red Epizody-073-084 rok 2016

Szachowe epizody AF (81)

XIIIIIIIIY wiæ dru¿ynê juniorów do tzw. „ligi zgodnie z regulaminem decydo-
9-tr-trl+k+0 juniorów“ w sk³adzie trzech junio- wa³y zdobyte punkty i I m. przy-
9+p+-snpzpp0 rów i jedna juniorka do 18 lat. Za znano Lutos³awowi Manasterskie-
9p+-+psn-+0 pierwsze miejsce w lidze juniorów mu (8 p. z 11).
9wq-+P+-+-0 zespó³ seniorów otrzymywal 6 p.,
9-vl-+PzP-+0 za II m. - 5,5 p., III m. - 5 p. itd. Dla mnie przyjazd po czterech
9zP-sNQvLLzP-0 rundach oznacza³ grê „nierozgrza-
9-+-+-+-zP0 W 1970 r. wypadliœmy tragicz- nego“ zawodnika z rozpêdzonymi
9+NtRR+-mK-0 nie w lidze juniorów, bo zajêliœmy rywalami. Mia³em dobre pozycje,
xiiiiiiiiy przedostatnie miejsce i wystarto- ale nie potrafi³em zamieniæ ich na
waliœmy z dorobkiem 1 p., co na- punkty. Lepsze remisowa³em,
24...¥:c3 Silniejsze 24...¥c5 25. turalnie spycha³o nas na dalszy a wyrównan¹ przegra³em. St¹d
¥:c5 £:c5+ 26.£d4 £:d4+ 27.¦:d4 plan w walce o medale. Oczywiœ- i jeden minus.
¥c6 28.¦cd1 e:d5 29.e5 ¤e8 30.¤:d5 cie w DMP graliœmy zespo³ami
¤:d5 31.¥:d5 ¥:d5 32.¦:d5 ¦:d5 33. bez zmian: 6 mê¿czyn, junior do Obrona sycylijska B4
¦:d5 b5 34.¤d2 z nieco lepsz¹ gr¹ 20 lat i kobieta. W Poznaniu by³a
bia³ych. 25.¤:c3 e:d5 26.¤:d5 grana tylko jedna runda dziennie. B. Serwiñski - A. Filipowicz,
¤e:d5 27.e:d5 ¥b5 28.£c3 £:c3 DMP (r. 7), Poznañ 1970, 1.e4 c5
29.¦:c3 ¦bc8 30.¥d4 ¥a4 31. Niestety, poza beznadziejnym 2.¤f3 e6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 a6
¦dc1 ¦:c3 32.¦:c3 h6 33. ¥:f6 wystêpem w lidze juniorów nie 5.¥d3 ¤f6 6.c4 d6 7.¤c3 ¥d7
g:f6 34.¢f2 Có¿, pozycja jest w za- mogliœmy skompletowaæ w „Le- 8.0-0 ¤c6 9.¥e3 ¥e7 10.f4
sadzie przegrana, ale na ratunek gionie“ pe³nego sk³adu na Poznañ ¤:d4 11.¥:d4 e5 Wspó³czeœnie
przychodzi obustronny niedoczas, i w rundach II, III i IV oddawali- grano 11...¥c6 12.£e2 0-0 13.¦ad1²
tradycyjny w naszych pojedyn- œmy walkowery na II lub III sza- ¤d7 14.¤d5?! (14.¢h1+/=) 14...e:d5!
kach. 34...¢f8 35.¢e3 ¢e7 36. chownicy. Na starcie poza mn¹, 15.e:d5 ¥f6=, D. Swietuszkin - C.
¦c7+ ¦d7 37.¦c8 ¦d6 (37...¦d8 nieobecni byli Szukszta, Fija³kow- Ionescu, Bukareszt 2000. 12.f:e5
38.¦:d8 ¢:d8 39.¢d4 ¢c7 40.d6+ ski i £okasto, bo nikt z nas nie d:e5 13.¥e3 Kontynuacja 13.¥:e5
¢:d6 41.¥:b7 a5 42.¥d5 ¥e8 43. móg³ dostaæ zwolnienia z pracy. ¥c5+ 14.¢h1 ¤g4 15.¥f4 ¤f2+ 16.
g4+/-) 38.¢d4 ¥d7 39.¦h8 f5 ¦:f2 ¥:f2 17.¤d5 ¦c8 18.¥d6 ¥c5
40.¢c5 b6+ 41.¢d4 a5 42.¢e5 Ponadto nie mogli w ogóle przy- prowadzi³a do wyrównanej pozycji.
b5 43.¦b8! b4 44.a:b4 a4 45. jechaæ Rafa³ Marsza³ek, Miros³a- 13...¤g4 14.£f3 0-0 15.¥c1
¥e2 h5!? Do kontroli, czyli do 50 wa Litmanowicz i Jolanta Szota, ¥c5+ 16.¢h1 £h4 17.h3 ¤f2+
posuniêcia nadal daleko! 46.¥:h5 która jak ju¿ wspomina³em w 1970 18.¢h2
(46.b5! a3 47.¦a8+-) 46...¦h6 47. roku po zam¹¿pójœciu (szwedzki
¥f3 ¦:h2 48.¦a8 f6+ 49.¢d4 szachista Gunnar Dahlin) wyje- XIIIIIIIIY
¦f2! 50.¢e3 ¦b2 51.¦a7 ¦:b4 cha³a na stale do Szwecji. Jeszcze 9r+-+-trk+0
52.¥e2 ¢d6 53.¥d3 i podpisali- tylko raz reprezentowa³a „Legion” 9+p+l+pzpp0
œmy remis ju¿ w równej pozycji. na DMP w roku 1971, a w nastêp- 9p+-+-+-+0
nych latach ju¿ Szwecjê. 9+-vl-zp-+-0
Có¿, szachy nie s¹ takie proste, 9-+P+P+-wq0
jak siê wydaje i nie s¹ tak skompli- Na szachownicy kobiecej zagra- 9+-sNL+Q+P0
kowane, jak siê mo¿e okazaæ w ³a u nas Ma³gorzata Sztyren, abso- 9PzP-+-snPmK0
analizie po partii! lutna debiutantka, która z najwy¿- 9tR-vL-+R+-0
szym trudem zdoby³a 1,5 p. (z 8). xiiiiiiiiy
Zasadnicze DMP, poczynaj¹c Dwie rundy gra³a Barbara Gos.
od II rundy graliœmy w Poznaniu, Równie¿ szachownica juniorów 18...¦ad8 Wygrywa³o doœæ pro-
w Pa³acu Kultury przy ul. Armii nie przynios³a nam profitów, ste 18...f5! 19.e:f5 (19.¦:f2 £:f2 20.
Czerwonej (dawna nazwa). Jed- szczególnie gdy Janusza Vobo¿ila £:f2 ¥:f2 21.e:f5 ¥:f5) 19...¥c6 20.
nak¿e zespo³y przyjecha³y z „bala- zastapi³ w ostatnich rundach W³o- ¤d5 (20.£e2 ¥:g2-+) 20...e4 itd. 19.
stem“. Mianowicie przed DMP dzimierz £ozicki. ¤d5 f5 20.¦:f2 (20.e:f5? e4) 20...
w lipcu rozegrano tzw. „Ligê junio- f:e4 21.£:e4 ¥:f2 22.£:h4 ¥:h4
rów” w Katowicach. Na pi¹t¹ rundê przyjecha³em 23.¥e3 ¥c6 24.¥e4 ¢h8 25.g3
wspólnie z Anatolem £okasto, któ- ¥:d5 (25...¥e7) 26.¥:d5 ¥e7 27.b3
W 1970 roku PZSzach w trosce ry uzyska³ 6 p. z 7 partii i praktycz- ¦d7 i w tej pozycji, na pograniczu
o rozwój m³odych szachistów nie uratowa³ nas przed spadkiem. wygranej podpisa³em remis, bo
wprowadzi³ przepis, ¿e ka¿dy klub W dru¿ynie dobrze gra³ jedynie Ja- koñczy³o to mecz ze „Startem” Wro-
uczestnicz¹cy w DMP musi wysta- nek Adamski (7,5 p. z 9), który c³aw wynikiem 6-2 dla „Legionu”.
procentowo wygra³ I deskê, ale

22 magazyn SZACHISTA wrzesieñ 2016

Szachowe epizody AF (81)

Obrona Nimzowitscha E49 (26.¦a4 ¦c8 27.¢g1 ¥d1 28.d6 h5 43...¢e7 44.¤c5 Pozornie silny
29.d7 ¦d8 30.¦:c4 ¦:d7 31.¢f2=) manewr u³atwi³ czarnym przgrupo-
W. Pojedziniec - A. Filipowicz, 26...¤:c2 27.¦:c2 f5 28.h3 f4 wanie króla. 44...¢f6 45.g4 Nie
DMP (r. 10), Poznañ 1970, 1.d4 29.h:g4 f:g3 30.¦:c4 ¦a8 31. zmiena sytuacji 45.¢e4 h5 46.h3
¤f6 2.c4 e6 3.¤c3 ¥b4 4.e3 c5 ¦c1 ¦a4 32.¦e1 ¦d4 33.¢g1 i dojdzie do podobnej pozycji jak
5.a3 ¥:c3+ 6.b:c3 d5 7.c:d5 ¦d2 34.¢f1 ¦f2+ 35.¢g1 ¦d2 w partii. 45...h5 Dobry ruch, bo
e:d5 8.¥d3 0-0 9.¤e2 ¤c6 10. 36.¦c1 ¦d4 Remis uproszczenia s¹ na korzyœæ strony
0-0 c4 11.¥b1 b5 Wariant popu- broni¹cej. 46.h3 Nie lepsze 46.
larny po dzieñ dzisiejszy - setki par- A. Filipowicz - C. Leœnik g:h5, wobec 46...¢f5 47.¢e3 ¤d5+
tii mo¿na znaleŸæ w bazach. 12.f3 DMP (r. 11), Poznañ 1970 48.¢f3 ¤:f4 49.¤b3 ¤d3 50.¤:a5 ¤c5
¦e8 13.¤g3 a5 14.¦a2 W partii Z. z remisem. 46...h:g4 47.h:g4 g6
Azmajparaszwili - M. Feygin 2002 XIIIIIIIIY 48.¢e4?! Lepsze 48.¤e4+ ¢e6 49.
grano 14.e4 £b6 15.¥g5 ¤d8 16.¢h1 9-+-+-+-+0 ¤c3 ¢d6 50.¢e4 ¢e6 51.f5+ g:f5+ 52.
¦a6 17.e5 ¤d7 18.f4 ¤f8 19.f5 b4 20. 9zp-sN-snkzpp0 g:f5+ ¢f6 53.¢f4 i bia³e powinny wy-
a:b4 a:b4 21.¦:a6 ¥:a6 22.¤h5 b:c3 9-+-+-+-+0 graæ. 48...g5 49.f5 ¤c4 50.¢d4
23.¤:g7 ¢:g7 24.¥f6+ ¢g8 25. £g4+ 9+-+-+-+-0 ¤b6 51.¤e4+ ¢e7 52.¤:g5 Prost-
¤g6 26.f:g6 f:g6 27.¥:g6 1-0. 14... 9-+-+-+-+0 sze 52.¤c3 ¢d6 (52...¢f6 53.¤d5+)
¦b8 15.e4 d:e4 16.f:e4 ¥g4 17. 9+-+-+-zP-0 53.¢e4 ¤c4 54.¤b5+ ¢e7 55.¤c7 ¤b2
£e1 b4 18.a:b4 a:b4 19.¥g5 9P+-+-zP-zP0 56.¤d5+ ¢f7 57.¤b6 ¢f6 58.¢e3 z wy-
b:c3 20.¥:f6 g:f6 21.d5 £b6+ 9+-+-+-mK-0 gran¹. 52...¤:a4 53.¤e4 Wygry-
22.¢h1 xiiiiiiiiy wa³o 53.¢e5 ¤c5 54.f6+ ¢f8 55.¤e4!
¤d3+ (55...¤:e4 56.¢:e4 a4 57.¢d4
XIIIIIIIIY Koñcówka jest wygrana, ale wy- ¢f7 58.g5+-) 56.¢f5 a4 57.¤c3 a3
9-tr-+r+k+0 maga sporo technicznej pracy i cier- 58.¤a2 ¤e1 59.g5 ¤g2 60.g6 ¢g8 61.
9+-+-+p+p0 pliwoœci, czego mi wówczas zabra- ¢g5 ¤e3 62.¤b4 a2 63.¤c6 a1£ 64.
9-wqn+-zp-+0 k³o. 35...¤c6 36.f4 a5 37.¢f2 ¤e7+ ¢f8 65.g7+ itd. 53...¤b6! 54.
9+-+P+-+-0 ¢e7 38.¢e3 ¤b4 39.a4 ¢d7 40. g5?! Jeœli 54.¢c5, to 54...¤d7+ 55.
9-+p+P+l+0 ¤b5 ¤d5+ 41.¢d4 Nale¿a³o graæ ¢b5 ¤e5 56.g5 ¤f3 57.f6+ ¢f7 58.
9+-zp-+-sN-0 41.¢e4!? ¢c6 42.¢d4! ¤b6 43.¤c3 ¤d6+ ¢g6 59.f7 ¢g7= lub 54.¢e5
9R+-+-+PzP0 ¢d6 44.f5 g6 45.g4 g:f5 46.g:f5 z wy- ¤c4+ 55.¢f4 a4 56.g5 a3 57.¤c3
9+L+-wQR+K0 gran¹. 41...¤b6 42.¤c3 ¢d6 ¤d6=. 54...a4 55.g6 ¤d7 56.¢c3
xiiiiiiiiy Pierwsza czêœæ planu zrealizowana. ¢f8 57.¤g3 (57.¢b4 ¤e5 58.¢:a4
Aktywne figury i centralny król. ¤:g6 59.f:g6 ¢g7=) 57...¤f6 58.
22...£:b1!? Silniejsze by³o natu- 43.¤e4+ Nieudany manewr, sko- ¢b2 ¤d5 59.¤h5 ¢g8 60.¢a3
ralne posuniêcie 22...¤b4 23.£:c3 czek stoi lepiej na c3 ni¿ na polu c5, ¤e7! Remis
¤:a2 24.¥:a2 £b2 25.£:b2 ¦:b2 26. bo ma mo¿liwoœæ szacha na d5! Sil-
¥:c4 h5=/+. 23.£:b1 ¦:b1 24. niejsze 43.f5 h5 44.h3 i czarne maj¹ Wyniki „Legionu” w DMP 1970:
¦:b1 ¤d4 25.¦c1 c2 26.¦a:c2 powa¿ne k³opoty z odpowiedzi¹. Adamski Jan 7,5 p. (z 9); Filipowicz
Andrzej 3,5 p. (z 8); Szukszta Janusz
4 p. (z 6); Fija³kowski Marek 1,5 p.
(z 3); £okasto Anatol 6 p. (z 8); jun.
Vobo¿il Janusz 4,5 p. (z 8); kob. Szty-
ren Ma³gorzata 1,5 (z 8); Rezerwa:
Burakowski Zygmunt 2,5 p. (z 4);
Kociszewski Andrzej 2 p. (z 7); Hor-
dyñski Krzysztof 5 p. (z 6); jun. £o-
zicki W³odzimierz 0,5 p. (z 3), kob.
Litmanowicz Miros³awa 0,5 p. (z 1)
oraz kob. Gos Barbara 1 p. (z 2)

1970 Warszawa, Blitz Polska - „Maraton“ Jacek Bednarski - Aleksander Sznapik Wyniki XXVI DMP 1970 (88
oraz Andrzej Filipowicz - Andrzej Adamski, w g³êbi Jerzy Putrament, partii): „Maraton” Warszawa 58 p.
stoj¹ Marian Filipek, Krzysztof Sznapik i Stefan Witkowski (jun. 2,5+55.5); „Start” Lublin 56 p.
(5,5+50,5); „Start” Katowice 53 p.
(6+47); „Pocztowiec” Poznañ 50
(1,5+48,5); „Lech” Poznañ 50 p.
(4+46); „Hetman” Wroc³aw 48 p.
(3+45); „Start” £ódŸ 47,5 p. (4,5+

magazyn SZACHISTA wrzesieñ 2016 23

Szachowe epizody AF (81)

1970 Warszawa, Blitz Polska - „Maraton“ 1970 Warszawa, Blitz Polska - „Maraton“
Andrzej Filipowicz i prezes PZszach Jerzy Putrament Marian Filipek i Jerzy Kostro

