00รวมแบบฝึกการแต่งคำประพันธ์ ท33202-ปก-หน้า1-49สุดท้าย

แบบฝกึ ทกั ษะ

รายวิชาการแต่งคาประพันธ์ ท๓๓๒๐๒
ครูผู้สอน : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส

ชื่อ...............................สกลุ ....................ชื่อเล่น............
ชัน้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี ๖/๑๐

โรงเรยี นธาตุนารายณว์ ิทยา อาเภอเมือง จงั หวัดสกลนคร

คำนำ

แบบฝกึ รายวชิ า การแตง่ คาประพันธ์ รายวิชาการแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 ฉบับนี้ จดั ทาขนึ้
เนือ่ งจาก การเรียนในรายวิชาน้ี ไมม่ ีหนังสอื เรียนและแบบฝกึ หัดสาหรบั ใชใ้ นการฝกึ ทักษะการแต่งคาประพนั ธ์
ขา้ พเจา้ จงึ รวบรวมสาระความร้จู ากหนงั สอื ตารา เว็ปไซต์ตา่ งๆ เพื่อนามาเป็นความรูแ้ ละแบบฝกึ ทกั ษะให้
นกั เรียนทเี่ รียนสาระเพม่ิ เตมิ ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 6 แผนการเรียนภาษาไทย-สงั คมศึกษา ไดพ้ ฒั นาการเรียน
โดยเริ่มจากเน้อื หาทเ่ี ปน็ พ้นื ฐานของการแต่งคาประพันธ์ และยากขึน้ ตามลาดับ

แบบฝกึ ทักษะ มที ง้ั สิน้ 32 แบบฝกึ และบทส่งทา้ ย ใชเ้ วลาเรียน 40 ชม./ภาคเรียน หรือ
2 ชม./สัปดาห์ ครผู สู้ อนสามารถออกแบบกจิ กรรมการเรยี นรไู้ ดต้ ามความเหมาะสม และปรบั เปลย่ี นได้ตาม
สถานการณ์

ขอขอบคุณ เว็ปไซต์ตา่ งๆ ทนี่ าความรู้ ตลอดจนตัวอยา่ งคาประพันธ์มาเผยแพรเ่ ปน็ วิทยาทาน
ผรู้ วบรวมหวงั เปน็ อยา่ งยงิ่ ว่า แบบฝึกทกั ษะฉบบั น้ี จะทาใหผ้ ู้เรยี นไดพ้ ฒั นาการแต่งคาประพันธไ์ ดใ้ นระดับ
ที่นา่ พอใจ หากแบบฝึกน้ี มขี ้อบกพรอ่ งและเหน็ วา่ ควรปรับปรุง ผู้จดั ทาขอนอ้ มรบั คาแนะนาและรบั ฟงั
ความคิดเห็นดว้ ยความยนิ ดีย่งิ

คำอธบิ ำยรำยวิชำกำรแตง่ คำประพนั ธ์ รหัสวิชำ ท๓3๒๐2

สำระเพิม่ เติม แผนกำรเรียนไทย-สงั คมฯ ช้ันมธั ยมศกึ ษำปีท่ี 6/๑๐ ภำคเรยี นที่ 1
จำนวน ๑.๐ นก. เวลำเรียน ๔๐ ชม./ภำคเรยี น ครูผ้สู อน :: นำงสุดใจ สนุ ทรส

ศึกษาวเิ คราะหแ์ ละฝึกทกั ษะเกีย่ วกบั ข้อบงั คบั ของคาประพันธป์ ระเภทตา่ งๆ ฝึกแต่งคาประพนั ธ์
ประเภทโคลง ฉนั ท์ กาพย์ กลอน ร่าย โดยคานึงถึงลักษณะบงั คบั ความไพเราะ เนือ้ หา สาระความคิดสร้างสรรค์
เพ่อื ใหม้ คี วามรเู้ ก่ียวกบั ฉันทลักษณ์ สามารถแต่งคาประพันธป์ ระเภทต่างๆไดเ้ ห็นคุณคา่ ของงานประพันธ์
ประเภทร้อยกรอง

โดยใช้กระบวนการเรยี นภาษา กระบวนการปฏบิ ัติ กระบวนการสรา้ งความตระหนกั กระบวนการ
กลุ่ม กระบวนการสรา้ งความรคู้ วามเขา้ ใจ กระบวนการคดิ อย่างมีวจิ ารณญาณ และเสรมิ สรา้ งคุณลกั ษณะทพ่ี ึง
ประสงค์ เพอ่ื ให้เกิดความรคู้ วามเขา้ ใจ เกิดทกั ษะการประพันธ์ ในการถ่ายทอดความคิดความรู้สกึ ให้
ถูกต้องตามธรรมเนยี มนิยม เกดิ ความชานาญในการประพันธ์ตามรูปแบบต่างๆ

ผลกำรเรยี นรู้

๑. อธบิ ายความหมายของรอ้ ยกรองได้
๒. อธิบายความร้เู กี่ยวกับประเภทของบทร้อยกรองและลกั ษณะบังคบั ของบบทรอ้ ยกรอง
ประเภทตา่ งๆได้
๓. อธิบายและประเมนิ ค่าบทร้อยกรองในด้านความงามจากตวั อย่างทีก่ าหนดใหไ้ ด้
๔. อธิบายข้อบังคบั ประเภทกลอนและสามารถแตง่ กลอนประเภทต่างๆได้
๕. อธิบายลกั ษณะข้อบังคบั ของโคลงและสามารถแตง่ โคลงตามท่ีตนถนัดได้
๖. อธิบายข้อบังคับของกาพยแ์ ต่ละประเภทและสามารถแตง่ กาพย์ตามหวั ขอ้ ท่ีถนดั ได้
๗. อธิบายขอ้ บังคบั ของรา่ ยและสามารถแต่งรา่ ยตามที่ตนถนัดได้
๘. มีความรคู้ วามเข้าใจเกยี่ วกบั คาประพนั ธ์ประเภทฉันท์และสามารถแตง่ ฉันทต์ าม
หัวขอ้ ทีก่ าหนดและตามที่ตนถนัดได้

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกย่ี วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 1

แบบฝึกทกั ษะกำรแต่งคำประพันธ์
วชิ ำ กำรแต่งคำประพนั ธ์ ท 33202 ครูสดุ ใจ สนุ ทรส

หนว่ ยกำรเรยี นรู้ท่ี 1 ควำมรู้พื้นฐำนทเี่ ก่ียวขอ้ งกบั กำรแต่งคำประพันธ์

แบบฝกึ หดั ที่ 1.1 กำรวิเครำะห์ลกั ษณะของคำ

จุดประสงค์กำรเรยี นรู้ : นกั เรยี นแยกสว่ นประกอบของคำท่ีกำหนดให้ได้ ในเวลำท่กี ำหนด

คำชแ้ี จง : แยกส่วนประกอบของคำทกี่ ำหนดใหถ้ กู ต้อง ภำยในเวลำ 10 นำที

ข้อ คำ เสยี งพยัญชนะ เสียงสระ เสยี งตัวสะกด เสยี ง รปู วรรณยุกต์
จ -า น วรรณยกุ ต์ -
(ตย) จาน
1 1.สาย สามญั
2 ตาล
3 ปราง
4 กอบ
5 หด
6 ฉนุ
7 โจร
8 ไกล
9 เท
10 แบ
11 ชยั
12 ย้งั
13 เพราะ
14 ชิม
15 หิว

นอ้ นนน...เรมิ่ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถูก.......ข้อ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกยี่ วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 2

แบบฝึกหัดที่ 1.2 กำรวเิ ครำะหพ์ ยำงค์

คาชแี้ จง : คาตอ่ ไปนี้ แต่ละคามีจานวนกพ่ี ยางค์ และเขยี นแต่ละพยางค์ให้ถกู ต้องตามเสียงมาตราตวั สะกด

ภายในเวลา 15 นาที

ทบทวนคารู้เดมิ : พยำงค์ หมายถงึ เสยี งทเี่ ปล่งออกมา 1 ครงั้ จะมีความหมายหือไมม่ ีความหมายก็ได้

ข้อ คำ จำนวนพยำงค์ แยกพยำงค์
เกยี ด – ติ – ยด
(ตย.) เกียรติยศ 3

1 เทคโนโลยี

2 วลั ลี

3 สารสนเทศ

4 อมั รินทร์

5 รตั นตรัย

6 สนุกสนาน

7 จวง

8 ภวู ดล

9 ปราชัย

10 วรรณกรรม

11 วิบาก

12 สมรรถภาพ

13 ประวตั ศิ าสตร์

14 วรรณคดี

15 นวตั กรรม

นอ้ นนน...เรมิ่ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถูก.......ข้อ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เก่ยี วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 3

นักเรยี นช่อื ........................................................................................ชื่อเล่น........................ช้นั ม. 6/10

