red Epizody-073-084 rok 2016

Andrzej Filipowicz - wspomnienia dal i wyl¹dowa³a na IV miejscu z
30 p., ustêpuj¹c ZSRR 39,5 p.; Ju-
Szachowe epizody(73) gos³awii 31 p. i Bu³garii 30 p.

PaŸdziernik - Listopad 1968 we w latach 1924-2014, a mianowi- W ten sposób Fischer walczy³
cie: Pary¿ (nieoficjalna olimpiada przez ca³e lata o prawa szachistów
Na prze³omie dwóch miesiêcy by- i utworzenie FIDE 20 lipca 1924), i jemu zawdziêczaj¹ obecni zawod-
³a grana XVIII Olimpiada Szacho- Londyn, Haga, Hamburg, Praga, nicy, zarówno znacznie lepsze wa-
wa, w Lugano (18 X - 7 XI 1968). Folkestone (tu niestety nie by³em), runki gry, jak te¿ honoraria starto-
Tym razem s³ucha³em wiadomoœci Warszawa, Sztokholm, Buenos we, które zawsze ¿¹da³ Bobby.
radiowych, a rano przegl¹da³em co- Aires, Dubrownik, Helsinki, Amster-
dzienn¹ prasê, która relacjonowa³a dam, Moskwa, Monachium, Lipsk, Nie tylko sala gry, ale te¿ wy¿y-
wyniki polskiej dru¿yny. Inna rzecz, Warna (Z³ote Piaski); Tel-Awiw, wienie pozostawia³o wiele do ¿ycze-
¿e wzmianki by³y mniejsze, ni¿ Hawana, Lugano, Siegen, Skopje, nia, posi³ki by³y niezwykle skromne
w poprzednich latach, bo równole- Nicea, Haifa, Buenos Aires, La Va- i przy sto³ach „trwa³a walka“ o... licz-
gle odbywa³y siê Igrzyska Olimpij- letta (Malta); Lucerna, Saloniki, bê ziemniaków, a nawet, jak doda-
skie w Meksyku. Dubaj, Saloniki, Nowy Sad, Mani- wa³ Roman, liczono kawa³ki gulaszu
la, Moskwa, Erywañ, Elista, Stam- podawane na sto³y w wazach. Tu
Nasz zespó³ bez k³opotu prze- bu³, Bled, Calvia (Palma de Mallor- trzeba dodaæ, ¿e w Szwajcarii by³y
szed³ eliminacje (Jugos³awia 19,5 ca), Turyn, Drezno, Khanty Man- bardzo wysokie ceny w restaura-
p. z 24; Polska 18,5 p.; Hiszpania 17 syjsk, Stambu³ i Tromso. cjach i zdecydowanej wiêkszoœci na-
p.; Szkocja 12,5 p. itd.), w których szych zawodników nie by³o staæ na
gra³o 7 zespo³ów, a dwa pierwsze Uczstniczy³em w 24 olimpia- dodatkowe posi³ki. Ta sytuacja nie
awansowa³y do fina³u „A“. W finale dach, jako zawodnik (szeœciokrot- by³a przypadkow¹, bo organizatorzy
„A“, Polska znalaz³a siê po raz dru- nie), kapitan (dziesiêciokrotnie), olimpiady dostali od rz¹du zaledwie
gi po wojnie, poprzednio w Tel- kierownik (raz) i w innym charak- kwotê rzêdu 4% kosztów olimpiady.
Awiwie w 1964, ale dru¿yna zajê³a terze (siedmiokrotnie). Pozosta³e sumy zebrano od dar-
11 miejsce z dorobkiem 23 p. (z czyñców i wolontariuszy, którzy nie
52). W 1964 r. uplasowaliœmy siê Wracaj¹c do sali w Lugano, mu- tylko pracowali bezp³atnie, ale
na 10 miejscu i mieliœmy 22 p. szê dodaæ, ¿e wielu uczestnikom znacznie zasilili fundusz olimpijski.
nie podoba³a siê ciasnota pomiesz- Có¿, Szwajcaria zawsze zarabia³a na
Wiele wydarzeñ nie znalaz³o siê czenia, nie tylko dla zawodników, imprezach i zjazdach, wiêc nie mo-
w prasie z ró¿nych powodów. Dla- ale te¿ dla widzów. Jednak¿e tylko g³a czyniæ wyj¹tków.
tego prawdziwe olimpijskie infor- Robert Fischer stanowczo powie-
macje dosta³em dopiero po powro- dzia³ „Nie!!” Nie chcia³ graæ z Jeszcze jedn¹ „ciekawostkê”,
cie zawodników, przede wszystkim dwóch powodów - oœwietlenie sali „niezauwa¿on¹” przez komuni-
od Romana Gr¹bczewskiego. nie by³o wystarczaj¹ce, a publicz- styczn¹ prasê, opowiedzia³ mi Ro-
Olimpiadê rozgrywano w piêknym noœæ powinna byæ odsuniêta od gra- man. Mianowicie w I rundzie ekipa
szwajcarskim mieœcie Lugano, czy na przynajmniej na odleg³oœæ Czechos³owacji gra³a z nami z czar-
u podnó¿a Alp, ale reprezentacyjna 5 metrów, a tam by³ tylko dwume- nymi wst¹¿eczkami w klapach. By³a
sala gry pozostawia³a wiele do ¿y- trowy „korytarz“ dostêpny dla wi- to reakcja, na wspomnian¹ ju¿
czenia. By³a to du¿a sala wystawo- dzów. Jeœli chodzi o oœwietlenie, to sierpniow¹ zbrojn¹ interwencjê si³
wa w samym centrum miasta, ale poza stwierdzeniem jego intensyw- Uk³adu Warszawskiego - wprowa-
jej powierzchnia nie odpowiada³a noœci Bobby mia³ zwyczaj stawiania dzenie 200 tys. wojska na teryto-
liczbie 53 uczestnicz¹cych dru¿yn. d³ugopisu na stole. Jeœli dawa³ cieñ, rium Czechos³owacji. Niezwykle
to dyskwalifikowa³ standard oœwie- spodoba³a mi siê te¿ charaktery-
Rzeczywiœcie wiele lat póŸniej, tlenia. Trzeba dodaæ, ¿e mia³ racjê, styczna forma oporu mieszkañców
kiedy sêdziowa³em mecz o MŒ bo wzrok szachisty, po paru godzi- Pragi - mianowicie pousuwali albo
Kramnik - Leko, w Brissago nach wpatrywania siê w bierki, bar- pozamieniali tabliczki z nazwami
w 2004 r., wybra³em siê na wyciecz- dzo siê mêczy. Gdy figury daj¹ cie- ulic, w celu wprowadzenia w b³¹d
kê do Lugano. By³em na tej ulicy nie, to wtedy ³atwo o podstawki. wojsk inwazyjnych.
i ogl¹da³em budynek, w którym ro-
zegrano olimpiadê szachow¹ Warunki okaza³y siê nie do spe³- Inna rzecz, ¿e z niezwykle siln¹
w 1968 r. W ten sposób odwiedzi- nienia, wiêc Fischer po prostu spa- ekip¹ Czechos³owacji (Hort, Smej-
³em wszystkie miasta (z jednym kowa³ manatki i wyjecha³, nie kal, Jansa, Filip) wygraliœmy a¿
wyj¹tkiem!), w których kiedykol- przejmuj¹c siê dru¿yn¹ USA, któ- 3,5-0,5, co by³o wielkim sukcesem.
wiek rozegrano olimpiady szacho- ra w ten sposób straci³a pewny me- W I rundzie ciekawostk¹ nr 1 by³o
jednak zwyciêstwo Najdorfa z Lar-

20 magazyn SZACHISTA styczeñ 2016

Szachowe epizody AF (73)

DMP, Poznañ 1968. Janusz Szukszta DMP, Poznañ 1968. Witold Balcerowski, Horst Podolski i Andrzej Filipowicz

senem, pretendentem do korony £:a2 ¦:h3+ 38.g:h3 £:h3+ 39. Dawne tzw. „klasyczne partie b³y-
szachowej. Nasz eksreprezentant, £h2 ¤f2X skawiczne“, czyli „piêciominutów-
graj¹cy w barwach Argentyny osi¹- ki“ toczy³y siê wbrew pozorom wol-
gn¹³ przewagê w grze œrodkowej. Olimpiada, olimpiad¹, a ¿ycie klu- niej, ni¿ wspó³czesne blitze P-3’+2".
Arcymistrzowie dochodzili do niego bowe musi siê toczyæ, tym bardziej, Przeciêtne partie koñcz¹ siê bo-
pytaj¹c - „Dociœniesz?”, a 58-letni Naj- ¿e czeka³y nas wkrótce DMP. Wpa- wiem praktycznie do 40 posuniê-
dorf odpowiada³: „Gdybym by³ m³ody, dliœmy na pomys³ zorganizowania cia i wszyscy na te posuniêcia dys-
to na pewno wygra³bym, ale teraz… pó³fina³owych turniejów b³yskawicz- ponowali piêcioma minutami.
Taki Petrosjan to by go nie wypuœci³“. nych w okresie paŸdziernik 1968 - Obecnie piêæ minut dostaje za-
Najdorf te¿ nie „wypuœci³“. marzec 1969 w celu wy³onienia sk³a- wodnik, gdy zagra a¿ 60 posuniêæ,
du mistrzostw „Legionu” w blitzach. czyli na pierwsze 40 dostaje tylko
Debiut Larsena A03 W pierwszym okresie mia³o to sta- 4 minuty i 20 sekund.
nowiæ pewnego rodzaju mobilizacjê
B. Larsen - M. Najdorf, Olim- przed DMP i w jakimœ stopniu po- Najlepszy „blickarz“ w latach 60-
piada, Lugano 1968, 1.b3 c5 2. móc w przygotowaniach. Zalet¹ te- ych Robert Fiszer zu¿ywa³ zaledwie
¥b2 e6 3.f4 d5 4.e3 ¤f6 5.¤f3 go rozwi¹zania by³y terminy ustalo- dwie, masymalnie 3 minuty na ca³¹
¥e7 6.¥b5+ ¥d7 7.a4 0-0 8.0-0 ne z wyprzedzeniem, wiêc uczestni- partiê. Zreszt¹ Bobby i Michai³ Tal
¤c6 9.£e2 a6 10.¥:c6 ¥:c6 11. czyli wszyscy najlepsi. nigdy nie uderzali w zegar, bo to zaj-
¤e5 ¦c8 12.a5 ¤d7 13.¤:c6 muje zbyt wiele czasu.
¦:c6 14.d3 c4 15.b:c4 d:c4 16. Pó³fina³ I (P-5'), „Legion”, 30
d4 ¤f6 17.c3 b5 18.a:b6 £:b6 X 1968: Filipowicz Andrzej 11 p. Najbardziej szybkie i ekonomicz-
19.¥a3 ¥:a3 20.¦:a3 ¤d5 21. (z 11!!)- w ka¿dym turnieju walczy- ne jest lekkie naciœniêcie zegara,
¦e1 £b7 22.£c2 ¦b6 23.¤d2 ³em o taki wynik! Gawlikowski Sta- przy czym wa¿ne jest, aby rêka
¦b2 24.£c1 ¦b8 25.¦a5 f5 26. nis³aw 8 p.; Marsza³ek Rafa³, Pytla- opuszczaj¹c bierkê znajdowa³a siê
h3 h6 27.¢h1 ¤f6 28.¦e5 ¦a2 kowski Andrzej i £okasto Anatol po na poziomie przycisku zegara. Tak
29.¦g1 £f7 30.e4 ¦bb2 31.¤:c4 6 p.; IM Plater Kazimierz 5,5 p.; gra³ najwiêkszy nasz specjalista
¦c2 32.£e3 ¤:e4 33.d5 e:d5 Szukszta Janusz i Kaiszauri Kon- w blitzach W³odzimierz Schmidt.
34.¤b6 ¦:c3 35.£d4 stanty po 5 p.; Gayer Arno i Toma- Wykonuj¹c tê czynnoœæ setki, a jesz-
szewicz Leon po 4 p.; Fija³kowski cze lepiej tysi¹ce razy, mo¿na
XIIIIIIIIY Marek 3,5 p.; Krulisch Czes³aw 2 p. „automatyzm“ wyæwiczyæ.
9-+-+-+k+0
9+-+-+qzp-0 Pó³fina³ II (P-5'), „Legion”, 13 Kwestia techniki gry w blitzu
9psN-+-+-zp0 XI 1968: Filipowicz Andrzej i jest niezwykle wa¿na. Wspó³cze-
9+-+ptRp+-0 Adamski Jan po 10,5 p.(z 13); IM sny mistrz œwiata w grze b³yska-
9-+-wQnzP-+0 Plater Kazimierz 9,5 p.; Szukszta Ja- wicznej Aleksander Griszczuk po-
9+-tr-+-+P0 nusz i Pytlakowski Andrzej po 8,5 p.; trafi z kolei niezwykle precyzyjnie
9r+-+-+P+0 Fija³kowski Marek 8 p.; Gayer Arno przez dziesiatki posuniêæ rozgry-
9+-+-+-tRK0 i £okasto Anatol po 7 p.; Gawlikow- waæ koñcówki maj¹c tylko po dwie
xiiiiiiiiy ski Stanis³aw 6,5 p.; Kaiszauri Kon- sekundy na posuniêcie. Mo¿na to
stanty 6 p.; Wronicz Stefan 4 p.; Mar- potrenowaæ nastawiajac na elek-
35...£h5! 36.£:d5+ ¢h7 37. sza³ek Rafa³ 3 p.; Chrzanowski Ry- tronicznych zegarach tempo gry -
szard i Kociszewski Andrzej po 1 p. dwie sekundy na posuniêcie.

magazyn SZACHISTA styczeñ 2016 21

Szachowe epizody AF (73)

XXIV Dru¿ynowe MP ski, poniewa¿ graliœmy w os³abio- Dwa kolejne pojedynki z cz³on-

Poznañ, 16-27 XI 1968 nym sk³adzie. kami dru¿yny olimpijskiej 1968.

Kilka dni póŸniej wyruszyliœmy Obrona sycylijska B57 Debiut Orangutana A00
do Poznania. By³y to XXIV DMP,
ale wtedy nosi³y numer XXII, bo- R. Gr¹bczewski - A. Filipo- A. Filipowicz - W. Schmidt,
wiem nasze ówczesne pañstwo nie wicz, DMP (r.1), Poznañ 1968, DMP (r. 2), Poznañ 1968, 1.b4 e5
uznawa³o przedwojennych rozgry- 1.e4 c5 2.¤f3 ¤c6 3.d4 c:d4 4. 2.¥b2 f6 3.b5 d5 4.e3 ¥e6
wek II Rzeczypospolitej. Lubi³em ¤:d4 ¤f6 5.¤c3 d6 6.¥c4 £b6 7. 5.c4 c6 6.a4 ¥d6 7.£b3 ¤e7
przyje¿d¿aæ do Poznania, bo tam ¤de2 e6 8.0-0 ¥e7 9.¥e3 £c7 8.d4 ¤d7 9.¤f3 e4 10.¤fd2 f5
organizacja zawodów by³a na wyso- 10.¤b5 £b8 Tê pozycjê znalaza- 11.¥a3 ¥:a3 12.¤:a3 0-0 13.
kim poziomie. Z sympati¹ wspomi- ³em w partiach granych w 2015 r., g3 g5 14.h4 h6 15.h:g5 h:g5
nam Borysa Wierzejewskiego, Sta- bowiem ten ca³y wariant jest nadal 16.¥e2 ¤f6 17.c5 ¢g7 18.¤c2
nis³awa Skowroñskiego, Stanis³a- popularny. 11.¤g3 a6 12.¤d4
wa Grocholskiego i Alfreda Toma- ¤:d4 13.¥:d4 b5 14.¥b3 ¥b7 XIIIIIIIIY
szewskiego. Dbali o wszystko: sala 9r+-wq-tr-+0
w centrum miasta, hotel w pobli¿u, XIIIIIIIIY 9zpp+-sn-mk-0
kartki pocztowe z motywami sza- 9rwq-+k+-tr0 9-+p+lsn-+0
chowymi, okolicznoœciowy stempel 9+l+-vlpzpp0 9+PzPp+pzp-0
pocztowy i dobry biuletyn. Ponadto 9p+-zppsn-+0 9P+-zPp+-+0
graliœmy jedn¹ rundê dziennie. 9+p+-+-+-0 9+Q+-zP-zP-0
9-+-vLP+-+0 9-+NsNLzP-+0
Rozgrywki toczy³y siê w Pa³acu 9+L+-+-sN-0 9tR-+-mK-+R0
Kultury przy ul. Armii Czerwonej 9PzPP+-zPPzP0 xiiiiiiiiy
82 (nazwa w latach 1945-1989, obec- 9tR-+Q+RmK-0
nie ul. Œw. Marcina). Tempo gry 50 xiiiiiiiiy Takich pozycji, w których „nie
pos./2,5h i 20/1h w rannych do- wiadomo o co chodzi“, W³odek nie
grywkach. Wsumie dla niektórych 15.¤h5 Oczekiwa³em normalnej lubi³ i zaproponowa³ podzia³ punk-
9 godzin gry dziennie (10-14 i 16- odpowiedzi 15.£d3 0-0 16.c3 £c7 tu. Remis.
21), nie licz¹c analiz od³o¿onych z wyrównan¹ gr¹, ale nast¹pi³a nie-
partii i przygotowania do kolejnych spodziewana kontynuacja, wiêc na- Obrona syscylijska B93
pojedynków. Dawni, zaprawieni tychmiast zaostrzy³em pozycjê, co
w bojach szachiœci nie narzekali! zreszt¹ nie by³o dobre. 15...¥:e4? A. Filipowicz - J. Bednarski,
Po 15...¤:h5 16.£:h5 ¥:e4 17.¦fe1 DMP (r.6), Poznañ 1968, 1.e4 c5
Mój „Legion“ broni³ tytu³u, ale ¥g6 18.£f3 0-0 19.¥d5 e:d5 20.¦:e7 2.¤f3 d6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 ¤f6
przyjechaliœmy w os³abionym sk³a- powstawa³a równa pozycja, ale 5.¤c3 a6 6.f4 e5 7.¤f3 ¤bd7
dzie, bez Janka Adamskiego. Po- mnie by³ potrzebny punkt! 16. 8.a4 £c7 9.¥d3 b6 10.0-0 ¥b7
nadto dwaj nasi doskonale graj¹cy ¤:g7+ ¢f8 17.¤h5 ¦g8? Nale¿a³o 11.¢h1 g6 12.£e1 ¥g7 13.£h4
zawodnicy, maj¹cy najlepsze wyni- graæ 17...£d8 18.£d2 h6 19.¦fe1 ¥g6 0-0 14.f:e5 d:e5 Pozycja jest na-
ki na deskach II i III, zagrali tylko 20.¤f4 ¥f5 z nieco lepsz¹ gr¹ bia- dal grywana i to na licz¹cych siê
czêœæ turnieju. Rafa³ Marsza³ek ³ych. 18.f3 ¥:c2 Wymuszone, ale szczeblach - graczy z rankingiem
przyjecha³ na IV rundê, a Janusz pozycja czarnych jest przegrana. 2500. 15.¤g5 ¦ac8 16.¥e3 £d8
Szukszta wyjecha³ po VII r. Ponad- Na szczêœcie pozosta³o nam ma³o 17.¦ad1 h6
to Jolanta Szota dotar³a na V rundê, czasu na pozosta³e 32 posuniêcia.
a Miros³awa Litmanowicz wyjecha- 19.¥:c2 ¤:h5 20.¥:h7 ¦g5 21. XIIIIIIIIY
³a po II r. i oddaliœmy dwa walkowe- f4 ¤:f4!? Rozpacz. 22.¦:f4 e5 23. 9-+rwq-trk+0
ry na kobiecej szachownicy. Rezer- ¦f2 e:d4 24.¥e4 ¦a7 25.£b3 9+l+n+pvl-0
wowi nie b³yszczeli, a ja do³¹czy³em (25.£:d4 ¢g8 26.¦af1 ¦g7) 25...d5 9pzp-+-snpzp0
do tego grona i zakoñczy³em tur- Teraz zosta³o nam po minucie na 25 9+-+-zp-sN-0
niej z ujemnym bilansem, nie wy- posuniêæ. 26.¥:d5 f6 27.£h3 ¢g7 9P+-+P+-wQ0
grywaj¹c ¿adnej partii. Kryzys ro- 28.£e6 d3 29.¦c1 £e5? W tym 9+-sNLvL-+-0
ku 1968 trwa³, chocia¿ ryzykown¹ momencie zaproponowa³em remis, 9-zPP+-+PzP0
gr¹ chcia³em go przerwaæ. a Roman przyj¹³ Remis. Nie wie- 9+-+R+R+K0
rzy³, ¿e na sekundach zd¹¿y daæ mi xiiiiiiiiy
Dwa przyk³ady podejrzanej gry. mata po 29...£e5 30.£g8+ ¢h6 31.
W wa¿nej parti z najwiêkszym £h8+ ¢g6 32.¥c6 ¢f7 33.¥e8+ ¢e6 18.¤h3 ¤h5 19.£f2 £c7 20.
konkurentem „Maratonem“ chcia- 34.£h3+ itd.
³em rozbiæ czarnymi mistrza Pol-

22 magazyn SZACHISTA styczeñ 2016

Szachowe epizody AF (73)

DMP, Poznañ 1968. Andrzej Filipowicz - Witold Balcerowski DMP, Poznañ 1968. Rafa³ Marsza³ek

¥e2 ¤hf6 21. £h4 h5 22.¤g5 Wyniki DMP, Poznañ, 16-27 i tym samym tracê fina³ MP
(22.¥g5 £c6) 22...¤c5 23.¦f2 XI 1968: „Maraton“ Warszawa w 1969 roku. By³o to przykre, ale
£c6 24.¤d5 ¤:d5 25.e:d5 £:a4 57,5 p. (z 88); „Legion“ Warszawa mia³em rekompensatê na polu za-
26.b4 f6 i tu w ma³ym niedocza- 56 p.; „Start“ Katowice 52,5 p.; wodowym. W paŸdzierniku zosta-
sie podpisaliœmy Remis „Start“ Lublin 52,5 p.; „Pocztowiec“ ³em wybrany, jako przedstawiciel
Poznañ 51,5 p.; WKSz 64 Wroc³aw m³odych pracowników nauki do
Na marginesie niedoczasów mu- 49,5 p.; „Start“ £ódŸ 46 p.; „Hutnik“ Rady Wydzia³u In¿ynierii Budow-
sz¹ dodaæ, ¿e wtedy nie by³o kom- Nowa Huta 41,5 p.; „Flota“ Gdynia lanej Politechniki Warszawskiej
fortowego dodatku 30 sekund na 39,5 p.; „Anilana“ £ódŸ 32,5 p.; i znalaz³em siê na dwa lata w za-
posuniêcie, który prawie ca³kowicie „£¹cznoœæ“ Lublin 28,5 p.; KKSz cnym gronie profesorskim, zilu-
zlikwidowa³ niedoczasowe emocje . WDK Kraków 20,5 p. strowanym karykatur¹ (str. 24).

Do mojego bilansu muszê dodaæ „Legion“ Warszawa: Filipowicz Có¿, trzeba by³o pogodziæ siê
szybki remis z Jurkiem Kostro, Andrzej 4,5 p. (z 11); Marsza³ek Ra- z rzeczywistoœci¹ i ograniczyæ wy-
a wiêc 2-2 z ekip¹ olimpijsk¹, co fa³ 6 p. (8); Szukszta Janusz 6,5 p. stêpy do lokalnych rozgrywek.
zreszt¹ nie poprawi³o mojego hu- (8); Plater Kazimierz 9,5 p. (11); Akurat do Warszawy zawita³ IM
moru. Remisy w szachach nie s¹ Pytlakowski Andrzej 3,5 (6) Gawli- Janos Flesch, nale¿¹cy wówczas
osi¹gniêciem. Partiê w szachy gra kowski Stanis³aw 4,0 (9) Kaiszauri do czo³ówki wêgierskich szachis-
siê wy³¹cznie po to, aby wygraæ! Konstanty 8,5 (11) Szota Jolanta 4,0 tów. Zremisowa³em z nim na olim-
(7) Rezerwowi: Fija³kowski Marek piadzie w Tel-Awiwie w 1964 r.
Inna rzecz, ¿e jako lider „Legio- 2,5 p. (3); Tomaszewicz Leon 3,5 p.
nu“, graj¹c z³o¿one i zaciête partie, (6); Vobo¿il Janusz 2,5 p. (4); Lit- Janos by³ specjalist¹ w grze na
nawet przy s³abych wynikach, do- manowicz Miros³awa (kob) 1 p. (4). œlepo. W 1960 roku ustanowi³
brze wp³ywa³em na zespó³. Nikt nie w Budapeszcie rekord œwiata, gra-
mia³ pretensji, tylko koledzy starali Na ten sukces warszawski „Ma- j¹c na œlepo symultanê na 52 sza-
siê nadrobiæ straty lepsz¹ gr¹. Zdo- raton“ czeka³ 10 lat. To by³ wyj¹t- chownicach, ale ten rekord nie zo-
bycie srebrnego medalu „Legion“ kowy jubileuszowy rok „Marato- sta³ uznany, bo niedope³niono nie
zawdziêcza przede wszystkim IM nu“, bowiem Romuald Gr¹bczew- znanych mi formalnoœci.
Kazimierzowi Platerowi i Konstan- ski zdoby³ mistrzostwo Polski,
temu Kaiszauri, który zdecydowa- a Jerzy Lewi mistrzostwo Polski W „Legionie“ panowa³ dobry oby-
nie wygra³ szachownicê juniora. juniorów, wówczas jedyne do 20 czaj zapraszania goszcz¹cych w sto-
lat! Obaj zreszt¹ doskonale grali licy szachistów na „pogawêdkê“ do
Nie zabra³o dramatu na finiszu. na DMP - Romuald Gr¹bczewski klubu i rozegranie turnieju blitza.
Po przedostatniej rundzie prowa- uzyska³ 7,5 p. (z 11), a Jerzy Lewi
dzili: „Maraton“ 51,5 p.; „Start“ Ka- na IV desce a¿ 10 p. (z 11). „Legion“, blitz P-5', 4 XII
towice 50,5 p.; „Legion“ i „Start“ 1968: Fija³kowski Marek 5,5 p. (z
Lublin po 49 p. W ostatnich me- Po powrocie do Warszawy do- 7); IM Janos Flesch 5 p.; Filipowicz
czach „Maraton“ rozgromi³ „Start“ wiedzia³em siê, ¿e z uwagi na obo- Andrzej 4,5 p.; Adamski Jan 4 p.;
Katowice 6-2, „Legion“ - KKSZ wi¹zki na Politechnice Warszaw- Sznapik Aleksander 3,5 p.; Kaiszau-
WDK Kraków 7-1, a „Start“ Lublin skiej nie bêdê móg³ wzi¹æ udzia³u ri Konstanty 2,5 p.; Wronicz Stefan
uleg³ „Pocztowcowi“ 3,5-4,5. w grudniowych pó³fina³ach MP 2 p.; Tomaszewicz Leon po 1 p.

magazyn SZACHISTA styczeñ 2016 23

Szachowe epizody AF (73)

Rada Wydzia³u In¿ynierii Budowlanej Politechniki Warszawskiej w 1969 roku. Na górze, za sto³em, od lewej: Aleksander
Dy¿ewski, Mieczys³aw £ubiñski, Zbigniew K¹czkowski, Roman Czarnota-Bojarski, Jerzy Zieliñski, Eugeniusz Hildebrandt,

Jerzy Mutermilch, Czes³aw Duchnowski, Stefan Hojarczyk, Miko³aj ¯yburtowicz i W³odzimierz Wrona. Lewa strona, od
do³u rzêdami od lewej do prawej: Henryk Czudek, Wincenty Michniewicz, Grzegorz Chrabczyñski, Stanis³aw Marzyñski,

W³adys³aw Lenkiewicz, Marek Kwieciñski, Zdzis³aw Czerski, Halina Badowska, Marian Abramowicz, Kazimierz
D¹browski, Zbigniew Mazurkiewicz, Leon Kral, Kazimierz Cieszyñski, Kazimierz D¹browski, Andrzej Filipowicz, NN,
Boles³aw Kalabiñski, Jerzy Kobiak i Wac³aw Olszak.Po prawej, od góry rzêdami: Andrzej Mi¹czyñski, Edward Szymañski,

W³odzimierz Skalmowski, wy¿ej Krystian Eyman, Czes³aw B¹biñski, Antoni Kobyliñski, Helena £opieñska, Pawe³
Paw³owski, Jerzy Cho³odziñski, Mieczys³aw Je¿ewski, Krzysztof Tatarkiewicz, Piotr Okoñ i Stefan Siennicki

„Legion“ Warszawa - Graliœmy w klubie Oficerskim iszauri Konstanty - Gubnickij Sie-
„Spartak“ Charków 7,5-1,5 przy Al. Niepodleg³oœci 141 i jak mion 1-0; kob. WIM Litmanowicz
zwykle przysz³o wielu widzów. Miros³awa - Kwiatkowskaja Jelena
Warszawa, 14 XII 1968 Tempo gry 45 pos./2,5h oraz po pó³ 0-1; Szota Jolanta - Razumowa Na-
godziny na dokoñczenie partii. Cie- talia 1-0
Zespó³ z Charkowa, trzecia dru- kawostk¹ by³o przerwanie partii po
¿yna ówczesnej radzieckiej Ukra- 2 godzinach (na 20 minut), aby go- Wygra³em doœæ przypadkowo.
iny, mia³ bardzo udane tournee œcie mogli zjeœæ kolacjê. W owych
w NRD, które przypieczêtowa³ cen- czasach przesuniêcie terminu posi³- Obrona sycylijska
nym zwyciêstwem nad mistrzem ków w restauracji klubu wojskowe-
Niemieckiej Republiki Demokra- go, nie wchodzi³o w rachubê, chy- A. Filipowicz - E. Litwin, War-
tycznej DSC, w którym grali m.in. ba, ¿e rozkaz wyda³ genera³. szawa, 1968, 1.e4 e6 2.d3 c5
GM Uhlman i GM Pietzsch. W dro- 3.g3 g6 4.¥g2 ¥g7 5.¤c3 ¤c6
dze powrotnej zawodnicy chcieli Wyniki: Adamski Jan - Wajsman 6.¥e3 d6 7.£d2 £a5 8.¤ge2 ¤d4
spêdziæ dwa dni w Warszawie, a my Aleksander 1-0; IM Plater Kazimierz 9.0-0 ¤e7 10.¤c1 ¤ec6 11.¤b3
natychmiast wykorzystaliœmy tê - Mackiewicz Aleksandr 1-0; Filipo- £b4 12.¥f4 W tej obecnie grywa-
okazjê i zaprosiliœmy ich na spotka- wicz Andrzej - Litwin Jewgienij 1-0; nej pozycji, w partii J. Kraiñski - J.
nie do „Legionu“. Ponieœli straszli- Ziembiñski Marian - Kwiatkowski PrzewoŸnik, DMP G³ogów 2001 wy-
w¹ klêskê i prosili, aby nie dawaæ Siergiej 0,5; Pytlakowski Andrzej - brano 12.f4 0-0 13.£f2 ¥d7 14.¤d1
zbyt du¿ej wzmianki w naszej pra- Go³obrodzki Georgij 1-0; Fija³kowski £b6. 12...¤e5 13.¤:d4 c:d4 14.
sie, bowiem ich nie wypuszcz¹ ju¿ Marek - Bekker Leonid 1-0; jun. Ka- ¤e2 £:d2 15.¥:d2 ¤c6 16.b4 b5
za granicê.

24 magazyn SZACHISTA styczeñ 2016

Szachowe epizody AF (73)

17.e5 d5 18.f4 0-0 19.¦fc1 ¥d7 Warszawa - Katowice 10,5-7,5 16.b3 d5?! Wreszcie doczeka³em
20.¦ab1 ¦fc8 21.c3 d:c3 22. siê. 17.e:d5 ¤:d5 18.¤:d5 c:d5
¥:c3 ¥f8 23.¥d2 a5 24.b:a5 b4 Warszawa, 21-22 XII 1968 19.¥f4 ¥e5 20.¥:e5 £:e5 21.
25.¦c2 ¦:a5 26.¥e3 ¤a7 27. ¢b1 ¥d7 22.h5 ¦fc8 23.h:g6
¦:c8 ¥:c8 28.¦c1 ¥a6! Tu obie Mecz toczy³ siê w Domu Kultu- h:g6 24.¥b5 a6 25.¥:d7 ¤:d7
strony mia³y niezbyt wiele czasu, co ry przy ul. Reja 9, a tempo gry wy- 26.f4 £g7 27.f5 ¦b6
dla mnie by³o chlebem powsze- nosi³o 50 pos./2h i pó³ godziny na
dnim. Gdy mia³em 2 minuty na 20 dokoñczenie partii. XIIIIIIIIY
posuniêæ, to gra³em partiê bez wa- 9-+r+-+k+0
hania! 29.¥:a7 ¥:d3 30.¥b6 ¦a6 Wyniki: Adamski Jan - Drozd 9+-+n+pwq-0
Ryszard 0,5-1,5; Szukszta Janusz - 9ptr-+-+p+0
XIIIIIIIIY Kornasiewicz Stanis³aw 0,5; Lewi Je- 9+-+p+P+-0
9-+-+-vlk+0 rzy - Kornasiewicz Stanis³aw 0-1; 9Pzp-sN-+-+0
9+-+-+p+p0 Witkowski Stefan - Balcarek Wiktor 9+P+-+-+-0
9rvL-+p+p+0 1-0; Filipowicz Andrzej - Balcarek 9-+PwQ-+P+0
9+-+pzP-+-0 Wiktor 0,5; Filipowicz Andrzej - 9+K+R+-+R0
9-zp-+-zP-+0 Fronczek Henryk 1-0; IM Plater Ka- xiiiiiiiiy
9+-+l+-zP-0 zimierz - Fronczek Henryk 1-0;
9P+-+N+LzP0 Marsza³ek Rafa³ - Fabian Henryk 28.a5 ¦d6 (28...¦b7 29.f:g6 f:g6
9+-tR-+-mK-0 0,5; Adamski Andrzej - Fabian Hen- 30.¤f5!) 29.£:b4 ¤c5 30.g4 ¤e4
xiiiiiiiiy ryk 0-1; Adamski Andrzej - Szpa- 31.¦d3 £e5 32.¦dh3 ¦dd8
kowski Marek 1-0; Gawlikowski Sta- 33.¦h8+ ¢g7 (33...£:h8 34.¦:h8+
Teraz pozosta³y sekundy i prak- nis³aw - Szpakowski Marek 0,5; ¢:h8 35.f:g6 f:g6 36.£b7) 34.
tyka blitzowa wziê³a górê. 31.¥d8 Gawlikowski Stanis³aw - Kwaœniew- ¦8h7+ Niestety nie widzia³em na-
¦a8! 32.¥f6 ¥:e2 33.¦c7 Rywal ski Janusz 0,5; Schinzel W³adys³aw - tychmiastowej wygranej po 34.
nie wytrzyma³ prawie wygranej po- Kwaœniewski Janusz 0,5; Ziembiñski ¤e6+ f:e6 35.¦1h7+ ¢f6 36.£e7X.
zycji i… podstawi³. 33...¥c4?? 34. Marian - Leœnik Czes³aw 1-0; Mar- 34...¢g8 35.¦1h3 ¦b8 36.¦h8+
¦:c4 ¦:a2 35.¦c8 b3 36.¦b8 h5 cinkowski Kazimierz - Leœnik Cze- i czarne przekroczy³y czas 1-0
37.¥f1 ¢h7 38.¦:f8 1-0 s³aw 1-0; Zabierzañski Wojciech -
Ledwoñ Eugeniusz 1-1 Tak zakoñczy³em marny dla
Mo¿na przytoczyæ star¹ anegdo- mnie szachowy rok 1968, który
tê. Mianowicie pewnego razu Dio- W pierwszej partii doœwiadczo- przypomnia³ mi s³owa naszego
genses zapyta³ zwyciêzcê olimpia- ny Wiktor Balcarek, mistrz Polski wielkiego mistrza Kazimierza Ma-
dy. „Czy pokonani byli gorsi od cie- z 1950 roku, z³apa³ mnie na wiecz- karczyka, odnoœnie dowolnego
bie?“; „Naturalnie przecie¿ przegra- nego szacha, a drug¹ wygra³em, przegranego turnieju: „Nasze ogól-
li!“ - odrzek³ tamten. „To z czego choæ partia by³a daleka od dobrej. ne wskazówki maj¹ obejmowaæ po-
siê cieszysz, jeœli pokona³eœ gorszych stawê sportow¹ szachisty w turnieju
od ciebie?“ - zdziwi³ siê filozof. Obrona nowoczesna B06 a¿ do ostatniej rundy. Posuniemy
siê jednak o krok dalej: dzieñ zakoñ-
Myœmy siê cieszyli, bo chocia¿ A. Filipowicz - H. Fronczek, czenia turnieju. Rzut oka na tabelê
dru¿yna rywali sk³ada³a siê tylko Warszawa 1968, 1.e4 g6 2.d4 turniejow¹ wska¿e nam, kto byl
z mistrzów i kandydatów, to jednak ¥g7 3.¤c3 d6 4.¥g5 c6 5.£d2 w tym turnieju lepszym zawodni-
odpowiednicy naszych kategorii £a5 6.¤ge2 Obecnie za najsilniej- kiem i da nam odpowiedŸ na pyta-
w ZSRR reprezentowali wówczas sze uchodzi tu 6.f4, grywane nawet nie, na jakie miejsce zas³u¿yliœmy
znacznie wy¿szy poziom gry. przez najlepszych na œwiecie. 6... w tym turnieju. Jest to miejsce, na
¤f6 7.f3 ¤bd7 8.¤c1 b5 9.¤b3 którym figurujemy w tabeli.
Koniec roku, nie oznacza³ koñca £c7 10.a4 b4 11.¤d1 ¦b8 12.
gry, aczkolwiek nie wzi¹³em udzia- ¤e3 Z Heniem wybiera³em takty- Inne oceny, zw³aszcza w myœli pla-
³u w IV pó³fina³owym blitzu „Le- kê spokojnego rozwoju, bo wie- suj¹ce nas wy¿ej, s¹ ostatnim b³êdem,
gionu“ 18 XII 1968, który wygra³ dzia³em, ¿e musi siê w koñcu jaki w ramach turnieju mo¿emy po-
Janusz Szukszta 10 p. (z 12) przed „szarpn¹æ“ i tak by³o w tej partii. pe³niæ. A ostatnim dobrym posuniê-
Rafa³em Marsza³kiem i Stanis³a- Wspó³czeœni szachiœci nie zawsze ciem (jeœli wynik nas nie zadawala)
wem Gawlikowskim po 9 p. doceniaj¹ „rozpracowania“ prze- jest skreœlenie w myœli wszystkich stra-
ciwnika w jego partiach granych conych punktów, które siê tak skrupu-
Prawie w tym czasie zagra³em na ¿ywo. Nie chodzi bowiem tylko latnie oblicza³o a¿ do tej chwili. W na-
dwie partie w tradycyjnym meczu o schematy debiutowe, ale o stêpnym turnieju wszyscy na starcie
miêdzymiastowym. ca³kowite podejœcie do rozgrywa- maj¹ równe szanse”.
nia partii. 12...0-0 13.h4 e5
14.0-0-0 e:d4 15.¤:d4 ¤c5

magazyn SZACHISTA styczeñ 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia ra¿ka (w³aœciwie podstawka) z Mar-
kiem Fija³kowskim przes¹dzi³a losy
Szachowe epizody(74) turnieju. Jednak¿e wykorzysta³em
turniej do sprawdzenia debiutów,
Rok 1969 ¤e5+ 37.¢c2 ¦h1 itd. Czarne nie wi- m.in. „Gambitu królewskiego”.
dzia³y wygranej, wiêc przegra³y!
Pocz¹tek stycznia w Warszawie 34.¦b3 g4 35.d6 ¤f3+ 36.¦:f3 Gambit królewski C32
by³ pod znakiem turnieju juniorów, g:f3 37.¦e7 £d3 38.¦e1 ¦e8 39.
który zorganizowa³ Sto³eczny Zwi¹- ¦f1 ¦e2 40.£b6 ¦d2 41.£b5 A. Filipowicz - L. Tomasze-
zek Szachowy. Przyjechali silni m³o- £e2 42.d7 d3 43.£b3 ¦c2 44. wicz, „Legion”, Warszawa 1969,
dzi szachistów, reprezentanci za- £a3 £:f1+ 45.¢:f1 d2 46.£:f3 1.e4 e5 2.f4 d5 3.e:d5 e4 4.d3
przyjaŸnionych stolic. Wiêkszoœæ ¦c1+ 47.£d1!! Fantastyczne posu- ¤f6 5.£e2 ¥c5 (5...¥g4 6.¤f3) 6.
uczestników turnieju kilka lat póŸ- niêcie, które „z daleka“ mo¿na by³o d:e4 0-0 7.¤c3 ¦e8 8.¤f3 ¥b4
niej znalaz³a siê w ekipach olimpij- przeoczyæ. 1-0 9.e5 ¤:d5 10.¥d2 ¥:c3 11.b:c3
skich swoich krajów. Kilkakrotnie £e7 12.£e4 ¤f6 13.£b4 c5 14.
odwiedzi³em salê rozgrywek i ob- Warszawa, 6-16 I 1969, jun.: £b3 ¤e4 15.¥e3 ¤c6 16.¥d3
serwowa³em przysz³ych konkuren- Vogt Lothar DDR 9 p. (z 11), Sax Gy- ¥f5 17.0-0 ¥e6 18.£a3 f5 19.
tów. W kolejnych latach zmierzy³em ula HUN, Bierkowicz Mark ZSRR ¥:e4 (19.e:f6 ¤:f6 20.¥:c5 £c7 21.
siê z nimi w partiach turniejowych. i Ermenkow Jegienij BUL po 7,5 p.; ¤g5 ¢h8 22.¥d6 +-) 19...f:e4 20.
Bielczyk Jacek 7 p.; Lewi Jerzy i Szna- ¥:c5 £c7 21.¤g5 ¥d5 22.¦ad1
Tam te¿ zobaczy³em piêkn¹ pik Aleksander po 6 p.; Vobo¿il Ja- ¥c4 23.¦fe1 ¤:e5
kombinacjê, któr¹ nie tak dawno nusz i Kaiszauri Konstanty po 4,5 p.;
przypomnia³ FM Waldemar Œwiæ. Wiland Adam 3,5 p.; Lengyel Ferenc XIIIIIIIIY
HUN 2 p.; Maciejczak Andrzej 1 p. 9r+-+r+k+0
E. Ermenkow - G. Sax 9zppwq-+-zpp0
Turniej jun., Warszawa 1969 Prawie równolegle rozpoczê³y siê 9-+-+-+-+0
mistrzostwa „Legionu”, trwaj¹ce 9+-vL-sn-sN-0
XIIIIIIIIY od 8 I do 19 III 1969, które by³y roz- 9-+l+pzP-+0
9-+-+-+-tr0 grywane praktycznie raz na tydzieñ. 9wQ-zP-+-+-0
9+RtR-+pmk-0 Wyniki: Fija³kowski Marek 9 p. (z 9P+P+-+PzP0
9-+-+-+p+0 9)!!; Filipowicz Andrzej 7 p.; Pytla- 9+-+RtR-mK-0
9zp-+Psn-zp-0 kowski Andrzej i Kaiszauri Konstan- xiiiiiiiiy
9P+-zp-+q+0 ty po 5,5 p.; Jankowski Andrzej 4,5 p.;
9+-+-+-zP-0 Gayer Arno i Tomaszewicz Leon po 24.¦:e4 h6 25.f:e5 h:g5 26.
9-wQ-+-zP-zP0 4 p.; Wronicz Stefan 2,5 p.; Szota Jo- ¦:c4 b6 27.£b3 b:c5 28.¦:c5+
9+-+-+-mK-0 lanta i Krulisch Czes³aw po 1,5 p. £f7 29.¦d7 £:b3 30.c:b3 ¦e6
xiiiiiiiiy 31.¦cc7 ¦:e5 32.¦:g7+ 1-0
Graliœmy tempem 50 pos./2h i po
33...£e4 Wygrywa³o 33...¤f3+! 25 pos./1h w dogrywkach. Sêdzio- Naturalnie w tym okresie konty-
34.¢f1 ¤:h2+ 35.¢e1 ¤f3+ 36.¢d1 wa³ IM Kazimierz Plater. Obsada nuowaliœmy pó³fina³y mistrzostw
turnieju by³a bardzo s³aba i moja po- „Legionu” w blitzach.