43); „Legion Warszawa 46,5 p. skach, w którym olimpijczy poko- ku z myœl¹ o póŸniejszej dzia³alnoœci
(1+45,5); GKS Katowice 45 p. nali mistrzów Polski. w FIDE i objêciu tam wysokiego sta-
(5+40); „Hutnik“ Nowa Huta 39,5 nowiska. Moja strategia zawsze po-
p. (0,5+39); „Start“ Wroc³aw 38,5 p. Wyniki Olimpijczyków: IM lega³a na realizowaniu celu ma³ymi
(2+36,5); „Olimpia“ Piekary Œl¹skie Schmidt W³odzimierz 5 p. (z 6); IM kroczkami, czyli etapami przez ca³e
35 p. (3,5+31,5). Bednarski Jacek i IM Kostro Jerzy po lata, bo zauwa¿y³em, ¿e zbyt wyso-
4 p.; Filipowicz Andrzej i Adamski kie „skoki z miejsca“ powoduj¹ jesz-
Tytu³ mistrzowski po raz drugi i Jan po 3 p.; IM Doda Zbigniew 2 p. cze szybsze upadki ze stanowisk.
to zas³u¿enie zdoby³ warszawski
„Maraton“ (Witkowski Stefan, „Maraton” W-wa: Sznapik Alek- Nigdy nie myœla³em o zostaniu
Gr¹bczewski Romuald, Dworzyñski sander 4,5 p.; Gr¹bczewski Romuald prezesem PZSzach, gdy¿ ju¿ wte-
Roman, Brzózka Stefan, Adamski 3,5 p.; Adamski Andrzej 3 p.; Brzózka dy wiedzia³em doskonale, ¿e to
Andrzej, Kwieciñski Marian, jun. Stefan 2,5 p.; Kwieciñski Marian 1 p. stanowisko nie daje ¿adnej w³adzy.
Sznapik Aleksander, kob. Kowal- (z 4), Witkowski Stefan 0,5 p.; Zabie- Praktycznie zawsze rz¹dzili wice-
ska-Lipska El¿bieta, Zabierzañski rzañski Wojciech 0 p. (z 2) prezesi, poczynaj¹c od najs³ynniej-
Wojciech) dziêki œwietnej grze szego z nich Dawida Przepiórki,
Aleksandra Sznapika 9,5 p. (z 11) XXVI Walny Zjazd PZSzach wybranego w 1926 roku.
oraz Andrzeja Adamskiego 9 p.
Warszawa, 29 XI 1970 r. Prezesi z regu³y pe³nili reprezen-
Mecz (P-5') Olimpijczycy tacyjne funkcje i si³¹ rzeczy mieli
- Maraton Warszawa 21-15 W wieku 32 lat, w mojej sytuacji, wp³yw na ró¿ne decyzje, ale doœæ
trudno by³o liczyæ na wielkie œwia- rzadko w decyduj¹cym stopniu.
Warszawa, 28 XI 1970 towe sukcesy szachowe, a z drugiej
strony ¿al by³oby rzuciæ szachy po W XXVI kadencji PZSzach na lata
Na dzieñ przed Walnym Zjazdem zakoñczeniu sportowej kariery. 1970-1973 prezesem zosta³ ponow-
PZSzach odby³o siê spotkanie nie wybrany Jerzy Putrament, a ja
z olimpijczykami, które podobnie Naturalnie zajmowa³em siê szko- spokojnie wszed³em do Zarz¹du.
jak w 1968 roku (po olimpiadzie leniem, mia³em przez kilka lat tre-
w Lugano) zorganizowa³ mistrz ningi z m³odzie¿¹ „Legionu” i War- Zosta³em cz³onkiem Komisji
Polski „Maraton“ w lokalu PAX szawy, ale te¿ jednoczeœnie zajmo- Sportowej, ktorej przewodniczy³
w Warszawie przy ul. Wspólnej 63. wa³em siê dzia³alnoœci¹ szachow¹ Stefan Furs, a cz³onkami obok
na szczeblu „Legionu”, Sto³ecznego mnie byli bardzo doœwiadczeni
By³o to niezwykle mi³e spotka- Zwi¹zku Szachowego i PZSzach, dzia³acze: Kazimierz Wasilewski,
nie. Przy lampce wina podzielili- przewa¿nie jako kapitan sportowy. Ryszard Wiêckowski, Boles³aw
œmy siê wra¿eniami z olimpiady W latach 60-ych by³em te¿ cz³on- Ro¿añski, Stanis³aw Szel¹g i Ry-
w Siegen, a przy okazji i z DMP kiem Komisji Sportowej PZSzach, szard G¹siorowski.
w Poznaniu. Honory gospodarza a ponadto przez krótki czas od
pe³ni³ prezes KS „Maraton“ Ed- 1967 roku przewodnicz¹cym Ko- Jednoczeœnie te¿ zosta³em eks-
ward D¹browski, a goœciem by³ te¿ misji Szkoleniowej PZSzach. pertem Komisji Sedziowskiej, któ-
prezes PZSzach Jerzy Putrament. rej przewodniczy³ IA Ferdynand
Naturalnie nie oby³o siê bez blitzo- Dlatego te¿ zdecydowa³em siê na Pochowski.
wego meczu - turnieju na 6 de- start w wyborach do Zarz¹du Zwi¹z-

24 magazyn SZACHISTA wrzesieñ 2016

Szachowe epizody AF (81)

1968 Stefan Furs 1967 Gra¿yna Szmaciñska 1970 Ryszard Wiêckowski

Mecz Warszawa - £ódŸ 5,5-5,5 Obrona sycylijska B22 ¥:c6 b:c6 22.¤e5 ¦f5 23.¢h2
¥:e5+ 24.d:e5 £e6 Natychmiast
Warszawa, 22 XI 1970 W. Matkowski - A. Filipo- wygrywa³o 24...¦:f2+ 25.¢g1 (25.
wicz, Warszawa 1970, 1.e4 c5 ¢:h3 £e6+) 25...¦g2+ 26.¢h1 £b4
Ostatnim moim wystêpem 2.c3 g6 3.d4 c:d4 4.c:d4 d5 itd. 25.f3 (25.¦c2 ¦:g5 26.¤d4
w 1970 roku by³ udzia³ w tradycyj- 5.e5 ¤c6 6.¤f3 ¥g4 Jeden z mo- ¦g2+ 27.¢h1 £e7) 25...¦:g5 26.
nym meczu z £odzi¹, w którym ich ulubionych i ogranych warian- ¤d4 £f7 27.¢:h3 £g7! 0-1
Warszawa, graj¹ca w nienajsilniej- tów, który nie raz by³ zaskocze-
szym sk³adzie nie da³a rady ³ódz- niem dla rywali. 7.¥e2 ¥g7 8. Zawsze mi³o tak zakoñczyæ rok,
kim szachistom, wystêpuj¹cym te¿ ¤bd2 ¤h6?! Ekstrawaganckie po- który przyniós³ mi wiele zadowole-
w os³abionym sk³adzie, choæby suniêcie, na które sobie mog³em nia i zarazem sporo rozczarowañ.
bez Witka Balcerowskiego. pozwoliæ tylko w takiej partii. Po- Dlatego przypominam anegdoty
nadto takie kontynuacje mia³y z dawnego „Szachisty Wielkopol-
Wyniki: Adamski Andrzej - Ga- „przysz³oœæ“ - zachêca³y innych do skiego“, które wtedy gdzieœ wy-
daliñski Jan 1-0; Filipowicz An- grywania ze mn¹ tego systemu. patrzy³em i skomentowa³em.
drzej - Matkowski Wiktor 1-0; W wa¿nych partiach gra³em 8...e6
Marsza³ek Rafa³ - ¯o³tek Tadeusz 9.0-0 ¤ge7 10.h3 ¥:f3 11.¤:f3 £b6, „Nawet najmniejsza szachownica
1-0; Witkowski Stefan - £achut Ja- tak, jak to mia³o miejsce we wspó³- mo¿e byæ wielkim polem do popisu“.
nusz 0-1; Gawlikowski Stanis³aw - czesnej partii H. Westerinen - A. Tu siê zgadzam!
Kwieciñski Ryszard 0-1; IM Plater Wo³¿in, Norwegia 2000. 9.h3 ¥f5
Kazimierz - Grzelak Romuald 0,5; Zwykle bi³em skoczka f3, ale przy „Ka¿dy szachista przegra³by do zera
Autowicz Zenon - Baran Andrzej pozycji bia³ego skoczka na c3. mecz z graczem tej klasy, jak¹ sobie
1-0; Ziembiñski Marian - Ga³¹zka 10.0-0 0-0 11.¤b3 a5 12.g4 sam przypisuje“. W czasach mojej
Piotr 0,5; Sznapik Aleksander - ¥c8 13.¥e3 m³odoœci tak, ale po 10 latach gry
Œwiæ Waldemar 0,5; juniorzy Pe- wyczynowej skromnie uwa¿a³em,
tryk Henryk - Redlich Bogdan 0-1; XIIIIIIIIY ¿e uzyska³bym remis!
juniorki Ciempel Urszula - Szma- 9r+lwq-trk+0
ciñska Gra¿yna 0-1 9+p+-zppvlp0 „Grê korespondencyjn¹ wymyœlono
9-+n+-+psn0 dla szachistów, którzy nie mog¹ na
Graliœmy tempem 40 pos./2h i po 9zp-+pzP-+-0 siebie patrzeæ“. Nigdy nie gra³em
pó³ godziny na dokoñczenie partii. 9-+-zP-+P+0 korespondencyjnie, bo zawsze inte-
Rozegra³em ciekaw¹ partiê z Wik- 9+N+-vLN+P0 resowa³a mnie obserwacja zacho-
torem Matkowskim, który dla mnie 9PzP-+LzP-+0 wañ rywali i bezpoœrednia walka z
by³ doœæ trudnym rywalem i ogólny 9tR-+Q+RmK-0 przeciwnikiem ze wszelk¹ towarzy-
z nim bilans wynosi +3 =5 -2. xiiiiiiiiy sz¹c¹ jej otoczk¹. Teraz ze smut-
kiem stwierdzam, ¿e wspó³czeœni
Przed partiami i w trakcie partii 13...f6 Klasyczne podwa¿enie szachiœci skoncentrowani na wa-
z nim zawsze wydawa³o mi siê, ¿e centrum i gra na s³aboœæ pionka riantach komputerowych w ogóle
mam liczony punkt i napotyka³em d4. 14.e:f6 e:f6 15.¦c1 ¤f7 16. nie bior¹ pod uwagê faktu, ¿e maj¹
na niespodziewane przeszkody, bo ¥b5 f5 17.g5 f4! 18.¥:f4 ¥:h3 do czynienia z ¿ywym przeciwni-
Matkowski czêsto wykonywa³ za- 19.¦e1 ¤d6 20.¥:d6 £:d6 21. kiem, a nie maszyn¹.
skakuj¹ce posuniêcia.

magazyn SZACHISTA wrzesieñ 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia Tempo gry wynosi³o 40/2,5h, do-
grywki 16/1h. Rundy godz. 16:00 -
Szachowe epizody(82) 21:00, a dogrywki codziennie 10:00
- 12:00, (czasem do godz. 14:00).
Rok 1971 w przededniu wyjazdu na MP. Blitze Dwie ostatnie rundy XVI i XVII gra-
towarzyskie niekiedy gra³em dla za- no w godz. 9:00-14:00 i po przerwie
Szachy s¹ przekorne, podobnie bawy, ale nawet takie turnieje prawie dogrywki, a¿ do rezultatu. By³ tyl-
jak rezultaty sportowe. Kiedy za- zawsze z planem poprawiania okre- ko jeden dzieñ wolny po V rundzie.
cz¹³em myœleæ o karierze dzia³a- œlonych faz gry, co nie oznacza³o lek- Có¿, graliœmy z regu³y po 7 godzin
cza, niespodziewanie zacz¹³em cewa¿enia rywali. Nastawia³em siê dziennie, a czasem dochodzi³o do
graæ znacznie lepiej. Rok 1971 oka- na nowe warianty, czasem trenowa- 10 godzin, dlatego wspó³czesne 9-
za³ siê jednym z najlepszych w mo- ³em koñcówki, a niekiedy ostre po- rundowe, 5-godzinne turnieje uwa-
jej sportowej karierze. Rozpocz¹³ zycje w grze œrodkowej i to konse- ¿am za wczasy przy szachownicy.
siê, jak zwykle, od turniejow b³ys- kwentnie przez ca³e zawody, nieza-
kawicznych, ale tym razem w le¿nie od wyników w poszczegól- Oczywiœcie zlikwidowano te¿
turniejach w „Legionie” wziêli nych fazach turniejowych. mo¿liwoœæ przek³adania partii na
udzia³ najlepsi warszawscy szachi- dzieñ wolny i ka¿da nieobecnoœæ na
stów, którzy zreszt¹ w owym czasie Turniej w „Legionie“ P-5', 14 sali owocowa³a walkowerem, co
mieli wiele do powiedzenia ma are- II 1971: Adamski Andrzej i Adam- obecnie nie jest niczym dziwnym.
nie ogólnopolskiej. ski Jan po 13 p. (z 15); Filipowicz Dodatkowo nie by³o jednosobo-
Andrzej 12,5 p.; Sznapik Aleksander wych pokoi i gdy wspó³lokator mia³
Turniej w „Legionie” P-5', 13 i Gawlikowski Stanis³aw po 10 p.; nocn¹ analizê od³o¿onej partii, to
I 1971: Filipowicz Andrzej i Adam- Petryk Henryk 9 p.; Marsza³ek Rafa³ drugiemu trudno by³o spaæ.
ski Andrzej po 13 p. (z 15); Pytlakow- 8,5 p.; Tomaszewicz Leon 7,5 p.;
ski Andrzej 10,5 p.; Adamski Jan 10 Sznapik Krzysztof 6,5 p.; Autowicz Znakomicie rozpocz¹³em turniej
p.; Gayer Arno 9,5 p.; Sznapik Alek- Zenon 6 p.; Skipietrow Micha³ i Za- od dwóch zwyciêstw.
sander 9 p.; Gawlikowski Stanis³aw bierzañski Wojciech po 5,5 p.; £ozicki
i Marsza³ek Rafa³ po 8 p.; Eberle Jan W³odzimierz, Gayer Arno i Szukszta Obrona sycylijska B28
7,5 p.; Fija³kowski Marek 7 p.; Szu- Janusz po 4 p.; Majacki Janusz 1 p.
kszta Janusz 8 p.; Hordyñski Krzysztof A. Filipowicz - W. Pojedziniec,
5,5 p.; Sznapik Krzysztof 4,5 p.; To- XXVIII Mistrzostwa Polski MP (r.1), Poznañ 1971, 1.e4 c5
maszewicz Leon 4 p.; £ozicki W³odzi- 2.¤f3 a6 Tym razem nie chcia³em
mierz 3 p.; Szota Jolanta 1,5 p. Poznañ, 15 II - 4 III 1971 graæ partii ze…. Zbyszkiem Dod¹,
który w tych latach blisko wspó³pra-
Dwa tygodnie póŸniej kolejny MP zosta³y rozegrane w Liceum cowa³ z W³adkiem i wybra³em mniej
blitz zgromadzi³ jeszcze lepsz¹ Ogólnokszta³c¹cym im. D¹brówki, typowe 3.c4 e6 4.¤c3 £c7 5.g3
stawkê. Nie by³o ³atwo, tym bar- przy ul. Garbary 24. Lokalizacja nie ¤c6 6.¥g2 ¤f6 7.0-0 ¥e7 8.d4
dziej, ¿e stara³em siê wypróbowaæ by³a najlepsza i widzów przychodzi- c:d4 9.¤:d4 W ten sposób dosta-
nowe warianty debiutowe przygo- ³o znacznie mniej, ni¿ w poprzed- ³em swoj¹ ulubion¹ strukturê w wa-
towane na MP w Poznaniu. nich latach. Wszystko nadrabia³a riancie Paulsena, chocia¿ z goñcem
prasa poznañska, która ka¿dego na g2, zamiast na c2. 9...0-0 10.b3
Turniej w „Legionie” P-5', 3 II dnia zamieszcza³a reporta¿e z MP ¦d8 11.¥b2 ¦b8 Zabawne, ¿e
1971: Witkowski Stefan 14,5 p. (z i wywiady z uczestnikami. Ufundo- w XXI wieku graj¹ tu 11...b6 12.¦c1
17); Gawlikowski Stanis³aw 14 p.; wano nagrody dla pierwszej szóst- ¥b7 13.¤d5 e:d5 14.c:d5 g6 15.£d2
Sznapik Aleksander i Marsza³ek Ra- ki, zapewniaj¹cej sobie miejsca ¤e8 16.e5 ¥c5 17.¤f3 ¥f8 18.£f4 h6
fa³ po 13,5 p.; Szukszta Janusz w przysz³orocznym finale: I - 4.000 19.h4 £b8 20.d:c6 d:c6 21.h5+/-, N.
i Adamski Andrzej po 11,5 p.; Filipo- z³, II- 3.000 z³; III - 2.000 z³; IV - Mishra - S. Vijayalakshmi, Indie
wicz Andrzej i Dryzek Tadeusz po 2.500 z³; V - 1.000 z³ i VI - 500 z³. Sê- 2002. 12.¦c1 £a5 13.¦e1 ¤:d4
10,5 p.; £okasto Anatol i Eberle Jan dziowali: S. Grocholski, A. Toma- 14.£:d4 d6 15.a3 e5 16.£a7!?
po 9 p.; Autowicz Zenon 7,5 p.; Do- szewski (g³ówny) i T. Baranowski. Takiego ekstrawaganckiego ruchu,
m¿a³ Teofan, Hordyñski Krzysztof poza mn¹, nikt w owych czasach na-
i Majacki Janusz po 6 p.; Gayer Ar- Przed fina³em PZSzach doszed³ wet nie bra³ pod uwagê!? 16...¥e6
no 4 p.; Moraœ Jerzy i Szota Jolanta do wniosku, ¿e rozgrywki trzeba 17.b4 £c7 18.¤d5 ¥:d5 19.
po 2,5 p.; Sztyren Ma³gorzata 1p. zintensyfikowaæ i zafundowa³ nam e:d5 ¤d7 20.£e3 ¦e8 21.¥h3 b6
trudne MP. Zwiêkszono liczbê 22.£b3 £b7 23. ¦c2 ¤f6 24.¦d1
Podobnie potraktowa³em kolejny uczestników fina³u do 18, a jedno- ¦f8 25.£d3 ¦bd8 26.¥c1 ¤e8
wielki turniej blitzowy, grany czeœnie ograniczono liczbê dni wol- 27.¥e3 g6 28. f4 e:f4 29.¥:f4 f5
ny i zagraliœmy 17 rund w 18 dni! 30.¥g2 ¦c8 31.£e3 ¦f7