แบบฝกึ ท่ี 1.3 กำรวิเครำะหค์ ำเปน็ คำตำย

คำชี้แจง : จงวเิ ครำะห์คำต่อไปนีว้ ่ำเปน็ คำเปน็ หรือคำตำย ภ

ทบทวน ควำมรเู้ ดิม

 คำเปน็ หมายถงึ คาท่สี ะกดดว้ ยมาตรา แมก่ ง กน กม เกย เกอว และประสมดว้ ยสระเสยี งยาว

 คำตำย หมาถึง คาที่สะกดดว้ ยมาตราแม่กก กด กบ และประสมดว้ ยสระเสยี งสนั้

คาท่กี าหนด การวิเคราะหล์ ักษณะของคา
กาง คาเปน็
สุก คาตาย

กาลัง
สรา้ ง
เออ้ื เฟ้ือ
เหลว
เอะอะ
กระจก
รอ้ งไห้
ฝกึ หัด
บันเทงิ
สารวย
ด้ินรน
วเิ คราะห์
ไทยมุง
สะเปะสะปะ
เรื่องราว

นอ้ นนน...เรม่ิ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถูก.......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกยี่ วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 4

แบบฝึกที่ 1.4 กำรจำแนกคำพ้องเสียง คำพอ้ งรปู

คำชีแ้ จง : จงวิเครำะหถ์ ้อยคำต่อไปน้วี ่ำ คำใดเปน็ คำพอ้ งเสยี ง คำใดเป็นคำพอ้ งรูป
ความรู้เดมิ

คำพ้องเสยี ง หมายถงึ คาทอี่ ่านออกเยงเหมือนกนั แต่เขียนตา่ งกนั เชน่ >>การ กาญจน์ กาน กาล กาฬ
คำพ้องรปู หมายถึง คาท่ีเขียนเหมือนกนั อ่านออกเสียงเหมือนกนั เช่น >>ขนั ( ไก่ขนั ), ขนั (ขันสกร)ู ,
ขัน (ขบขนั ), ขนั ( ภาชนะตักน้า)
คำทกี่ ำหนด วัน วรรณ วัลย์ พาล สินธ์ุ บนิ ชน

พาน สิน โจร ภาค สกึ ศึก บลิ ชน โจร
คาน(ถ่วงดลุ อานาจ) พากย์ ภูต บรรณ พดู
คาน(เคร่ืองเรือนทย่ี ึดเสาและรางตง) กัน( กนั คว้ิ ) กัน(ขวางไว้)

คาพ้องรปู คาพ้องเสยี ง
……………………………………………………………….. ………………………………………………………………..
……………………………………………………………….. ………………………………………………………………..
……………………………………………………………….. ………………………………………………………………..
……………………………………………………………….. ………………………………………………………………..
……………………………………………………………….. ………………………………………………………………..
………………………………………………………………. ……………………………………………………………….
…………………………………………………………………. ………………………………………………………………….

นอ้ นนน...เรม่ิ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถกู .......ข้อ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกย่ี วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 5

แบบฝกึ หัดท่ี 1.5 กำรจำแนกคำครุ ลหุ

คำช้แี จง : จงวเิ ครำะหค์ ำตอ่ นีว้ ำ่ คำใดเปน็ คำครุ หรอื คำลหุ โดยใสเคร่ืองหมำย ครุ ลหุใหถ้ กู ตอ้ ง
(ในเวลำ 15 นำท)ี

ทบทวนความร้เู ดิม
คาครุ หมายถึง คาที่มีตัวสะกด และประสมดว้ ยสระเสยี งยาวในแม่ ก.กา

คาลหุ หมายถึง คาที่ไม่มีตัวสะกด และประสมดว้ ยสระเสียงส้นั ในแม่ ก.กา

เคร่ืองหมายแทนครุ คือ เคร่อื งหมายแทนลหุ คอื

ตวั อย่าง ลวดนั้นหามาผูก เป็นครทุ ้ังหมด คอื ั ัั ัั ัั ัั

รจิ ะเกะกะรึ เป็นลหุทง้ั หมด คือ ุ ุ ุ ุ ุ

1. บงเน้ือกเ็ นื้อเต้น พศิ เส้นสรรี ร์ วั
……………………………
ทัว่ รา่ งและทั้งตวั ก็ระรกิ ระรวิ ไหว
… … … … … … … … … … … (สามคั คีเภทคาฉันท์ : ชิต บุรทตั )

นอ้ นนน...เรมิ่ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถูก.......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกย่ี วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 6

2. อ้า Ị ในทิวา ณ ฉนาใหม่ ศุภพสิ ยั ดิถบี รม
… … … … … … … … … … … …. … … … …
ขอเชิญพระไตรรตโนดม สรณะมง่ิ ประชากร
… … … … … … … … … … … …. … … … …

( ฉนั ท์ ของ ศกั ดิศ์ ิริ แย้มนดั ดา)

3. พราหมณค์ รรู สู้ งั เกต ตระหนักเหตุถนดั ครัน

……………… … … … …. … …

ราชาวัชชีสรร พจักสพู่ นิ าศสม

……………… … … … …. … …

(สามคั คเี ภทคาฉนั ท์ : ชิต บุรทตั )

นอ้ นนน...เรม่ิ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกย่ี วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 7

แบบฝกึ หดั ท่ี 1.6 กำรเขยี นคำคล้องจอง

คาช้ีแจง : จงยกตวั อย่างคาคลอ้ งจองมาใหม้ าทีส่ ุด ภายใยเวลา 10 นาที
ทบทวนความรเู้ ดิม : คาคล้องจอง หมายถึง คาท่ีรับสัมผสั กัน

ตัวอย่าง

อาณาประชาราษฎร์ ติดสอยหอ้ ยตาม พากเพยี รเขยี นอา่ น

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………...……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………...……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………...……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

นอ้ นนน...เรมิ่ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกย่ี วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 8

แบบฝึกหัดท่ี 1.7 กำรเขยี นคำคล้องจอง

คาชีแ้ จง : จงเขยี นคาคล้อง 2 พยางคม์ าใหม้ ากที่สดุ
ทบทวนความร้เู ดิม : คาคล้องจอง หมายถงึ คาที่รบั สัมผสั กนั

ตวั อย่าง
งดงาม ทรามวยั ใจกลา้ บา้ บนิ่ สิ้นคิด บิดเบือน
เพ่ือนชาย. …………………………….………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………...……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

นอ้ นนน...เรมิ่ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถูก.......ข้อ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกีย่ วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 9

แบบฝึกหัดท่ี 1.8 คำสมั ผสั อกั ษร

คาชี้แจง : จงเตมิ คาท่ีมมี ีสมั ผสั อกั ษร ๒ พยางค์

ตัวอย่ำง รา่ รวย หลอกลวง ระราน ชักชวน โศกศลั ย์

…………………………………………………….………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

………………………………...……………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………….………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………….………………………………………………………………………………………………

นอ้ นนน...เรม่ิ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถูก.......ขอ้ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกีย่ วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 10

แบบฝึกหดั ท่ี 1.9 คำที่มีเสยี งสระ-ตัวสะกดเดียวกนั (สมั ผัสสระ)

คาชีแ้ จง : หาคาทมี่ ีเสยี งสระ-ตัวสะกดเดียวกัน(สมั ผัสสระ) กบั คาทกี่ าหนดให้ มา 6 คา

ตัวอย่ำง รอน วอน นร จร ก้อน อร

1. เบญ …………………………………….………………………………………………………………………………………………

2. ใกล้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………..

3. คิด ………………………………………………………………………………………………………………………………..

4. ฉาย …………………………………………………………………………………………………………………………………..

5. เพชร ……………...……………………………………………………………………………………………………………………

6. โลภ …………….……………………………………………………………………………………………………………………..

7. ครู ..........…………………………………………………………………………………………………………………………..

8. แปลก ………………………………….……………………………………………………………………………………………………

9. รัก ............................................................................................................................. ...........................

10. เพื่อน .............................................................................................................................................. ...........

นอ้ นนน...เรมิ่ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถูก.......ขอ้ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เกย่ี วกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 11

…………………………………………………….………………………………………………………………………………………………

แบบฝึกหัดที่ 1.10 คำทม่ี คี วำมหมำยเหมอื นกัน (คำไวพจน)์

คาชี้แจง : หาคาทม่ี ีเสียงสระ-ตวั สะกดเดยี วกัน(สมั ผสั สระ) กบั คาท่ีกาหนดให้ มา 6 คา

ตัวอย่ำง ดอกไม้ มาลี มาลา ผกา
1. หญงิ สาว …………………….……………………………………………………………………………………………………..

2.. หญิงสาว …………………….……………………………………………………………………………………………………..

3. สวย …………………….……………………………………………………………………………………………………..

4. หนิ …………………….……………………………………………………………………………………………………..

5. พระจันทร์ …………………….……………………………………………………………………………………………………..

6. พระอาทติ ย์ …………………….……………………………………………………………………………………………………..

7. โลก …………………….……………………………………………………………………………………………………..

8. กษัตรยิ ์ …………………….……………………………………………………………………………………………………..

9. กราบไหว้ …………………….……………………………………………………………………………………………………..

10. แมลง …………………….……………………………………………………………………………………………………..