Warszawa 1969. Lothar Vogt DDR Warszawa 1969. Aleksander Sznapik - Gyula Sax HUN

20 magazyn SZACHISTA luty 2016

Szachowe epizody AF (74)

Warszawa 1969. Otwarcie, po lewej Roman Dworzyñski. Przemawia Jerzy Nobis 5.¥b5+ c6 6.d:c6 b:c6 7.¥c4
¥g4?! Nale¿y graæ 7...¥d6. 8.¥:f7+
Pó³fina³ IV (P-5'), „Legion”, W tym meczu pe³ni³em zaszczyt- ¢:f7 9.¤e5+ ¢g8 10.¤:g4 £e8+ 11.¢f1
15 I 1969: Filipowicz Andrzej 10 n¹ funkcjê kapitana… obu ekip, co ¤:g4 12.£:g4 h5 13.£e2 £f7 14.¤c3
p. (z 12); Adamski Jan 9,5 p.; Pytla- zdarzy³o mi siê po raz pierwszy (14.d4 ¦h6 15.¢f2+/-) 14...¦h6 Te-
kowski Andrzej 8,5 p.; Schinzel W³a- i ostatni w ¿yciu. Upraszcza³o to raz czarne maj¹ inicjatywê. 15.¤e4
dys³aw i Szukszta Janusz po 8 p.; IM wiele spraw, bowiem przyk³adowo, ¥e7 16.d3 ¤d7 17.£f2 ¦f8 18.
Plater Kazimierz i Gawlikowski Sta- z góry nie akceptowa³em ¿adnego ¢e2 ¦g6 19.¦f1 £e6 20.¢d2
nis³aw po 7 p.; Tomaszewicz Leon remisu i trwa³a zaciêta walka na £d5 21.c4 £e5 22.¢c2 ¤c5 23.
i Sapund¿ijew Georgij BUL po 4,5 wszystkich szachownicach. Zespó³ ¦e1? (23.¤:c5 ¥:c5 24.£f3=) 23...
p.; Kociszewski Andrzej 4 p.; Chrza- ZNP by³ zdecydowanie silniejszy, ¤e6 Silniejsze 23...¥h4!? i jeœli 24.
nowski Ryszard 3 p.; Gontarzewski bo pomogli mi skompletowaæ £:h4, to 24…¦:g2+ 25.¤d2 £d4 26.
2,5 p.; Szota Jolanta 1,5 p. sk³ad dzia³acze ZNP M. Pyto i L. £h3 f3 z wygran¹. 24.¥d2 ¤d4+
Krakus. Natomiast tym razem woj- 25.¢b1 c5 26.¥c3 ¦d8 27.a3
Dwa dni póŸniej udaliœmy siê do skowi postawili warunek, ¿e w ze- £c7 28.¢a2 ¤f5
Torunia. spole mog¹ wystêpowaæ tylko za-
wodnicy pe³ni¹cy czynn¹ s³u¿bê XIIIIIIIIY
V Mecz ZNP - wojskow¹ oraz pracownicy instytu- 9-+-tr-+k+0
Wojsko Polskie 8,5-3,5 cji wojskowych, co automatycznie 9zp-wq-vl-zp-0
pomija³o cz³onków „Legionu” 9-+-+-+r+0
Toruñ, 18-19 I 1969 i WKSz Wroc³aw, w których domi- 9+-zp-+n+p0
nowali cywile. Kierownikiem ze- 9-+P+Nzp-+0
Tradycyjny mecz Zwi¹zek Na- spo³u by³ pu³kownik F. Gabara. 9zP-vLP+-+-0
uczycielstwa Polskiego - Wojsko 9KzP-+-wQPzP0
Polskie zosta³ rozegrany w Wy¿- Wyniki: IM Schmidt W³odzi- 9tR-+-tR-+-0
szej Oficerskiej Szkole Wojsk Ra- mierz - Nowak Stanis³aw 1,5-0,5; xiiiiiiiiy
kietowych w Toruniu. Dziêki te- Filipowicz Andrzej - £okasto Anatol
mu zwiedziliœmy pomieszczenia 2-0; Podolski Horst - Konikowski Je- 29.£d2 Najprostsze by³o 29.g3.
szko³y i ponadto mieliœmy ciekaw¹ rzy 1,5-0,5; Zabierzañski Wojciech - 29...¤e3 30.¥a5 £e5 31.¥:d8
wycieczkê do s³ynnej toruñskiej Fija³kowski Marek 1,5-0,5; Piechota ¦:g2 32.¦e2 ¦:e2 33.£:e2
fabryki pierników. W owym czasie Jan - Pioch Zygmunt 2-0; Jurkiewicz ¥:d8 34.¦g1 ¢h7 35.¤g5+ ¥:g5
szachiœci mieli mo¿liwoœci zwie- W³odzimierz - Koœmicki Jan 0-2) 36.£:h5+ ¢g8 37.¦:g5 £f6 38.
dzania miast, a obecnie ogranicza- ¦:c5 g6 39.¦c8+ ¢g7 40.£h8+
j¹ siê do pobytu w hotelach. W meczu gra³em dwie partie, 1-0
doϾ lekko i beztrosko. Odnio-
Tempo gry wynosi³o 40 pos./2h s³em dwa zwyciêstwa, bo rywal Obrona Caro-Kann B12
oraz pó³ godziny na dokoñczenie nie tylko nie utrudnia³ zadania, ale
partii, co pozwala³o na zakoñcze- nawet mi pomaga³… A. £okasto - A. Filipowicz,
nie meczu po 5 godzinach. Sêdzia ZNP-WP (r.2), Toruñ 1969, 1.e4
po prostu, po wykonaniu 40 posu- Gambit królewski C36 c6 2.d4 d5 3.e5 c5 4.d:c5 ¤c6
niêæ, dodawa³ ka¿demu z zawodni- 5.¤f3 ¥g4 Ten wariant mia³em
ków po pó³ godziny, co wówczas A. Filipowicz - A. £okasto, ograny w wielu partiach. Obrona
by³o rewelacj¹ regulaminow¹, ZNP-WP (r.1), Toruñ 1969, 1.e4 Caro-Kann by³a bowiem uzupe³-
a w latach 90-ych by³o wprowadzo- e5 2.f4 e:f4 3.¤f3 d5 4.e:d5 ¤f6 nieniem mojego repertuaru debiu-
ne przez FIDE. towego, kiedy rezygnowa³em z
obrony sycylijskiej. 6.¥b5 £a5+
7.¤c3 e6 8.¥e3 W XXI wieku
mo¿na znaleŸæ setki partii w tym
wariancie. 8...¤ge7 9.a3 £c7
10.¥d4 a6 Rozwa¿a³em te¿ 10...0-
0-0 11.£d2 ¤:d4 12.¤:d4 £:c5 z wy-
równan¹ pozycj¹. 11.¥a4 g6 12.
h3 ¥:f3 13.g:f3 ¥h6 14.¤e2 0-0
15.¥:c6 ¤:c6 16.f4 ¤:d4 17.
£:d4 ¦fc8 18.b4 ¦ab8 19.¤c1
b6 20.¤d3 ¥f8 21.¢d2 b:c5
22.¤:c5 ¥:c5 23.£:c5

magazyn SZACHISTA luty 2016 21

Szachowe epizody AF (74)

XIIIIIIIIY W³adys³aw po 5,5 p.; Vobo¿il Janusz ski Stanis³aw 11,5 p.; IM Plater Ka-
9-trr+-+k+0 4,5 p.; Sapund¿ijew Georgij BUL zimierz 10,5 p.; Marsza³ek Rafa³
9+-wq-+p+p0 4 p.; Gayer Arno 3 p. i Pytlakowski Andrzej po 10 p.; Fi-
9p+-+p+p+0 ja³kowski Marek 8,5 p.; Szukszta Ja-
9+-wQpzP-+-0 Ten turniej mia³ u³atwiæ ogranie nusz i Kaiszauri Konstanty po 7,5
9-zP-+-zP-+0 Jankowi Adamskiemu przed fina- p.; Schinzel W³adys³aw 7 p.; Wro-
9zP-+-+-+P0 ³em MP. Rzeczywiœcie tak siê sta³o, nicz Stefan 5 p.
9-+PmK-zP-+0 bo Janek zdoby³ wicemistrzostwo
9tR-+-+-+R0 Polski i „zabra³“ mi pierwsz¹ deskê Turnieje stanowi³y przygotowa-
xiiiiiiiiy w „Legionie“. Mistrzostwa Polski nie do MP w grze b³yskawicznej.
obserwowa³em z wielk¹ uwag¹ W tych latach zainteresowa³em siê
23...£d8 24.£e3 ¦c4 25.h4 i nie by³em zaskoczony triumfem - sk¹d siê wziê³y „piêciominutów-
¦bc8 26.¦a2 h5 27.¦b2 ¦e4 mistrza Polski juniorów Jerzego ki“? Okaza³o siê, ¿e historia partii
28.£d3 ¦cc4 29.c3 ¦:f4 30.¢c1 Lewiego, który czyni³ b³yskawicz- b³yskawicznych siêga koñca XIX
£c7 31.¦c2 £:e5 32.¢b2 a5 33. ne postêpy. wieku. Zdaniem historyka szachów
¢b3 £f6 34.¦h2 ¦f3 35.£d2 £e5 Edwarda Wintera pierwszy mecz
36.¦g2 a:b4 37.a:b4 £e4 38. MP, Lublin, 9-26 II 1969: b³yskawiczny rozegrano 9 wrzeœnia
¢b2 £e5 39.¢b3 ¦:h4 40.¦g5 Lewi Jerzy 11 p. (z 15) Adamski Jan 1873 r. pomiêdzy C.A. Gilbertem
£e4 41.¦g3 £:b4+ 42.¢a2 £a4+ 10 p.; Sydor Andrzej i IM Schmidt i Johnem G. Beldenem w Hartford
43.¢b2 £b5+ 44.¢a1 ¦h1+ 45. W³odzimierz po 9,5 p.; Gr¹bczewski USA. Partie trwa³y 7 minut.
¦c1 ¦:f2 46.£:f2 ¦:c1+ 47.¢a2 Romuald 9 p.; Kostro Jerzy, IM Bed-
£a4+ 48.¢b2 £a1+ 49.¢b3 narski Jacek i Jêdrzejek Czes³aw po Jednak¿e w koñcu lat 90-ych XIX
¦b1+ 0-1 8,5 p.; G¹siorowski Ryszard i Pytel wieku w londyñskich klubach gry-
Krzysztof po 7 p.; Szukszta Janusz wano „blitze“ tempem 30"/ruch.
Pod koniec stycznia zagra³em 6,5 p.; Manasterski Lutos³aw 6 p.;
w silnej obsadzie ma³y turniej blitza Matkowski Wiktor i Serwiñski Bene- Partie b³yskawiczne grywa³o
(P-5'), „Legion” 30 I 1969: Fili- dykt po 5,5 p.; Dobrzyñski Wojciech wielu szachistów, tak¿e mistrz
powicz Andrzej i Lewi Jerzy po 3 p. 4,5 p.; Kwaœniewski Janusz 3,5 p. œwiata Emanuel Lasker, ale akurat
(z 5); Szukszta Janusz 2 p.; Sznapik w tej dziedzinie nie „b³yszcza³“, cze-
Aleksander i Adamski Jan po 1 p. Miesi¹c póŸniej w kolejnym klu- go przyk³adem jest taka partia, w³a-
bowym pó³finale sprawiliœmy „la- œnie grana tempem 30 sekund na
Kolejny pó³fina³ V (P-5'), „Le- nie” Jankowi! Najtrudniej po suk- posuniêcie.
gion”, 5 II 1969: Adamski Jan 13 cesie gra siê z kolegami, to znana
p. (z 15); Szukszta Janusz 10,5 p.; szachowa gorzka prawda. „Wyja- Gambit pó³nocny C20
Schinzel W³adys³aw 10 p.; Pytlakow- œniliœmy mu“, ¿e mo¿esz gdzieœ
ski Andrzej 9,5 p.; Filipowicz Andrzej byæ mistrzem Polski, ale u nas je- H. Bird - E. Lasker, blitz
i Marsza³ek Rafa³ po 9 p.; IM Plater steœ „Ma³ym Jasiem”! 30"/ruch, New Castle 1892, 1.e4
Kazimierz, Wronicz Stefan i Fija³- e5 2.d4 e:d4 3.c3 d:c3 4.¥c4
kowski Marek po 8 p.; Gawlikowski Pó³fina³ VI (P-5'), „Legion”, c:b2 5.¥:b2 £g5 6.¤f3 £:g2 7.
Stanis³aw 7 p.; Kociszewski Andrzej, 26 III 1969: Filipowicz Andrzej ¦g1 ¥b4+ 8.¢e2 £h3 9.¥:f7+
Kaiszauri Konstanty i Litmanowicz 12,5 p.(z 14); Gawlikowski Stani- ¢d8 10.¥:g7 ¤e7 11.¤g5 £h4
s³aw 10 p.; £okasto Anatol 9,5 p.; 12.¤e6X
Marsza³ek Rafa³, Fija³kowski Ma-
rek i Pytlakowski Andrzej po 9 p.;
Kaiszauri Konstanty i Adamski Jan
po 8 p.; Schinzel W³adys³aw i IM
Plater Kazimierz po 7 p.; Szukszta
Janusz 6,5 p.; Litmanowicz W³ady-
s³aw 4,5 p.; Wronicz Stefan i Pêcz-
kowski po 2 p.; Gayer Arno 1 p.

Warszawa 1969. Jerzy Lewi Wreszcie Fina³ mistrzostw Polanica Zdrój 1968. Jan Adamski
„Legionu“ w blitzach (P-5'), 2 IV
1969, grany jako turniej dwuko³o-
wy, w którym nie zjawi³ siê na stra-
cie Jan Adamski i zast¹pi³ go Ste-
fan Wronicz. Wyniki: Filipowicz
Andrzej 12,5 p. (z 18); Gawlikow-

22 magazyn SZACHISTA luty 2016

Szachowe epizody AF (74)

XIIIIIIIIY nej. W latach 1913-1914 w Peters- XIIIIIIIIY
9rsnlmk-+-tr0 burgu gra³ z mistrzami rosyjskimi, 9r+n+-trk+0
9zppzppsnLvLp0 z forami czasowymi 1'-5' i prawie 9+-+-wQpvlp0
9-+-+N+-+0 wszystkie partie wygrywa³. 9-+Nwq-snp+0
9+-+-+-+-0 9zpL+-+-sN-0
9-vl-+P+-wq0 Fenomenem blitza by³ te¿ ame- 9-+-zP-+l+0
9+-+-+-+-0 rykañski szachista Reuben Fine, 9+-+-+-+-0
9P+-+KzP-zP0 w swoim czasie pretendent do ko- 9P+-+-zPPzP0
9tRN+Q+-tR-0 rony szachowej, którego w czasach 9vLR+-+RmK-0
xiiiiiiiiy m³odoœci zwano „dangerous Kid“ xiiiiiiiiy
(niebezpieczny malec).
Muszê przyznaæ, ¿e „Gambit pó³- 21.£b7 h6 22.£:a8 h:g5 23.
nocny“ nie raz gra³em w blitzach W 1945 r. rozegra³ symultanê na ¤e5 ¥f5 24.¦bc1 ¤e7 25.£:a5
ze s³abszymi rywalami i wiêkszoœæ œlepo, na 4 szachownicach, tem- ¤fd5 26.¥c4 ¤f4 27.£c5 £d8
partii wygrywa³em. W Polsce w la- pem po 10 sekund na ruch. Wygra³ 28.¦fe1 £a8 29.¥f1 ¤ed5 30.f3
tach 50-ych specjalist¹ od tego wszystkie partie, w tym z przy- ¦c8 31.£b5 ¦f8 32.a4 ¢h7 33.
gambitu by³ Marek Szpakowski, sz³ym arcymistrzem Robertem a5 f6 34.¤c6 g4 35.f:g4 ¥:g4
który wybiera³ go nawet w odpo- Byrne. 36.a6 ¤c7 37.£b7 ¤fd5 38.
wiedzialnych partiach turniejo- £:a8 ¦:a8 1-0
wych, aczkolwiek niekiedy bra³ Partia hiszpañska C83
skoczkiem na c3 (4.¤:c3). Tempem 30"/posuniêcie grywa-
R. Fine - H. Helms, Symultana no te¿ na pocz¹tku XX wieku i na-
Wracaj¹c do Emanuela Laskera, na œlepo, blitz 10"/ruch, Nowy Jork wet po II Wojnie Œwiatowej.
to w meczu blitzowym granym 1945, 1.e4 e5 2.¤f3 ¤c6 3.¥b5
z Jose Raulem Capablank¹ w ka- a6 4¥a4 ¤f6 5.0-0 ¤:e4 6.d4 Inna rzecz, ¿e w XX wieku tempo
wiarni „Kerkau“ w Berlinie, w lip- b5 7.¥b3 d5 8.d:e5 ¥e6 9.c3 gry w partiach b³yskawicznych by³o
cu 1914 r., tempem 5 sekund na ¥e7 10.¤bd2 ¤:d2 11.£:d2 ¤a5 bardzo zró¿nicowane i rysowa³a siê
ruch, uleg³ Kubañczykowi 3,5-6,5. 12.¥c2 ¤c4 13.£f4 c5 14.a4 tendencja sta³ego zmniejszania cza-
Lasker twierdzi³, ¿e nawet przy ta- 0-0 15.£g3 ¦e8 16.b3 ¤b6 17. su na partiê. Zaczêto grywaæ partie
kim szybkim tempie gry Capablan- ¥h6 g6 18.¤g5 ¤d7 P-10', zwykle na komendy „bia³e
ca w ogóle nie pope³nia³ ¿adnych ruch, czarne ruch“ i potem P-5'. Po-
b³êdów. Zakoñczenie jednej z partii XIIIIIIIIY jawienie siê zegarów szachowych
9r+-wqr+k+0 z chor¹giewkami rozpowszechni³o
J. Capablanca - E. Lasker 9+-+nvlp+p0 „piêciominutówki“, zwane obecnie
Kawiarnia, Berlin 1914 9p+-+l+pvL0 „klasycznymi blitzami“.
9+pzppzP-sN-0
XIIIIIIIIY 9P+-+-+-+0 IV M. Polski w blitzach
9-tR-mK-+-+0 9+PzP-+-wQ-0
9mk-sn-+-+-0 9-+L+-zPPzP0 Kraków, 3-4 V 1969
9Nzp-+-+-+0 9tR-+-+RmK-0
9+P+n+-+-0 xiiiiiiiiy Z okazji piêknego jubileuszu 75-
9-+-+-+-+0 lecia Krakowskiego Klubu Szachi-
9+-+-+-+-0 19.¤:e6 f:e6 20.¥:g6 ¤f8 21. stów, rozegrano w Domu Kultury
9-+-+-+-+0 ¥f7+ ¢:f7 22.£g7X znajdujacym siê piêknym krakow-
9+-+-+-+-0 skim Rynku, MP w grze b³yska-
xiiiiiiiiy Pionkiem hetmañskim D04 wicznej z udzia³em 92 zawodników.

1.¤:c7 ¤:c7 2.¦a8+!! Znalezio- R. Fine - R. Byrne, Symultana Uczestników rozstawiono w
ne w u³amku sekundy, inne konty- na œlepo, blitz 10"/ruch, Nowy 6 pó³fina³ach (po 15 lub 16 zawodni-
nuacje: 2.¢:c7 pat albo 2.¢c8 ¤:b5 Jork 1945, 1.d4 d5 2.e3 ¤f6 3. ków), z których trzech pierwszych
z remisem. 2...¤:a8 3.¢c8! ¤c7 ¤f3 g6 4.¥d3 ¥g7 5.0-0 ¤bd7 awansowa³o do fina³u. Jak zwykle
4.¢:c7 itd. 1-0 6.b3 0-0 7.¥b2 c5 8.¤bd2 a6 nie mia³em ¿adnych k³opotów z eli-
9.£e2 b5 10.c4 c:d4 11.e:d4 minacjami i bez trudu wygra³em
Jose Raul Capablanca mia³ nie- b:c4 12.b:c4 ¤b6 13.¦ab1 ¤a4 pó³fina³ (P-5'), 3 V 1969: Filipo-
zrównan¹ szybkoœæ myœlenia i by³ 14.¥a1 d:c4 15.¤:c4 ¥e6 16. wicz Andrzej 11,5 p. (z 14); Za-
znakomitoœci¹ w grze b³yskawicz- ¤ce5 a5 17.¥b5 ¤b6 18.¤c6 krzewski Krzysztof i Fabianowski
£d6 19.¤g5 ¥g4 20.£:e7 ¤c8 Micha³ po 10 p.; Wilk Andrzej 9,5
p.; Tarkowski Leszek 9 p.; Wolny Ry-

magazyn SZACHISTA luty 2016 23

Szachowe epizody AF (74)

szard 8,5 p.; Wiœniewski Edward
i Tomaszewicz Leon po 8 p.; Pytel
Krzysztof 7,5 p.; Zgorzelski Ryszard
7 p.; Lesiak Józef 4,5 p.; Gadaliñski
Jan 4 p.; Nowak Witold 3 p.; Orlicki
Alojzy 2,5 p.; Piêtal Jan 2 p.

Do fina³u zakwalifikowa³em siê Warszawa 1969. P³k. Sawicki, Janusz Szukszta, Andrzej Filipowicz,
po raz czwarty, podobnie jak W³o-
dek Schmidt, Jacek Bednarski i Je- Rafa³ Marsza³ek, Jan Adamski i Jerzy Konikowski
rzy Lewi, ale wystartowa³em fatal-
nie 0 p. z 2 partii, potem uzyska³em Legion Warszawa 31,5 p.; Maraton XIIIIIIIIY
7 p. (z 8) i na koniec z 11 punktami Warszawa 26 p.; £¹cznoœæ Bydgoszcz 9r+lwq-trk+0
dzieli³em swoje tradycyjne miejsca 24,5 p.; Start £ódŸ 23 p.; Hutnik 9zpp+-zppvlp0
IV-VI. Triumfowa³ Schmidt, który Nowa Huta 21 p.; Legion II Warsza- 9-+nzp-snp+0
wygra³ 11 pierwszych partii, poko- wa 17,5 p.; KKSz WDK Kraków 9+-+-+-+-0
nuj¹c wszystkich konkurentów. 14,5 p.; Juvenia Kraków 13 p.; Ofi- 9-+-+P+-+0
PóŸniej nieco „zwolni³“, ale jego cerski Klub Bydgoszcz 13 p.; WKsz
przewaga by³a mia¿d¿¹ca.
64 Wroc³aw 11,5 p.; 9+NsN-vL-+-0
IV MP w blitzach (P-5'), Kra-
ków, 3 V 1969 (17 rund): Schmidt VI Mistrzostwa Armii 9PzPP+LzPPzP0
W³odzimierz 15,5 p.; Ereñski Prze- 9tR-+QmK-+R0
mys³aw i Bednarski Jacek po 13,5 p.; Warszawa, 18-22 V 1969 xiiiiiiiiy
Lewi Jerzy, Filipowicz Andrzej i Wit-
kowski Stefan po 11 p.; Nowacki Ma- W maju, w Klubie Oficerskim,
rian 10 p.; Fabianowski Micha³ 9 p.;
Jêdrzejek Czes³aw 7,5 p.; Steczkowski przy Al. Niepodleg³oœci 141, goœci- 9.g4!? Kolejne próby sprowadze-
Kazimierz i Wêglowski Zbigniew po
7 p.; Rogalewicz Marek i Grobler liœmy „wojskowych cywilów“ z nia partii na mniej znane tory. Auto-
Adam po 6 p.; Wach S³awomir i Za-
krzewski Krzysztof 5,5 p.; Brzózka ZSRR, Czechos³owacji i Kuby. Tem- rem ruchu by³ Johner w 1906 r.
Stefan 5 p.; Autowicz Zenon i Poko-
jowczyk Jerzy po 4,5 p. po gry 40 pos./2,5h i po 16 pos./1h 9...d5! Trapl wybiera natychmia-

Nastêpnego dnia rozegrano mi- w dogrywkach. Sêdziowali Stefan stowy kontratak w centrum, wzoro-
strzostwa dru¿ynowe. W Elimina-
cjach „Legion“ bez trudu awanso- Witkowski, Marian Ziembiñski wany na partiach Botwinnika. Gry-
wa³ do fina³u, do czego walnie przy-
czyni³em siê uzyskuj¹c 7 p. (z 8) na i Jan Eberle. wano 9...¥e6 10.g5?! ¤d7 11.h4 a5
I desce. Ale w finale zawiedliœmy,
zdobywaj¹c jedynie br¹zowy medal. itd. 10.e:d5 ¤b4 11. ¥f3 ¤:g4?!
Konkurencja by³a silna: „Start“ Lu-
blin: Bednarski Jacek, Sydor An- W pierwszej rundzie ogra³em Jin- Na uwagê zas³ugiwa³o 11...¥:g4!?
drzej, Pytel Krzysztof, Wojcieszyn Zdzi-
s³aw i Zakrzewski Krzysztof oraz dricha Trapla, który reprezentowa³ i bia³e by³yby zmuszone do 12.¥:g4
„Pocztowiec“ Poznañ: Schmidt
W³odzimierz, Ereñski Przemys³aw, CSRS na DME i olimpiadzie. Gra³ ¤:g4 13.£:g4 ¤:c2+ 14. ¢e2 ¤:a1
Nowacki Marian, Miêsowicz Adam
i Tarkowski Leszek. Sk³ad „Legio- ostre szachy, wiêc wybra³em ostry 15.¦:a1 ¥:c3 16.b:c3 £:d5 z pozycj¹
nu“ Warszawa: Filipowicz Andrzej
w finale 6 p. (z 11), Adamski Jan 10 wariant i dziêki temu pokonaliœmy trudn¹ do jednoznacznej oceny.
p.; Gawlikowski Stanis³aw 7 p.; Szu-
kszta Janusz 8,5 p. zespó³ Czechios³owacji 2,5-1,5. 12.¥c5 ¤a6! 13.¥d4! Gorsze

DMP w blitzach (P-5'), Kraków, Obrona sycylijska B72 13.¥:g4 ¥:g4 14.£:g4? z uwagi na
4 V 1969 (44 partie) Start Lublin proste 14...¤:c5 15.¤:c5 ¥:c3+ 16.
35,5 p.; Pocztowiec Poznañ 33 p.;
b:c3 £:d5 17.¤e4 f5 z przewag¹ czar-

A. Filipowicz - J. Trapl, War- nych. 13...¤f6 S³absze 13...¤e5, wo-
szawa (r.1) 1969, 1.e4 c5 2.¤f3 bec 14.¥e2 z nastêpnym 15,f4 i

d6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 ¤f6 5.¤c3 16.¥:g7. 14.¥e5! Silne posuniêcie

g6 6.¥e2 W celu zaskoczenie ry- zwalniaj¹ce pole d4 dla skoczka,
wala, bo w latach 60-tych zwykle który bêdzie kontrolowa³ pole f5

grywano g³ównie wariant zwi¹zany i broni³ pionka c2. 14...¥f5 15.¤d4

z posuniêciami ¥e3, f2-f3 i ¥c4, po- £d7 16.£e2 ¤b4 17.¦d1 ¦fd8
³¹czony z d³ug¹ roszad¹. Jednak¿e 18.0-0! Teraz ju¿ mo¿na „straciæ

analizy siêga³y wtedy do 25 posu- tempo“ na roszadê. 18...¥h3 19.

niêcia - obecnie znacznie dalej. ¦fe1 ¦ac8 20.a3 ¦:c3!? W niedo-
6...¥g7 7.¥e3 ¤c6 8.¤b3 0-0 czasie ostatnia szansa uratowania

24 magazyn SZACHISTA luty 2016

Szachowe epizody AF (74)

Warszawa 1969. Warszawa 1969. Josef Pribyl - Jefim Geller,
Andrzej Filipowicz - Jindrich Trapl stoj¹: Marian Ziembiñski i W³adimir Sawon

partii. 21.b:c3 ¤b:d5 22.¦d3! ¦:d8 30.¥f3 ¥e8 31.¦d3 ¥c6 XIIIIIIIIY
£c8 23.c4 ¤b6 24.¤b5 ¦:d3 25. 32.c5 d5 33.e:d5 e:d5 (33...¥:d5 9r+l+-trk+0
c:d3 a6 26.¤c3 ¤bd7 27.¥g3 e6 34.¢f2 ¢f7 35.¢e3 ¢f6 36.¥:d5 ¦:d5 9+p+nwqpzpp0
28.¤e4 ¤:e4 29.£:e4 ¤c5 30. 37.¦:d5 e:d5 38.¢d4 ¢e6 39.b4 +-) 9-snp+p+-+0
£e3 ¥f5 31.¦d1 ¤b3 32.£b6 34.¢f2 ¢f7 35.¢e3 ¢f6 36.¢d4 9zp-+-+-+-0
¤d4 33.¥:b7 £e8 34.£:a6 £e7 ¦e8 37.¦d2 ¦e5 38.g3 h5 39. 9PvlpzPP+-+0
35.¥g2 h5 36.h4 g5 37.£d6 £f6 ¥g2 g5 40.¦f2+ ¢e6 41.¥f3 g4 9+-sN-vL-zP-0
38.¦e1 ¥:d3 39.¦e3 i czarne 42.¦e2! ¦:e2 43.¥:e2 ¢f5 44. 9-zP-sNQzPLzP0
przekroczy³y czas. 1-0 Mog³o jesz- ¥d3+ ¢g5 45.¥h7 h4 46.¥g8 9tR-+R+-mK-0
cze nastapiæ 39…¤f5? 40.£b8+ ¢h7 h:g3 47.h:g3 a5 48.¥:d5 ¢f5 xiiiiiiiiy
41.¦:d3 itd. lub 39…¤e2+ 40.¢h2 49.b3 ¢f6 50.a4 ¥:d5 51.¢:d5
¥:c4 41.£b8+ ¢h7 42.¥e4+ ¢h6 43. ¢e7 52.c6 b6 53.¢e5 1-0 14...¦d8 (14...e5 15.d:e5 £:e5
£g8 g:h4 44.£h7+ ¢g5 45.¥:h4+ ¢:h4 16.¤:c4 ¤:c4 17.£:c4 £e7=) 15.¤:c4
46.¦h3+ ¢g5 47.£:h5+ z matem. W III r. walczyliœmy z bardzo siln¹ ¤:c4 16.£:c4 ¤b6 (16...£f6) 17.
ekip¹ ZSRR i ulegliœmy 0-4. Niestety £b3 ¥d7 18.¤a2 c5 19.¤:b4
W II r. zmierzy³em siê z Lebredo przegra³em z GM Gellerem, ale za- a:b4 20.d:c5 ¤:a4 (20...¥:a4 21.
Zaragolti¹ reprezentantem Kuby bawne, ¿e jako kapitan zespo³u mia- ¦:d8+ £:d8 22.£:b4 ¥c6 23.¦:a8 ¤:a8
na kilku Akademickich DM Œwiata. ³em pretensje do aktualnego mi- 24.£d4+-) 21.e5 ¦db8 22.c6
Zmieni³em taktykê i postanowi³em strza WP Jerzego Konikowskiego, ¥:c6 23.¥:c6 b:c6 24.¦:a4 c5
cie¿ar gry przerzuciæ na koñców- ¿e uleg³ rezerwowemu m³odemu 25.¦:a8 ¦:a8 26.£c4 1-0
kê. Z Kub¹ wygraliœmy 3,5-0,5. zawodnikowi ZSRR Anatoliemu
Karpowowi. Trudno by³o przewi- Wyniki: ZSRR 11,5 p. (z 12);
A. Filipowicz - G. Lebredo dzieæ, ¿e w³aœnie ten m³odzieniec
Warszawa (r.2) 1969 trzy miesi¹ce póŸniej zdobêdzie ty-

XIIIIIIIIY tu³ mistrza œwiata do lat 20, a w 1975 Polska 6 p. (Adamski Jan 1 p. z 2;
9-tr-tr-+k+0 r. zostanie mistrzem œwiata. Filipowicz Andrzej 2 p. z 3; Szu-
9+p+-+-zpp0 kszta Janusz 1 p. z 3; Marsza³ek Ra-
9p+nzpp+l+0 Partia kataloñska E07 fa³ i Konikowski Jerzy po 1 p. z 2);
CSRS 4 p. i Kuba 2,5 p.

9+-+-wq-+-0 A. Karpow - J. Konikowski, Nagrody za najlepsze wyniki na
9-+P+P+n+0 Warszawa (r.3) 1969, 1.d4 ¤f6 2. deskach otrzymali: I - Jefim Gel-
9+-sN-wQN+-0 ¤f3 d5 3.c4 e6 4.¤c3 ¥e7 5.g3 ler ZSRR 2,5 p. (z 3); II - IM Ana-
9PzP-+L+PzP0 0-0 6.¥g2 ¤bd7 7.0-0 d:c4 8. e4 toly £utikow 3 p. (z 3); III - GM
9+-tRR+-mK-0 c6 9.a4 a5 10.£e2 ¤b6 11.¦d1 Eduard Gufeld ZSRR 2 p. (z 2); IV
xiiiiiiiiy ¤fd7 W partii R. Wojtaszek - D. Za- - W³adimir Sawon ZSRR 2 p. (z 2).
gorskis, Amplico, Warszawa 2006
Teraz poszed³em na „wybitkê“, grano 11...¤e8 12.¥f4 ¥b4 13. ¤e5 Nagrodê dla najm³odszego
z przekonaniem, ¿e lekko ogram go ¤d6 14.¤a2 f6 15.¤:b4 a:b4 16.a5 f:e5 uczestnika otrzyma³ Anatoly Kar-
w koñcówce. 26.¤:e5 ¤:e3 27. 17.d:e5 ¤d7 18.e:d6 e5 19.£:c4+ ¢h8 pow, a mnie wyró¿niono, jako naj-
¤:c6 ¤:d1 28.¤:d8 ¤:c3 29.¦:c3 20.¥e3 ¦:a5 21.£:b4 itd. 12.¥f4 ¥b4 lepszego polskiego zawodnika.
13.¤d2 £e7 14.¥e3

magazyn SZACHISTA luty 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia z wygran¹ czarnych. 17...¥:d5 18.
¥:d5 ¤:d5 19.¦:d5 ¦fc8 20.¦fd1
Szachowe epizody(75) b4 21.a:b4 £:b4 22.b3 a5 23.
¥e1 £b6+ 24.¥f2 £c6 25.c4
Rok 1969 Wyniki S.G. Lipsk: IM Hennings
Artur 8,5 p.; Neukirch Detlef i Braun XIIIIIIIIY
Zaledwie kilka dni po warszaw- Godfried po 7,5 p.; Lorenz Gerd 6,5 9r+r+-+k+0
skich mistrzostwach Armii Zaprzy- p.; GM Pietzsch Wolfgang 5,5 p.; 9+-+-vlpzpp0
jaŸnionych zawita³a do nas silna Schmitz Berndt 5 p.; Rätsch Heinz 9-+qzp-+-+0
dru¿yna klubowa - wicemistrz Nie- 3,5 p.; Brümmer Ulrich i Bõhlig He- 9zp-+RzpP+-0
mieckiej Republiki Demokratycz- inz po 3 p.; Broberg Horst 2,5 p.; Wy- 9-+P+P+-+0
nej „Schachgemeinschaft” z Lipska niki „Legionu: Gawlikowski Sta- 9+P+-+-+-0
i zawodnicy „Legionu” znów stanê- nis³aw 6,5 p.; Filipowicz Andrzej 9-+-+QvLPzP0
li w szranki turniejowe. i IM Plater Kazimierz po 6 p.; Szu- 9+-+R+-mK-0
kszta Janusz i Pytlakowski Andrzej xiiiiiiiiy
„Legion” Warszawa po 5 p.; Adamski Jan 4,5 p. Toma-
- S.G. Lipsk 10-10 szewicz Leon i Marsza³ek Rafa³ po 25...a4! 26.c5 (26.f6 g:f6 27.
4 p.; Fija³kowski Marek 3,5 p.; b:a4 ¦:a4 28.£g4+ ¢h8 29.£f5 ¦g8
Warszawa, 30-31 V 1969 Schinzel W³adys³aw 3 p. 30.¥h4 ¦g6-/+) 26...d:c5 27. b:a4
¦:a4 28.¦:e5 ¥f8 29. ¦ed5 c4
Mecz zosta³ rozegrany w klubie Mój rywal mistrz Detlef Neukirch 30.e5 c3 31.£d3 c2 32.¦c1
Oficerskim przy al. Niepodleg³oœci zaj¹³ IV m. w mistrzostwach NRD ¦aa8 33.f6 g6 34.h3 £c3 35.
141, tempem gry 45 pos./2,5h i po w 1969 r. i pokonanie go w dwupar- £e4 ¦a1! 0-1 (36.¥e3 £e1+ 37.¦:e1
18 pos./1h w dogrywce. Pierwsz¹ tiowym meczu uwa¿a³em za dobry ¦:e1+ 38.¢f2 c1£ 39. ¥:c1 ¦:e4 -+)
rundê przegraliœmy z Lipskiem 3-7 wynik. Zreszt¹, do dzisiaj utrzymujê
i takim samym wynikiem 7-3 wy- kontakty z moim ówczesnym rywa- Obrona sycylijska B41
graliœmy II r. Sêdziowali Ryszard lem, który pisze historiê szachów
Chrzanowski i Arno Gayer. NRD i czêsto korzysta z moich ma- A. Filipowicz - D. Neukirch,
teria³ów lub informacji zamieszczo- Legion - Lipsk (r.1), Warszawa
Wyniki: Adamski Jan - GM nych w miesiêczniku „Szachy“ 1969, 1.e4 c5 2.¤f3 e6 3.d4 c:d4
Pietzsch Wolfgang 0-2; Szukszta Ja- z owych lat. Pisze do mnie po nie- 4.¤:d4 a6 5.c4 ¤f6 6.¤c3 £c7 7.
nusz - IM Hennings Artur 1-1; Fili- miecku, a ja odpowiadam po angiel- ¥e2 ¤c6 8.¥e3 ¥b4 9.f3 ¥:c3+
powicz Andrzej - Neukirch Detlef sku i obaj rozumiemy siê dobrze. 10.b:c3 d6 Tê pozycjê mo¿na spo-
1,5-0,5; IM Plater Kazimierz - Czasem „pan Google“ pomaga! tkaæ te¿ w partiach XXI wieku, ale
Rätsch Heinz 0,4-1,5; Fija³kowski na ni¿szych szczeblach szachowej
Marek - Lorenz Gerd 1,5-0,5; Schin- Obrona sycylijska B54 drabiny. 11.0-0 0-0 12.¦b1 ¤e5
zel W³adys³aw - Braun Godfried 1-0; 13.£b3 ¤fd7 14.f4 ¤c5 15.£c2
Marsza³ek Rafa³ - Braun Godfried D. Neukirch - A. Filipowicz, ¤c6 16.¤b3 Dobrze zna³em tê po-
1-0; Pytlakowski Andrzej - Brümmer Legion - Lipsk (r.2), W-wa 1969, 1. zycjê i mia³em ogran¹ w blitzach, ale
Ulrich 1,5-0,5; Gawlikowski Stani- e4 c5 2.¤c3 ¤c6 3.¤f3 e6 4.d4 w gruncie rzeczy trudno tu uzyskaæ
s³aw - Schmitz Berndt 0,5-1,5; To- c:d4 5.¤:d4 d6 6.¥e3 ¥e7 7.¥c4 przewagê bia³ymi. 16...b6
maszewicz Leon - Broberg Horst ¤f6 8.¥b3 a6 9.0-0 £c7 10.f4
0,5-1,5; Kaiszauri Konstanty - b5 11.f5 ¤:d4 12.¥:d4 0-0 13. XIIIIIIIIY
Bõhlig Heinz 0-1; Schinzel W³ady- a3 e5 14.¥f2 ¥b7 Zabawne, ¿e po- 9r+l+-trk+0
s³aw - Bõhlig Heinz 1-0. zycjê znalaz³em w partii J. ¯y³a - K. 9+-wq-+pzpp0
Kulon, DMP, II liga, £azy 2012 i tam 9pzpnzpp+-+0
Ustaliliœmy, ¿e rezerwowy W³ady- grano 15.¥h4 ¤:e4 16.¥:e7 £:e7 17. 9+-sn-+-+-0
s³aw Schinzel (2 p. z 2) wchodzi na ¤:e4 ¥:e4 18.£g4 d5 19.f6 £c5+ 20. 9-+P+PzP-+0
dowoln¹ szachownicê, aby nie psuæ ¢h1 ¥g6 21.h4 h5 22.£g5 ¦fe8 23.g4 9+NzP-vL-+-0
uk³adu par. Mecz odby³ siê tylko na ¢h7 24.¦ae1 £d4 25.g:h5 ¥e4+ 26. 9P+Q+L+PzP0
mêskich szachownicach, bo tak ¢h2 ¦g8 27.¦e2 g:f6 28.£:f6 ¦af8 9+R+-+RmK-0
grywa³o siê dru¿ynowe mistrzo- z wygran¹ pozycj¹ czarnych. 15. xiiiiiiiiy
stwach NRD (7 mê¿czyzn i junior). £e2 ¥c6 16.¦ad1 £b7 17.¤d5
Ciekawy wariant móg³ powstaæ po 17.e5 d:e5 18.¤:c5 b:c5 19.
Po spotkaniu 1 VI 1969 rozegrali- 17.¥h4 ¤:e4?! 18.¥:e7 ¤:c3 19.£g4 ¥:c5 ¦e8 20.¥b6 £e7 21.£e4
œmy mecz b³yskawiczny systemem £:e7 20.f6 £a7+ 21.¢h1 g6 22.£g5? ¥b7 22.f:e5 Pionek wiêcej i wyraŸ-
schveningen, który wygrali nasi go- ¤:d1 23.£h6 ¥:g2+ 24.¢:g2 ¤e3+
œcie 52,5 - 47,5. Ka¿dy gra³ 10 partii.