20 magazyn SZACHISTA paŸdziernik 2016

Szachowe epizody AF (82)

XIIIIIIIIY ¦bd8 24.¥g3! 24...¦fe8 25.£h3) 24. ¦f7 21.c3 ¦ef8 22.¦e2 ¤d6 23.
9-+r+n+k+0 ¥c5 ¦:b2 25.¥d6 £a7 26.¥:e5+ ¦f1 ¤c4 24.£c1 e4 25.b3 ¤e5
9+q+-vlr+p0 ¢g8 27.£:g6+ ¢f8 28.£d6+ ¥e7 26.¥e3 £d8 27.£d2
9pzp-zp-+p+0 29.£h6+ ¢g8 (29...¢e8 30.£:c6+)
9+-+P+p+-0 30.¥d4 1-0 XIIIIIIIIY
9-zPP+-vL-+0 9-+-wq-trk+0
9zP-+-wQ-zP-0 W III r. remis z Balcerowskim, a 9zp-+-+rvlp0
9-+R+-+LzP0 w IV r. szybki remis z Gr¹bczew- 9-+p+-+p+0
9+-+R+-mK-0 skim, aby przygotowaæ siê do par- 9+-+psn-+-0
xiiiiiiiiy tii z klientem Pietrusiakiem, który 9-+-+p+-+0
nieoczekiwanie z dorobkiem 3,5 p. 9+PzP-vL-sN-0
32.c5! ¥f8 (32...b:c5 33.b:c5 (z 4) by³ samodzielnym liderem. 9P+-wQRzPPzP0
d:c5 34.d6 £d7 35.¦:c5+-) 33.c6 9+-+-+RmK-0
£c7 34.£d3 ¦a8 35.¦e2 ¤f6 Obrona nowoczesny Benoni A79 xiiiiiiiiy
36.¦e6 ¥g7 37.¥:d6 £d8 38.
¦de1 ¦c8 39.¥e7 ¦:e7 40.¦:e7 W. Balcerowski - A. Filipo- W tej ³atwo wygranej pozycji po
¦:c6 41. d:c6 £:d3 42.c7 1-0 wicz, MP (r.3), Poznañ 1971, 1.d4 27...£c8 28.¢h1 h5, niestety pope³ni-
¤f6 2.c4 c5 3.d5 e6 4.¤c3 e:d5 ³em niewybaczalne przeoczenie.
Obrona sycylijska B82 5.c:d5 d6 6.e4 g6 7.¤f3 ¥g7 8. 27...¤f3+? 28.g:f3 e:f3 29.¦ee1
¥e2 0-0 9.0-0 ¦e8 10.¤d2 ¤a6 i bia³e zaproponowa³y remis, bo by-
A. Filipowicz - J. Bednarski, 11.f3 ¤c7 12.a4 b6 13.¢h1 ³y w olbrzymim niedoczasie. Re-
MP (r.2), Poznañ 1971, 1.e4 c5 2. ¤d7 14.¤c4 ¤e5 15.¤e3 f5 16. mis. Mog³o nast¹piæ 29.¦ee1 £h4
¤f3 d6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 ¤f6 5. f4 ¤f7 17.e:f5 g:f5 30.¢h1 ¥e5 (30...£h3 31.¦g1 ¥e5
¤c3 a6 6.f4 e6 Czarne unikaj¹ tra- 32.¥c5 ¦f5 33.¦:e5+-) i teraz bia³e
dycyjnego w naszych partiach posu- XIIIIIIIIY musia³y znaleŸæ silne, choæ proste
niêcia 6...e5. 7.£f3 £c7 8.g4! 9r+lwqr+k+0 posuniêcie 31.¥g5 z wygran¹. Gra-
Obecnie tak siê grywa. Dawniej by- 9zp-sn-+nvlp0 j¹c 27...¤f3+ nie widzia³em tego
³o to ryzykowne. Za lepsze uchodzi- 9-zp-zp-+-+0 wtr¹conego posuniêcia, bo bra³em
³o 8.¥e3. 8...¤c6 9.¤:c6!? Unikam 9+-zpP+p+-0 pod uwagê jedynie 31.¦g1 ¦f5!
typowej kontynuacji 9.¤b3, wobec 9P+-+-zP-+0 32.¤f1 ¥:h2 z wygran¹.
9...¤b4. 9...b:c6 10.g5 ¤d7 11. 9+-sN-sN-+-0
¥e3 ¦b8 12.¦b1! Najsilniejsze. Po 9-zP-+L+PzP0 Przyj¹³em remis i choæ nie da-
12.b3 czarne mog³y graæ 12...£a5 9tR-vLQ+R+K0 ³em wiecznego szacha, bo tylko
oraz 12...d5 i 13...¥b4. 12...g6? Na- xiiiiiiiiy wykorzysta³em niedoczas, to prak-
le¿a³o graæ 12...¥e7 z nastêpnym tycznie post¹pi³em zgodnie z wier-
13...d5, z d¹¿eniem do c6-c5. 13. 18.¦f3 Trudno teraz uwierzyæ, szykiem Kazimierza Platera.
¥d4 e5 14.f:e5 d:e5 15.¥f2! (15. ¿e nasz¹ partiê powtórzyli 70 lat póŸ-
¥e3 ¥b4) 15...¥e7 16.¥c4 0-0 niej W. Kramnik z W. Topa³owem, Rady dyletanta
17.h4 ¤c5? Decyduj¹cy b³¹d. Po Monako 2001, chocia¿ Weselin wy- Grajcie najpierw na wygran¹
17...¦b4 18.¥b3 ¢g7 powstawa³a z³o- bra³ 18.¥d3 ¤h6 19.£c2 £f6 20.¥d2 (Tak powiedzia³ premier Hacha)
¿ona pozycja. 18.h5 ¥e6 19.h:g6 ¥d7 21.¦f3 ¢h8 22.¦af1 ¦e7 23.¦h3 Lecz gdy partiê masz przegran¹
f:g6 (19...¥:c4 20.£h5 z matem) £f7 24.¤c4 £g6 25.¦g3 z równ¹ gr¹. To wiecznego dawaj szacha.
18...£f6 19.¦g3 ¥d7 20.¥d2
XIIIIIIIIY ¦e7 21.£c2 ¤h6 22.¤b5 ¤e8 23. W nastêpnej rundzie jednak do-
9-tr-+-trk+0 ¥c3 £f8 24.¤c4 ¤g4 Remis goni³em lidera Bogdana Pietrusia-
9+-wq-vl-+p0 ka po pokonaniu Olka Sznapika.
9p+p+l+p+0 Obrona Caro Kann B10
9+-sn-zp-zP-0 Gambit królewski C33
9-+L+P+-+0 B. Pietrusiak - A. Filipowicz,
9+-sN-+Q+-0 MP (r.5), Poznañ 1971, 1.e4 c6 2. A. Filipowicz - A. Sznapik,
9PzPP+-vL-+0 ¤c3 d5 3.¤f3 g6 4.e:d5 c:d5 5. MP (r.6), Poznañ 1971, 1.e4 e5
9+R+-mK-+R0 ¥b5+ ¤c6 6.¤e5 ¥d7 7.£e2 ¥g7 2.f4 e:f4 3.£f3!? Idea Wêgra Bre-
xiiiiiiiiy 8.¥:c6 ¥:c6 9.0-0 ¤h6 10.¦e1 yera, polegaj¹ca na stworzeniu naci-
0-0 11.d3 ¤f5 12.¥f4 £b6 13. sku na linii „f”, wzamian za doœæ eks-
20.£h3! ¥:g5 21.¥:e6+ ¤:e6 ¦ab1 ¦ad8 14.£d2 ¦fe8 15.¤e2 ponowan¹ pozycjê hetmana. Tê
22.£:e6+ ¢g7 23.¦d1 ¦f7 (23... f6 16.¤:c6 b:c6 17.d4 e5 18. kontynuacjê przygotowa³em na gra-
d:e5 f:e5 19.¥g5 ¦d7 20.¤g3 czy, którzy po 1.e4 doœæ rzadko gry-

magazyn SZACHISTA paŸdziernik 2016 21

Szachowe epizody AF (82)

wali e7-e5. 3...d5 Po 3...£h4+ 4.g3 Obrona sycylijska B93 Vlastimil Hort
f:g3 5.h:g3 £f6 6.¤c3 £:f3 7.¤:f3 bia³e
za pionka maj¹ znaczn¹ przewagê A. Filipowicz - J. Pokojowczyk, Mianowicie Zbigniew Doda wy-
w rozwoju. 4.e:d5 ¤f6 5.¥c4 ¥d6 MP (r.8), Poznañ 1971, 1.e4 c5 2. startowa³ œwietnie 2,5 p. (z 3), po-
6.£e2+ ¥e7 7.¤f3 ¤:d5 8.0-0 ¤f3 d6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 ¤f6 5. tem zrobi³ dwa remisy i przegra³
¤c6 9.¤c3 ¤b6 10.¥b3 0-0 11. ¤c3 a6 6.f4 e5 7.¤f3 £c7 8.a4 dwie partie z Bernardem i Kostro.
¢h1 ¥g4 12.£e4 ¥d6 13.¤b5!? b6 9.¥d3 ¤bd7 10.0-0 ¥b7 11. W VIII r. dosz³o do kuriozalnego
Pu³apka! 13...¦e8 Dot¹d jakby nic ¢h1 g6 12.£e1 ¥g7 13.£h4 zdarzenia. Mia³o to miejsce w partii.
siê nie dzia³o, wiêc czarne wykona³y Wspó³czeœnie grano 13.¤g5 h6 14.
narzucaj¹cy siê ruch i spotyka je ¤f3 0-0 15.f:e5 d:e5 16.b3 ¤c5 17.¥b2 M. Ziembiñski - Z. Doda
niespodzianka. Do wyrównanej gry ¤:d3 18.c:d3 ¦fe8 =, H. Hamdouchi MP (r.8), Poznan 1971
prowadzi³o 13...£f6 14.¤:d6 c:d6 15. - S. Garcia Martinez, 2000. 13...
d3 g5 16.¤:g5 £:g5 17.¦:f4 ¥d7 18. 0-0 14.f:e5 d:e5 15.¤g5! Silniej- XIIIIIIIIY
¦:f7 £g6 19.¦:f8+ ¢:f8 20.¥f4 ze z³o- sze, ni¿ zalecane wówczas przez teo- 9-+-+-+-+0
¿on¹ koñcówk¹. riê 15.¥h6. 15...£d8? Lepiej gra³ ze 9+p+R+-+-0
mn¹ Jacek, a mianowicie 15...¦ac8, 9-+psn-+-zp0
XIIIIIIIIY ale po 16.¥e3 £d8 17.¦ad1 h6 18. 9+-+-+-zp-0
9r+-wqr+k+0 ¤h3 ¤h5 19.£f2 £c7 20.¥e2 ¤hf6 21. 9Pmk-zP-+P+0
9zppzp-+pzpp0 £h4 h5 22.¤g5± otrzyma³ trudn¹ po- 9+-+-+-+r0
9-snnvl-+-+0 zycjê, A. Filipowicz - J. Bednarski, 9-+L+K+-+0
9+N+-+-+-0 DMP Poznañ 1968. S³abe jest te¿ 9+-+-+-+-0
9-+-+Qzpl+0 15...h6?, wobec 16.¤h3 g5 17.¥:g5! xiiiiiiiiy
9+L+-+N+-0 h:g5 18.¤:g5 z silnym atakiem. 16.
9PzPPzP-+PzP0 ¥c4 ¦c8 17.¥b3 h5 18.¥e3 ¤c5 Ta pozycja powsta³a w drugiej ju¿
9tR-vL-+R+K0 19.¥a2 b5? Szansê na obronê da- dogrywce (!!), po tajnym posuniê-
xiiiiiiiiy wa³o 19...¦c7. 20.a:b5 a:b5 ciu 65.Wc7-d7 zapisanym do ko-
perty przez Mariana Ziembiñskie-
14.¥:f7+! ¢:f7 15.¤:d6+ c:d6 XIIIIIIIIY go. Dogrywka mia³a siê rozpocz¹æ
Jeœli 15...£:d6, to 16.¤g5+ ¢f8 (16... 9-+rwq-trk+0 o godz. 10:00. Czarnym zosta³o na
¢g8 17.£:h7+ ¢f8 18.£h8+ ¢e7 19. 9+l+-+pvl-0 zegarze 15 minut do namys³u na po-
£:g7+ ¢d8 20.¤f7+) 17.¦:f4+ £:f4 18. 9-+-+-snp+0 zosta³e 8 posuniêæ (kontrole po 56
£:f4+ ¢g8 19.h3+-. 16.£:f4+ ¢g8 9+psn-zp-sNp0 i 72 posuniêciu). O godz.10:00 na
17.£:g4 ¤e5 18.¤:e5 d:e5 19. 9-+-+P+-wQ0 sali nie by³o ¿adnego z zawodników,
d3 Bia³e maj¹ pionka wiêcej i lepsz¹ 9+-sN-vL-+-0 wiêc sêdzia w³¹czy³ zegar czarnych.
pozycjê, a realizacja przewagi nie 9LzPP+-+PzP0 Po 13 minutach zadzwoni³ Doda
jest zbyt trudna. 19...£d4 20.£g3 9tR-+-+R+K0 proponuj¹c Ziembiñskiemu remis.
e4 21.d:e4 ¦:e4 22.c3 £d7 23. xiiiiiiiiy Mariana nie by³o na sali, wiêc Doda
b3 ¦ae8 24.¥a3 h6 25.¥c5 £e6 poprosi³ sêdziego, aby… wykona³
26.h3 £e5 27.£:e5 ¦4:e5 28. 21.¤:f7! ¦:f7 22.¥:f7+ ¢:f7 23. za niego posuniêcie!!! Naturalnie
¥:b6 a:b6 29.¦f2 b5 30.¦d1 ¦a7! £b6 24.¤d5! £:a7 25. sêdzia nie zgodzi³ siê i dwie minuty
¦e1+ 31.¦:e1 ¦:e1+ 32.¢h2 ¦c1 ¦:f6+! ¢g8 (25...¢e8 26.¦e6+! lub; póŸniej wpisa³ Dodzie „zero“ do ta-
33.¦f5 ¦:c3 34.¦:b5 ¦c7 35.¢g3 25...¥:f6 26.£:f6+ ¢g8 27.¤e7+) 26. belki. Nastêpnie poczeka³ 45 minut
¢f7 36.¦b6 ¦e7 37.¢f4 ¢e8 38. ¤e7+ ¢h7 27.¦:g6 1-0 ( 27…£a1+
a4 ¢d8 39.¢f5 ¢c7 40.a5 ¦e2 28.¥g1 £c1 29.£:h5+ ¥h6 30.£f5! £f4
41.¦g6 ¦e7 42.¦e6 ¦f7+ 43.¢g6 31.¦:h6+ ¢:h6 32.£g6X).
¦f2 44.g4 ¦f3 45.¢:g7 ¦:h3 46.
¦:h6 ¦g3 47.¦g6 ¦:b3 48.¦f6 Nie wystraczy³o to objêcia prowa-
¦g3 49.¦f4 ¢d7 50.¢h6 1-0 dzenia, bo Poznaniak Pietrusiak,
dopingowany przez miejscowych
Po VI rundzie prowadzili Pietru- kibiców wygrywa³ partiê za parti¹.
siak i Filipowicz po 4,5 p. oraz Codzienne granie z³o¿onych pozy-
Bednarski, Schmidt i Pytel po 4 p. cji mnie nie mêczy³o, natomiast
wielu uczestników fizycznie nie wy-
W VII rundzie dziwnie ³atwo trzymywa³o turnieju i starali siê, co
i szybko zremisowa³em czarnymi jakiœ czas, podpisywaæ szybsze re-
ze Schmidtem, a w VIII rozbi³em misy. Bywa³y te¿ ró¿ne inne zdarze-
Jerzego Pokojowczyka. nia, ale wszystkie przebija wydarze-
nie w partii Zbyszka.

