัง
พนักงำนสอบสวนหรือคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ภำยในสี่สิบแปดชั่วโมง นับแต่เวลำที่ผู้ถูกจับมำถึงท่ีทำกำรของ
พนักงำนสอบสวน โดยมใิ ห้นับระยะเวลำเดินทำงตำมปกติทน่ี ำตวั ผู้ถูกจับจำกทีจ่ ับมำยังท่ีทำกำรของพนักงำนสอบสวน
รวมเข้ำในกำหนดเวลำสี่สิบแปดช่ัวโมงนั้นด้วย ในกรณีท่ีไม่จำต้องมีกำรควบคุมตัวผู้ถูกจับไว้ คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
อำจปล่อยตัวผู้ถกู จบั ไป โดยมปี ระกัน หรือไมม่ ปี ระกันก็ได้

ในกรณีท่ีมีควำมจำเป็นต้องมีกำรควบคุมตัวผู้ถูกจับไว้ ให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ย่ืนคำร้องต่อศำล
เพ่ือให้ศำลออกหมำยขังผู้ถูกจับไว้ได้ ตำมหลักเกณฑ์และระยะเวลำท่ีกำหนดไว้ในประมวลกฎหมำยวิธีพิจำรณำ
ควำมอำญำสำหรบั ควำมผิดที่มีกำรร้องทกุ ข์กล่ำวโทษนนั้

มาตรา 62 ในกรณีที่เจ้ำหน้ำท่ีของรัฐซ่งึ ดำรงตำแหน่งตงั้ แต่อำนวยกำรระดับสูงหรือเทียบเท่ำลงมำ
มีกรณีถูกกล่ำวหำว่ำกระทำผิด หรือเจ้ำหน้ำที่ของรัฐถูกกล่ำวหำว่ำกระทำผิดในเร่ืองท่ีมิใช่เป็นควำมผิดร้ำยแรง
ทง้ั น้ี บรรดำท่ีอยู่ในหน้ำท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. คณะกรรมกำร ป.ป.ช. จะมอบหมำยให้คณะกรรมกำร
ป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตในภำครัฐ ตำมกฎหมำยว่ำด้วยมำตรกำรของฝ่ำยบริหำรในกำรป้องกันและ
ปรำบปรำมกำรทุจริตดำเนินกำรแทนคณะกรรมกำร ป.ป.ช. กไ็ ด้

ในกรณีที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้รับเร่ืองตำมวรรคหนึ่ง ให้สำนักงำนดำเนินกำรส่งเรื่องท่ีได้รับไว้
ให้สำนักงำนคณะกรรมกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตในภำครัฐเพื่อดำเนินกำรต่อไปภำยในสำมสิบวัน
นบั แตว่ นั ทสี่ ำนกั งำนไดร้ ับเรอื่ ง

กำรเทียบตำแหน่งตำมวรรคหน่ึง ใหเ้ ป็นไปตำมทค่ี ณะกรรมกำร ป.ป.ช. กำหนด

เพ่ือประโยชน์ในกำรดำเนินกำรตำมวรรคหน่งึ ใหเ้ กิดควำมรวดเร็วและมีประสทิ ธิภำพ คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
จะวำงหลักเกณฑ์กำรดำเนินกำรไต่สวนและกำรช้ีมูลของคณะกรรมกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตในภำครฐั
และสำนักงำนคณะกรรมกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตในภำครัฐให้สอดคล้องกับกำรดำเนินกำรของ
คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ตำมพระรำชบัญญัติประกอบรฐั ธรรมนญู นก้ี ็ได้

ในกำรดำเนินกำรตำมหน้ำที่และอำนำจตำมวรรคหนึ่ง ให้คณะกรรมกำรป้องกันและปรำบปรำม
กำรทจุ รติ ในภำครัฐดำเนินกำรตำมกำหนดระยะเวลำท่ีกำหนดให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ต้องปฏิบัตติ ำมพระรำชบัญญัติ
ประกอบรฐั ธรรมนญู น้ี

มาตรา 63 ในกรณีท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช. พิจำรณำเห็นสมควร อำจส่งเรื่องท่ีอยู่ในหน้ำท่ีและ
อำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ตำมมำตรำ 28 (2) และ (4) ทีม่ ิใช่ควำมผิดร้ำยแรง ใหพ้ นักงำนสอบสวนดำเนินกำร
ตำมประมวลกฎหมำยวธิ ีพจิ ำรณำควำมอำญำตอ่ ไปก็ได้

มาตรา 64 ในกรณีที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. พิจำรณำเห็นว่ำเรื่องท่ีมีกำรกล่ำวหำเรื่องใด มิใช่เป็น
ควำมผิดร้ำยแรง หรือกล่ำวหำในเร่ืองท่ีมิได้อยู่ในหน้ำท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
จะส่งเรื่องให้ผู้บังคับบัญชำหรือผู้มีอำนำจแต่งตั้งหรือถอดถอนของผู้ถูกร้องดำเนินกำรทำงวินัยไปตำมหน้ำที่และ
อำนำจกไ็ ด้

หน้า 4 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

มาตรา 65 เมื่อคณะกรรมกำร ป.ป.ช. มอบหมำยให้หน่วยงำนของรัฐตำมมำตรำ 61 มำตรำ 62
มำตรำ 63 และมำตรำ 64 แลว้ ใหห้ นว่ ยงำนของรฐั น้นั ดำเนนิ กำรไปตำมหนำ้ ท่ีและอำนำจของตนและรำยงำนผล
ให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ทรำบ ท้ังน้ี ตำมหลักเกณฑ์และวิธีกำรและภำยในกำหนดระยะเวลำที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
กำหนด

มาตรา 66 ในกรณีที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ไม่เห็นด้วยกับผลกำรดำเนินกำรตำมรำยงำนตำมมำตรำ 65
หรือมีกรณีเหน็ ว่ำผู้ถูกร้องอำจไม่ได้รับควำมเป็นธรรม หรือกำรดำเนินกำรนนั้ จะไม่เท่ียงธรรม ใหค้ ณะกรรมกำร ป.ป.ช.
มีอำนำจสั่งกำรอย่ำงใดอย่ำงหน่ึง หรืออำจเรียกสำนวนกำรไต่สวนหรือสอบสวนมำเพ่ือดำเนินกำรได้ โดยจะดำเนินกำร
ไต่สวนใหมท่ ้ังหมด หรือนำผลกำรไต่สวนหรือสอบสวนของหนว่ ยงำนของรัฐนน้ั ท้ังหมดหรือบำงสว่ นมำถือเป็นกำร
ไต่สวนของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ก็ได้

จำกหลักกำรของบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช 2560 มำตรำ 234
วรรคสอง และพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561
มำตรำ 61 มำตรำ 62 มำตรำ 63 มำตรำ 64 มำตรำ 65 และมำตรำ 66 ดงั กลำ่ วขำ้ งตน้ จะเห็นไดว้ ำ่ รฐั ธรรมนูญ
และกฎหมำยประกอบรฐั ธรรมนูญวำ่ ดว้ ยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตได้บัญญัติให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
มีหน้ำที่และอำนำจเกี่ยวข้องกับกำรปรำบปรำมกำรทุจริตเจ้ำพนักงำนของรัฐทุกระดับ โดยมีเจตนำรมณ์ให้
คณะกรรมกำร ป.ป.ช. รับคำกล่ำวหำไวด้ ำเนินกำรในกรณีเป็นกำรกลำ่ วหำเจ้ำหน้ำที่ของรฐั ซ่ึงดำรงตำแหน่งตั้งแต่
อำนวยกำรระดับสูงหรือเทียบเท่ำขึน้ ไป หรือเป็นกำรกลำ่ วหำผู้ดำรงตำแหน่งทำงกำรเมือง ตุลำกำรศำลรัฐธรรมนูญ
ผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ หรือผู้ว่ำกำรตรวจเงินแผ่นดิน หรือเป็นกำรกล่ำวหำเจ้ำหน้ำที่ของรัฐกระทำผิด
ในเรอื่ งท่เี ปน็ ควำมผดิ ร้ำยแรง หรอื เป็นควำมผิดเกย่ี วกับกำรร่ำรวยผิดปกติ หรือเปน็ ควำมผดิ ตำมกฎหมำยว่ำด้วย
ควำมผิดเกยี่ วกับกำรเสนอรำคำต่อหน่วยงำนของรัฐ หรือเปน็ ควำมผดิ เกีย่ วกับกำรขัดกนั ระหวำ่ งประโยชน์ส่วนบุคคล
และประโยชนส์ ่วนรวม และเพ่ือให้กำรปฏบิ ัติหน้ำท่ีของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. เปน็ ไปอยำ่ งมีประสิทธิภำพ เกิดควำม
รวดเร็ว สุจริต และเท่ียงธรรม รัฐธรรมนูญและกฎหมำยประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำม
กำรทุจริต กำหนดให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. มอบหมำยให้หน่วยงำนของรัฐท่ีมีหน้ำท่ีและอำนำจเก่ียวข้องกับ
กำรปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทุจรติ ดำเนนิ กำรแทนในเรื่องท่มี ิใชเ่ ปน็ ควำมผิดรำ้ ยแรง หรอื ทเ่ี ปน็ กำรกระทำของ
เจำ้ หนำ้ ท่ขี องรัฐบำงระดับ ดงั น้ัน เพ่อื ใหเ้ ปน็ ไปตำมเจตนำรมณ์ของรฐั ธรรมนญู และกฎหมำยประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่ำด้วยกำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทุจริตดังกล่ำว คณะกรรมกำร ป.ป.ช. จงึ ได้กำหนดแนวทำงในกำรพิจำรณำ
คำกล่ำวหำที่มลี ักษณะเป็นควำมผดิ รำ้ ยแรง ตำมคำส่ังคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ท่ี 1239/2561 เรื่องแนวทำงในกำร
พิจำรณำคำกล่ำวหำท่ีมีลักษณะเป็นควำมผิดร้ำยแรง ลงวันที่ 8 ตุลำคม 2561 ได้แก่ เร่ืองที่เกี่ยวกับทรัพยำกร
ธรรมชำติ ที่ดิน ส่ิงแวดล้อม หรือประโยชน์สำธำรณะท่ีสำคัญ เร่ืองที่มีหรืออำจมีผลกระทบอย่ำงรุนแรงต่อควำมสงบ
เรยี บร้อย หรอื ศลี ธรรมอันดีของประชำชน ควำมมน่ั คงของชำติ ควำมสมั พันธร์ ะหว่ำงประเทศ หรือระบบเศรษฐกิจ
หรือกำรคลังของประเทศ เร่ืองที่สำคัญระดับประเทศที่อยู่ในควำมสนใจของประชำชน เร่ืองท่ีมีผู้ทรงอิทธิพล
ท่ีสำคัญมีส่วนเกี่ยวข้องกับคดีหรือคำกล่ำวหำ เร่ืองที่สำคัญและเป็นกำรกระทำควำมผิดข้ำมชำติ หรือมีเจ้ำหน้ำท่ี
ของรัฐต่ำงประเทศ หรือเจ้ำหน้ำท่ีขององค์กรระหว่ำงประเทศมีส่วนเกี่ยวข้อง เรื่องท่ีเกี่ยวกับกำรจัดซื้อจัดจ้ำง
มีวงเงินงบประมำณเกินกว่ำ 2,000,000 บำท หรือมีมูลค่ำควำมเสียหำยเกินกว่ำ 500,000 บำท และอำจก่อให้เกิด
ควำมเสียหำยแก่ทำงรำชกำรอย่ำงกว้ำงขวำง เรื่องที่เกี่ยวกับกำรที่รัฐ หน่วยงำนรำชกำร หน่วยงำนของรัฐ
รัฐวิสำหกิจ หรือรำชกำรส่วนท้องถ่ิน ให้สัมปทำนที่มีลักษณะเป็นกำรให้ประโยชน์โดยมิชอบ เรื่องท่ีมีผลกระทบ
ต่อระบบบริหำรรำชกำรในภำพรวม แม้อำจคำนวณค่ำควำมเสียหำยเป็นตัวเงนิ ได้ และกำหนดตำแหน่งเจ้ำหนำ้ ท่ี
ของรัฐซึ่งดำรงตำแหน่งต้ังแต่อำนวยกำรระดับสูงหรือเทียบเท่ำลงมำ และลักษณะควำมผิดท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
สมควรดำเนินกำรเอง ตำมคำส่ังคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ท่ี 1240/2561 เร่ืองกำหนดตำแหน่งเจ้ำหน้ำท่ีของรัฐ
ซึ่งดำรงตำแหน่งตั้งแต่อำนวยกำรระดับสูงหรือเทียบเท่ำลงมำและลักษณะควำมผิดที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
สมควรดำเนนิ กำร ลงวันที่ 8 ตุลำคม 2561 ได้แก่ ตำแหน่งผู้พิพำกษำ ตุลำกำร พนักงำนอัยกำร ผู้บริหำรทอ้ งถ่นิ

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 5

รองผู้บริหำรท้องถิ่น ผู้ช่วยผู้บริหำรท้องถิ่น สมำชิกสภำท้องถ่ินขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เจ้ำพนักงำนของรัฐ
ในสำนักงำนเลขำธกิ ำรสภำผู้แทนรำษฎรและสำนักงำนเลขำธิกำรวุฒสิ ภำ เจำ้ พนักงำนของรัฐในหน่วยงำนป้องกัน
และปรำบปรำมกำรทุจริต และกำรกระทำควำมผิดตำมหมวด 6 กำรขัดกันระหว่ำงประโยชน์ส่วนบุคคลและ
ประโยชน์ส่วนรวม กำรกระทำควำมผิดตำมกฎหมำยว่ำด้วยควำมผิดเก่ียวกับกำรเสนอรำคำต่อหน่วยงำนของรัฐ
โดยคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พิจำรณำดำเนินกำรตำมรัฐธรรมนูญและกฎหมำยประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำร
ปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทุจรติ ดงั น้ี