20 magazyn SZACHISTA marzec 2016

Szachowe epizody AF (75)

na przewaga. 22...¤b8 23.£f4 (23. 1969 Cetniewo. Ró¿a Maria i po 15 minut na dokoñczenie partii.
£e3!?) 23...¤d7 24.¥d4 ¥c6 25. Hermanowa i Ania Filipowicz Zespo³y wyst¹pi³y w wakacyjnych
¥h5 (25.¥d3!? ¦ab8 26.¦:b8 ¦:b8 - walczyæ ze stresem bez lekarstw, sk³adach, ale mecz, jak zwykle w na-
27.¦f2 ¦b7 28.£g3+/-) 25...¦f8 26. - odprê¿yæ siê bez napoju wyskoko- szych pojedynkach, by³ zaciêty i in-
¦b2 f5 27.e:f6 ¤:f6 28.£h4 (28. wego, teresuj¹cy. Niespodziank¹ by³a
¥e2!?) 28...e5 29.¦e2 £a3 30. - zasn¹æ bez tabletek, przewaga „Legionu“ na „presti¿o-
¦:e5 ¤:h5 31.¦fe1 (31.£:h5? ¦:f1+ - pokazaæ, ¿e nie macie nic prze- wych“, czo³owych szachownicach.
32.¢:f1 ¦f8+ -/+) 31...¤f6 32.¦e7 ciwko kolorowi skóry, religijnym
¦f7 33.¦:f7 ¢:f7 34.¥:f6 g:f6 przekonaniom, seksualnej orien- Wyniki: Adamski Jan - Gr¹b-
35.£:h7+ ¢f8 36.£h8+ Remis tacji i politykom, czewski Romuald 0,5; Filipowicz
to znaczy, ¿e osi¹gnêliœcie poziom Andrzej - Witkowski Stefan 1-0; IM
Dwa tygodnie póŸniej (15 VI rozwoju waszego psa!“. Plater Kazimierz - Brzózka Stefan
1969) by³em zaproszony na symul- No comments! A.F. 1-0; Gawlikowski Stanis³aw - Szna-
tanê do warszawskiego Parku Kul- pik Aleksander 1-0; Tomaszewicz
tury, gdzie w tzw. czytelni „Pod wia- „Legion“ W-wa Leon - Juchimiuk Wies³aw 0,5; Fi-
t¹“ zmierzy³em siê z 16 uczestnika- - „Maraton“ W-wa 5-5 ja³kowski Marek - Kusiñski Bogdan
mi, z wynikiem +15=0-1. Gra³em za- 1-0; Jankowski Andrzej - Orczyk Je-
ledwie 50 minut, bo stara³em siê sy- Warszawa, 18 VI 1969 rzy 0-1; Gayer Arno - Jarosz Bogu-
multany do 20 szachownic koñczyæ Na ostatnich dru¿ynowych MP mi³ 0-1; Krulisch Czes³aw - Laskow-
w ci¹gu godziny. W owych czasach ski Leszek 0-1; Ufnal Wac³aw - Ja-
odbywa³o siê wiele symultan, które oba nasze zespo³y zajê³y dwa pierw- gliñski Lucjan 0-1
gromadzi³y wielu widzów i stanowi- sze miejsca, ale to nie przeszkodzi³o
³y znacznie lepsz¹ reklamê szachów, nam w zaproszeniu mistrzów Polski W ciekawej partii ogra³em Stefa-
ni¿ wspó³czesne openy. W symulta- na towarzyski pojedynek, do nasze- na, z którym rok wczeœniej prze-
nach mo¿na by³o sprawdziæ swój po- go klubu przy Al. Niepodleg³oœci gra³em olimpijskie eliminacje.
ziom gry z dobrym mistrzem, pod- 141. Zagraliœmy tempem 50 pos./2h
czas gdy w openach walczy siê z re- Nieregularna A50
gu³y ze s³abymi zawodnikami i z ro- 1969. Andrzej Filipowicz
zegranych partii nic nie wynika. S. Witkowski - A. Filipowicz,
Legion - Maraton, Warszawa 1969,
Nie ³atwo siê z tym pogodziæ, bo 1.d4 ¤f6 2.c4 b6 Tak grywano
nie wszyscy przyjmuj¹ do wiado- w latach 1920-1930, a potem zapo-
moœci, ¿e w dawnych czasach by³y mniano i dopiero Larsen odgrzeba³
te¿ dobre rozwi¹zania. W Interne- ten system w partii z Gligoriciem
cie, znalaz³em kiedyœ zabawny ko- w 1967 r. 3.¤c3 ¥b7 4.d5 W partii
mentarz pt.: „Prosta prawda!“, S. Gligoriæ - B. Larsen, Palma de
podobno autorstwa Sir Winstona Mallorca 1967, grano g³ówny wa-
Churchilla, s³ynnego premiera riant 4.£c2 d5 5.c:d5 ¤:d5 6.e4 ¤:c3
Wielkiej Brytanii w czasie II Woj- 7.b:c3 e5 8.d:e5 £h4 i dopiero teraz
ny Œwiatowej, który tak to wyja- bia³e próbowa³y zaskoczyæ rywala
œni³: „Jeœli mo¿ecie: ruchem 9.¤f3 £:e4+ 10.£:e4 ¥:e4 11.
- rozpocz¹æ dzieñ bez kofeiny, ¥c4 ¤c6 12.0-0 0-0-0, ale nie uzyska-
- byæ zadowolonym i nie zwracaæ ³y przewagi debiutowej. 4...g6

uwagi na bóle i niedomagania, We wspó³czesnej partii D.
- wstrzymaæ siê od narzekañ i nie Œwiercz - J. Ehlvest, MŒ szybkie,
Berlin 2015, grano 4...e6 5.a3 e:d5
mêczyæ ludzi opowiadaniem o swo- 6.c:d5 g6 7.g3 ¥g7 8.¥g2 0-0 9.¤h3
ich problemach, ¤a6 10.0-0 ¤c5 11.¦b1 ¦e8 12.b4
- jadaæ jedne i te same posi³ki ka¿- ¤fe4 13.¤a2 ¤a6 14.¥b2 ¥:b2 15.¦:b2
dego dnia i byæ wdziêcznym za to, c6 16.¤f4 ¤c7 17.d:c6 d:c6 18.£c2
- zrozumieæ ka¿dego cz³owieka, £f6 19.¦b3 ¤b5 20.e3 ¤bd6 21.¤c3
który jest zajêty i nie ma dla nas c5 22.¤fd5 £e5 23.¥:e4 ¤:e4 24.£:e4
czasu, £:e4 25.¤:e4 1-0.
- spokojnie przyjmowaæ krytykê,
- odnosiæ siê do swojego biednego 5.e4 d6 6.¥e3 ¥g7 7.g4 c6
przyjaciela, tak samo, jak do bo- 8.h4 h6 9.¥h3? (9.¥g2!?) 9...b5!
gatego, 10.d:c6 ¤:c6 11.g5 Po 11.c:b5
- nie k³amaæ i nie obwiniaæ in- ¤e5 czarne maj¹ siln¹ inicjatywê.
nych osób, 11...h:g5 12.h:g5

magazyn SZACHISTA marzec 2016 21

Szachowe epizody AF (75)

XIIIIIIIIY przed spadniêciem chor¹giewki. nia³em realne mo¿liwoœci przeciwni-
9r+-wqk+-tr0 W dwóch pierwszych dniach grali- ków!), abstrahuj¹c ju¿ od zaistnia³e-
9zpl+-zppvl-0 œmy po 3 rundy, a ostatniego jedn¹ go niedoczasu. 38...¦cc1 39. ¤e3
9-+nzp-snp+0 partiê. Sêdziowali znani kieleccy ¦b3 40.¤:d5 e:d5 Silniejsze 40...
9+p+-+-zP-0 dzia³acze Mieczys³aw Iskierko ¦f3+! 41.¢e2 (41.¢g2 h4-+) 41...¦h1
9-+P+P+-+0 i Henryk Bentkowski. 42.¦ad2 ¦:h2+ 43.¢e1 g3-+. 41.e6
9+-sN-vL-+L0 ¦f3+ 42.¢g2 h4 43.h3 ¦g3+ 44.
9PzP-+-zP-+0 Wyniki: Bednarski Jacek 6 p. ¢f2 g:h3 45.¦e2 ¦g2+ 46.¢e3
9tR-+QmK-sNR0 (+5=1-0); Filipowicz Andrzej 5 p. ¦c3+ 47.¦d3 ¦:d3+ 48.¢:d3
xiiiiiiiiy (+3=4-0); Schmidt W³odzimierz, ¦:e2 49.¢:e2 h2 0-1
Lewi Jerzy, Ereñski Przemys³aw
12...¤:e4! Tzw. „intuicyjna ofiara i Bernard Ryszard po 4,5 p.; Poje- Obrona sycylijska B82
figury“. 13.¤:e4 b:c4 14.£a4 Sil- dziniec W³adys³aw i Witkowski Ste-
niejsze 14.¥g2; 14.¤e2 lub 14.¢f1 ze fan po 4 p.; Gr¹bczewski Romuald, J. Bednarski - A. Filipowicz,
skomplikowan¹ gr¹. 14...£a5+! Ziembiñski Marian, G¹siorowski PAX, P-60' (r.2), Kielce 1969, 1.e4
(14...¢f8 15.¥g2! ¦:h1 16.¥:h1 ¤e5 Ryszard, Konikowski Jerzy i Mar- c5 2.¤f3 ¤c6 3.d4 c:d4 4.¤:d4
17.¢f1+/-) 15.£:a5 ¤:a5 16.¥g2 sza³ek Rafa³ po 3,5 p.; Sznapik Alek- e6 5.¤c3 d6 6.¥e3 ¥e7 7.f4 ¤f6
¦:h1 17.¥:h1 ¥:b2 18.¦b1 c3 sander 3 p.; Pytel Krzysztof i Cylwik 8.£f3 a6 9.0-0-0 £c7 10.g4
19.¥c1! ¦c8! 20.¤e2 (20.¥:b2 Zbigniew po 2,5 p.; Przygoda Tade- ¤:d4 11.¥:d4 e5 12.f:e5 d:e5
c:b2 21.¦:b2 ¦c1+ -+) 20...¦c4 Nie usz, Heinich Marek i Kieres Józef po 13.£g3 ¥d6
przechodzi³o 20...d5?, wobec 21. 2 p.; Banaczkowski Mariusz 1,5 p.
¤4:c3 ¥:c3+ 22.¤:c3 ¦:c3 23.¥d2 ¦h3 XIIIIIIIIY
24.¥g2 ¦h2 25.¥:a5 ¦:g2 26.¦:b7+-. Pierwsza czwórka turnieju, to 9r+l+k+-tr0
21.¥:b2 c:b2 22.¤4g3 ¥:h1 23. pierwsza czwórka MP w grze b³y- 9+pwq-+pzpp0
¤:h1 ¦b4 24.¢d2 ¤c4+ 25.¢c3 skawicznej z Krakowa 1969 roku, 9p+-vl-sn-+0
a5 26.¤hg3? Bia³e przeceniaj¹ tylko w innej kolejnoœci. Rozegra- 9+-+-zp-+-0
swoj¹ pozycjê. Nale¿a³o graæ 26.a3 ³em kilka interesuj¹cych partii, 9-+-vLP+P+0
¤:a3 27.¦:b2 ¤b5+ 28.¢c2 ¤d4+ 29. wygrywaj¹c m.in. z aktualnym mi- 9+-sN-+-wQ-0
¤:d4 ¦:d4 30.¦b5 a4 31.¢c3 ¦f4 strzem Polski Jerzym Lewim. 9PzPP+-+-zP0
z prawdopodobnym remisem. 26... 9+-mKR+L+R0
d5 27.f4 ¦a4 28.¦:b2? Przegry- T. Przygoda - A. Filipowicz xiiiiiiiiy
wa. Nale¿a³o graæ 28.¤f1 ¦:a2 29. PAX, P-60' (r.1), Kielce 1969
¤d2 ¦a1 30.¦:b2 ¤:b2 31.¢:b2 z szan- 14.¥g1 W licznych partiach
sami na remis. 28...d4+! 0-1 XIIIIIIIIY w XXI wieku grywano 14.¥e3 ¥:g4
9-+-+ntr-mk0 15.¦d3 0-0-0? 16.¤d5! +-, H. Hamdo-
II Puchar Ko³a Poselskiego PAX 9+-+l+-zpp0 uchi - N. Gouliev, Bordeaux 2005.
9-+-+p+-+0 14...¥:g4 15.¦d3 0-0 16.¥e3
Kielce, 20-22 VI 1969 9+PtrpzP-+-0 ¦ac8 17.¥g5 ¤:e4!? 18.£:g4 f5
9-+p+-zPp+0 19.£g2 ¤:g5 20.£:g5 e4 21.
Na brak imprez w czerwcu nie 9+-sN-+-+-0 ¦:d6 (21.¦d1?? ¥f4+) 21...£:d6
narzeka³em, bo w ostatnim tygo- 9-+-+L+-zP0 22.¥h3 Podpisaliœmy remis w obo-
dniu uda³em siê do Kielc na piêkny 9+R+R+-mK-0 pólnym niedoczasie!
turniej zorganizowany w lokalu Sto- xiiiiiiiiy
warzyszenia PAX. Turniej powsta³ Obrona Alechina B05
z inicjatywy Stefana Witkowskiego, Mimo przewagi dwóch pionków
bo warszawski klub „Maraton“ by³ pozycja czarnych nie jest mi³a. 28. A. Filipowicz - J. Lewi, PAX,
te¿ pod opiek¹ Stowarzyszenia b6 ¦c8 29.¦d4 h5 30.b7 ¦b8 P-60' (r.3), Kielce 1969, 1.e4 ¤f6 2.
PAX, natomiast w Kieleckim Od- 31.¥:c4 ¥c6 32.¥a6 ¤c7 33.¦b6 e5 ¤d5 3.d4 d6 4.¤f3 ¥g4 5.¥c4
dziale prym wiód³ pose³ Józef Kna- ¤:a6 Doszed³em do wniosku, ¿e le- d:e5 6.h3 ¥h5 7.d:e5 e6 8.0-0
pik, polski katolicki dzia³acz, które- piej oddaæ figurê, ni¿ mêczyæ siê po ¥e7 9.£e2 c6 10.¥b3 a5 11.c4
mu zawdziêczaliœmy nagrody i 33...¥e8 34.¥d3 g6 35. ¢g2 itd. ¤b4 12.¦d1 £c7 13.a3 ¤4a6
oprawê turnieju. Obsada turnieju 34.¦:c6 ¦:b7 35.¦:a6 (35.¦:e6? 14.¥f4 ¤d7 15.¤c3 ¤ac5 16.¥c2
by³a bardzo silna, zagra³a ca³a pol- ¦c8 36.¤:d5 ¦c1+ 37.¢f2 ¦b2+ 38. a4 17.¦d4 £b6 18.¦b1 ¥g6 19.
ska czo³ówka. Rozegraliœmy 7 rund ¢e3 ¦e1+ 39.¢d3 ¤c5+) 35...¦c8 ¥:g6 h:g6 20.¦bd1 ¦d8 21.¥e3
systemem szwajcarskim, oryginal- 36.¤d1 ¦b1 37.¦a2 ¢h7 38. £c7 W tej pozycji pozornie nic siê
nym tempem P-60', ale bez wspó³- ¢f2? Posuniêcie 38.f5! by³o za trud- nie dzieje, ale bia³e znajduj¹ cichy
czesnego prawa do reklamacji re- ne dla mojego rywala (zawsze oce- ruch. 22.£c2! Wstêp do daleko ob-
misu z pozycji si³y, na dwie minuty

22 magazyn SZACHISTA marzec 2016

Szachowe epizody AF (75)

liczonej kombinacji, z za³o¿eniem 11.¤a3 ¥e6 12.£d2 ¥d5 13.¤c4 thonym Saidy, a Bagirow V-VI z An-
schematycznej odpowiedzi czar- ¥:g2 14.¢:g2 £d5+ 15.f3 ¦ad8 drzejem Sydorem, który najlepiej
nych. 22...¦a8? Nale¿a³o graæ 22... 16.¦ae1 ¦fe8 17.g4 ¤e5 18. spisa³ siê z naszych reprezentan-
0-0 23.¤:a4 ¤:a4 24.£:a4 ¤:e5 25.¦:d8 ¥:e5 ¥:e5 19.¤f4 ¥:f4 20.£:f4 tów. Triumfowa³ Laszlo Barczay
¥:d8 26.¤:e5 £:e5 27.£b3 z nieco lep- ¤c6 21.¦e4 ¦:e4 22.f:e4 £e6
sz¹ gr¹ bia³ych. 23.¤:a4 ¤:e5 23.h3 ¦d7 24.£g5 £e7 25.£f4 W dawnych czasach trzeba by³o
(23...¤:a4 24.¦:d7 £:d7 25.¦:d7 ¢:d7 ¢g7 26.g5 £e6 27.h4 ¦e7 28. uzyskiwaæ wyniki w MP, bo nikt nie
26.c5+-) 24.¤:e5 £:e5 25.¤:c5 ¢g3 ¤e5 patrzy³ na rankingi, które zaczyna-
¥:c5 26.¦e4 Pointe'a planu! 26... ³y dopiero wchodziæ w ¿ycie. Decy-
£h5 27.¥:c5 £:c5 XIIIIIIIIY dowa³y wyniki sportowe, a nie w¹t-
9-+-+-+-+0 pliwe kryteria. Rok rocznie by³y
XIIIIIIIIY 9zpp+-trpmkp0 w Polsce dwa silne mêskie turnieje
9r+-+k+-tr0 9-+-+q+p+0 miêdzynarodowe oraz turnieje ko-
9+p+-+pzp-0 9+-zp-sn-zP-0 biece w Piotrkowie Trybunalskim
9-+p+p+p+0 9P+NzpPwQ-zP0 i Lublinie, ale na udzia³ w nich trze-
9+-wq-+-+-0 9+-+P+-mK-0 ba by³o zas³u¿yæ.
9-+P+R+-+0 9-zPP+-+-+0
9zP-+-+-+P0 9+-+-+R+-0 W trakcie wakacji wyjecha³em
9-zPQ+-zPP+0 xiiiiiiiiy na wypoczynek, na dwa tygodnie
9+-+R+-mK-0 do Oœrodka Sportowego w Cetnie-
xiiiiiiiiy 29.£f6+ Przejœcie do znacznie wie i nieoczekiwanie spotka³em
lepszej koñcówki! 29...¢g8 30. tam nasz¹ s³ynn¹ szachistkê WIM
28.¦:e6+ ¢f8 Po 28...f:e6 29. £:e6 ¦:e6 31.¤:e5 ¦:e5 32.¢f4 Ró¿ê Mariê Hermanow¹, z któr¹
£:g6+ ¢f8 (29...¢e7 30.£:g7+) 30. ¦e6 33.e5 ¢f8 34.¢e4 ¢e7 35. porozmawialiœmy sporo o wspó³-
¦d7 £e7 31.¦:e7 ¢:e7 32.£:g7+ ¢d6 ¢d5 ¦a6 36.b3 ¦c6 37.¦b1 ¦c8 czesnych i dawnych szachach. Sfo-
33.£:b7 ¦hb8 34.£g7 wygrana jest 38.b4 1-0 (38...b6 39.a5 c:b4 40. tografowa³em j¹ te¿ z moj¹ dwulet-
³atwa. 29.¦e4 ¦h5 30.£b3 ¦f5 a:b6 a:b6 41.¦:b4 ¦:c2 42.¢:d4+/-) ni¹ wówczas córk¹.
31.£:b7 £:f2+ 32.¢h1 ¦aa5 33.
£e7+ ¢g8 34.¦d8+ ¢h7 35. Moja forma ros³a, ale nie mog³em Tam te¿ obejrza³em w nocy 20
£h4+ 1-0, wobec 35...£:h4 36. wzi¹æ udzia³u, ani w turnieju lubel- lipca 1969 r. transmisjê telewizyjn¹
¦:h4+ ¦h5 37.¦e4 g5 38.¦d7 z dal- skim, ani w polanickim. Mia³em tyl- z l¹dowania Amerykanów na ksiê-
szymi materialnymi zdobyczami. ko przyjemnoœæ zaopiekowaæ siê ¿ycu. Resztê wakacji spêdzi³em
w Warszawie W³adimirem Bagiro- pod Warszaw¹, ale praktycznie, co
Otwarcie królewsko-indyjskie B20 wem i Niko³ajem Krogiusem, przy- drugi dzieñ, bywa³em na War-
by³ych z Moskwy na polanicki tur- szawskiej Politechnice i zajmowa-
A. Filipowicz - K. Pytel, PAX, niej, których oprowadzi³em po stoli- ³em siê prac¹ doktorsk¹.
P-60' (r.4), Kielce 1969, 1.e4 e6 cy. Porozmawialiœmy o œwiatowych
2.d3 c5 3.g3 ¤c6 4.¥g2 g6 5. szachach, zaprosi³em ich na obiad Nie przeszkodzi³o mi to w odwie-
¥e3 d5 6.e:d5 e:d5 7.¤e2 d4 8. i odprowadzi³em na dworzec. W Po- dzinach klubu i rozgrywaniu blit-
¥f4 ¥g7 9.0-0 ¤ge7 10.a4 0-0 lanicy Zdroju Krogius by³ II-III z An- zów. Po wakacjach, sezon rozpo-
czêliœmy dwuko³owym blitzem P-5'

Lublin 1969. Nona Gaprindaszwili, A³³a Kusznir, Warszawa 1969. „Legion“ Warszawa - CSKA Sofia
Nana Aleksandria i Krystyna Ho³uj-Radzikowska Jan Adamski - Peter Orew

magazyn SZACHISTA marzec 2016 23

Szachowe epizody AF (75)

w „Legionie“ 10 IX 1969: Filipowicz Litmanowicz Miros³awa - Szikowa ¤e5 43.¤:e5 f:e5 44.h4 ¢e8
Andrzej 3,5 p. (z 6); Gawlikowski Wesmina 1-1; Szota Jolanta - Kiro- 45.¥:a6 ¦:a6 46.¦:b7 ¦:a5 47.
Stanis³aw i Schinzel W³adys³aw po wa Nadie¿da 1,5-0,5. ¦:b4 ¦:d5 48.¢g2 ¢f7 49.¦b8
3 p.; Kaiszauri Konstanty 2,5 p. ¦d4 50.¢g3 ¦d3+ 51.¢g2 e4
Jako kapitan zespo³u zawsze bra- 52.b4 e3 Du¿e szanse na wygran¹
W tym czasie, w dniach 7-23 IX ³em pod uwagê aktualne wyniki. dawa³o 52...d5 53.h5 g:h5 54.g:h5
1969 roku, by³a grana w Lublinie IV Jan Adamski zosta³ w 1969 r. wice- d4 55.¦b5 ¦d2+ 56.¢g3 e3 itd. 53.
Olimpiada kobieca, zorganizowana mistrzem Polski, a Janusz Szu- ¢f3 ¦d4 54.h5 ¦:g4 55.h:g6+
przez wybitnego lubelskiego dzia³a- kszta gra³ w finale MP, wiêc wysta- ¦:g6 56.¢:e3 ¢e6 57.¢d4 ¦g4+
cza Zbigniewa Nestorowicza. Zgro- wi³em siebie na III deskê i tam ju¿ 58.¢c3 ¢d5 59.¦c8 ¦g3+ 60.
madzi³a na starcie 15 dwuosobo- gra³em po dwa „liczone“ punkty. ¢c2 ¢d4 61.¢b2 e5 62.b5 e4
wych zespo³ów (plus rezerwowa), 63.b6 ¦g5 64.¦c3 ¦g8 65.b7
bo takie by³y ówczesne sk³ady dru- Partia angielska A30 ¦b8 66.¦c7 d5 67.¢c2 ¢e3
¿yn kobiecych. Bezkonkurencyjna 68.¦h7 d4 69.¦h3+ ¢f2 70.
okaza³a siê ekipa ZSRR 26 p. (z 28!), K. Dimitrow - A. Filipowicz, ¦h2+ ¢f3 71.¦h3+ ¢f4 (71...¢g4
wystêpuj¹ca w sk³adzie: Nona Ga- Legion - CSKA (r.1), Warszawa 72.¦b3 ¢f4 73.¢d2=) 72.¦h4+ ¢e5
prindaszwili, A³³a Kusznir i Nana 1969, 1.c4 c5 2.g3 ¤c6 3.¥g2 g6 73.¦h5+ ¢d6 74.¦h4 ¢d5 75.
Aleksandria. Na medalowych miej- 4.e3 ¥g7 5.¤e2 h5 6.¤bc3 h4 7. ¦h7 ¢c6 76.¦h4 ¢d5 i po kolej-
scach uplasowa³y siê dru¿yny Wê- 0-0 W partii D. Janaszak - R. Anto- nych 25 pos. podpisa³em Remis.
gier 20,5 p. oraz Czechos³owacji 19 niewski, DMP I liga 2012 grano 7.d4 Mêczy³em rywala przed II rund¹!
p. Reprezentacja Polski, graj¹ca c:d4 8.e:d4 d6 9.¥g5 h:g3 10. h:g3
w sk³adzie: Krystyna Ho³uj-Radziko- ¦:h1+ 11.¥:h1 £a5 12.£d2 ¤:d4 13. Otwarcie królewsko-indyjskie B20
wska 5 p. (z 10); Miros³awa Litma- ¤:d4 ¥:d4 14.£:d4 £:g5-/+. 7...d6 8.
nowicz 7 p. (z 11) i Anna Jurczyñska d4 c:d4 9.e:d4 ¥g4 10. £a4 ¥d7 A. Filipowicz - K. Dimitrow,
4,5 p. (z 7) zajê³a VII miejsce (naj- 11.£d1 £c8 12.¦e1 h:g3 13.f:g3 Legion - CSKA (r.2), Warszawa
lepsze w olimpiadach do 1969 roku) ¥h3 14.¥h1 ¤h6 15.¤e4 ¤f5 16. 1969, 1.e4 e6 2.d3 c5 3.g3 ¤c6
z dorobkiem 16,5 p. £a4 ¢f8 Czarne osi¹gnê³y lepsz¹ 4.¥g2 g6 5.¥e3 ¥g7 6.c3 d6
pozycjê, ale to nie wystarcza. 17.d5 7.¤f3 ¤ge7 8.0-0 0-0 9.d4 c:d4
Nie by³em w Lublinie, bowiem ¤e5 18.¤f4 £:c4 (18...¤d4!?) 19. 10.¤:d4 ¤:d4 11.¥:d4 e5 12.
musia³em siê skoncentrowaæ na £:c4 ¤:c4 20.¤f2 ¥d4 21.¦e4 ¥e3 ¥e6 13.£a4 £c7 14.¤a3 Tê
kolejnych pojedynkach szacho- ¥:f2+ 22.¢:f2 ¦c8 23.¤d3 ¤b6 pozycjê mo¿na znaleŸæ w partiach
wych, których nie brakowa³o 24.¦b4 ¦c2+ 25.¢g1 XXI wieku, jako równ¹ i tak j¹ oce-
w naszym kraju w owych latach. nia³em w 1969 roku. 14...¦fd8
XIIIIIIIIY 15.c4 b6 16.¦ad1 ¦d7 17.b3
Legion W-wa 9-+-+-mk-tr0 ¦ad8 18.¦d2 h6 19.¤b5 £b8
- CSKA Sofia 8,5-9,5 9zpp+-zpp+-0 20.£a3 ¥f8 21.£a4 ¢h7 22.¤c3
Warszawa, 26-30 IX 1969 9-sn-zp-+p+0 ¦c7 23.f4 f5
9+-+P+n+-0
Trudno uwierzyæ, ale kolejny za- 9-tR-+-+-+0 XIIIIIIIIY
graniczny zespó³ klubowy, mistrz 9+-+N+-zPl0 9-wq-tr-vl-+0
Bu³garii, odwiedzi³ nasz kraj w ci¹- 9PzPr+-+-zP0 9zp-tr-sn-+k0
gu kilku miesiêcy. Mecz graliœmy 9tR-vL-+-mKL0 9-zp-zpl+pzp0
w naszym lokalu klubowym tem- xiiiiiiiiy 9+-+-zpp+-0
pem 40 pos./2h. Tak siê z³o¿y³o, ¿e 9Q+P+PzP-+0
natychmiast po II rundzie, razem 25...¥f1 26.¤f2 (26.¢:f1 ¦h:h2 9+PsN-vL-zP-0
z Jankiem Adamskim, musia³em 27.¥f3 ¤:g3+ 28.¢g1 ¤e2+ 29.¢f1 9P+-tR-+LzP0
jechaæ do £odzi na mecz miêdzy- ¤g3+ =) 26...¥a6 (26...¥c4!) 27. 9+-+-+RmK-0
pañstwowy ze Szwecj¹. ¥f4 ¦c5 (27...¦c4! 28.¦:c4 ¥:c4 29. xiiiiiiiiy
¦d1 ¥:a2 30.g4 ¤g7 31.¥e3 ¥b3-/+)
Wyniki: Adamski Jan - Orew Pe- 28.¦d1 ¢g7 29.g4 ¤h6 30.¥e3 24.¦fd1 ¦cc8 25.¤b5 f:e4
ter 0,5-1,5; Szukszta Janusz - Ko- ¦c4 31.¦:c4 ¥:c4 32.b3 ¥e2 26.¤:d6 ¦:d6 27.¦:d6 ¥g4 28.
stow Petko 1,5-0,5; Filipowicz An- 33.¦d2 ¥a6 34.¥:b6 a:b6 35. ¥:e4 (28.¦1d2 ¤f5 29.£d7+ ¥g7
drzej - Dimitrow Kristo 1,5-0,5; ¦c2 f6 36.a4 b5 37.a5 b4 38. 30.¥:e4 ¤:d6 31.£:d6 £:d6 32. ¦:d6
Marsza³ek Rafa³ - Popow Weselin 1- ¦c7 ¦e8 39.¥g2 ¢f8 40.¥f1 ¦a8 ¥f5 33.¥:f5 g:f5 34.¦d7+-) 28...
1; Schinzel W³adys³aw - Iwanow Pa- 41.¥c4 ¤f7 Nale¿a³o graæ 41... ¥:d1 29.¦:d1 ¦d8 30. ¦:d8
wel 0,5-1,5; IM Plater Kazimierz- ¥:c4 42.b:c4 ¦:a5 43.¦:b7 ¦a1+ 44. £:d8 31.£:a7 ¥g7 32.f:e5
Malczew Andriej 0-2; Gawlikowski ¢g2 ¦b1 45.h3 ¦b3-/+. 42.¤d3 £d1+ 33.¢f2 1-0
Stanis³aw - Kre¿ow Asparuch 1-1;

24 magazyn SZACHISTA marzec 2016

Szachowe epizody AF (75)

£ódŸ 1969. Polska reprezentacja £ódŸ 1969. Andrzej Filipowicz

Polska - Szwecja 12,5-7,5 posuniêæ widaæ, ¿e planem mojego k³adniej! 33...¢h8! 34.¦f1 ¥d4!
rywala jest z³owienie hetmana - 35.¦hf3? (35.¦h4 b5=) 35...¦g7
£ódŸ, 28-29 IX 1969 postanowi³em mu nie przeszka- 36.£e2 ¦fg8 37.h3 Po 37.£d1
dzaæ! 17...¥:d5 18.c:d5 ¤b4 mog³o nast¹piæ 37...¤d2! 38.¦g3
Mecz zosta³ rozegrany w klubie 19.¦g1 ¤d3 20.£f1 ¦e8 21. (38.¦3f2 ¤:f1 39.¦:f1 ¦g1+ 40.¦:g1
„Kominek“ przy ul. Kiliñskiego 20, ¤c1! (21.¥f3? £:h3!) ¦:g1+ 41.£:g1 ¥:g1 42.¢:g1 ¢g7-+)
z eleganckim uroczystym otwar- 38...¦:g3 39.h:g3 ¤:f1 40.£:f1 ¦:g3
ciem, z odegraniem hymnów pañ- XIIIIIIIIY 41.£b5+/- 41...¦g1+ 42.¢h2 b6 =.
stwowych. System gry by³ doœæ ory- 9-+-+r+k+0 37...¤g3+ 38.¢h2?? Kontynuacja
ginalny. Graliœmy dwie rundy jedne- 9zpp+-+rvlp0 38.¦:g3 ¦:g3 39.¢h2 ¥g1+ 40.¦:g1
go dnia tempem 40 pos./2h, a dru- 9-+-zp-+n+0 ¦:g1 41.£e5+ ¦1g7 42.£:d5 b6 pro-
giego dnia dogrywki z obu rund 9+-zpPzpp+-0 wadzi³a do wyrównanej koñcówki,
tempem 20 pos./1h. Sêdziowa³ IA 9-+-+-zPq+0 ale te sekundy i... spadaj¹ca chor¹-
Kazimierz Wasilewski. Wreszcie 9+P+nzP-+R0 giewka. 38...¤:e2 0-1
wygraliœmy ze Szwecj¹, po dwóch 9PvL-zP-+LzP0
pora¿kach w ubieg³ych latach. 9+-sN-+QtRK0 Szybko, z Jankiem, wróciliœmy
xiiiiiiiiy z £odzi, bo ju¿ 30 IX 1969 trzeba by-
Wyniki: IM Doda Zbigniew - ³o graæ oœmiorundowy mecz blitza
Andersson Ulf 1-1; IM Bednarski Ja- 21...¤:b2!? (21...¤:c1 22.¥:c1 P-5' systemem scheveningen z Bu³-
cek - Olsson Ake 1,5-0,5; IM Kostro ¤h4 23.¥e4!) 22.¥f3 e:f4!? (22... garami, którzy na nas czekali.
Jerzy - Nilsson Zandor 1-1; IM £:g1+ 23.£:g1 e:f4 24.¥h5 ¦f6 25.
Schmidt W³odzimierz - Kinnmark £f2+/-) 23.¥:g4 f:g4 Hetman za Warszawski mecz by³ bardzo za-
Ove 2-0; Gr¹bczewski Romuald - dwie lekkie figury. Teraz mój prze- ciêty, ale goœcie okazali siê nie-
Ljunquist Lennart 1,5-0,5; Adamski ciwnik wytraci³ prawie ca³y czas, na znacznie lepsi CSKA Sofia - „Le-
Jan - Brostrom Goran 1,5-0,5; Filipo- co zreszt¹ liczy³em, ale znalaz³ sil- gion“ 33-31, o czym zadecydowa-
wicz Andrzej - Platzack Sven 1,5-0,5; n¹, wygrywaj¹c¹ kontynuacjê 24. ³a ostatnia runda, któr¹ wygrali 5-3.
Balcerowski Witold - Hjorth Sune £b5! ¦ef8 25.¦:g4 ¤d1! 26.¤d3
1-1; Pytel Krzysztof - Berglund Mar- f:e3 27.d:e3 ¤c3 (27...¤e5 28. Wyniki Bu³garów: Kostow Pet-
tin 1-1; Jêdrzejek Czes³aw - Malmdin ¤:e5 ¤f2+ 29.¢g2 d:e5 30.¦:g7+ ko i Kre¿ow Asparuch po 6 p.; Po-
Nils Ake 0,5; Witkowski Stefan - ¦:g7+ 31.¦g3+-) 28.£a5 ¤:d5 Po pow Weselin 4,5 p.; Dimitrow Kri-
Malmdin Nils Ake 0-1. 28...b6! 29.£a3 ¤e2 30.¤f4 ¤g:f4 31. sto 4 p.; Malczew Andriej 3,5 p.;
e:f4 ¤:f4 jeszcze gramy. 29.£d2 Orew Peter, Szikowa Wesmina
Partia angielska A36 (29.£:a7 ¦f1+ 30.¢g2 ¦d1 31.¤:c5 i Iwanow Pawel po 3 p.
¦d2+ 32.¢h1 ¦d1+ 33.¢g2=) 29...
S. Platzack - A. Filipowicz, ¤c3 30.¦g1 ¤e4 31.£g2 Silne Wyniki „Legionu“: Adamski
POL - SWE (r.2), £ódŸ 1969, 1.g3 31.£d1 nie by³o ³atwe do znalezie- Jan 8 p. (100%!!), Filipowicz An-
c5 2.¥g2 ¤c6 3.c4 g6 4.¤c3 nia w niedoczasie. 31...d5 32. drzej 6 p.; Gawlikowski Stanis³aw
¥g7 5.b3 d6 6.¥b2 e5 7.e3 ¤f4 ¤:f4 33.e:f4 Bia³ym zosta³y 5 p.; IM Plater Kazimierz 4 p.;
¤ge7 8.¤ge2 0-0 9.0-0 f5 10. sekundy, czarne mia³y du¿o czasu Schinzel W³adys³aw 3 p.; Tomasze-
¤d5 g5 11.f4 g:f4 12.g:f4 ¤g6 - oko³o minuty i mog³y graæ do- wicz Leon 2,5 p.; Szukszta Janusz
13.¢h1 £h4 14.¦f3 ¦f7 15.¦h3 1,5 p.; Szota Jolanta 1 p.
£g4 16.£e1 ¥e6 17.£f2 Od kilku

magazyn SZACHISTA marzec 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia tempem 50 pos. /2h i po 0,5 godz.
na dokoñczenie partii.
Szachowe epizody(76)
Wyniki: Gr¹bczewski Romuald -
Rok 1969 c.d. „Drukarz II“ 34 p.; „Dowcip“ 20,5 p.; Jêdrzejek Czes³aw 0,5; Filipowicz
„Rywal“ 16,5 p.; „£¹cznoœæ“ i Ra- Andrzej - Ciejka Tadeusz 0,5;
Rok 1969 mia³em wype³niony sza- diowiec“ po 14 p. Adamski Andrzej - G¹siorowski Ry-
chowymi wydarzeniami i spotkania- szard 1-0; Szukszta Janusz - Stecz-
mi, chocia¿ by³em wyeliminowany Nastêpnego dnia w rozgryw- kowski Kazimierz 0,5; Witkowski
z najwa¿niejszych, to jest z udzia³u kach indywidualnych zg³osi³o siê Stefan - Szyszko-Bohusz Andrzej 1-0;
w fina³ach MP i startu w turniejach 38 zawodników, których rozsta- IM Plater Kazimierz - Porêbski Sta-
miêdzynarodowych. Natomiast w wiono w 4 pó³fina³ach. Czterej nis³aw 0,5; Marcinkiewicz Kazi-
spotkaniach klubowych i reprezen- pierwsi kwalifikowali siê do popo- mierz - Bass Czes³aw 1-0; Gawlikow-
tacyjnych spotka³em siê z wieloma ³udniowego fina³u. Oczywiœcie ski Stanis³aw - Maczek Tadeusz 1-0;
silnymi rywalami i forma sportowa w pó³finale nie mia³em ¿adnego jun. Sznapik Aleksander - Nagrocki
oraz si³a gry zaczê³y wracaæ po kry- k³opotu i ³atwo uzyska³em 100% re- Zbigniew 1-0; kob. Litmanowiczowa
zysie w latach 1967-1968. zultat: Filipowicz Andrzej 8 p. (z 8); Miros³awa - Piaseczna Irena 1-0
Juchimiuk Wies³aw 5,5 p.; Sznapik
Dwa dni po odjeŸdzie Bu³garów, Krzysztof i Petryk Henryk po 5 p.; Przed wyjazdem do Niemiec by³o
2 X 1969, uda³em siê na ma³¹ war- Bajor Andrzej i Kamiñski po 4 p.; zebranie zawodników i naturalnie
szawsk¹ uliczkê Dowcip, gdzie po Maciejewski Ryszard 2,5 p.; RyŸlak rozegraliœmy turniej blitzowy. Blitz
po³udniu, w Klubie Zwi¹zków Za- Jerzy 2 p. Myœliwiec Eugeniusz 0 p.
wodowych zorganizowano niewiel- P-5' w „Legionie“ (22 X 1969): Fi-
kiego blitza P-5', który by³ dla Nie mia³em te¿ trudnoœci w finale
mnie dodatkowym przygotowa- mistrzostw Warszawy P-5' i rozgro- lipowicz Andrzej 7 p. (z 7) 100%;
niem do mistrzostw Warszawy w mi³em rywali, wygrywaj¹c z trzy- Sznapik Aleksander 5 p.; Gawlikow-
grze b³yskawicznej. Turniej nie by³ punktow¹ przewag¹: Filipowicz An- ski Stanis³aw i Szukszta Janusz po
zbyt silnie obsadzony: Filipowicz drzej 13 p. (z 15); Sznapik Aleksan- 4 p.; Kaiszauri Konstanty 3,5 p.; IM
Andrzej i Sznapik Aleksander po 5,5 der i Dziong Lech po 10 p.; Zabrzeski Plater Kazimierz 3 p.; Gayer Arno
p.(z 6); Czajka Zbigniew 4 p.; Auto- Zbigniew 9 p.; Autowicz Zenon 8,5 1 p.; Sznapik Krzysztof 0,5 p.
wicz Zenon 3 p.; Sznapik Krzysztof p.; Kaiszauri Konstanty, Juchimiuk
2 p.; Kociszewski Andrzej 1 p.; Jan- Wies³aw, Petryk Henryk i Sznapik „Post“ Drezno
kowski Andrzej 0 p. Krzysztof po 7,5 p.; Kurowski Walde- - „Legion“ Warszawa 4-5
mar i Filipek Marian po 7 p.; Majac-
I Mistrzostwa Warszawy P-5' ki Janusz 6,5 p.; Czajka Zbigniew Drezno, NRD 27 X 1969
i Ziemacki Rafa³ po 6 p.; Eberle Jan
Warszawa, 4-5 X 1969 5 p. i Gayer Arno 2 p. W koñcu paŸdziernika pojechali-
œmy na rewan¿owe mecze z dru¿y-
Sto³eczny Zwi¹zek Szachowy zde- Warszawa - Kraków 8-2 nami niemieckimi, zorganizowane
cydowa³ siê pójœæ w œlady PZSzach z okazji 20-lecia powstania Niemiec-
i zorganizowaæ I Dru¿ynowe i indy- Warszawa, 12 X 1969 kiej Republiki Demokratycznej, bo
widualne mistrzostwa stolicy w grze dziêki temu gospodarze dostali
b³yskawicznej. W DM Warszawy Tydzieñ póŸniej wzi¹³em udzia³ œrodki finansowe na spotkania.
stanê³o na starcie zaledwie 8 zespo- w tradycyjnym miêdzymiastowym Mieszkaliœmy na przedmieœciu
³ów. Regulamin przewidywa³ dwa meczu, który zreszt¹ nie wzbudzi³ Drezna w ³adnym domu wczaso-
ko³a, czyli 14 rund. Z uwagi na czte- wielkiego zainteresowania. Goœcie wym, po³o¿onym w lesie.
ry bardzo s³abe zespo³y, wa¿ne by³y przyjechali w bardzo os³abionym
tylko 3 mecze, w których w dwóch sk³adzie, natomiast mnie pe³ni¹ce- Graliœmy tempem: 40pos./1h45
ko³ach zdobyliœmy niewielk¹ prze- mu funkcjê kapitana uda³o siê na- minut i po 0,5 godz. na dokoñcze-
wagê: „Legion” 46,5 p. z 56 (Fili- mówiæ kilku czo³owych szachistów nie partii. Wyniki: Kneschke Hans
powicz Andrzej 11,5 p. z 14; Gawli- stolicy i zmobilizowaæ ich do walki, - Filipowicz Andrzej 0-1; Schmidt
kowski Stanis³aw 12 p., Szukszta Ja- czego nie mogê powiedzieæ o sobie. Michael - Szukszta Janusz 0-1;
nusz 11 p. i Marsza³ek Rafa³ 12 p.); Schmidt Gerhard - IM Plater Kazi-
„Drukarz I“ 42 p. (Adamski Andrzej; Rozegra³em wyrównan¹, niecie- mierz 1-0; Kahn Manfred - Schinzel
Zabrzeski Zbigniew, Sznapik Krzysz- kaw¹ partiê zakoñczon¹ remisem, W³adys³aw 1-0; Petzold Hans - Fija³-
tof i Eberle Jan); „LEM“ 34 p. (Szna- ale inni nie zawiedli i rozgromili- kowski Marek 0-1; Gockstatler Ra-
pik Aleksander, Kaiszauri Konstanty, œmy „”Krakusów'. Graliœmy w klu- iner - Gawlikowski Stanis³aw 0-1;
Filipek Marian i Wronicz Stefan); bie 'Hermes' przy ul. Wareckiej 11 Siegmund Rainer - Tomaszewicz
Leon 1-0; Goldberg Valeri - Pytla-
kowski Andrzej 0-1; Schneider
Frank - Gayer Arno 1-0.