22 magazyn SZACHISTA paŸdziernik 2016

Szachowe epizody AF (82)

i wpisa³ kolejne zero, tym razem Wygrywa³o 41.¤d7!+- £d6 42.£e5+ czarnymi, wiêc plany gry zna³em.
Ziembiñskiemu, po czym w tabeli £:e5 43.d:e5 d4 (43...¢g8 44.¢e3) 1...d5 2.¤f3 g6 3.e3 ¥g7 4.¥e2
zamieni³ oba zera na „minusy“. 44.c:d4 ¤d5 45.¥c2 ¤c7 46.¥b3 itd. ¤f6 5.0-0 0-0 6.d3 b6 7.a4
Zbyszek Doda rozbity po trzech ko- 41...¤c8 42.£e2 Zapisane posu- W duchu debiutu by³o 7.£e1 i £h4.
lejnych pora¿kach zemœci³ siê na niêcie. Analizowa³em pozycjê, a Ze- 7...¤c6 8.£e1 ¥a6 9.b4 ¥b7 10.
mnie, ale to raczej „moja zas³uga“, nek siedzia³ w holu, gra³ w karty i ze ¥b2 £c8 11.b5 ¤d8 12.¤e5 c6
bo przegra³em na „równej drodze“. œmiechem komentowa³ - „po co 13.¤a3 c5 14.£h4 d4 15.e4 £c7
analizowaæ, przecie¿ to remis”. By³a 16.¤ac4 ¥c8 17.g4! ¤d7 18.¤f3
Z. Doda - A. Filipowicz to „zemsta“ za moje „dowcipy“ i po- ¤e6 19.¥c1 f6 20.f5 ¤f4
MP (r.9), Poznañ 1971 kazywanie partii z nim z pó³fina³u
MP w 1969 roku, w Bydgoszczy, XIIIIIIIIY
XIIIIIIIIY kiedy to nie potrafi³ wygraæ partii, 9r+l+-trk+0
9-+-tr-+k+0 w której mia³ hetmana przeciwko 9zp-wqnzp-vlp0
9+-sn-+-+p0 wie¿y. Szachiœci zawsze pamiêtaj¹ 9-zp-+-zpp+0
9-+-zp-+p+0 takie historie! 42...£d6 43.£e1 9+Pzp-+P+-0
9+-zpP+r+-0 £c7 44.£a1 £b8 45.£a3 £a7 46. 9P+NzpPsnPwQ0
9-+-+-+q+0 £b4 (46.£:a7+ ¤:a7 47.¤d7 ¤c8 48. 9+-+P+N+-0
9zP-sNQ+-zP-0 ¢e2 ¤d6=) 46...£c7 47. £b1 ¤d6 9-+P+L+-zP0
9-+R+PzP-+0 48.£a1 ¤c8 49.£a8 ¤d6 50.¥c2 9tR-vL-+RmK-0
9+-+-+RmK-0 ¢h7 51.¥b1 ¢g7 52.¥d3 ¢h7 xiiiiiiiiy
xiiiiiiiiy 53.£a1 ¢g7 54.£b1 ¢f8 55.£e1
¤c8 56.£e2 ¢e7 57.£c2 ¤d6 21.¤:d4 Pierwsza wymiana i zdo-
31.£e4! £g5? Po 31...£:e4 32. 58.£b1 ¢f8 59.£b4 ¢g7 60.£a3 bycz. Ale lepsze by³o 21.¥:f4 £:f4 22.
¤:e4 ¦e5 czarne jeszcze ¿y³y. 32. ¢h7 61.£a2 ¢g7 62.£b1 ¢f8 ¤:d4 £g5 23.¤f3 £:h4 24.¤:h4+-.
£g2 £f6 33.¦d1 ¦a8 34.¤e4 £f8 63.£c2 ¢e7 64.£a2 ¢f8 65. £a3 21...¤:e2+ 22.¤:e2 g5 23.£f2
35.¦b2! ¦:a3 36.¦b7 ¤:d5? (36... ¢g7 66.£a1 ¢f8 67.£a8 ¢g7 ¤e5 24.£g3 ¥d7 25.¤:e5 £:e5
£e7!?) 37.£h3! (37.¦:d5? ¦a1+ 38. 68.£a3 ¢g8 69.£c1 ¢f8 70.£e3 26.£:e5 f:e5 27.¥:g5 a6 1-0
¢h2 £h6+) 37...¤e7 (37...h5? 38. ¤c8 71.£e1 ¢g8 72.¥c2 ¢f8 73.
¦:d5!) 38.£h4 g5? 39.£g4? ¦a4? ¤d3 £d6 74.£e3 ¢e7 75.¤c5 ¢f8 Trzy ostatnie partie zremisowa-
40.¤f6+ £:f6 41.£:a4 ¦e5 42. 76.£c1 £c7 77.£a3 ¢g7 78.£a1 ³em i podzieli³em III m. Zdoby³em
£e8+ ¢g7 43.e3! c4 (43...£e6 44. ¢g8 79.£b1 ¤d6 80.¥d3 ¢f8 81. br¹zowy medal. „Dominowa³em“ w
£c6!) 44.£d7! ¦e6 45.¦c7 ¢f7 £e1 Remis. Bergerze, bo z ostatni¹ szóstk¹ mia-
46.¦:c4 £f3 47.¦:d6 ¦:e3 48. ³em zaledwie 50% (Schmidt zdoby³
f:e3 £:g3+ 49.¢f1 £f3+ 50.¢e1 O ile niepowodzenie z Dod¹ z nimi 4 p., a Kostro a¿ 5 p.).
£:e3+ 51.¢d1 £b3+ 52.¦c2 h5 jakoœ „prze¿y³em“, to strata po³ów-
53.¦d3 £b1+ 1-0 ki z turniejowym outsiderem po- Wyniki MP 1971: IM Schmidt
ci¹gnê³a za sob¹ kolejn¹ pora¿kê W³odzimierz 11,5 p. (z 17) IM Ko-
Pojedynek z ostatnim w tabeli. z Ignacym Nowakiem. stro Jerzy 10,5 p.; Filipowicz Andrzej,
IM Bednarski Jacek, Balcerowski
A. Filipowicz - Z. Autowicz Po tej pora¿ce spad³em na VI Witold i Pytel Krzysztof po 10 p.;
MP (r.10), Poznañ 1971 miejsce i przesta³em siê liczyæ jako Pietrusiak Bogdan, Gr¹bczewski
pretendent do tytu³u. Musia³em Romuald i Sznapik Aleksander po
XIIIIIIIIY walczyæ o „szóstkê“, aby zakwalifi- 9,5 p.; IM Doda Zbigniew i Do-
9-wq-+l+-+0 kowaæ siê do przysz³orocznego fi- brzyñski Wojciech po 9 p.; Pokojow-
9+-+-sn-mk-0 na³u! Remisujê wiêc bez ryzyka czyk Jerzy i Bernard Ryszard 8 p.;
9-+p+P+p+0 partie z Pytlem i Manasterskim Manasterski Lutos³aw 7,5 p.; No-
9+psNp+pzPp0 i postanawiam nacisn¹æ Wojtka Do- wak Ignacy 7 p.; Pojedziniec W³ady-
9-+-zP-zP-zP0 brzyñskiego, który zreszt¹ dosko- s³aw 6 p.; Ziembiñski Marian 4,5
9+-zPL+K+-0 nale spisywa³ siê w Poznaniu. Za- p.; Autowicz Zenon 2,5 p.
9-+-+Q+-+0 skoczy³em go debiutem, na który
9+-+-+-+-0 nie potrafi³ znaleŸæ „lekarstwa“. By³ to jedyny mój medal w indywi-
xiiiiiiiiy dualnych MP. Straci³em w Poznaniu
Debiut Birda A03 drug¹ szansê, po MP w Warszawie
W tej pozycji zagra³em z rozpêdu w 1964 roku, na zdobycie tytu³u mi-
pierwsze posuniêcie po kontroli A. Filipowicz - W. Dobrzyñski, strza Polski, ale do „trzech razy
41. £a2?, wypuszczaj¹ce wygran¹. MP (r.14), Poznañ 1971, 1.f4 De- sztuka“ - kolejna szansa pojawi³a siê
biut Birda, czyli holenderska na rê- dopiero w Rzeszowie w 1979 r.
ku. „Holenderkê” mia³em ogran¹

magazyn SZACHISTA paŸdziernik 2016 23

Szachowe epizody AF (82)

Pietrusiak przegra³ pod koniec Jan - IM Jansa Vlastimil 0-2; Szu- 10.£e1 ¥d7! Wstrzymanie siê
turnieju cztery partie z rzêdu i z kszta Janusz - Novak Ervin 1,5-0,5; z roszad¹ umo¿liwia czarnym bar-
ostatnich 7 rund uzyska³ zaledwie Marsza³ek Rafa³ - Banas Jan 0,5- dziej elastyczn¹ grê. Teoria zaleca³a
1,5 p. Drugi Poznaniak W³odek 1,5; Gawlikowski Stanis³aw - Da- tu jedynie 10...0-0, a jako uboczn¹
Schmidt obj¹³ prowadzenie w XII r. nek Vaclav 1-1; Pytlakowski Andrzej mo¿liwoœæ 10...¤:d4 11.¥:d4 i teraz
i nie odda³ do koñca. Jako jedyny za- - Zajiæ Jiri 0-1; Skipietrow Micha³ zarówno po 11...e5(?), jak te¿ po
koñczy³ MP bez pora¿ki. W ostat- - Zajiæ Jiri 0-1; £okasto Anatol - 11...b5 bia³e maj¹ wyraŸn¹ przewa-
niej rundzie móg³ go dogoniæ Ko- Pesont Jan 1-1; Fija³kowski Marek gê. 11.£g3 h5!? Dla mnie nic no-
stro, ale przegra³ z Bednarskim. - Tulajdan Vasil 1,5-0,5; Skipie- wego, bo tak gra³em z Gr¹bczew-
trow Micha³ - Nemec Jaromir 0,5- skim w finale MP, Szczecin 1967.
Zdaniem prasy: „Pierwszy tytu³ 0,5; Giruæ W³adys³aw - Nemec Ja- Spowodowa³o to wtedy ogólne zdzi-
Schmidta by³ w pe³ni zas³u¿ony i od romir 0,5-0,5; Hordyñski Krzysztof wienie uczestników turnieju. 12.
dawna oczekiwany przez fachowców, - Smetana Zdenek 2-0. ¦ad1 Gr¹bczewski zagra³ 12.¦ad1
którzy widz¹ w m³odym, 27-letnim h4 13.£f2 b5 14.a3! ¦c8 15.h3 £b8!?
mistrzu, starszym asystencie na Poli- Poza konkursem WIM Litmano- 16.¤f3 b4 17.a:b4 ¤:b4 18.e5 ¤fd5
technice Poznañskiej, najpowa¿niej- wicz Miros³awa - Sokar Milos 1-1. 19.¤:d5 ¤:d5 20.¥:a6 ¦:c2! 21.£:c2
szego naszego kandydata do kariery ¤:e3 22.£f2 ¤:d1 23.¦:d1 d5 24.¢h1
miêdzynarodowej, który powinien Graliœmy w lokalu Legionu“, 0-0! i po paru posuniêciach podpisa-
pokusiæ siê o tytu³ arcymistrzowski. przy Al. Niepodleg³oœci 141 tem- liœmy remis. Trzy lata póŸniej w fi-
Natomiast Jerzy Kostro, podobnie pem 50 pos./2,5h i po 20 pos./1h nale MP w Piotrkowie Trybunal-
jak Andrzej Filipowicz potwierdzili w dogrywkach. Sêdziowa³ Jerzy skim 1970, w partii J. Bednarski -
sw¹ mocn¹ pozycjê na krajowym fo- Nobis prezes Sto³ecznego Zwi¹z- A. Filipowicz, Jacek próbowa³
rum. Sta³e postêpy czyni Pytel, mi³¹ ku Szachowego. wzmocniæ wariant, graj¹c po 12.
niespodziankê sprawi³ Bednarski, od ¦ad1 h4 13.£f2 b5 14.a3 ¦c8 posu-
dawna ju¿ nie widziany tak wysoko Rafa³ Marsza³ek napisa³: „Szlagie- niêcie 15.¥f3, aby zwiêkszyæ kon-
w MP. Zawiód³ Doda, natomiast na rem meczu by³o sensacyjne zwyciê- trolê nad punktem d5. Nie przynio-
uwagê zas³uguje niezwykle bojowo stwo Filipowicza nad Hortem w s³o to efektów i po 15...£b8 16. ¤b3!?
graj¹cy Aleksander Sznapik, który I rundzie. Graj¹c czarnymi mistrz b4 17.a:b4 ¤:b4 18.¤c1(?) ¥c6 19.
odniós³ a¿ 8 zwyciêstw, ale mia³… warszawski oryginalnie za³o¿y³ de- ¤d3 0-0! 20.£e2 d5! 21.¤:b4 ¥:b4 22.
te¿ 6 pora¿ek”. biut, wci¹gn¹³ s³awnego partnera na e:d5 e:d5 23.£f2 by³ remis. Vlastimil
obszar pozycji nieznanych, gdzie arcy- po d³ugim namyœle idzie podobn¹
Có¿ mo¿na dodaæ do ówczesne- mistrz straci³ wiele czasu w poszuki- drog¹. 12...h4 13.£f2 (13. £:g7?
go komentarza o MP - „W debiucie wanie najsilniejszej kontynuacji. ¦h7 14.£g5 0-0-0 z planem 15...
mistrz powinien graæ jak ksi¹¿ka, W koñcu Hort nie znalaz³ nic przeko- Wg8-+) 13...b5 14.¥f3 Silniejsze
w grze œrodkowej jak czarnoksiê¿- nuj¹cego, a przysz³o mu graæ w 14.a3. 14...b4 15.¤ce2 e5! 16.
nik, a w koñcówce jak maszyna”. ogromnym niedoczasie (1 minuta na f:e5 d:e5 17.¤b3 Nie przechodzi-
20 pos.). W tej sytuacji spokojnie ³o 17.¤f5, wobec 17...¥:f5 18.e:f5 e4!
Teraz w erze komputerowej i pewnie graj¹cy Filipowicz zrealizo- ani te¿ 17.¤:c6 ¥:c6 i po nastêpnym
mistrz powinien graæ debiut, jak wa³ przewagê dwóch pionków. Mimo 16...0-0 bia³e mia³yby k³opoty
komputer i obowi¹zuje inne po- tego sukcesu I runda zakoñczy³a siê z obron¹ pionka e4. 17...h3! (17...
wiedzenie: „P³eæ jak komputer, remisem, w czym wina beztrosko gra- ¤d8!?) 18.g4! ¤d8! To posuniêcie
komputer jak p³eæ, mo¿na nie u¿y- j¹cych Janka Adamskiego i Anatola broni¹ce pionka f7 niweczy plany
waæ, ale trzeba mieæ“. £okasty, nie mówi¹c ju¿ o „samobój- bia³ych zwi¹zane z marszem pionka
czej bramce“ Pytlakowskiego, który „g“. 19.¥b6 £c4! 20. g5 ¤h7!
Mecz „Legion“ Warszawa przegra³ partiê z figur¹ przewagi. Nie przechodzi³o 20...¤:e4?, wobec
- UDA Praga 9,5-10,5 21.£e3 i teraz po 21...¥f5 (21...¦h4
Warszawa, 2-4 IV 1971 Obrona sycylijska B85 22.¤g3! ¥:g5 23.£d3! £:d3 24.c:d3
¤:g3 25.h:g3 ¦h6 26.¥:a8 ¦:b6
Miesi¹c po finale zawita³a do War- V. Hort - A. Filipowicz, Legion 27.d4=) nast¹pi 22.¤a5! £e6 (22...
szawy silna dru¿yna UDA Praha -UDA (r.1), Warszawa 1971, 1.e4 £b5 23.¥:e4 ¥:e4 24.c4 b:c3 25.
i mia³em okazjê zagrania dwóch par- c5 2.¤c3 ¤c6 3.¤ge2 d6 4.d4 ¤:c3+-) 23.¥:e4 ¥:e4 24.¥:d8 ¦:d8
tii z Vlastimilem Hortem, uczestni- c:d4 5.¤:d4 e6 Typowa dla owych 25.£:e4 £b6+ 26.¢h1 £:a5 27. £c6+
kiem trzech turniejów miêdzystre- czasów „¿onglerka“ wariantami de- ¢f8 28.¦:f7+ ¢:f7 29.g6+ ¢f8 30. ¦f1+
fowych, który wtedy by³ w czo³ówce biutowymi w obronie sycylijskiej, ¥f6 31.¦:f6+ z matem. 21.g6!? Inte-
œwiatowej. ale w koñcu partia wchodzi na tory resuj¹ca ofiara pionka. Niepopraw-
najmodniejszej wersji wariantu ne by³o 21.¦:d7?, wobec 21... ¢:d7
Wyniki: Filipowicz Andrzej - scheveningeñskiego. 6.¥e3 a6 22.¥g4+ ¢e8 i teraz przyk³adowo 23.
GM Hort Vlastimil 1-1; Adamski 7.¥e2 ¥e7 8.0-0 ¤f6 9.f4 £c7 ¤a5 £b5 24.c4 b:c3 25.¤:c3+-. 21...