1) มอบหมำยใหพ้ นักงำนสอบสวนดำเนนิ กำรในกรณีที่เหน็ ว่ำเร่ืองท่ีไดร้ บั มำอยู่ในหน้ำท่ีและอำนำจ
แต่เป็นเรือ่ งทไ่ี มร่ ำ้ ยแรง หรอื เปน็ เรอ่ื งที่ไม่อย่ใู นหน้ำทแี่ ละอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. (มำตรำ 61)

2) มอบหมำยให้คณะกรรมกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตในภำครัฐดำเนินกำรในกรณีที่มี
กำรกล่ำวหำเจ้ำหน้ำที่ของรัฐซึ่งดำรงตำแหน่งตั้งแต่อำนวยกำรระดับสูงหรือเทียบเท่ำลงมำ ว่ำกระทำผิด หรือ
เจ้ำหน้ำท่ขี องรฐั ถกู กล่ำวหำว่ำกระทำผดิ ในเรือ่ งทม่ี ิใชเ่ ป็นควำมผิดไมร่ ำ้ ยแรง (มำตรำ 62)

3) มอบหมำยใหพ้ นกั งำนสอบสวนดำเนนิ กำรตำมประมวลกฎหมำยวธิ พี ิจำรณำควำมอำญำ ในกรณี
ที่มีกำรกล่ำวหำเจ้ำหน้ำท่ีของรัฐที่อยู่ในหน้ำท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ตำมมำตรำ 28 (2) และ (4)
ทม่ี ใิ ชค่ วำมผดิ ร้ำยแรง (มำตรำ 63)

4) มอบหมำยให้ผู้บังคับบัญชำหรือผูม้ ีอำนำจแต่งต้งั หรือถอดถอนในกรณีที่มีกำรกล่ำวหำเจำ้ หน้ำท่ี
ของรฐั ท่ีอยู่ในหน้ำที่และอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ดำเนินกำรทำงวินัยไปตำมหนำ้ ท่ีและอำนำจ ในเร่ืองท่ี
มิใช่เป็นควำมผิดไม่ร้ำยแรง หรือเป็นกำรกล่ำวหำในเร่ืองที่มิได้อยู่ในหน้ำท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
(มำตรำ 64)

นอกจำกน้ี เมื่อคณะกรรมกำร ป.ป.ช. พิจำรณำและมอบหมำยให้หน่วยงำนของรัฐตำมมำตรำ 61
มำตรำ 62 มำตรำ 63 และมำตรำ 64 ดำเนินกำรแล้ว กฎหมำยกำหนดให้หน่วยงำนของรัฐน้ันดำเนินกำรไปตำม
หน้ำท่ีและอำนำจของตนและรำยงำนผลให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ทรำบ ตำมหลักเกณฑ์และวิธีกำรและภำยใน
กำหนดระยะเวลำท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช. กำหนด (กรณีเรื่องท่ีมอบหมำยให้ดำเนินกำรเป็นเรื่องท่ีอยู่ในหน้ำท่ี
และอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.) และกรณีท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ไม่เห็นด้วยกับผลกำรดำเนินกำรตำม
รำยงำนตำมมำตรำ 65 หรอื มกี รณีเห็นว่ำผู้ถูกร้องอำจไม่ไดร้ ับควำมเป็นธรรม หรอื กำรดำเนินกำรนัน้ จะไม่เทีย่ งธรรม
คณะกรรมกำร ป.ป.ช. มีอำนำจสั่งกำรอย่ำงใดอย่ำงหนึ่ง หรืออำจเรียกสำนวนกำรไต่สวนหรือสอบสวนมำ
เพื่อดำเนินกำรได้ โดยจะดำเนินกำรไต่สวนใหม่ทั้งหมด หรือนำผลกำรไต่สวนหรือสอบสวนของหน่วยงำนของรัฐน้ัน
ทั้งหมดหรือบำงส่วนมำถือเป็นกำรไต่สวนของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ก็ได้ จำกหลักกำรดังกล่ำว จะเห็นว่ำ
เมือ่ คณะกรรม ป.ป.ช. พิจำรณำมอบหมำยให้หนว่ ยงำนของรัฐตำมมำตรำ 61 มำตรำ 62 มำตรำ 63 และมำตรำ 64
ดำเนนิ กำรแล้วก็ตำม คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ยงั มีหน้ำท่ีต้องติดตำมผลกำรดำเนนิ กำรของหน่วยงำนของรัฐว่ำ ผถู้ ูกร้อง
ไดร้ ับควำมเป็นธรรม หรอื กำรดำเนินกำรนัน้ เปน็ ไปอย่ำงถูกต้อง เท่ียงธรรม หรอื ไม่ เพื่อใหก้ ระบวนกำรตรวจสอบ
กำรใชอ้ ำนำจรัฐเป็นไปอย่ำงมีประสิทธิภำพ เกดิ ควำมรวดเร็ว สุจรติ และเท่ยี งธรรม สอดคลอ้ งกบั บทบำท หนำ้ ท่ี
อัตรำกำลังของสำนักงำน ป.ป.ช. และหน่วยงำนของรัฐท่ีมีหน้ำที่และอำนำจเกี่ยวข้องกับกำรป้องกันและปรำบปรำม
กำรทจุ รติ

ด้วยหลักกำรของบทบัญญัติของกฎหมำยดังกลำ่ วข้ำงต้น สง่ ผลให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. เปน็ ศูนย์กลำง
ของกำรรับคำกล่ำวหำร้องเรียนกำรทุจริตเจ้ำพนักงำนของรัฐทุกระดับ โดยพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญ
ว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 ซึ่งมีผลใช้บังคับต้ังแต่วันที่ 22 กรกฎำคม 2561 ดังนั้น
ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 เป็นปีที่สองที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. มีหน้ำที่และอำนำจรับคำกล่ำวหำร้องเรยี นและ
ตรวจสอบกำรทุจริตเจ้ำพนักงำนของรัฐทุกระดับ ซง่ึ สำนกั งำน ป.ป.ช. โดยสำนักเทคโนโลยสี ำรสนเทศมีกำรดำเนินกำร
ด้วยระบบตรวจรับคำกล่ำวหำ (Preliminary Examination System on Corruption Accusation : PESCA)
เพ่ือรองรับบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งรำชอำณำจักรไทย พุทธศักรำช 2560 และพระรำชบัญญัติประกอบ

หน้า 6 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

รัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 ซ่ึงกำหนดให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ดำเนินกำร
ตรวจสอบคำกล่ำวหำว่ำจะรับไว้ในกำรดำเนินกำรตำมหน้ำที่และอำนำจ หรือมอบหมำยให้หน่วยงำนของรัฐตำม
มำตรำ 61 มำตรำ 62 มำตรำ 63 และมำตรำ 64 ดำเนนิ กำร และให้หนว่ ยงำนของรฐั น้ันดำเนินกำรไปตำมหน้ำที่
และอำนำจของตนแล้วรำยงำนผลให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ทรำบ โดยหน่วยงำนของสำนักงำน ป.ป.ช. ท้ังในส่วนกลำง
และในส่วนพ้ืนที่ท้ังสำนกั งำน ป.ป.ช. ภำค และสำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัด สำมำรถรับคำกล่ำวหำร้องเรียน
กำรทุจริตเจ้ำพนักงำนของรัฐได้ จำกนั้นบันทึกคำกล่ำวหำเข้ำสู่ระบบตรวจรับคำกล่ำวหำ (PESCA) เพ่ือให้มีกำร
บูรณำกำรร่วมกัน มีกำรส่งผ่ำนข้อมูลทำงอิเล็กทรอนิกส์ให้ผู้บังคับบัญชำพิจำรณำให้ควำมเห็นตำมลำดับช้ัน
ไดอ้ ยำ่ งรวดเรว็ และเสนอให้คณะกรรมกำร ป.ป.ช. พิจำรณำมอบหมำยให้หน่วยงำนของรัฐตำมมำตรำ 61 มำตรำ 62
มำตรำ 63 และมำตรำ 64 ดำเนินกำรต่อไป ส่งผลให้กระบวนกำรรับคำกล่ำวหำร้องเรียนเจ้ำพนักงำนของรัฐ
ในชนั้ ตรวจรับคำกล่ำวหำของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. เกิดควำมรวดเร็ว มีประสิทธภิ ำพ และเปน็ ไปตำมเจตนำรมณ์
ของรัฐธรรมนญู และกฎหมำยประกอบรฐั ธรรมนูญวำ่ ด้วยกำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทจุ รติ ดังกล่ำว

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 7

3 สถิติคากล่าวหาร้องเรียน

▪ แหล่งที่มาของคากล่าวหา

จำกสถติ ิคำกล่ำวหำร้องเรียนท่ีเขำ้ มำสูส่ ำนักงำน ป.ป.ช. ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวนทั้งส้ิน
9,130 เร่ือง พิจำรณำจำกแหล่งท่ีมำของคำกล่ำวหำ พบว่ำ คำกล่ำวหำส่วนใหญ่เป็นคำกล่ำวหำท่ีร้องเรียนมำยงั
สำนักงำน ป.ป.ช. โดยตรง จำนวน 5,770 เร่ือง (ร้อยละ 63.20) รองลงมำเป็นคำกล่ำวหำจำกสำนักงำน ป.ป.ท.
จำนวน 1,728 เรอื่ ง (ร้อยละ 18.93) และสำนักงำนตำรวจแหง่ ชำติ จำนวน 1,184 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 12.97) ตำมลำดับ

ตารางที่ 1 จำนวนและร้อยละของคำกลำ่ วหำ จำแนกตำมแหลง่ ทม่ี ำ

แหลง่ ทม่ี าของคากลา่ วหา จานวนคากล่าวหา ร้อยละ
(เร่อื ง) (%)
สำนักงำน ป.ป.ช.
สำนักงำน ป.ป.ท. 5,770 63.20
สำนักงำนตำรวจแหง่ ชำติ 1,728 18.93
กองบงั คับกำรปอ้ งกันปรำบปรำมกำรทจุ รติ และประพฤตมิ ิชอบ 1,184 12.97
สำนักงำนกำรตรวจเงินแผน่ ดนิ 138 1.51
องคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่ิน 109 1.19
กรมสอบสวนคดพี เิ ศษ 51 0.56
ผ้บู ังคบั บัญชำ/ผมู้ อี ำนำจแตง่ ตงั้ ถอดถอน 46 0.50
กระทรวงมหำดไทย 28 0.31
สำนกั งำนผู้ตรวจกำรแผ่นดนิ 24 0.26
กระทรวงสำธำรณสขุ 19 0.21
กรมรำชทัณฑ์ 0.08
สำนกั งำนคณะกรรรมกำรสิทธมิ นษุ ยชนแหง่ ชำติ 7 0.07
ศูนยอ์ ำนวยกำรตอ่ ตำ้ นกำรทุจรติ แห่งชำติ 6 0.04
สำนักงำนอัยกำรสงู สุด 4 0.10
สำนักงำนปอ้ งกันและปรำบปรำมกำรฟอกเงนิ 9 0.02
กรมค้มุ ครองสิทธิและเสรภี ำพ 2 0.02
ศำลจงั หวัด 2 0.02
2 0.01
รวม 1
100.00
9,130

ทมี่ ำ : ระบบตรวจรบั คำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนกั บริหำรงำนกลำง สำนักงำน ป.ป.ช.

▪ ชอ่ งทางการร้องเรยี น

สถิติคำกล่ำวหำร้องเรียนที่เข้ำมำสู่สำนักงำน ป.ป.ช. ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 9,130 เรื่อง
สว่ นใหญ่เปน็ คำกลำ่ วหำที่มำจำกหนงั สือร้องเรียน จำนวน 4,958 เรื่อง (รอ้ ยละ 54.31) รองลงมำเป็นบตั รสนเท่ห์
จำนวน 2,013 เรื่อง (ร้อยละ 22.05) หนังสือรำชกำร จำนวน 1,850 เรื่อง (ร้อยละ 20.26) ร้องเรียนด้วยวำจำ
จำนวน 126 เรอื่ ง (ร้อยละ 1.38) รอ้ งเรยี นผ่ำนทำงเว็บไซต์ จำนวน 77 เรือ่ ง (รอ้ ยละ 0.84) เหตอุ นั ควรสงสัยของ
คณะกรรมกำร ป.ป.ช. จำนวน 71 เรื่อง (รอ้ ยละ 0.78) และแจ้งเบำะแส จำนวน 35 เรอ่ื ง (ร้อยละ 0.38) ตำมลำดบั

หน้า 8 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

ทั้งนี้ เมื่อพิจำรณำช่องทำงกำรร้องเรียน/กล่ำวหำในแต่ละปีงบประมำณที่เกิดเหตุ จะเห็นได้ว่ำ
คำกล่ำวหำในทุกช่องทำงกำรร้องเรียน ส่วนใหญ่เกิดเหตุในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 และปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
รวมจำนวน 5,294 เรือ่ ง คิดเป็นร้อยละ 57.98 ของจำนวนคำกล่ำวหำทัง้ หมด และเปน็ คำกล่ำวหำทีเ่ กดิ เหตุต้ังแต่
ปีงบประมำณ พ.ศ. 2561 ลงไปจนถึงปีงบประมำณ พ.ศ. 2512 มำกถงึ 3,610 เร่ือง หรอื รอ้ ยละ 39.54 รำยละเอียดดัง
ตารางที่ 2 จำนวนและรอ้ ยละคำกลำ่ วหำ จำแนกตำมช่องทำงกำรร้องเรยี นและปีงบประมำณทเี่ กดิ เหตุจำแนกตำม
ชอ่ งทำงกำรร้องเรียนและปีงบประมำณทีเ่ กิดเหตุ

ช่องทางการร้องเรียน คากลา่ วหา ปีงบประมาณที่เกดิ เหตุ พ.ศ.