20 magazyn SZACHISTA kwiecieñ 2016

Szachowe epizody AF (76)

Pojechaliœmy w nienajlepszym Henryka Konarkowska po wyjœciu tychmiast wykorzysta³em. W partii
sk³adzie, ale wyjazd by³ nagrod¹ dla za m¹¿ gra³a w barwach Jugos³awii z „¿ywym rywalem“ bra³em zawsze
kilku zas³u¿onych zawodników na- wszystkie czynniki pod uwagê.
szego klubu, którzy rzadko mieli zwykle grywa siê 7...¤bd7 albo 24...b5! 25.a:b6 ¤:b6 26.¤:b6
okazjê zagrania w miêdzynarodo- 7...¤fd7, ale w moich ogranych de- Jeœli 26.¦:a6, to 26...¤f:d5! 27.e:d5
wym meczu. Inna rzecz, ¿e czwarta biutach czêsto wybiera³em boczne ¤:c4 itd. 26...¦:b6 27.¤c3 ¦eb8
dru¿yna NRD „Post“ Drezno wyst¹- kontynuacje w celu zaskoczenia ry- 28.¥c1 ¤d7 29.£e2 ¥e5 30.f4
pi³a os³abiona brakiem lidera GM wala. Przy szachownicy nie jest tak (30.¦:a6 ¦:a6 31.£:a6 £h4-/+) 30...
Wolfganga Uhlmanna i IM Kellera. ³atwo obaliæ gorsz¹ kontynuacjê. 8. ¥d4+ 31.¢g2 ¦e8 32. ¦e1 £h4
Mo¿e dziêki temu mecz przebiega³ ¥e2 Rok temu w Cracovii grano 8. 33.¤d1 ¤f6 34.¤f2 ¤:d5 35.e:d5
pod znakiem bezkompromisowej ¥:d7+ ¤b:d7 9.¤f3 ¥g7 10.h3 0-0 11. ¦:e2 36.¦:e2 £d8 37.¤e4 £a8
walki i wygraliœmy go nieznacznie 0-0 ¦e8 12.¦e1 c4 13.¥f4 £b6 14.£c2 38.¥e3 ¦:b2 0-1
5-4, przy czym ¿adna partia nie za- ¤c5 15.e5 ¤fd7 16.¥e3 (16.e:d6 ¤d3
koñczy³a siê wynikiem remisowym. 17.¦:e8+ ¦:e8 18.¥e3 £:b2 19.£:b2 Jeszcze lepsz¹ partiê rozegra³
¤:b2 20.¤d4 ¤d3-/+) 16...¤:e5 17. Marek Fija³kowski, który ³adnie
Tu¿ przed meczem mieliœmy ¤:e5 ¥:e5 18.¤a4 £b5 19.¤:c5 d:c5 poœwiêci³ hetmana.
„ciekaw¹“ przygodê, chocia¿ prak- 20.¦ab1 ¦ad8-/+, D. Martins - V.
tycznie dotyczy³a ona tylko Kazi- Gazik, Kraków 2014. 8...¥g7 Po H. Petzold - M. Fijalkowski
mierza Platera. Mianowicie siedzie- tym posuniêciu mój przeciwnik mia³ Drezno 1969
liœmy na obiedzie w ma³ej drezdeñ- zu¿yte pó³torej godziny, bowiem
skiej restauracji, a przy stoliku chcia³ udowoniæ niedoskona³oœæ XIIIIIIIIY
znalaz³ siê obok mnie Kazio Plater. posuniêcia 7...¥d7. 9.¥f4 £b6 10. 9r+-+-trk+0
W pewnym momencie pomiêdzy £c2 0-0 11.¤f3 ¤h5 12.¥e3 ¥g4 9zpp+-zppvlp0
nami znalaz³a siê kelnerka, która 13.0-0 ¤d7 14.¤d2 ¥:e2 15. 9-wq-zp-snp+0
przynios³a zupê w kilku misecz- ¤:e2 £c7 16.a4 a6 17.a5 ¦fe8 9+l+-+-+-0
kach i zaczê³a je stawiaæ na stoliku. 18.¦a3 £d8 19.¤c4 ¤e5 20.¤b6 9-+-+PzP-+0
Niestety bra³a z jednej strony tacki ¦b8 21.h3 ¤d7 22.¤c4 £e7 23. 9+-zPL+-+-0
i w pewnym momencie zobaczy- g4 ¤hf6 24.f3 9P+-zPN+PzP0
³em, ¿e grozi „niebezpieczeñstwo“ 9+RvL-wQR+K0
przechylenia siê tacki. Refleks sza- XIIIIIIIIY xiiiiiiiiy
chowy zadecydowa³, zd¹¿y³em siê 9-tr-+r+k+0
usun¹æ, chocia¿ ju¿ nie zd¹¿y³em 9+p+nwqpvlp0 14...¥:d3 15.¦:b6 a:b6 16.
uprzedziæ krzykiem s¹siada i kilka 9p+-zp-snp+0 ¦g1 ¤:e4 17.¤g3 f5 18.a3 h5
zup wyl¹dowa³o na spodniach i ma- 9zP-zpP+-+-0 (18...e5!) 19.£e3 e5 20.¤:e4 f:e4
rynarce Kazia, który nie sprawia³ 9-+N+P+P+0 21.f:e5 ¥:e5 22.£:b6 ¦f7 23.g3
wra¿enia cz³owieka zadowolonego. 9tR-+-vLP+P0 ¦af8 24.¢g2 g5 25.¦e1 ¥f1+?
Zrobi³o siê straszliwe zamieszanie, 9-zPQ+N+-+0 Niedoczas, ale obustronny! Nale¿a-
tym bardziej ¿e mecz mia³ siê za- 9+-+-+RmK-0 ³o graæ 25...g4! 26.¢g1 ¥h3 27.
cz¹æ za godzinê. W koñcu Kazio xiiiiiiiiy £b5 h4 (27...g4!) 28.d4 e:d3 29.
uda³ siê do pomieszczenia kelne- £:d3 ¦f1+ 30.¦:f1 ¦:f1+ 31.£:f1
rów, gdzie jeden z nich po¿yczy³ mu Nic dziwnego, ¿e w tej pozycji by³ ¥:f1 32.¢:f1 h:g3 33.h:g3 g4 34.
garnitur, a odzie¿ Kazia powêdro- ju¿ w olbrzymim niedoczasie, co na- ¥f4 ¥:c3 35.¥:d6 b5! 36.¢e2
wa³a do pralni. Kazio po meczu ¢f7 37.¢d3 ¥f6 38.¢e4 ¢e6 Inte-
otrzyma³ swój garnitur, ale w ubra- resuj¹ca koñcówka zbli¿ona do stu-
niu kelnera okaza³ siê „kelnerem“ dium. 39.¥b8? Ruch 39.¥c7 by³ je-
w partii z Gerhardem Schmidtem. dyn¹ szans¹ uratowania partii. 39...
¥b2 40.¢f4 ¥:a3 41.¢:g4 b4 42.
Natomiast ja, po szczêœliwym „od- ¢f4 (42.¥a7 ¢d5!) 42...b3 0-1
skoku“, by³em w dobrym nastroju
i doœæ szybko zdoby³em punkt, co W tamtym 1969 roku, w kwiet-
odegra³o istotn¹ rolê w meczu. niu w Warszawie, Marek Fija³kow-
ski zagra³ w mistrzostwach Woj-
Obrona Nowoczesny Benoni A65 ska Polskiego i zaj¹³ II miejsce
(Konikowski Jerzy 12 p.; Fija³kow-
H. Kneschke - A. Filipowicz, ski Marek 11 p., Nowak Stanis³aw
Drezno 1969, 1.d4 ¤f6 2.c4 c5 3. 10.5 p.; Babiak Józef 8,5 p.; £oka-
d5 e6 4.¤c3 e:d5 5.c:d5 d6 6. sto Anatol 8 p. itd.).
e4 g6 7.¥b5+ ¥d7?! Oczywiœcie

magazyn SZACHISTA kwiecieñ 2016 21

Szachowe epizody AF (76)

Tak siê z³o¿y³o, ¿e kilka tygodni wej: £KS i „Start“ z £odzi oraz war- Lipsk P-5’: (16 partii): IM Hen-
temu, na pocz¹tku 2016 r., wspólnie szawskie kuby: „Drukarz“, „Legion“ nings Artur 12 p. (z 16); Bõhlig He-
z kilkoma innymi szachistami, ¿e- i „Hutnik“. Walnie przyczyni³ siê do inz 8 p. (13); Neukirch Detlef 1,5 p.
gna³em Marka Fija³kowskiego z³otych medali „Legionu“ w latach (3); Schõneberg Manfred 11 p.;
(27 V 1941 - 3 I 2016) na cmen- 1969 i 1972 oraz srebrnych w latach Pietzsch Wolfgang 10 p.; Vogt Lothar
tarzu pow¹zkowskim w Warszawie. 1968 i 1971. Zdobywa³ te¿ srebro ze 9,5 p.; Heinsohn Günter 7 p. (12);
Niezwykle mi³o wspominam œp. „Startem“ w 1963 roku oraz br¹zo- Braun Godfryd 2,5 p. (4); Bõnisch
Marka, kolegê klubowego, Cz³o- we medale, jako junior z £KS w 1959 Manfred 8,5 p.; Knack Reinhardt
wieka ¿yczliwego dla otoczenia, i na I desce z warszawskim „Hutni- 3,5 p. (8); Rätsch Heinz 1 p. (z 4)
dowcipnego, lubi¹cego szachy, gra- kiem“ w 1979 r. Zdobywa³ te¿ z na-
j¹cego interesuj¹ce i emocjonuj¹ce szym „Legionem“ medale w DMP „Legion“ (16 partii): Filipowicz
partie. Jedn¹ z takich „na ¿ywo“ ob- w grze b³yskawicznej, z³oty w 1975 Andrzej 9,5 p.; Gawlikowski Stani-
serwowa³em w Tarnowie, bo te¿ roku i srebrny w 1973 r. s³aw 8,5 p.; Szukszta Janusz 7,5 p.;
uczestniczy³em w tych MP. Fija³kowski Marek 7 p.; Pytlakow-
Jako wieloletni kapitan dru¿yny, ski Andrzej 6,5 p.; Schinzel W³ady-
Pionkiem hetmañskim A46 zaobserwowa³em, ¿e œp. Marek do- s³aw 5 p.; Tomaszewicz Leon 4,5 p.;
skonale spisywa³ siê na starcie Plater Kazimierz 3,5 p.
M. Fijalkowski - H. Dobosz, DMP, ale stara³ siê unikaæ decyduj¹-
XXXVI MP (r.10), Tarnów 1979, cych pojedynków. Trudno by³o mi Nastêpnego dnia rozegraliœmy
1.d4 e6 2.¤f3 ¤f6 3.¥g5 c5 4. znaleŸæ przyczynê takiej sytuacji, zasadniczy mecz, analogicznym
e3 £b6 5.¥:f6 £:b2 6.¤bd2 g:f6 ale byæ mo¿e wp³yw na jego zacho- tempem, jak w DreŸnie. Wynik me-
7.¥e2 £b6 8.0-0 £c7 9.¤e4 f5 wanie mia³o bardzo trudne dzieciñ- czu, to wysoka pora¿ka, chocia¿
10.¤f6+ ¢e7 11.¤h5 ¥h6 12. stwo. Urodzony w czasie niemiec- prawdê mówi¹c przegraliœmy spo-
£d2 f6 13.£c3 b6 kiej okupacji i w³aœnie w czasie oku- tkanie dopiero w niedoczasach,
pacji i pierwszych latach powojen- przy czym w kilku partiach nie wy-
XIIIIIIIIY nych straci³ rodziców i opiekowa³a korzystaliœmy znacznej przewagi.
9rsnl+-+-tr0 siê nim dalsza rodzina. Po ukoñcze-
9zp-wqpmk-+p0 niu szko³y wst¹pi³ na Politechnikê S.G. Lipsk
9-zp-+pzp-vl0 £ódzk¹, a póŸniej przeniós³ siê na - „Legion“ Warszawa 7-2
9+-zp-+p+N0 Uniwersytet Warszawski (1961-
9-+-zP-+-+0 1966) i studiowa³ germanistykê. Lipsk NRD 29 X 1969
9+-wQ-zPN+-0
9P+P+LzPPzP0 Potem pracowa³ jako dziennikarz Wyniki: IM Hennings Artur -
9tR-+-+RmK-0 i naturalnie gra³ w szachy, bo ju¿ Szukszta Janusz 1-0; Schõneberg
xiiiiiiiiy w £odzi posiad³ umiejêtnoœæ grania Manfred - Filipowicz Andrzej 0-1;
w szachy, a w 1961 roku reprezento- Neukirch Detlef - Schinzel W³ady-
14.¤:f6 ¢:f6 15.d5+ e5 16.d6 wa³ wysoki poziom, bo jako junior s³aw 0,5; Bõnisch Manfred - IM Pla-
£:d6 17.¦ad1 £c7 18.¤:e5 ¥g7 dzieli³ IV-VIII miejsca w MP junio- ter Kazimierz 1-0; Vogt Lothar - Fi-
19.£c4 £:e5 20.£h4+ ¢f7 21. rów do 20 lat w Olsztynie. W latach ja³kowski Marek 1-0; Heinsohn
¥h5+ ¢g8 22.£d8+ ¥f8 23.£:c8 1980-1988 mieszka³ w Brukseli, ja- Günter - Pytlakowski Andrzej 1-0;
a5 24.¥f3 ¦a7 25.¦d5 1-0 ko korespondent PAP, ale nie zry- Müller Manfred - Tomaszewicz Leon
wa³ z królewsk¹ gr¹ i uczestniczy³ 0,5; Braun Godfryd - Gawlikowski
Œp. Marek Fija³kowski nie mia³ w lokalnych turniejach, nie tylko Stanis³aw 1-0; Knack Reinhardt -
wielkich sukcesów w otwartych belgijskich, ale te¿ niemieckich. Jankowski Andrzej 1-0
MP, granych systemem szwajcar-
skim, bowiem w tych rozgrywkach Mecz blitzowy P-5' Tym razem ust¹pi³em Januszowi
zdobywa³ tylko 6 do 7,5 p. (z 13 par- S.G. Lipsk - „Legion“ 76-52 pierwsz¹ deskê, a na drugiej od-
tii), a takie punkty wystarcza³y zale- nios³em jedyne zwyciêstwo w me-
dwie do miejsca w œrodku tabeli. Lipsk NRD 28 X 1969 czu w partii z czo³owym zawodni-
W latach zajmowa³ miejsca XXXI kiem NRD.
(Poznañ 1975); XLI (Bydgoszcz Z Drezna udaliœmy siê do Lipska,
1976); XXVI (Piotrków Trybunalski gdzie zmierzyliœmy siê ze znacznie Obrona Pirca B07
(1977) i wreszcie najlepsze XIX silniejszym rywalem, aktualnym wi-
w Tarnowie w 1979 roku. Znacznie cemistrzem NRD, a praktycznie A. Filipowicz - M. Schõneberg,
lepiej spisywa³ siê w dru¿ynowych najsilniejszym klubem tego kraju. Lipsk 1969, 1.e4 d6 2.d4 ¤f6
MP, w których reprezentowa³ kilka Spotkanie zaczêliœmy od dwuko³o- 3.¤c3 e5!? Z tym, dla mnie stosun-
klubów w swojej karierze szacho- wego meczu b³yskawicznego na kowo nowym posuniêciem, przygo-
8 szachownicach, który zakoñczy³ towanym wówczas przez SG Lipsk,
siê nasz¹ wysok¹ pora¿k¹. zetkn¹³em siê przypadkowo w prze-

22 magazyn SZACHISTA kwiecieñ 2016

Szachowe epizody AF (76)

dedniu tej partii w meczu b³yska- XIIIIIIIIY 4 do 6 godzin. Do tego dochodzi³y
wicznym. Wtedy zagra³em 4.¤f3 9-+-mk-+-+0 raz na tydzieñ obowi¹zkowe ogólno
e:d4 5.¤:d4 i partia zesz³a na tory 9+-+-+-zp-0 sportowe zajêcia na basenie, boisku
rzadko grywanych wariantów obro- 9-+p+psn-zp0 lub na sali. Dowiedzieliœmy siê te¿,
ny Philidora, przy czym moi prze- 9zp-sn-zp-+-0 ¿e podczas treningów wszyscy za-
ciwnicy w blitzach wykazali siê do- 9Pzp-+P+-+0 wodnicy byli zobowi¹zani do prze-
skona³a znajomoœci¹ rozgrywania 9+-+-+P+-0 analizowania ostatnio rozegranych
tej struktury pionkowej. Podobny 9-zPP+-vLPzP0 partii. Ponadto zespo³owo pracowa-
przebieg mia³a partia A. Sydor - M. 9+KsN-+-+-0 li nad wspólnymi systemami debiu-
Schõneberg, Zinnowitz 1969, a mia- xiiiiiiiiy towymi, a tak¿e typowymi pozycja-
nowicie 1.e4 d6 2.d4 ¤f6 3.¤d2 e5 mi z gry œrodkowej oraz analizowa-
4.¤gf3 e:d4 5.¤:d4 g6 6.¥d3 ¥g7 7.0- 23.¥f2! To proste i zarazem silne li najró¿niejsze typowe koñcówki.
0 0-0 8.c3 ¤c6 9.¤2f3 ¦e8 10.¦e1 ¤d7 posuniêcie, by³o point¹ koncepcji
11.¥g5 ¥f6 i czarne kontroluj¹c pole bia³ych. 23...¤fd7 (23...¤:a4 24.¤b3 Naturalnie, zgodnie z ówczesny-
e5 bez trudu wyrówna³y partiê. Dla- oraz ¤a5 z dalszym ¤c4) 24.b3 ¢e7 mi zwyczajami gospodarze zapew-
tego postanowi³em wypróbowaæ wa- 25.¢b2 ¤b7 Po innym posuniêciu nili ciekawy program turystyczny.
riant z wymian¹ hetmanów, który bia³e graj¹ c2-c3 i opanuj¹ królem Zwiedziliœmy Drezno i Lipsk. Po-
oceni³em jako korzystniejszy w po- punkt c4 lub po b4 tworz¹ wolniaka nownie obejrza³em miejsca, gdzie
równaniu z obron¹ staroindyjsk¹, na linii „a“. 26.¤d3 ¢d6 27.¢c1 gra³em i przebywa³em w trakcie
bo bia³y pionek stoi na c2, zamiast c5 28.¤b2 ¤b6 29.¢d2 ¤d8 30. mojej pierwszej olimpiady w 1960 r.
na c4, jak w znanej pozycji po 1.d4 ¢d3 ¢c6 (30...¤c6 31.¤c4+ ¤:c4 32.
d6 2.c4 ¤f6 3.¤c3 e5 4.d:e5 d:e5 ¢:c4 ¤d4 33.¥:d4 e:d4 34.f4 g6 35. XXV DM Polski
5.£:d8 K:d8. 4.d:e5 d:e5 5.£:d8+ g4+-) 31.¥h4! (31.¤c4? ¤:c4 32.¢:c4
¢:d8 6.¥g5 c6 7.0-0-0+ ¢e8 Po ¤b7 i ¤d6+) 31...g5 Grozi³o ¥e7-f8 Wroc³aw, 4-13 XI 1969
7...¢c7 nast¹pi 8.¤f3 ¥d6 (8...¤bd7 itd. 32.¥f2 ¤f7 33.h4 g:h4 Jeœli
9.¥c4 lub 8...¤fd7? 9.¤:e5 ¤:e5?? 10. czarne nie bij¹ na h4, to bia³e bij¹ na Kilka dni póŸniej „Legion“ wyru-
¥d8X) 9.¥c4 z planem zdwojenia g5 i stawiaj¹ czarne w zugzwangu szy³ do Wroc³awia na jubileuszowe
wie¿ na linii „d“. 8.¥c4 ¤bd7 9.f3 po ¥e3. 34.¥:h4 ¤d6 35.¥f2! DMP. Byliœmy ograni i nieŸle przy-
b5 10.¥b3 a5 11.a4 b4 12.¤b1 c4+! Ostatnia szansa skomplikowa- gotowani, wiêc planowaliœmy po-
h6 13.¥h4 ¥c5 Do tego momentu nia gry. Jeœli teraz 36.b:c4, to 36... wrót na tron mistrzowski. DMP za-
rywal gra³ a tempo, potwierdzaj¹c ¤b7 37.¥e3 ¤c5+ 38.¥:c5 (38.¢d2 czê³y siê praktycznie miesi¹c wcze-
dobre przygotowanie teoretyczne. ¤c:a4 39.¤:a4 ¤:a4 40.¥:h6 ¤b2=) œniej. Zgodnie z nowym regulami-
Wybrany plan ataku na skrzydle 38...¢:c5 39.g4 ¤d7 z wyrównanymi nem, w celu skrócenia rozgrywek
hetmañskim przyniós³ pewne efek- szansami. 36.¢e2! c:b3 37.c:b3 o jeden dzieñ, I runda, pomiêdzy ze-
ty w postaci œcieœnionej pozycji bia- ¤d7 38.¤d3 ¤b7 39.¢d2 ¤d6 spo³ami z tych samych miejscowo-
³ych figur, ale z kolei czarne stwo- (39...¤bc5 40.¥:c5 ¤:c5 41.¤:e5+ ¢d6 œci, by³a rozegrana ju¿ 4 paŸdzierni-
rzy³y sobie s³aboœæ w postaci pionka 42.¤c4+ +-) 40.¥e3 h5 41.¢e2 ka. Dla nas oznacza³o to mecz z naj-
a5. Zreszt¹ ca³a walka toczy siê o po- ¤c8 (41...¤b7 42.¢f2 ¤bc5 43.¥:c5 groŸniejszym rywalem „Marato-
la c4 i c5, których opanowanie po- ¤:c5 44.¤:c5 ¢:c5 45.g4+-) 42.¥g5 nem“. W Warszawie zremisowali-
zwala atakowaæ pionki rywala. 14. ¤c5 43.¤:c5 ¢:c5 44.¢d3 ¤d6 œmy z „Maratonem“ 4 - 4, przy czym
¤d2 ¥e3 15.¢b1 ¥:d2 16.¦:d2 45.g4 h:g4 46.f:g4 ¤f7 47.¥f6 wszystkie osiem partii zakoñczy³o
¤c5 17. ¤e2! Z planem opanowa- ¤h6 48.g5 ¤g4 49.¥e7+ ¢c6 50. siê podzia³em punktu. Mecz grali-
nia pola c5 po ewentualnym 17... g6 ¤h6 51.¥g5 ¤g8 52.¢c4 1-0 œmy bez Janka Adamskiego, a ja
¤:b3 18.c:b3 ¥e6 19.¢a2 ¢e7 20.¤c1 mia³em tradycyjnego przeciwnika
i dalej ¤d3, ¦c2 i ¦hc1. 17...¢e7? By³em bardzo zadowolony z tej Stefana Witkowskiego. Równie tra-
Lepsze 17...¥e6 18.¤c1 ¥:b3 19.c:b3 partii, rzadkiej dla mnie, bo granej dycyjnie gra³em z nim ryzykownie
¤e6, ale czarne mia³yby i tu pewne w stylu pozycyjnym. i dosta³em marn¹ pozycjê, ale wtedy
k³opoty. 18.¤c1 ¥e6 19.¦hd1 uzgodniliœmy remis na kilku de-
¦hd8? Decyduj¹cy b³¹d, umo¿liwia- Muszê przyznaæ, ¿e niezale¿nie skach i wszystko skoñczy³o siê
j¹cy bia³ym przejœcie do wygranej od klêski w Lipsku, wyjazd przy- szczêœliwie.
koñcówki. S³abe by³o równie¿ 19... niós³ wiele korzyœci, nie tylko tury-
¥:b3 z uwagi na 20.¤:b3! ¤:a4 21. stycznych. Mianowicie dowiedzieli- We Wroc³awiu graliœmy w sali
¦d7+ ¢e8 22.¥:f6 g:f6 23.¤:a5+/-. œmy siê, ¿e ka¿dy z czo³owych klu- Technikum Budowlanego przy ul.
Stosunkowo najmniejszym z³em by- bów NRD mia³ na pe³nym etacie Podwale. Sêdziowa³ Miros³aw Bar-
³o pasywne 19...¦hc8 i ¦c7 i ¤7 oraz p³atnego trenera, którego obowi¹z- czyñski. Tempo 50 pos./2,5h i do-
c6-c5-c4. 20.¦:d8! ¦:d8 21.¦:d8 kiem by³o prowadzenie sta³ych za- grywki 20 pos./1h, a sk³ad dru¿yny,
¢:d8 22.¥:e6 f:e6 (22...¤:e6 23. jêæ w klubie trzy razy w tygodniu po to 6 m. + junior + kobieta. Zmienio-
¤b3+/-) ny regulamin przewidywa³ skasowa-
nie pó³fina³ów DMP i powstanie sys-

magazyn SZACHISTA kwiecieñ 2016 23

Szachowe epizody AF (76)

temu ligowego, w którym dwie Jolanta Szota-Dahlin wysz³a za m¹¿ za Debiut czterech skoczków C48
ostatnie dru¿yny spada³y do nowo Szweda i reprezentowa³a Szwecjê
utworzonej II ligi. Decydowa³y, ma- A. Filipowicz - T. Murat, DMP
³e punkty, nastêpnie meczowe, miast jest oczekiwany niedoczas. Tu (r.4), Wroc³aw 1969, 1.e4 e5
mecz bezpoœredni i wyniki indy- plus dla mnie! 32...¦a7 33.¤h4 2.¤f3 ¤c6 3.¤c3 ¤f6 4.¥b5 De-
widualne na szachownicach. ¥e4+ 34.f3 ¥f5 35.¦e5 biut 4 skoczków i symetria to do-
bry wybór z teoretycznie s³abszym
Rywale przyjechali w silnych XIIIIIIIIY rywalem. 4...d6 5.d4 e:d4 6.
sk³adach, a u nas na starcie zabra- 9-+-tr-+-+0 ¤:d4 ¥d7 7.¥:c6 b:c6 8.0-0 Na-
k³o dwóch pierwszych szachownic 9tr-+-+-vlk0 dal mo¿na tê pozycjê spotkaæ w set-
Janka Adamskiego i Janusza Szu- 9-+-+-wq-zp0 kach partii 8...c5 Lepsze i popular-
kszta. Niemniej jednak w II rundzie 9+p+ptRl+P0 niejsze jest 8...¥e7. 9.¤de2 ¥e7
rozbiliœmy „Lecha“ Poznañ 6,5-1,5, 9-zP-+-+-sN0 10.b3 0-0 11.¥b2 ¦e8 12.£d3
a ja na I desce zanotowa³em cenne 9+L+-+PwQ-0 ¥f8 13. ¤g3 ¤g4 14.f4 c6 15.
zwyciêstwo ze Zbyszkiem Dod¹. 9-+P+-+K+0 h3 c4 16. £f3 ¤f6 17.¢h1 c:b3
9+-+-tR-+-0 18.a:b3 £c8 19.¢h2 Poustawia-
Obrona holenderska A81 xiiiiiiiiy ³em figury na dobrych polach i cze-
ka³em na b³êdy rywala! 19...¦e6
A. Doda - A. Filipowicz, DMP 35...¥e4! 36.f:e4 W niedocza- 20.f5 ¦e8 21.¤ce2 £d8 22.¤f4
(r.2), Wroc³aw 1969, 1.d4 f5 W tym sie nie tak ³atwo znaleŸæ 36.¤g6! h6 23. ¦ad1 ¤h7 24.¤fh5 £h4?
czasie obok Nowoczesnego Benoni ¥:g6 37.¦e6 ¥:h5 38.¦:f6 ¥:f6 39.£f4 (24...¤g5 25.£f4 f6 26.¤:g7 ¥:g7
przygotowa³em obronê holender- ¦g7+ 40.¢f1 ¥g5 41.£f5+ ¥g6 42.£e5 27.£:d6 ¦e7 28.¥:f6 ¥:f6 29.£:f6 +/-)
sk¹, która przynios³a mi wiele punk- ¥d2 43.¦d1 ¥:b4 44.¥:d5+/-. 36... 25.£c3 d5
tów. Ze Zbyszkiem, doskona³ym £:e5 37.£:e5 ¥:e5 38.e:d5 ¥d6
teoretykiem, specjalist¹ od Benoni 39.¦e6 ¦f7 40.c3 ¦g7+ 41.¤g6 XIIIIIIIIY
i obrony królewsko-indyjskiej wo- ¦c7 42.¥c2 ¦:c3 43.¥e4 ¢g7 44. 9r+-+rvlk+0
la³em unikaæ tych debiutów. 2.g3 ¤h4 ¥f4 45.d6 ¦g3+ 46.¢f2 ¦g5 9zp-+l+pzpn0
¤f6 3.¥g2 g6 4.¤f3 ¥g7 5.0-0 47.¤f5+ ¢f7 48.¦e7+ (48. ¦:h6! 9-+p+-+-zp0
0-0 Takich pozycji w XXI wieku ¦:f5 49.¦h7+ ¢e6 50.¥:f5+ ¢:f5 51. 9+-+p+P+N0
grano tysi¹ce, ale bia³e wybiera³y tu ¦b7-/+) 48...¢f6 49.¦h7 ¦:f5 50. 9-+-+P+-wq0
6.c4 i dopiero po 6...d6 7.¤c3, nato- ¥:f5 ¢:f5 Koniec kontroli i partii. 9+PwQ-+-sNP0
miast Zbyszek mia³ swoje przemy- 51.¦f7+ ¢e5 52. ¦b7 ¦:d6 0-1 9-vLP+-+PmK0
œlenia. 6.¤c3 e6 7.¥g5 h6 8. ¥:f6 9+-+R+R+-0
£:f6 9.e4 d6 10.e:f5 (10.e5!? £f7 Wzmocnieni przyjazdem Janusza xiiiiiiiiy
11.¦e1) 10...g:f5 11.¦e1 c6 12. Szukszty zremisowaliœmy mecz ze
£d2 ¤d7 13.¦ad1 ¤b6 14. £f4 „Startem“ £ódŸ, ale w kolejnych 26.¦f4 (26.¤:g7 ¦:e4 27.¤:e4 f6
¦d8 Czarne wyrówna³y grê. 15. rundach gromiliœmy „Aviê“ 6-2 i 28.¤c5 ¥d6+ 29.g3+-) 26...£d8 27.
¥f1 ¢h8 16.¦e3 ¦b8 17. ¦de1 „Hutnika“ 5,5-2,5 (ju¿ z Jankiem ¤:g7 ¦:e4 28.¤:e4 f6 29.¦g4 ¢f7
¤a8 Lubi³em wykonywaæ posuniê- Adamskim) i „Legion“ obj¹³ prowa- 30.¤e6 £b8+ 31. ¢h1 h5 32.
cia, które nikomu nie przychodzi³y dzenie 20,5 p., przed „Startem“ ¦g6 ¥:e6 33.¦:f6+ 1-0
do g³owy! To wielokrotnie denerwo- £ódŸ 19,5 p. Na starcie uzyska³em
wa³o rywali. 18.¥c4 ¤c7 19.b4 3,5 p. (z 4), na deskach I, II i III. Otwarcie królewsko-indyjskie A08
b5 20.¥b3 ¦b6 21.h4 a5! 22.a3
(22.b:a5 ¦a6) 22...a:b4 23.a:b4 A. Filipowicz - K. Steczkowski,
¦a6 24.¢g2 ¦a3 25.h5 ¢h7 Ze DMP (r.5), Wroc³aw 1969, 1.e4
Zbyszkiem trzeba by³o z³o¿on¹ po- e6 2.d3 d5 3.¤d2 ¤f6 4.g3 Nie
zycjê trzymaæ do niedoczasu. Wte- le¿a³a mi gra przeciwko „francu-
dy by³a szansa „oszukania“ go. 26. skiej“, wiêc w tej obronie czêsto
g4! f:g4 27.£:g4 e5?! Do skompli- wybiera³em otwarcie krolewsko-i-
kowanej gry z wyrównanymi szan- ndyjskie. 4...c5 5.¥g2 ¤c6 6.
sami prowadzi³o 27...£e7 28.£e4+ ¤gf3 ¥e7 7. 0-0 0-0 8.¦e1 b5
¢h8 29.£:c6 ¦g8 30.¢f1 ¦a7 31.¤d5 9.e5 ¤d7 10.¤f1 a5 11.h4 b4
¤:d5 32.¥:d5 ¥b7 33.¦:e6 ¥:c6 34. Wspó³czeœnie w partii K. Sasikiran
¦:e7 ¥:d5 35.¦:a7 ¥:f3 36. ¦e6, ale - P. Harikrishna, Indie 2000 grano
wola³em zaostrzyæ grê. 28. d:e5 11...£c7 12.¥f4 b4 13.¤e3 a4 14.a3
d:e5 29.£e4+ ¥f5 30.£:e5 ¤d5 ¥b7 15.¤g4 ¦fd8 16.¤g5 ¤f8 17.h5
31.¤:d5 c:d5 32.£g3 Pozycja „za- h6 18.¤f6+ z ostr¹ pozycj¹. 12.
ostrzona“, ale pionka brak! Nato-

24 magazyn SZACHISTA kwiecieñ 2016

Szachowe epizody AF (76)

¤1h2 ¥a6 13.¤g4 c4 14.d4 c3 Bogdan Pietrusiak wygra³em lepszej koñcówki. N
15.b3 a4 16.¥g5 ¥b5 17. ¥f1 pierwszej desce triumfowa³ Witold
¥:f1 18.¢:f1 a:b3 19.a:b3 ¦:a1 XIIIIIIIIY Balcerowski 7,5 p. (z 10); na II -
20.£:a1 ¥:g5 21.h:g5 9-+k+rvl-tr0 Andrzej £uczak i Bogdan Pie-
9+-wq-+-zpp0 trusiak po 8 p. (z 11), na IV - Rafa³
XIIIIIIIIY 9pzp-zp-+-+0 Marsza³ek i Roman Dworzyñski po
9-+-wq-trk+0 9+-+-+p+-0 7,5 p. (z 11)
9+-+n+pzpp0 9PzP-+NvL-+0
9-+n+p+-+0 9+-+-+-+-0 W ostatniej rundzie ulegliœmy
9+-+pzP-zP-0 9-+P+-+PzP0 3,5-4,5 „Hetmanowi“ Wroc³aw, ale
9-zp-zP-+N+0 9tR-+-wQR+K0 na szczêœcie tytu³ mieliœmy ju¿
9+Pzp-+NzP-0 xiiiiiiiiy w kieszeni.
9-+P+-zP-+0
9wQ-+-tRK+-0 19.¥:d6? Znacznie silniejsze by- Wyniki DMP, Wroc³aw, 4-13 XI
xiiiiiiiiy ³o 19.£e2 i po 19...¦:e4 (19...¢b7? 1969: Legion Warszawa 52,5 p. (z
20.¤c5+) 20.£:a6+ £b7 21.£d3 £c6 88 partii); Maraton Warszawa 50
21...¤:d4? Niepoprawna kombi- 22.a5 z decyduj¹c¹ przewag¹ bia- p.; Pocztowiec Poznañ 48 p.; Start
nacja. 22.¤:d4 £:g5 23.£d1 h5 ³ych. 19...¥:d6 20.¤:d6+ £:d6 Lublin 48 p.; Start £ódŸ 46,5 p.; Het-
24.¤h2 ¤:e5 25.¤hf3 ¤:f3 26. 21.£c3+ £c7 22.£f3 Dok³adniej- man Wroc³aw 46 p.; Start Katowice
¤:f3 £f6 27.¢g2 g6 Trzy pionki za sze 22.£d3! ¢b7 23.a5 b5 24.¦:f5 42 p.; Hutnik Nowa Huta 42 p.;
figurê, ale pozycja czarnych bez per- z du¿¹ przewag¹ bia³ych. 22...¢b8 Lech Poznañ 40 WKSz „64“ Wro-
spektyw. 28.¤e5 ¦a8 29.£d4 ¦a2 23.£:f5 ¦e5 24.£d3 ¦d8 25. c³aw 40 p.; Avia Œwidnik 37 p.; Ani-
30.¦e2 £f5 31.¤c6 £g5 32.¤:b4 £:h7 ¦e2 26.¦ae1 ¦:c2 27.£g6 lana £ódŸ 36 p.
¦a1 33.¦e3 £d8 34.¦:c3 1-0 ¦c6 28.¦e6 £f4! 29.¦g1 ¦:e6
30.£:e6 £:b4 31.£e5+ ¢a8 32. Legion Warszawa - I m.: Adam-
W kolejnych rundach pokonali- £:g7 £:a4 33.£c7 £d4 34.£c6+ ski Jan 3,5 p. (7); Szukszta Janusz
œmy WKSz „64“ 5,5 - 2,5 i „Start“ Ka- ¢b8 35.h3 ¦d6 36.£c2 £g7 37. 5 p. (10); Filipowicz Andrzej 6,5 p.
towice 5 - 3. W ostatnim meczu wpa- £e4 £c7 Remis (11); Marsza³ek Rafa³ 7,5 p. (11);
d³em na utalentowanego Jacka Biel- Schinzel W³adys³aw 2,5 p. (5); Plater
czyka, który dwa miesi¹ce wcze- W kolejnych rundach pokonali- Kazimierz 8 p. (11); Kaiszauri Kon-
œniej dzieli³ I-VI miejsca w MP junio- œmy „Start“ Lublin 5-3, „Anilanê“ stanty 5,5 p. (11); Szota Jolanta 7 p.
rów do 20 lat w Bia³ymstoku, choæ £ódŸ 4,5-3,5 oraz Pocztowca Poznañ (11); Fija³kowski Marek 3,5 p. (z 5 -
we wrzeœniowym bara¿u w Warsza- 5-3. W tym meczu w przedostatniej wyjecha³ po V rundzie); Tomaszewicz
wie by³ ostatecznie trzeci. rundzie chcia³em na si³ê wygraæ nie- Leon 1,5 p. (2); Ufnal Wac³aw (jun.)
co lepsz¹ koñcówkê z Marianem 0 p. (1); £okasto Anatol 2 p. (3)
Doskonale wiedzia³em, ¿e z ju- Nowackim i jak to czêsto bywa prze-
niorami trzeba wygraæ pierwsz¹ holowa³em i przegra³em. „Maraton“ Warszawa - II m.:
partiê, aby póŸniej mieæ przez lata Gr¹bczewski Romuald 6 p. (11);
„klienta“! W tej sytuacji na III szachownicy Witkowski Stefan 4,5 p. (11);
zaj¹³em drugie miejsce za Zbysz- Brzózka Stefan (11); Dworzyñski
Niestety w tej partiii nie uda³o siê kiem Jamrozem, z którym te¿ nie Roman 7,5 p. (11); Zabierzañski
i w miarê czynienia postêpów Jacek Wojciech (11); Juchimiuk Wies³aw
Bielczyk by³ dla mnie zawsze trud- (11); Sznapik Aleksander (11);
nym rywalem, z którym nigdy nie Kowalska-Lipska El¿bieta 7,5 (11)
wygra³em partii klasycznej.
Pocztowiec Poznañ - III m.
Obrona sycylijska B93 Schmidt W³odzimierz 4 p. (11);
Ereñski Przemys³aw (11) Nowacki
A. Filipowicz - J. Bielczyk, Marian (11); Gralka Julian 8 p.
DMP (r.7), Wroc³aw 1969, 1.e4 (11); Pó³torak Eugeniusz (11);
c5 2.¤f3 d6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 Tarkowski Leszek (11) Kruszyñski
¤f6 5.¤c3 a6 6.f4 e5 7.¤f3 £c7 W³odzimierz (11); Ereñska-Radze-
8.a4 b6 9.¥d3 ¥b7 10.0-0 wska Hanna 6 p. (7); Ma³olepsza
¤bd7 11.¢h1 ¤c5 12.£e1 e:f4 Józefa (4)
13.¥:f4 0-0-0 14.b4 ¤c:e4 15.
¤:e4 ¦e8 16.¤fd2 ¤:e4 17. W ten sposób po raz siódmy
¥:e4 ¥:e4 18.¤:e4 f5 zdoby³em z³oty medal dru¿ynowe-
go mistrza Polski.

magazyn SZACHISTA kwiecieñ 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia XIIIIIIIIY
9r+l+-trnmk0
Szachowe epizody(77) 9zpp+-vlpzpp0
9-wq-+p+-+0
Pó³fina³ XXVII MP alnoœci cz³owieka. Przyk³adowo za- 9+-zp-sN-+-0
k³adamy, ¿e ten blondynek w trze- 9-+LzP-vL-+0
Bydgoszcz, 1-12 XII 1969 cim rzêdzie gra dobrze. A jeœli cho- 9+-+-+-+-0
dzi o tego bruneta, to zak³adamy, ¿e 9PzPP+QzPPzP0
Ostatnim moim turniejem w 1969 gra gorzej. I ¿adne lekcje nie zmie- 9+-+RtR-mK-0
by³ pó³fina³ MP. Graliœmy w Szkole ni¹ tego stosunku si³, je¿eli ¿aden xiiiiiiiiy
Zawodowej przy ul. Konarskiego 2. z nich nie bêdzie trenerowa³ regu-
Tempo gry 40 pos./2,5 h oraz 16 larnie i oddzielnie“, a jeden z ko- 15.d5! e:d5 16.¥:d5 Pozycja
pos/1h w dogrywce. Jedna runda mentatorów doda³: „A jak tu treno- bia³ych jest na pograniczu wygranej
dziennie (godz. 16-21), ale rano waæ, kiedy jest ma³o czasu i nie ma 16...¥e6 (16...£f6 17.£f3) 17.¥:e6
czterogodzinne dogrywki. Zaled- te¿ chêci do pracy, ale przecie¿ ka¿- £:e6 18.¤d7 £:e2 19.¦:e2 ¦fd8
wie jeden dzieñ wolny. Nie przybyli dy z nich chce wygrywaæ!”. 20.¥c7 ¦dc8 21.¤e5 g6 22.¥d6
Jacek Bednarski oraz Henryk Œli- ¥f6 23.¤:f7+ ¢g7 24.¤e5 ¦e8
wiñski, Na ich miejsce dopuszczo- Nic uj¹æ, nic dodaæ. Wychodzi- 25.f4 ¦ad8 26.¦ed2 b6 27.b4
no Borhardta i Turczynowicza. ³em z tego samego za³o¿enia, ¿e c:b4 28.¥:b4 ¦:d2 29.¦:d2 ¦d8
W sumie obsada nie by³a silna, moi odptaszkowani przeciwnicy to 30.¦:d8 ¥:d8 31.¤c6 ¥c7 32.
a nawet obiektywnie mówi¹c s³aba. amatorzy, którzy maj¹ niewielkie ¥c3+ ¢f7 33.¤:a7 ¥:f4 34.¥d4
szanse podci¹gniêcia poziomu. ¥c7 35.¤b5 ¥d8 36.¢f2 ¢e6 37.
Kierownikiem turnieju by³ znany Jednak¿e, prawdê mówi¹c, na dy- c4 Teraz to ju¿ elementarz - wy-
dzia³acz bydgoski E. Fentzel, sêdzi¹ stansie „ptaszkowiczów” uzyska- starczy wymieniæ czarnopolwego
g³ównym B. Kranz, któremu poma- ³em „tylko” 3,5 p. z 5 partii. goñca za skoczka i pozycja wygra
gali E. Wiœniewski i B. Paprocki. siê sama. 37...¤e7 38.¢f3 ¤c6
Naturalnie by³o sztuczne losowanie, £atwo przysz³y dwa zwyciêstwa. 39.¢e4 ¤:d4 40.¢:d4 ¥f6+ 41.
aby zawodnicy jednego okrêgu gra- ¢e4 ¥d8 42.h3 ¥e7 43.a4 ¥c5
li do VII rundy. Trzech pierwszych Obrona Caro-Kann B10 44.¤d4+ ¢d6 45.¤b3 ¥b4 46.
awansowa³o do fina³u MP 1970 ro- ¢f4 h6 47.¢e4 ¥c3 48.¢d3 ¥b4
ku. Organizatorzy dali nam trzyoso- A. Filipowicz - J. Konikow- 49.¢d4 ¥e1 50.¤c1 ¥h4 51.
bowe pokoje, w moim znaleŸli siê ski, Pó³fina³ MP (r.2), Bydgoszcz ¤d3 ¥f6+ 52.¢e3 ¥d8 53.¢d2
sympatyczni „towarzysze broni” He- 1969, 1.e4 c6 2.¤c3 d5 3.¤f3 h5 54.¢c3 g5 55.¢d4 g4 56.
nio Kroc i Marian Ziembiñski. Ten system przygotowa³em w celu h:g4 h:g4 57.¢e4 ¢c6 58.¢f5
zaskoczenia rywala, bo w owych ¥e7 59.¢:g4 ¢b7 60.¤c1 ¢c6
By³ to mój pierwszy pó³fina³ MP czasach grywa³em przewa¿nie 61.¤b3 ¢d6 62.¢f5 ¢d7 63.¢e5
po dziewiêcioletniej przerwie i dla- atak Panowa. Grany wariant mo¿- ¢e8 64.¢e6 ¥b4 65.¤d4 ¢f8 66.
tego wzorem mojego wieloletnie- na spotkaæ teraz w setkach partii, ¤f5 1-0
go przyjaciela i kolegi klubowego choæ nie wœród elity. 3...d:e4 Za
mistrza Stanis³awa Gawlikowskie- silniejsze uchodzi 3...¥g4. 4.¤:e4 Obrona Nowoczesny Benoni A65
go przed rozpoczêciem turnieju, ¤d7 5.¥c4 e6 6.£e2 ¥e7 7.d4
zaraz po losowaniu, odptaszkowa- Bia³e otrzyma³y znacznie lepsz¹ po- H. Kroc - A. Filipowicz, Pó³fina³
³em w tabeli tzw. „pewne” punkty, zycjê w debiucie. 7...¤gf6 8.0-0 MP (r.5), Bydgoszcz 1969, 1.d4
czyli zawodników, z którymi trze- 0-0 9.¤:f6+ ¤:f6 10.¥g5 £c7 ¤f6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.¤c3 e:d5
ba wygraæ, bo to „proste” zadanie. 11.¦fe1 c5 W tej pozycji zbli¿o- 5.c:d5 d6 6.e4 g6 7.¥d3 ¥g7
Na „liœcie“ znaleŸli siê: Kroc, Koni- nej charakterem do wariantu Ru- 8.¤ge2 0-0 9.h3 a6 10.a4 ¤bd7
kowski, Autowicz, Maczek i Tur- binsteina w partii francuskiej - vi- W owych czasach mia³em tê pozy-
czynowicz. Ewentualne remisy de wariant 1.e4 e6 2.d4 d5 3.¤c3 cjê ogran¹ na wszelkie sposoby
mo¿na podpisywaæ z Pietrusia- d:e4 4.¤:e4 ¤f6 5.¥g5 ¤bd7 6.¤f3 i bra³em punkt za punktem. 11.0-0
kiem, ¯ó³tkiem i Ziembiñskim. ¥e7 7.¤:f6+ ¤:f6 8.¥c4 0-0 9.£e2 gra £c7 12.¥e3 ¦b8 13.¤g3 W USA
siê zwykle c7-c5, wiêc tu posuniê- w 2000 roku grano tu 13.f4 ¦e8
Có¿, nie tylko Stasio by³ moj¹ cie c7-c6 wygl¹da na stratê tempa. 14.£e1 c4 15.¥c2 ¤c5 16.¤g3 b5 z
wyroczni¹ w tym zakresie, bo- Wtedy teoria debiutów nie by³a przewag¹ czarnych, C. Baginskaite
wiem w znanym dziele Ilfa i Pietro- rozbudowana, ale ja lubi³em zmie- - Z. Iliæ. 13...¦e8 Dok³adniejsze
wa „12 Krzese³”, g³ówny bohater, niaæ pozycje przechodz¹c z jednej by³o 13...c4! 14.¥e2 ¦e8, ale nie
najwiêkszy szachowy hochstapler obrony do drugiej. 12.¦ad1 ¢h8 chcia³em dopuszczaæ do 15.¥d4. Po-
Ostap Bender tak ocenia³ szachi- 13.¤e5 ¤g8 14.¥f4 £b6 czeka³em na b³êdy rywala. 14.£c2
stów: „Wszystko zale¿y od indywidu-

20 magazyn SZACHISTA maj 2016

Szachowe epizody AF (77)