24 magazyn SZACHISTA paŸdziernik 2016

Szachowe epizody AF (82)

f:g6 22.¥c5 (?) Bia³e w lekkim nie- gr¹. 11...d4 12.e:f6 ¥:f6 13.¥f2 co przydarzy³o siê Jankowi Adamskie-
doczasie chc¹ zbyt szybko wyko- d:c3 14.¤:c3 £c7 15.0-0 ¦d8 mu i odwróci³o wynik meczu“.
rzystaæ pozycjê czarnego króla 16.£e1 ¥d7 17.¦d1 ¥e8 18.f5
w centrum. Nale¿a³o graæ 22.¦d5, ¦:d1 19.¥:d1 e:f5 20.¤d5 £e5 V. Jansa - J. Adamski
na co mog³em odpowiedzieæ 22... Leg.- UDA (r.2), Warszawa 1971
¤g5 i dalej po ewentualnym 23.¦:e5 XIIIIIIIIY
0-0 24.¦:e7 ¤:f3+ 25.¢h1 ¤c6! 26. 9r+-+l+k+0 XIIIIIIIIY
¦:d7 ¤fe5 z wygran¹ czarnych. Na- 9+p+-+pzpp0 9-+-+r+k+0
tomiast po 22.¦:d7 ¢:d7 23.£g3 ¤g5 9p+n+-vl-+0 9+-+-+-+p0
24.¥g4+ ¢e8 25.£:e5 ¦h4 czarne 9+-+Nwqp+-0 9-+-+p+pwQ0
przewa¿aj¹. 9-+P+-+-+0 9+-+-+-+-0
9+-+-+-+-0 9-+nzpP+-+0
XIIIIIIIIY 9PzP-+-vLPzP0 9+-+-+-zPL0
9r+-snk+-tr0 9+-+LwQRmK-0 9-wq-+-tr-zP0
9+-+lvl-zpn0 xiiiiiiiiy 9+-+RtR-+K0
9p+-+-+p+0 xiiiiiiiiy
9+-vL-zp-+-0 21.¥g3? Proste 21.b3 prowa-
9-zpq+P+-+0 dzi³o do równej gry. 21...£:b2 Po posuniêciach 1.¥g4 ¤e5
9+N+-+L+p0 22.¤c7 ¦d8 23.¥f3 Niestety Wygrywa³o 1...¤e3 z groŸb¹ 2...
9PzPP+NwQ-zP0 przeoczy³em po 23.¤:e8 kontynu- ¦f1+ 2.¦:e3 d:e3 3.¦e1 £c3 4.¦d1
9+-+R+RmK-0 acjê 23...¥c3 24.£e2 £:e2 25. ¥:e2 £c2 5.¢g1 ¦g2+ 6.¢h1 ¦d2 7.¦:d2
xiiiiiiiiy ¦:e8 z przewag¹ czarnych. 23... e:d2 itd. 2.¦b1 £a3? Znów silne
¤e5 24.¤:e8 ¦:e8 25.¢h1 g6 2...£c3 3.£h3 (3.¦bc1 ¤:g4) 3...h5
22...£e6! 23.¥:e7 £:e7 24. 26.¦f2 £d4 27.¦e2 £:c4 28. 4.¥:e6+ ¢h8-+. 3.¦b7 ¦f7? (3...
£b6 ¤f6 25.¤g3 ¥b5 26.¤e2 ¥:b7 (28.¥:e5 ¦:e5 29.¦:e5 ¥:e5 ¤f7 4.£h4 £c3 5.¦bb1 ¤e5-+) 4.
¥:e2 27.¥:e2 0-0 Dopiero teraz 30.¥:b7 £:a2-+) 28...f4 29.¥f2 ¦:f7 ¤:f7 5.£h4 e5 (5...£c3-+)
mog³em sobie pozwoliæ na „stratê ¦b8 30.¥e4 ¤d3 31.¥:d3 £:d3 i czarne przekroczy³y czas 0-1
tempa“ w postaci roszady. 28.¤c5 32.¦e8+ ¦:e8 33.£:e8+ ¢g7
¦c8! 29.¦d6 Ostatnia pu³apka. 34.£e1 g5 35.h3 h5 36.¢g1 Na zakoñczenie meczu odby³ siê
29...£c7 Po 29...¦:c5? nast¹pi 30. g4 37.h:g4 h:g4 38.£f1 £d6 tradycyjny mecz blitzowy (P-5'),
£:c5 ¤b7 31.£c4+ +-. 30.£:c7 ¦:c7 39.£e2 £e6 40.£c2 g3 0-1 grany 4 IV 1971 r. systemem sche-
31.¦:d8!? ¦:d8 32.¤e6 ¦:c2 33. veningen na 9 szachownicach (po 2
¤:d8 ¦:e2 34.¦f2 ¦:e4 35.¤e6 Rafa³ Marsza³ek na ³amach mie- partie), który przyniós³ nam znacz-
g5 36.¦c2 ¦g4+ 37.¢f1 ¢f7 38. siêcznika „Szachy“ kontynuowa³ nie wy¿sz¹ pora¿kê, bo wygraliœmy
¤d8+ ¢e7 39.¦d2 ¦c4 40.¤b7 opis spotkania: „W II rundzie szale tylko jedn¹ rundê z dziewiêciu i to
¤g4 41.¤d6 ¤:h2+! 42.¢e2 (42. meczu wa¿y³y siê dos³ownie do ostat- zaledwie 10-8. Tylko ja, Janek
¦:h2 ¦c1+ itd.) 42...¦f4 0-1 niej minuty. Filipowicz tym razem Adamski i Rafa³ Marsza³ek potrafi-
uleg³ Hortowi, spotka³o nas jeszcze liœmy gromiæ Czechów, reszta na-
Drug¹ partiê gra³em bardzo kilka innych niepowodzeñ, ale do- szych zawodników nie istnia³a.
s³abo i niestety nie uda³o mi siê skonale graj¹cy Krzysztof Hordyñski
wygraæ dwupartiowego meczu. wraz z Januszem Szukszt¹ i Wyniki blitza „Legion“ Warsza-
Anatolem £okasto odrobili straty. wa - UDA Praga 72-90.
Obrona sycylijska B44
Wreszcie przy stanie 9,5-9,5 pozo- „Legion“: Filipowicz Andrzej 13,5
A. Filipowicz - V. Hort, Legion sta³a tylko jedna partia V. Jansa - p. (z 18), Adamski Jan 12 p.; Marsza-
- UDA (r.2), Warszawa 1971, 1.e4 J. Adamski, któr¹ nasz reprezentant ³ek Rafa³ 10,5 p.; Fija³kowski Marek
c5 2.¤f3 ¤c6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 prowadzi³ badzo silnie. Patrz¹c na 9 p.; Gawlikowski Stanis³aw 7,5 p.;
e6 5.¤b5 d6 6.c4 a6 7.¤5c3 ¤f6 diagram, trudno przypuœciæ, ¿eby Szukszta Janusz 7,5 p.; £okasto Ana-
8.¥e2 ¥e7 9.¥e3 0-0 10.f4 nasz doœwiadczony zawodnik dyspo- tol 4,5 p.; Skipietrow Micha³ 4,5 p.;
Wspó³czeœnie powszechnie grywa nuj¹c 7-8 minutami na ok. 20 po- Pytlakowski Andrzej 3 p.
siê 10.0-0 ¤e5 11.¤a3 b6 12.f3 ¥b7 suniêæ móg³ tê partiê przegraæ.
13.£b3 ¤ed7 14.¦fd1 £c7 15.¦ac1 UDA Praha: GM Hort Vlastimil
¦fe8 z równa gr¹, co mia³o miejsce Có¿, powinno to byæ ostrze¿eniem 15,5 p.; IM Jansa Vlastimil 15,5 p.;
w partii M. Antipow - M. Mo¿arow, dla naszych czo³owych szachistów, któ- Novak Ervin 11,5 p.; Banas Jan 11
Moskwa 2008. 10...d5! 11.e5?! rzy w ostatnich latach doœæ czêsto p.; Pesont Jan 10,5 p.; Danek Vac-
Lepsze 11.e:d5 e:d5 12.¤:d5 ¤:d5 13. przegrywaj¹ nie tyle z przeciwnikiem, lav 9 p.; Zajiæ Jiri 7 p.; Sokar Milos
c:d5 ¤b4 14.¤c3 ¥f5 z wyrównan¹ ile z zegarem szachowym! Zobaczmy, 3,5 p.; Smetana Zdenek 3,5 p.

magazyn SZACHISTA paŸdziernik 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia 44...¥a6+ 45.¢d2 c4 46.b:c4+
¥:c4 47.¤f2? (47.h5! g:h5 48.¤f6+
Szachowe epizody(83) i 49.¤:h5) 47...¢e5 48.¤d3+ ¥:d3
49.¢:d3 g5 50.h:g5 h:g5 51.¢c4
Turniej miêdzynarodowy wodników normalnie graj¹cych w ¢f4 52.¢:d4
szachy, a nie jak dotychczas wybiera-
Dubna, ZSRR, 8-28 IV 1971 j¹cych bia³ymi remisowe warianty XIIIIIIIIY
debiutowe, wpadaj¹cych w du¿e nie- 9-+-+-+-+0
I Miêdzynarodowy Turniej Pod- doczasy, czy te¿ proponuj¹cych remisy 9+-+-+-+-0
moskiewskiego Okrêgowego Klu- w lepszych pozycjach“. 9-+-+-+-+0
bu by³ zorganizowany przez Zrze- 9+-+-+-zp-0
szenie „Znanije“ i Zjednoczony In- Na tê ocenê, przede wszystkim 9-zp-mK-mkP+0
stytut Badañ J¹drowych. Graliœmy wp³ynê³a gra Romana, którego wie- 9+-+-+P+-0
w Domu Kultury w Dubnej tem- dza szachowa i poziom gry by³y du- 9-+P+-+-+0
pem 40 pos./2,5h i w dogrywkach ¿o lepsze, ni¿ uzyskiwane rezultaty 9+-+-+-+-0
16 pos./1h. Sêdziowa³ znany arbi- turniejowe. W Dubnej wystartowa³ xiiiiiiiiy
ter Borys Naglis, a przewodnicz¹- bardzo dobrze 3,5 p. (z 5) i potrafi³,
cym jury d'appel by³ eksmistrz niezale¿nie od póŸniejszych dwóch 52...¢:f3 53.¢c4 ¢:g4 54.
œwiata Michai³ Botwinnik. pora¿ek, utrzymaæ wysokie miejsce ¢:b4 ¢f4 55.c4 g4 56.c5 ¢e5
i wype³niæ normê IM (turniej kat. 57.¢b5 g3 58.c6 ¢d6 0-1
Na turniej pojecha³em razem II B, norma - 8 p.). W 1972 r. FIDE
z Romanem Gr¹bczewskim. By³ to przyzna³o Gr¹bczewskiemu tytu³ Z kolei, ja mia³em bardzo z³y start
dla mnie niezwykle interesuj¹cy mistrza miêdzynarodowego za wy- 3 p. (z 8) i w sferze marzeñ by³ wy-
turniej i zarazem atrakcyjny pobyt, niki w Dubnej i PKWN w Lublinie, nik powy¿ej 50%. Na starcie gra³em
bo zapozna³em siê z powszednim te¿ w 1971 roku (III-V miejsce). Oto z trójk¹ arcymistrzów, uzyskuj¹c tyl-
dniem i ¿yciem w ówczesnym jedna z jego partii. ko jeden remis.
Zwi¹zku Radzieckim. Inna rzecz, ¿e
wœród naszej czo³owki chêtnych do Partia hiszpañska C78 Obrona sycylijska B44
wyjazdu na turnieje szachowe w
ZSRR nie by³o zbyt wielu. Wynika³o E. Obuchowski - R. Gr¹bczew- A. Filipowicz - W. Liberzon,
to z faktu, ¿e Polacy przez wiele lat ski, Dubna 1971, 1.e4 e5 2.¤f3 Dubna (r.1), 1971, 1.e4 c5 2.¤f3
zajmowali tam tradycyjnie ostatnie ¤c6 3.¥b5 a6 4.¥a4 ¤f6 5.0-0 e6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 ¤c6 5.¤b5
lub przedostatnie miejca. Nasza pa- b5 6.¥b3 ¥b7 Ulubiony wariant d6 6.c4 ¤f6 7.¤1c3 a6 8.¤a3
ra pojecha³a z postanowieniem Romana. 7.d4 ¤:d4 8.¥:f7+ ¢:f7 ¥e7 9.¥e2 0-0 10.¥e3 ¦b8 11.
prze³amania z³ej passy, co w grun- 9.¤:e5+ ¢g8 10.£:d4 c5 11.£d1 0-0 ¥d7 12.f4 £a5 Tê pozycjê
cie rzeczy nam siê uda³o. £e8 12.¤f3 £:e4 13.¥g5 £f5 Sil- mo¿na znaleŸæ w wielu partiach, we
niejsze, ni¿ polecane wtedy 13...¤d5. wspó³czesnych bazach. 13.¦c1
Wyniki: GM £utikow Anatolij 14.¤bd2 h6 15.¥:f6 £:f6 16.¦e1 ¦fc8 14.£d2 ¥e8 15.¦fd1 ¤d7
ZSRR 9,5 p. (z 13); GM Szamko- d5 17.¤e5 ¥d6 18.¤df3 ¦e8 19. 16.£e1 ¤c5 17.£f2 ¤b4
wicz Leonid ZSRR 9 p.; GM Libe- ¤g4 ¦:e1+ 20.£:e1 £f5 21.h3
rzon W³adimir ZSRR 8,5 p.; Gr¹b- ¢h7 22.¤h4 £f7 23.¤e5 ¥:e5? XIIIIIIIIY
czewski Romuald 8 p. IM ¯uchowic- Du¿o lepsze 23...£e6 24.¤hg6 ¦e8 9-trr+l+k+0
ki Samuel ZSRR 7 p.; Filipowicz 25.f4 d4-/+. 24.£:e5 ¦e8 25.£f5+ 9+p+-vlpzpp0
Andrzej, IM Estrin Jakow ZSRR, IM £:f5 26.¤:f5 ¦e2 27.¦c1 ¦e5 9p+-zpp+-+0
W³adimirow Borys ZSRR, Gawri- 28.¤g3 d4 29.f3 ¢g6 30.¢f2 ¢f6 9wq-sn-+-+-0
³ow Niko³aj ZSRR i Obuchowski 31.¦d1 b4 32.b3 g6 33.¤f1 ¥d5 9-snP+PzP-+0
Eduard ZSRR po 6,5 p.; Ozsvath 34.¤d2 ¦e3 35.¤b1 a5 36.¦e1 9sN-sN-vL-+-0
Andras HUN 4,5 p.; IM Szilagyi Gy- ¦:e1 37.¢:e1 ¢e5 38.¤d2 a4 39. 9PzP-+LwQPzP0
orgy HUN, Arnaudow Peter BUL ¢e2 ¥e6 40.¢d3 ¥f5+ 41.¤e4 Te- 9+-tRR+-mK-0
i Titenko W³adimir ZSRR po 4 p. raz rozstrzygnê³a nasza wspólna xiiiiiiiiy
analiza od³o¿onej partii. 41...a:b3
Szczególnie byliœmy usatysfak- 42.a:b3 ¢d5! Po 42...g5 43.¢c4 18.f5 ¥c6 19.f:e6 f:e6 20.¥:c5
cjonowani wywiadem IM Borysa ¥:e4 44.f:e4 ¢:e4 powstawa³a remi- £:c5 21.£:c5 d:c5 22.¥g4 ¦d8
W³adimirowa, który na ³amach biu- sowa koñcówka, bo obie strony jed- 23.¥:e6+ ¢h8 24.¦:d8+ Remis
letynu tak nas scharakteryzowa³: noczeœnie dorabia³y hetmany. 43. (propozycja czarnych, bo 24...¦:d8
„Kilkakrotnie uczestniczy³em w tur- g4 ¥c8 44.h4! (44.¤f6+? ¢e5 45. 25.¤d5 ¥d6 26.¦d1 ¥e5=).
niejach z udzia³em Polaków, ale po ¤g8 ¥e6 46.¤:h6 ¢f4 47.h4 ¢:f3-+)
raz pierwszy zobaczy³em polskich za-

20 magazyn SZACHISTA listopad 2016

Szachowe epizody AF (83)

Potem, w dalszej czêœci turnieju
mia³em zaledwie dwie wygrane.