หนังสือร้องเรียน จานวน ร้อยละ 2563 2562 2561 2560 2559 2549- 2543- 2512- ไม่
บัตรสนเท่ห์ (เร่อื ง) (%) 2558 2548 2542 ระบ*ุ
หนังสอื ราชการ
ร้องเรยี นดว้ ยวาจา 4,958 54.31 1,772 1,310 460 334 301 697 47 24 13
เว็บไซต์
เหตอุ ันควรสงสยั 2,013 22.05 753 463 162 112 85 230 10 4 194
แจง้ เบาะแส
1,850 20.26 456 409 212 169 133 423 25 21 2
รวม
รอ้ ยละ (%) 126 1.38 50 23 13 11 4 24 1 - -

77 0.84 18 13 8 8 4 11 - - 15

71 0.78 7 2 2 - 1 57 2 - -

35 0.38 12 6 4 1 2 7 - 1 2

9,130 100.00 3,068 2,226 861 635 530 1,449 85 50 226

33.60 24.38 9.43 6.96 5.80 15.87 0.93 0.55 2.48

ทม่ี ำ : ระบบตรวจรับคำกลำ่ วหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักบรหิ ำรงำนกลำง สำนกั งำน ป.ป.ช. และสำนกั วิจยั และบริกำรวิชำกำรดำ้ นกำรปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทจุ รติ
หมำยเหตุ : เนื่องจำกผแู้ จ้งเบำะแส/ผู้รอ้ งไม่ได้ระบุปีท่ีเกดิ เหตุ จงึ ไมส่ ำมำรถระบไุ ด้วำ่ เปน็ ปีงบประมำณใด

ท้ังนี้ ได้แบ่งประเภทคำกล่ำวหำตำมช่องทำงกำรร้องเรียนออกเป็น 2 กลุ่ม โดยพิจำรณำจำกควำม
ครบถ้วนตำมมำตรำ 60 แห่งพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต
พ.ศ. 2561 กล่ำวคือ กลุ่มท่ี 1 เป็นกลุ่มที่มีรำยละเอียดคำกล่ำวหำครบถ้วนตำมมำตรำ 60 แห่งพระรำชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 ได้แก่ (1) ช่ือและท่ีอยู่ของผู้กล่ำวหำ
(2) ชื่อหรือตำแหน่งของผู้ถูกร้อง และ (3) ข้อกล่ำวหำและพฤติกำรณ์แห่งกำรกระทำผิดตำมข้อกล่ำวหำพร้อมพยำน
หลักฐำนหรืออ้ำงพยำนหลักฐำน และกลุ่มที่ 2 เป็นกลุ่มที่มีรำยละเอียดคำกล่ำวหำไม่ครบถ้วนตำมมำตรำ 60
แห่งพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 ได้แก่ ไม่มีชื่อ
และที่อยู่ของผู้กล่ำวหำ หรือไม่มีชื่อหรือตำแหน่งของผู้ถูกร้อง หรือไม่ระบุข้อกล่ำวหำหรือพฤติกำรณ์แห่งกำร
กระทำผดิ ตำมข้อกล่ำวหำ หรอื ไมม่ ีพยำนหลักฐำนหรืออำ้ งพยำนหลักฐำน โดยในแต่ละกลุ่ม คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
ได้พจิ ำรณำผลกำรตรวจรับคำกลำ่ วหำและมีมติ ดังน้ี

กลุม่ ที่ 1 เปน็ กล่มุ ที่ส่วนใหญ่มีรายละเอียดคากล่าวหาครบถ้วน ตำมมำตรำ 60 แหง่ พระรำชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนญู วำ่ ด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทจุ ริต พ.ศ. 2561 จำนวน 7,005 เร่ือง คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
ได้พิจำรณำผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมมี ตแิ ลว้ จำนวน 6,945 เรื่อง (รอ้ ยละ 99.14) จำแนกเป็น

1. คากลา่ วหาประเภทหนังสือร้องเรียน จำนวน 4,958 เร่อื ง ซง่ึ คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ไดพ้ จิ ำรณำ
ผลกำรตรวจรบั คำกลำ่ วหำและมีมติแล้ว จำนวน 4,904 เรือ่ ง (ร้อยละ 98.91) ดังน้ี

1.1 รับไว้ดำเนินกำร (ออกเลขดำ) จำนวน 2,030 เรื่อง (ร้อยละ 41.40)
1.2 สง่ หน่วยงำนภำยนอก จำนวน 1,924 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 39.23)
1.3 สง่ รวมเร่อื งซ้ำ จำนวน 614 เรื่อง (ร้อยละ 12.52)
1.4 ไม่รับพิจำรณำ/ไม่อยู่ในอำนำจ จำนวน 336 เร่อื ง (ร้อยละ 6.85)

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 9

2. คากล่าวหาประเภทหนังสือราชการ จำนวน 1,850 เรื่อง ซ่ึงคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พิจำรณำ
ผลกำรตรวจรบั คำกลำ่ วหำและมมี ตแิ ล้ว จำนวน 1,844 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 99.68) ดังน้ี

2.1 รบั ไว้ดำเนินกำร (ออกเลขดำ) จำนวน 521 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 28.26)
2.2 ส่งหน่วยงำนภำยนอก จำนวน 1,055 เร่ือง (ร้อยละ 57.21)
2.3 สง่ รวมเร่อื งซำ้ จำนวน 211 เร่ือง (รอ้ ยละ 11.44)
2.4 ไม่รับพิจำรณำ/ไม่อยใู่ นอำนำจ จำนวน 57 เร่ือง (รอ้ ยละ 3.09)

3. คากล่าวหาประเภทร้องเรียนด้วยวาจา จำนวน 126 เรือ่ ง ซ่งึ คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พิจำรณำ
ผลกำรตรวจรบั คำกลำ่ วหำและมมี ตแิ ลว้ จำนวน 126 เรอ่ื ง (ร้อยละ 100.00) ดังน้ี

3.1 รบั ไว้ดำเนินกำร (ออกเลขดำ) จำนวน 61 เรือ่ ง (รอ้ ยละ 48.42)
3.2 สง่ หนว่ ยงำนภำยนอก จำนวน 53 เรอื่ ง (ร้อยละ 42.06)
3.3 สง่ รวมเร่ืองซำ้ จำนวน 6 เร่ือง (รอ้ ยละ 4.76)
3.4 ไมร่ ับพิจำรณำ/ไมอ่ ย่ใู นอำนำจ จำนวน 6 เรื่อง (ร้อยละ 4.76)

4. คากลา่ วหาประเภทยกเหตุอันควรสงสัย จำนวน 71 เร่ือง ซงึ่ คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ไดพ้ ิจำรณำ
ผลกำรตรวจรับคำกลำ่ วหำและมีมตแิ ล้ว จำนวน 71 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 100.00) ดงั น้ี

4.1 รับไว้ดำเนนิ กำร (ออกเลขดำ) จำนวน 71 เรื่อง (ร้อยละ 100.00)
4.2 สง่ หน่วยงำนภำยนอก จำนวน - เรื่อง (รอ้ ยละ 0.00)
4.3 ส่งรวมเร่อื งซ้ำ จำนวน - เรอื่ ง (ร้อยละ 0.00)
4.4 ไมร่ บั พจิ ำรณำ/ไมอ่ ยู่ในอำนำจ จำนวน - เรื่อง (รอ้ ยละ 0.00)
รำยละเอยี ดปรำกฏตำมตำรำง ดังน้ี

ตารางท่ี 3 จำนวนคำกล่ำวหำที่ร้องเรียนผ่ำนหนังสือร้องเรียน หนังสือรำชกำร ร้องเรียนด้วยวำจำ และ
เหตอุ ันควรสงสยั ของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. จำแนกตำมลกั ษณะ/รูปแบบกำรตรวจรบั คำกล่ำวหำ

จานวน ลักษณะ/รปู แบบการตรวจรับคากลา่ วหา (เรอ่ื งเสรจ็ ) คงเหลือ
คากล่าวหา อย่รู ะหว่าง
ชอ่ งทางการร้องเรียน รบั ดาเนินการ สง่ หนว่ ยงาน ส่งรวมเรอ่ื งซา ไมร่ ับพจิ ารณา/ รวม ดาเนินการ
(เรื่อง) ออกเลขดา ภายนอก ไมอ่ ย่ใู นอานาจ
หนังสอื ร้องเรยี น 4,904 54
หนังสอื ราชการ 4,958 2,030 1,924 614 336 1,844
ร้องเรยี นดว้ ยวาจา 1,850 126 6
เหตุอันควรสงสยั 126 521 1,055 211 57 71
71 6,945 -
รวม 7,005 61 53 6 6 99.14
ร้อยละ (%) 100.00 -
71 - - -
60
2,683 3,032 831 399
0.86
38.30 43.28 11.86 5.70

ท่มี ำ : ระบบตรวจรับคำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักบรหิ ำรงำนกลำง สำนกั งำน ป.ป.ช.

หนา้ 10 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

ตารางท่ี 4 จำนวนคำกล่ำวหำที่ร้องเรียนผ่ำนหนังสือร้องเรียน หนังสือรำชกำร ร้องเรียนด้วยวำจำ และ
เหตุอันควรสงสัยของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. จำแนกตำมกำรส่งหรือมอบหมำยคำกล่ำวหำให้
หน่วยงำนอ่นื ดำเนินกำร

หนว่ ยงาน จานวน ร้อยละ การส่งหรอื มอบหมายคากลา่ วหา
คากลา่ วหา (%)
สานักงานตารวจแห่งชาติ ม.61 ม.61
สานักงาน ป.ป.ท. (เรอ่ื ง) 33.05 ม.61 ม.62 ม.63 ม.64 และ และ สง่ กลบั ฯ
กรมสอบสวนคดพี ิเศษ 22.49
ผบู้ ังคับบญั ชา/ผมู้ อี านาจแตง่ ตงั ถอดถอน 1,002 0.03 ม.64 ม.63
ส่งกลบั กรณไี มอ่ ยใู่ นอานาจ 682 38.36
1 6.07 885 - 117 - - - -
รวม 1,163 100.00 - 682 - - - - -
184 1- - - - - -
3,032 - - - 1,158 2 3 -
- - - - - - 184

886 682 117 1,158 2 3 184

ท่ีมำ : ระบบตรวจรบั คำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนกั บรหิ ำรงำนกลำง สำนกั งำน ป.ป.ช.

กลมุ่ ท่ี 2 เปน็ กล่มุ ทม่ี รี ายละเอียดคากลา่ วหาไม่ครบถ้วน ตำมมำตรำ 60 แหง่ พระรำชบัญญตั ิประกอบ
รัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 จำนวน 2,125 เร่ือง ซ่ึงคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
ได้พจิ ำรณำผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมมี ติแล้ว จำนวน 466 เร่อื ง (ร้อยละ 21.93) จำแนกเป็น

1. คากล่าวหาประเภทบัตรสนเท่ห์ จำนวน 2,013 เรื่อง ซึ่งคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พิจำรณำ
ผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมีมตแิ ลว้ จำนวน 433 เรอ่ื ง (ร้อยละ 21.51) ดังน้ี

1.1 รบั ไว้ดำเนนิ กำร (ออกเลขดำ) จำนวน 128 เร่ือง (รอ้ ยละ 29.56)
1.2 ส่งหนว่ ยงำนภำยนอก จำนวน 74 เรอื่ ง (ร้อยละ 17.09)
1.3 สง่ รวมเรอ่ื งซ้ำ จำนวน 54 เรื่อง (รอ้ ยละ 12.47)
1.4 ไมร่ ับพิจำรณำ/ไม่อยู่ในอำนำจ จำนวน 177 เร่อื ง (ร้อยละ 40.88)

2. คากลา่ วหาประเภทร้องเรียนผ่านเว็บไซต์ จำนวน 77 เรอ่ื ง คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พจิ ำรณำ
ผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมีมติแล้ว จำนวน 26 เรื่อง (ร้อยละ 33.77) โดยคำกล่ำวหำกลุ่มนี้บำงส่วน
คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ไม่สำมำรถพิจำรณำผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมีมติได้ เนื่องจำกคำกล่ำวหำกลุ่มนี้
ไม่มชี อื่ และท่ีอยู่ของผรู้ ้องเรียนทำให้ไม่สำมำรถติดต่อขอข้อมูลเพ่ิมเติมให้ครบถ้วนตำมมำตรำ 60 แหง่ พระรำชบัญญัติ
ประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 จำกผู้ร้องเรียนได้ หรือคำกล่ำวหำ
ไมม่ ชี ่อื หรอื ตำแหน่งของผถู้ ูกรอ้ ง ทำให้ไม่ทรำบวำ่ ผ้ถู ูกร้องคือบุคคลใด มสี ถำนะเป็นเจำ้ พนกั งำนของรฐั ตำมกฎหมำย
หรือไม่ หรือคำกล่ำวหำไม่ระบุข้อกล่ำวหำหรือพฤติกำรณ์แห่งกำรกระทำผิดตำมข้อกล่ำวหำ หรอื ไม่มีพยำนหลักฐำน
หรืออ้ำงพยำนหลักฐำนประกอบข้อกล่ำวหำเพียงพอที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. จะพิจำรณำดำเนินกำรต่อไปได้
ส่งผลให้คำกล่ำวหำประเภทน้ี คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ไม่สำมำรถพิจำรณำผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมีมติได้
ดงั น้ี