Jerzy Kostro ¦fd1 ¦d8 wyrównan¹ gr¹, jak we Jan Adamski
wspó³czenej partii Ni Shiqun - Zhu
b6 15.¦ac1 £d8 16.¦fe1 ¥b7 Chen, Chiny 2013. 9.¢h1 ¥b7 50.¥b4 ¦c4 z remisem. 45...¥c4+
17.£b1 h6 18.b4? (18.¥f1) 18... 10.f4 ¤:d4 11.£:d4 ¥c5 12.£d3 46.¢d4 ¦g4+ 47.¦e4 ¦d3+ 48.
c:b4 19.£:b4 ¤c5 20.¥f1 ¤fd7 h5 Nie chcia³em z Zenkiem traciæ ¢:c4 ¦:d6 49.£:d6 Uda³a siê wy-
21.f4? i doczeka³em siê. tempa na roszadê!? 13.¥f3 h4 miana ró¿nobarwnych goñców!
14.£e2 ¦c8 15.¥d2 g6 16.¦ac1 49...¦:e4+ 50. ¢d3 ¦a4 51.£f8
XIIIIIIIIY ¤h5 17.¥:h5 ¦:h5 18.f5! Tego ¦f4 52.£b8 ¦f5 Nie wierzy³em, ¿e
9-tr-wqr+k+0 uderzenia nie widzia³em. Pozycja móg³bym przegraæ tê pozycjê z Zen-
9+l+n+pvl-0 czarnych rozpada siê. 18...h3 19. kiem, ale chyba by³a przegrana po
9pzp-zp-+pzp0 g4 ¦h7 20.¤d5! Kolejny cios. 53.£f8. 53.£g3 ¦h5 54.¢e4 ¢g7
9+-snP+-+-0 20...e:d5 21.e:d5+ ¥e7 (21...¢f8 55.¢f4 ¦f5+ 56.¢g4 ¦h5 57.
9PwQ-+PzP-+0 22.f:g6 ¦g7 23.¥h6 +-) 22.f6 £d6 £c3+ ¢g8 58.£f6 ¢f8 59.£d8+
9+-sN-vL-sNP0 23.¦f3 Silniejsze 23.b3 ¢f8 24.f:e7+ ¢g7 60.a4 ¦f5 61.¢:h3 ¦h5+
9-+-+-+P+0 £:e7 25.£:e7+ ¢:e7 26.¦ce1+ ¢f8 27. 62.¢g3 ¦f5 63.¢g4 ¦h5 64.
9+-tR-tRLmK-0 ¥b4+ ¢g8 28.¦f6+-. 23...¢f8 24. £d4+ ¢g8 65.£f6 ¢f8 66.£b2
xiiiiiiiiy f:e7+ £:e7 25.£f2 £e4 26.b3 b5 ¢g8 67.£b5 ¢g7 68.£e8 ¦f5 69.
27.¦e1 £:g4 28.¦g3 £h5 29. £d7 ¦h5 70.£c8 ¦d5 71.£c3+
21...£h4 22.¤h1 a5 23.£b1 ¦g5 b:c4 S³abe te¿ 29...£h4 30. ¢g8 72.£f6 ¦h5 73.¢f4 ¢f8 74.
¥:c3 24.¦:c3 ¦:e4 25.¤f2 (25.g3 £a7+-. Bez hetmana nie jest ³atwo £d8+ ¢g7 75.£c8 ¦d5 76.£h3
£h5 26.¥g2 ¦:a4) 25...¦b4 26. graæ, wiêc wypada³o siê poddaæ, ale ¦c5 77.£d3 ¦h5 78.£b1 ¢h6
£d1 ¤f6 27.¥:c5 b:c5 28.g3 postanowi³em wykonaæ parê posu- 79.£c1 ¢g7 80.¢g4 ¢g8 81.£b1
£h5 29.¤g4 ¤:g4 30.h:g4 £:d5 niêæ, zgodnie z dewiz¹ Tartakowe- ¢g7 82.£b2+ ¢h7 83.£b7 ¢g7
31.£:d5 ¥:d5 32.¦d1 ¦d4 33. ra: „Jeszcze nikt nie wygra³ partii 84.£d7 ¢f8 85.£c6 ¢g7 Remis
¦:d4 c:d4 34.¦d3 ¦b4 35.¦a3 przez poddanie siê!”. 30.¥b4+ ¢g8
¥e4 36.¥b5 ¢f8 37.¢f2 ¢e7 38. 31.¦:h5 ¦:h5 32.b:c4 a5 (32... Po takiej partii szachista nabiera
¢e2 f6 39.¢d2 d5 40.¢e2 ¢d6 ¦:c4 33.¦e8+ ¢g7 34.¥f8+ ¢g8 35. rozpêdu i przekonania, ¿e ju¿ nic
0-1 ¥e7+ ¢h7 36.£:f7+) 33.¥d6 ¥a6 mu nie grozi. Jednoczeœnie pope³ni-
34.£f6 ¦f5 35.£h4 ¦h5 36.£e7 ³em wielki b³¹d. W okresie kilku
Niestety rozegra³em beznadziej- ¥:c4 Tu odetchn¹³em - jeszcze wal- miesiêcy pokazywa³em tê partiê
n¹ partiê z Zenkiem Autowiczem. czymy! 37.£:d7 ¥:d5+ 38.¢g1 wszystkim, których spotka³em z
¦c2 W niedoczasie zaczynam graæ komentarzem, ¿e z Zenkiem mo¿na
Obrona sycylijska B44 „na wygran¹”! Zabawne! graæ na hetmana for. Inna rzecz, ¿e
w owych czasach nie by³o to niczym
Z. Autowicz - A. Filipowicz, XIIIIIIIIY dziwnym. Ale takie naœmiewanie siê
Pó³fina³ MP (r.4), Bydgoszcz 1969, 9-+-+-+k+0 z b³êdów rywala jest ryzykowne. Re-
1.e4 c5 2.¤f3 ¤c6 3.d4 c:d4 4. 9+-+Q+p+-0 akcja Zenka by³a naturalna - zaprzy-
¤:d4 e6 5.c4 a6 6.¤c3 £c7 7. 9-+-vL-+p+0 si¹g³ „zemstê“ i zrewan¿owa³ siê
¥e2 ¤f6 8.0-0 b6 Podejrzane po- 9zp-+l+-+r0 pó³tora roku póŸniej, kiedy w gor-
suniêcie, wynikaj¹ce z oceny „s³abe- 9-+-+-+-+0 szej pozycji, walcz¹c jak lew, wybro-
go rywala“. Nale¿a³o graæ 8...¤:d4 9. 9+-+-+-+p0 ni³ po³ówkê i zabra³ mi bardzo po-
£:d4 ¥c5 10.£d3 b6 11.¥e3 ¥b7 12. 9P+r+-+-zP0 trzebne zwyciêstwo do zdobycia mi-
9+-+-tR-mK-0 strzostwa Polski!
xiiiiiiiiy

39.¦e8+ ¢h7 40.£d8 ¦g2+ 41.
¢f1 ¦f5+ Zapisane posuniêcie. Te-
raz bawi³em siê od³o¿on¹ pozycj¹,
szukaj¹c czarnymi... wygranej. Nie
znalaz³em! 42.¢e1 ¦g1+ 43. ¢e2
¦g2+ 44.¢d3 ¦f3+ 45.¦e3? Inne
warianty powstawa³y po 45.¢d4
¦d2+ 46.¢c5 ¦c3+ 47.¢b6 ¦b2+ 48.
¢:a5 (48.¢a6 ¦c6+ 49.¢:a5 ¦:a2+
50.¢b5 ¦b2+ 51.¥b4 ¦c4 52. ¦h8+
¢g7 53.£f8+ ¢f6 54.£d6+ ¥e6 55.
£e7+ ¢g7=) 48...¦:a2+ 49.¢b5 ¦b2+

magazyn SZACHISTA maj 2016 21

Szachowe epizody AF (77)

Nie zdo³a³em te¿ wygraæ z Macz- grywaj¹ jakoœæ. 24...£d7 25.¤b6 s³aw po 9,5 p. (z 11), Filipowicz An-
kiem, który w tym turnieju gra³ ¦:b6 26.¥:b6 ¦b8 27.¥e3 ¦b5 drzej 9 p.; Sznapik Aleksander 8 p.;
znakomicie z liderami, a przegry- 28.£:f7+! ¥:f7 29.¥:d7 ¥:g5! Marsza³ek Rafa³ 7 p.; Jankowski An-
wa³ z outsiderami. Zremisowa³em 30.¥f4! ¥:f4 31.¦:f4 ¦g5+ 32. drzej 5,5 p.; Tomaszewicz Leon 5 p.;
te¿ z Turczynowiczem, który wy- ¦g4 ¦c5 33.¥:e8 ¥:e8 34.¦f4 g5 Hordyñski Krzysztof 4 p.; Wronicz
broni³ wie¿ówkê bez pionka, ale za (34...¦:c2? 35.¦df1) 35.¦f2 ¥g6 Stefan i Gorzelewski Andrzej po 3,5
to „skonsumowa³em” jednego z fa- 36.¦d4 a5 37.¢f1 ¦c3 38.¢e1 p.; Gayer Arno 1 p.; Lutze-Birk An-
worytów pó³fina³u MP. h5 39.¦e2 ¦c6 40.¦d5 g4 41. drzej 0,5 p.
¦:a5 ¢f7 42.c4 ¦c7 43.¦a6 ¦d7
Obrona sycylijska B33 44.¢f2 h4 45.¢e3 ¢e6 46.c5 Dwa tygodnie póŸniej w dwuko-
¢e5 47.¦:d6 ¦f7 48.¦:g6 1-0 ³owym turnieju wzi¹³em rewan¿.
A. Filipowicz - F. Prochownik, „Legion” 23 I 1970 (Blitz P-5'):
Pó³fina³ MP (r.7), Bydgoszcz 1969, Po tej partii jeszcze podj¹³em Filipowicz Andrzej 8 p. (z 10);
1.e4 c5 2.¤f3 ¤c6 3.d4 c:d4 4. nieudan¹ próbê ogrania seniora Marsza³ek Rafa³ 7,5 p.; Gawlikow-
¤:d4 £b6 Rzadko spotykana konty- turnieju Adama Borhardta i nast¹- ski Stanis³aw 6 p.; Tomaszewicz Le-
nuacja, choæ w gruncie rzecz z prze- pi³y spokojne „remisiki” zapew- on 4,5 p.; Prohazka CSRS 3 p.;
stawieniem posuniêæ przechodzi niaj¹ce awans, bo rywale nie wie- Szpotañski Janusz 1 p.
siê do znanych wariantów. Trzeba rzyli, ¿e mo¿na mnie ograæ. Jako
tylko wybraæ takie posuniêcia, któ- jedyny ukoñczy³em turniej bez po- Nastêpnego dnia, 24 I 1970 roze-
re zmusz¹ hetmana do powrotu, bo ra¿ki, ale najwa¿niejszy by³ awans gra³em seans gry jednoczesnej na
na tym polu blokuje pionka b7. do fina³u MP. 16 szachownicach w Technikum
5.¤b3 ¤f6 6.¤c3 e6 7.¥e3 Nie- Rzemios³ Budowlanych nr 2 w War-
potrzebne posuniêcie, bo hetman Wyniki pó³fina³u MP, Byd- szawie przy ul. M³ynarskiej 43/45.
i tak musi odejœæ. W partii Tal - Gu- goszcz, 1-12 XII 1969 (11 partii): Pie- Gra³em 1 godz. 20 minut z wyni-
feld, Moskwa 1969 grano lepsze 7. trusiak Bogdan 8 p. (z 11), Filipo- kiem +15 =0 -1. Pokaz by³ filmowa-
¥d3 ¥e7 8.0-0 a6 9.£e2 d5 10.e:d5 wicz Andrzej 7 p.; Prochownik Fran- ny przez telewizjê, co by³o ewene-
e:d5 11.¥g5 ¥g4 12.£d2 0-0-0 z nie- ciszek 6,5 p. (trzej awansowali); Bor- mentem w owych czasach.
zwykle ostr¹ pozycj¹. 7...£c7 8.a3 chardt Adam i ¯ó³tek Tadeusz te¿ po
a6 9.f4! Nie dopuszcza do d7-d5. 6,5 p.; Kroc Henryk i Ziembiñski Ma- XXVII Fina³ MP
9...d6 (9...d5 10.e5 ¤d7 11.¥d3+/-) rian po 6 p.; Stañczyk Leszek 5,5 p.;
10.¥e2 ¥e7 11.0-0 0-0 12.¥f3 Autowicz Zenon 4,5 p.; Konikowski Piotrków Trybunalski, 8-25 II 1970
¥d7 13.£d2! ¦ab8? Nale¿a³o graæ Jerzy 4 p.; Maczek Tadeusz 3 p.; Tur-
13...¦ac8. Gorsze 13...¤a5 14.¤:a5 czynowicz Edward 2,5 p. Fina³ rozegrano w sali ZKS „Con-
£:a5 15.¤d5. 14.¦ad1 ¦fd8 15. cordia“ przy ul. D¹browskiego 9,
£f2 b5 16.g4! ¤a5? Po odejœciu Podsumowuj¹c rok 1969 warto tempem 40/2,5h oraz 16/1h w do-
wie¿y z pola f8 nale¿a³o broniæ pion- dodaæ, ¿e wtedy mieliœmy tylko grywkach. Sêdziowali Kazimierz
ka f7 goñcem z e8, zwalniaj¹c pole piêciu mistrzów miêdzynarodo- Wasilewski (g³ówny arbiter) oraz
d7 dla skoczka. 17.¤:a5 £:a5 18. wych: K. Makarczyk, K. Plater, B. Wojciech Dobrzyñski i Anna Hell-
g5 ¤e8 19.f5! b4 (19...e:f5 20.¤d5 Œliwa, Zb. Doda i J. Bednarski, wigowa. By³y dni wolne po V, X
¥f8 21.¥g4+-) 20.a:b4 £:b4 21. a doszli J. Kostro i W. Schmidt. i XIV rundzie. Czterogodzinne do-
¥g4! £c4 (21...f6 22.f:e6 ¥c6 23. Wœród pañ tytu³y WIM mia³y: R. grywki tradycyjnie ju¿ graliœmy
¥d4+-) Hermanowa, K. Ho³uj-Radzikow- przed po³udniem (g.10-14), a run-
ska i M. Litmanowiczowa. Nikt nie dy godz. 16-21.
XIIIIIIIIY mia³ w¹tpliwoœci, ¿e poza dwoma
9-tr-trn+k+0 pierwszymi pasywnymi ju¿ mi- Zagrali wszyscy najlepsi, ale nie-
9+-+lvlpzpp0 strzami miêdzynarodowymi i Ró¿¹ przyjemnym wydarzeniem by³o
9p+-zpp+-+0 Hermanow¹, pozostali grali na po- wycofanie siê IM Zbigniewa Dody
9+-+-+PzP-0 ziomie swoich tytu³ów i je potwier- po VIII rundzie, wskutek choroby.
9-+q+P+L+0 dzali w turniejach, bo tak wymaga- Nie wiadomo dlaczego przyjecha³
9+-sN-vL-+-0 ³y ówczesne przepisy. na turniej z zapaleniem oskrzeli
9-zPP+-wQ-zP0 i nie sprawdzi³ tego przed startem?
9+-+R+RmK-0 Rok 1970
xiiiiiiiiy Wycofanie Zbyszka spowodowa-
Tradycjê nale¿y podtrzymywaæ, ³o ogólne niezadowolenie, ponie-
22.b3! Rozstrzygaj¹ce posuniê- wiêc rok zacz¹³em od blitza, ale wy- wa¿ w roku olimpijskim turniej
cie. Gorsze 22.¦d4 £c8! 22...£c8 nik by³ poni¿ej oczekiwañ. „Le- mia³ charakter eliminacyjny. Zdzi-
23.f:e6 ¥:e6 24.¤d5! Bia³e wy- gion” 7 I 1970 (Blitz P-5'): Schin- wienie budzi³ te¿ fakt, ¿e Doda do-
zel W³adys³aw i Gawlikowski Stani- skonale wystartowa³ w turnieju -
mia³ 4 p. a 5 partii, potem przegra³

22 magazyn SZACHISTA maj 2016

Szachowe epizody AF (77)

Andrzej Filipowicz do ataku Sozina z przestawieniem W³odzimierz Schmidt
posuniêæ. 8...a6 9.¥b3 W tym sys-
w VI r., zremisowa³ w VII i przegra³ temie obiektem ataku jest z regu³y Na dobitek od pewnego czasu gra
w VIII rundzie i wtedy wyjecha³. czarny król. Dlatego zaryzykowa- toczy³a siê w du¿ym niedoczasie
W tej sytuacji przegra³ pozosta³ych ³em i postanowi³em wstrzymaæ siê bia³ych. 19...£b4! 20.¦g1 £:e4+
7 partii walkowerem, przy czym je- z roszad¹. Zmusi³o to bia³e do ela- 21.£:e4 ¤:e4 22.¦de1 (22.¥d5
go wycofanie nie wp³ynê³o na kolej- stycznego planu gry, skutecznego ¤:c3 23. b:c3 ¥c6 24.¥:c6 ¦:c6 25.g5
noœæ czo³ówki, poniewa¿ pierwsza zarówno przy pozycji czarnego kró- ¢f8+/=.) 22...¤f2! 23.g5? ¥d3+
siódemka zdoby³a z nim punkty la w centrum, jak i po wykonaniu 24.¢d2 ¥:f5 25.¦ef1 ¤e4+ 26.
(piêciu walkowerem!). roszady. W systemie bez roszady ¢e3 g6 27.¥b4 ¥:g5+ 28.¢e2
zwykle bia³e graj¹ 9.0-0-0 £c7 10. ¥f4 29. ¦d1 h5 30.h3 ¤g5 31.
Wyniki XXVII MP 1970: IM ¥b3 b5 11.g4! ¤a5 12.g5 ¤:b3+ 13. ¦:d6 ¢g7 (31...¤:h3 32.¦g:g6+)
Kostro Jerzy 11 p. (z 15); Adamski a:b3 ¤d7 ze z³o¿on¹ pozycj¹. 9... 32.h4 ¤e4 33.¦b6 ¥g4+ 34.¢d3
Jan 9,5 p.; IM Schmidt W³odzimierz ¥d7 10.0-0-0 £a5 S³abe by³o 10... ¤f2X
i Filipowicz Andrzej po 9 p.; IM Bed- £c7? wobec 11.g4! ¤:d4 12. ¦:d4 ¥c6
narski Jacek 8,5 p.; Witkowski Stefan 13.g5 ¤d7 14.f4 ¤c5 15. ¦hd1 ¤:b3+ Potem nast¹pi³y trzy remisy bez
i Pytel Krzysztof po 8 p.; Balcerowski 16.a:b3 0-0-0 17.£f2 b5 18.f5 i czarne historii i przysz³a seria trzech po-
Witold i Sydor Andrzej po 7,5 p.; G¹- nie maj¹ kontgry. 11. f4 ¦c8 ra¿ek. Po VII rundzie mia³em 2,5
siorowski Ryszard i Sznapik Aleksan- 12.f5?! Silniejsze 12.¦hg1 lub 12. p. i zajmowa³em dalekie 13 miej-
der po 7 p.; Pietrusiak Bogdan i Pro- g4. 12...¤:d4 13.¥:d4 0-0 14. sce, przy czym od liderów (Kostro
chownik Franciszek po 6,5 p.; Gr¹b- g4?! Kolejna niedok³adnoœæ, po- i Schmidt po 4,5 p.; Doda i Adam-
czewski Romuald 6 p.; Gromek Józef zwalaj¹ca czarnym na zaostrzenie ski po 4 p.) dzie³i³ mnie spory dy-
i IM Doda Zbigniew po 4,5 p. gry. Interesuj¹ce by³o 14.f:e6 ¥:e6 stans.
15.¥:e6 f:e6 16.e5 d:e5 17.¥:e5 z nie-
co lepsz¹ gr¹ bia³ych. 14...e5
15.¥e3

XIIIIIIIIY
9-+r+-trk+0
9+p+lvlpzpp0
9p+-zp-sn-+0
9wq-+-zpP+-0
9-+-+P+P+0
9+LsN-vL-+-0
9PzPP+Q+-zP0
9+-mKR+-+R0
xiiiiiiiiy

Organizacja by³a znakomita. Przy- 15...¦:c3!? Jest istotna ró¿nica W VIII rundzie remis, a w IX r.
czyni³ siê do tego kierownik Leon w tej typowej ofierze, bo nie pada nieoczekiwanie wygra³em z W³od-
Hellwig, który zmobilizowa³ w³adze pionek e4 i nie ma „dublaków” na kiem Schmidtem, którego by³em
miasta do objêcia patronatu i opieki linii „c“. 16.¥d2! (16.b:c3? ¤:e4) „klientem“ od 1959 roku i… pozo-
nad MP. Niezwykle wa¿ne dla za- 16...¥b5! 17.£e1 Najgorsza obro- sta³em nadal po tej partii. By³o to
wodników, ale przede wszystkim na wg Rafa³a Marsza³ka. Tymcza- jedyne zwyciêstwo jakie odnio-
dla patronów zawodów, by³o otwar- sem po 17. £g2! ¦:c2+ 18.¢:c2 ¦c8+ s³em z W³odkiem i mo¿e dlatego
cie turnieju w przeddzieñ I rundy 19.¥c3 (19. ¢b1!? ¥d3+ 20.¢a1 £b5 rozpocz¹³em wspania³y finisz 6 p.
i piêkna uroczystoœæ zakoñczenia. 21.¦he1 ¤d7 22.g5+/-) 19...£b4 20. z 7 partii, który zapewni³ mi dzie-
¦he1 ¥c6!! 21.¥d5 (21.¥:b4 ¥:e4+ lenie III - IV miejsca.
Turniej rozpocz¹³em udanie. 22.¢d2 ¥:g2 23.¦c1 ¦:c1 24.¦:c1
¥c6=) 21...¥:d5 22.e:d5 £:g4 23. Obrona sycylijska B44
Obrona sycylijska B89 £:g4 ¤:g4 te¿ nie wszystko jest pro-
ste, bo bia³e maj¹ liczne s³aboœci. A. Filipowicz - W. Schmidt, MP
R. G¹siorowski - A. Filipo- 17...¦:c2+ 18.¢:c2 ¦c8+ 19. (r.9), Piotrków Tryb. 1970, 1.e4 c5
wicz, MP (r.1), Piotrków Tryb. ¥c3 Silniejsze 19.¢b1 ¥d3+ 20.¢a1 2.¤f3 e6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 ¤c6
1970, 1.e4 c5 2.¤f3 e6 3.d4 £b5 21.¥g5 z lepsz¹ gr¹ bia³ych, ale 5.¤b5 d6 6.c4 ¤f6 7.¤1c3 a6 8.
c:d4 4.¤:d4 ¤c6 5.¤c3 d6 6. bia³e przeoczy³y siln¹ kontynuacjê ¤a3 ¥e7 9.¥e3 0-0 10.¥e2 b6
¥e3 ¥e7 7.¥c4 ¤f6 8.£e2 Dosz³o czarnych, które przejê³y inicjatywê. Ostatni krzyk ówczesnej mody

magazyn SZACHISTA maj 2016 23

Szachowe epizody AF (77)

w tym wariancie. Pocz¹tkowo uwa- £b8 19.b4 ¤c6 20.d:c6 ¥:c6 ocenia³ coœ ofiarowal, co przyj¹³em z
¿ano, ¿e posuniêcie c2-c4 obala wa- pozycjê czarnych jako równ¹. 16... „wdziêcznoœci¹“. Silniejsze 16.¤e4.
riant Paulsena i system od³o¿ono do £b8 17.£b1 ¤c6!? 18.¦fd1 ¤b4 16...¦f7 (16...¢:h7 17.£h5+ ¢g7 18.
„archiwum”. W koñcu lat 50-ych po- 19.¥d2 a5? Oddanie pola b5, ¥h6+ +-) 17.£h5 ¦:h7 18. £e8+
wrócono do wariantu twierdz¹c dla a przejêcie kontroli nad polem b4, to ¢g7 19.h5 £d8 20.h6+ ¦:h6
odmiany, ¿e kontynuacja c2-c4 nie plan czarnych zwi¹zany z naciskiem 21.¥:h6+ ¢:h6 22.£f7 £f8 23.
jest groŸna. Ust¹pi³a wiêc warian- na punkt e4, przez ¤b4-a6-c5 i dalej £d5 ¥g4 24.f3 ¥h5 25.¢f2 ¢g7
tom z ¤c3 i wczesnymi posuniêciom ¤f6 i £a8. Plan jednak jest zbyt po- 26.¦h1 ¥g6 27.¦ad1 ¦d8 28.
¥d3 i ¥e3. Ostatnie lata przynios³y wolny i bia³e umiejêtnie przestawi¹ £e6 f5 i bia³a damka ginie. 0-1
„równouprawnienie” ruchu c2-c4, figury. Ciekawe by³o 19...¤c6!? i bia-
bo bia³e dysponuj¹ wiêksz¹ prze- ³ym niewygodnie jest graæ 20.b4, Debiut Retiego A14
strzeni¹ i inicjatyw¹, ale musz¹ trzy- wobec 20...a5 z kontrgr¹ czarnych.
maæ kontrolê nad kluczowymi pola- 20. ¤b5 ¤a6 Gorsze 20...¤c5 21.a3 A. Filipowicz - R. Gr¹bczew-
mi b5 i d5. Z kolei czarne maj¹ œcie- ¤ba6 (21...¤bd3 22.¦c3) 22.b4 a:b4 ski, MP (r.13), Piotrków Tryb.
œnion¹, ale solidn¹ pozycjê. 11.f4 23.a:b4+/-. 21.b3 ¤ac5 22.¥e3 1970, 1.c4 e6 2.g3 d5 3.¥g2 ¤f6
¥b7 W partii A. Filipowicz - M. Ma- ¤f6 23.¤ec3 ¦fd8 24.¥f2 ¤e8 4.¤f3 c5 5.b3 ¤c6 6.0-0 ¥e7
tuloviæ, Warna 1965, czarne wybra³y (24...d5? 25.e:d5 £:f4 26.¦e1 i 27. 7.d3 0-0 8.¤bd2 d4 9.a3 e5
inn¹ kolejnoœæ i po 11...f4 zagra³y ¥g3+/-) 25.a3 ¤f6 26.¢h1 £a8 10.¤e1 ¥e6 11.¦b1 £d7 12.¤c2
11...¤d7 12.0-0 ¥b7 13.¥f3 ¤c5 14. 27.¦e1 a4? B³¹d w niedoczasie. a5 13.b4 a:b4 14.a:b4 c:b4 15.
¦c1 ¥f6 15.£d2 £b8 16.¤e2 a5 17. 28.¥:c5 b:c5 29.¤:a4 ¤d7 30. ¤b3 ¥h3 16.f4 ¥:g2 17.¢:g2
¤b5 ¦d8 18.¤ec3 ¤a7 19.¤d4 £c7 20. ¦cd1 £b8 31.¤ac3 ¤b6 32.a4 e:f4 18.¦:f4 ¦fe8 19.¥b2 ¥d6
b3 ¦ac8 21.¦fd1 i bia³e zachowa³y ¤a8 33.¥g4 g6 34.f5 ¥h4 35.¦f1 20.¦f3 ¥e5 21.£d2 £d6 22.¦a1
inicjatywê. 12.¥f3!? Bia³e wstrzy- 1-0 Pozycyjna partia, nie pasuj¹ca
muj¹ siê z roszad¹, bo nigdy nie lu- do mojego stylu gry, a czasem trafia- XIIIIIIIIY
bi³em wykonywaæ oczywistych po- ³y mi siê takie wyj¹tki. 9r+-+r+k+0
suniêæ, uwa¿aj¹c, ¿e takie posuniê- 9+p+-+pzpp0
cia byle frajer potrafi zrobiæ. Wariant Obrona sycylijska B30 9-+nwq-sn-+0
12.0-0?! d5! 13.c:d5 e:d5 14.e:d5 (14. 9+-+-vl-+-0
e5 d4!) 14...¤b4 15.d6 ¥:d6 16.¤c4 F. Prochownik - A. Filipowicz, 9-zpPzp-+-+0
¥c5 dawa³ dobr¹ grê czarnym. MP (r.10), Piotrków Tryb. 1970, 9+N+P+RzP-0
12...¤a5 13.£d3 ¦c8 14.0-0 1.e4 c5 2.¤f3 e6 3.d3 ¤c6 4.g3 9-vLNwQP+KzP0
£c7 15.¦ac1 ¤d7 Przegrywa 15... ¤f6 5.¥g2 ¥e7 6.0-0 0-0 7.£e2 9tR-+-+-+-0
¤:c4? wobec 16.¤cb1! z nastêpnym d5 8.e5 ¤d7 9.c4 d4 10.h4 f5 xiiiiiiiiy
b2-b3. W tej pozycji, w turnieju pretenden-
tów w partii P. Swidler - S. Karja- Tu zaproponowa³em remis, co
XIIIIIIIIY kin, Chanty Mansyjsk 2014, naj- znalaz³o takie odzwierciedlenie
9-+r+-trk+0 pierw grano 10...¢h8!? 11.¥f4 f5 12. w sprawozdaniu na ³amach mie-
9+lwqnvlpzpp0 ¤g5 ¥:g5 13.h:g5 £c7 14.g6 h:g6 15. siêcznika „Szachy“. Autorem by³
9pzp-zpp+-+0 ¤d2 ¢g8 16.¤f3 ¦e8 17.¤g5 ¤f8 18. mój przyjaciel Rafa³ Marsza³ek, któ-
9sn-+-+-+-0 g4 ¤d8 19.¢h2 ¥d7 20.g:f5? e:f5 21. ry tak to uj¹³: „Autor niniejszego
9-+P+PzP-+0 ¥d5+ ¤de6 22.¦g1 ¥c6 23.£f3 ¦ad8 sprawozdania, jako d³ugoletni kole-
9sN-sNQvLL+-0 24.¦ae1 £d7 z równ¹ gr¹. 11.e:f6 ga Filipowicza, zd¹¿y³ siê ju¿ przy-
9PzP-+-+PzP0 ¤:f6 12.¤bd2 £c7 13.¤g5 e5 zwyczaiæ do jego pozycyjnych ekstra-
9+-tR-+RmK-0 14.¤de4 ¢h8 15.¤:f6 g:f6 wagancji. I tym razem wiêc bez zbyt-
xiiiiiiiiy niego zdziwienia kontemplowa³em
XIIIIIIIIY dziwn¹ pozycjê ustawion¹ bia³ymi
16.¤e2 Moja kontynuacja utrzy- 9r+l+-tr-mk0 przez mojego druha, w debiucie Re-
mywa³a przewagê. Dwie rundy póŸ- 9zppwq-vl-+p0 tiego. Po beztroskiej ofierze pionka
niej w piotrkowskim finale Sznapik 9-+n+-zp-+0 bia³e w charakterze rekompensaty
zagra³ bia³ymi ze Schmidtem 16. 9+-zp-zp-sN-0 dosta³y… œcieœnion¹ grê. Nic nie jest
¦fd1 i po 16...¦fd8 17.¤e2 ¤c6 18. 9-+Pzp-+-zP0 trwa³e, nawet wrodzony optymizm -
¤b5! a:b5 19.c:b5 ¤c5 20.£b1 ¤b8 9+-+P+-zP-0 przeto w miarê up³ywu czasu partii
21.b4 ¤bd7 22.¤d4 £b8 23.b:c5 d:c5 9PzP-+QzPL+0 coraz bardziej markotnia³o oblicze
24.¤c6!? ¥:c6 25.b:c6 ¦:c6 26.£b5 9tR-vL-+RmK-0 zawodnika warszawskiego „Legio-
z rekompensat¹ za pionka. Ale Bole- xiiiiiiiiy nu“. Wreszcie Filipowicz proponuje
s³awski poleca³ tu 16.£d2 ¦fd8 17. remis. „Proponujesz remis z pion-
¤d5, aczkolwiek po 17...e:d5 18.c:d5 16.¤:h7? Nareszcie mnie ktoœ kiem mniej?“ - upewnia siê ciê¿ko

24 magazyn SZACHISTA maj 2016

Szachowe epizody AF (77)

doœwiadczony kaprysami Caissy Czêœciej grywa siê 13.¤c4. 13... nie pasuje do klasowego szachisty,
Gr¹bczewski. Na co Filipowicz przez ¦b8 W partii M. Tajmanow - H. nie daje mu szans w spotkaniach
œciœniête gard³o rzuca dumn¹ odpo- Ree, Wijk aan Zee 1970, grano gor- z dobrymi technikami, wreszcie co
wiedŸ: „Ja zawsze mam pionka sze 13...¤d7 14.¤c4 ¤e5 15.¤e3 f5 najwa¿niejsze - nieuchronnie ma-
mniej…“. Gr¹bczewski uœmiecha siê 16.f4 ¤f7 17.e:f5 g:f5 18.¥d3+/-. 14. nieruje gracza „poluj¹cego na cios“.
z gorzk¹ wyrozumia³oœci¹, propozy- ¤b5? (14.¤c4!?) 14...a6 Mo¿na by- Inaczej ma siê rzecz jednak, kiedy
cjê odrzuca i partiê w niedoczasie ³o graæ 14...¦b7 z dalszym a7-a6. krytyczne opinie pod adresem po-
przegrywa. Nie by³a to jedyna szczê- 15.¤a7 £d7 16.¤:c8? Lepsze by³o dobnego stylu gry wypowiadaj¹ sa-
œliwa zdobycz Filipowicza“. 16.¤c6, np. 16...¦b7 17.¤c4 b5 18. mi wspó³zawodnicy, którzy partie
a:b5 a:b5 19.¤e3. 16...¦e:c8 17. swoje przeprowadzaj¹ poprawnie
22...¦:a1 23.¥:a1 h6 24.£e1 f4!? ¦e8 18.¥f3 b5 19.a:b5 a:b5 teoretycznie, tyle tylko, ¿e dziwnym
¤d7 25.£f2 ¥f6 26.¥:d4 ¤de5 20.g4 h6 21.h3 c4 22.¥g2 ¦a8 trafem czêsto koñcz¹ je kilkuna-
27.¥c5 £d8 28.¦f4 £a8! 29.¦e4 23.¦:a8 ¤:a8 24.£f3 ¤b6 25. stoposuniêciowym, zupe³nie bezkra-
£a2 30.¤cd4 ¦a8 Jeœli 30...¤:d4!?, £a3 ¤a4 26.b3 c:b3 27.£:b3 wym remisem. Kibic niechêtnie
to 31.¥:d4 (31.¤:d4 b3 32.¤:b3 £:b3 ¤c5 Skoczek dotar³ na swoje pole. wtedy przyznaje racjê owym komen-
33.d4 £:c4 34.£e3 £d5 35.¢g1 ¥g5-+) 28.£c2 ¦c8 29.£d1 tatorom i sk³onny jest wyznaæ, ¿e
31...£:b3 32.£f5 £a4 33.¥:e5 £a5 34. przek³ada „szczêœcie“ upostaciowio-
d4 ¥:e5 (34...b3 35.d5 ¥:e5 36. ¦:e5 XIIIIIIIIY ne w grze niepoprawnej, niesolid-
¦:e5 37.£:e5=) 35.d:e5 b3 36. ¦e3 9-+r+-+k+0 nej, ni¿ „rozum teoretyczny“. Tak
£a4 37.£f3 b2 38.¦b3 ¦e7 39. ¦:b2 9+-+q+pvl-0 czy inaczej Filipowicz jest wœród na-
£:c4 40.e4 ¦:e5 41.¦:b7 ¦:e4 42. 9-+-zp-snpzp0 szych czo³owych graczy chwalebnym
¦b8+ ¢h7-/+. 31.¤f5! £:b3 9+psnP+-+-0 wyj¹tkiem jako zwolennik ostrej
9-+-+PzPP+0 walki i „szturmów na bagnety“,
XIIIIIIIIY 9+-+-+-+P0 a przebieg „przypadkowo wygra-
9r+-+-+k+0 9-+-sN-+L+0 nych“ partii œwiadczy o jego du¿ych
9+p+-+pzp-0 9+-vLQ+R+K0 kombinacyjnych umiejêtnoœciach.
9-+n+-vl-zp0 xiiiiiiiiy
9+-vL-snN+-0 Kapitalnym finiszem 6 punktów
9-zpP+R+-+0 29...h5! 30.g5 (30.¥f3 ¤d3!) z siedmiu ostatnich partii zawod-
9+q+P+-zP-0 30...¤f:e4 31.¤:e4 ¤:e4 32.£f3 nik warszawski uplasowal siê na
9-+-+PwQKzP0 Jeœli 32.¥:e4?, to 32...£:h3+ 33.¢g1 miejscu najwy¿szym z dotychczas
9+-+-+-+-0 ¦:c1! 34.£:c1 ¥d4+ 35.¦f2 £g3+ zajmowanych w finale MP. Sukces
xiiiiiiiiy z wygran¹. 32...¦c4 33.h4 £g4 ten przypad³ na okres czasoch³onnej
34.£:g4 h:g4 35.¢h2 b4 36. pracy zawodowej uniemo¿liwiaj¹-
32.¤:h6+! ¢h7 33.£f5+ ¤g6? ¦e1 ¤c5 37.¦e8+ ¢h7 38.¥e3 cej mu regularne zajmowanie siê
Nale¿a³o graæ 33...¢h8!? (33... ¥d4 39.¥:d4 ¦:d4 40.¢g3 ¦d2 szachami! Jeszcze raz potwierdza
¢:h6?? 34.¥e3+), ale w du¿ym nie- 41.¦e1 ¦d4 42.¦e8 b3 43.¦b8 siê na tym przyk³adzie teza o zna-
doczasie jest to trudne posuniêcie, ¦d2 44.¥f1 b2 45.¥c4 ¤e4+ czeniu walorów sportowych w ry-
nie mówi¹c o tym, ¿e nie mo¿na po- 46.¢:g4 ¤c3 47.¥d3 ¦:d3 48. walizacji szachowej“.
gubiæ siê w wariancie 34.£h3 g:h6 ¦:b2 ¤:d5 0-1
35.£:h6+ ¢g8 36.£:f6 ¤g6 37.¦g4 Prawdê mówi¹c w trakcie mi-
(37.h4 £c3! 38.¥d4 ¤:d4 39.¦:d4 Na koniec Rafa³ Marsza³ek pi- strzostw Polski w Piotrkowie Try-
£d2 40.¦e4) 37...£c3! 38.¦:g6+ f:g6 sze: „Z Sydorem Filipowicz mia³ re- bunalskim w 1970 roku pisa³em fi-
39.£e6+ ¢g7 40.£d7+ ¢g8 41.£e6+ mis bez pionka, z Prochownikiem nalny tekst pracy doktorskiej i to
z remisem. 34.¤:f7 ¤ce5 35.¤:e5 wygrana w „chwiej¹cej siê“ ju¿ po prawie codziennie w godzinach
¥:e5 36.¦h4+ ¢g8 37.£:g6 (37. debiucie pozycji, z G¹siorowskim 10-12, gdy nie by³o dogrywek.
£e6X) 37...£d1 38.£e6X podejrzana ofiara jakoœci, przeciw Mia³o to istotny wp³yw na mój wy-
której partner zastosowa³ najgorsz¹ nik, przy czym zarówno pozytyw-
Obrona Nowoczesny Benoni A79 obronê. Koncentruj¹ca siê tylko wo- ny, jak i negatywny. Dodatkowe
kó³ „taktycznych rozbojów“ gra war- pilne i wa¿ne zajêcie w trakcie tur-
W. Balcerowski - A. Filipo- szawskiego mistrza wzbudza³a, nieju powoduje, ¿e ³atwiej podcho-
wicz, MP (r.14), Piotrków Tryb. wzbudza i - odpukaæ! - bêdzie dzi siê do pora¿ek, bo cz³owiek
1970, 1.d4 ¤f6 2.c4 c5 3.d5 e6 wzbudzaæ szereg krytycznych ko- jest dodatkowo zaprzêgniêty w in-
4.¤c3 e:d5 5.c:d5 d6 6.e4 g6 mentarzy ze strony fachowców. ny proces myœlenia. Jednoczeœnie
7.¤f3 ¥g7 8.¥e2 0-0 9.0-0 ¦e8 ma wp³yw negatywny, bo zmniej-
10.¤d2 ¤a6 11.f3 ¤c7 12.a4 b6 I s³usznie, bo taki styl rozumiany sza czas przeznaczony na przygo-
Tym razem gra³em wg aktualnych jako kombinacyjna przypadkowoœæ towanie do partii oraz na wypoczy-
zaleceñ ówczesnej teorii. 13.¢h1 nek pomiêdzy rundami.

magazyn SZACHISTA maj 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia lowych do Dziekana naszego Wy-
dzia³u, od dziekana do rektora PW,
Szachowe epizody(78) od rektora do przedsiêbiorstwa -
Zjednoczenia „Mostostal”, od „Mo-
Po powrocie z MP w Piotrkowie katedry i na badania belek nie stostalu” do Komitetu Nauki i
Trybunalskim czeka³a mnie w mar- mia³em wystarczaj¹cych œrodków. Techniki i wszystkie odpowiedzi,
cu 1970 r. intesywna praca na Poli- Do tego trzeba dodaæ bardzo ni- naturalnie pozytywne opinie wraz
technice Warszawskiej. Koñczy³em skie wówczas uposa¿enia pracow- z odpowiednim uzasadnieniem na
pracê doktorsk¹ z dziedziny wy- ników naukowych, szczególnie poszczególnych szczeblach.
miarowania konstrukcji ze stopów asystentów i starszych asystentów.
aluminium, ale pozosta³y mnie jesz- Wszystko zanosi³em sam, prosz¹c
cze uzupe³niaj¹ce badania wytrzy- W naszej Katedrze mój promo- o podpisanie, twierdz¹c, ¿e to tylko
ma³oœciowe aluminiowych belek. tor prof. dr hab. Mieczys³aw £ubiñ- u³atwienie w pracy, aby dodatkowo
ski ca³y czas stara³ siê zdobywaæ nie obci¹¿aæ zapracowanych urzêd-
Starty w turniejach zajmowa³y dodatkowe ekspertyzy i fundusze ników i ich szefów. Wszystko by³o
wówczas ca³e tygodnie i dlatego dla podreperowania naszych finan- elegancko napisane, w odpowied-
aby dostawaæ bez k³opotu zwolnie- sów. Któregoœ dnia pod koniec niej formie, grzecznie i ze wszystki-
nia, czyli tzw. „sportowe wyjazdy” 1969 roku siedzieliœmy razem mi „tytu³ami”. Wszyscy podpisali
na liczne szachowe imprezy musia- w Katedrze i zastanawialiœmy siê praktycznie w ci¹gu dwóch dni i tyl-
³em w jakiœ sposób przekonaæ kie- nad dalszymi planami oraz mo¿li- ko KNiT mia³ pewne obiekcje - po-
rownictwo katedry „Konstrukcji woœciami zwiêkszenia zarobków. wiedzieli, ¿e sami potrafi¹. W grun-
Metalowych”, a praktycznie profe- cie rzeczy trzy dni póŸniej przepisali
sora dr. Eugeniusza Hildebrandta Profesor znalaz³ informacjê o piê- moje pismo z ma³ymi uzupe³nienia-
oraz odgrywaj¹cego istotn¹ rolê cioletnich pañstwowych „Proble- mi i w rezultacie przyznali nam 25
w katedrze promotora mojej pracy mach wêz³owych” (1971-1975), milionów z³otych na 5 lat, na piêæ
doktorskiej prof. dr hab. Mieczys³a- obejmuj¹cych olbrzymi zakres za- Politechnik: warszawsk¹, krakow-
wa £ubiñskiego, wówczas docenta. gadnieñ teoretycznych, badaw- sk¹ gdañsk¹, poznañsk¹ i gliwick¹.
czych i projektowych, który powi-
Wpad³em na pomys³ przejêcia nien byæ realizowany przez kilka Przygl¹daj¹c siê PRL, zawsze wie-
w katedrze wszystkich prac organi- zespo³ów. Œrodki przyznawa³ Komi- dzia³em, ¿e urzêdnicy nie bardzo lu-
zacyjnych, pomocniczych (progra- tet Nauki i Techniki. By³y to wielo- bi¹ pracowaæ i s¹ zadowoleni gdy ich
my i plany zajêæ itp.), a tak¿e pro- milionowe kwoty, ale wymaga³y od- siê wyrêcza! Mimo krótkiej dzia³alno-
wadzenia æwiczeñ, wyk³adów czy powiednich uzasadnieñ i wspó³pra- œci zawodowej szybko zrozumia³em
seminariów w zastêpstwie wszyst- cy wielu badawczych jednostek. mentalnoœæ urzêdników, ich opiesza-
kich nieobecnych pracowników ka- Naturalnie mieliœmy wówczas tzw. ³oœæ i oportunizm, zgodnie z publiko-
tedry w jakichkolwiek dniach, „Gospodarstwo pomocnicze”, któ- wanym wówczas dwuwierszem:.
zreszt¹ z ró¿nych przyczyn, jak in- re umo¿liwia³o nam przyjmowanie
na praca, konferencje czy zwolnie- i wykonywanie ekspertyz budowla- „Prze³o¿onych siê nie lêkaj;
nia lekarskie. Da³o mi to praktycz- nych. Czasu na za³atwienie proble- ma³o rób a du¿o stêkaj;
nie absolutn¹ w³adzê w katedrze mu wêz³owego by³o niewiele, bo Nie krytykuj, nie podskakuj,
z bardzo niskiego stanowiska star- jak zwykle w PRL wszystko by³o ro- siedŸ na d… i przytakuj”.
szego asystenta, a potem adiunkta. bione na ostatni¹ minutê.
Pisa³em te¿ referaty czy artyku³y, W celu pozbycia siê biurokra-
czêsto ze wspó³autorami znacznie Dlatego wspólnie z szefem posta- tycznych barier stawianych przez
mniej zaanga¿owanymi w tematy- nowiliœmy zast¹piæ wszystkich nasz wydzia³ utworzyliœmy równo-
kê, organizowa³em konferencje urzêdników na poszczególnych legle Miêdzywydzia³owy Zespó³
krajowe i miêdzynarodowe, wsta- szczeblach, na których opiniowa- Problemowy „Konstrukcje metalo-
wiaj¹c wspó³pracowników na wyso- no wniosek o problem wêz³owy. we”, w którym zosta³em wicedy-
kie presti¿owe pozycje. Ta olbrzy- Naturalnie mieliœmy w Katedrze rektorem, a kierowa³ nim prof. dr
mia intensywna praca przynosi³a oraz we wspó³pracujacych z nami hab. Zygmunt Pancewicz. Potem
efekty i dziêki temu w ka¿dym se- Politechnikach odpowiednich pra- kierowa³em zadaniami, sprawdza-
mestrze mog³em wyje¿d¿aæ na tur- cowników i kompetencje, ale trze- ³em telefonicznie zawansowanie
nieje i to na okresy po pó³tora mie- ba by³o za³atwiæ formalnoœci. Pro- prac i za wszystkie Politechniki pi-
si¹ca plus liczne okresy wakacyjne. fesor potrafi³ œci¹gn¹æ odpowied- sa³em kwartalne sprawozdania do
nie druki i blankiety z nadrukiem ministerstwa (porobi³em sobie tzw.
Nie zmienia³o to faktu, ¿e mieli- firmowym, a ja napisa³em pisma od „przodki”), bo nie mia³em czasu na
œmy bardzo ograniczony bud¿et naszej Katedry Konstrukcji Meta- czekanie na ich „wypociny”. Natu-
ralnie musieli przygotowaæ spra-