นอ้ นนน...เรมิ่ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถูก.......ขอ้ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 1 ความรูเ้ บอื้ งตน้ เก่ียวกบั การแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 12

แบบฝกึ หดั ที่ 1.11 เตมิ คำส่งสมั ผสั คล้องจอง

คาชแ้ี จง : จงเตมิ คาที่มีความหมายและสมั ผสั คล้องจงกับคาที่อยขู่ ้าวหน้า

๑. อนิจจาธานนิ ทร.์ ........................กษตั รยิ ์ เหงา............. เงียบไปดัง่ ไพสณฑ์
แม้กรงุ ยัง..............พร้อมประชาชน จะสบั .............แซเ่ สียงทงั้ ............วงั
๒. แมน้ ไม่รักเธอได้จะ............รกั จะยอมหักเหใจ.........ทางอื่น
แต่ใจเอ๋ยนา่ ชงั รัก...........ยืน สดุ จะฝืนข่มใจ.................รัก
๓. อยากเขยี นกลอนได้ฉา่ เหมือน.....ผึง้ อา่ นแลว้ ซ้งึ ซาบสุข...........อักษร
ให้รืน่ รวยรินรสทุก...........กลอน จนสะทอ้ นสะทา้ นจติ ..........ทุกคน
๔. ปลอ่ ยหวั ใจล่อง.......สปู่ อยเมฆ วานลม.......เป็นผา้ หม่ กัน......หนาว
แทนกายใหเ้ ธอสุขอนุ่ ........ หัวใจดาวฝากแนบองิ ...........มา

๕. รอยย้ิมเยือน..........สัญญาการ......จาก รอยยิ้มฝากยากจะเลือนไม่.........กอ่ น

รอยยิ้มเศรา้ แทรกอาลยั ......อาวรณ์ ใจรอน................ รับยม้ิ กว่าอ่มิ รอย

นอ้ นนน...เรม่ิ ยากละ...ฮิฮิ

ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 13

แบบฝึกทักษะ วิชำ กำรแต่งคำประพันธ์ ท 33202 ครสู ดุ ใจ สนุ ทรส
หน่วยกำรเรียนรู้ท่ี 2 กำรสรรคำมำใชใ้ นกำรแตง่ คำประพันธ์

แบบฝกึ ที่ 2.1 กำรวิเครำะห์คำสัมผสั สระ

คำช้แี จง : อำ่ นคำประพันธ์ท่ีกำหนดให้ แลว้ ขีดเสน้ ใต้พยำงค์ที่เป็นสัมผสั สระในวรรค
และโยงสัมผสั บงั คบั ของ คำประพันธ์ใหถ้ ูกตอ้ ง ภำยในเวลำ 15 นำที

ตัวอยำ่ ง ถงึ มว้ ยดนิ สน้ิ ฟ้ำมหำสมุทร ไม่ส้นิ สุดควำมรักสมัครสมำน
แมเ้ กิดในใต้หล้ำสธุ ำธำร ขอพบพำนพศิ วำสไม่คลำดคลำ

พระอภัยมณี : พระสนุ ทรโวหำร(ภู)่

1. เคยหมอบใกล้ได้กล่นิ สุคนธตรลบ ละอองอบรสรน่ื ชน่ื นำสำ

สนิ้ แผ่นดินสน้ิ รสสคุ นธำ วำสนำเรำกส็ ิน้ เหมือนกล่ินสุคนธ์

( นริ ำศภูเขำทอง : พระสุนทรโวหำร(ภู่)

2. แมม้ ิได้เป็นดอกกหุ ลำบหอม กจ็ งยอมเป็นเพียงลดำขำว
แม้มไิ ดเ้ ป็นจันทร์อนั สกำว จงเป็นดำวดวงแจม่ แอร่มตำ

( พอใจให้สุข : ฐะปะนยี ์ นำครทรรพ )

นี่ล่ะ ...ง่ายอกี ล่ะสิ
ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 14

3. เมื่อน้ันเบอื้ งบ้ันเขยี วขำว หมอกมวั ดินดำว
ครวญชรอ่ำชรอือ่ ลมฝน (จนิ ดำมณี : พระโหรำธิบดี )

4. ลกู ศษิ ยค์ ดิ ลำ้ งครู ลูกไมร่ คู้ ุณพ่อมัน
สอ่ เสยี ดเบยี ดเบยี นกัน
ลอบฆำ่ ฟนั คือตัณหำ
( กำพย์พระไชยสรุ ยิ ำ : พระสนุ ทรโวหำร ( ภู่ )

5. วังเวงเพลงขลุย่ พ้อ เพอื่ นฟัง
ดงั เท่ำดังมดิ ัง เท่ำได้

ตื่นตะวันตกจงั งัง งันงก

สยบทำ่ แทบเท้ำใต้ แตส่ น้ ตนี เขำ
( เพลงขลยุ่ กลบั มำหำกอไผ่ : เนำวรตั น์ พงศไ์ พบลู ย์ )

นี่ล่ะ ...งา่ ยอกี ล่ะสิ
ทำถูก.......ข้อ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 15

แบบฝึกที่ 2.2 กำรวเิ ครำะห์คำสมั ผัสอกั ษร

คำชแ้ี จง : อำ่ นบทประพันธ์ตอ่ ไปนี้ แลว้ ขีดเส้นใตค้ ำทเ่ี ปน็ สัมผสั อักษร และโยงสัมผัสบงั คับ
ในเวลำ 15 นำที

ตัวอย่าง โออ้ กกเู อย๋
เม่อื ก่อนกเู คย
สมบตั ิครำมครนั
ทำบุญบ่เบ่ือ
จึง่ ไดจ้ อมขวญั เชอ่ื ชอบทุกวัน

ลูกน้องนงพำล
( นิ่มนวล หำญทนงค์ )

1. วักทะเลเทใสจ่ ำน รบั ประทำนกบั ขำ้ วขำว
เอ้ือมเก็บบำงดวงดำว ไวค้ ลุกเคล้ำซำวเกลอื กิน
( วักทะเล : องั คำร กลัยำณพงศ์ )

นี่ล่ะ ...ง่ายอกี ล่ะสิ
ทำถกู .......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 16

2. เปบิ ขำ้ วทุกครำวคำ สูจงจำเป็นอำจิณ

เหงือ่ กูทสี่ ูกนิ จงึ กอ่ เกดิ มำเปน็ คน

( วญิ ญำณหนงั สือ : จิตร ภูมศิ กั ดิ์ )

3. โอก้ รงุ เทพฯทว่ ยเทพยดำ สลอนหนำ้ เดินดนิ คลำนเลอ้ื ย

บ้ำงนัง่ ร้ำนกำแฟเรื่อยเจอื้ ย เม่ืออำรมณ์ชมน้ำจัณฑ์
( กรุงเทพฯ : อังคำร กลั ป์ยำณพงศ์ )

4. หะหำยกระตำ่ ยเตน้ ชมจันทร์

มันบเ่ จียมตวั มนั ตำ่ ตอ้ ย

นกยงู ยังกระสนั หำเมฆ

มนั บเ่ จียมตวั นอ้ ย ตำ่ เตย้ี เดยี รฉำน

(ประชุมจำรึกวดั พระเชตุพนฯ)

น่ีล่ะ ...งา่ ยอีกล่ะสิ
ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 17

แบบฝกึ ที่ 2.3 กำรวเิ ครำะห์กำรเลน่ คำ

ขดี เส้นใตค้ ำท่เี ป็นกำรเล่นคำจำกคำประพันธท์ ่ีกำหนดให้ ภำยในเวลำ 10 นำที

ทบทวนควำมรู้เดมิ

กำรเล่นคำ หมำยถงึ กำรแต่งคำประพนั ธท์ ่ผี แู้ ต่งนำคำท่ีเขยี นเหมอื นกัน อ่ำนออกเสยี งเหมอื นกนั

มำเขยี นซำ้ ๆ กนั ในคำประพันธ์ เพ่ือให้เกิดควำมงำมและควำมไพเรำะในกำรแตง่ คำประพันธ์

ตัวอย่ำง สำยหยดุ หยุดกลิ่นฟงุ้ ยำมสำย

สำยบ่หยดุ เสน่หห์ ำย หำ่ งเศรำ้

กค่ี นื กวี่ ันวำย วำงเทวษ รำแม่

ถวิลทุกขวบค่ำเชำ้ หยุดไดฉ้ นั ใด

(สมเดจ็ พระมหำสมณเจ้ำ กรมพระปรมำนุชิตชิโนรส)

1. ลำงลิงลิงลอดไม้ ลำงลงิ

แลลูกลงิ ลงชิง ลกู ไม้

ลงิ ลมไลล่ มติง ลงิ โลด หนีนำ

แลลกู ลิงลำงไหล้ ลอดเล้ียวลำงลงิ

( ลลิ ิตพระลอ )

2. แม้ก้ำวเทำ้ จะก้ำวหนง่ึ หรือครึ่งกำ้ ว จะก้ำวสัน้ ก้ำวยำวใช่เรือ่ งใหญ่

ขอใหร้ ักเร่อื งรำวกำรกำ้ วไป ไกลเทำ่ ไกลกจ็ ะถงึ สกั หนง่ึ วัน

( วำณชิ จรุงกิจอนันต์ )