2.1 รบั ไว้ดำเนนิ กำร (ออกเลขดำ) จำนวน 10 เรื่อง (รอ้ ยละ 38.46)
2.2 สง่ หน่วยงำนภำยนอก จำนวน 3 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 11.54)
2.3 ส่งรวมเรื่องซ้ำ จำนวน 2 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 7.69)
2.4 ไม่รับพิจำรณำ/ไม่อยใู่ นอำนำจ จำนวน 11 เร่อื ง (รอ้ ยละ 42.31)

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 11

3. คากล่าวหาประเภทแจ้งเบาะแส จำนวน 35 เรื่อง ซ่ึงคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พิจำรณำผล
กำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมมี ติแลว้ จำนวน 7 เร่อื ง (รอ้ ยละ 20.00) ดงั นี้

3.1 รบั ไว้ดำเนนิ กำร (ออกเลขดำ) จำนวน 3 เร่ือง (รอ้ ยละ 42.86)
3.2 ส่งหน่วยงำนภำยนอก จำนวน - เรอ่ื ง (ร้อยละ 0.00)
3.3 ส่งรวมเร่ืองซ้ำ จำนวน - เรอื่ ง (รอ้ ยละ 0.00)
3.4 ไมร่ ับพจิ ำรณำ/ไม่อยูใ่ นอำนำจ จำนวน 4 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 57.14)
รำยละเอียดปรำกฏตำมตำรำง ดังนี้

ตารางที่ 5 จำนวนคำกล่ำวหำที่ร้องเรียนผ่ำนบัตรสนเท่ห์ เว็บไซต์ และแจ้งเบำะแส จำแนกตำมลักษณะ/
รปู แบบกำรตรวจรบั คำกลำ่ วหำ

จานวน ลักษณะ/รปู แบบการตรวจรบั คากลา่ วหา (เรื่องเสร็จ) คงเหลอื
คากล่าวหา อยู่ระหวา่ ง
ชอ่ งทางการร้องเรียน รับดาเนินการ สง่ หนว่ ยงาน ส่งรวมเรื่องซา ไมร่ บั พจิ ารณา/ รวม ดาเนนิ การ
(เรอ่ื ง) ออกเลขดา ภายนอก ไม่อยใู่ นอานาจ
บตั รสนเท่ห์ 433 1,580
เวบ็ ไซต์ 2,013 128 74 54 177 26
แจง้ เบาะแส 77 7 51
35 10 3 2 11 466
รวม 2,125 21.93 28
ร้อยละ (%) 100.00 3- -4
1,659
141 77 56 192
78.07
6.63 3.62 2.64 9.04

ที่มำ : ระบบตรวจรับคำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักบรหิ ำรงำนกลำง สำนักงำน ป.ป.ช.

ตารางท่ี 6 จำนวนคำกล่ำวหำที่ร้องเรียนผ่ำนบัตรสนเท่ห์ เว็บไซต์ และแจ้งเบำะแส จำแนกตำม กำรส่งหรือ
มอบหมำยคำกล่ำวหำให้หน่วยงำนอืน่ ดำเนินกำร

หน่วยงาน จานวน รอ้ ยละ การสง่ หรอื มอบหมายคากลา่ วหา
คากลา่ วหา (%)
สานักงานตารวจแห่งชาติ ม.61 ม.61
สานักงาน ป.ป.ท. (เรอ่ื ง) 1.30 ม.61 ม.62 ม.63 ม.64 และ และ ส่งกลับฯ
กรมสอบสวนคดีพิเศษ 41.56
ผู้บงั คบั บัญชา/ผู้มอี านาจแต่งตงั ถอดถอน 1 ม.64 ม.63
ส่งกลบั กรณไี มอ่ ยู่ในอานาจ 32 -
- 55.84 - -1- - - -
รวม 43 1.30 - 32 - - - - -
1 100.00 -------
77 - - - 43 - - -
- - - - - -1

- 32 1 43 - - 1

ทีม่ ำ : ระบบตรวจรับคำกลำ่ วหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักบรหิ ำรงำนกลำง สำนักงำน ป.ป.ช.

หน้า 12 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

4 สถิติผลการตรวจรบั คากล่าวหา

จำกคำกล่ำวหำทั้งสิ้น จำนวน 9,130 เรื่อง ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
ได้พิจำรณำผลกำรตรวจรบั คำกลำ่ วหำและมมี ติ จำนวน 7,411 เร่อื ง แยกเปน็ 5 กรณี ดงั น้ี

4.1 กรณเี รื่องรบั ดาเนินการเพ่ือดาเนนิ การตรวจสอบเบืองต้น ตำมระเบยี บคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
ว่ำด้วยกำรตรวจสอบและไต่สวน พ.ศ. 2561 ซ่ึงเป็นกรณีท่ีเห็นว่ำคำกล่ำวหำถูกต้องครบถ้วนและอยู่ในอำนำจหน้ำท่ี
ของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ให้ออกเลขคำกล่ำวหำ เพื่อดำเนินกำรตรวจสอบเบื้องต้นหรือเสนอคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
เพ่ือพิจำรณำส่ังไต่สวนข้อเท็จจริงแล้วแต่กรณี โดยคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พิจำรณำผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำ
และมมี ติ จำนวน 2,824 เรื่อง (ร้อยละ 38.10)

4.2 กรณีเร่ืองส่งหน่วยงานอืน่ ดาเนินการ ตำมพระรำชบญั ญัติประกอบรัฐธรรมนญู วำ่ ดว้ ยกำรป้องกัน
และปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 มำตรำ 61 มำตรำ 62 มำตรำ 63 มำตรำ 64 ซ่ึงคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้
พิจำรณำผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมีมติส่งหรือมอบหมำยคำกล่ำวหำให้หน่วยงำนอ่ืนดำเนินกำรตำมมำตรำ
61 มำตรำ 62 มำตรำ 63 และมำตรำ 64 แห่งพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและ
ปรำบปรำมกำรทจุ ริต พ.ศ. 2561 จำนวน 3,109 เรื่อง (ร้อยละ 41.95) แยกเปน็

4.2.1 กรณีส่งเรื่องให้สานักงานตารวจแห่งชาติดาเนินการตามมาตรา 61 และมาตรา 63
จำนวน 1,003 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 32.26) แบง่ เป็น

(1) ส่งเร่ืองคืนพนักงำนสอบสวนตำมมำตรำ 61 ในกรณีที่เป็นเรื่องท่ีได้รับมำจำก
พนักงำนสอบสวนและเห็นว่ำคำร้องทุกข์กล่ำวโทษเพ่ือให้ดำเนินคดีกับเจ้ำหน้ำท่ีของรัฐหรือบุคคลอื่นใด ไม่อยู่ใน
หน้ำท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. หรืออยู่ในหน้ำท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. แต่เป็นเรื่องท่ี
มิใช่ควำมผดิ รำ้ ยแรง จำนวน 885 เรือ่ ง

(2) มอบหมำยให้พนักงำนสอบสวนดำเนินกำรตำมมำตรำ 63 ในกรณีที่เห็นว่ำผู้ถูกร้อง
เป็นบุคคลซึ่งอยู่ในหน้ำที่และอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ตำมมำตรำ 28 (2) และ (4) ท่ีมิใช่ควำมผิด
ร้ำยแรง จำนวน 118 เรอ่ื ง

4.2.2 กรณีมอบหมายเรื่องให้คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตในภาครัฐ
ดาเนินการตามมาตรา 62 ซึ่งเป็นกรณีที่เห็นว่ำผู้ถูกร้องเป็นเจ้ำหน้ำท่ีของรัฐซ่ึงดำรงตำแหน่งตั้งแต่อำนวยกำร
ระดับสูงหรือเทียบเท่ำลงมำถูกกล่ำวหำว่ำกระทำผิด หรือเจ้ำหน้ำที่ของรัฐถูกกล่ำวหำว่ำกระทำผิดในเรื่องท่ีมิใช่
เปน็ ควำมผิดรำ้ ยแรง จำนวน 714 เร่ือง (รอ้ ยละ 22.97)

4.2.3 กรณสี ่งเรอ่ื งให้กรมสอบสวนคดีพเิ ศษตามมาตรา 61 จำนวน 1 เรอื่ ง (ร้อยละ 0.03)
4.2.4 กรณสี ง่ เร่ืองใหผ้ ู้บังคับบัญชาหรือผู้มีอานาจแต่งตังหรือถอดถอนของผู้ถกู ร้องดาเนินการ
ทางวินัยไปตามหน้าท่ีและอานาจตามมาตรา 64 มาตรา 61 และ 64 และมาตรา 63 และ 64 ซ่ึงเป็นกรณีที่
เปน็ คำกลำ่ วหำท่ีมิใช่เป็นควำมผิดร้ำยแรง หรอื กลำ่ วหำในเรื่องที่มิได้อยู่ในหน้ำท่ีและอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
จำนวน 1,206 เรอื่ ง (ร้อยละ 38.79)
4.2.5 กรณีไมอ่ ยู่ในหน้าทแี่ ละอานาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. จำนวน 185 เร่ือง (รอ้ ยละ 5.95)

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หน้า 13

ตารางท่ี 7 จำนวนคำกล่ำวหำที่มีกำรสง่ หรือมอบหมำยคำกลำ่ วหำใหห้ น่วยงำนอื่นดำเนินกำร

หน่วยงาน จานวน ร้อยละ การสง่ หรือมอบหมายคากลา่ วหา
คากลา่ วหา (%)
ม.61 ม.61
(เร่อื ง) 32.26 ม.61 ม.62 ม.63 ม.64 และ และ สง่ กลับฯ
22.97
สานกั งานตารวจแหง่ ชาติ 1,003 0.03 ม.64 ม.63
สานกั งาน ป.ป.ท. 714 38.79
กรมสอบสวนคดพี ิเศษ 1 5.59 885 - 118 - - - -
ผูบ้ งั คบั บญั ชา/ผมู้ ีอานาจแตง่ ตงั ถอดถอน 1,206 100.00 - 714 - - - - -
สง่ กลบั กรณีไม่อยู่ในอานาจ 185 1- - - - - -
- - - 1,201 2 3 -
รวม 3,109 - - - - - - 185

886 714 118 1,201 2 3 185

ที่มำ : ระบบตรวจรบั คำกลำ่ วหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักบรหิ ำรงำนกลำง สำนักงำน ป.ป.ช.

4.3 กรณสี ง่ รวมเรอื่ งซา ตำมระเบียบคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ว่ำด้วยกำรตรวจสอบและไตส่ วน พ.ศ. 2561
ซึ่งเป็นกรณีท่ีคำกล่ำวหำเป็นคำกล่ำวหำเดียวกันกับเร่ืองท่ีอยู่ระหว่ำงกำรดำเนินกำรของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
หรือหน่วยงำนของรัฐท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช. มีมติมอบหมำยหรือเป็นเร่ืองที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้วินิจฉัย
เสร็จเด็ดขำดแล้ว ซึ่งคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พิจำรณำผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมีมติ จำนวน 887 เร่ือง
(รอ้ ยละ 11.97)

4.4 กรณีไม่รับพิจารณาหรอื ไม่อยใู่ นหน้าท่แี ละอานาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. เนอ่ื งจำกไม่ได้
เป็นคำกล่ำวหำเจ้ำพนักงำนของรัฐ หรือเป็นคำกล่ำวหำเจ้ำพนักงำนของรัฐท่ีมิได้อยู่ในหน้ำท่ีและอำนำจของ
คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ตำมพระรำชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต
พ.ศ. 2561 หรือกฎหมำยอ่ืนที่บัญญัติให้เป็นหนำ้ ที่และอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช. ซ่ึงคณะกรรมกำร ป.ป.ช.
ไดพ้ ิจำรณำผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมีมติ จำนวน 591 เรือ่ ง (ร้อยละ 7.98)

หนา้ 14 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

5 สถิติคากล่าวหาท่ีสานักงาน ป.ป.ช.