20 magazyn SZACHISTA czerwiec 2016

Szachowe epizody AF (78)

wozdania finansowe, bo to zawsze w piotrkowskim finale MP z dorob- koñczy³ siê remisem 2-2, przy czym
podlega³o dok³adnej kontroli. kiem zaledwie 6 p. (z 15). Z kolei wszystkie partie wygra³y bia³e,
W tym celu zatrudni³em bardzo do- dzielenie ostatniego miejsca a ostatni¹ Balcerowski. Witek
br¹, doœwiadczon¹ ksiêgow¹, z Gromkiem przez Zbyszka Dodê by- awansowa³ do fina³owego meczu,
³o wynikiem choroby i wycofania siê który przyniós³ mi ³atwe zwyciê-
Nastêpnie przygotowa³em ca³y z MP, w momencie, gdy znajdowal stwo 2-0 i po raz pi¹ty zakwalifiko-
plan organizacyjny, wiedz¹c, ¿e siê na czolowym miejscu i by³ zdecy- wa³em siê do dru¿yny olimpijskiej.
w Polsce organizacja pracy zawsze dowanym faworytem turnieju. Zda-
sta³a na niskim poziomie. Zatrudni- niem prasy Komisja Sportowa Zawsze potrafi³em dobrze graæ
³em sekretarki we wszystkich wa¿- PZSzach nie mia³a trudnoœci w po- decyduj¹ce partie i dlatego doœæ
nych miejscach na Politechnice wo³aniu do dru¿yny olimpijskiej na ³atwo ogra³em dwukrotnego mi-
Warszawskiej, aby przepisywa³y na- olimpiadê w Siegen mm. Zbignie- strza Polski Witka Balcerowskie-
sze prace na maszynach (kompute- wa Dodê, mm. Jacka Bednarskiego, go 2-0, z którym mój ogólny wielo-
rów nie by³o!). Wszystkim p³aci³em mm. Jerzego Kostro, mm. W³odzi- letni bilans wynosi³ +9 =16 -5.
najwy¿sze stawki i przez ³adnych mierza Schmidta oraz Jana Adam-
kilka lat mia³em „wejœcia” do wielu skiego. Jedyna trudnoœæ wy³oni³a siê Partia angielska A35
dzia³ów PW i szefów tych dzia³ów. przy typowaniu szóstego zawodnika.
W jednym zeszycie mia³em wszyst- W. Balcerowski - A. Filipo-
kie dane i kwoty na wyp³aty. Pisa- W rachubê wchodzilo tu kilku za- wicz, Eliminacje olimpijskie (r.1),
³em typowe teksty zleceñ i dawa³em wodnikow, a przede wszystkim Fili- Warszawa 1970, 1.¤f3 c5 2.c4
do przygotowania umów naszej pa- powicz, który tym razem zdecydo- ¤c6 3.¤c3 ¤f6 4.e3 g6 5.d4
ni od spraw finansów. Ona wszyst- wanie wyprzedzi³ swych konkuren- c:d4 6.e:d4 d5 W ten sposób par-
ko rozlicza³a i wypisywa³a na zlece- tów do miejsca w reprezentacji, na- tia przesz³a na tory Ataku Panowa
niach i rachunkach, zgodnie z pla- stêpnie by³y dwukrotny mistrz Pol- w obronie Caro-Kann. Oczywiœcie
nem finansowym. ski Balcerowski, wykazuj¹cy w posuniêcie g7-g6 jest gorsze, ni¿ za-
ostatnich dwóch latach wyraŸne po- lecane wtedy 6...¥g4. 7.c:d5 Zgod-
Po kilku lat dzia³alnoœci, kiedy re- stêpy Sydor i wreszcie mistrz Polski nie z teori¹ nale¿a³o graæ 7.¥g5! d:c4
alizowaliœmy kolejny problem wê- z r. 1968 Gr¹bczewski, maj¹cy nad 8.d5! ¤a5 9.b4 c:b3 10.a:b3 b6 11.b4
z³owy przyszed³ do naszej katedry wymienion¹ trójk¹ przewagê pod ¤b7 12.¥b5+ ¥d7 13.¤e5, co wg daw-
dzia³acz partyjny z ministerstwa, wzglêdem wytrzyma³oœci kondycyj- nej oceny dawa³o przewagê bia³ym,
ju¿ jako docent, zreszt¹ mój kolega no-nerwowej“. a obecnie pozycja mo¿e byæ uwa¿a-
ze studiów. Naturalnie musia³ mieæ na za wyrównan¹. Kontynuacja wy-
kierownicze stanowisko, wiêc je Eliminacje przedolimpijskie brana przez Witka by³a znana z IV
opuœci³em, maj¹c satysfakcjê, ¿e na partii meczu Botwinnik - Petrosjan
moje miejsce musieli zatrudniæ a¿ Warszawa, 6-12 IV 1970 1963, ale obecnie te¿ jest grywana.
osiem osób i wszyscy mieli zajêcie!! 7...¤:d5 8.£b3 e6 Wygl¹da na
Warto te¿, choæ co jakiœ czas przy- Komisja Sportowa PZSzach wy- os³abienie czarnych pól, ale bia³e
pomnieæ, ¿e generalnie rzecz bio- znaczy³a eliminacje w postaci dwu- nie mog¹ tego wykorzystaæ. 9.¥b5
r¹c w PRL praca wygl¹da³a tak: je- ko³owego czwórmeczu z udzia³em: (9.¤:d5 e:d5 10.¥b5 £e7+ 11.¥e3
den pracuje, jeden pilnuje i dwóch A. Sydora, A. Filipowicza, W. Bal- £b4+ 12.£:b4 ¥:b4+ 13.¥d2 ¥d6 14.0-
siê przygl¹da. Niekiedy inteligentni cerowskiego i R. Gr¹bczewskiego, 0 0-0 15.¥:c6 b:c6 16.¦ac1 ¥d7 +/=)
szefowie dochodzili do wniosku, ¿e przy czym w przypadku zdobycia 9...a6 W partii D. Œwiercz - A.
przypadkiem mo¿e dojœæ do sytu- równej liczby punktów decydowa³a Areszczenko, Bundesliga 2016, gra-
acji, ¿e wyró¿ni siê tych co dobrze ww. kolejnoœæ zawodników. no 9...¥g7 10.0-0 0-0 11.¥:c6 b:c6 12.
pracuj¹, a nie tych co tylko przygl¹- ¤a4 £c7 13.¥d2 ¦d8 14.¤c5 ¤e7 15.
daj¹ siê. Dlatego najbardziej praco- Niespodziewanie bez podania po- ¥g5 h6 16.¥:e7 £:e7 17.£c3 ¦d5 18.
witych czêsto wymieniano. Zawsze wodów zrezygnowa³ z udzia³u ¦ac1 £d6=. 10.¥:c6+ b:c6 11.0-0
dmuchali na zimne! Nie lubili ryzy- w czwórmeczu Andrzej Sydor i wte- (11.¤e5 ¥g7! 12.¤:c6 £d6 13.¤:d5
ka! Pewnie mieli racjê!! dy Komisja zamiast trójmeczu pod- £:c6-/+) 11...¥g7 12.£a3 £e7
jê³a decyzjê o dwóch meczach czte- 13.¤:d5 c:d5 (13...£:a3? 14.¤c7+!
Reperkusje MP 1970 ropartiowych Balcerowski - Gr¹b- ¢d7 15.b:a3 ¢:c7 16.¥f4+ ¢d7 17.
czewski i zwyciêzca gra ze mn¹. Re- ¦ab1 +/-) 14.b3 ¥f8?! (14...£:a3 15.
W codziennej prasie w marcu mis for mieli Balcerowski, a w me- ¥:a3 f6! 16.¦ac1 ¢d7 17.¦c2 ¥b7 18.
1970 roku ukaza³o wiele obszer- czu fina³owym Filipowicz. Gralismy ¦fc1 ¦ac8=) 15.£a5 £b4 16.£c7
nych komentarzy z MP. M.in. pisa- w „Legionie”, a sêdziowali Jerzy £d6 17.£c3 ¥d7 18.a4? Znacznie
no: „¿e mistrz Polski z roku 1968 Nobis i Stanis³aw Turlej. Tempo silniejsze by³o 18.¤e5 ¥b5 (18...¥g7
Gr¹bczewski sprawi³ wielki zawód gry 40 pos./2,5h i w dogrywkach 19.¤:d7) 19.¦d1 f6 20.¤d3 z trudn¹
zajmuj¹c jedno z koñcowych miejsc po 16 pos./1 h. Mecz Gr¹bczewski do oceny pozycj¹. 18...f6! 19.¥a3
- Balcerowski (6-10 IV 1070) za-

magazyn SZACHISTA czerwiec 2016 21

Szachowe epizody AF (78)

£c6 20.£b2?! Lepsze 20.£e3!? Budapeszt 1970. Andrzej Filipowicz - Jan Smejkal
gdy¿ po 20.£:c6 ¥:c6 21.¥:f8 ¦:f8 22.
¦ac1 ¢d7 23.¦c5 ¦fc8 24.¦fc1 ¥b7=. 77.¤g1 d2 78.¤e2+ ¢b2! 79.¢:d2 VII Dru¿ynowe mistrzostwa
20...¥h6 21.¤d2 ¢f7 22.¦fc1 h3-+) 76...g1£+ 0-1 Armii ZaprzyjaŸnionych
£b7 23.¥c5 a5 24.¦c3 ¦hc8
25.£c2 ¢g8 26.¦e1 ¦e8 (26... Obrona Pirca B06 Budapeszt, 23 IV - 5 V 1970
¦c6!?) 27.¤f3 ¦ac8 28.h3 ¦c6
29.¥a3?! ¦ec8! 30.¦:c6 ¦:c6 A. Filipowicz - W. Balcerow- Bardzo interesuj¹ce zawody, któ-
31.£d3 ¦b6 32.£c3 (32.¤d2 £a6 ski, Eliminacje olimpijskie (r.2), re gromadzi³y g³ównie cywilów,
33.£c3 ¥:d2 34.£:d2 ¦:b3 35.¥c5 Warszawa 1970, 1.e4 g6 2.d4 ¥g7 cz³onków klubów wojskowych,
¢g7) 32...¦:b3 33.£c5 £c8 34. 3.¤c3 d6 4.¥g5 ¤c6 5.¤ge2 h6 zwykle znajduj¹cych siê w czo³ów-
£:c8+ ¥:c8 35.¥e7 ¢f7 36.¥d8 6.¥e3 e5 7.£d2 ¤f6 8.h3 e:d4 9. ce krajów. Graliœmy w klubie „Hon-
¦b4 37.¥:a5 ¦:a4 38.¥c7 ¦c4 ¤:d4 ¤:d4 10.¥:d4 0-0 11. ¥d3 ved” przy ul. Vaci 38, w centrum
39.¥a5 ¦c1 40.¦:c1 ¥:c1 41. Bia³e rozegra³y debiut bez specjal- stolicy Wêgier. Tempo gry: 40/2,5h
¥c3 ¥a6 42.¤d2 ¥a3?! Zapisane nych pretensji, ale zachowuj¹ nie- i w dogrywkach 16 pos./1h. Sê-
posuniêcie. Silniejsze 42...g5. 43. znaczn¹ przewagê. Czarne próbuj¹ dziowali Zoltan Gabor i Laszlo Ba-
f4! ¥d6 44.g3 h5! 45.¤f3! (45. natychmiast wyrównaæ grê, co koñ- logh, a z naszej strony Ryszard
h4? g5 46.f:g5 ¥:g3 47.¤f3 f:g5 48. czy sie smutnie. 11...d5?! Automa- Chrzanowski. Kierownikiem na-
¤:g5+ ¢f6 49.¤f3 ¢f5-+) 45...¥e2 tyczny, uwalniaj¹cy ruch prowadzi szej ekipy by³ p³k. Feliks Gabara.
46.¢f2 ¥d1 47.¥d2 ¥a3 48.g4 do przegranej pozycji. Lepsze 11... Obsada by³a bardzo silna, chocia¿
¥b2 49.¥e3 ¥c3 50.¢g3 Bia³e ¦e8. 12.e:d5! ¤:d5 13.¥:g7 ¢:g7 na starcie stanê³y zaledwie cztery
znalaz³y siê prawie w zugzwangu. 14.¤:d5 £:d5 15.£c3+! ¢g8 16. zespo³y (czteroosobowe), wiêc
50...¢e7 51.¥d2 ¥b2 52.¥b4+ 0-0 c6 17. ¦fe1! £g5? Lepsze 17... trzeba by³o coœ zrobiæ, aby zape³niæ
(52.¥e3 ¢d6 53.¤h4 ¥c2 i marsz kró- ¥e6. 18.¦e3! (18.¦e5 £f6!) 18... przewidziane dwa tygodnie. Wy-
la do pionka d4) 52...¢f7 53.¥c5 ¥e6 19.¦g3 £e7 20.¦e1 ¢h7 gro- myœlono trzy ko³a - dwie pierwsze
¥c1 54.¥b4 ¥e3 55.¥c3 ¢e7 56. zi³o 21.¥:g6 partie tradycyjnie na odpowiednich
¥d2 h4+! 57.¢h2 ¥:d2! Po 57... szachownicach, a w trzecim zamie-
¥:f4+ 58.¥:f4 ¥:f3 59.g5 jest remis. XIIIIIIIIY niono s¹siednie deski.
58.¤:d2 e5 59.f:e5 f:e5 60.d:e5 9r+-+-tr-+0
¢e6 61.¢g2 ¢:e5 62.¢f2 ¢f4 63. 9zpp+-wqp+k0 Graliœmy w sk³adzie: mm. J.
¤b1 d4 64.¤d2 g5 65.¤c4 9-+p+l+pzp0 Adamski 4,5 p. (z 9), A. Filipowicz
9+-+-+-+-0 3 p. (z 9), J. Szukszta 3 p. (z 8); R.
XIIIIIIIIY 9-+-+-+-+0 Marsza³ek 4 p. (z 8), rez. Z. Pioch 0 p.
9-+-+-+-+0 9+-wQL+-tRP0 (z 2).
9+-+-+-+-0 9PzPP+-zPP+0
9-+-+-+-+0 9+-+-tR-mK-0 Zdecydowanie ustêpowaliœmy
9+-+-+-zp-0 xiiiiiiiiy ekipie radzieckiej: am. E. Geller,
9-+Nzp-mkPzp0 am. A. Gipslis, am. E. Gufeld, am.
9+-+-+-+P0 21.¥f5! ¦ae8? Nie ratowa³o E. Wasiukow i J. Klowans i Cze-
9-+-+-mK-+0 21...¦g8, wobec 22.¥:e6 f:e6 23. chos³owackiej: mm. V. Jansa, mm.
9+-+l+-+-0 ¦ge3 ¦ae8 24.£b3 e5 25.£c3 e4 26. J. Smejkal, J. Plachetka, J. Pribyl
xiiiiiiiiy £d4 itd. 22.¦:e6! 1-0 i E. Novak oraz trochê wêgierskiej,
w której grali doœwiadczeni mi-
65...¥:g4 Efektownie, ale zby- strzowie, finaliœci mistrzostw kra-
teczne. Wygrywa³o te¿ 65...¥b3 66.
¤d2 ¥d5 z nastêpnym d4-d3 i mar-
szem króla do pionka d3. 66.h:g4
¢:g4 67.¤e5+ ¢f4 68.¤d3+ ¢f5!
69.¤c5 g4 70.¤d3 (70.¢e2 h3! 71.
¢f2 h2! 72.¢g2 g3 73.¤b3! d3! 74.¤d2
¢e5! 75.¤f1 ¢d4 76.¤d2 ¢c3 77.¤e4+
¢c2 78.¤:g3 d2 79.¤f1 h1£+! 80.¢:h1
d1£-+) 70...¢e4 71.¤c5+ ¢d5 72.
¤d3 g3+ 73.¢f3 ¢c4 74.¤f4 (74.
¤e5+ ¢c3 75.¤g6 d3 76.¤:h4 d2 77.
¢e2 ¢c2-+) 74...d3! 75.¢e3 g2!
76.¢f2 (76.¤:g2 h3 lub 76.¤h3 ¢c3

22 magazyn SZACHISTA czerwiec 2016

Szachowe epizody AF (78)

ju: A. Ozsvath, L. Liptay, L. Vadasz,
B. Toth i E. Nagy.

Wyniki: ZSRR 25 p. (z 36); Wê-
gry 19 p.; Polska 14,5 p.; CSRS
13,5 p.

Nasze wyniki rund z: ZSRR
1,5-2,5; 2-2 oraz 0,5-3,5, z Wêgrami:
0,5-3,5; 2,5-1,5 oraz 1-3; z CSRS 2,5-
1,5; 0,5-3,5 oraz 3,5-0,5.

Niestety intensywna praca na Budapeszt 1970. Jefim Geller - Andrzej Filipowicz, analiza po partii.
uczelni da³a siê we znaki i uzyska- Z lewej stoi Josef Pribyl, a z prawej Ajwars Gipslis. W œrodku sêdzia spotkania.
³em bardzo s³aby rezultat, chocia¿
gra³em kilka interesuj¹cych partii. chwili obie strony próbuj¹ wygraæ i awansem falangi pionków. 25.¦f1
partie za wszelk¹ cenê, unikaj¹c £h5! 26. £:h5?! g:h5 27. ¦fe1
Zaczê³o siê od pora¿ki w lepszej remisowych kontynuacji. 21... e5!? Inna kontynuacja 27...¢f7 28.
pozycji z Liptayem, potem remis b:c4?! (21...£f5+ 22.¢g1 g5!? 23. ¢f2 z groŸb¹ g8£+ 28...e6 29. d:e6+
z Gufeldem i ciekawa partia z Ja- ¦:e7 £g4+ 24.¢f2 £f5+ =) 22. (29.g8£+ ¢:g8 30.d:e6 d5) 29...¢:g7
nem Smejkalem. ¦e4?! (22.¦:e7! c:b3 23.£e3 ¦b4=) 30.¦d1 ¤:e6 31. ¦:d6 ¤g5 32.¦:e8
22...£f5+ 23.¢g2 c:b3 24.a3 ¦:e8 33.¦c6 ¤h3+ 34.¢f3 ¤g5+ 35.¢f2
Obrona Nowoczesny Ben-Oni E65 (24.¦f1 b:a2 25.¦:f5 ¦:b2+ i a1£-+) z równ¹ gr¹. 28.d:e6 d5! 29.¦f4
¤:e6 30.¦:f6 d4! Pointe'a koncep-
J. Smejkal - A. Filipowicz, Bu- XIIIIIIIIY cji czarnych zapocz¹tkowanej w 24
dapeszt (r.3), 1970, 1.c4 g6 2.d4 9-trr+-+k+0 posuniêciu. Jeœli teraz 31.¦f:e6
¥g7 3.¤f3 d6 4.¤c3 ¤a6 Ekstra- 9zp-ns -pz -zPp0 (31.¤d5 ¦bd8 32.¦f:e6 ¦:e6 33.¦:e6
waganckie posuniêcie opracowane 9-+-zp-zppwQ0 ¦:d5-/+), to 31…¦:e6 32. ¦:e6 d:c3
przeze mnie. Zwykle prowadzi³o 9+-zpP+q+-0 33.¥:c3 b2-/+. Smejkal w olbrzymim
do znanych pozycji z przestawie- 9-+-+R+-+0 niedoczasie znajduje fantastyczn¹
niem posuniêæ. 5.g3 c5 6.¥g2 9zPpsN-+-+-0 odpowiedŸ i ratuje partiê. 31.¤a4!
¤f6 7.0-0 0-0 8.b3 ¥g4 9.¥b2 9-vL-+-+KzP0 ¤f4+ 32.¢f1 ¦:e1+ (32...¤d3!? 33.
£d7 Psychologiczny pojedynek. 9tR-+-+-+-0 ¦:e8+ ¦:e8 34.¦f8+ ¦:f8+ 35.g:f8£+
Wiedzia³em, ¿e Smejkal doskonale xiiiiiiiiy ¢:f8 36.¢e2 ¤f4+ =) 33.¢:e1 ¤d3+
gra pozycje po wymianie na d4 34.¢d2 ¢:g7! (34...¤:b2 35.¦f8+
i zmusza³em go do zagrania ruchu W tym momencie znalaz³em dwie ¦:f8 36.g:f8£+ ¢:f8 37.¤:b2 ¢e7
d4-d5 i grania pozycji z zamkniê- (niestety!) kontynuacje daj¹ce szan- 38.¢d3 ¢d6 39.¢c4 ¢c6 40. ¢:b3+/-)
tym centrum. 10.¦e1 ¦ab8 se gry na wygran¹. Mianowicie 35.¦c6! ¤:b2 36.¤:b2 ¦f8 37.
11.£d2 ¦fc8? Dok³adniejsze na- 24...¦e8 zagrane w partii po 40-m- ¤d3 b2 38.¢c2 ¦f3! 39.¤:b2
tychmiastowe 11...b6 i dalej 12... inutowym namyœle oraz 24...¤:d5! ¦f2+ Dok³adniejsze 39...¦:a3 40.
¤c7 i 13...a6 z planem b6-b5. 12.e4 25.¦f1 ¤:c3 26.¦:f5 ¤:e4 i czarne ma- ¦:c5 ¦h3 41.¦a5 ¦:h2+ 42.¢b3 z re-
b6 13.d5(?) Ciekawe by³o 13.¤b5 j¹ wie¿ê i piêæ pionków za hetmana, misem. 40.¢b3 ¦:h2 41. ¦:c5 h4
zatakiem na pionka, co nie dopusz- co wystarcza³o do wygranej wg na- 42.¦d5! h3 43.¦:d4 (43.¤d3 ¦d2
cza³o do ¤a6-c7. 13... ¤c7 (13... szej analizy po partii, np. 27. ¦f3 ¤g5 44.¢c4 h2 45.¦h5 ¦c2+ 46.¢b4 ¦d2
¥:f3!?) 14.e5!? ¥:f3 Po 14...d:e5 28.¦g3 e5 29.¦:g5 f:g5 30. £:g5 ¦e8 47.¤e5 d3 48.¢c3 ¦a2 49.¤c4=)
15.¤:e5 £d8 16.¤:g4 ¤:g4 17.¤e4 31.£d2 ¦bd8 32.£d5+ ¢:g7 33.¢f2 43...¢g6! 44.¤d3 ¢g5! 45.¦d7
bia³e maj¹ lepsz¹ pozycjê. 15.e:f6 ¢f6 34.£f3+ ¢e6 35.£:b3+ d5 36.£h3+ ¦d2! 46.¢c3 ¦a2 47.¢b3 (47.
Jeœli 15.¥:f3, to 15...d:e5 16.¦:e5 ¢d6 37.£:h7 d4 38.£:g6+ ¦e6 39.£e4 ¦:a7 h5 48.¦a5+ ¢h4 49.¤f4 h2 50.
¤fe8 17.¦e2 ¤d6 18.¦ae1 ¦e8 z wy- ¦b8 itd., ale ja w trakcie partii oba- ¦:h5+ ¢g4 51.¢b3 ¦d2=) 47...¦d2
równanymi szansami. 15...¥:g2 wia³em siê wariantu 27.Wf4 f5 48.¢c3 ¦a2 Remis
16.f:g7 ¥h3! Przegrywa³y posu- 28.¦h4 (28.¦:e4 f:e4 29.£h3) 28…
niêcia 16...£h3 17.¦e3+- oraz 16... ¢f7 29. £:h7 ¦g8 30. ¦:e4 nie widz¹c Kolejny remis z Liptayem i cieka-
¥f3 17.£e3. 17.f3 (17.£h6 ¥f5! 18. doœæ prostego posuniêcia 27...¤g5 wa walka z silnym wówczas Ajwar-
¦ad1 b5 19.c:b5 ¤:b5) 17...b5! z nastêpnym ewentualnym 28...¤f7 sem Gipslisem, naczelnym redakto-
18.£h6 f6! z ewentualnym pla- rem ³otewskiego miesiêcznika.
nem ¢g8-f7 i po £:h7, ¦g8. 19.g4!?
(19.¤e4 ¥f5 20. ¦e3!) 19...¥:g4
20.f:g4 £:g4+ 21.¢f2 Od tej

magazyn SZACHISTA czerwiec 2016 23

Szachowe epizody AF (78)

Obrona sycylijska B44 10.£e1 ¤:d4 11.¥:d4 ¥c6, ale zawsze z Vlastimilem Jans¹. Czech w
odk³ada³em roszadê na plan dalszy. chwili odk³adania partii mia³ lep-
A. Gipslis - A. Filipowicz, Bu- 8.f4 £c7 9.¢h1 ¤c6 (9...0-0 10. sz¹ pozycjê, ale nie wytrzyma³ na-
dapeszt (r.5), 1970, 1.e4 c5 2.¤f3 £e1 b5 11.¥f3 ¥b7 12.e5 +/-) 10. piêcia w dogrywce.
e6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 ¤c6 5.¤b5 ¥e3 ¥d7 11.a4 ¦c8 12.¤b3
d6 6.c4 ¤f6 7.¤1c3 a6 8.¤a3 ¤b4? Nie jest to dobre posuniêcie, Obrona Alechina B03
¥e7 9.¥e2 0-0 10.0-0 b6 11. bowiem pole b4 nie jest polem dla
¥e3 ¥b7 12.¦c1 ¦c8 13.f3 ¤d7 skoczka, co Geller szybko udowad- A. Filipowicz - V. Jansa, Buda-
14.£d2 ¤c5 Wariant nadal popu- nia. Skoczek powinien iœæ na pole peszt (r.9), 1970, 1.e4 ¤f6 2.e5
larny. We wspólczesnej partii B. Yil- a5 z planem ¤c4. 13.a5 Zabawne, ¤d5 3.d4 d6 4.c4 ¤b6 5.f4 Mój
diz - E. Danielian, Kazañ 2012, gra- ¿e w partii F. Barg³owski - R. Wojta- ulubiony atak 4 pionków w obronie
no 14...¦c7 15.¦fd1 £b8 16.¥f1 ¦cc8 szek, granej w Trzebini w 2002, do- Alechina obecnie nie daje bia³ym
17.£f2 ¥a8 18.¦b1 ¢h8 19.b4 ¤ce5 sz³o do tej samej pozycji, ale po 14 przewagi. 5...¥f5 6.¥e2 d:e5
20.¤a4 f5 21.e:f5 ¦:f5 22.¤c2 ¦:f3 23. posuniêciu bia³ych. 13...¥c6 We 7.f:e5 e6 8.¤c3 ¤c6 9.¥e3 ¥e7
£e2 b5 -+ 24.c:b5 a:b5 25.¤d4 ¦:f1+ wspomnianej partii czarne gra³y 10.¤f3 0-0 11.0-0 f6 12.e:f6
26.¦:f1 b:a4 27.¦fc1 ¤b6 28.¤:e6 13...0-0 14.¥f3 ¦fe8 15.¥b6 £b8 ¥:f6 13.£d2 £e7 14.¦ad1 ¦ad8
¤bc4 29.b5 ¥e4 30.¦b4 ¥d3 31.£e1 16.g4 ¥c6 17.g5 ¤d7 18.¥e3 ¥f8 19. 15.£c1 ¢h8 16.h3 h6 17.b3
d5 32.¦:a4 £:b5 33.¦a7 ¥f6 34.¥d4 ¤d4 £c7 20.£d2 d5 21.e5 z nieco lep- We wspólczesnych partiach grywa
¦e8 35.¥:e5 ¥:e5 36.£d1 £b6+ sz¹ gr¹ bia³ych. 14.¥f3 e5 15.f:e5 siê 17.¢h1. 17...¥h7 18.¢h1
37.¢h1 £:a7 38.£:d3 £e3 39.£f1 ¢g8 d:e5 16.¥b6 £d6 17.£e2 £e6 ¦fe8 19.¦fe1 £f7 20.¥g1 ¦e7
40.¦e1 £h6 0-1. 15.¦fd1 (17...0-0?! 18.¦ad1 £e6 19.¤c5±) 21.¦f1 £e8 22.£f4 e5 23.d:e5
18.¤c5 ¥:c5 19.¥:c5 ¤:e5 24.¦:d8 £:d8 25.¦d1 £e8
XIIIIIIIIY 26.¥c5? i strata figury 26…¤g6
9-+rwq-trk+0 XIIIIIIIIY 27.£c1 ¦:e2 28.¤:e2 £:e2 29.
9+l+-vlpzpp0 9-+r+k+-tr0 ¦e1 £d3 30.¦e8+ ¥g8 31.£e1
9pzpnzpp+-+0 9+p+-+pzpp0 ¢h7 32.¥g1 ¥f7 33.¦e3 £f5 34.
9+-sn-+-+-0 9p+l+qsn-+0 ¥h2 c6 35.a4 ¤d7 36.g4 £c2
9-+P+P+-+0 9zP-vL-zp-+-0 37.h4 ¤c5 (37...¤gf8!?) 38.g5
9sN-sN-vLP+-0 9-sn-+P+-+0 ¤d3 39.£d2 ¤f2+ 40.¢g2 ¤g4
9PzP-wQL+PzP0 9+-sN-+L+-0 41.¦d3 Zapisane posuniêcie. Do-
9+-tRR+-mK-0 9-zPP+Q+PzP0 brze nie jest, ale walka trwa! W do-
xiiiiiiiiy 9tR-+-+R+K0 grywce nast¹pi³o 41...£:d2+ 42.
xiiiiiiiiy ¦:d2 ¤:h2 (42...¥c3!? 43.¦d7 ¤:h2
15...f5!? Obecnie grywa siê 44.¢:h2 ¤e5 45.¤:e5 ¥:e5+ 46.¢g2
15...¦c7 lub £c7. 16.e:f5 ¦:f5 17. 19...¥b5!? 20.£f2! 20...¥:f1 ¥g6 47.¦:b7 h:g5 48.h:g5 a5-/+)
f4 g5?! (17...£c7 18.¤c2 ¦f7 19.b4 21.¥:b4 ¥c4 22.b3 ¥b5 23. 43.g:f6 ¤:f3 44.¢:f3 g:f6 45.
¤d7 20.¥g4+/-) 18.¥g4 ¦f6 (18... ¤:b5 a:b5 24.¥e2 ¤:e4 (24...£a6 ¦d8 ¤e5+ 46.¢e3! ¢g6? 47.¦b8
¦:f4?! 19.¥:f4 g:f4 20.£:f4 ¥g5 21. 25.£g3±) 25.¥:b5+ ¢d8 26.£a7 b6 48.¦b7 ¢f5 49.¦:a7 ¢e6
£g3+/-) 19.f:g5 ¦g6 20.h4 ¤e5 £d5 27.£b6+ ¦c7 28.a6 b:a6
21.£e2 h6 22.¥f4 (22.¥h5 ¦g7 29.£b8+ ¦c8 30.£a7 ¦c7 31. XIIIIIIIIY
23.g6 ¤:g6=) 22...¤:g4 23.£:g4 ¥a5 a:b5 32.£:c7+ ¢e8 33.¥b4 9-+-+-+-+0
h:g5 24.h5 ¦h6 Remis (25.b4 ¤f2+ 34.¢g1 ¤h3+ 35.¢f1 1-0 9tR-+-+l+-0
£f8 26.¥g3 ¤d7=) 9-zpp+kzp-zp0
Przed ostatni¹ rund¹ prowadzili: 9+-+-sn-+-0
Po czym przysz³y trzy pora¿ki ZSRR 22,5 p.; Wêgry 17,5 p.; CSRS 9P+P+-+-zP0
z rzêdu z Ozsvathem, Smejkalem 13 i Polska 11 p. W³aœnie z Cze- 9+P+-mK-+-0
i czo³owym zawodnikiem œwiata chos³owacj¹ walczyliœmy w ostat- 9-+-+-+-+0
Jefimem Gellerem. Wszystkie po nim spotkaniu i niespodziewanie 9+-+-+-+-0
niezwykle dramatycznych bojach. wygraliœmy 3,5-0,5. xiiiiiiiiy

Obrona sycylijska B85 Wszyscy wspaniale grali (Smej- 50.c5! (50.¦b7?! ¤d7-/+) 50...
kal - J. Adamski 0-1; Jansa - Fili- b:c5 51.a5 ¢d6 52.a6 c4 53.
E. Geller - A. Filipowicz, Buda- powicz 0-1; Novak - Szukszta 0-1; ¦:f7 c:b3 54.¦b7 1-0
peszt (r.8), 1970, 1.e4 c5 2.¤f3 e6 Marsza³ek - Plachetka 0,5). Jed-
3.d4 c:d4 4.¤:d4 ¤f6 5.¤c3 d6 nak¿e o zajêciu III miejsca zadecy- Rozgrywki i pobyt by³y znako-
6.¥e2 ¥e7 7.0-0 a6 Inna mo¿li- dowa³ grana, jako ostatnia w tur- micie zorganizowane. Przylecieli-
woœæ to 7...0-0 8.f4 ¤c6 9.¥e3 ¥d7 nieju, moja dramatyczna partia œmy samolotem i zamieszkaliœmy

24 magazyn SZACHISTA czerwiec 2016

Szachowe epizody AF (78)

w hotelu na s³ynnym stadionie galewicz Jan i Gralka Julian po 11 ce 16,5 p.; „Hutnik” Nowa Huta 15
„Nep Stadion”, gdzie korzystaj¹c p.(z 14); Marsza³ek Rafa³ i Nowak p.; „Reduta” Warszawa 12 p.; „Pocz-
z okazji obejrzeliœmy mecz pi³kar- Ignacy po 9,5 p.; Maciejewski An- towiec” II Poznañ 12 p.
ski Polska - Wêgry, który te¿ drzej 8,5 p.; Steczkowski Kazimierz
przyniós³ nam pora¿kê 0-2. 7,5 p.; NiedŸwiadek Ryszard 6,5 p.; II Mistrzostwa Warszawy
Czerniaków Wies³aw 6 p.; Gredel w blitzach (P-5')
W dniu wolnym byliœmy na degu- Franciszek, Polañski Edward i Tur-
stacji wina w s³ynnych piwnicach czynowicz Edward po 5,5 p.; Olej Warszawa, 23-24 V 1970
Egeru a potem mieliœmy obiad Emil i Kisiel Gerhard po 4 p.; £ozic-
w piêknym domu wypoczynkowym ki W³odzimierz 0 p. Dwa tygodnie póŸniej doszed³em
w Galyatetõ, ponad 100 km od Bu- do siebie i po raz drugi wygra³em
dapesztu. Odwiedziliœmy te¿ jak¹œ Niestety w finale mia³em s³aby mistrzostwa stolicy w grze b³yska-
jednostkê wojskow¹, gdzie wspól- start 2,5 p. (z 5) i potem trudno wicznej. Pierwszego dnia, by³y do-
nie z Rafa³em Marsza³kiem wyst¹- by³o zdobyæ medal. Wyl¹dowa³em brze obsadzone rozgrywki dru¿y-
pi³em w miêdzynarodowym czwór- na „swoim“ V miejscu, natomiast nowe, bo w Warszawie by³o wtedy
meczu w krêgle (bowling). Po raz W³odzimierz Schmidt zosta³ po raz wiele klubów szachowych. Grali-
pierwszy mia³em do czynienia z ta- trzeci mistrzem Polski w blitzach. œmy dwa ko³a (72 partie): „Legion”
kimi zawodami i nic dziwnego, ¿e 54,5 p. (Filipowicz Andrzej 13,5 p.
zwyciê¿yli „rutynowani“ Rosjanie MP, blitze, Poznañ, 9 V z 18; Marsza³ek Rafa³ 14,5 p.; Szu-
Wasiukow i Gufeld, ale my niespo- 1970: Schmidt W³odzimierz 13 p. kszta Janusz 14,5 p.; Fijakowski Ma-
dziewanie zdobyliœmy srebrny me- (z 17); Drozd Ryszard 12,5 p.; rek 12,5 p.); „Maraton” 53,5 p.
dal. Zawieszono nam na szyi pêta Adamski Jan i Bednarski Jacek po (Sznapik Aleksander, Adamski An-
kie³basy i wrêczono po butelce wi- 11,5 p.; Filipowicz Andrzej, Koni- drzej; Juchimiuk Wies³aw, Zabierzañ-
na „Badacsonyi Rizling”. Po czym kowski Jerzy i Jagodziñski Walde- ski Wojciech i rez. Filipek Marian);
zaproszono nas do ogniska i piekli- mar po 9 p.; Ereñski Przemys³aw „Hutnik” 46,5 p. (Sznapik Krzysztof,
œmy kie³baski próbuj¹c potrawê i Gralka Julian po 8,5 p.; Pytel Eberle Jan, Autowicz Zenon i Stram-
wêgierskich pasterzy - œwie¿y Krzysztof i Wach S³awomir po 8 p.; ski Czes³aw); „Reduta” 43 p.; „Mary-
chleb posypany posiekan¹ cebul¹ Schinzel W³adys³aw 7,5 p.; Chrap- mont” 33,5 p.; „Legion” II 31 p.;
i polany t³uszczykiem z opiekanej kowski Grzegorz 7 p.; Nagrocki Zbi- „£¹cznoœæ” 29 p.; „Gwardia” 27,5 p.;
kie³basy. Do tego dochodzi³a pie- gniew i Ksiêski Zbigniew 6,5 p.; Ro- „Gambit” 24,5 p.; Radiowiec“ 17 p.
czona kie³basa i naturalnie wino! galewicz Marek i Kurlit Ryszard po
6 p.; Bernard Ryszard 5 p. W turnieju indywidualnym (24 V
W ³adnie wydanym biuletynie, 1970) wystartowa³o 40 „blickarzy“,
organizatorzy zacytowali na zakoñ- Nastêpnego dnia w DMP mój których podzielono na cztery gru-
czenie s³owa Miguela de Cervante- „Legion” ³atwo wszed³ do fina³u, py pó³fina³owe (awansowa³o po
sa Saavedry, autora s³ynnej powie- ale tam nie b³yszczeliœmy. W su- 4 zawodników). Pó³fina³ wygra³em
œci: „Przemyœlny szlachcic Don Ki- mie tylko Jan Adamski gra³ dosko- bez k³opotu: Filipowicz Andrzej 8 p.
chote z Manczy”: „¯ycie, to partia nale i uzyska³ 13,5 p. (z 18), inni (z 9); Or³owski Ryszard 6 p. Filipek
szachów, bo przecie¿ po zakoñczeniu mniej czy bardziej zawiedli: Filipo- Marian, Go³aszewski Henryk, Petryk
partii króle i zwyk³e pionki wk³adane wicz Andrzej 8,5 p. (18); Schinzel Henryk i Bajor Andrzej po 5 p. Auto-
s¹ do tego samego pude³ka”. W³adys³aw 8,5 p. (12); Marsza³ek wicz Zenon 4,5 p.; Filipowicz Wa-
Rafa³ 7 p. (12); Gawlikowski Stani- c³aw 3,5 p.; Sierajewski Andrzej 2 p.;
V MP w blitzach (P-5’) s³aw 8,5 p. (12) Budrewicz Henryk 1 p.