Nowoczesna obrona B06

A. Filipowicz - P. Arnaudow, Dubna 1971. Andrzej Filipowicz, Michai³ Botwinnik i Romuald Gr¹bczewski
Dubna (r. 9) 1971, 1.e4 g6 2.d4
¥g7 3.¤c3 d6 4.f4 c6 Modny wa- Obrona holenderska A80 kompensat¹ za pionka w tej niety-
riant w Bu³garii 5.¤f3 ¥g4 6.¥e3 powej pozycji. 27...¦c8 28. ¦a4
d5 7.h3!? ¥:f3 8.£:f3 d:e4 9. S. ¯uchowicki - A. Filipowicz, b5 29.¦a3 (29.£:b5?? ¥e8!) 29...
¤:e4! ¤d7 (9...¥:d4 10.0-0-0! ¥:e3+ Dubna (r.12) 1971, 1.d4 f5 2.¥g5 £d6 30.¦b3 ¥f7 31.¦b2 ¦:c3
11.£:e3+/-) 10.¥c4 ¤gf6 11.0-0 ¤f6 3.¤c3 g6 4.£d2 ¤c6?! Posu- Czarne przejê³y inicjatywê. 32.g4
0-0? Lepsze 11...¤:e4 12.£:e4 ¤f6 niêcie nie w duchu pozycji, ale czar-
13.£f3 e6! 12.f5 ¤b6 13.¥b3 ¤fd5 ne po 4...¥g7 obawia³y siê 5.¥h6 0-0 XIIIIIIIIY
14.¥f2 a5 15.a4 ¤d7 16.¦ad1 6.¥:g7 ¢:g7 7.h4 Naturalnym posu- 9-+-+-+-tr0
g:f5 17.£:f5 e6 18.£h5 ¤7f6 19. niêciem by³o 4...d5 z planem c7-c6 9mk-+-+l+p0
¤:f6+ £:f6 20.c4 ¤b4 21.¥e3 i ¤b8-d7. 5.¥:f6 e:f6 6.e3 d5 7. 9p+-wq-+-+0
£g6 22.£h4 ¤c2 23.¥c1 ¦ad8 ¤ge2 ¥e6 8.¤f4 ¥f7 9.h4 a6! 9+p+-+pzpN0
10.g3 g5?! Przedwczesne. Precy- 9-+-zP-+P+0
XIIIIIIIIY zyjniejsze by³o 10...£d6 11.¥g2 ¤e7 9+-tr-zP-+-0
9-+-tr-trk+0 i dopiero póŸniej w zale¿noœci od 9PtR-+QzP-+0
9+p+-+pvlp0 gry bia³ych g6-g5 lub b7-b5. 11. 9mK-+-+-+R0
9-+p+p+q+0 h:g5 f:g5 12.¤h5? (12.¤d3+/=) xiiiiiiiiy
9zp-+-+-+-0 12...£d6 13.¥d3 ¤e7 14.0-0-0
9P+PzP-+-wQ0 0-0-0 15.¤a4! Bia³e wybieraj¹ 32...¦hc8! 33.£d2 Nie przecho-
9+L+-+-+P0 plan gry zwi¹zany z atakiem na kró- dzi³o 33.g:f5, z uwagi na 33…¦c1+
9-zPn+-+P+0 la czarnych. 15…¢b8 16.¤c5 34.¦:c1 (34.¦b1 ¦1c2) 34...¦:c1+ 35.
9+-vLR+RmK-0 £b6 Lepsze by³o 16...¢a7 i jeœli 17. ¦b1 ¦:b1+ 36.¢:b1 £b4+ 37.¢c1 £c3+
xiiiiiiiiy £a5, to 17...£b6. 17.¢b1 ¥g6 18. 38.¢b1 (38.¢d1 £a1+) 38...¥c4 z wy-
¢a1 ¤c8 19.b4 ¤d6 20.c3 Po 20. gran¹ czarnych. 33...f:g4 34.¤g3
24.¦f4! h5 25.¥:c2 £:c2 26. ¤f6!?, czarne zamierza³y graæ 20... ¥g6 35.e4 £f4 36.¦hb1 h5 37.
£:h5 e5 27.¦h4 ¦:d4 28.¦d:d4 £c6 21.¤e6!? ¦c8 i nie mo¿na 22. d5 Sprytne by³o 37.£e2?! (i nie wol-
e:d4 29.¥h6 £b1+ 30.¢h2 £g6 ¤:g5?, wobec 22...¤c4! ze zdoby- no 37...h4? 38.¦:b5 a:b5 39.£:b5+-),
31.£:g6 f:g6 32.¥:g7 ¢:g7 33. ciem figury. 20...¤c4? (20...¤e4!?) ale jest 37…¦c1! itd. 37...£:d2 38.
¦:d4 ¦f7 34.¢g3 ¦e7 35.¢f3 21.£e2 ¥:c5 22.b:c5 £e6 23. ¦:d2 h4 39.¤f5 ¥:f5 40.e:f5 ¦f3
¢f6 36.¦d6+ ¢f7 37.h4 ¢g7 38. ¦b1 ¢a7! 24.¦b4 b5! Jedyny plan 41.d6 ¦:f5 42.¦e1 ¦d8! 43.
g4 ¦f7+ 39.¢e4 ¦e7+ 40.¢f4 obronny czarnych, ale zwi¹zany z ¦e7+ ¢b6 44.¦e6 ¦d7 45.¢b2
¢h7 41.¢g5 ¦g7 (41...¦e5+ 42.¢f6 ofiar¹ pionka. 25.c:b6+ c:b6 26. (45.¦g6 g3) 45…¢c6 46.¦g6
¦e4 43.¦d7+ ¢h6 44.g5+ ¢h5 45. ¥:c4 d:c4 27.¦:c4? Bia³e rewan- ¦d5! Najprostsze, gdy¿ teraz wy-
¦h7+ ¢g4 46.¢:g6) 42.¦e6 b5 43. zuj¹ siê z nawi¹zk¹ za b³¹d czar- starcza elementarna technika. 47.
¦:c6 b:c4 44.¦:c4 ¦a7 45.¦c6 nych w 20 posuniêciu. Po d³ugim ¦:d5 ¢:d5 48.¦:g5+ ¢:d6 49.
¦d7 46.¦c5 ¦a7 47.¦b5 ¦a6 namyœle odrzuci³y kontynuacjê 27. ¦:g4 ¦h7 50.¦g2 h3 51.¦h2
48.¦b7+ ¢g8 49.¢h6 1-0 £:c4 £:c4 28.¦:c4 ¢b7!, gdy¿ niefor- ¢d5 52.¢c3 a5 53.¢d3 b4 54.
tunna pozycja skoczka na linii „h” ¢d2 ¢d4 55.¢c2 ¢e4 56.¢d2
Wiele satysfakcji da³o mi pokona- daje czarnym dobr¹ grê i to mimo ¢f3 57.¢d3 ¦h4 58.¢d2 a4 59.
nie Samuela ¯uchowickiego, który braku pionka. Grozi a6-a5 i ¥f7. W ¢d3 a3 60.¢c2 ¢e2 61.f4+ ¢f3
wtedy zalicza³ siê do szerokiej tej pozycji mo¿na by³o kontynu- 62.f5 ¢g3 63.¦h1 h2 0-1
czo³ówki ZSRR. Wygrywa³ mistrzo- owaæ 29.¦b4 ¦c8 30.¢b2 ¦hd8 z re-
stwa ówczesnych republik radziec-
kich Azerbejd¿anu i trzykrotnie
Mo³dawii, by³ te¿ wicemistrzem Le-
ningradu. Warto wiedzieæ, ¿e po-
ziom szachów w ZSRR by³ bardzo
wysoki, gdy¿ w owych czasach
trwa³a bezwglêdna walka o pokaza-
nie siê i mo¿liwoœæ gry w turnie-
jach miêdzynarodowych.

magazyn SZACHISTA listopad 2016 21

Szachowe epizody AF (83)

Dubna 1971. Leonid Szamkowicz i Andrzej Filipowicz nian - K. Spragett, Gibraltar 2005.
Moje analizy w owych czasach by³y
W turnieju zremisowa³em a¿ 9 ³em po 24...c4 jedynie kontynuacjê na dobrym poziomie i w tym syste-
partii, co nie wynika³o z ugodowej 25.¤:c4! ¥:c4 26.d:c4 ¤e5 27.£d4 mie nie ustêpowa³y czo³ówce œwia-
gry, ale by³o spowodowane niewy- z dobr¹ gr¹ bia³ych. Có¿, drogi roz- towej! Inna rzecz, ¿e moja koronna
starczaj¹c¹ technik¹ realizacji wa¿añ szachistów w trakcie partii obrona „Nowoczesny Benoni”
przewagi oraz… dobr¹ obron¹ bywaj¹ ca³kowicie ró¿ne i warto to uchodzi³a zawsze za bardzo ryzy-
trudnych pozycji. uwzglêdniaæ w czasie pojedynków. kown¹. 13.¥c1 b5 14. ¤a5 f5 15.
25.f4 ¤:d3 26.c4 £:d2 27.¦:d2 ¤c6 £f6 16.a4 b4 17. ¤b5 f4
Obrona sycylijska B40 ¤b2 28.¦:d6 ¤:c4 29.¦d7 ¤h6 18.¦a2 a6 19.¤:c7 ¤:c7 20.b3
30.¤:e6+ ¢g8 31.¦d8+ ¢h7 32. £f7 21.¦c2 ¥c3 22.¥d2 ¥:d2
A. Ozsvath - A. Filipowicz, ¤g5+ ¢g7 33.¤d5 ¥b5 34.e5 Ciekawe by³o 22...¥f5!? 23.¦c1 ¥:d2
Dubna (r.4) 1971, 1.e4 c5 2.¤f3 ¦b2 35.e6 f:e6! 36.¤:e6+ ¢h7 24.£:d2 ¦ae8 25.g:f4 g:f4 26. £:f4
e6 3.d3 ¤c6 4.¤bd2 g6 5.g3 37.¤g5+ ¢g7 38.¢h3? (38.¦c8) ¥e4! 27.£:f7+ (27.£:d6 ¥:g2 28. ¢:g2
¥g7 6.¥g2 ¤ge7 7.0-0 0-0 8.¦e1 38...¤b6! 39.¤e6+ ¢f7 40.¤:b6 ¦:e2-+) 27...¦:f7 28.¥:e4 ¦:e4 29.e3
d6 9.¤f1 ¦b8 10.c3 b5 11.¥e3 a:b6 41.¦d6! Zapisane posuniêcie. ¤:d5 z wyrównanymi szansami. 23.
b4 12.£d2 £a5 13.¦ec1 b:c3 Inne kontynuacje 41.¥d5? ¥f1+ 42. £:d2 ¥d7 24.¤a5 ¦ae8 25.g:f4
14.b:c3 ¥a6 15.¥h6 £a3 16. ¢h4 ¦h2+ 43.¢g5 ¦h5X lub 41.¤g5+? g:f4 26.¢h1 ¥g4 27.¦g1
¥:g7 ¢:g7 17.¦c2 ¦b6 18.¤e3 ¢e7 42.¦h8 ¥d7+ z wygran¹ czar-
¦fb8 19.h4 ¤g8 20.h5 ¦b1+ 21. nych. 41...¥a4? (41...¥d7) 42. XIIIIIIIIY
¦:b1 ¦:b1+ 22.¢h2 £a5 23.h:g6 ¤g5+ ¢e7 43.¦e6+ ¢d8 44.¥c6 9-+-+rtrk+0
h:g6 24.¤g5!? ¥:c6 45.¦:c6 ¤f5 46.¦:g6 c4 9+-sn-+q+p0
47.¦c6 b5 48.¦c5 ¤d6 49.a3 9p+-zp-+-+0
XIIIIIIIIY ¦b3 50.¤e6+ ¢e7 51.¤d4 ¦:a3 9sN-zpP+-+-0
9-+-+-+n+0 52.¤:b5? (52.¦e5+!) 52...¦:g3+! 9Pzp-+-zpl+0
9zp-+-+pmk-0 53.¢h4 ¦d3 54.¤:d6 ¦:d6 55. 9+P+-+-+-0
9l+nzpp+p+0 ¢g5 ¢f7 56.¦c7+ ¢g8 57.f5 ¦a6 9-+RwQPzPLzP0
9wq-zp-+-sN-0 58.¦:c4 ¦b6 Remis 9+-+-+-tRK0
9-+-+P+-+0 xiiiiiiiiy
9+-zPPsN-zP-0 Obrona Nowoczesny Benoni A62
9P+RwQ-zPLmK0 27...¢h8 Nale¿a³o graæ 27...¦:e2
9+r+-+-+-0 E. Obuchowski - A. Filipowicz, 28.£c1 ¦:c2 29.£:c2 ¢h8 30.¥e4 ¥f5
xiiiiiiiiy Dubna (r.6) 1971, 1.d4 ¤f6 2.c4 31.¤c4 ¥:e4+ 32.£:e4 £:d5 33.£:d5
c5 3.d5 e6 4.¤c3 e:d5 5.c:d5 ¤:d5 34.¤:d6 ¤c3-/+. 28.£d3 £f6
24...¤e5 Po partii Andras poka- d6 6.g3 g6 7.¥g2 ¥g7 8.¤f3 0-0 29.¥f3 ¥:f3+ 30.e:f3 ¦g8 31.¦g4
za³ nastêpuj¹cy fantastyczny wariant 9.0-0 ¤a6 10.¤d2 ¤c7 11.¤c4 h5 32.¦:g8+ ¦:g8 33.¦d2 £g5
24...c4!? 25.d4 £:g5! 26.¤f5+ ¢f6 27. ¤fe8 12.¥f4 g5 We wspó³czesnej 34.£f1 ¤:d5 35.¤c4 ¦g6 36.¦d1
e5+ d:e5 28.d:e5+ ¤:e5 29.£d8+ ¢:f5 partii licz¹cych siê zawodników gra- ¢h7 37.¦d2 ¢g8 Lepsze 37...h4!
30.¥e4+ ¢:e4 31.¦e2+ ¢f3 32.£:g5 no 12...b5 13.¤a5 f5 14.¤c6 £d7 15. 38.¦d1 ¢f7 39. £h3 ¢g7 40.£f1
¤g4+ 33.¢h3 ¦h1X. Ja nie zada³em e4 b4 16.e5 b:c3 17.e6 £:c6 18.d:c6 ¢g8 41.¦d2 ¢f8 42.¦d1 ¢e7 43.
sobie takiego trudu, tylko rozwa¿a- c:b2 19.¦b1 ¥:e6 20.¥d2 ¥:a2 21.£c2 a5 ¤c7 44. £h3 ¤e8 45.¤b6 ¢f8
z wyrównanymi szansami, L. Aro- 46.¦e1 ¢g7 47. ¤c8 ¢f8 48.¤e7
¦g7 Remis

Obrona Nowoczesny Benoni A67

W. Titenko - A. Filipowicz,
Dubna (r. 10) 1971, 1.d4 ¤f6 2.c4
c5 3.d5 e6 4.¤c3 e:d5 5.c:d5
d6 6.e4 g6 7.f4 ¥g7 8.¥b5+
¤fd7 9.¥d3 0-0 10.¤f3 ¤a6 11.
0-0 ¤c7 12.a4 a6 13.¤d2 £h4?!
14.h3 ¦b8 15.a5 b5 16.a:b6
¤:b6 17.£f3 f5 Gra³em energicz-
ne, praktycznie na pograniczu gry
ryzykownej. 18.e:f5 g:f5 19.¤c4
¤:c4 20.¥:c4 ¦e8 21.¦a2 ¤b5

22 magazyn SZACHISTA listopad 2016

Szachowe epizody AF (83)

22.£d3 ¤c7 23.¥d2 £f6 24.¤e2 Dubna 1971. Andrzej Filipowicz i W³adimir Titenko
¤b5 25.¢h2 £f7 26.¦f3
Organizacyjnego. To sformu³owa- Zjednoczonego Instytutu Badañ J¹-
XIIIIIIIIY nie zosta³o wyjaœnione w trakcie za- drowych, w którym byli zatru-
9-trl+r+k+0 koñczenia zawodów. Przewodnicz¹- dnieni fizycy z ZSRR i ówczesnych
9+-+-+qvlp0 cy Komitetu Organizacyjnego „za- Krajów Demokracji Ludowej.
9p+-zp-+-+0 fundowa³“ nam takie przemówienie:
9+nzpP+p+-0 „My organizatorzy, sêdziowie i inne W owym czasie pracowa³ tam
9-+L+-zP-+0 oficjalne osobistoœci, zebraliœmy siê, nasz dobry znajomy szachista Wie-
9+-+Q+R+P0 naradziliœmy i podjêliœmy decyzjê, aby s³aw Potempa z Krakowa. Któregoœ
9RzP-vLN+PmK0 I nagrodê wrêczyæ zwyciêzcy turnie- dnia, gdy zwiedzaliœmy oœrodek
9+-+-+-+-0 ju!!” Z trudem z Romanem po- wraz z uczestnikami turnieju, Wie-
xiiiiiiiiy wstrzymaliœmy siê od parskniêcia siek zaprosi³ nas do siebie, opowie-
œmiechem! Przewodnicz¹cy konty- dzia³ o codziennym ¿yciu w ZSRR
26...¦:e2 27.£:e2 ¤d4 28.£d3 nuowa³ tak: „Drug¹ nagrodê otrzyma i ugoœci³… w radzieckim stylu. Po
¤:f3+ 29.£:f3 ¦:b2 30.¦:b2 ¥:b2 zdobywca II miejsc¹, III nagrodê naj- czym próbowa³ nas odprowadziæ do
31.£b3 £b7! 32.£a4 ¢f7 33.£d1 lepszy zawodnik zagraniczny Roman hotelu, ale nie szed³ zbyt równo i po
¥f6 34.¥e1 ¢f8 (34...£e7!?) 35. Gr¹bczewski. Czwart¹ nagrodê zdo- kilkunastu minutach musia³ zawró-
£d3 £f7 36.¥c3 ¥:c3 37.£:c3 bywa zawodnik, który zaj¹³ trzeci¹ lo- ciæ. Roman te¿ nie by³ w dobrej for-
¢g8 38.£a5 £e7 39.¥:a6 ¥:a6 katê”. Natomiast ja dosta³em nagro- mie, chcia³ usi¹œæ przy mostku i od-
40.£:a6 Remis dê za twórcze osi¹gniêcia - by³ to pocz¹æ na mrozie rzêdu minus 4-5
zegarek radziecki „Poljot”. Przy mo- stopni. Z trudem „zataszczy³em“ go
Obrona sycylijska B34 ich partiach zawsze sta³o wielu kibi- do hotelu. Inna rzecz, ¿e wszystko
ców odwiedzaj¹cych masowo klub dzia³o siê w okresie, kiedy to w
A. Filipowicz - G. Szilagyi, szachowy w Domu Kultury. ZSRR wprowadzono wolne soboty
Dubna (r.13) 1971, 1.e4 c5 2.¤f3 i „balangi” trwa³y d³u¿ej - ju¿ od pi¹t-
¤c6 3.d4 c:d4 4.¤:d4 g6 5.¤c3 Potem okaza³o siê, ¿e rzeczowe kowych wieczorów.
¥g7 6.¤de2 d6 7.h3 ¤f6 8.g3 nagrody by³y w postaci radia, apara-
¥d7 9.¥g2 0-0 10.0-0 ¦c8 We tów fotograficznych, zegarków itp. Zreszt¹ nie wszystkie soboty by³y
wspól³czesnych bazach mo¿na zna- Niektórzy czo³owi radzieccy zawod- wolne, bo zdarza³y siê „czyny partyj-
leŸæ pozycjê w setkach partii, ale nicy mieli uzgodnione nagrody ne“ zwane „subotnikami“, znane te¿
nikt nie gra³ teraz 11.g4!? h5 12. przed startem, ale zajêli miejsca in- i w Polsce. W jedn¹ z sobót, nasz ho-
g5 ¤h7 13. ¥e3 ¤a5 14.¥c1 ¤c6 ne, ni¿ oczekiwali tego organizato- tel zosta³ zamkniêty, bo by³o ogólno-
15.¥e3 £a5 16.f4 ¦fd8 17.a3 rzy i trzeba by³o temu zaradziæ. Nie narodowe sprz¹tanie. Wy¿ywienia
£c7 18.¤d5 £b8 19.f5 e6 20. by³o to jedyne interesuj¹ce zdarze- szukaliœmy na mieœcie. Z trudem
f:g6 f:g6 21.¤ef4 ¤f8 22.¤f6+ nie, które mia³o miejsce na turnieju. znaleŸliœmy jak¹œ jad³odajniê i zor-
¥:f6 23.g:f6 ¥e8 ganizowaliœmy sobie posi³ki. Roman
Mianowicie ju¿ po przyjeŸdzie, na pociesza³ mnie, ¿e dobrze siê sta³o,
XIIIIIIIIY dworcu kolejowym w Dubnej przy- ¿e nie musieliœmy opuszczaæ hotelu
9-wqrtrlsnk+0 wita³o nas has³o: „Atom nie ¿o³nierz, na ten dzieñ, bowiem panowa³a jesz-
9zpp+-+-+-0 atom robotnik”. Znane miasto Dub- cze zimowa aura. Mieszkaliœmy
9-+nzppzPp+0 na, po³o¿one w odleg³oœci 120 km w hotelu „Rodina” i ka¿dego dnia
9+-+-+-+p0 na pó³noc od Moskwy, by³o od 1956 wyruszaliœmy na spacer wokó³ tego
9-+-+PsN-+0 roku siedzib¹ Miêdzynarodowego niewielkiego miasteczka i ponad go-
9zP-+-vL-+P0
9-zPP+-+L+0
9tR-+Q+RmK-0
xiiiiiiiiy