รบั ไว้ดาเนินการเอง และที่ส่งหน่วยงานอ่ืนดาเนินการ

จำกคำกล่ำวหำท่ีเข้ำสู่สำนักงำน ป.ป.ช. จำนวนท้ังสิ้น 9,130 เร่ือง โดยเป็นเร่ืองที่ส่งหน่วยงำนอ่ืน
ดำเนินกำรตำมมำตรำ 61 มำตรำ 62 มำตรำ 63 และมำตรำ 64 แห่งพระรำชบัญญัติประกอบรฐั ธรรมนูญวำ่ ดว้ ย
กำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทจุ ริต พ.ศ. 2561 โดยส่วนใหญเ่ ปน็ กรณเี รื่องท่ีกล่ำวหำเจำ้ หน้ำท่ีของรัฐในตำแหน่ง
อำนวยกำร ระดับสูง หรือเทียบเท่ำลงมำ และมิใช่เป็นควำมผิดร้ำยแรง จึงส่งให้หน่วยงำนที่มีหน้ำท่ีและอำนำจ
ป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตดำเนินกำรแทน จำนวน 3,109 เรื่อง รองลงมำเป็นเร่ืองที่สำนักงำน ป.ป.ช.
รับไว้ดำเนินกำรเอง จำนวน 2,824 เรื่อง เป็นคำกล่ำวหำที่ไม่รับพิจำรณำ/ไม่อยู่ในอำนำจ จำนวน 591 เรื่อง
เป็นคำกลำ่ วหำส่งรวมเร่ืองซ้ำ จำนวน 887 เรอื่ ง และเป็นเรอ่ื งคงค้ำงท่ีอยู่ระหว่ำงกำรตรวจรับ จำนวน 1,719 เร่ือง
ทั้งนีเ้ รื่องท่คี งค้ำงสว่ นใหญ่มำจำกกำรร้องเรียนผ่ำนบตั รสนเทห่ ์ ซึง่ เป็นกลุ่มคำกล่ำวหำที่มรี ำยละเอยี ดไม่ครบถ้วน
ตำมมำตรำ 60

จำกคำกลำ่ วหำที่สำนักงำน ป.ป.ช. รับไว้ดำเนนิ กำรเอง จำนวน 2,824 เรือ่ ง คณะกรรมกำร ป.ป.ช.
ไดม้ ีกำรแยกออกเลขเร่ืองเพิ่มข้นึ จำนวน 127 เรอ่ื ง รวมเปน็ คำกลำ่ วหำท่สี ำนักงำน ป.ป.ช. ดำเนินกำรเองจำนวน
ทง้ั สน้ิ 2,951 เรื่อง ซงึ่ ในกำรวเิ ครำะหส์ ถำนกำรณ์กำรทุจริตในคร้ังนี้จะกล่ำวถึงเร่อื งที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. มีมติ
รับไว้ดำเนินกำรเอง จำนวน 2,951 เร่ือง และเรื่องส่งให้หน่วยงำนอื่นดำเนินกำร จำนวน 3,109 เรื่อง (ไม่รวมถึง
เร่ืองท่ีคณะกรรมกำร ป.ป.ช. มีมติส่งรวมเรอื่ งซ้ำ กรณียุติเรื่อง และกรณีไม่รับพิจำรณำหรือไม่อยู่ในอำนำจหนำ้ ท่ี
และอำนำจของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.) รวมเปน็ จำนวน 6,060 เรื่อง

5.1 ภาพรวมคากล่าวหาทคี่ ณะกรรมการ ป.ป.ช. มีมติรบั ไว้ดาเนนิ การเอง และส่งใหห้ นว่ ยงานอ่ืน
ดาเนนิ การ

คำกลำ่ วหำในปงี บประมำณ พ.ศ. 2563 สว่ นใหญ่เป็นคำกล่ำวหำท่เี กิดเหตุในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
มำกที่สุด จำนวน 1,620 เรื่อง (ร้อยละ 26.73) รองลงมำเป็นคำกล่ำวหำที่เกิดเหตุในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562
จำนวน 1,446 เรื่อง (ร้อยละ 23.86) คำกล่ำวหำท่ีเกิดเหตุในปีงบประมำณ พ.ศ. 2561 จำนวน 564 เรื่อง (ร้อยละ 9.31)
คำกล่ำวหำท่ีเกิดเหตุในปีงบประมำณ พ.ศ. 2560 จำนวน 431 เร่ือง (ร้อยละ 7.11) และคำกล่ำวหำที่เกิดเหตุใน
ปีงบประมำณ พ.ศ. 2559 จำนวน 358 เรื่อง (ร้อยละ 5.91) ตำมลำดับ ส่วนท่ีเหลือเป็นคำกล่ำวหำท่ีเกิดเหตุใน
ระหวำ่ งปงี บประมำณ พ.ศ. 2549 - 2558 จำนวน 1,054 เรื่อง (ร้อยละ 17.39) ปีงบประมำณ พ.ศ. 2543 – 2548
จำนวน 50 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 0.83) และปีงบประมำณ พ.ศ. 2509-2542 จำนวน 22 เรื่อง (รอ้ ยละ 0.36) ซ่ึงเปน็ ทีน่ ำ่
สังเกตว่ำ คำกล่ำวหำท่ีเกิดในช่วงเวลำ 5 ปี งบประมำณย้อนหลัง (ปีงบประมำณ พ.ศ. 2559 - 2563) มีจำนวน
มำกถงึ 4,419 เร่อื ง คดิ เป็นรอ้ ยละ 72.92 ของจำนวนคำกลำ่ วหำท้งั หมด

▪ การกระจายตัวของคากลา่ วหาตามพนื ท่ีรับผิดชอบ

หำกพิจำรณำคำกล่ำวหำจำแนกตำมพื้นที่รบั ผดิ ชอบ พบว่ำ เป็นคำกล่ำวหำท่ีอยู่ในควำมรบั ผิดชอบ
ของสำนักงำน ป.ป.ช. ส่วนกลำง มำกที่สุด จำนวน 1,437 เรื่อง (ร้อยละ 23.71) รองลงมำเป็นสำนักงำน ป.ป.ช.
ประจำจังหวัดในเขตพื้นท่ีภำค 4 จำนวน 884 เรื่อง (ร้อยละ 14.59) และสำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดในเขต
พื้นท่ีภำค 3 จำนวน 783 เร่ือง (ร้อยละ 12.92) ตำมลำดับ ในขณะที่สำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดในเขตพื้นท่ี
ภำค 9 มีคำกล่ำวหำในควำมรบั ผดิ ชอบน้อยท่ีสุด จำนวน 240 เรื่อง (รอ้ ยละ 3.96) ตำมลำดับ

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หน้า 15

ตารางท่ี 8 จำนวนคำกลำ่ วหำ จำแนกข้อมลู ตำมพนื้ ทร่ี ับผิดชอบ และปงี บประมำณทีเ่ กิดเหตุ

พนื้ ที่ รวม 2561 ปงี บประมำณทเ่ี กดิ เหตุ
คำกลำ่ วหำ 2563 2562 2560 2559 2549-2558 2543-2548 2509-2542 ไม่ระบ*ุ

สว่ นกลำง 1,437 290 286 121 95 77 344 16 9 199

ภำค 1 559 168 174 39 38 32 91 2 1 14

ภำค 2 383 115 98 47 33 21 51 6 1 11

ภำค 3 783 198 233 80 63 54 113 6 4 32

ภำค 4 884 278 214 88 62 51 113 3 1 74

ภำค 5 396 118 87 41 23 32 69 6 1 19

ภำค 6 547 142 131 58 35 40 113 3 2 23

ภำค 7 487 117 98 35 31 22 69 5 - 110

ภำค 8 344 130 60 30 32 16 53 1 2 20

ภำค 9 240 64 65 25 19 13 38 2 1 13

ทง้ั ประเทศ 6,060 1,620 1,446 564 431 358 1,054 50 22 515

ร้อยละ (%) 100 26.73 23.86 9.31 7.11 5.91 17.39 0.83 0.36 8.50

ทม่ี ำ : ระบบตรวจรับคำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักวิจยั และบริกำรวิชำกำรดำ้ นกำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทจุ รติ สำนักงำน ป.ป.ช.
หมำยเหตุ : * เนอ่ื งจำกผู้แจง้ เบำะแส/ผรู้ ้องไม่ไดร้ ะบุปที เ่ี กิดเหตุ จึงไมส่ ำมำรถระบไุ ด้วำ่ เป็นปงี บประมำณใด

▪ หนว่ ยงานท่ีถกู กลา่ วหา

จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 พบวำ่ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน เป็นหน่วยงำน
ที่ถูกกล่ำวหำมำกที่สุด จำนวน 2,303 เร่ือง (ร้อยละ 38.00) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 762 เร่ือง
(ร้อยละ 12.57) สำนกั งำนตำรวจแห่งชำติ จำนวน 704 เรื่อง (รอ้ ยละ 11.62) และเป็นสว่ นรำชกำรอ่นื ๆ จำนวน 2,297
เร่ือง (ร้อยละ 37.81) เม่ือพิจำรณำคำกล่ำวหำของหน่วยงำนที่มีคำกล่ำวหำมำกท่ีสุด 3 อันดับแรก สำมำรถสรุปได้
ดงั นี้

• องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น มีคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 2,303 เร่ือง
ซ่ึงส่วนใหญ่เป็นคำกล่ำวหำในประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉย ต่อกำร
ปฏิบัติตำมหน้ำที่ กระทำกำรเกินอำนำจหน้ำท่ีโดยทุจริต และอนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น
จำนวน 720 เรื่อง (ร้อยละ 31.26) รองลงมำเป็นประเภทจัดซ้ือจัดจ้ำง จำนวน 639 เรื่อง (ร้อยละ 27.74) และ
ประเภทยกั ยอก/เบียดบงั เงินหรอื ทรพั ย์สนิ ของรำชกำร จำนวน 301 เร่ือง (ร้อยละ 13.07) ตำมลำดบั

• กระทรวงมหาดไทย มีคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 762 เรื่อง ซ่ึงส่วนใหญ่
เป็นคำกล่ำวหำในประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉย ต่อกำรปฏิบัติตำม
หน้ำที่ กระทำกำรเกินอำนำจหน้ำท่ีโดยทุจริต และอนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น จำนวน 295
เร่ือง (ร้อยละ 38.71) รองลงมำเป็นประเภทออกเอกสำรสิทธิที่ดิน จำนวน 136 เรื่อง (ร้อยละ 17.85) และ
ประเภทยกั ยอก/เบียดบงั เงนิ หรอื ทรัพยส์ นิ ของรำชกำร จำนวน 95 เรื่อง (ร้อยละ 12.47) ตำมลำดับ

• สานักงานตารวจแห่งชาติ มีคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 704 เรื่อง
ซ่ึงส่วนใหญ่เป็นคำกล่ำวหำในประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉยต่อกำร
ปฏิบัติตำมหน้ำท่ี กระทำกำรเกินอำนำจหน้ำท่ีโดยทุจริต เป็นต้น จำนวน 548 เร่ือง (ร้อยละ 77.84) รองลงมำ
เปน็ ประเภทเรยี กรับสินบน จำนวน 71 เร่อื ง (รอ้ ยละ 10.09) และประเภทยักยอก/เบยี ดบังเงินหรือทรัพย์สินของ
รำชกำร จำนวน 51 เรื่อง (ร้อยละ 7.24) ตำมลำดับ

หน้า 16 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

แผนภาพท่ี 2 จำนวนคำกล่ำวหำของหนว่ ยงำนที่มีคำกลำ่ วหำมำกทีส่ ุด 3 อันดับแรก
จำแนกตำมประเภทคำกลำ่ วหำ

ทมี่ ำ : ระบบตรวจรบั คำกลำ่ วหำ (PESCA) หน้า 17
ประมวลผลโดย : สำนกั วิจยั และบริกำรวิชำกำรด้ำนกำรปอ้ งกันและปรำบปรำมกำรทุจริต สำนักงำน ป.ป.ช.

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

เม่อื พจิ ำรณำประเภทของคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 พบว่ำ เป็นคำกล่ำวหำในประเภท
ปฏิบตั หิ รอื ละเว้นกำรปฏิบตั หิ นำ้ ทโี่ ดยมิชอบ เชน่ ละเลย เพิกเฉย ต่อกำรปฏิบัตติ ำมหน้ำท่ี กระทำกำรเกินอำนำจ
หน้ำที่โดยทุจริต และอนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น จำนวน 2,455 เรื่อง (ร้อยละ 40.51)
รองลงมำเป็นประเภทจัดซ้ือจัดจ้ำง จำนวน 1,183 เร่ือง (ร้อยละ 19.52) และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรัพย์สินของรำชกำร จำนวน 785 เรื่อง (ร้อยละ 12.95) ตำมลำดับ ส่วนประเภทคำกล่ำวหำที่พบน้อยที่สุด
คือ ฝำ่ ฝนื จรยิ ธรรม จำนวน 26 เร่อื ง (รอ้ ยละ 0.43)

ตารางที่ 9 รอ้ ยละและจำนวนของประเภทคำกลำ่ วหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563

ประเภทคำกล่ำวหำ จำนวนคำกล่ำวหำ ร้อยละ
40.51
ปฏิบตั หิ รือละเว้นกำรปฏบิ ตั หิ นำ้ ทโ่ี ดยมิชอบ 2,455 19.52
12.95
จัดซอ้ื จัดจำ้ ง 1,183 7.56
6.90
ยักยอก/เบยี ดบงั เงินหรือทรัพย์สินของรำชกำร 785 5.26
3.83
กำรบริหำรงำนบคุ คล (กำรบรรจุ/แตง่ ตง้ั /เล่ือนตำแหนง่ /โยกยำ้ ย/ลงโทษวินยั ) 458 2.06
0.97
ทจุ ริตในกำรจดั ทำงบประมำณ/โครงกำร/เบกิ จำ่ ยเงินในโครงกำรเปน็ เทจ็ 418 0.43
100
เรียกรับสินบน 319

ออกเอกสำรสิทธทิ ด่ี นิ 232

ร่ำรวยผิดปกติ 125

กำรขัดกนั ระหว่ำงประโยชนส์ ่วนบคุ คลกบั ประโยชนส์ ่วนรวม 59

ฝ่ำฝืนจริยธรรม 26

ผลรวมทง้ั หมด 6,060

ท่ีมำ : ระบบตรวจรับคำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักวจิ ัยและบรกิ ำรวิชำกำรด้ำนกำรปอ้ งกันและปรำบปรำมกำรทุจริต สำนักงำน ป.ป.ช.