Poznañ, 9-10 V 1970 DMP, Poznañ, 10 V 1970 (44 W finale blitza te¿ nie mia³em
partie): „Start” £ódŸ 30,5 p. (Bed- trudnoœci: Filipowicz Andrzej i Wit-
Nied³ugo „goœci³em” w domu, bo narski Jacek, £uczak Andrzej, Fabia- kowski Stefan po 11,5 p. (z 15);
ju¿ w sobotê i niedzielê pojecha- nowski Micha³, Wolny Ryszard i Po- Adamski Andrzej 10,5 p.; Juchimiuk
³em do Poznania na kolejn¹ porcjê dolski Horst); „Lech” Poznañ 28 p. Wies³aw 9,5 p.; Gawlikowski Stani-
bltzów. Pierwszego dnia, ju¿ (Doda Zbigniew Bernard Ryszard, s³aw 9 p.; £okasto Anatol 8,5 p.; To-
o godz. 9:30 rozpoczê³y siê w Pa³a- Nowak Ignacy, Pietrusiak Bogdan); maszewicz Leon i Ziemacki Rafa³ po
cu Kultury indywidualne MP. Zg³o- „Pocztowiec” Poznañ 27 p. (Schmidt 8 p.; Czajka Zbigniew 7 p.; Wronicz
si³o siê 90 zawodników, których W³odzimierz, Ereñski Przemys³aw, Stefan i Or³owski Ryszard po 7 p.;
rozlosowano w 6 grupach pó³fina- Nowacki Marian i Gralka Julian); Zabierzañski Wojciech 6 p.; Kisiel
³owych po 15 zawodników i pierw- „£¹cznoœæ” Bydgoszcz 26 p.; „Start” Gerhard i Filipek Marian po 4,5 p.;
sze trójki awansowa³y do fina³u. Lublin 26 p.; „Legion” Warszawa Giruæ W³adys³aw 4 p.; Go³aszewski
Z tym nie mia³em k³opotu, mimo 25,5 p.; „Anilana” £ódŸ 23,5 p.; Henryk 3 p.
¿e pó³fina³ MP zalicza³ siê do najsil- „Avia” Œwidnik 22 p.; GKS Katowi-
niejszych: Filipowicz Andrzej, Ro- W bara¿u o I miejsce: A. Filipo-
wicz - S. Witkowski 2-0.

magazyn SZACHISTA czerwiec 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia aczkolwiek wymagaj¹cej doœæ d³u-
giej gry podpisaliœmy remis, po-
Szachowe epizody(79) dobnie, jak w dwóch innych par-
tiach, nieco gorszych dla nas. Jako
Rok 1970 „Legion” Warszawa kapitan poœwiêci³em swoj¹ partiê
- „Post” Drezno 13-7 na rzecz zespo³u i unikniêcia do-
Trudno sobie teraz wyobraziæ, ¿e grywek, które by³y zaplanowane
przy tak olbrzymiej i odpowiedzial- Warszawa, 27-30 V 1970 po dwóch rundach.
nej pracy na Politechnice Warszaw-
skiej, prowadzi³em niezwykle inten- Tradycyjny kontakt z szachistami Obrona Nowoczesny Benoni A79
sywne ¿ycie szachowe, bardzo cie- NRD zaowocowa³ przyjazdem do lo-
kawe, ale nie przynosz¹ce praktycz- kalu „Legionu”, przy al. Niepodle- M. Schmidt - A. Filipowicz, Le-
nie dochodów. W owym czasie klu- g³oœci 141, dru¿yny z Drezna, maj¹- gion - Post (r.2), Warszawa 1970,
by lub PZSzach pokrywa³y koszty cej czwart¹ pozycjê w kraju. Tym ra- 1.d4 ¤f6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.¤c3
udzia³u w turniejach, zwraca³y utra- zem triumfowaliœmy wyraŸnie (tem- e:d5 5.c:d5 d6 6.e4 g6 7.¥e2
cone zarobki, ale nagród w zasadzie po gry 40/2,5h i po 16/1h w do- ¥g7 8.¤f3 0-0 9.0-0 ¦e8 10.
nie by³o. W latach 50-ych i 60-ych grywce), a po II rundzie, gdy mieli- ¤d2 ¤a6 11.f3 ¤c7 Moja ulubiona
dominowa³y nagrody rzeczowe, w œmy ju¿ zapewnione zwyciêstwo za- obrona Nowoczesny Benoni, wzo-
lepszych turniejach krajowych poja- koñczyliœmy bez dogrywek kilka rowana na Michaile Talu, z okresu
wia³y siê nagrody finansowe, ale do- partii. Podpisa³em remis w wyraŸ- jego œwietnoœci. Na pocz¹tku lat 70-
minowa³y w postaci bonów. Sytuacja nie lepszej pozycji. ych ta obrona by³a coraz rzadszym
uleg³a poprawie dopiero w drugiej goœciem na turniejach szachowych,
po³owie lat 70-ych. Wyniki: „Legion” - „Post” z uwagi na liczne klêski czarnych.
(6,5-3,5 i 6,5-3,5) oraz indywidual- Z czo³ówki œwiatowej pozosta³ jej
Naturalnie w turniejach miêdzy- nie: Adamski Jan - mm. Keller Ru- wierny tylko Milan Matuloviæ, któ-
narodowych wyp³acano nagrody, dolf 1,5-0,5; Filipowicz Andrzej - ry zreszt¹ stosowa³ j¹ z powodze-
stosunkowo niskie, ale w gotówce. Schmidt Manfred 1,5-0,5; Szukszta niem. Rywal w mojej partii wybra³
Jednak¿e œrodki uzyskane za grani- Janusz - Kann Manfred 2-0; Mar- jedn¹ z najbardziej polecanych kon-
c¹ w ZSRR czy KDL trzeba by³o na- sza³ek Rafa³ - Schmidt Gerhard 1-1; tynuacji, chocia¿ nie zagra³ 13.¢h1,
tychmiast wydaæ i zakupiæ towary mm. Plater Kazimierz - Siegmund co czarnym pozwoli³o wymieniæ
praktycznie w ostatnim dniu pobytu Reiner 1-0; mm. Plater Kazimierz - goñca c8 i u³atwi³o obronê. 12.a4
na turnieju. Przewo¿enie walut by³o Dorava Bernhard 0,5; Gawlikowski b6 Niespodziewanie w XXI wieku
zakazane, a ponadto nie istnia³a Stanis³aw - Lenk Wolfgang 1-0; ta pozycja powsta³a w partii Kram-
praktycznie ¿adna wymiana, szcze- Gawlikowski Stanis³aw - Gackstat- nik - Topa³ow, Monte Carlo 2001,
gólnie „walut“ krajów Demokracji ter Reiner 0-1; Fija³kowski Marek - w której nast¹pi³o 12...¤d7 13.¢h1
Ludowej. Natomiast tzw. „wartoœci Jänig Reinhard 1,5-0,5; £okasto b6 14.¤c4 ¤e5 15.¤e3 f5 16.f4 ¤f7
dewizowe“ czyli waluta krajów za- Anatol - Liebelt Peter 1,5-0,5; Koci- 17.e:f5 g:f5 18.¥d3 ¤h6 19.£c2 £f6
chodnich by³a w niezwykle wyso- szewski Andrzej - Schneider Frank 20.¥d2 ¥d7 21.¦f3 ¢h8 22.¦af1 i mi-
kiej cenie, szczególnie „czarnoryn- 1-1; Tomaszewicz Leon - Fleuch mo przewagi bia³ych partia zakoñ-
kowej“, ale wyjazdy na zachód by³y Hans 0,5; Burakowski Zygmunt - czy³a siê remisem. 13.¤c4 ¥a6!
nieliczne. Szachiœci walczyli o sto- Fleuch Hans -+. 14.¥g5 ¥:c4 Dok³adniejsze by³o
sunkowo ma³o p³atne posady tre- 14...£d7 15.£d2? ¥:c4 16.¥:c4 a6 17.
nerskie, instruktorskie lub tzw. „le- A. Filipowicz - M. Schmidt £d3 i teraz czarne s¹‚ na posuniê-
we etaty“ w ró¿nych zak³adach pra- Legion - Post (r.1), W-wa 1970 ciu, a w partii by³y bia³e. 15.¥:c4
cy sponsoruj¹cych kluby. a6 W partii, granej w Szwecji nast¹-
XIIIIIIIIY pi³o 15...h6 16.¥e3 a6 17.£d2 ¢h7
Zajmowanie siê prac¹ naukow¹, 9-+-+-+-+0 18.¦fe1 £d7 19.¥f1 b5 20.¢h1 z rów-
niezale¿nie od ¿yczliwej atmosfe- 9+-+-+p+-0 n¹ gr¹, S. Brynell - J. Bejtovic, Mal-
ry, jak¹ mia³em na Politechnice 9-+-+-+kzp0 mo 2011. 16.£d3 h6 17.¥d2!? Je-
Warszawskiej, poci¹ga³o za sob¹ 9+-+-zpN+-0 œli 17.¥h4, to 17...g5 i 18...¤h5 nie
s³abe okresy i gorsze sportowe 9-+-+L+-+0 dopuszczaj¹c do e4-e5. 17...£d7
wyniki. Niemniej jednak zdobyte 9+-+P+KzP-0 18.f4? Nale¿a³o graæ 18.¦fe1 g5!
wieloletnie doœwiadczenie z licz- 9-tr-+-zP-+0 i po 19.e5!? d:e5 20.d6 ¤e6 21.¦:e5
nych turniejów i pojedynków po- 9+-+-+-+-0 ¤g4 ze z³o¿on¹ pozycj¹. 18...¦ab8
zwala³o na oddzielne sukcesy, na- xiiiiiiiiy 19.e5 b5!? 20.a:b5 a:b5 21.
wet przy mniejszych nak³adach e:f6 Po 21.e6 f:e6 22.d:e6 £c6 lub
pracy w samych szachach. Remis. W tej wygranej pozycji, 21.¤:b5 ¤:b5 22.e:f6 ¥:f6 23.f5 g5
czarne maj¹ dobr¹ grê. 21...b:c4

20 magazyn SZACHISTA lipiec 2016

Szachowe epizody AF (79)

22.£g3! ¥:f6 23.f5 g5 24.£h3 Kazimierz Strycharzewski, organi- 13 p. (z 14); Sznapik Krzysztof 10
(24.h4 ¥d4+ i 25...f6) 24...¢g7 25. zator turnieju. Przy takiej mieszanej p.; Gawlikowski Stanis³aw i Mar-
¦a2 ¦e5! 26.£g4 (26.£f3 ¦b3-/+) obsadzie zwyciêstwo wymaga 100% sza³ek Rafa³ po 9 p.; Szota Jolanta
26...¤:d5 27.h4? (27.¤e4 ¦:e4 rezultatu, a to mi siê nie uda³o. i Moraœ Jerzy po 5 p.; Soko³owski
28.£:e4 ¥d4+ 29.¢h1 ¤f6 -/+) Krzysztof 3 p.; Grzybowski Jerzy 2 p.
Blitz (P-5'), Politechnika War-
XIIIIIIIIY szawska, 31 V 1970 (dwa ko³a): Turnieje b³yskawiczne grane z
9-tr-+-+-+0 Adamski Andrzej 13 p. (14); Fili- najlepszymi szachistami Warszawy
9+-+q+pmk-0 powicz Andrzej 12 p.; Zabierzañski by³y dla mnie zawsze spraw-
9-+-zp-vl-zp0 Wojciech 10 p.; Strycharzewski Ka- dzianami nowych wariantów debiu-
9+-zpntrPzp-0 zimierz 8 p.; Mendel 6 p.; Grzegor- towych i aktualnej formy. Wtedy nie
9-+p+-+QzP0 czyk 4 p.; Puzio 2 p.; £azowski 1 p. zna³em osobiœcie znanego w St Pe-
9+-sN-+-+-0 tersburgu wybitnego specjalistê
9RzP-vL-+P+0 W czerwcu i lipcu nie mia³em Genricha Czepukajtisa i nie zna³em
9+-+-+RmK-0 przewidzianych wystêpów turnie- jego ksi¹¿ki, któr¹ otrzyma³em do-
xiiiiiiiiy jowych, wiêc dla podtrzymania for- piero w 1999 r. w Gladenbach, gdzie
my rozegra³em kilka turniejów go pozna³em. „Motto jego ksi¹¿ki”
27...h5! Pocz¹tek prostej kombi- b³yskawicznych w lokalu „Legio- - „Blitze to powa¿na sprawa!”. Gen-
nacji. 28.£:h5 (28.£:c4 ¦b4 29.£d3 nu“, w których tradycyjnie grali rich by³ specjalist¹ od „piêciominu-
¦d4 i 30...¦:h4) 28...¦h8 29.£f3 te¿ szachiœci innych klubów. tówek”, które dominowa³y prak-
¦:f5!! 30.£:f5 ¥d4+ 31.£f2 (31. tycznie do lat 90-ych XX wieku.
¢h2 ¦:h4+ 32.¢g3 ¥e5+) 31...¥:f2+ Blitz (P-5'), „Legion” 10 VI 1970
32.¦:f2 ¤b4 33.¦a1 ¤d3 34.¦ff1 (dwa ko³a): Filipowicz Andrzej Naturalnie tempo (P-5') obowi¹zy-
£g4 35.¥:g5 £d4+ 36.¢h2 ¦:h4+ i Gawlikowski Stanis³aw po 6,5 p. (z wa³o na MP w blitzach i w towarzy-
37.¥:h4 £:h4+ 38.¢g1 £d4+ 39. 10); Adamski Jan 6 p.; Marsza³ek skich turniejach. Jednak¿e w latach
¢h2 ¤:b2 40.¦f3 ¤d3 41.¦g3+ Rafa³ 5 p.; £okasto Anatol 4,5 p.; 50-ych i 60-ych przez ca³e godziny,
¢f6 42.¦f1+ ¢e7 43.¤b5 £h8+ Chrzanowski Ryszard 1,5 p. (ale czy nawet ca³e noce, grywano partie
44.¦h3 £e5+ 45.¢h1 ¤f2+ 0-1 z Ryszardem graliœmy z forami 3'-5'). b³yskawiczne bez zegarów, polega-
j¹ce na liczeniu od 1 do 10. W trady-
Mecz b³yskawiczny (P-5') na 12 Blitz (P-5'), „Legion” 17 VII 1970 cyjnych „piêciominutówkach”, czy
szachownicach systemem scheve- (dwa ko³a): Sznapik Aleksander 12 „trzyminutówkach”, wszyscy „wali-
ningen te¿ przyniós³ nam zwyciê- p. (z 14); Filipowicz Andrzej 11 p.; li“ w zegary, bo decydowa³y sekun-
stwo 73,5-70,5. Wyniki „Legionu”: Chrzanowski Ryszard i Gawlikowski dy, a przepisów do po³owy lat 60-ych
Szukszta Janusz 9,5 p. (z 12); Adam- Stanis³aw po 7,5 p.; Sznapik Krzysz- praktycznie nie by³o. Obecnie w in-
ski Jan 9 p.; Filipowicz Andrzej, tof i Wronicz Stefan po 7 p.; Szota Jo- ternetowych blitzach decyduj¹c¹ ro-
Marsza³ek Rafa³ i £okasto Anatol po lanta 4 p.; Moraœ Jerzy 0 p. lê odgrywa ruch „myszk¹”.
8,5 p.; Sznapik Aleksander (z „Ma-
ratonu”) i Gayer Arno po 6 p.;, Gaw- Blitz (P-5'), „Legion” 29 VII Przewa¿nie grano blitze na staw-
likowski Stanis³aw 5,5 p.; Fija³kow- 1970 (dwa ko³a): Filipowicz Andrzej ki, czasem nawet dawano... „pro-
ski Marek, Tomaszewicz Leon i Bu- centy“ sêdziemu przy bardziej za-
rakowski Zygmunt po 3,5 p.; Koci- 1989 Gladenbach ciêtych pojedynkach. Grywano na
szewski Andrzej 1,5 p. oraz „Post” NN i Genrich Czepukaitis równym czasie, ale niekiedy w
Drezno: Liebelt Peter 9 p. (z 12); walce ze s³abszymi rywalami da-
Schmidt Gerhard 8 p.; Dorava Bern- wano fory 3' przeciwko 5' itp., itd.
hard 7,5 p.; Gackstatter Reiner 7 p.; Wariantów rozgrywek by³y setki,
Schmidt Manfred i Jänig Reinhard uczestników te¿!
po 6,5 p.; Schneider Frank, Sieg-
mund Reiner i Lenk Wolfgang po 5,5 Nona Gaprindaszwili, wielokrotna
p.; Kann Manfred 5 p.; Fleuch Hans mistrzyni œwiata uwielbia³a blitze.
2,5 p.; mm. Keller Rudolf 2 p. Kiedyœ powiedzia³a mi, ¿e gdy prze-
bywa³a na wspólnym turnieju z mi-
W ostatnim dniu maja zagra³em strzem œwiata z lat 1960-1961 Micha-
w turnieju na Politechnice War- i³em Talem, wielkim mi³oœnikiem
szawskiej, gdzie obok mnie wyst¹- partii b³yskawicznych i pierwszym
pili dwaj mistrzowie Andrzej Adam- oficjalnym mistrzem œwiata w blit-
ski i Wojciech Zabierzañski oraz zach, to prawie codziennie rano,
wielki fanatyk szachów i siatkówki przed normalnymi wielogodzinny-
mi rundami turniejowymi, prakty-

magazyn SZACHISTA lipiec 2016 21

Szachowe epizody AF (79)

kowali blitze przez dwie-trzy godzi- stem najstarszym aktywnym arcy- nie przy partii szachowej, zw³aszcza
ny. Jej zdaniem, mia³o to pozytywny mistrzem œwiata”. Nie by³o to przy blitzach zapominam o wszyst-
wp³yw na jej rezultat w turnieju. stwierdzenie pozbawione prawdy, kich zmartwieniach dnia codzienne-
gdy¿ Najdorf jeszcze w 1991 r. go. Czujê siê jakbym s³ucha³ muzyki,
Wœród najlepszych graczy œwiata uczestniczy³ w mistrzostwach Ar- bo partia szachów to dla mnie jakby
byli te¿ przeciwnicy gry b³yskawicz- gentyny. Ponadto by³ niestrudzo- symfonia Mozarta. Inspiruje mi no-
nej. Jednym z najwiêkszych by³ wie- nym „blickarzem”, który ka¿dej we idee, odradza ducha walki.”
lokrotny mistrz œwiata Michai³ Bo- chwili gotowy by³ graæ partie b³y-
twinnik, który uwa¿a³ takie partie za skawiczne, tempem P-7' (dla se- Wenezuelczyk Isidoro Cherem,
niepowa¿ne i za stratê czasu. Nie niorów, jak dodawa³) przez wiele pierwsza „deska“ Wenezueli na
grywa³ blitzów, poza jednym turnie- godzin i to z ka¿dym przeciwni- olimpiadzie w Nicei w 1974 roku,
jem granym w m³odoœci. Z kolei, do kiem, zarówno z amatorem, jak powiedzia³ mi tak w Linares, w 1992
najwiêkszych mi³oœników i zarazem i z mistrzem œwiata. A jak gra³ r.: „Nie ma w¹tpliwoœci, ¿e Najdorf
propagatorów blitzów nale¿a³ nasz w wieku 82 lat przekona³ siê rów- zalicza³ siê, przez dziesi¹tki lat, do
wielki rodak Mieczys³aw Najdorf. nie¿ Anatolij Karpow, który w Mo- œcis³ej czo³ówki œwiatowej w blitzach.
W koñcu lat 20-ych i w latach 30-ych skwie, w listopadzie 1992 r. prze- Nawet Robert Fischer mia³ respekt
XX wieku prawie ka¿dego dnia za- gra³ kilka partii z Najdorfem!. przed Najdorfem. Pamiêtam, jak
chodzi³ do warszawskich klubów na przed turniejem w Mar del Plata
kilkugodzinne sesje blitzowe. Gra³ Kilka dni póŸniej, podczas poby- w 1960 roku du¿a grupa szachistów
bardzo silnie, nie tylko z lokalnymi tu w Warszawie w dniach 29 XI. - 2 m.in. Dawid Bronstein, Robert Fi-
rywalami. Przyk³adowo w latach 30- XII 1992 r. Najdorf wzi¹³ udzia³ scher, Borys Spasski, Julio Bolbochan
ych, w drodze na wielki moskiewski w otwarciu klubu szachowego i Oscar Panno zebra³a siê w mieszka-
turniej, zatrzyma³ siê w Warszawie „Gambit-Polonia” i spotka³ siê z na- niu Najdorfa w Buenos Aires. Grano
Salo Flohr, jeden z czo³owych gra- sz¹ czo³ówk¹ oraz medalistami mi- blitze systemem przegrywaj¹cy odpa-
czy œwiata, uznawany w owym cza- strzostw œwiata i Europy juniorów. da - Najdorf przesiedzia³ bez pora¿ki
sie za najlepszego „blickarza” na Rozegra³ dziesi¹tki blitzów, ³atwo dwa ko³a. Fischer toczy³ wtedy równ¹
œwiecie. Rozegra³ 30 partii b³yska- wygrywaj¹c nie tylko z Iwet¹ Ra- walkê tylko z Najdorfem, a resztê
wicznych z Najdorfem, wygrywaj¹c dziewicz, Alin¹ Tarachowicz, Mo- przeciwników gromi³. Kilka lat wcze-
zaledwie 16-14. nik¹ Bobrowsk¹, Krystyn¹ D¹- œniej, w s³ynnym Chess Club na Man-
browsk¹ czy Krzysztofem Gratk¹, hattanie w Nowym Jorku, IM Shira-
Setki blitzów rozgrywa³ te¿ po ale te¿ z Bart³omiejem Maciej¹, zi z Iranu nieopatrznie zapropono-
wojnie, jako Miguel Najdorf, miesz- Jackiem Gdañskim i Aleksandrem wa³ Najdorfowi blitze, po 100 dola-
kaniec Argentyny. By³ codziennym Sznapikiem (Najdorf wygra³ wyso- rów partia. Najdorf powiedzia³, ¿e
goœciem s³ynnego szachowego klu- ko mecz z 10 partii). nie gra po 100$, mo¿e graæ tylko po
bu w Buenos Aires, powsta³ego 50$, ale rozgromi³ Shiraziego 10-0,
w 1905 roku „Club Argentino de Bardzo zmêczony Maestro (blitze przy kilku remisach Z ca³¹ bez-
Ajedrez” (otwarty w godzinach trwa³y blisko 5 godzin, do drugiej wzglêdnoœci¹ profesjonalisty Najdorf
17:00 do 3:00 w nocy), przy ul. Pa- w nocy), po dniu pe³nym wra¿eñ wyegzekwowa³ wygran¹ kwotê, cho-
raguay 1858. Wysoki numer domu i ró¿nych wizyt, uleg³ dopiero Alek- cia¿ przeciwnik próbowa³ obróciæ ca-
nie dziwi, gdy zna siê zasadê nume- sandrowi Wojtkiewiczowi. Z m³o- ³¹ sprawê w ¿art”.
racji w stolicy Argentyny, gdzie po dzie¿¹ nasz przedwojenny olimpij-
ka¿dej nowej przecznicy, rozpoczy- czyk gra³ piêciominutówki przeciw- Niezwykle wysoki poziom Fi-
na siê od nowa setka numerów, co ko siedmiu minutom, a ze starszy- schera w blitzach (P-5') potwierdzi³
bardzo u³atwia znalezienie w³aœci- mi stosowa³ swoje ulubione blitzo- grany w³aœnie w 1970 roku w Her-
wego adresu. we tempo, po 7 min. na partiê. Naj- ceg Novi, w Jugos³awii, dwuko³owy
dorf potrafi³ graæ partie b³yskawicz- turniej z udzia³em 12 zawodników
W trakcie mojego pobytu w Bu- ne ca³ymi godzinami. Równie¿ ze uczestnicz¹cych w meczu ZSRR -
enos Aires w 1992 roku, na MŒ do mn¹, w Linares w 1992 r., gra³ bli- Reszta Œwiata (Belgrad 1970 r.): Ro-
20 lat, gdzie moimi podopiecznymi sko 5 godzin, zachowuj¹c przez ca- bert Fischer 19 p. (z 22), Michai³
byli Krystyna D¹browska i Robert ³y czas niespotykan¹ wrêcz koncen- Tal 14,5 p., Wiktor Korcznoj 14 p.,
Ciemniak, mia³em okazjê, razem tracjê. Uwielbia³ tzw. „gadane blit- Tigran Petrosjan 13,5 p. itd.
z juniorami, graæ blitze z Najdor- ze“ i podczas partii stale komento-
fem w jego mieszkaniu. Uczestni- wa³ ró¿ne posuniêcia, a po b³êdach Szybkoœæ w grze b³yskawicznej
czyliœmy te¿ w lokalnym turnieju przeciwnika zwykle mówi³: „Panie, jest niezwykle wa¿na, ale istotny
b³yskawicznym. Urodzony w 1910 pan jest za stary, aby graæ blitze!”. jest te¿ styl gry. Najlepszy pozycyj-
r. w Warszawie (zmar³ w 1997 r. W Warszawie, w 1992 roku, w jed- ny styl w blitzach reprezentowali
w Maladze), Mieczys³aw Najdorf nej z licznych wypowiedzi nadmie- Tigran Petrosjan i Anatoly Karpow.
mówi³ wtedy nie bez dumy: „Je- ni³: „Szachy to moja pasja. Codzien- Obliczanie kombinacji zajmuje wie-

22 magazyn SZACHISTA lipiec 2016

Szachowe epizody AF (79)

VIII Memoria³ A. Rubinsteina

Polanica Zdrój, 5-26 VIII 1970

Igor Zajcew Graliœmy turniej w sali koncerto- Andras Adorjan
wej obok Pijalni wód mineralnych.
le czasu, ale w mojej praktyce wzo- Turniej zgromadzi³ wyj¹tkowo siln¹ ¢e5 38.¢d3 ¥a5 39.¢c4 g5 40.
ruj¹c siê na Talu, wybiera³em kom- stawkê zawodników, jak na owe cza- ¦b3 h5 41.¦f3 ¦b7 (41...f5? 42.
binacyjny sposób gry, który przy- sy. Mia³ kategoriê IIA, co oznacza³o, ¦e3+ +-) 42.g4 h:g4 43.h:g4 ¥d2
nosi³ mi te¿ wiele punktów. Wiele ¿e normê GM 11,5 p. oraz IM - 9 p. 44.¦f5+ ¢e4 45.f3+ ¢e3 46.¦f6
zmieni³o siê w blitzach z chwil¹ Okaza³o siê, ¿e pierwsz¹ wype³ni³ ¦e7 47.¦:d6 ¢:f3 48.¦f6+ ¢e3
pojawienia siê zegarów elektronicz- tylko zwyciêzca turnieju, norma IM 49.¢c5 ¦e4 50.¦:f7 ¥b4+ 51.
nych i dodatku sekundowego na wystarcza³a do zdobycia V miejsca. ¢c6 ¦:g4 52.d6 ¦d4 53.d7 g4
posuniêcie - tempo MŒ w blitzach, Graliœmy trzy rundy (40/2,5h), 54.¦g7 ¥a5 55.¦g8 ¢f2 56.¢c5
to P-3'+2". Znaczenie i presti¿ blit- dzieñ dogrywek (16 pos./1h). Sê- ¦f4 57.d8£ ¥:d8 58.¦:d8 Ostat-
zów podnios³o wprowadzenie tie- dziowa³ IA Wiktor Witkowski. Na- ni¹‚ szans¹‚ by³o zastawienie pu³ap-
breaków w postaci dwóch lub czte- grody: I - 10.000 z³; II - 7.000; III - ki. Zostawi³em sobie pó³ minuty
rech partii szybkich i b³yskawicz- 5.000 z³ oraz 3.000; 2.000 i 1.000 z³. i nerwowo zagra³em. 58...g3!?
nych w oficjalnych turniejach FIDE
w koñcu XX wieku i na pocz¹tku Turniej by³ dla mnie ostatnim XIIIIIIIIY
XXI. Gra szybka i b³yskawiczna sta- etapem przygotowañ do Olimpia- 9-+-tR-+-+0
³y siê w ostatnim 15-leciu nieod³¹cz- dy 1970 r. W zwi¹zku z tym szlifo- 9+-+-+-+-0
n¹ czêœci¹ powa¿nych, klasycznych wa³em warianty i podejmowa³em 9-+-+-+-+0
szachów. Bara¿e MŒ i kontynentów ryzykown¹ grê, ale to nie uspra- 9+LmK-+-+-0
(niekiedy bara¿e MP) s¹ grane wiedliwia poniesionej klêski. 9P+-+-tr-+0
w tempie szachów szybkich P- 9+-+-+-zp-0
25'+10" lub P-15'+10". Bara¿e Faworytem nr 1 by³ oczywiœcie 9-+-+-mk-+0
w szybkich szachach nie zawsze Borys Ivkov, uczestnik rozgrywek 9+-+-+-+-0
wystarcza³y i wtedy w MŒ i ME po- pretendentów, wielokrotny olim- xiiiiiiiiy
s³ugiwano siê blitzami P-5'+10", P- pijski medalista z dru¿yn¹ Jugos³a-
5'+5" czy P-3'+5", a na koniec prze- wii. Na niego wpad³em w I rundzie Borys by³ bliski natychmiastowe-
chodzono do partii decyduj¹cej, i to czarnymi. go zagrania 59.¥c6, bo zatrzyma³
zwanej z angielskiego Armageddon rêkê nad goñcem, co prowadzi³o
lub sudden death (nag³a œmieræ), Obrona Hromadki E91 do remisu po 59...¦:a4 60.¥:a4 g2
tempem 5'-4' z remisem for dla czar- mimo dwóch figur bia³ych. Nieste-
nych. Po kilku latach FIDE podjê³a B. Ivkov - A. Filipowicz, Polani- ty zobaczy³ pu³apkê, uœmiechn¹³
decyzjê, aby w tego typu partiach ca Zdrój (r.1) 1970, 1.¤f3 c5 2.c4 siê i zagra³. 59.¦d2+ 1-0
od 61 posuniêcia obaj zawodnicy ¤f6 3.¤c3 g6 4.d4 ¤a6 5.e4 d6
otrzymywali po 3 (lub 2) sekundy 6.¥e2 ¥g7 7.0-0 0-0 8.¦b1 ¥g4 Po tej partii odbi³em siê.
na ruch. 9.¥e3 ¦c8 10.d5 ¤d7 Wspó³cze-
œnie grano 10...¤c7 11.h3 ¥:f3 12. Obrona Pirca B09
Bara¿e nobilitowa³y szachy szyb- ¥:f3 ¦b8 13.¥e2 a6 14.a4 e6 15.e5
kie i b³yskawiczne, co zmusi³o czo- d:e5 16.¥:c5 ¦e8 17.d6 +/-, A. Szcze- A Filipowicz - P. Smederevac,
³ówkê œwiatow¹ do podjêcia powa¿- kaczow - C. Ionescu, Trignac 2002. Polanica Zdrój (r.2) 1970, 1.e4 g6
nych treningów w takiej grze. 11.h3 ¥:f3 12.¥:f3 ¤c7 Moja ulu-
biona pozycja, ale niezbyt dobra dla
czarnych!? 13.£d2 a6 14.¥e2
¦b8 15.b4 c:b4 16.¦:b4 a5 17.
¦bb1 ¤a6 18.¤a4 b6 19.¦b5
¤ac5 Tylko wydaje siê, ¿e czarne
praktycznie wyrówna³y grê. 20.
¤:c5 ¤:c5 21.£c2 £c7 22.¦fb1
¦fe8 23.¥d1 e6 24.¥f3 e:d5 25.
c:d5 £a7?! (25...£d8 26.a4 h6 27.
g3) 26.¥e2 ¤:e4 27.¦:b6 ¦:b6
28.¥:b6 £e7 29.¥b5 ¦b8 30.
¥:a5 ¥d4 31.¥e1 £e5 32.£e2
¤c3 33.£:e5 ¥:e5 34.¥:c3 ¥:c3
35.a4 ¢g7 36.¢f1 ¢f6 37.¢e2

magazyn SZACHISTA lipiec 2016 23

Szachowe epizody AF (79)

1970 Polanica Zdrój. Stoj¹ od lewej: Adam Nowak, Wolfgang Dietze , Igor Zajcew, Zbigniew Doda, Jerzy Kostro,
W³odzimierz Schmidt, Andras Adorjan, Nikola Spiridonow, Jan Smejkal, Andrzej Filipowicz, Ryszard Wiêckowski,

Witold Balcerowski i Jan Adamski. Siedz¹ od lewej: Borys Ivkov, Leonid Szamkowicz, Herbert Grätz.,
Kazimierz Kuszewski, Wiktor Witkowski, W³adimir Antoszin i Petar Smederevac

2.d4 ¥g7 3.¤c3 d6 4.f4 ¤f6 5. siê od wybitnego teoretyka Igora 20.e5 ¤h5 21.¥:c5 £:c5 22.£d2+/-.
¤f3 0-0 6.¥e2 c6 7.0-0 d5!? 8. Zajcewa, wieloletniego trenera 19...d:e4 20.d:e4 ¥h6 21.¢b1?
e5 ¤e8 9.¢h1 b6 10.¥e3 e6 11. Anatolija Karpowa. (21.¥e3 ¤e6 22.£f2 ¤h5 23.f5=)
¥f2 ¥a6 12.¥h4 £d7 13.g4 ¥:e2 21...¥:f4 22.¥d4 ¤fd7 23.h4
14.¤:e2 f5 15.e:f6 ¥:f6 16.¤e5 Partia angielska A16 ¥e5 24.£d2 ¤e6 25.¥:e5 ¤:e5
£c8 17.¥:f6 ¦:f6 18.¤g3 ¤g7 26.h5? (26.b3 ¦ad8 27.£e3 £b4-/+)
19.£e2 c5 20.d:c5 b:c5 A Filipowicz - I. Zajcew, Polani- 26...¤:c4 27.£e2 £b4 28.¥f1
ca Zdrój (r.5) 1970, 1.c4 ¤f6 2.¤c3 ¤a3+ 29.¢a1 ¤d4 30.¦:d4 £:d4
XIIIIIIIIY g6 3.g3 ¥g7 4.¥g2 0-0 5.f4 c6 31.¦h3 ¤b5 32.¤:b5 c:b5 33.a3
9rsnq+-+k+0 6.e4 Aktywne posuniêcie, chocia¿ ¦fd8 34.£:b5 £:e4 35.¥c4 ¦ac8
9zp-+-+-snp0 po 6.¤f3 d5 7.c:d5 c:d5 8.d4 powsta- 36.¥d3 £e1+ 37.¢a2 £e6+ 0-1
9-+-+ptrp+0 wa³o coœ w rodzaju „kamiennej œcia-
9+-zppsN-+-0 ny“ bia³ymi. 6...d6 7.¤ge2 e5 8. W Polanicy Zdroju zaprzyjaŸni-
9-+-+-zPP+0 d3 £b6! 9.¤a4 £c7 10.£b3 ¥g4 ³em siê z Leonidem Szamkowi-
9+-+-+-sN-0 11.¤ac3 ¤bd7 12.¥e3 ¥:e2 13. czem, który by³ cenionym teorety-
9PzPP+Q+-zP0 ¤:e2 ¤g4 14.¥g1 e:f4! Inaczej bia- kiem szachowym. Potem oprowa-
9tR-+-+R+K0 ³e mog³yby zagraæ 15.f5!? 15.g:f4 dza³em go (i jego ma³¿onkê) po
xiiiiiiiiy £a5+ 16.¤c3 ¤c5 17.£c2 d5! Warszawie, a Lonia opowiada³ mi
18.h3 ¤f6 o swojej pracy trenerskiej z Michai-
21.f5! e:f5 22.£g2 ¦d6 23. ³em Talem. Studiowali pozycje gry
g:f5 ¤c6 24.¤g4 £d7 25.¤h6+ XIIIIIIIIY œrodkowej i kombinacje wynikaj¹ce
¢h8 26.f6 ¤e8 27.¤h5 ¤c7 28. 9r+-+-trk+0 z ró¿nych debiutów, które Tal roz-
£g3 ¦f8 29.f7 £e7 30.¦ae1 ¦e6 9zpp+-+pvlp0 wi¹zywa³ natychmiast i po godzinie
31.¦:e6 ¤:e6 32.¦e1 d4 33.¤f4 9-+p+-snp+0 go nudzi³y. Wtedy proponowa³ blit-
£b7 34.¤:e6 ¤d8+ 35.£g2 £b4 9wq-snp+-+-0 ze, które grali ca³ymi godzinami.
36.£e4 ¤:e6 37.£:e6 £b7+ 38. 9-+P+PzP-+0
£e4 £:e4+ 39.¦:e4 ¢g7 40.¦e8 9+-sNP+-+P0 Obrona Nowoczesny Benoni A75
c4 41.¢g2 1-0 9PzPQ+-+L+0
9tR-+-mK-vLR0 L. Szamkowicz - A. Filipowicz,
Po remisie z Adamskim przysz³y xiiiiiiiiy Polanica (r.6) 1970, 1.d4 ¤f6 2.c4
„czarne dni“. Przyczyn¹ serii pora- c5 3.d5 e6 4.¤c3 e:d5 5. c:d5
¿ek by³a zbyt aktywna gra. Zaczê³o 19.0-0-0?! Lepsze 19.c:d5 c:d5 d6 6.¤f3 g6 7.¥f4 a6 8.a4 ¥g7
9.e4 0-0 10.¥e2 ¥g4 11.0-0

24 magazyn SZACHISTA lipiec 2016

Szachowe epizody AF (79)

¦e8 Wariant jest popularny obec- 26.¤h4 £e6 27.¦e1 ¥f8 28.¦:b2 Leonid Szamkowicz
nie, ale wœród ni¿ej notowanych gra- ¦:b2 29.£f4 d3 30.e5 d2 (30...
czy. 12.£c2 ¤h5 13.¥g5 ¥f6 14. c4! 31.¤f3 ¥c5 32.¦f1 ¥e7 33.£d4 Wyniki: Polanica Zdrój, 5-26
¥d2 ¤d7 15.h3 ¥:f3 16. ¥:f3 ¦c2-/+) 31.¦d1 £:e5 32.£c4+ VIII 1970: IM Smejkal Jan CSR
¤g7 17.¦ae1 ¦b8 18.¥e2 ¥d4 ¢g7 33.¤f3 £d6 34.£c3 £b6 35. 11,5 p. (z 15); Zajcew Igor URS
19. ¢h2 f5 20.e:f5 ¤:f5 21. ¥g4 ¦:d2 ¦:d2 36.£:d2 £c6 37.£f4 10,5 p.; IM Schmidt W³odzimierz
¥e5+? (21...£f6 22.¤e4 £e5+ 23.¤g3 c4 38.¢h3 c3 39.¤d4 £d7+ 40. 9,5 p.; GM Szamkowicz Leonid URS
£:d5 24.¥:f5 g:f5 25.¤:f5+/=) 22.f4 £g4+ £:g4+ 41.¢:g4 ¢g6 42.f4 i IM Adorjan Andras HUN po 9 p.;
¤d4 23.£d3 ¥g7 24.¦:e8+ £:e8 h5+ 43.¢f3 ¥c5 44.¤c2 ¢f5 45. GM Ivkov Borys YUG 8,5 p.; IM
25.¦e1 £d8 26.¥e6+ ¢h8 27. h3 ¢e6 46.g4 h:g4+ 47.h:g4 ¢d5 Spiridonow Nikola BUL, IM Smede-
¤e4 ¤f8 28.¤g5 £c7 29.£e4 h6 48.g5 f:g5 49.f:g5 ¢c4 50. ¢e4 revac Petar YUG i GM Antoszin
30.¤f7+ ¢h7 31.f5 ¤:f5 32.¥f4 a5 51.g6 ¥f8 52.¤a1 ¥g7 53.¢e3 W³adimir URS po 7,5 p.; IM Kostro
¢b4 54.¢d3 ¢:a4 55. ¢c2 ¢b4 Jerzy, IM Doda Zbigniew i IM Osto-
XIIIIIIIIY 56.¤b3 a4 57.¤c1 Remis jiæ Predrag YUG po 7 p.; Balcerow-
9-tr-+-sn-+0 ski Witold 6,5 p.; Adamski Jan 5,5
9+pwq-+Nvlk0 Ciekawe zdarzenie mia³em p.; Filipowicz Andrzej 4,5 p.; Dietze
9p+-zpL+pzp0 z Andrasem Adorjanem. Wolfgang DDR 3 p.
9+-zpP+n+-0
9P+-+QvL-+0 Obrona sycylijska B54 Dodam, ¿e turniej zosta³ zak³óco-
9+-+-+-+P0 ny wyjazdem zawodników z Jugo-
9-zP-+-+PmK0 A. Adorjan - A. Filipowicz, Po- s³awii 3 rundy przed koñcem, co
9+-+-tR-+-0 lanica (r.12), 1.e4 c5 2.¤f3 ¤c6 3. zmusi³o kierownictwo turnieju do
xiiiiiiiiy d4 c:d4 4.¤:d4 e6 5.¤c3 d6 6. organizowania im partii w dniach
¥c4 £c7 7.¤db5 £b8 8.¥f4 ¤e5 dogrywek. Tak to wówczas bywa³o.
32...¤:e6? Po prostym 32...¦e8 9.£d4 a6 10.¥:e5 d:e5 11. £b6
33.b3 ¥c3 34.¦e2 ¤:e6 35.d:e6 ¥g7 a:b5 12.¥:b5+ ¥d7 13.0-0-0 ¤f6 Nieco lepiej wypad³em w turnieju
szanse by³y wyrównane. 33.d:e6 14.¦:d7 ¤:d7 15.¦d1 blitza, ale to by³o ma³e pocieszenie.
¦e8 34.£d5 £a5? (34...¦e7 35. Inna rzecz, ¿e nie ma tego z³ego, co
¤:d6 ¤d4 36.¥g3 £c6 37.£:c6 ¤:c6 XIIIIIIIIY by na dobre nie wysz³o. Dziêki
38.¤c8 ¦e8=) 35.¦e4 ¥:b2 36. 9rwq-+kvl-tr0 „przetarciu“ w Polanicy Zdroju do-
£:b7 ¥g7 37.¤:d6 ¦e7 38. £d5 9+p+n+pzpp0 brze gra³em na olimpiadzie.
¤d4 39.¤c8 ¦e8 40.£d7 ¦d8 9-wQ-+p+-+0
41.¥c7 1-0 9+L+-zp-+-0 Wyniki blitz (P-5'), Polanica,
9-+-+P+-+0 25 VIII 1970: IM Schmidt W³odzi-
„Zdruzgotany“ pora¿kami nie 9+-sN-+-+-0 mierz 10,5 p. (z 11); Witkowski Ste-
by³em w stanie na finiszu wykorzy- 9PzPP+-zPPzP0 fan 9 p.; IM Adorjan Andras HUN
staæ dobrych pozycji. 9+-mKR+-+-0 8 p.; Filipowicz Andrzej 7 p.; IM Spi-
xiiiiiiiiy ridonow Nikola BUL 6,5 p. IM Jaro-
N. Spiridonow - A. Filipowicz slav Sajtar CSRS 6 p.; Gralka Julian
Polanica Zdrój (r.10) 1970 15...¦a6 (15...¥d6 16.£:d6 £:d6 4,5 p.; Balcerowski Witold 4 p.; Ma-
17.¦:d6 0-0-0=/+) 16.¥:d7+ ¢e7 nasterski Lutos³aw 3 p.; Grubiak Ro-
XIIIIIIIIY 17.£b3 ¦d6 18.¦:d6 £:d6 19. man 3 p.; Terlecki Zbigniew 2,5 p.;
9-tr-+-trk+0 ¥c8 b6 20.¥a6 g6 21.¥d3 Rudak W³adys³aw 1,5 p.
9zp-+-vl-+p0 ¥h6+ 22.¢b1 £c5 23.¤d1 ¦d8
9-+-+qzp-wQ0 24.£c3 £d4 25.£:d4 e:d4 26.
9+-zpp+-zp-0 b4 ¥d2 27.a3 ¦a8 28.¢b2 ¦c8
9Psn-+-+-+0 29.¢b3 ¥c3 30.e5 ¥d2 31.g3
9+-vL-+-zPN0 Przyj¹³em remisow¹ propozycj¹
9-zP-+PzPKzP0 Adorjana, ale potem Andras doda³,
9tR-+R+-+-0 ¿e musimy jeszcze wykonaæ po
xiiiiiiiiy dwa-trzy posuniêcia, aby jego fede-
racja nie mia³a pretensji, ¿e unika³
20...d4? Nale¿a³o graæ 20...£e4+ walki. Musia³ graæ ponad 30 posu-
21.¢g1 21...d4 22.¥:b4 ¦:b4-+. 21. niêæ, bo wêgierska federacja kon-
¥:b4 ¦:b4 22.¤:g5 £d5+ 23.¤f3 trolowa³a partie swoich zawodni-
¦:b2 24.¦d2 ¦fb8 25.e4! £f7 ków!! Nast¹pi³o 31...h5 32.¤b2
¥e1 33.¤c4 ¦b8 34.f3 Remis

magazyn SZACHISTA lipiec 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia twierdzona przez FIDE), które ro-
zegra³y eliminacje w 6 grupach. Po
Szachowe epizody(80) dwie pierwsze awansowa³y do fina-
³u „A”, a kolejne do fina³ów „B”, „C”,
XIX Olimpiada Pojawi³y siê natomiast problemy „D” i „E”. W tej sytuacji, po raz
hotelowe, bowiem liczba hoteli pierwszy od roku 1927 (Olimpiada
Siegen, 5-27 IX 1970 w mieœcie okaza³a siê zbyt ma³a dla w Londynie), nie dopuszczono 4 ze-
przyjêcia na trzy tygodnie ponad spo³y: Argentynê, Francjê, Ekwa-
Do Niemieckiej Republiki Fede- 400 osób i wiele ekip mieszka³o po- dor i Wenezuelê, których zg³osze-
ralnej na kolejn¹ olimpiadê pojecha- za Siegen. Na szczêœcie nas to nie nia z ró¿nych powodów odrzucono,
liœmy poci¹giem, bowiem w owych dotyczy³o, bo ulokowano nasz¹ eki- np. nie dotrzymali terminu zg³osze-
czasach podró¿e samolotami po Eu- pê w niewielkim, ale przyjemnym nia. Argentyna ostatecznie zagra³a
ropie by³y doœæ rzadkie. Wyjechali- hotelu „Bürger” w centrum miasta, w olimpiadzie, bo Panama wycofa³a
œmy 3 XI i po przesiadce w Kolonii w którym mieliœmy te¿ œwietne wy- swoje zg³oszenie. Pozosta³e trzy ze-
dotarliœmy 4 XI do niewielkiego 60- ¿ywienie. Dla nas wielodniowy po- spo³y wróci³y do domu bez wykona-
tysiêcznego miasta Siegen, po³o¿o- byt w zachodnim mieœcie w owych nia ani jednego posuniêcia. Dodat-
nego w Westfalii. W³aœnie w tym czasach by³ niebywa³¹ atrakcj¹, nie- kowym problemem, z którym mu-
mieœcie urodzi³ siê 28 czerwca 1577 zale¿nie od faktu, ¿e nasi repre- sia³ siê uporaæ sêdzia g³ówny Harry
roku s³ynny malarz flamandzki Pe- zentanci odwiedzili ju¿ wiele krajów de Graaf z Holandii, by³a w trakcie
ter Paul Rubens i by³a to praktycz- na œwiecie: IM Jerzy Kostro (5 start rozgrywek grupowych odmowa Al-
nie jedyna informacja godna na olimpiadzie), IM Zbigniew Doda banii rozegrania meczu z reprezen-
wzmianki w historii tego miasta. (6 start), Jan Adamski (2 start), IM tacj¹ Po³udniowej Afryki z uwagi na
W³odzimierz Schmidt (4 start), IM apartheid. Oczywiœcie zadecydowa³
Inna rzecz, ¿e mieli wspania³¹ ha- Jacek Bednarski (4 start) i Andrzej o walkowerze 0-4, ale nie usun¹³ Al-
lê widowiskow¹ Siegerlandhalle, Filipowicz (5 start). Kapitanem by³ banii z turnieju. Inna rzecz, ¿e
mog¹c¹ pomieœciæ kilka tysiêcy wi- Stefan Furs, a kierownikiem ekipy z uwagi na udzia³ RPA kilka krajów
dzów, co ca³kowicie rozwi¹zywa³o Stefan Witkowski. i pewna liczba znanych graczy od-
problem organizacji olimpiady. Na- mówi³a udzia³u w olimpiadzie.
turalnie wiêkszoœæ sali zajê³y stoliki Graliœmy tempem 40 pos./2,5 h
graj¹cych w 6 sektorach, co ograni- oraz 16 pos./1h w dogrywkach. Skromne otwarcie Olimpiady
cza³o liczbê widzów, ale i tak przy- Rundy by³y grane w godzinach mia³o miejsce w teatrze 5 IX 1970 r.
chodzi³y tysi¹ce osób, przy czym nie 16:00-21:00, a dogrywki rano w z udzia³em prezydenta Republiki
odstrasza³y ogl¹daj¹cych ceny bile- godz. 9:00-13:00. W ostatnich run- Federalnej Niemiec Gustava Heine-
tów (karnet 30 DM tj. ok. 8 USD, dach eliminacji i fina³u dogrywki manna i prezydenta FIDE Folke
a jednorazowy wstêp 3 DM). Jedne- by³y bezpoœrednio po partiach, za- Rogarda, który koñczy³ swoj¹ misjê
go dnia sprzedano 6.000 biletów, ale czynanych wczeœniej i toczy³y siê zapocz¹tkowan¹ w 1949 roku. Na
i tak tysi¹ce ludzi odchodzi³o od kas w godzinach 19:00 do 24:00. jego miejsce wygrano Maxa Euwe,
z kwitkiem. Niektórzy mogli obser- który kierowa³ FIDE do 1978 roku.
wowaæ demonstrowane partie w sa- W olimpiadzie wystartowa³o 60
li obok centrum prasowego, ale dru¿yn (maksymalna liczba za- W trakcie gry zawodnicy mieli do
g³ównie partie dru¿yn ZSRR i RFN. dyspozycji zimne i gor¹ce napoje,