นี่ล่ะ ...งา่ ยอกี ล่ะสิ

ทำถูก.......ขอ้ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 18

3. ยอขำ้ ยอเมื่อแลว้ กำรกจิ

ยอยกครูยกสนทิ ซึง่ หน้ำ

ยอญำตปิ ระยรู มิตร เมื่อลับ หลงั แล

คนหยิ่งแบกยศบ้ำ อย่ำยัง้ ยอควร

( โคลงโลกนติ ิ : สมเดจ็ พระเจ้ำบรมวงศ์เธอ กรมพระยำเดชำดศิ ร)

4. สนำมหลวงสงครำมสนำมหลวง สนำมหลวงว่ำเรำมีเสรนี ั่น
สนำมไม่พมำ่ ไล่ฆำ่ ฟนั แตเ่ พ่ือนเรำเผ่ำพันธุ์ฆ่ำกันเองฯ
( นริ ำศตุล : วำณิช จรงุ กจิ อนนั ต์ )
5. เป็นผู้หญิงแท้จริงแสนลำบำก
หญิงต้องเจียมกำยำมำแต่เยำว์ เป็นผู้ชำยย่ิงยำกกว่ำหลำยเท่ำ
หญิงถึงรักต้องแกล้งแสร้งทำเฉย ชำยต้องเฝ้ำวิงวอนให้หล่อนรัก
ต่ำงคนต่ำงซัดกันน่ำขันนัก หวังให้ชำยอยำกเชยย่ิงขึ้นหนกั
ที่แท้ต่ำงสมัครจะรักกัน
(วิวำหะพระสมุท : ศรีอยุธยำ (รัชกำลท่ี 6)

น่ีล่ะ ...งา่ ยอกี ล่ะสิ
ทำถูก.......ขอ้ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 19

แบบฝกึ ที่ 2.3 กำรเขียนคำไวพจน์

คำชีแ้ จง : จงเขียนคำไวพจน์ของคำที่กำหนดใหใ้ ห้มำกที่สดุ ภำยในเวลำ 10 นำที
อนญุ ำตใหส้ ืบคน้ ได้ เช่น

https://www.tewfree.com/%E0%B8%84%E0%B8%B3%E0%B9%84%E0%B8%A7%E0%B8%9E%E0

%B8%88%E0%B8%99%E0%B9%8C/

ทบทวนควำมรเู้ ดมิ
คำไวพจน์ หมำยถึง คำทีม่ ีควำมหมำยตรงกัน หรือคลำ้ ยกันมำก แต่เขยี นไม่เหมอื นกนั หรือเรียกได้
อกี แบบวำ่ คือกำรหลำกคำ คำพ้องรปู คำพ้องควำม โดยควำมหมำยตำมพจนำนุกรมฉบบั รำชบณั ฑิตย
สถำน พุทธศักรำช 2552 ให้คำอธิบำยว่ำ “คำทเี่ ขยี นต่ำงกันแต่มีควำมหมำยเหมือนกันหรอื ใกลเ้ คียง
กันมำก เช่น มนุษย์ กับ คน บ้ำน กับ เรอื น รอ กบั คอย ปำ่ กับ ดง คำพอ้ งควำม ก็ว่ำ”
ตัวอย่ำงคำทีม่ ีควำมหมำยวำ่ นก : ทิช ทวิช บหุ รง ปกั ษำ ปักษี ปกั ษณิ
วิหค พิหค ศกุน ศุกุนต์ สกุน สกนุ ต์ สุโกนก

ช้ำง ……………………………………………………………………………………………………………………………………….
ต่อสู้ ……………………………………………………………………………………………………………………………………….
ม้ำ ……………………………………………………………………………………………………………………………………….
ทอง ……………………………………………………………………………………………………………………………………….
โกรธ ………………………………………………………………………………………………………………………………………..
น้ำ ……………………………………………………………………………………………………………………………………….
ดอกไม้ ………………………………………………………………………………………………………………………………………..
รับประทำน……………………………………………………………………………………………………………………………………
ใจ ……………………………………………………………………………………………………………………………………….
ผู้หญิง ………………………………………………………………………………………………………………………………………..

นี่ล่ะ ...งา่ ยอีกล่ะสิ

ทำถูก.......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 20

แบบฝึกท่ี 2.4 กำรเขยี นสัมผสั บังคบั

คำชี้แจง : จงพิจำรณำคำประพันธท์ กี่ ำหนดให้ แล้วอธบิ ำยลกั ษณะสัมผสั บังคบั ให้ถกู ต้อง ภำยในเวลำ 15 นำที

ตวั อย่ำง ฟ้ำกำลงั แดงฉำนในม่ำนดำ กระแสน้ำเชี่ยวไหลคล้ำยควำมหลงั
คำอธบิ ำย สำยฝนถำโถมเข้ำปะทะเต็มพลงั พร้อมจะพงั ตะลมุ พุกทุกเวลำ

( อศั นี หฤทยั )
เป็นลักษณะบังคบั ของคำประพันธ์กลอนสุภำพ คำสดุ ท้ำยของวรรคสดับ คือคำวำ่
ดำ ส่งสมั ผสั ไปยงั คำที่ 3 ของวรรครบั ในบำทเอก คือคำว่ำ นำ้ คำสดุ ท้ำยของบำทเอก
คอื คำวำ่ หลงั ส่งสัมผัสไปยังคำสดุ ทำ้ ยของบำทรอง คือคำวำ่ พลงั และคำสดุ ท้ำยของ
วรรครอง คอื คำวำ่ พลัง สง่ สมั ผัสไปยังคำที่ 3 ของวรรคส่ง คือ คำวำ่ พัง

1. อันใดย้ำแก้มแม่ หมองหมำย

ยุงเหลือบฤำริ้นพรำย ลอบกล้ำ

ผวิ ชนแตจ่ ักกรำย ยงั ยำก

ใครจกั อำจให้ชำ้ ชอกเนือ้ เรยี มสงวน

( สมเดจ็ พระนำรำยณ์ และศรีปรำชญ)์

คำอธบิ ำย
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

นี่ล่ะ ...ง่ายอกี ล่ะสิ
ทำถูก.......ขอ้ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 21

2. มสั มัน่ แกงแกว้ ตำ หอมย่หี รำ่ รสร้อนแรง

ชำยใดไดก้ ลนื แกง แรงอยำกให้ใฝ่ฝนั หำ

(กำพย์เห่ชมเคร่ืองคำวหวำน : พระบำทสมเด็จพระพทุ ธเลิศหลำ้ นภำลัย)

คำอธบิ ำย
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. บงเนอื้ ก็เน้ือเต้น พิศเสน้ สรีร์รัว

ท่ัวร่ำงและทัง้ ตัว ก็ระรกิ ระรวิ ไหว
(สำมัคคเี ภทคำฉนั ท์ : ชติ บุรทตั )

คำอธบิ ำย

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

4. เห็นกวำงย่ำงเย้ืองชำเลืองเดิน เหมือนอย่ำงนำงเชิญ

พระแสงสำอำงข้ำงเคียง

(กำพย์พระไชยสรุ ยิ ำ : พระสนุ ทรโวหำร (ภู่)

คำอธิบำย

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………

น่ีล่ะ ...ง่ายอีกล่ะสิ

ทำถูก.......ข้อ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 22

แบบฝกึ ท่ี 2.5 กำรวิเครำะหโ์ วหำร

คำช้แี จง จงอำ่ นคำประพนั ธ์ที่กำหนดใหแ้ ละวิเครำะหว์ ำ่ เป็นกวีโวหำรประเภทใด ภำยในเวลำ 20 นำที

ทบทวนควำมรเู้ ดมิ 1. อปุ มำ เปรียบเทียบวำ่ สิ่งหนึ่งเหมือนกับสง่ิ หน่ึง
กวีโวหำร 2. อปุ ลกั ษณ์ เปรียบเทียบว่ำสงิ่ หนึง่ เป็น หรอื คืออีกส่ิงหนึง่
3. บุคคลวตั สตั ว์ ธรรมชำตหิ รือนำมธรรมมกี ริยำอำกำรเหมือนมนุษย์
4. นำมนัย เปรียบเทยี บโดยใช้สว่ นประกอบท่เี ด่น และมีควำมสมั พนั ธ์กบั สงิ่ หนึ่ง

แทนสิง่ นัน้ ๆ ทัง้ หมด
5. อุปมำนทิ ัศน์ เปรียบเทียบโดยยกเรอ่ื งรำวหรือนทิ ำนมำประกอบ เพื่อขยำยหรอื แนะนำ
6. ปฏพิ ำกย์ เปรยี บโดยใชค้ ำที่มีควำมหมำยตรงกนั ขำ้ ม
7. อธพิ จน์ กำรกลำ่ วเกนิ จริง (กลำ่ วมำกเกิน : อติพจน์ ,กำรกล่ำวนอ้ ยกวำ่ ควำมจรงิ