และเม่ือพิจำรณำหน่วยงำนที่ถกู กลำ่ วหำจำแนกตำมพน้ื ท่ีรับผดิ ชอบ สำมำรถสรปุ ได้ดังนี้

สานักงาน ป.ป.ช. ส่วนกลาง จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 1,437 เรื่อง
พบว่ำ หน่วยงำนที่ถูกกล่ำวหำมำกท่ีสุด คือ กระทรวงกำรอุดมศึกษำ วิทยำศำสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จำนวน
200 เร่อื ง (รอ้ ยละ 13.92) รองลงมำเป็นหน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ จำนวน 186 เรอ่ื ง (ร้อยละ 12.94)
สำนักงำนตำรวจแหง่ ชำติ จำนวน 166 เรอื่ ง (ร้อยละ 11.55) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 1 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 559 เรือ่ ง พบวำ่ หนว่ ยงำนท่ถี ูกกลำ่ วหำมำกทส่ี ดุ คือ หนว่ ยงำนองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น จำนวน 245
เรื่อง (ร้อยละ 43.83) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 76 เร่ือง (ร้อยละ 13.60) สำนักงำนตำรวจ
แห่งชำติ จำนวน 61 (ร้อยละ 10.91) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 2 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 383 เรอื่ ง พบวำ่ หน่วยงำนท่ีถกู กล่ำวหำมำกทส่ี ุด คอื หนว่ ยงำนองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ จำนวน 173
เร่ือง (ร้อยละ 45.17) รองลงมำเป็นสำนักงำนตำรวจแห่งชำติ จำนวน 65 เร่ือง (ร้อยละ 16.97) และ
กระทรวงมหำดไทย จำนวน 49 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 12.79) ตำมลำดบั

หนา้ 18 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 3 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 783 เรอื่ ง พบวำ่ หนว่ ยงำนท่ถี กู กล่ำวหำมำกที่สดุ คือ หนว่ ยงำนองคก์ รปกครองส่วนท้องถิน่ จำนวน 406
เรอ่ื ง (ร้อยละ 51.85) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 113 เร่อื ง (ร้อยละ 14.43) และกระทรวงศึกษำธิกำร
จำนวน 70 เร่อื ง (รอ้ ยละ 8.94) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 4 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 884 เร่อื ง พบวำ่ หน่วยงำนที่ถกู กล่ำวหำมำกทส่ี ุด คอื หน่วยงำนองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ จำนวน 440
เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 49.77) รองลงมำเปน็ กระทรวงมหำดไทย จำนวน 110 เร่อื ง (รอ้ ยละ 12.44) และกระทรวงศึกษำธิกำร
จำนวน 80 เร่อื ง (ร้อยละ 9.05) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 5 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 396 เรอ่ื ง พบว่ำ หนว่ ยงำนทถ่ี ูกกล่ำวหำมำกท่ีสุด คือ หนว่ ยงำนองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น จำนวน 169
เร่ือง (ร้อยละ 42.68) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 65 เร่ือง (ร้อยละ 16.41) และสำนักงำนตำรวจ
แหง่ ชำติ จำนวน 37 เร่ือง (รอ้ ยละ 9.34) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 6 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 547 เร่อื ง พบวำ่ หนว่ ยงำนท่ีถูกกล่ำวหำมำกท่สี ุด คือ หน่วยงำนองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ จำนวน 219
เร่ือง (ร้อยละ 40.04) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 87 เร่ือง (ร้อยละ 15.90) และสำนักงำนตำรวจ
แหง่ ชำติ จำนวน 66 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 12.07) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 7 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 487 เรือ่ ง พบวำ่ หน่วยงำนที่ถกู กล่ำวหำมำกทส่ี ุด คอื หน่วยงำนองคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิน่ จำนวน 230
เร่ือง (ร้อยละ 47.23) รองลงมำเป็นสำนักงำนตำรวจแห่งชำติ จำนวน 55 เร่ือง (ร้อยละ 11.29) กระทรวง
มหำดไทย จำนวน 52 เร่ือง (ร้อยละ 10.68) และ ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 8 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 344 เรอ่ื ง พบวำ่ หนว่ ยงำนที่ถกู กลำ่ วหำมำกทสี่ ดุ คือ หน่วยงำนองคก์ รปกครองสว่ นท้องถน่ิ จำนวน 159
เร่ือง (ร้อยละ 46.22) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 46 เร่ือง (ร้อยละ 13.37) และสำนักงำนตำรวจ
แห่งชำติ จำนวน 43 เรือ่ ง (ร้อยละ 12.50) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 9 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 240 เร่ือง พบว่ำ หน่วยงำนท่ีถูกกล่ำวหำมำกที่สุด คือ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 76
เร่ือง (ร้อยละ 31.67) รองลงมำเป็นสำนักงำนตำรวจแห่งชำติ จำนวน 63 เรื่อง (ร้อยละ 26.25) และ
กระทรวงมหำดไทย จำนวน 34 เรื่อง (รอ้ ยละ 14.17) และ ตำมลำดับ

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 19

แผนภาพท่ี 3 ร้อยละของคำกล่ำวหำ จำแนกข้อมูลตำมพื้นที่รับผิดชอบ และหนว่ ยงำนทีถ่ กู กลำ่ วหำ

หมำยเหตุ : หนว่ ยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่นิ >> องค์กำรบริหำรส่วนตำบล (อบต.) (50.54%)
กระทรวงมหำดไทย >> กรมกำรปกครอง (64.16%)

ทีม่ ำ : ระบบตรวจรับคำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนกั วจิ ยั และบรกิ ำรวชิ ำกำรด้ำนกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทจุ ริต สำนกั งำน ป.ป.ช.

▪ ประเภทคากล่าวหา

เมือ่ พิจำรณำคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำแนกตำมพื้นทรี่ ับผิดชอบของสำนักงำน ป.ป.ช.
สว่ นกลำง และสำนกั งำน ป.ป.ช. ประจำจงั หวัดในเขตพ้ืนท่ี ภำค 1-8 และประเภทคำกล่ำวหำ พบวำ่ คำกลำ่ วหำ
ใน 2 อันดับแรก เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉย ต่อกำรปฏิบัติ
ตำมหน้ำท่ี กระทำกำรเกินอำนำจหน้ำท่ีโดยทุจริต และอนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น และจัดซ้ือ
จัดจ้ำง ส่วนสำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดในเขตพื้นท่ี ภำค 9 คำกล่ำวหำใน 2 อันดับแรก เป็นประเภทปฏิบตั ิ
หรือละเว้นกำรปฏิบตั หิ น้ำทีโ่ ดยมิชอบ เช่น ละเลย เพกิ เฉย ต่อกำรปฏบิ ตั ิตำมหนำ้ ที่ กระทำกำรเกนิ อำนำจหน้ำท่ี

หน้า 20 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

โดยทุจริต และอนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือทรัพย์สินของ
ทำงรำชกำร

สานักงาน ป.ป.ช. ส่วนกลาง มีคำกล่ำวหำ จำนวน 1,437 เรื่อง พบว่ำ คำกล่ำวหำท่ีพบมำกท่ีสุด
เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 693 เรื่อง (ร้อยละ 48.23) รองลงมำเป็น
ประเภทจัดซ้ือจัดจ้ำง จำนวน 252 เร่ือง (ร้อยละ 17.54) และประเภทกำรบริหำรงำนบุคคล (กำรบรรจุ/แต่งต้ัง/
เลอ่ื นตำแหนง่ /โยกยำ้ ย/ลงโทษวินยั ) จำนวน 197 เร่ือง (ร้อยละ 13.71) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพนื ท่ี ภาค 1 มีคำกลำ่ วหำจำนวน 559 เรอื่ ง พบว่ำ คำกล่ำวหำ
ที่พบมำกที่สุด เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ จำนวน 210 เร่ือง (ร้อยละ 37.57)
รองลงมำเป็นประเภทจัดซ้ือจัดจ้ำง จำนวน 132 เรื่อง (ร้อยละ 23.61) และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรพั ย์สนิ ของรำชกำร จำนวน 74 เร่อื ง (ร้อยละ 13.24) ตำมลำดบั

สานกั งาน ป.ป.ช. ประจาจงั หวัดในเขตพืนท่ี ภาค 2 มคี ำกล่ำวหำจำนวน 383 เรื่อง พบวำ่ คำกลำ่ วหำ
ท่ีพบมำกที่สุด เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 165 เร่ือง (ร้อยละ 43.08)
รองลงมำเป็นประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 89 เรื่อง (ร้อยละ 18.02) และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรัพยส์ ินของรำชกำร จำนวน 57 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 14.88) ตำมลำดับ

สานกั งาน ป.ป.ช. ประจาจงั หวดั ในเขตพนื ท่ี ภาค 3 มีคำกลำ่ วหำจำนวน 783 เรอ่ื ง พบวำ่ คำกล่ำวหำ
ที่พบมำกท่ีสุด เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 275 เรื่อง (ร้อยละ 35.12)
รองลงมำเป็นประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 164 เรื่อง (ร้อยละ 20.95) และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรพั ย์สินของรำชกำร จำนวน 127 เรอ่ื ง (ร้อยละ 16.22) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 4 มคี ำกลำ่ วหำจำนวน 884 เร่ือง พบว่ำ คำกลำ่ วหำ
ที่พบมำกท่ีสุด เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 298 เรื่อง (ร้อยละ 33.71)
รองลงมำเป็นประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 199 เร่ือง (ร้อยละ 22.51) และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรพั ย์สนิ ของรำชกำร จำนวน 124 เรือ่ ง (รอ้ ยละ 14.03) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจงั หวัดในเขตพืนท่ี ภาค 5 มคี ำกล่ำวหำจำนวน 396 เรอื่ ง พบวำ่ คำกล่ำวหำ
ที่พบมำกที่สุด เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ จำนวน 150 เร่ือง (ร้อยละ 37.88)
รองลงมำเป็นประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 88 เรื่อง (ร้อยละ 22.22) และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรพั ยส์ นิ ของรำชกำร จำนวน 57 เรื่อง (ร้อยละ 14.39) ตำมลำดับ

สานกั งาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 6 มีคำกลำ่ วหำจำนวน 547 เรื่อง พบว่ำ คำกลำ่ วหำ
ท่ีพบมำกที่สุด เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ จำนวน 232 เรื่อง (ร้อยละ 42.41
รองลงมำเป็นประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 91 เร่ือง (ร้อยละ 16.64) และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรพั ย์สนิ ของรำชกำร จำนวน 84 เรอ่ื ง (ร้อยละ 15.36) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 7 มีคำกลำ่ วหำจำนวน 487 เรื่อง พบว่ำ คำกลำ่ วหำ
ที่พบมำกท่ีสุด เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ จำนวน 199 เรื่อง (ร้อยละ 40.86)
รองลงมำเป็นประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 96 เร่ือง (ร้อยละ 19.71) และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรพั ยส์ ินของรำชกำร จำนวน 67 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 13.76) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 8 มีคำกลำ่ วหำจำนวน 344 เร่ือง พบวำ่ คำกล่ำวหำ
ที่พบมำกท่ีสุด เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ จำนวน 126 เรื่อง (ร้อยละ 36.63)
รองลงมำเป็นประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 58 เรื่อง (ร้อยละ 16.86) และประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรัพย์สินของรำชกำร จำนวน 55 เรื่อง (ร้อยละ 15.99) ตำมลำดบั

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หน้า 21

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจงั หวัดในเขตพืนที่ ภาค 9 มคี ำกลำ่ วหำจำนวน 240 เร่อื ง พบว่ำ คำกล่ำวหำ
ที่พบมำกที่สุด เป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 107 เรื่อง (ร้อยละ 44.58)
รองลงมำเป็นประเภทยักยอก/เบียดบังเงินหรือทรัพย์สินของรำชกำร จำนวน 50 เรื่อง (ร้อยละ20.83) และประเภท
จดั ซ้ือจดั จ้ำง จำนวน 34 เรอ่ื ง (ร้อยละ 14.17) ตำมลำดบั

แผนภาพท่ี 4 รอ้ ยละของคำกลำ่ วหำ จำแนกข้อมลู ตำมพ้ืนทีร่ บั ผดิ ชอบ และประเภทคำกล่ำวหำ

ทมี่ ำ : ระบบตรวจรบั คำกลำ่ วหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักวจิ ัยและบริกำรวิชำกำรดำ้ นกำรปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทุจริต สำนักงำน ป.ป.ช.

หน้า 22 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

5.2 คากล่าวหาท่ีส่งใหห้ น่วยงานอนื่ ดาเนนิ การ

คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พิจำรณำผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำและมีมติส่งหรือมอบหมำยคำกล่ำวหำ
ให้หน่วยงำนอื่นดำเนินกำรตำมมำตรำ 61 มำตรำ 62 มำตรำ 63 และมำตรำ 64 แห่งพระรำชบัญญัติประกอบ
รัฐธรรมนูญว่ำด้วยกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริต พ.ศ. 2561 โดยส่วนใหญ่เป็นกรณีเรื่องที่กล่ำวหำ
เจ้ำหน้ำท่ีของรัฐในตำแหน่งอำนวยกำร ระดับสูง หรือเทียบเท่ำลงมำ และมิใช่เป็นควำมผิดร้ำยแรง จึงส่งให้
หน่วยงำนท่ีมีหน้ำที่และอำนำจป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจริตดำเนินกำรแทน จำนวน 3,109 เรื่อง โดยส่วนใหญ่
เป็นเรอื่ งกำรปฏบิ ัตหิ รือละเว้นกำรปฏบิ ัติหน้ำที่โดยมชิ อบ เช่น ละเลย เพกิ เฉยตอ่ กำรปฏิบัติตำมหน้ำที่ กระทำกำร
เกินอำนำจหน้ำที่โดยทุจริต และอนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น จำนวน 1,640 เร่ือง (ร้อยละ 52.75)
รองลงมำเป็นกำรยักยอก/เบียดบังเงินหรือทรัพย์สินของรำชกำร จำนวน 507 เร่ือง (ร้อยละ 16.31) ทุจริตใน
กระบวนกำรจดั ซ้ือจดั จ้ำง จำนวน 281 เรอ่ื ง (ร้อยละ 9.04) กำรบริหำรงำนบุคคล (กำรบรรจ/ุ แต่งตั้ง/เล่ือนตำแหน่ง/
โยกย้ำย/ลงโทษวินัย) จำนวน 232 เร่ือง (ร้อยละ 7.46) และ เรียกรับสินบน จำนวน 154 เรื่อง (ร้อยละ 4.95)
ตำมลำดับ ทั้งนี้ เมื่อพิจำรณำคำกล่ำวหำท่ีส่งให้หน่วยงำนอ่ืนดำเนินกำร พบว่ำ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วน
ท้องถ่ินเป็นหน่วยงำนที่มีคำกล่ำวหำมำกที่สุด จำนวน 869 เรื่อง คิดเป็นร้อยละ 27.95 รองลงมำเป็นสำนักงำน
ตำรวจแห่งชำติ จำนวน 610 เรื่อง (ร้อยละ 19.62) กระทรวงมหำดไทย จำนวน 472 เรื่อง (ร้อยละ 15.18)
และกระทรวงกำรอุดมศึกษำ วิทยำศำสตร์ วิจัยและนวัตกรรม จำนวน 219 เร่ือง (ร้อยละ 7.04) ตำมลำดับ

แผนภาพท่ี 5 จำนวนและร้อยละของคำกล่ำวหำทสี่ ง่ ให้หน่วยงำนอืน่ ดำเนินกำร จำแนกตำมประเภทคำกลำ่ วหำ

ทมี่ ำ : ระบบตรวจรับคำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนกั วิจัยและบริกำรวชิ ำกำรด้ำนกำรปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทุจรติ สำนักงำน ป.ป.ช.