1970 Eltville. Z. Doda, W³. Schmidt, S.Furs, J. Kostro, 1970 Siegen. Siegerlandhalle
W³.Litmanowicz i J. Bednarski Sektory i otaczaj¹ca je publicznoœæ

20 magazyn SZACHISTA sierpieñ 2016

Szachowe epizody AF (80)

1970 Loreley. J. Bednarski i Z Doda Obrona Benoni A65 1970 Loreley. Andrzej Filipowicz

a ponadto ka¿dy graj¹cy w danym E. Gonzales - A. Filipowicz, wali punkt walkowerem. Mianowi-
dniu otrzymywa³ specjalne eleganc- Olimpiada (r.2 elim.), Siegen 1970, cie Wiktor Korcznoj prawdopodob-
kie pude³ko wype³nione czekolada- 1.d4 ¤f6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.¤c3 nie wieczorem by³ na „balandze”
mi, s³odyczami, witaminami itp. spe- e:d5 5.c:d5 d6 6.e4 g6 7.¥d3 i zaspa³. Gdy kierownictwo ekipy
cja³ami, co stanowi³o dodatkowy bo- ¥g7 8.¥g5 h6 9.¥h4 0-0 10.f4 zobaczy³o brak Wiktora, to poje-
dziec do gry w poszczególnych spo- £a5 11.£d2 ¦e8 12.¤f3 c4 cha³o do hotelu, ale nie mogli siê
tkaniach. Rekordzist¹ by³ Kostro, 13.¥c2 b5!? Dok³adniejsze 13... dostaæ do pokoju. Dobijanie siê do
który zgromadzi³ a¿ 16 pude³ek! ¤bd7. 14.¥:f6! ¥:f6 15.e5! d:e5 drzwi niewiele da³o. Del Coral do-
16.f:e5 ¥:e5 17.0-0 ¥g7 18. sta³ punkt walkowerem, a nie by³ to
Dramatycznie potoczy³y siê nasze ¦ae1 ¥d7! 19.¤h4? £b6+ 20. pierwszy szczêœliwy dla Hiszpanów
losy w eliminacjach, w których sto- ¢h1 ¤a6 21.£f4 £f6 22.£g3 przypadek z Wiktorem, bo w Ha-
czyliœmy zaciêt¹ walkê z Hiszpani¹ ¦:e1 23.£:e1 ¦e8 24.¤e4 £d4 wanie w 1966 roku Korcznoj prze-
(Pomar, del Corral, Toran, Medina, 25.¦:f7! W trudnej pozycji bia³e gra³ miniaturkê z Calvo.
Bellon i Calvo) o drugie miejsce. stawiaj¹ na ryzyko i... ratuj¹ partiê.
W I r. pokonaliœmy Peru 3,5-0,5, na- W III r. remisujemy z Tunezj¹. Ko-
tomiast Hiszpania na sucho wygra³a XIIIIIIIIY stro podstawia figurê, a Adamski
z Grecja 4-0. 9-+-+r+k+0 pionka i mimo oporu obaj ulegaj¹.
9zp-+l+Rvl-0 Natomiast Hiszpanie wygrywaj¹
W II r. wpadamy na s³ab¹ Domi- 9n+-+-+pzp0 z Peru, którzy spóŸnili siê na rundê
nikanê, z któr¹ wygrywamy tylko 9+p+P+-+-0 ponad pó³ godziny i przegrali bez
3-1, w czym mam swój udzia³, bo 9-+pwqN+-sN0 walki. W IV r. trafiamy na siln¹ Au-
nie zdoby³em liczonego „odptasz- 9+-+-+-+-0 straliê i wygrywamy 3-1, a Hiszpa-
kowanego” punktu. Drug¹ po³ów- 9PzPL+-+PzP0 nie gromi¹ Monako 4-0. Wreszcie
kê straci³ Zbyszek Doda. 9+-+-wQ-+K0 mecz z ZSRR. Ulegamy 1-3, bo tylko
xiiiiiiiiy

25...£:d5? Wygrywa³o doœæ
proste 25...¢:f7 26.¤d6+ ¢g8! 27.
¤:e8 £e5! 28.£:e5 ¥:e5 29.¤:g6 ¥:b2
itd. 26.¦f2 g5 27.¦d2 £f7 28.
£d1 ¥g4 29.¤f3 ¥:f3 30.g:f3
¦f8 31.¢g2 ¤b4 32.¥b1 £f4
33.¤g3 g4 Po 33...¥e5 mog³o na-
st¹piæ 34.a3 ¤c6 35.¦d7 ¤d4 36.
¥e4=. 34.f:g4 ¤d3 35.¥:d3 c:d3
36.£b3+ £c4 Remis

Hiszpania zmierzy³a siê z ZSRR,
ulegaj¹c 3-1, przy czym zainkaso-

1970 Dworzec w Siegen. Zbigniew Doda, 1970. Dworzec w Siegen.
Stefan Witkowski, Jacek Bednarski, Stefan Witkowski, Zbigniew Doda, Andrzej Filipowicz,

W³odzimierz Schmidt, Jerzy Kostro i Stefan Furs, Jan Adamski i Stefan Furs

magazyn SZACHISTA sierpieñ 2016 21

Szachowe epizody AF (80)

1970. Na kolacji u Pana Pe³ki. Nasi konkurenci Hiszpanie roz- ¤f3, mówi wymagane j'adoube, a na-
Zbigniew Doda, Jacek Bednarski, gromili Tunezjê a¿ 3,5-0,5, przy stêpnie wykonuje posuniêcie 19.
czym w elementarnie wygranej po- ¥:a6. Protest Hiszpanów. Podchodzi
Jerzy Kostro i Jan Adamski zycji Bouazis w partii z Pomarem sêdzia g³ówny. Akurat jestem w po-
nie gra oczywistego posuniêcia. bli¿u tej partii, wiêc mówiê, ¿e do-
Bednarski ogra³ Gellera. W VI r. wy- tkn¹³ bez zamiaru wykonania posu-
grywamy z Monako 4-0, ale Hiszpa- S. Bouaziz - A. Pomar niêcia, tylko musn¹³ opuszkami pal-
nia gromi Dominikanê 4-0. Olimpiada (r.7 elim.), Siegen 1970 ców. Pojawia Roman Toran i wtr¹ca
siê do dyskusji, ale widzi, ¿e zdoby-
Kolejny mecz z Wyspami Owczy- XIIIIIIIIY wam ma³¹ przewagê, wiêc atakuje -
mi, to liczone 4 punkty i nawet ja 9-+-+-+-+0 „Przecie¿ nie jesteœ kapitanem“. Ja na
dostajê okazjê zainkasowania zwy- 9zp-+-+-+-0 to - „Ty te¿ nie jesteœ“ i obaj zgodnie
ciêstwa, bo z pozycji rezerwowego 9-+-+k+P+0 opuszczamy stolik. Tymczasem sê-
nie ³atwo by³o „dopchaæ siê“ do sto- 9+p+p+-+P0 dzia s³usznie nakazuje Dodzie wy-
lika, szczególnie bia³ymi. 9-zP-+pmK-+0 konaæ posuniêcie skoczkiem. 19.
9+-zP-+-+-0 ¤e5, ale ten fakt zdenerwowa³ Del
Partia hiszpañska C86 9P+-+-+-+0 Corrala, który niespodziewanie za-
9+-+-+-+-0 cz¹³ wykonywaæ przeciêtne posu-
A. Filipowicz - O. Durhuus, xiiiiiiiiy niêcia, natomiast Zbyszek - coraz
Olimp. (r.7 elim.), Siegen 1970, 1. lepsze. Nast¹pi³o 19...¦:c3 (19...
e4 e5 2.¤f3 ¤c6 3.¥b5 a6 4.¥a4 53.g7? Prosto wygrywa³o 53.h6 ¥:b5 20.¤:b5 ¦:c1 21.£:c1 ¤:d5-/+)
¤f6 5.£e2 b5 6.¥b3 ¥e7 7.c3 ¢f6 54.h7 ¢g7 55.¢g4 ¢h8 56.¢f5 e3 20.¤:d7 ¤e4 21.£e1! ¤c7? Po
0-0 8.0-0 d6 9.a4 ¤a5 10. ¥c2 (56...¢g7 57.¢e6 e3 58.h8£+ ¢:h8 21...¤d6 bia³e gra³y 22.¥:d6 e:d6
b:a4 11.¥:a4 c5 12.d4 c:d4 13. 59.¢f7+-) 57.¢f6 e2 58.¢f7+-. 53... 23.¤f6+ ¥:f6 24.£:e8+ £:e8 25.¥:e8
c:d4 ¥g4 14.b4 ¤b7 15.¥c6 £b6 ¢f7 54.h6 ¢g8 i remis z uwagi na ¤c7 26. ¥a4+-. 22.¥:c7 £:c7 23.
manewr 54...¢g8 55.¢f5 (przegrywa ¤c5! ¦:c1 24.¦:c1 ¤f6 25.¥:e8
XIIIIIIIIY 55.¢e5 ¢f7 56.¢d4 ¢g8 57.¢:d5?? e3 ¤:e8 26.¤e6 £d6 27.¤:g7 ¢:g7
9r+-+-trk+0 58.¢e6 e2 itd.) 55...¢f7 56.¢g4 ¢g8 28.£d2 ¤f6 29.¦d1 h5 30.£d4
9+n+-vlpzpp0 57.¢f4 ¢f7 58.¢e3 ¢g8 59.¢d4 ¢f7= b6 31.a3 g5 32.£e3 ¢g6 33.
9pwqLzp-sn-+0 £d3+ ¢h6 34.£f5 h4 35.¦d3 a5
9+-+-zp-+-0 Przed naszym decyduj¹cym me- 36.b5 £c5 37.a4 £c1+ 38.¢h2
9-zP-zPP+l+0 czem z Hiszpani¹, w tabeli prowa- £c5 39.f4! g:f4 40.£:f4+ ¢h5
9+-+-+N+-0 dzili: ZSRR i Hiszpania po 24 p.; Pol- 1-0, nie czekaj¹c na 41.d6
9-+-+QzPPzP0 ska 20,5 p.; Australia 18,5 p. i Tune-
9tRNvL-+RmK-0 zja 16 p., co oznacza³o koniecznoœæ Zamieszanie wykorzysta³ W³odek
xiiiiiiiiy pokonania Hiszpanów minimum Schmidt, który w gorszej pozycji za-
3-1, co okaza³o siê niemo¿liwe. Inna proponowa³ Toranowi remis. Hisz-
16.d5! ¦fb8 (16...£:b4 17.¤bd2 rzecz, ¿e mecz by³ nies³ychanie ner- panie po g³êbokim zastanowieniu
¥:f3 18.£:f3 £d4 19.¦b1 ¤c5 20. wowy. W partii Doda - Diez del przyjmuj¹ propozycjê, bo ka¿da po-
¥:a8 ¦:a8 21.¦e1+-) 17.£c4 ¥d7 Corral mia³o miejsce zdarzenie. ³ówka jest dla nich cenna. Niestety
18.¥e3 £c7 19.¦:a6 ¦:a6 20. na tym koñcz¹ nasze nadzieje. Ko-
£:a6 ¤d8 21.b5 ¥:c6 22.d:c6 Z. Doda - J. Diez del Corral stro mimo starañ zremisowa³ z Po-
¤:e4 23.¦c1 ¤c5 24.¥:c5 d:c5 Olimpiada (r.8 elim.), Siegen 1970 marem, Bednarski, po niepopraw-
25.¤c3 ¥d6 26.¤d5 £c8 27.c7 nej ofierze figury, przegrywa.
¦a8 28.£:d6 1-0 Taki by³ wów- XIIIIIIIIY
czas poziom s³abszych zespo³ów. 9-+rwqr+k+0 „Nie pomo¿e ju¿ nic, nic siê nie
9zpp+lzppvlp0 zmieni” mo¿na by³o zaœpiewaæ
9n+-+-snp+0 przed meczem z Grecj¹ w ostatniej
9+L+P+-+-0 rundzie eliminacji. W tym meczu,
9-zP-+-vL-+0 wa¿nym tylko dla Grecji walcz¹cej
9+-sN-+N+P0 o fina³ „C”, zosta³em wstawiony do
9P+-wQ-zPP+0 sk³adu, ale szybko zremisowa³em
9+-tRR+-mK-0 partiê z Skalkotasem, bo akurat
xiiiiiiiiy Adamski b³yskawicznie wygra³
z Trykaliotisem, a Doda i Bednarski
W tej pozycji Zbyszek dotyka mieli zdecydowanie lepsze pozycje.
Niestety obaj zupe³nie niespodzie-
wanie i niepotrzebnie wpadaj¹ w ol-

22 magazyn SZACHISTA sierpieñ 2016

Szachowe epizody AF (80)

Opublikowane przez Davida Levy
w „British Chess Magazine“,

May 1979 - w obszernym artyku³e
„Chess for sale“

brzymie niedoczasy i przekraczaj¹ ce - przeja¿dzka statkiem po Renie status pracownika pañstwowego,
czas w dobrych pozycjach. Dziêki z Eltville do St. Goarshausen, nieda- co zabiezpiecza³o mu dobre mate-
temu Grecy wygrywaj¹ 2,5-1,5 leko Koblencji z widokami krajobra- rialne warunki do koñca ¿ycia, ³¹cz-
i awansuj¹ do fina³u „C”. Dziewiêæ zów i zamków nad brzegiem Renu. nie z odpowiedni¹ emerytur¹,
lat póŸniej w „British Chess Magazi- Potem mieliœmy jeszcze wspinaczkê oczywiœcie jeœli w tym okresie nie
ne” w maju 1979 roku, ukaza³ siê ar- na s³ynn¹ górê Loreley, praktycznie narusza³ litery prawa.
tyku³ sugeruj¹cy dwie podk³adki - ska³ê wznosz¹c¹ siê 120 metrów
vide na fotografiach. Kierownictwo nad poziomem Renu, s³yn¹c¹ z le- W finale „B“ wystartowaliœmy
dru¿yny oraz nasi dwaj czo³owi za- gend i opiewan¹ m.in. w wierszu z przewag¹, bo zaliczono nam z eli-
wodnicy, nigdy nie wypowiedzieli Heinego. Na górze okaza³o siê, ¿e minacji wynik 3-1 z Australi¹.
siê w tej sprawie, ani nie odnieœli siê mo¿na tam dotrzeæ te¿ samocho- W pierwszym granym meczu zre-
do zamieszczonej informacji. dem, co nas trochê rozczarowa³o. misowaliœmy z Kub¹ 2-2, po czym
przegraliœmy 1,5-2,5 ze Szwecja
Eliminacje gr. I (36 partii): 1. Kolejnego dnia, po dogrywkach, i niespodziewanie „sp³ynêliœmy“ 0-4
ZSRR 31 p. A; 2. Hiszpania 28,5 p. byliœmy zaproszeni przez mieszka- z Finlandi¹ po bardzo s³abym me-
A; 3. Polska 24 p. B; 4. Australia 23 j¹cego w Niemczech Polaka Pe³kê czu. To by³a reakcja rozczarowanej
p. B; 5. Tunezja 18 p. C; 6. Grecja na kolacjê do jego domu po³o¿one- dru¿yny po stracie szans na awans
17,5 p. C; 7. Peru 17,5 p. D; 8. Do- go w niewielkiej miejscowoœci ko³o do fina³u „A“. Po IV rundzie znaleŸ-
minikana 11 p. D; 9. Wyspy Owcze Siegen. Tam po raz pierwszy do- liœmy siê na dzielonych III-VII m.
8,5 p. E; 10. Monako 1 p. wiedzia³em siê o statucie pracowni- o punkt za Austri¹ i Izraelem.
ka pañstwowego w RFN. Mianowi-
W jedynym dniu wolnym po za- cie nasz gospodarz, pracuj¹cy jako W V r. „obudziliœmy siê“ i rozgro-
koñczeniu eliminacji nasza ekipa nauczyciel, po kilkunastu latach do- miliœmy doœæ siln¹ Daniê (Larsen,
wziê³a udzia³ we wspania³ej wyciecz- brze ocenianej pracy otrzymywa³ Moe, Holm i Enevoldsen) 3,5-0,5.

magazyn SZACHISTA sierpieñ 2016 23

Szachowe epizody AF (80)

1970 Siegen. ¥:c5 z dobr¹ gr¹ bia³ych) 19...¥f5 20. 1970 Siegen.
Jerzy Kostro, W³odzimierz Schmidt g4! h6 21.g:f5 h:g5 22.f:g5 g:f5 23. Przed hal¹ turniejow¹.
¦:f5 £d7! 24.¦bf1 ¦e5 25.¦f7 £:h3+ Andrzej Filipowicz i Jan Adamski
i Stefan Witkowski z równ¹ gr¹. 12...a6 13.¥f1 ¦e8
14.h3 ¦b8 Nieznacznie lepsze Obrona Nowoczesny Benoni A70
Mnie przypad³ zaszczyt gry ze s³yn- 14...f5 15.e:f5 g:f5. 15.¥e3 b6
nym Jensem Enevoldsenem piêcio- 16.£d2 ¥b7 17.¥f2 £e7 18.¥c4 H. Alzate - A. Filipowicz, Olim-
krotnym mistrzem Danii w latach £f8 19.¥g3 ¥h6 20.£f2 ¤f6 21. piada (r.7 fin.), Siegen 1970, 1.d4
1940, 1943, 1947, 1948 i 1960 (plus ¥h2 ¤h5 22.¤g5 ¦bd8 23. ¦ad1 ¤f6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.¤c3 e:d5
dwa dzielone pierwsze miejsca w la- £e7 24.g4!? Silniejsze 24.e5! 24... 5.c:d5 d6 6.e4 g6 7.¥d3 ¥g7 8.
tach 1939 i 1950) oraz uczestnikiem ¤:f4 25.¥:f4 ¥:g5 26.¥g3 £f6 ¤f3 0-0 9.0-0 a6 10.a4 ¥g4 11.
11 olympiad w latach 1933, 1935, 27.£g2 ¦d7 Interesuj¹ce by³o za- h3 ¥:f3 12.£:f3 ¤bd7 Pozycja po-
1937, 1939, 1950, 1952, 1956, 1958, blokowanie pionka e4 po 27...¦e5 pularna do dnia dzisiejszego.
1966, 1970 i 1972. Naturalnie mia³ 28.¥:e5 £:e5 z kontrol¹ czarnych W XXI wieku mo¿na znaleŸæ setki
ju¿ swoje lata, bo pierwsz¹ olimpia- pól z rekompensat¹ za jakoœæ. 28. takich partii, ale raczej nie najwy¿-
dê w Folkestone w 1933 r. gra³ ¦f1 £d8 29.£f2 szych szczeblach. 13.£e2 W partii
w wieku 26 lat, ale wówczas na olim- G. Hertneck - T. Wedberg, DME
piadach gra³o z powodzeniem wielu XIIIIIIIIY Leon 2001, grano 13.£d1 £c7 14.¥f4
starszych zawodników. Enevoldsen 9-+-wqr+k+0 c4 15.¥c2 ¦fe8 16.£d2 ¦ab8 17.¥h6
uzyska³ 4,5 p. (z 8). 9+l+r+p+p0 ¥h8 18.¦ae1 b5 19.a:b5 a:b5 20.f4 b4
9pzp-zp-+p+0 z wyrównan¹ gr¹. 13...¦e8 14.f4?
Obrona nowoczesny Benoni A67 9+-zpP+-vl-0
9PsnL+P+P+0 XIIIIIIIIY
J. Enevoldsen - A. Filipowicz, 9+-sN-+-vLP0 9r+-wqr+k+0
Olimpiada (r.2 fin.), Siegen 1970, 9-zP-+-wQ-+0 9+p+n+pvlp0
1.d4 ¤f6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.¤c3 9+-+R+RmK-0 9p+-zp-snp+0
e:d5 5.c:d5 d6 6.e4 g6 7.f4 ¥g7 xiiiiiiiiy 9+-zpP+-+-0
8.¥b5+ ¤fd7! Na 8...¥d7 nast¹pi 9. 9P+-+PzP-+0
e5! 9.a4 0-0 10.¤f3 ¤a6 11.0-0 ¤b4? 29...¢g7 Ciekawe by³o 29...f5!? 9+-sNL+-+P0
To posuniêcie uzna³em wówczas za 30.g:f5 g:f5 31.£:f5 ¤c2! z inicjatyw¹ 9-zP-+Q+P+0
s³abe, bo skoczek na polu b4 jest czarnych. 30.e5! (30.¥:d6? ¦:d6 31. 9tR-vL-+RmK-0
praktycznie poza gr¹. Po wielu la- £:f7+ ¢h8 32.£:b7 ¦e7!-+) 30...d:e5 xiiiiiiiiy
tach zaskoczy³o mnie, ¿e tak grano 31.d6! f5!? 32.g:f5 g:f5? W ol-
w partiach czo³owych zawodników brzymim obustronnym niedoczasie 14...¤:e4!? 15.¤:e4 f5 16.£f3
œwiata w XXI wieku. Moim zdaniem (mieliœmy nieca³¹ minutê na pozo- f:e4 17.¥:e4 £f6 18.¥c2 ¦e7
nale¿a³o graæ 11...¤c7. 12.¦e1 sta³e 8 posuniêæ - wtedy sekund nie 19.f5!? Próba otwarcia pozycji
W partii E. Bariejew - W. Topa³ow, dodawano) trudno by³o znaleŸæ do- w celu uaktywnienia pary goñców.
Dortmund 2002 grano 12.h3! a6 13. k³adniejsze 32...¥f6 33.f:g6 h:g6 z 19...¦f8! 20.¢h1 (20.f:g6? £d4+
¥c4 f5!? 14.¤g5 ¤b6 15.¥b3 a5! Nie- przewag¹ czarnych. 33.£:f5 ¢h6 21.¥e3 ¦:f3 22.¥:d4 ¥:d4+ -+) 20...
szablonowy ruch. Wa¿niejsze jest By³em zadowolony z ruchu, który £d4 21.¥f4 ¤e5 22.£g3? Nale¿a-
utrzymanie skoczka na polu b6, ni¿ zaskoczy³ rywala. Jednak¿e po par- ³o graæ 22.¥:e5 £:e5 23.£d3, chocia¿
kontrola pola b5. 16.¥e3 f:e4 17.¢h1 tii znalaz³em silne 34.¥f7! z wygran¹ po przyk³adowym 23...¦:f5 24.¦:f5
¤d3! 18.£d2 ¦e8 19.¦ab1? (19.¤c:e4 po 34...¦:f7 (34...¦f8 35. £e6+ ¢g7
¤:b2 20.¦ac1 ¥f5 21.¤:c5 d:c5 22. 36.¥:e5+) 35.£:f7 ¥c6 (35...¦g8 36.
£:b7 ¥f4 37.¤e4 £h4 38.d7 ¥:g3 39.
¦f6+ ¢h5 40.d8£ ¥f4+) 36.h4 itd.
34.¥:e5 ¤c2 35. h4 ¥e3+ 36.¦f2
¦:e5 37.£:e5 ¥:f2+ i bia³e przekro-
czy³y czas 0-1 (38.¢:f2 £:h4+ 39.£g3
£:g3+ 40.¢:g3 ¤d4 -+)

Po czym ulegliœmy Izraelowi 1,5-
2,5, zremisowaliœmy z Holandi¹ 2-2
i wygraliœmy z Kolumbi¹ 3-1. W tym
meczu na ostatniej desce przypada³
czarny kolor, wiêc znalaz³o siê miej-
sce dla mnie.

24 magazyn SZACHISTA sierpieñ 2016

Szachowe epizody AF (80)

£:f5 25.£:f5 g:f5 26.¥:f5 ¥:b2 czarne £e5! 33...£d4 34.£e7+-) 33.¦:d2! sny Benoni oraz sycylijska zawsze
zachowywa³y przewagê. 22...£:b2 ¤:d2 34.£d4 ¦d8 35.¤d5+ ¢g8 dostarcza³y mi wiele punktów.
23.¦ac1 g:f5 24.¥h6 ¢h8 25. 36.¦f2! ¤c4 37.¦e2 ¦d6 38.
£g5 ¥:h6! 26.£:h6 (26.£:e7? ¤g6 ¦e8+ ¢f7 39.¦f8+ 1-0 W ostatniej rundzie dosta³em
i 27...¥:c1) 26...¤g6 27.¦:f5 ¦:f5 bia³e w meczu z Austri¹. Jednak¿e
28.¥:f5 £g7 29.£g5 ¤e5 30.£h4 Muszê dodaæ, ¿e w ekipie USA po pó³torej godzinie gry Adamski
¦f7 31.¥e6 ¦f8 32.¦b1 b5 33. zagrali zarówno Robert Fischer, zdobywa dwa pionki i dostaje wy-
a:b5 a:b5 34.¦b3 (34.¦:b5? ¦f1+ jak i Samuel Reshevsky, a mimo to gran¹ pozycjê. Wtedy na polecenie
35.¢h2 ¤f3+! 36.g:f3 £g1X) 34...b4 USA nie zdoby³a ¿adnego medalu. kapitana dru¿yny ja i Doda podpi-
35.¦g3 ¤g6 36.£g4 £a1+ 37. W finale „A“, triumfowa³ ZSRR sujemy remisy, a do asekuracji
¢h2 ¦f1 0-1 27,5 p. przed Wêgrami 26,5 p.; Ju- Adamskiego zostaje Schmidt.
gos³awi¹ 26 p. i USA 24,5 p.
Inna rzecz, ¿e w wolnych dla Decyzja by³a s³uszna, bo Janek
mnie dniach mia³em mo¿liwoœæ W finale „B“ przeczeka³em kolej- Adamski nie docisn¹³ rywala,
ogl¹dania w trakcie gry czo³owych ny, wygrany mecz z Indonezj¹ 2,5- a W³odek wygra³ partiê i zapewni³
zawodników œwiata, walcz¹cych 1,5 i w meczu z Mongoli¹ 3,5-0,5 nam II miejsce w finale „B“, czyli
g³ównie w finale „A“. Olbrzymie za- znów dosta³em czarne. XIV lokatê w ogólnej klasyfikacji.
interesowanie wzbudzi³ wtedy, gra-
ny w VI r. mecz ZSRR - USA, Obrona sycylijska B54 Siegen, RFN, fina³ „B“ (44 par-
a szczególnie partia mistrza swiata tie) 13. Izrael 27 p.; 14. Polska 25 p.;
Borysa Spasskiego z ówczesn¹ D. Zorigt - A. Filipowicz, Olim- 15. Australia 24,5 p.; 16. Mongolia
wielk¹ nadziej¹ USA Robertem Fi- piada (r.9 fin.), Siegen 1970, 1.e4 23,5 p.; 17. Szwecja 23 p.; 18. Ho-
scherem, na któr¹ przyby³o ponad c5 2.¤f3 ¤c6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 landia 23 p.; 19. Dania 22 p.; 20.
6.000 widzów. e6 5.¤c3 d6 6.g3 ¤:d4 Rzadkie Finlandia 21,5 p.; 21. Kuba 20 p.;
posuniêcie, bo grywa siê zwykle 6... 22. Austria 19,5 p.; 23. Kolumbia
Wtedy nie wyrzucano zawodni- ¤f6. 7.£:d4 ¤e7 8.¥g2 ¤c6 9.£d3 18 p.; 24. Indonezja 17 p.;
ków, którzy ukoñczyli partie z sal ¥e7 10.¥f4 0-0 11.0-0-0 £a5
gry i mo¿na by³o ogl¹daæ pojedyn- 12.£b5 £c7!? 13.£e2?! (13.£a4) Indywidualnie: IM Jerzy Kostro
ki w swoich sektorach. Ja jednak 13...a6 14.¦d2 ¤e5 15.¦hd1 b5 8 p. z 16 (50%); IM Zbigniew Doda
mia³em swoje sposoby. Potrafi³em 16.¥:e5 d:e5 17.£e3 ¥c5 Tê 6 p. z 12 (50%); Jan Adamski 8,5 p.
dostaæ siê nawet do sektora „A“ strukturê mia³em ogran¹ w blit- z 12 (70,8%); IM W³odzimierz
i stan¹æ przy koñcówce tej ekscytu- zach. Mog³em graæ „na œlepo“. 18. Schmidt 10 p. z 15 (66,7%); IM Ja-
j¹cej partii. Fischer, jak zwykle, £f3 ¦b8 19.¢b1 ¦b6 20.h4 ¦c6 cek Bednarski 8 p. z 13 (60,5%) i An-
mia³ na stole olbrzymi¹ szklankê 21.¤e2 a5 22.g4? Lepsze 22.¥f1. drzej Filipowicz 5,5 p. z 8 (68,8%).
z mlekiem, ale Borys piêknie do- 22...¥b4 23.c3 ¥e7 24.g5 b4
prowadzi³ partiê do zwyciêstwa. 25.£g3 a4 26.¦d3 W drodze powrotnej byliœmy
kilka godzin w Kolonii i zwiedzali-
B. Spasski - R. Fischer XIIIIIIIIY œmy historyczne miasto.
Olimpiada (r.6 fin.), Siegen 1970 9-+l+-trk+0
9+-wq-vlpzpp0 1970. Przed katedr¹ w Kolonii
XIIIIIIIIY 9-+r+p+-+0 Andrzej Filipowicz i Jerzy Kostro
9r+-+-+-mk0 9+-+-zp-zP-0
9zp-+-+-+p0 9pzp-+P+-zP0
9-wq-+psNp+0 9+-zPR+-wQ-0
9+p+-+-+-0 9PzP-+NzPL+0
9-+ntr-zPP+0 9+K+R+-+-0
9+-+-+-+P0 xiiiiiiiiy
9P+-+QtR-+0
9+-+-tR-mK-0 26...¥a6! 27.¦d7 £b6 28.
xiiiiiiiiy ¦:e7 ¥:e2 29.¦c1 (29.¦d2 b:c3!
30.¦:e2 c:b2 31.¦:b2 £c5!-+) 29...
29.£:e6! ¦d6 (29...¦d1 30.£f7!! b:c3 30.¦:c3 ¦:c3 31.£:c3 £:f2
30...¦:e1+ 31.¢g2 ¤e3+ 32.¢f3! 32... 0-1
£c6+ 33.¢g3 ¦g1+ 34.¢h4 ¦:g4+ 35.
h:g4 £h1+ 36.¢g5 ¦c8 37.£d7! 37... Trzecia wygrana z rzêdu czarny-
¦b8 38.£d4+-) 30.£e4 ¦f8 31.g5 mi zrobi³a wra¿enie na naszym
¦d2 32.¦ef1! £c7? (32...¤d6 33. kierownictwie. Obrony Nowocze-

magazyn SZACHISTA sierpieñ 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia

Szachowe epizody(81)

PaŸdziernik 1970 kasto, który wygra³ obie partie 1970 Siegen. XIX Olimpiada
z Mitowem, a w drugim uleg³ silne- Mistrz œwiata Borys Spasski
Powrót z RFN do codziennej mu Erwinovi Nowakowi 0,5-1,5.
pracy nie zatar³ piêknych wspo- indywidualne osi¹gniêcia (najwy¿-
mnieñ z dobrze zorganizowanej, Dziêki tym wynikom i innym szy ranking 2370 mia³ 1 I 1993, co
olimpiady w Siegen. Jak w kalejdo- osi¹gniêciom Anatol £okasto za- dawa³o miejsce w pierwszej 50-tce
skopie przewija³y siê przez kolejne pewni³ sobie sta³e miejsce w na- polskich szachistów) zdecydowa-
tygodnie nie tylko piêkne tury- szej dru¿ynie i przez wiele lat by³ nie ustêpuj¹ jego grze w zespole.
styczne wra¿enia z wycieczek po silnym punktem „Legionu” War- Po ukoñczeniu Wojskowej Akade-
Westfalii i Nadrenii, ale przede szawa, którego cz³onkiem zosta³ mii Technicznej, jako magister in-
wszystkim spotkania z czo³owk¹ w 1968 roku. Jego optymizm i za- ¿ynier zdecydowa³ siê na pracê
œwiatow¹ i ró¿nymi nacjami, które anga¿owanie w spotkaniach ligo- w wojsku i w „Legionie“ by³ prak-
po raz pierwszy zawita³y na wiel- wych i miêdzynarodowych zawsze tycznie jedynym wojskowym
kie szachowe œwiêto, datuj¹ce siê œwietnie wp³ywa³y na nasz zespó³. z prawdziwego zdarzenia.
od 1927 roku, a nawet od 1924 r.,
bior¹c pod uwagê olimpiadê w Pa- Z perspektywy lat mogê powie- £okasto zdoby³ 10 tytu³ów mi-
ry¿u w roku utworzenia FIDE. dzieæ, ¿e zawsze by³ i jest nadal strza Wojska Polskiego, reprezen-
Wœród wspomnianych 60 zespo- barwn¹ postaci¹ w polskich sza- towa³ WP na mistrzostwach NATO
³ów by³o kilka egzotycznych dru- chach. W partiach wyró¿nia³ siê w latach 2002 i 2003, kiedy to wraz
¿yn z ró¿nych wysepek i niewiel- pomys³owoœci¹, oryginalnym sty- z dru¿yn¹ zdoby³ srebrny medal,
kich krajów. W meczu USA - Wy- lem gry oraz specyficznym reper- a indywidualnie zaj¹³ VI m. Uczest-
spy Dziewicze (oko³o 100 wyse- tuarem debiutowym. Dziêki temu niczy³ równie¿ w MP S³u¿b Mun-
pek), czarnoskórzy mieszkañcy zdobywa³ wiele punktów, z regu³y durowych w latach 2002, 2003
tych wysp wyst¹pili w niezwykle na szachownicach III, IV i V. i 2005, zajmuj¹c w nich odpowied-
kolorowych narodowych strojach nio miejsca I, II i I. Grywa³ te¿
(ulegli zreszt¹ 0-4). Z kolei ekstra- Jest dziewiêciokrotnym medali- w turniejach miêdzynarodowych,
wagancki Duñczyk Bo Jacobsen st¹ dru¿ynowych mistrzostw Polski przy czym najlepszy wynik osi¹-
„b³ysn¹³ oryginalnoœci¹“ - pojawi³ w barwach WKSz „Legion” Warsza- gn¹³ w 1992 r. w Moskwie, uczest-
siê któregoœ dnia w kobiecej sukni wa: 4 razy z³otym (1969, 1972, 1984, nicz¹c w turnieju arcymistrzow-
i tak przyst¹pi³ do partii. 1986), 4 razy srebrnym (1971, 1978, skim (VIII kat. FIDE) z udzia³em
1981, 1987) i raz br¹zowym. W 1972 14 zawodników, w którym zaj¹³ VI
Mia³em te¿ mo¿liwoœæ zobacze- roku zdoby³ z naszym zespo³em ty- m. (7 p. z 13) i wype³ni³ normê na
nia z bliska prezydenta Republiki tu³ dru¿ynowego wicemistrza Pol- mistrza miêdzynarodowego.
Federalnej Niemiec Gustava Hei- ski w grze b³yskawicznej.
nemanna na wydanym przez niego Partia hiszpañska C 65
po¿egnalnym olimpijskim bankie- Anatol urodzi³ siê w Messynie
cie, na którym otrzymaliœmy na pa- we W³oszech 2 VII 1946 roku i jego G. Kuzmin (2535) - A. £okasto
mi¹tkê ma³e kieliszki ze znacz- prawdziwe nazwisko Lo Casto, zo- (2245), Moskwa 1992, 1.e4 e5 2.
kiem olimpiady, które dot¹d mam. sta³o spolszczone. Po wojnie z mat- ¤f3 ¤c6 3.¥b5 ¤f6 4.0-0 ¥c5 5.
k¹ przyjecha³ do Polski i zamiesz- ¤:e5 ¤:e5 6.d4 a6 7.d:e5 a:b5
Po powrocie z Siegen czeka³a ka³ w L¹dku Zdroju, Tam w wieku 8.e:f6 £:f6 9.¤c3 c6 10.¥e3
mnie bardzo intesywna praca na 5 lat nauczy³ siê graæ w szachy. Ro- ¥:e3 11.f:e3 £e5 Zabawne, ¿e ta
Politechnice Warszawskiej, wiêc bi³ szybkie postêpy, gra³ w MP ju-
nie mog³em pojechaæ z klubem niorów do 20 lat, zajmuj¹c XIV m.
„Legion“ do Bu³garii i Czechos³o- w 1965 r. i VIII m. w 1966 r. W tym
wacji w dniach 26 X - 4 XI 1970 na te¿ roku wygra³ w symultanie sza-
tradycyjne mecze z naszymi rywa- chowej z by³ym mistrzem œwiata
lami. Graj¹cy w os³abionym sk³a- Michai³em Talem.
dzie mój „Legion” niespodziewanie
pokona³ CSKA Sofia 8,5-7,5, ale Dwukrotnie uczestniczy³ w gra-
zdecydowanie uleg³ UDA Praga a¿ nych systemem szwajcarskim pó³-
4-12. W pierwszym meczu dosko- fina³ach MP, w latach 1977 i 1985,
nale zaprezentowal siê Anatol £o- ale bez wiêkszych sukcesów, bo

20 magazyn SZACHISTA wrzesieñ 2016

Szachowe epizody AF (81)

doœæ dziwna pozycja by³a grana nie 1977 Mistrz Wojska Polskiego XXIV DMP
tak dawno w partiii B. Ivkov - I. Anatol £okasto
Hrzic, Belgrad 2011, w której Poznañ, 8-17 XI 1970
nast¹pi³o 11...£h6 12.£d4 0-0 13.¦f4 W 1979 r. Anatol £okasto zosta³
d6 14.¦d1 £g6 15.a3 ¥h3 16.¦d2 prezesem Warszawskiego Zwi¹zku Tradycyjnie I rundê, pomiêdzy
¦ad8 17.¦f3 ¥e6 18.e5 d5 19.¦g3 Szachowego. Jako dzia³acz w 1988 r. dru¿ynami z tych samych miast,
£h6 z równ¹ gr¹. 12.£d4 d6 13. zorganizowa³ kilka turniejów arcy- rozegraliœmy w Warszawie 25 X
a3 £:d4 14.e:d4 ¥d7 15.d5 c5 mistrzowskich mê¿czyzn i kobiet, 1970 z „Maratonem”, remisuj¹c 4-4.
16.e5 d:e5 17.¤e4 f6 18.b4 a w 1991 roku wspó³organizowa³ Graliœmy tempem 50 pos./2,5h
c:b4 19.a:b4 ¢e7 20.¤c5 ¦:a1 MŒ od 10 do 14 lat w Warszawie. oraz w dogrywkach po 20 pos./1h.
21.¦:a1 ¥c8 22.¦a8 ¢d6 23.
¤:b7+ ¢:d5 24.¤a5 ¦e8 25.¦a7 By³ tak¿e organizatorem oryginal- Inna rzecz, ¿e wskutek zagra-
¥f5 26.¦b7 ¥:c2 27.¦:b5+ ¢d4 nych meczów arcymistrzyni Iwety nicznego wyjazdu „Legionu” mecz
28.¦c5 ¥a4 29.¦c7 ¦b8 30.¤b7 Radziewicz z Januszem Korwinem- zosta³ podzielony na dwie czêœci.
g5 31.¦:h7 ¥c6 32.¤d6 ¦:b4 Mikke i z Prezydentem Warszawy Szachownice III, IV, V, VI i VIII
33.¤f5+ ¢e4 34.¦c7 ¢:f5 35. Wojciechem Kozakiem. (kobieta) gra³y 21 X 1970 (wynik
¦:c6 g4 36.¢f2 ¢g5 37.¦e6 ¦e4 2,5-2,5), a deski I, II i VII (junior)
38.¦e8 ¢f4 39.¦a8 ¦b4 40.¦a2 Pozostaje dodaæ, ¿e z Tolem £o- dopiero 25 X 1970 (remis 1,5-1,5).
f5 41.¦e2 ¦e4 42.¦a2 Warto kasto spotykam siê nadal, bowiem W tej sytuacji mecz mia³ dziwny
przeœledziæ realizacjê przewagi w tej w ówczesnych zespo³ach ligowych przebieg, podobnie jak moja partia
koñcówce, wa¿nej dla praktyki tur- zawodnicy, wieloletni towarzysze grana na II szachownicy z wielolet-
niejowej. broni, grali razem w dru¿ynach nim rywalem Romanem Gr¹b-
przez dziesi¹tki lat i przyjaŸnie czewskim.
XIIIIIIIIY przetrwa³y podobne okresy.
9-+-+-+-+0 Obrona sycylijska B44
9+-+-+-+-0 1978 DMP Szeligi
9-+-+-+-+0 Anatol £okasto R. Gr¹bczewski - A. Filipo-
9+-+-zpp+-0 wicz, DMP (r. 1), Warszawa 1970,
9-+-+rmkp+0 1.e4 c5 2.¤f3 e6 3.d4 c:d4 4.
9+-+-+-+-0 ¤:d4 ¤c6 5.¤b5 Roman zasko-
9R+-+-mKPzP0 czy³ mnie, bo zwykle grywa³ 5.¤c3
9+-+-+-+-0 Mo¿e dowiedzia³ siê, ¿e nie lubi-
xiiiiiiiiy ³em graæ tego wariantu ani bia³y-
mi, ani czarnymi. Inna rzecz, ¿e by-
42...¢g5 43.g3 ¦d4 44.¦e2 ³a to nasza 16 turniejowa partia,
¢f6 45.¦a2 ¢e6 46.¢e3 ¦b4 47. a w takich sytuacjach trzeba zaska-
¦a6+ ¢d5 48.¦a5+ ¢d6 49.¦a6+ kiwaæ rywala. 5...d6 6.c4 ¤f6 7.
¢c5 50.¦a5+ ¦b5 51.¦a2 ¦b3+ ¤1c3 a6 8.¤a3 ¥e7 9.¥e2 0-0
52.¢e2 ¦c3 53.¦d2 ¢c4 54.¦b2 10.0-0 ¥d7 Wspó³czeœnie w par-
¢d4 55.¦d2+ ¢e4 56.¦a2 ¦c4 tii A. Naiditsch - A. Fier, Francja
57.¢f2 f4 58.¦e2+ ¢f5 59.g:f4 2012, grano 10...b6 11.¥e3 ¥b7 12.
¢:f4 60.¦a2 e4 61.¢e2 ¦b4 62. £b3 ¤d7 13.¦fd1 £c7 14.¦ac1 ¤ce5
¦c2 ¦a4 63.¦b2 e3 64.¦b8 15.£c2 ¦ac8 16.£b1 ¤g6 17. ¤c2 h6
¦a2+ 65.¢e1 ¦:h2 66.¦f8+ ¢g3 18.g3 £b8 19.¤d4 £a8 20.f4 ¤c5 21.
67.¦e8 ¢f3 68.¦f8+ ¢g2 69.¦e8 ¥f3 a5 22.¦f1 ¦fe8 z wyrównan¹
¦h1+ 70.¢e2 ¦h7 0-1 gr¹. 11.¥e3 ¤e5 12.f4 ¤g6 Tê
pozycjê te¿ mo¿na znaleŸæ w par-
W 1988 r. ukoñczy³ studia tre- tiach ostatniego dziesiêciolecia.
nerskie na AWF w Warszawie, po 13.¥f3 ¥c6 14.g3 ¦b8 15. £e2
czym oprócz kierowania klubem, £a5 (15...£c7) 16.¤c2 ¦fc8 17.
opracowa³ system szkolenia klu- b4?! (17.¦ad1) 17...£c7 18.
bowej m³odzie¿y. Zosta³ wyró¿nio- ¦ac1 ¥e8 19.¤a3 d5!? Dok³ad-
ny w 2008 r. przez Ministra Sportu niejsze 19...b6 20.h4 ¤f8 21.h5 h6
i Turystyki Nagrod¹ Indywidualn¹ z wyrównan¹ gr¹. 20.c:d5 ¥:b4
Drugiego Stopnia za osi¹gniêcia 21.¤ab1 £a5 Ciekawe by³o 21...
trenerskie. Napisa³ te¿ m.in. ksi¹¿- e5 22.f5 ¤e7 23.a3 ¥c5 24.¤a4 ¥:a4
kê „Nauka gry w szachy”. 25.¦:c5 £d6, ale po 26.¦fc1 ¤d7 bia-
³e przewa¿aj¹. 22.£d3 ¦d8 23.
¦fd1 ¤e7 24.a3

magazyn SZACHISTA wrzesieñ 2016 21