อวพจน)์
8. สญั ลักษณ์ เปรียบเทียบโดยใชส้ ง่ิ หนึง่ แทนอีกสิง่ หนึง่ ซึ่งมีคุณสมบตั ิบำงอย่ำ

ร่วมกัน
9. สัทพจน์ เลียนเสียงธรรมชำติ กำรใช้ภำษำถำ่ ยทอดเสียงธรรมชำติ
10. อัพภำส เปน็ กำรใชค้ ำซ้ำ ทก่ี ร่อนเสยี งของคำขำ้ งหน้ำให้สนั้ ลงเหลือเพยี ง

เสียง [อะ] เช่น ริกริก เป็น ระริก , ยบิ ยิบ เป็น ยะยิบ
คำพวกน้ีไม่ได้มีควำมหมำยแปลกไปกวำ่ เดิม แตจ่ ะใหค้ วำมไพเรำะ
ของเสียงคำเปน็ จังหวะหนักเบำเพ่มิ คุณค่ำทำงวรรณศิลป์ เช่น
ในลลิ ิตตะเลงพ่ำย -เง้อื ดำบฟันฉะฉำด ง่ำง้ำวฟำดฉะฉบั

1. ครเู ป็นผูป้ ระสิทธิวทิ ยำ กำรศึกษำสำรพัดจดั สอนให้

คอยตักเตอื นอบรมบ่มจติ ใจ เฝำ้ ห่วงใยหวังชวี ติ ศิษยใ์ หด้ ี

โวหำร ………………………………………………………………………………………….

นี่ล่ะ ...งา่ ยอกี ล่ะสิ
ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแตง่ คาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยที่ 2 การสรรคามาใชใ้ นการแตง่ คาประพนั ธ์ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 23

2. เหลยี วมองตอ้ งตะลงึ พึงใจ เอวน้องไซร้คอดเท่ำมดตะนอย

โวหำร ……………………………………………………………………………………………….

3. เสอื โคร่งยงปบี เปร้ียง แอบโจรเฉียงเสียงพึงกลัว

โวหำร ……………………………………………………………………………………………….

4. ผลดั เปลยี่ นดินเปล่ียนรำชย์ เยียวววิ ำทชงิ ฉตั ร

โวหำร ……………………………………………………………………………………………….

5. เรำคงต่ำงควำมกร่อนในควำมแกร่ง และควำมเข็มแข็งในควำมเปลำะ

สะอืน้ ไห้ในเสียงหัวเรำะ และสงบนง่ิ ในเสนำะเสยี งดนตรี

โวหำร ……………………………………………………………………………………………….

6. หน้ำวังหรือจะส่งั ดว้ ยนะนก ใหแ้ นบอกของพ่รี ูว้ ำ่ โหยหำ

โวหำร ………………………………………………………………………………………………..

7. อย่ำเอื้อมเดด็ ดอกฟ้ำ มำถนอม
สงู นักมกั จักตรอม อกไข้
เด็ดแต่ดอกพะยอม ยำมยำก
สงู กส็ อยดว้ ยไม้ อำจเอื้อมเอำถึง

โวหำร ………………………………………………………………………………………………..

8. เอยี งอกเทออกอ้ำง อวดองค์ อรเอย

เมรชุ ุบสมุทรดนิ ลง เลขแตม้

อำกำศจักจำรผจง จำรกึ พอฤำ

โฉมแม่หยำดฟ้ำแย้ม อย่รู ้อน ฤำเย็น

โวหำร ………………………………………………………………………………………………..

น่ีล่ะ ...งา่ ยอกี ล่ะสิ
ทำถูก.......ขอ้ ได้คะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หน่วยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 24

แบบฝกึ ที่ 13
กำรศกึ ษำลกั ษณะของกลอนสุภำพ

จงพจิ ารณากลอนสภุ าพต่อไปน้ี แลว้ วเิ คราะห์ลกั ษณะคาประพันธใ์ หถ้ ูกต้อง ในเวลา 15 นาที

ตวั อยา่ ง

เขยี นกลอนรกั มามากอยากจะละ แตเ่ พยี งจะหา้ มใจยงั ไร้ผล

เพราะทานบหวั ใจนา้ ไหลพน้ ยอมจานนกลอนรักอกี สกั ที

( กลอนรกั : นม่ิ นวล หาญทนงค์ )

วเิ คราะห์

สมั ผัสนอก คาสดุ ท้ายของวรรคแรก (วรรคสดบั ) สมั ผสั กบั คาที่สามของวรรคท่ี 2 (วรรครบั )ในบาทเอก

คาสดุ ท้ายของบาทเอกสง่ สมั ผสั ไปยังคาสดุ ท้ายของวรรคแรก(วรรครอง) ในบาทโท และ

สมั ผัสกบั คาทสี่ ามของวรรคท2่ี (วรรคสง่ ) ในบาทโท

สัมผสั ใน หมายถึง สมั ผสั ภายในวรรคเดียวกัน จากคาประพนั ธ์สรปุ ไดด้ งั น้ี

มาก – ยาก สัมผสั สระ , มา - มาก สัมผสั อกั ษร

ใจ - ไร้ สัมผัสสระ , ใจ - ไหล สมั ผสั สระ

รกั - สกั สัมผสั สระ

จานวนคา 1 วรรค มี 8 - 9 คา

สมั ผัสระหว่าบท คาสดุ ทา้ ยของบท (คาสุดทา้ ยของบาทที่สอง) สัมผสั กบั คาสดุ ท้ายของบาทเอก ( วรรครับ)

ของบทตอ่ ไป

ทำถูก.......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 25

แบบฝกึ ที่ 13 (ตอ่ )

คาประพันธ์ที่กาหนด

พอลมหนาวก็เขา้ สู่ฤดแู ล้ง ลมรอ้ นโรยโหยแหง้ เจยี นใจหาย

ฝา้ ยคาซอ้ นช้อนช่อลออราย เหลืองละมา้ ยพวงอบุ ะบษุ ปะมาลี

(ฝา้ ยคาถงึ จาปนู : เนาวรตั น์ พงศ์ไพบลู ย)์

วิเคราะห์

1. สัมผัสนอก
……………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………..

2. สมั ผัสใน
……………………………………………………………………………………………………………………………….

………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………….
.……………………………………………………………………………………………………………………………..
3. จานวนคา
.…………………………………………………………………………………………………………………………….
.……………………………………………………………………………………………………………………………..
4. สัมผัสระหว่างบท
…………………………………………………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………….

ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 26

แบบฝกึ ท่ี 14
กำรฝึกต่อกลอนสภุ ำพ
จงเตมิ คาลงในช่องว่างของคาประพนั ธท์ ่กี าหนดใหม้ คี วามเหมาะสมกับฉนั ทลักษณข์ องกลอนสุภาพ

ตวั อย่าง

แสงทอง ……… สาดฟ้าปหี ้าเจด็ ดุจแสง ……. ปลกุ คนกล้าอยา่ หลบั …….

ปีหา้ หก ……… เป็นปขี องชาวไทย ทกุ …….. นาชาติผาดโผนจรงิ

คาตอบ วรรครบั เตมิ คาวา่ เพชร และ ใหล
วรรคสดบั เตมิ คาวา่ ส่อง วรรคสง่ เตมิ คาวา่ สมัย
วรรครอง เติมคาว่า ยก

1. ฟ้าสี ……. ส่องสาดทว่ั ถ่นิ ……….. ประชาธปิ ไตยคอื หลักทรี ัก ……..

ทุกวัน …………………………. มใี ชก้ ันมา ใครรู้ ……… ของปลอมหรือของจรงิ

( ปีใหม่คนไทยหวงั อะไร : อนนั ท์ กาญจนสุวรรณ)

2. โอว้ า่ อนจิ จา ……. พงึ่ ………. ดังสายน้าไหล

แต่น้าจะเช่ียวเป็นเกลยี ว ……. ไหนเลยจะไหลกลับคนื มา

( อเิ หนา : พระบาทสมเดจ็ พระพทุ ธเลศิ หลา้ นภาลยั )

3. สันดอนขวางกลางสมทุ รยงั ขุด……… สันดาน ……… ตัวนดิ หากคดิ ………..