24.¤:h5? Proste 24.£e2 z prze-
waga. 24...g:h5 25.f7+ ¥:f7 26.
¦:f7 ¢:f7 27.£:h5+ ¢g8 28.£g5+
¢h8 29.£f6+ ¢g8 Remis

W turnieju przewidziano 7 nagród
rzeczowych wg „uznania“ Komitetu

magazyn SZACHISTA listopad 2016 23

Szachowe epizody AF (83)

Dubna 1971. Peter Arnaudow Dubna 1971. Andrzej Filipowicz Dubna 1971. Gyorgy Szilagyi

dzinê zajmowa³o nam obejœcie g³ów- Pamiêtnym dla mnie wydarze- W wolnych dniach organizato-
nych zabudowañ. niem by³ przyjazd do Dubnej Mi- rzy turnieju przygotowywali ró¿ne
chai³a Botwinnika, trzykrotnego atrakcje. Jedn¹ z nich by³a wypra-
Obserwowaliœmy ¿ycie w ZSRR mistrza œwiata w latach 1948-1957, wa ma³ym statkiem, w dó³ rzeki
i komentowaliœmy najró¿niejsze za- 1958-1960 i 1961-1963. Wtedy ze- Wo³gi. Obok organizatorów towa-
bawne dla nas zdarzenia. Jednego tkn¹³em siê z Botwinnikiem po raz rzyszy³ nam korespondent ra-
dnia przyszliœmy na kolacjê i nie za- czwarty (poprzednio na olimpia- dzieckich „Szachmat” Jakow Dam-
staliœmy ¿adnego kelnera. Po go- dach w latach 1960, 1962 i 1964) ale ski, autor wielu ksi¹¿ek szacho-
dzinnym czekaniu, Roman zapro- po raz pierwszy, wraz z Romanem, wych, który mia³ babciê Polkê,
ponowa³, abyœmy poszli do kuchni mia³em mo¿liwoœæ d³u¿szego po- mieszkaj¹c¹ przed wojn¹ w War-
i porozmawiali z kucharzami. rozmawiania z „Patriarch¹“ rosyj- szawie. Pyta³ siê o polskie szachy,
skich szachów, gdy¿ tak mówili szczególnie o Janka Adamskiego,
Udaliœmy siê tam i po kilkuminu- o nim Rosjanie. bo doszed³ do wniosku, ¿e z jego
towych pertraktacjach zamówili- nazwiska usuniêto kiedyœ pierw-
œmy jakieœ danie i herbatê, ale ju¿ Botwinnik, doktor nauk technicz- sz¹ literê, aby bardziej pasowa³o
nie pozwolono nam na przyniesie- nych, zajmowa³ siê wówczas two- do jêzyka rosyjskiego.
nie potraw. Jeden z kelnerów poja- rzeniem programu komputerowe-
wi³ siê, a reszta, jak siê okaza³o, ce- go, który mia³ pokonaæ najlepszych Po dwóch godzinach dop³yne-
lebrowa³a urodziny jednego z nich, szachistów œwiata. Nie bardzo mu liœmy do przystani w ma³ym mia-
za kotar¹ w rogu sali. dowierza³em, bo wtedy by³em pod steczku czy wiosce i wyszliœmy „na
wp³ywem wypowiedzi innego eks- l¹d“. ZnaleŸliœmy siê w miejscowo-
Bywa³y te¿ w ¿yciu sytuacje od- mistrza œwiata Maxa Euwego, któ- œci, wygl¹daj¹cej jak za carskich cza-
mienne. Tu przytoczê stary dowcip ry uwa¿a³, ¿e w szachach maszyna sów, bo mimo paŸdziernikowej re-
o wizycie goœcia w eleganckiej re- nigdy nie pokona cz³owieka. wolucji w 1917 r. nie zasz³y tu chyba
stauracji, w której kelnerzy natych- ¿adne zmiany. Opisy pamiêtaliœmy
miast pojawiaj¹ siê przy stoliku Michai³owi Botwinnikowi nie uda- z ksi¹¿ek, a mianowicie pochylone
klienta. Mianowicie niezbyt ele- ³o siê osi¹gn¹æ za³o¿onego celu, ale latarnie, prymitywne brukowane
gancko ubrany cz³owiek wchodzi jak wiadomo, ju¿ w 1988 roku okaza- ulice, stare rozwalaj¹ce siê domy i
do restauracji, zamawia drog¹ przy- ³o siê, ¿e mikrokomputery mog¹ jedyny w miasteczku nowszy sklep.
stawkê i wódkê, i mówi: „To na po- stanowiæ siln¹ konkurencjê dla sza- W pewnym momencie oddaliliœmy
cz¹tek, póki siê nie zaczê³o”. Kelner chistów. Na Kongresie FIDE w No- siê od grupy szachistów i trudno
przynosi zamówienie, wtedy goœæ wym Sadzie w 1990 r. Komisja Kwa- uwierzyæ, ¿e ogarnê³o nas z Roma-
zamawia najdro¿sze danie z karty lifikacyjna FIDE podjê³a decyzjê, ¿e nem przera¿enie, ¿e statek odp³y-
i znowu dodaje - „póki siê nie zaczê- partie grane z komputerami nie nie, a my zostaniemy tu na zawsze,
³o”. Kelner nabiera podejrzeñ i pyta bêd¹ liczone do rankingu i tytu³ów. deportowani, jak za caratu. Có¿, za
- co znaczy „póki siê nie zaczê³o” W 1997 r. Kasparow przegra³ mecz du¿o wiedzieliœmy o historii Rosji i
i czy klient jest œwiadom ceny za- z Deep Blue i maszyna „zapanowa³a losach Polaków. Zaczêliœmy biec
mówionej potrawy. „No w³aœnie” - nad cz³owiekiem“. Komputery nie i szczêœliwi znaleŸliœmy siê na stat-
mówi goœæ - „ju¿ siê zaczê³o”. s¹ dopuszczane do turniejów. ku. PóŸniej okaza³o siê, ¿e dotarcie

24 magazyn SZACHISTA listopad 2016

Szachowe epizody AF (83)

z tej miejscowoœci do Dubnej auto-
busami i kolej¹ by³oby bardzo
skomplikowane i zajê³oby wiele go-
dzin, a mo¿e nawet dwa dni.

Drugiego wolnego dnia zaprosi³ Warszawa 1971. Rektor PW prof. dr hab. Mieczys³aw £ubiñski i Andrzej Filipowicz
nas Leonid Szamkowicz do swoje-
go mieszkania w Moskwie. Wsie- Fina³ pracy doktorskiej Puchar „Hutnika“ Warszawa
dliœmy z Romanem w poci¹g i po
dwóch godzinach dotarliœmy na Warszawa, 30 IV 1971 Warszawa, 1-2 V 1971
dworzec „Bia³oruski“ w Moskwie.
Zaskoczy³ nas niebywa³y t³um lu- Natychmiast po powrocie do War- W owym czasie bardzo wa¿ne by-
dzi w hali dworcowej. Wszyscy, jak szawy mia³em uroczystoœæ wrêcze- ³y lokalne rozgrywki, które bar-
wyjaœni³ nam Lonia, czekali na ró¿- nie mi dyplomu „Doktora Nauk dziej popularyzowa³y grê królew-
ne poci¹gi w g³¹b Rosji. Spali na Technicznych”, za rozprawê doktor- sk¹, ni¿ obecne rozgrywki szkolne.
³awkach czy na pod³odze, bo nie- sk¹ na temat „Wp³yw naprê¿eñ stycz- Na takich spotkaniach zjawia³o siê
kiedy zajmowa³o im to kilka dni. nych i odkszta³ceñ na wymiarowanie wielu kibiców, starszych i m³od-
metod¹ stanów granicznych zgina- szych, którzy ogl¹dali najlepszych
Lonia chcial siê zrewan¿owaæ za nych elementów z wybranego stopu zawodników klubów w bezpoœred-
warszawskie spotkania. Wraz z aluminium”, któr¹ obroni³em na nich partiach i porównywali œwój
ma³¿onk¹ oprowadzili nas po cen- Wydziale In¿ynierii L¹dowej Poli- aktualny poziom.
trum Moskwy i ugoœcili wspaniale. techniki Warszawskiej 16 grudnia
Dali nam te¿ mo¿liwoœæ pos³ucha- 1970 roku. Promotorem mojej pracy Zaproszono 8 zespo³ów cztero-
nia taœm z piosenkami W³adimira by³ Prof. dr hab. Mieczys³aw £ubiñ- osobowych, które podzielono na
Wysockiego, które by³y wówczas ski, który w miêdzyczasie zosta³ wy- dwie grupy. Dwie pierwsze dru¿y-
na indeksie w ZSRR, bo krytyko- brany Rektorem Politechniki War- ny kwalifikowa³y siê do fina³u. Gra-
wa³y jedyny s³uszny system. Ludzie szawskiej. Recenzentami byli prof. liœmy tempem P-60', co teraz zali-
s³uchali je prywatnie w mieszka- dr. Eugeniusz Hildebrandt, wielolet- cza siê do szachów klasycznych.
niach, wypo¿yczaj¹c sobie wzajem- ni kierownik katedry Konstrukcji
nie taœmy magnetofonowe. Metalowych PW, w której pracowa- Z pierwszej grupy do fina³u
³em od 1962 r. oraz prof. dr hab., awansowa³y: „Hutnik“ I Nowa Huta
Teraz pisz¹c o tym, przypomnia³ Wies³aw Jankowiak z Politechniki i „Hutnik“ I W-wa. Drug¹ grupê
mi siê bard Timur Szaow, który wie- Poznañskiej. To osi¹gniêcie mia³o wygra³ „Legion“ I przed „Hutni-
le lat póŸniej pojawia³ siê na wielkich pozytywny wp³yw na moj¹ grê kiem“ II Nowa Huta. Wyniki elimi-
szachowych turniejach z ironicz- w 1971 roku. nacji by³y zaliczane do fina³u - w su-
nymi tekstami wielu piosenek. Jed- mie grano po 5 partii.
n¹ z nich znalaz³em na rosyjskiej Sukcesy id¹ parami, podobnie
stronie internetowej. Tekst, rymo- jak niepowodzenia. W szachach W finale triumfowa³ „Hutnik“ I z
wany w jêzyku rosyjskim, w pew- istniej¹ na ten temat ró¿ne powie- Nowej Huty (J. Kostro 4 p.; R. G¹-
nym sensie krytykowa³ siedz¹cy dzenia, wyjaœniaj¹ce wszystko?! siorowski 4 p.; J. Konikowski 4,5 p.
tryb ¿ycia, nie tylko szachistów: i K. Steczkowski 4,5 p.) 9 p. (z 12),
Grê w duchu nowego myœlenia przed „Legionem“ I W-wa (J.
Zajmuj siê seksem, sportem utrudnia³ stary komplet figur, który- Adamski 3,5 p., A. Filipowicz 3,5 p.;
P³ywaj, hoduj rybki mi przyk³adowo graliœmy w Dubnej. J. Szukszta 1,5 z 3; St. Gawlikowski
Daj choæ raz w mordê szefowi 3 p. i K. Hordyñski 1 p. z 2) 5,5 p.;
Rób cokolwiek, ale nie siedŸ. Ka¿da wygrana jest sprawiedli- „Hutnikiem“ I W-wa (K. Marcin-
Podnieœ z kanapy swoje cz³onki. wa. Ka¿da przegrana jest niespra- kowski, K. Plater, Z. Autowicz, J.
Wstañ, znajdŸ zajêcie, wiedliwa. Nigdy nie jest za póŸno na Eberle) te¿ 5,5 p. oraz „Hutnikiem“
UwiedŸ s¹siadkê czy teœciow¹, naukê gry w szachy, ale... nale¿y II Nowa Huta (J. Ozga, J. Lesiak, St.
Teœcia… - tylko nie siedŸ! o tym wiedzieæ w swoim czasie! Porêbski i Z. Nagrocki) 4 p.

W ka¿dym razie w takiej sympa-
tycznej, egzotycznej atmosferze, ja-
ka mia³a miejsce w Dubnej, Roman
czu³ siê jak ryba w wodzie. Komen-
towa³ wydarzenia z uœmiechem
i mo¿e dziêki temu uzyska³ bardzo
dobry rezultat, jak na owe czasy.

magazyn SZACHISTA listopad 2016 25

Andrzej Filipowicz - wspomnienia kowski 6 p. (10), J. Szukszta 11 p.
(12) oraz A. £okasto 4,5 p. (z 7), co
Szachowe epizody(84) zapewni³o nam I miejsce w grupie
i awans do fina³u.