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 23

แผนภาพที่ 6 จำนวนคำกลำ่ วหำที่ส่งให้หนว่ ยงำนอื่นดำเนินกำร จำแนกตำมหนว่ ยงำนท่ีถูกกลำ่ วหำ

ทมี่ ำ : ระบบตรวจรับคำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนกั วจิ ัยและบรกิ ำรวิชำกำรดำ้ นกำรป้องกนั และปรำบปรำมกำรทุจริต สำนักงำน ป.ป.ช.

5.3 คากล่าวหาทส่ี านกั งาน ป.ป.ช. รับไวด้ าเนินการเอง

จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 จำนวน 9,130 เร่ือง คณะกรรมกำร ป.ป.ช. ได้พิจำรณำ
ผลกำรตรวจรับคำกล่ำวหำ เห็นว่ำเป็นคำกล่ำวหำที่มีรำยละเอียดถูกต้องครบถ้วนและอยู่ในอำนำจหน้ำที่ของ
คณะกรรมกำร ป.ป.ช. โดยมีมติรับไว้ดำเนินกำร จำนวน 2,951 เรื่อง โดยเป็นคำกล่ำวหำที่เกิดเหตุในปีงบประมำณ
พ.ศ. 2563 มำกท่ีสุด จำนวน 696 เรื่อง คิดเป็นร้อยละ 23.59 ของคำกล่ำวหำที่สำนักงำน ป.ป.ช. รับไว้ดำเนินกำรเอง
รองลงมำเป็นปีงบประมำณ พ.ศ. 2562 จำนวน 613 เรื่อง (ร้อยละ 20.77) และปีงบประมำณ พ.ศ. 2561
จำนวน 252 เรอื่ ง (ร้อยละ 8.54) ตำมลำดับ

▪ การกระจายตัวของคากลา่ วหาตามพนื ท่ีรับผิดชอบ

เม่ือพิจำรณำคำกล่ำวหำตำมพื้นท่ีควำมรับผิดชอบของสำนักงำน ป.ป.ช. พบว่ำ ในภำพรวมของ
คำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 ท่ีสำนักงำน ป.ป.ช. รับไว้ดำเนินกำรประมำณ 1 ใน 4 ของคำกล่ำวหำ
อยูใ่ นควำมรบั ผดิ ชอบของสำนักงำน ป.ป.ช. ส่วนกลำง มำกท่สี ุด จำนวน 783 เรื่อง (ร้อยละ 26.53) รองลงมำเปน็
สำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดในเขตพ้ืนท่ีภำค 4 จำนวน 388 เร่ือง (ร้อยละ 13.15) และสำนักงำน ป.ป.ช.
ประจำจังหวัดในเขตพื้นที่ภำค 1 จำนวน 307 เรื่อง (ร้อยละ 10.40) ตำมลำดับ ในขณะที่สำนักงำน ป.ป.ช.
ประจำจังหวัดในเขตพนื้ ทภ่ี ำค 9 มคี ำกลำ่ วหำในควำมรบั ผดิ ชอบนอ้ ยท่สี ุด จำนวน 111 เรื่อง (ร้อยละ 3.76)

หนา้ 24 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

ตารางที่ 10 จำนวนคำกล่ำวหำทส่ี ำนกั งำน ป.ป.ช. รบั ไว้ดำเนนิ กำรเอง จำแนกตำมพ้ืนท่ี
ควำมรบั ผดิ ชอบ และปีงบประมำณทเ่ี กดิ เหตุ

พนื้ ที่ รวม 2561 ปงี บประมำณทเี่ กดิ เหตุ
คำกลำ่ วหำ 2563 2562 2560 2559 2549-2558 2543-2548 2509-2542 ไม่ระบ*ุ

สว่ นกลำง 783 111 129 48 50 36 218 14 7 170

ภำค 1 307 94 99 17 20 15 53 1 - 8

ภำค 2 186 49 52 24 18 12 25 3 1 2

ภำค 3 300 68 91 30 21 21 49 3 1 16

ภำค 4 388 125 74 35 19 22 60 1 - 52

ภำค 5 152 37 25 14 8 11 38 3 1 15

ภำค 6 285 70 58 36 19 22 67 1 2 10

ภำค 7 256 44 39 14 12 11 34 4 - 98

ภำค 8 183 71 28 17 20 11 24 - - 12

ภำค 9 111 27 18 17 14 8 24 1 - 2

ทงั้ ประเทศ 2,951 696 613 252 201 169 592 31 12 385

ร้อยละ (%) 100 23.59 20.77 8.54 6.81 5.73 20.06 1.05 0.41 13.05

ท่ีมำ : ระบบบริหำรจัดกำรเรอื่ งร้องเรียนและคดี (CCMS)
หมำยเหตุ : * เนื่องจำกผแู้ จ้งเบำะแส/ผรู้ อ้ งไม่ไดร้ ะบปุ ีที่เกิดเหตุ จงึ ไมส่ ำมำรถระบไุ ดว้ ำ่ เป็นปีงบประมำณใด

▪ หน่วยงานที่ถูกกล่าวหา

จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 2,951 เร่ือง พบว่ำ หน่วยงำนองค์กรปกครอง
ส่วนท้องถ่ิน เป็นหน่วยงำนที่ถูกกล่ำวหำมำกท่ีสุด จำนวน 1,434 เรื่อง (ร้อยละ 48.59) รองลงมำเป็น
กระทรวงมหำดไทย จำนวน 290 เร่ือง (ร้อยละ 9.83) กระทรวงศึกษำธิกำร จำนวน 202 เรื่อง (ร้อยละ 6.85)
กระทรวงกำรอุดมศึกษำ วิทยำศำสตร์ วจิ ยั และนวัตกรรม จำนวน 146 เร่ือง (ร้อยละ 4.95) กระทรวงเกษตรและ
สหกรณ์ จำนวน 105 เรื่อง (ร้อยละ 3.56) และส่วนรำชกำรอ่ืน ๆ รวม 774 เร่ือง (ร้อยละ 26.22) เมื่อพิจำรณำ
คำกลำ่ วหำของหนว่ ยงำนท่ีมีคำกล่ำวหำมำกท่ีสดุ 3 อันดับแรก สำมำรถสรุปได้ ดังน้ี

• องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน มีคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 1,434 เรื่อง
ซึ่งส่วนใหญ่เป็นคำกล่ำวหำในประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 516 เร่ือง (ร้อยละ 35.98) รองลงมำเป็นประเภท
ปฏิบตั ิหรือละเวน้ กำรปฏบิ ัติหน้ำทโ่ี ดยมชิ อบ เช่น ละเลย เพกิ เฉย ตอ่ กำรปฏิบตั ิตำมหน้ำท่ี กระทำกำรเกินอำนำจ
หน้ำท่โี ดยทจุ รติ และอนุมัติ/ไม่อนุมตั ิใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น จำนวน 329 เรอื่ ง (ร้อยละ 22.94) และทุจริต
ในกำรจัดทำงบประมำณ/โครงกำร/เบิกจำ่ ยเงินในโครงกำรเป็นเท็จ จำนวน 163 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 11.37) ตำมลำดบั

• กระทรวงมหาดไทย มีคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 290 เรอื่ ง ซึ่งส่วนใหญ่
เป็นคำกล่ำวหำในประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉย ต่อกำรปฏิบัติตำม
หน้ำที่ กระทำกำรเกินอำนำจหน้ำท่ีโดยทุจริต เป็นต้น จำนวน 102 เร่ือง (ร้อยละ 35.17) รองลงมำเป็นประเภท
ออกเอกสำรสิทธิท่ีดิน จำนวน 61 เร่ือง (ร้อยละ 21.03) และจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 55 เร่ือง (ร้อยละ 18.97)
ตำมลำดับ

• กระทรวงศึกษาธิการ มีคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 202 เร่ือง ซ่ึงส่วนใหญ่
เป็นคำกล่ำวหำในประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 96 เร่ือง (ร้อยละ 47.52) รองลงมำเป็นประเภทปฏิบัติหรือละเว้นกำร
ปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉย ต่อกำรปฏิบัติตำมหน้ำท่ี กระทำกำรเกินอำนำจหน้ำท่ีโดยทุจริต และ
อนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น จำนวน 31 เรื่อง (ร้อยละ 15.35) และ ยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรัพย์สินของรำชกำร จำนวน 30 เร่ือง (รอ้ ยละ 14.85) ตำมลำดับ

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หน้า 25

แผนภาพท่ี 7 จำนวนคำกล่ำวหำท่สี ำนกั งำน ป.ป.ช. รับไว้ดำเนินกำรเอง จำแนกตำมหนว่ ยงำน
ทถ่ี กู กล่ำวหำมำกท่ีสุด 3 อันดบั แรก และประเภทคำกล่ำวหำ

ทมี่ ำ : ระบบบริหำรจัดกำรเรือ่ งรอ้ งเรียนและคดี (CCMS)
ประมวลผลโดย : สำนักวิจยั และบรกิ ำรวิชำกำรดำ้ นกำรปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทุจรติ สำนกั งำน ป.ป.ช.

เม่อื พจิ ำรณำหนว่ ยงำนที่ถกู กลำ่ วหำจำแนกตำมพน้ื ทร่ี บั ผดิ ชอบ สำมำรถสรุปไดด้ งั นี้
สานกั งาน ป.ป.ช. ส่วนกลาง จำกคำกลำ่ วหำในปงี บประมำณ พ.ศ. 2563 จำนวน 783 เรื่อง พบว่ำ
หน่วยงำนท่ีถูกกล่ำวหำมำกท่ีสุด คือ กระทรวงมหำดไทย จำนวน 104 เรื่อง (ร้อยละ 13.28) รองลงมำเป็น
หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จำนวน 92 เร่ือง (ร้อยละ 11.75) และกระทรวงกำรอุดมศึกษำ วิทยำศำสตร์
วิจัยและนวตั กรรม จำนวน 77 เร่ือง (ร้อยละ 9.83) ตำมลำดับ

หนา้ 26 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 1 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 307 เรื่อง พบว่ำ หน่วยงำนถูกกล่ำวหำมำกที่สุด คือ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จำนวน 180
เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 58.63) รองลงมำเปน็ กระทรวงคมนำคม จำนวน 33 เรื่อง (รอ้ ยละ 10.75) และกระทรวงมหำดไทย
จำนวน 24 เรื่อง (ร้อยละ 7.82) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 2 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 186 เร่อื ง พบว่ำ หนว่ ยงำนที่ถกู กลำ่ วหำมำกทสี่ ดุ คือ หนว่ ยงำนองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ จำนวน 120
เรื่อง (ร้อยละ 64.52) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 18 เรื่อง (ร้อยละ 9.68) และกระทรวงศึกษำธกิ ำร
จำนวน 8 เร่อื ง (รอ้ ยละ 4.30) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 3 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 300 เร่ือง พบว่ำ หน่วยงำนที่ถูกกล่ำวหำมำกที่สุด คือ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จำนวน 202
เร่ือง (ร้อยละ 67.33) รองลงมำเป็นกระทรวงศึกษำธิกำร จำนวน 28 เร่ือง (ร้อยละ 9.33) และกระทรวงมหำดไทย
จำนวน 21 เร่ือง (ร้อยละ 7.00) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 4 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 388 เรื่อง พบว่ำ หน่วยงำนท่ีถูกกล่ำวหำมำกที่สุด คือ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 257
เร่อื ง (รอ้ ยละ 66.24) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 31 เรือ่ ง (รอ้ ยละ 7.99) และกระทรวงศึกษำธิกำร
จำนวน 31 เรื่อง (ร้อยละ 7.99) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 5 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 152 เรื่อง พบว่ำ หน่วยงำนท่ีถูกกล่ำวหำมำกท่ีสุด คือ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จำนวน 84
เรื่อง (ร้อยละ 55.26) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 16 เรื่อง (ร้อยละ 10.53) และ
กระทรวงศึกษำธกิ ำร จำนวน 14 เร่ือง (รอ้ ยละ 9.21) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 6 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 285 เร่ือง พบว่ำ หน่วยงำนท่ีถูกกล่ำวหำมำกที่สุด คือ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จำนวน 164
เรื่อง (ร้อยละ 57.54) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 25 เร่ือง (ร้อยละ 8.77) และกระทรวงศึกษำธิกำร
จำนวน 22 เรื่อง (รอ้ ยละ 7.72) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 7 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 256 เรื่อง พบว่ำ หน่วยงำนท่ีถูกกล่ำวหำมำกท่ีสุด คือ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จำนวน 161
เรอื่ ง (ร้อยละ 62.89) รองลงมำเปน็ กระทรวงมหำดไทย จำนวน 18 เรอ่ื ง (ร้อยละ 7.03) และกระทรวงศกึ ษำธกิ ำร
จำนวน 16 เรอ่ื ง (รอ้ ยละ 6.25) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 8 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 183 เร่ือง พบว่ำ หน่วยงำนที่ถูกกล่ำวหำมำกท่ีสุด คือ หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จำนวน 117
เร่ือง (ร้อยละ 63.93) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 20 เรื่อง (ร้อยละ 10.93) และกระทรวง
ทรพั ยำกรธรรมชำตแิ ละสงิ่ แวดล้อม จำนวน 8 เรอ่ื ง (ร้อยละ 4.37) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 9 จำกคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563
จำนวน 111 เรอื่ ง พบว่ำ หนว่ ยงำนท่ีถูกกล่ำวหำมำกที่สุด คอื หน่วยงำนองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน จำนวน 57 เรื่อง
(ร้อยละ 51.35) รองลงมำเป็นกระทรวงมหำดไทย จำนวน 13 เร่ือง (ร้อยละ 11.71) และกระทรวงศึกษำธิกำร
จำนวน 12 เร่อื ง (รอ้ ยละ 10.81) ตำมลำดบั