ส่วนเลวลอกออกซสี ักกี่ ……………. สะอาด ……….. ใหมด่ วงใจงาม
( ปักษ์ใต้ : ธาดา นรกมล )

ทำถกู .......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 27

แบบฝึกท่ี 15
ฝึกกำรแต่งกลอน

1. เลือกแตง่ กลอนสุภาพ 2 บท จากหัวขอ้ ท่กี าหนดให้ งานเดย่ี ว (ชม.หนา้ อา่ นใหค้ รูฟงั รายคน)

หัวข้อทก่ี ำหนด

หนงั สอื ความรกั เพือ่ น อนาคต มอื ถือ

หน้าที่ของฉนั วนั เกดิ ชนบท ผู้นา ความหวงั

ประเพณบี า้ นฉัน ส่งิ ที่ฉันอยากเป็น ส่ิงที่ฉันอยากเห็นในโรงเรียน

หวั ข้อ ………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ทำถูก.......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแตง่ คาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 28

แบบฝึกท่ี 16
กำรศึกษำลักษณะของกำพย์ยำนี

จงอธิบายฉนั ทลกั ษณ์ของกาพย์ยานี จากคาประพนั ธ์ท่กี าหนดให้ ภายในเวลา 10 นาที

ตวั อย่างคาประพนั ธ์

ขอสาธกยกนิทาน เรอ่ื งโบราณเป็นตารา

ชูชกกับกณั หา และชาลีสองพน่ี อ้ ง

กณั หากับชาลี เป็นเดก็ ดรี ปู้ รองดอง

ใดผดิ ใดถกู ต้อง กลา้ ตอ่ สู้เชิดชูธรรม

( กัณหาชาลี : เนาวรตั น์ พงศ์ไพบลู ย)์

1. จังหวะของคา
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

2. สัมผสั ใน
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

3. สัมผัสบงั คับ
……………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

4. จานวนคาใน 1 บท ……………………………………………………………………………………………………………….
5. สมั ผสั ระหว่างบท …………………………………………………………………………………………………………………..

ทำถูก.......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแตง่ คาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 29

แบบฝึกท่ี 17
กำรฝกึ ต่อกำพย์ยำนี

หาคามาเติมลงในช่องวา่ งใหร้ บั กบั คาประพนั ธ์ท่ีมอี ยูแ่ ลว้ ในเวลา 10 นาที

สตรีมี ……………………….. เพอื่ เสาะหาชีวิตใหม่

มองโลกอย่างกวา้ งไกล มใิ ช่คอยชมอ้ ย …………..

สตรมี ดี วงใจ เป็นดวง ……….. ไม่ผันผวน

สร้างสมพลงั ……………………. ด้วยเธอ ……………. ก็คอื ……..

สตรมี ี ………………….. ล้างรอยผิดด้วยเหตุผล

คณุ ค่าเสรี …………………. มิใช่ …………….. กามารมณ์

ดอกไม้ …………… หนามแหลม มิใช่ …………. คอยคน …………

บานไว้เพือ่ สะสม ความ ……………….. แห่งแผน่ ดนิ

( อหงั การของดอกไม้ : จรี นันท์ พติ รปรชี า )

ทำถูก.......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 30

แบบฝึกท่ี 18
ลกั ษณะของโคลงสี่สุภำพ
จงแบง่ จงั หวะของโคลงสส่ี ภุ าพ จากคาประพันธท์ ก่ี าหนดให้

คาประพนั ธท์ กี่ าหนด

แม่น้าคงุ้ คดเคย้ี ว ควรจร

เหล็กคดทาเคียวรอน ไร่ขา้ ว

ไมก้ ระทดกระทาทวน ทกุ ที กงนา

คนคดดังดกู เหน้า บ่ต้องการงาน

( โคลงโลกนิติ : สมเด็จพระเจา้ บรมวงศ์เธอกรมพระยาเดชาดศิ ร)

บาทที่ 1

วรรคหนา้ ………………………………………………………………………………………………………….

วรรคหลัง ………………………………………………………………………………………………………….

บาทท่ี 2

วรรคหนา้ ………………………………………………………………………………………………………….

วรรคหลงั ………………………………………………………………………………………………………….

บาทที่ 4

วรรคหน้า ………………………………………………………………………………………………………….

วรรคหลัง ………………………………………………………………………………………………………….

ทำถกู .......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแตง่ คาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 31

แบบฝึกที่ 19
กำรศึกษำสัมผัสของโคลงสีส่ ุภำพ
อธบิ ายฉนั ทลักษณ์ของโคลงสสี่ ุภาพท่กี าหนดให้

คาประพันธ์ทก่ี าหนด ฝูงชนกาเนิดคลา้ ย คลงึ กัน

ใหญย่ อ่ มเพศผวิ พรรณ แผกบา้ ง

ความร้อู าจเรยี นทนั กันหมด

ยกแตช่ วั่ ดกี ระด้าง อ่อนแก้ฤาไหว

( โคลงสุภาษติ : พระบาทสมเดจ็ พระจลุ จอมเกลา้ เจ้าอยู่หวั )

สัมผสั บงั คบั

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
สมั ผัสใน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
จานวนคาใน 1 บท …………………………………………………………………………………………………………………….

ตาแหน่งทบี่ งั คับ เอก – โท

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ทำถกู .......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 32

แบบฝกึ ท่ี 20
กำรฝึกต่อโคลงสสี่ ุภำพ
ฝกึ ตอ่ โคลงสีส่ ุภาพทก่ี าหนดใหส้ มบูรณ์ ภายในเวลา 10 นาที

1. เจด็ วนั เวน้ …….. ซอ้ ม ดนตรี

อกั ขระหา้ วนั ……….. เน่นิ ช้า

สามวันจาก…………… เปน็ อื่น

วนหน่ึงเวน้ ล้าง …….. อบั เศร้าศรหี มอง

( โคลงโลกนิติ : สมเดจ็ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาเดชาดศิ ร )

2. โลกนม้ี ไิ ดอ้ ยดู่ ว้ ย ………. เดียวนา
ทรายและสงิ่ อื่นมี สว่ นสร้าง
ปวงธาตตุ า่ กลาง ……….. ดุลยภาพ
ภาคจกั รพาลมริ า้ ง เพรานา้ แรงไหน
( โลก : อังคาร กัลยาณพงศ์ )

3. หนาว ….. หม่ ผา้ ห่อน หาย ……..
ฟา้ ……….น้าค้างพราว พร่าง………
เดน่ เดอื นเกลอื่ นกลาด…….. ดวง …….
ใจ ……….. เศร้าซบหนา้ นกึ ……. หมองใจ
( โคลงนริ าศสพุ รรณ : สนุ ทรภู่ )

ทำถกู .......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 33

แบบฝกึ ท่ี 21
ลักษณะของรำ่ ยสภุ ำพ

จงพจิ ารณาคาประพนั ธร์ า่ ยสุภาพต่อไปนี้ แลว้ เขยี นสรปุ ลกั ษณะคาประพนั ธ์ให้ถูกต้อง

ตวั อยา่ งคาประพันธ์

เพลนิ ชมสวนไม้สวย รนื่ ระรวยระริน หอมกลิ่นสุพรรณิการ์

ปีบจาปาจาปี สารภพี ุดชงโค เกดยี่โถชบา กระดงั งากาหลง

ลาดวนดงพุดตาน บานบุรยี ส่ี นุ่ แกว้ พิกลุ กรรณิการ์ มะลลิ าหอมฟงุ้

กลิ่นจรุงจนั ทรก์ ระพ้อ ภมรคลอเคล้าเคลยี เข็ม พวงครามเขม็ ระย้า กุหลายรักเฟ่ืองฟ้า

ยวั่ แยม้ ยวนถวลิ ยง่ิ แลฯ ( ชมสวนไมส้ วย : น่ิมนวล หาญทนงค์ )

1. จานวนคาแตล่ ะวรรค
…………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. จานวนวรรคใน 1 บท
…………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. สมั ผสั ระหวา่ งวรรค ( สัมผสั บงั คบั )
………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
……………………………………………………………………………………………………………………………………………

4. ถอ้ ยคาทใี่ ช้ลงท้ายบท ………………………………………………………………………………………………………….
5. การลงทา้ ยของร่ายสภุ าพ ต้องลงด้วยโคลง ……………………………………………………………………………..
6. สมั ผสั ในของร่ายสุภาพ ……………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ทำถูก.......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หน่วยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 34

แบบฝึกท่ี 22
กำรฝกึ ตอ่ ร่ำยสภุ ำพ

พจิ ารณาคาประพันธท์ ่กี าหนดให้ แลว้ ถ้อยคาลงในชอ่ งวา่ งใหถ้ กู ต้อง
และเหมาะสมกบั ฉนั ทลกั ษณ์ของร่ายสภุ าพ

ธาตนุ ารายณ/์ วิทยา/สรา้ ง/ลูกศิษย์ _____ _____ _____ มากมาย

ทัง้ หญงิ ______ แกลว้ กลา้ การ ____ _____ เก่งกลา้ สอนศิลป์ ____ สืบสาน

เริง ____ _____ ทั่วหนา้ ทุก ____ ____ แชม่ ชื่น ____ ____ พรรณพฤกษา

งาม ____ _____ พาฝัน _____ ____ ____ งามสง่า ชาว ___ ____ แซ่ซ้อง

เกรยี งเกริก ___ เกรยี ง ____ เปน็ หนงึ่ ในสกล เลิศ__ ตระการตา หากจบ ___ ที่นี้

จงอยา่ ดว่ น ______ _____ หลบเรน้ ลมื เลือน เลยนา

ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแตง่ คาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 35

แบบฝึกท่ี 23
ลักษณะของอินทรวเิ ชยี รฉนั ท์

จงพจิ ารณาคาประพนั ธ์ท่ีกาหนดให้ แลว้ สรปุ ฉนั ทลกั ษณข์ องอนิ ทรวเิ ชียรฉนั ท์ให้ถกู ต้อง

คาประพันธ์ทกี่ าหนดให้

สรวมชีพประนมหตั ถ์ ปยิ ขัตตยิ าวาร

บษุ บาผลเิ บง่ บาน สวุ คนธรวยรนิ

บงั คมยคุ ลบาท มหาราชสยามนิ ทร์

จุลจอมพระจกั รนิ ทร์ อภบิ าลประชาไธย

( นิ่มนวล หาญทนงค์ )

1. จานวนคาในแตล่ ะวรรค

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

2. ครุ และ ลหุ ในแต่ละบท

…………………………………………………………………………………………………………………………………………….

3. สมั ผสั บงั คับ

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

4. สัมผัสใน

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

5. สมั ผสั ระหว่างบท

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

…………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ทำถูก.......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 36

แบบฝกึ ท่ี 24
กำรฝึกต่ออนิ ทรวิเชยี รฉนั ท์

พจิ ารณาคาประพนั ธท์ ี่กาหนดให้ แล้วเติมถอ้ ยคาลงไปให้เหมาะสมและถกู ต้องตามฉนั ทลกั ษณ์
ของอนิ ทรวเิ ชียรฉนั ท์

หนังสือคือประตสู ู่โลกกวา้ ง

หนังสอื _____ _____ มติ ร ปยิ ะ ____ สะกดิ ใจ

คลายทุกข์กระจา่ ง ________ บรสิ ทุ ธเิ พริศพราย

สร้างสรรค์มนษย์ชน ____ ____ ____ ประมาณหมาย

สุขจิตสราญ __________ พหสู ตู ประเทอื งเชาวน์

หนงั สอื _____ _____ ครู _____ _____ _____ ดรุณเยาว์

บาบดั ขจดั ____________ รุจโิ รจน์ _____ _____ กาล

อบอุ่นละมนุ _________ ภพิ ะสรวงฉะฉ่า ________

สุนทรยี _______ สาร นววิธกวี ________

หนงั สือประดจุ ________ นิรมิตพิเศษสรรค์

คณุ ค่า _____ ______ นันต์ จะประสทิ ธิส์ ชุ วี า

ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแตง่ คาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 37

แบบฝึกที่ 25
ลักษณะของวสนั ตดิลก

พิจารณาคาประพันธท์ ่กี าหนดให้ แล้วเตมิ ถ้อยคาลงไปใหเ้ หมาะสมและถกู ต้องตาม
ฉนั ทลกั ษณข์ องวสนั ตดลิ กฉันท์

คาประพนั ธท์ ่กี าหนด

สามยอดตลอดระยะระยบั วะวะวบั สลบั พรรณ

ช่อฟา้ ตระการกลจะหยัน จะเยาะย่วั ทฆิ มั พร

บราลพี ลิ าศศภุ จรญู นภศลู ประภสั สร

หางหงสผ์ จงพจิ ติ รงอน ดุจกวักนภาลัย

( สามัคคีเภทคาฉันท์ : ชิต บรุ ทตั )

1. จานวนคาในแต่ละวรรค
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2. ครุ แล ลหุ ในแตล่ ะบาท
………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3. สมั ผสั บงั คบั ………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………
4. สัมผสั ใน…………………………………………………………………………………………………………………………………
5. สมั ผัสระหว่างบท..............................………………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ทำถกู .......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแตง่ คาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 38

แบบฝึกที่ 26
กำรฝกึ ตอ่ วสนั ตดลิ กฉันท์

พจิ ารณาคาประพันธ์ท่ีกาหนดให้ แล้วเลือกสรรคาเตมิ ลงในช่องวา่ งให้เหมาะสม และถูกตอ้ ง
ตามฉันทลกั ษณ์ของวสนั ตดิลกฉันท์

ฝูงหนแู ละงกู ็จะ ____ ____ และระสายวะวายโวย

กู่ ____ คะนองพิษ ____ โปรย ปะทะอา ____ วาดลม

คอื สตั ยาปะทะ ____ ____ มหุหทั โยดม

โดยสนั ติธรรมคณะนิยม นิติ _____ ประกอบการ

ฝา่ ยสตั ย์อสตั ยะหฤ ____ ฤ _____ ______ มฬิ มาร

อาวุธประจาประ _____ ประ ____ กจ็ ะ _____ เสมอมา

เสยี งปาก _____ ปนื ประทปุ ระเทศ พิเคราะหเ์ จตนาพา

ใคร _____ และถูกกจ็ ะพจิ า รณเลศและ _____ ผล

อานาจ _____ ธรรม ____ ธปิ ไตย _____ _____ ____ ประชาชน

มือเปลา่ จะเข้าปะทะประจน กจ็ ะแหลกประลัยลาญ

สิบ ____ ตลุ าก็ประลุ ____ ดุจะดบั เผดจ็ การ

เหล่าลูก ____ ____ และบรวิ าร ก็ดดุ ว่ นระดมแรง

( เนาวรัตน์ พงศ์ไพบลู ย์ )

ทำถูก.......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 39

กำรแต่งคำประพนั ธ์ประเภทต่ำงๆ

ทำถูก.......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 40

แบบฝกึ ที่ 27
กำรแต่งกลอนสุภำพ

จงแตง่ กลอนสุภาพ ความยาวจานวน 4 บท ตอ่ จากเน้อื หาทขี่ ึ้นต้นไว้ ให้ครบถ้วนสมบรู ณ์ทส่ี ุด

ใกลจ้ บการศึกษาพาใจเศร้า ……………………………………………………
………………………………………………………. …………………………………………………….
…………………………………………………….
………………………………………….. ……………………………………………………..
………………………………………………………. …………………………………………………….
……………………………………………………..
………………………………………….. …………………………………………………….
………………………………………………………. ……………………………………………………..

…………………………………………..
……………………………………………………….

ทำถกู .......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 41

แบบฝึกท่ี 28
กำรแตง่ กำพยย์ ำนี

จงพจิ ารณาคาประพันธ์ทีข่ ึน้ ตน้ ให้ แล้วแตง่ ตอ่ จนครบ 4 บท

จะจบแล้ว...คดิ ถงึ เพ่ือน

เพอ่ื นเอยเคยร่วมเรยี น ………………………………………..

………………………………................ ………………………………………..

………………………………. …………………………………………

………………………………................ ………………………………………..

………………………………. …………………………………………

………………………………................ …………………………………………
……………………………..…………….

………………………………................ ………………………………………..

ทำถกู .......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หน่วยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 42

แบบฝกึ ที่ 29
กำรแตง่ โคลงส่ีสุภำพ

พจิ ารณาโคลงสีส่ ภุ าพต่อจากคาประพนั ธท์ ่ีกาหนดให้ ให้ครบจานวน 2 บท ในเวลา 20 นาที

.......................................บา้ นฉนั

.................................แห่งนี้ เลอื่ งลือ ไกลเฮย

………………………………………… ……………….

………………………………………… ……………… ……………

……………………………………….. ………………………

…………………………… ……………… …………….

………………………………………… ……………….

………………………………………… ……………… ……………

……………………………………….. ………………………

ทำถูก.......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หน่วยท่ี 3 การแตง่ คาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 43

แบบฝกึ ที่ 30
กำรแต่งรำ่ ยสุภำพ

พจิ ารณาแตง่ คาประพันธร์ า่ ยสุภาพตอ่ จากเน้อื หาทก่ี าหนดให้ ใหค้ รบสมบูรณ์ ในเวลา 20 นาที

ธาตนุ ารายณ์ถ่ินนี้ ธาตนุ ารายณ์ท่รี ัก ....................................
…………………………………. เรียน......ปีรกั ม่นั ……………………………….
…………………………………. ………………………… ……………………………….
…………………………………. …………………………. ……………………………….
…………………………………. ………………………… ……………………………….
…………………………………. …………………………. ……………………………….
…………………………………. ………………………… ……………………………….
…………………………………. …………………………. ……………………………….
…………………………………. ………………………….. ……………………………….
เรื่องราวทีก่ ลา่ วน้ี …………………………. อยา่ ให้ลืมเลือน หายเทอญ
ควรแกเ่ ลา่ ขานชี้

ทำถูก.......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 44

แบบฝกึ ท่ี 31

กำรแต่งฉันท์

พจิ ารณาเนอื้ หาของฉันทแ์ ต่ละชนิดทกี่ าหนดให้ แลว้ แต่งตอ่ ใหเ้ นื้อหาสมั พนั ธถ์ กู ต้องตามฉันทลักษณ์

ของฉันท์ ความยาวจานวน 2 บท พรอ้ มทง้ั พจิ ารณาตั้งชื่อเรื่องใหส้ อดคล้องกับเนือ้ หาท่แี ตง่

 อนิ ทรวิเชียรฉันท์

ชอื่ เร่อื ง………………………………….

…………………………. …………………………….

………………………………………. ……………………………..

…………………………. …………………………….

………………………………………. ……………………………..

 วสันตดลิ กฉันท์

ช่ือเร่ือง………………………………….

เมอื งไทยสบายนรขยนั บม่ ิพร่นั ฤทยั เพยี ร

เชื่อฟงั และทาพริ ิยะเขยี น จะประสบเจริญไกล

…………………………. …………………………….