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 27

แผนภาพที่ 8 ร้อยละของคำกล่ำวหำท่ีสำนกั งำน ป.ป.ช. รบั ไว้ดำเนินกำรเอง จำแนกข้อมูลตำมพน้ื ทร่ี บั ผิดชอบ
และหน่วยงำนที่ถูกกลำ่ วหำ

หมำยเหตุ: หนว่ ยงำนองค์กรปกครองสว่ นทอ้ งถิ่น >> องค์กำรบริหำรส่วนตำบล (อบต.) (51.32%)
กระทรวงมหำดไทย >> กรมกำรปกครอง (51.59%)
กระทรวงศึกษำธกิ ำร >> สำนักงำนคณะกรรมกำรกำรศึกษำข้นั พ้นื ฐำน (77.23%)

ทมี่ ำ : ระบบตรวจรบั คำกล่ำวหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนกั วจิ ยั และบริกำรวชิ ำกำรด้ำนกำรป้องกันและปรำบปรำมกำรทุจรติ สำนกั งำน ป.ป.ช.

หน้า 28 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

▪ ประเภทคากล่าวหา

จำกคำกล่ำวหำที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. รับไว้ดำเนินกำรเอง ในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 พบว่ำ
ส่วนใหญ่เป็นคำกล่ำวหำประเภทจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 902 เรื่อง (ร้อยละ 30.57) รองลงมำเป็นปฏิบัติหรือ
ละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ เช่น ละเลย เพิกเฉย ต่อกำรปฏิบัติตำมหน้ำที่ กระทำกำรเกินอำนำจหน้ำท่ี
โดยทุจริต และอนุมัติ/ไม่อนุมัติใบอนุญำตโดยมิชอบ เป็นต้น จำนวน 815 เร่ือง (ร้อยละ 27.62) ทุจริตในกำร
จัดทำงบประมำณ/โครงกำร/เบิกจ่ำยเงินในโครงกำรเป็นเท็จ จำนวน 279 เรื่อง (ร้อยละ 9.45) ยักยอก/เบียดบังเงิน
หรือทรัพย์สินของรำชกำร จำนวน 278 เร่ือง (ร้อยละ 9.42) กำรบริหำรงำนบุคคล (กำรบรรจุ/แต่งตั้ง/เล่ือนตำแหน่ง/
โยกย้ำย/ลงโทษวินัย) จำนวน 226 เร่ือง (ร้อยละ 7.66) เรียกรับสินบน จำนวน 165 เรื่อง (ร้อยละ 5.59) ร่ำรวย
ผิดปกติ จำนวน 125 เร่ือง (ร้อยละ 4.24) ออกเอกสำรสิทธิในที่ดิน จำนวน 123 เรื่อง (ร้อยละ 4.17) กำรขัดกัน
ระหว่ำงผลประโยชน์ส่วนบุคคลกับประโยชน์ส่วนรวม จำนวน 33 เร่ือง (ร้อยละ 1.13) และกำรฝ่ำฝืนมำตรฐำน
ทำงจริยธรรม จำนวน 5 เรื่อง (ร้อยละ 0.17) ตำมลำดบั

เม่ือพิจำรณำคำกล่ำวหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 จำแนกตำมพื้นที่รับผิดชอบของสำนักงำน
ป.ป.ช. ส่วนกลำง และสำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดในเขตพื้นท่ี ภำค 1-9 และประเภทคำกล่ำวหำ สำมำรถ
สรุปไดด้ งั นี้

สานักงาน ป.ป.ช. ส่วนกลาง มีคำกล่ำวหำจำนวน 783 เร่ือง พบว่ำ คำกล่ำวหำที่มำกท่ีสุดเป็น
ประเภทกำรปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 257 เร่ือง (ร้อยละ 32.95) รองลงมำเป็นกำร
จัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 200 เรื่อง (ร้อยละ 25.54) และกำรบริหำรงำนบุคคล (กำรบรรจุ/แต่งต้ัง/เลื่อนตำแหน่ง/
โยกย้ำย/ลงโทษวนิ ยั ) จำนวน 127 เรอื่ ง (รอ้ ยละ 16.22) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจงั หวัดในเขตพืนท่ี ภาค 1 มีคำกลำ่ วหำจำนวน 307 เรอ่ื ง พบว่ำ คำกล่ำวหำ
ที่มำกที่สุดเป็นประเภทกำรจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 112 เร่ือง (ร้อยละ 36.48) รองลงมำเป็นกำรปฏิบัติหรือละเว้น
กำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 65 เรื่อง (ร้อยละ 21.17) และทุจริตในกำรจัดทำงบประมำณ/โครงกำร/
เบกิ จำ่ ยเงนิ ในโครงกำรเป็นเทจ็ จำนวน 47 เร่ือง (ร้อยละ 15.31) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 2 มีคำกล่ำวหำจำนวน 186 เรื่อง พบว่ำ
คำกล่ำวหำที่มำกท่ีสุดเป็นประเภทกำรปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ จำนวน 54 เรื่อง (ร้อยละ
29.03) และกำรจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 54 เร่ือง (ร้อยละ 29.03) รองลงมำเป็นกำรยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรัพย์สนิ ของรำชกำร จำนวน 24 เร่อื ง (ร้อยละ 12.90) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 3 มีคำกล่ำวหำจำนวน 300 เรื่อง พบว่ำ
คำกล่ำวหำท่ีมำกท่ีสุดเป็นประเภทกำรจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 104 เร่ือง (ร้อยละ 34.67) รองลงมำเป็นกำรปฏิบัติ
หรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำท่ีโดยมิชอบ จำนวน 64 เรื่อง (ร้อยละ 21.33) และทุจริตในกำรจัดทำงบประมำณ/
โครงกำร/เบิกจ่ำยเงินในโครงกำรเปน็ เทจ็ จำนวน 44 เร่ือง (ร้อยละ 14.67) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนท่ี ภาค 4 มีคำกล่ำวหำจำนวน 388 เรื่อง พบว่ำ
คำกล่ำวหำที่มำกท่ีสุดเป็นประเภทกำรจัดซ้ือจัดจ้ำง จำนวน 148 เรื่อง (ร้อยละ 38.14) รองลงมำเป็นกำรปฏิบัติ
หรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 76 เรื่อง (ร้อยละ 19.59) และทุจริตในกำรจัดทำงบประมำณ/
โครงกำร/เบกิ จำ่ ยเงินในโครงกำรเปน็ เท็จ จำนวน 57 เร่อื ง (ร้อยละ 14.69) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 5 มีคำกล่ำวหำจำนวน 152 เรื่อง พบว่ำ
คำกล่ำวหำท่ีมำกที่สุดเป็นประเภทกำรจัดซ้ือจัดจ้ำง จำนวน 56 เรื่อง (ร้อยละ 36.84) รองลงมำเป็นกำรปฏิบัติ
หรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 35 เร่ือง (ร้อยละ 23.03) และกำรยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรัพยส์ นิ ของรำชกำร จำนวน 20 เร่อื ง (รอ้ ยละ 13.16) ตำมลำดับ

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 29

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 6 มีคำกล่ำวหำจำนวน 285 เรื่อง พบว่ำ
คำกล่ำวหำท่ีมำกท่ีสุดเป็นประเภทกำรปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 93 เร่ือง (ร้อยละ
32.63) รองลงมำเป็นกำรจัดซ้ือจัดจ้ำง จำนวน 73 เรื่อง (ร้อยละ 25.61) และกำรยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรัพย์สนิ ของรำชกำร จำนวน 37 เร่ือง (รอ้ ยละ 12.98) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 7 มีคำกล่ำวหำจำนวน 256 เร่ือง พบว่ำ
คำกล่ำวหำที่มำกท่ีสุดเป็นประเภทกำรปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 80 เรื่อง (ร้อยละ
31.25) รองลงมำเป็นกำรจัดซ้ือจัดจ้ำง จำนวน 78 เร่ือง (ร้อยละ 30.47) และกำรยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรัพย์สินของรำชกำร จำนวน 28 เรื่อง (ร้อยละ 10.94) ตำมลำดบั

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 8 มีคำกล่ำวหำจำนวน 183 เร่ือง พบว่ำ
คำกล่ำวหำที่มำกท่ีสุดเป็นประเภทกำรปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 53 เร่ือง (ร้อยละ
28.96) รองลงมำเป็นกำรจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 48 เรื่อง (ร้อยละ 26.23) และเรียกรับสินบน จำนวน 34 เร่ือง
(รอ้ ยละ 18.58) ตำมลำดับ

สานักงาน ป.ป.ช. ประจาจังหวัดในเขตพืนที่ ภาค 9 มีคำกล่ำวหำจำนวน 111 เรื่อง พบว่ำ
คำกล่ำวหำที่มำกท่ีสุดเป็นประเภทกำรปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบัติหน้ำที่โดยมิชอบ จำนวน 38 เร่ือง (ร้อยละ
34.23) รองลงมำเป็นกำรจัดซื้อจัดจ้ำง จำนวน 29 เร่ือง (ร้อยละ 26.13) และกำรยักยอก/เบียดบังเงินหรือ
ทรัพย์สนิ ของรำชกำร จำนวน 16 เรื่อง (ร้อยละ 14.41) ตำมลำดบั

จำกกำรจำแนกประเภทคำกล่ำวหำข้ำงต้น เห็นได้ว่ำ คำกล่ำวหำในประเภทกำรจัดซ้ือจัดจ้ำง และ
กำรปฏิบัติหรือละเว้นกำรปฏิบตั ิหน้ำที่โดยมิชอบ จะพบในทุกเขตพ้ืนท่ีควำมรับผิดชอบของสำนักงำน ป.ป.ช. ทั้ง
ในสำนกั งำน ป.ป.ช. ส่วนกลำง และสำนักงำน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดในเขตพ้นื ท่ีภำค 1 – 9

หนา้ 30 สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563

แผนภาพท่ี 9 รอ้ ยละของคำกลำ่ วหำทส่ี ำนกั งำน ป.ป.ช. รบั ไว้ดำเนนิ กำรเอง จำแนกข้อมลู ตำมพน้ื ทีร่ บั ผิดชอบ
และประเภทคำกล่ำวหำ

ที่มำ : ระบบตรวจรบั คำกลำ่ วหำ (PESCA)
ประมวลผลโดย : สำนักวิจัยและบริกำรวชิ ำกำรดำ้ นกำรปอ้ งกนั และปรำบปรำมกำรทุจริต สำนักงำน ป.ป.ช.

▪ จานวนวงเงนิ งบประมาณของโครงการหรือจานวนเงินท่ีมีการทจุ ริต

จำกคำกลำ่ วหำในปีงบประมำณ พ.ศ. 2563 ทสี่ ำนกั งำน ป.ป.ช. รับไวด้ ำเนินกำรเอง จำนวน 2,951 เร่ือง
เมือ่ พจิ ำรณำวงเงนิ งบประมำณของโครงกำรหรอื จำนวนเงินท่ีมีกำรทุจริตตำม คำกลำ่ วหำ มมี ลู คำ่ รวม 90,716 ลำ้ นบำท
หำกจำแนกตำมประเภทคำกล่ำวหำ พบว่ำ คำกล่ำวหำประเภทกำรทุจริตในกำรจัดทำงบประมำณ/โครงกำร/
เบิกจ่ำยเงินในโครงกำรเป็นเท็จ มีมูลค่ำมำกที่สุด จำนวน 67,027 ล้ำนบำท คิดเป็นร้อยละ 73.89 รองลงมำเป็น
กำรจดั ซ้ือจดั จำ้ ง จำนวน 19,363 ลำ้ นบำท (ร้อยละ 21.34) และกำรปฏบิ ัติหรอื ละเวน้ กำรปฏิบัติหนำ้ ทีโ่ ดยมชิ อบ
จำนวน 2,898 ลำ้ นบำท (รอ้ ยละ 3.19) ตำมลำดบั

สถานการณ์การทจุ รติ ประเทศไทย ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 หนา้ 31