………………………………………. ……………………………..

…………………………. …………………………….

………………………………………. ……………………………..

ทำถกู .......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 45

แบบฝึกที่ 32
กำรเลือกแต่งคำประพันธ์จำกเรอ่ื งทกี่ ำหนดให้

นกั เรียนรวมกลุม่ 3 คน แตง่ คาประพนั ธก์ ลอนสุภาพ-กลอนเพลง 1 เพลง 4 ท่อนเพลง
ใสท่ านองเพลงท่ีนกั เรียนชอบ หรือ คดิ ทานองใหม่

ตวั อย่ำง เพลง แค่มองกม็ ีแฮง - ไหมไทย ใจตะวนั

(ฟังเพลง 1 เท่ียว)

ถงึ เจา้ บร่ กั บร่ อ อา้ ยกะบ่ซเี รยี ส แคน่ อ้ งแวะมาเดนิ เฉียด นบั วา่ เป็นเกียรตสิ ายตา

ใจอา้ ยอะเลิรท์ สะเดดิ มีชีวติ ชวี า ขอบใจหลายทสี่ ่อยแวะมา แตม้ สขุ ใหส้ ายตาคนทอ้

ความหลอ่ บ่พอใหก้ รีด๊ อา้ ยไดส้ ิทธิ์เท่านี้ แคเ่ หน็ หนา้ ก็แฮปปี้ มแี ฮงฮึดสงู้ านตอ่

คนเป็นตาฮกั คงมีผบู้ า่ วเป็นแถวเขา้ ควิ รอ หอ้ งใจนอ้ งปิดจ๊อบยงั หนอ มีฟอ แอน แฟน หรอื ยงั

ซอมเบิ่ง ทกุ ค่าเชา้ คอยเจา้ เดนิ ผา่ นทาง ซอมเบิ่ง หลอยมองเจา้ แบบท่ีบ่กลา้ หวงั

ลางเท่ือเจา้ หลบั ตาซงั อา้ ยกย็ งั เก็บเอาไปฝัน

**บต่ อ้ งยา่ น พอ่ี ่านกินดอกอ่นุ บต่ อ้ งยา่ น พีอ่ ่านกินเนอื้ อนุ่ ขอสทิ ธิ์แคไ่ ดล้ นุ้ ไดล้ นุ้ เป็นทนุ ไวถ้ า่ ตมื่ แฮง**

บแ่ กรง่ บก่ ลา้ คดึ ไกล ยอ้ นใจอา้ ยเคยเดยี้ ง หลอยมกั ฮกั แบบพอเพียง บ่เสยี่ งขอความเห็นใจ

แคเ่ จา้ บค่ ดิ ตงั ค์ กบั สายตาริมทางคืออา้ ย ก็ถือเป็นเกยี รตหิ วั ใจ แทงคก์ วิ้ หลายๆ เดอ้ นาง

เพลง : ดาวมีไวเ้ บง่ิ ศิลปิ น : ไหมไทย ใจตะวนั

(ฟังเพลง 1 เท่ียว)

คนบางคน บไ่ ดเ๊ กิดมาเพอ่ื เฮา เขาเลยอย่ไู ปของเขา เขาเลยบ่มกั เฮาจอ้ ย

คนงามจ่งั นอ้ ง เทียบกนั แลว้ ห่างอา้ ยสดุ สอย นอ้ งทางานสงู แถมงามจนยอ้ ย ส่าดาวสงู ลอยอย่ไู กลทกุ คนื

พอไดม้ โี อกาสไดใ้ กลช้ ดิ กนั ก็ตอนเดนิ ผ่านเท่านนั้ ไดก้ ลิน่ หอมหัวใจยงั ชน่ื ลม ลม แลง้ แลง้

พอมแี ฮงหายใจขา้ มคนื ยมิ้ เจา้ หยอกใจตวั อา้ ยใหช้ ื่น ปลมื้ ใจจนยนื ฝันดคี าหม่อง

แตค่ วามจรงิ คอื ...ดาวมีไวเ้ บิ่ง อา้ ยเออื้ มบ่เถิง ดอกเดอ้ หัวใจของนอ้ ง หลบั ตาฝันอา้ ยจ่งั ไดก้ อด

ยามคดึ ฮอดไดแ้ ตห่ ลอยมอง ไรว้ าสนาไดเ้ ป็นเจา้ ของดาวน่นั

จึงผกู คอตาย ใตต้ น้ บกั เขอื ขืน่ คงบ่อาจฝืนชะตาทฟี่ า้ แบง่ กน้ั นอ้ งอาจเกิดมาเพื่อเขาคนอ่นื

อา้ ยไดแ้ ตย่ ืนแหงนมองเท่านนั้ ดาวกย็ งั เป็นดาวทกุ วนั บแ่ ม่นของเฮา ...................ดาว...นั้นมไี วเ้ บงิ่ ..

ชือ่ เพลง……………………………………………………………..

ทำถูก.......ข้อ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หนว่ ยท่ี 3 การแต่งคาประพนั ธ์ รูปแบบต่างๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 46

ผู้แต่ง...................................................................
...................................................................
...................................................................

…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..…
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ทำถูก.......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน

การแต่งคาประพนั ธ์ ท33202 : หน่วยท่ี 3 การแตง่ คาประพนั ธ์ รูปแบบตา่ งๆ : ครูสดุ ใจ สนุ ทรส หนา้ 47

บทส่งท้าย

กลวธิ ีในการแตง่ คาประพันธ์ประเภทต่างๆ

๑. กลวธิ แี ต่งกลอนสุภาพ
๑. กลอนสุภาพ เคา้ โครงและเน้ือหาเป็นร้อยแก้วกอ่ น
๒. เลือกคามาใสใ่ นวรรค โดยเรียบเรยี งถอ้ ยคาใหส้ มั ผสั คล้องจองกันตามแผนผงั และใหเ้ สียง

วรรณยกุ ต์ตรงตามความนิยม เชน่ คาสดุ ท้ายของวรรครบั นิยมใชเ้ สยี งจตั วา คาสุดทา้ ยของวรรคสดบั และวรรค
รอง นยิ มใชเ้ สยี งสามญั

๓. พจิ ารณาความหมายของถอ้ ยคาทใี่ ชใ้ หต้ รงกับความหมายที่ผเู้ ขียนตอ้ งการจะส่ือ หากไดค้ วามหมาย
ทีย่ ังคลาดเคลอ่ื นอยู่ ให้เลอื กเฟน้ คาท่ีมคี วามหมายตรงกันมาใช้แทน และต้องรักษาสมั ผสั ด้วย หากคานั้นเป็นคาสงั่
หรือรับสัมผัส
แบบฝึกทา้ ยเน้ือหา
“.....ใครเล่าเคยร่วมเรยี นรว่ มเขียนอา่ นรว่ มกันลอกการบ้านร่วมกนั ซ่ารว่ มร้องเพลง โดดเต้น เลน่ กฬี าแถมยงั แอบ
นินทา ครูอาจารยเ์ คยอย่คู ่ายพกั แรมกลางปา่ เขาเพลงใหมเ่ กา่ ร้องรบั ร่วมขับขานยงั จาได้ทุกเมอื่ เหมือนเมือ่ วานแม้
ล้มลกุ คลุกคลานกม็ ันดีถงึ วนั นีด้ ใี จที่ได้จบแตเ่ สยี ใจไม่ได้พบกับเพอ่ื นซจ้ี ากกนั ไปโชคใครจะร้ายดเี มอื่ ถงึ วนั พรงุ่ น้ีไมม่ ี
นาย....”
คาชี้แจง นักเรยี นนาข้อความข้างบนนี้ มาเขยี นใหม่ โดยเรียงให้ถูกตอ้ งตามฉนั ทลักษณ์ และตรวจสอบให้ถูกตอ้ ง
ตามฉันทลกั ษณ์
............................................................................................................................. ..................................................
...............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................
............................................................................................................................. ..................................................
...............................................................................................................................................................................
............................................................................................................................. ..................................................
............................................................................................................................. ..................................................
............................................................................................................................................................................. ..
............................................................................................................................. ..................................................
๒. กลวิธใี นการแต่งกาพยย์ านี ๑๑
การแต่งกาพย์ยานี ๑๑ มกี ลวิธีดงั นี้

๑. กาหนดแนวคดิ และโครงเรอื่ งให้ชดั เจน
๒. เลอื กสรรถอ้ ยคาใหม้ ีจานวนและสัมผสั ตามแผนผงั
๓. อ่านทบทวนและพจิ ารณาความหมายใหต้ รงประเด็นกบั เรอื่ งราวทีต่ อ้ งการส่ือ
๔. วิธีแตง่ กาพยย์ านีอยา่ งง่าย ๆอาจเรมิ่ ทกี่ ารฝกึ เติมคาให้สมั ผสั กนั และให้มีความหมายเข้ากบั เน้อื ความของ

คาประพนั ธ์นัน้

ทำถกู .......ขอ้ ไดค้ ะแนน...........................คะแนน