VI MP w grze b³yskawicznej partii, nie tylko w turniejach b³yska- Rafa³ Marsza³ek w sprawozda-
wicznych. Natomiast w finale po- niu w miesiêczniku „Szachy“ przy-
Bydgoszcz, 8-9 V 1971 sz³o mi znacznie gorzej, szczególnie toczy³ zabawne zakoñczenie jed-
na starcie 2 p. (z 6), co plasowa³o nej z 2.289 partii b³yskawicznych,
Po przyjeŸdzie do Bydgoszczy mnie na koñcu tabeli. W drugiej po- granych w Bydgoszczy.
wpadliœmy w ramiona pierwszego ³owie trochê odrobi³em straty, ale
Prezesa Pomorskiego Okrêgowe- starczy³o to zaledwie do VIII m. W. Balcerowski - S. Witkowski
go Zwi¹zku Szachowego (jeszcze W³odek Schmidt wygra³ pierwsze DMP blitz P-5', Bydgoszcz 1971
sprzed II Wojny Œwiatowej), Kle- 8 partii, potem nieznacznie zwolni³,
mensa Kulli oraz Ulricha Jahra, do- ale po 12 rundach mia³ 11,5 p. i wy- XIIIIIIIIY
œwiadczonych organizatorów MP, przedza³ Krzysztofa Pytla o 2,5 p. Tê 9-+-+-+-tr0
które tradycyjnie przeprowadzono przewagê utrzyma³ do koñca tur- 9tR-+-+P+-0
na wysokim poziomie. nieju. Zdoby³ po raz trzeci z rzêdu 9-+-+Nmk-+0
tytu³ mistrza Polski, bo w blitzach 9+-+-+-+-0
Jednak¿e, jak wspomina³ w spra- nie mia³ sobie równych w kraju! 9-+-+-mK-+0
wozdaniu Rafa³ Marsza³ek by³ po- 9+-+-+-+-0
wa¿ny mankament: „Du¿a sala gry Ciekawostk¹ by³o, ¿e W³adek Po- 9-+-+-+-+0
odznacza³a siê wszyskimi walora- jedziniec i Anatol £okasto wygrali 9+-+-+-+-0
mi… ³aŸni parowej. Starsi zawod- pó³fina³y ze œwietnymi resultatami xiiiiiiiiy
nicy musieli siê bardziej troszczyæ 13,5 p. z 15, a w finale „nie istnieli“.
o serca i p³uca ni¿ o (abstrakcyjne- Prawdopodobnie, zamiast nich le- 1.f8£+ (1.¤g5 ¢g6 2.¤h7!+-)
go w koñcu)… króla na szachowni- piej mogli zaprezentowaæ siê w fi- 1...¦:f8 2.¤:f8 Pat!
cy. Dawa³o to przewagê juniorom nale dobrzy „blickarze“ St. Witkow-
aktualnym i „przeroœniêtym“. ski, W. Balcerowski, W. Jagodziñ- Niestety w popo³udniowym finale
ski czy S. Wach, ale... zajêli trzecie DMP (P-5'), mimo mojej dobrej gry,
Demokracja obowi¹zywa³a, nie miejsca w pó³fina³ach. posz³o gorzej: „Maraton“ Warsza-
by³o ¿adnych warunków wstêp- wa (Witkowski Stefan 7 p.; Gr¹b-
nych, czytaj eliminacji i na starcie Fina³ VI MP, blitze P+5', Byd- czewski Romuald 9,5 p.; Sznapik
stanê³o a¿ 144 uczestników z najod- goszcz, 8 V 1971: Schmidt W³odzi- Aleksander 13 p.; Kwieciñski Marian
leglejszych zak¹tków Polski. Roz- mierz 14,5 p. (z 17); Pytel Krzysztof 11 p.) 40,5 p. (15 rund, 60 partii);
stawiono nas w 9 grupach po 16 za- 12 p.; Ereñski Przemys³aw i Drozd „Pocztowiec I“ Poznañ (Schmidt
wodników. Zaledwie po dwóch Ryszard po 11 p.; Bednarski Jacek W³odzimierz 11,5 p.; Ereñski Prze-
pierwszych kwalifikowa³o siê do fi- i G¹siorowski Ryszard po 9,5 p.; mys³aw 10,5 p.; Nowacki Marian 7,5
na³u. Mimo pewnych trudnoœci, Sznapik Aleksander 9 p.; Filipowicz p.; Kruszyñski W³odzimierz 8,5 p.) 38
gdy¿ uzyska³em zaledwie 12 p. (z Andrzej 8,5 p.; Marsza³ek Rafa³, p.; „Lech“ Poznañ (Doda Zbigniew
15), zakwalifikowa³em siê do fina³u Kruszyñski W³odzimierz i Bieluczyk 10,5 p.; Bernard Ryszard 8,5 p.; No-
lepszym Bergerem. Bogdan po 8 p.; Plinta Emil 7,5 p.; wak Ignacy 9,5 p.; Pietrusiak Bogdan
Gralka Julian i Pokojowczyk Jerzy po 6,5 p.) 35p. (23 p. meczowe); „Le-
Wyniki pó³fina³u MP (P-5'): 7 p.; Najdekier Andrzej 6,5 p.; Woj- gion“ Warszawa (Andrzej Filipo-
Pojedziniec W³adys³aw 13,5 p. (z cieszyn Zdzis³aw i Pojedziniec W³ady- wicz 11 p.; Rafa³ Marsza³ek 6,5 p.
15); Filipowicz Andrzej i Lipski Ta- s³aw po 5,5 p.; £okasto Anatol 5 p. z 12; Stanis³aw Gawlikowski 7 p.
deusz po 12 p.; Wiland Adam 11,5 z 13, Janusz Szukszta 2,5 p. z 7; Ana-
p.; Nowacki Marian 10,5 p.; Stañ- DMP by³y grane nastêpnego tol £okasto 8 p. z 13) 35 p. (19 p.
czyk Lech 10 p.; Borchardt Adam dnia z udzia³em 39 zespo³ów, któ- mecz.); „Start“ £ódŸ (A. £uczak,
8,5 p.; Fabianowski Micha³ 8 p.; Ba- rych rozstawiono w 3 pó³fina³ach. H. Podolski, R. Wolny i B. Redlich)
ran Andrzej i Janikowski Jan po Do fina³u awansowa³o po 5 dru¿yn 35 p. (17 p. mecz.); „Start“ Lublin
7 p.; Radziszewski Edward i Biliñski oraz jedna z tych, co zajê³y VI miej- 33,5 p.; „£¹cznoœæ“ Bydgoszcz 32,5
Tadeusz po 5,5 p.; Sikorski Stani- sca. Po niepowodzeniu w grze in- p.; „Anilana“ £ódŸ 32 p.; „Poczto-
s³aw 3,5 p.; Zaj¹c 2,5 p.; Wrona dywidualnej, w DMP gra³em o kla- wiec II“ Poznañ 30,5 p.; „Hutnik“
2 p.; Kwiatkowski Janusz 1 p. sê lepiej. W eliminacjach: Andrzej Nowa Huta 30 p.; „Hetman“ Wro-
Filipowicz 8,5 p. (z 9), a pozostali c³aw 30 p.; „Caissa“ Bydgoszcz 27
Có¿, jak zwykle nie mia³em k³opo- zawodnicy „Legionu“ I W-wa: Ra- p.; „£¹cznoœæ“ II Bydgoszcz 25 p.;
tów w eliminacjach, bo ca³ymi la- fa³ Marsza³ek 5 p. (10); St. Gawli-
tami æwiczy³em grê decyduj¹cych

20 magazyn SZACHISTA grudzieñ 2016

Szachowe epizody AF (84)

1970 Andrzej Filipowicz 1971. El¿bieta Kowalska-Lipska 1979 Iwan Radu³ow

„Avia“ Œwidnik 22,5 p.; „Start“ Wis³a Dru¿ynowy turniej przyjaŸni „Legion A“: Andrzej Filipowicz
19,5 p.; „Hutnik“ Warszawa 14 p.; 2,5 p. (z 4); Stanis³aw Gawlikowski
Lipsk, NRD, 22-27 V 1971 1,5 p.; Marek Fija³kowski 2,5 p.;
Có¿, poza mn¹ i Anatolem £oka- Anatol £okasto 3 p. i Krzysztof
sto (obaj rozegraliœmy w ci¹gu Moja dru¿yna „Legion“ Warszawa Hordyñski 2,5 p., a „Legion B“:
dwóch dni blisko 60 bliztów) pozo- utrzymywa³a liczne kontakty klubo- Janusz Szukszta 2,5 p.; Andrzej
stali zawodnicy „Legionu“ nie wy- we z s¹siednimi krajami. Zapraszali- Pytlakowski 1,5 p.; Zygmunt Bura-
trzymali trudów MP i DMP, cho- œmy wiele dru¿yn do Warszawy i sa- kowski 1 p.; Zygmunt Pioch 1 p.
cia¿ grali mniej ni¿ 40 partii. Zna- mi otrzymywaliœmy ró¿ne ciekawe i Jan Koœmicki 1,5 p.
leŸliœmy siê z „Legionem“ poza zaproszenia, bowiem nawet wyjazdy
stref¹ medalow¹ i jedynym mar- do Krajów Demokracji Ludowej by- Tempo gry te¿ by³o oryginalne
nym pocieszeniem by³ dla mnie ³y wówczas atrakcyjne. 40 pos./2h i potem 25 pos./30'.
fakt, ¿e zaj¹³em II miejsce na I sza- Niezakoñczone partie po 65 pos.
chownicy z 11 p., za znów bezkon- Dlatego te¿ w przyjemnoœci¹ odk³adano, a w dogrywkach by³o
kurencyjnym Schmidtem 11,5 p. przyjêliœmy zaproszenie na dru¿y- 16 pos./1h.
nowy turniej do Lipska z udzia³em
Rafa³ Marsza³ek doda³ wa¿n¹ re- piêciu dru¿yn NRD-owskich i czte- Nasz „Legion“ przegra³ dwa me-
fleksjê: „Poziom rozgrywek doœæ wy- rech dru¿yn zagranicznych. For- cze z S.G. Lipsk i z Brnem, ale do
soki w skali rodzinnej budzi jednak mu³a rozgrywek by³a interesuj¹ca koñca walczyliœmy o miejsce na po-
nieweso³e refleksje, gdy siê go po- i rzadko spotykana. Mianowicie dium. Dramatyczne chwile ostatniej
równa z umiejêtnoœciami w grze ka¿dy zespó³ sk³ada³ siê z 10 graczy, rundy œwietnie opisa³ przed laty
b³yskawicznej zawodników i dru¿yn ustawionych wed³ug si³y gry. Po Zygmunt Burakowski, mój przyja-
zagranicznych. Przyk³ad mi bliski: czym dru¿yna zosta³a podzielona ciel, jeszcze z lat 50-ych XX wieku,
dru¿yna „Legionu“ Warszawa nie na dwie czêœci. Zespó³ „A“ sk³ada³ kiedy to razem graliœmy w warszaw-
zajê³a nigdy dot¹d na forum krajo- z szachownic nieparzystych, zaœ skiej „Polonii“, a potem w 1959 ro-
wym ni¿szego miejsca ni¿ szóste. „B“- z parzystych. ku, po skasowaniu sekcji szachowej
Tymczasem ta sama dru¿yna pono- „Polonii“, te¿ razem przenieœliœmy
si pora¿ki czy wrêcz klêski w blit- W poszczególnych rundach dru- siê do „Legionu“: „Kierownikiem wy-
zach w spotkaniach z przeciwnika- ¿yny „A“ i „B“ rozgrywa³y mecze prawy do NRD by³ emerytowany ju¿
mi czeskimi, niemieckimi czy wê- z ró¿nymi klubami, z ich odpowied- pu³kownik Stanis³aw Kozina, bardzo
gierskimi“. nikami „A“ lub „B“, z wyj¹tkiem jed- zacny cz³owiek, z¿yty z dru¿yn¹, cie-
nej rundy. W ten sposób turniej sz¹cy siê z jej sukcesów i boleœnie prze-
Có¿, minê³o ponad 45 lat, a uwagi z udzia³em 9 dru¿yn rozegrano ¿ywaj¹cy jej pora¿ki. Rzec by mo¿na -
Rafa³a s¹ nadal aktualne w odniesie- w 4 dni. O ostatecznej lokacie decy- wzorowy kibic, z tym tylko zastrze¿e-
niu do polskiej czo³ówki, niezale¿- dowa³a suma ma³ych punktów. niem, ¿e o szachach nie mia³ zielone-
nie od zdarzaj¹cych siê wyj¹tków! go pojêcia. No, ale zasad¹ wtedy by³o,
Wyniki: S.G. Lipsk 31,5 p. (z ¿e z dru¿yn¹ musi ktoœ wyjechaæ, bo
W Polsce, nawet w XXI wieku, 40); „Slawia“ Sofia 24 p.; Brno 21 zawodników trzeba pilnowaæ. Oko-
blitze gra siê bardzo wolno i doœæ p.; „Legion“ Warszawa 20,5 p.; DAW licznoœæ, ¿e w tym przypadku nie by³o
s³abo, szczególnie pod wzglêdem Berlin 19 p.; „Buna“ Halle 18 p.; takiej potrzeby, nie mia³a ¿adnego
technicznym! Studenci NRD i „Slavoj“ Czeski Brod znaczenia, zasada bowiem jest zasa-
po 16 p.; „Lokomotive“ Lipsk 14 p.

magazyn SZACHISTA grudzieñ 2016 21

Szachowe epizody AF (84)

d¹! Poziom uczestnicz¹cych w turnie- Debiut Birda A03 koñcówce, ale musz¹ graæ precyzyj-
ju dru¿yn by³ bardzo wyrównany i na nie. Dlatego na uwagê zas³ugiwa³o
finiszu ró¿nice miêdzy nimi wyra¿a³y I. Radu³ow - A. Filipowicz, 25.¤a5 z naciskiem na pionka c6.
siê nie w punktach, ale w u³amkach Lipsk 1971, 1.f4 ¤f6 2.¤f3 d5 3. 25...¦e8! 26.¥f1 (26.¦:a7?! ¥:g2
punktów. Koñczy³a siê w³aœnie ostat- g3 g6 4.¥g2 ¥g7 5.0-0 0-0 6.d3 27.¢:g2 ¦e2+ i ¦:b2=) 26...¦e7!
nia partia ostatniej rundy - jeden ¤c6!? Rzadki, nawet w owym czasie 27.¤c5? Znów nie przechodzi³o 27.
z legionistów, nie pamiêtam dok³ad- debiut nale¿a³ do repertuaru Iwana, ¦:a7 c5! 28.¥g2 (28.¥a6 ¦e1+ 29.¢f2
nie, który, ale chyba Anatol £okasto który sprowadza³ grê bia³ymi na to- ¦b1 30.¤:c5 ¦:b2+ i ¥:c3) 28...¥:g2
próbowa³ wygraæ z Niemcem koñców- ry wariantu leningradzkiego obrony 29.¢:g2 ¦e2+ 30.¢f3 ¦:b2 31.¤:c5
kê wie¿ow¹. Mia³ pionka wiêcej, ale holenderskiej z tempem wiêcej. Dla- ¥:c3 z równ¹ gr¹. 27...¤c4 28.¤d3
pozycja wygl¹da³a raczej na remiso- tego zrezygnowa³em z typowego 6... Lepsze 28.¦b1, a gorsze 28. b3 ¥:c3
w¹, a od wyniku tej partii zale¿a³o c5, próbuj¹c przejœæ do podobnego 29.b:c4 ¥:a1 30.c:d5 ¥d4+ -/+.
wiele. Anatol wygrywa - zajmujemy wariantu w obronie holenderskiej -
drugie miejsce, remisuje - dzielimy vide 1.d4 f5 2.g3 ¤f6 3.¥g2 g6 4.¤c3 XIIIIIIIIY
trzecie i czwarte, przegrywa - spada- ¥g7 5.¥g5 c6 6.£d2 d5, gdzie posu- 9-+-+-+k+0
my na pi¹te. niêcie 6. d2-d3 (odpowiednio 6....d7- 9zp-+-tr-vlp0
d6) by³oby strat¹ tempa. 7.c3 ¥g4 9-+p+-+p+0
Podchodzi do mnie pu³kownik, 8.¤e5!? Na ten ruch zwróci³ uwagê 9+-+l+-+-0
bierze mnie pod rêkê, odci¹ga od GM W. Uhlmann, komentuj¹c par- 9-+n+-vLP+0
stolika i pyta szeptem. - No i co pan tiê z S. Garci¹ z Hawany 1969. Jed- 9+-zPN+-+P0
myœli, panie Zygmuncie? Wygra To- nak w tamtej partii czarne zamiast 9-zP-+-+-+0
lo, czy nie wygra? posuniêcia ¥g4 mia³y zagrane c7-c5, 9tR-+-+LmK-0
co wyklucza³o po wymianie na e5 xiiiiiiiiy
Pokrêci³em w¹tpi¹co g³ow¹. Raczej posuniêcie czarnych c7-c6! Wg
nie - odpowiadam. No, ale pewne mnie silniejsze by³o 8.Sb1-d2. 8... 28...¤:b2! Ma³o widoczna kom-
szanse s¹. Trzeba graæ. Przeciwnik ¤:e5 9.f:e5 ¤d7 10.d4 Po 10.¥:d5 binacja. 29.¤:b2 ¥:c3 30.¦b1
mo¿e siê pomyliæ. - No w³aœnie - pod- c6 i 11...¤:e5 czarne maj¹ dobr¹ grê. ¦b7 31.¥c1 ¥d4+! 32.¢h2 ¥e5+
chwyci³ pu³kownik. - Ma pan racjê. 10...c6 11.¤d2 f6 12.e:f6 ¤:f6 Niedoczas. 33.¢g1 ¥d4+ 34.¢h2
Trzeba graæ. A Tolo nie gra, tylko sie- Po d³ugim namyœle zdecydowa³em ¥e4 35.¥a6 ¦b4! Nic nie wnosi
dzi i myœli!! siê na odbicie „symetryczne“, gdy¿ 35...¦b6, wobec 36.¥c4+ ¢f8 (36...
po 12...e:f6 bia³e mog³y graæ 13.h3 ¢g7 37.¦a1 ¥:b2 38.¦:a7+ -+) 37.
Mia³em ochotê powiedzieæ pu³kow- ¥e6 14.e4 d:e4 15.¤:e4 z przewag¹. ¦a1 ¥:b2 38.¥h6+ ¢e8 39.¦:a7 ¥e5+
nikowi, ¿e gra w szachy, co nieco ró¿- 13.h3 ¥d7 14.g4? Niedok³ad- 40.¢g1 ¥d4+ itd. 36.¦a1 ¥:b2 37.
ni siê od gry na przyk³ad w koszyków- noœæ. Interesuj¹ce by³o natychmia- ¥:b2 ¦:b2+ 38.¢g3 ¥d5 39.¢f4
kê, ale ugryz³em siê w jêzyk i powa¿- stowe 14.e4 ¤:e4 15.¤:e4 ¦:f1+ 16. ¦a2 0-1 (40.¦:a2 ¥:a2 41.¢e5 c5!
nym tonem odpar³em. - Zobaczymy. ¥:f1 d:e4 17.£b3+ ¢h8 18.£:b7 e5! 42.g5 ¥b3 43.h4 ¢f7 itd.)
Kto wie, mo¿e Anatolowi siê uda. No z nieco lepsz¹ gr¹ bia³ych. 14...
w³aœnie, zobaczymy - powtórzy³ pu³- £b6! 15.£b3 ¦fe8! Jedno z kluczo- Z innych pojedynków warto
kownik. Ale trzeba graæ! - Partia ci¹- wych posuniêæ w partii, uwzglêdnia- przytoczyæ oryginaln¹ koñcówkê.
gnê³a siê jeszcze ponad pó³ godziny j¹cych bicie na b6 czy b3 oraz posu-
i niestety, skoñczy³a siê remisem. Mo- niêcie e7-e5. 16.e4 Po 16.g5 zamie- T. Pähtz - M. Babula
¿e Anatol za du¿o siedzia³ i myœla³ rza³em graæ 16...¤h5 17.e4 e5 18. Lipsk 1971
i zabrak³o mu przez to czasu na grê?“. e:d5 e:d4 i jeœli 19.d:c6+, to 19...£:b3
20.¤:b3 ¥:c6 21.¤:d4 ¥:d4+ 22.c:d4 XIIIIIIIIY
W turnieju zremisowa³em trzy ¦ad8 z odbiciem pionka i dobr¹ gr¹. 9-+-+-+-+0
partie z ówczesnymi czo³owymi 16...e5! 17.e:d5 ¤:d5 18.£:b6 9+-+-+-+-0
zawodnikami NRD Lutzem Espi- (18.¥:d5+? c:d5 19.£:d5+ ¥e6 i 20... 9-+-+N+-sn0
giem i Joachimem Bruegeman- ed4-/+) 18...¤:b6 19.d:e5 ¦:e5 9+-+-sN-+-0
nem oraz Josefem Nunem Cze- 20.¤e4! ¥e6!? Gorsze 20...¤d5 21. 9-+-+L+pzp0
chos³owacji. ¤c5 lub 20...¦ae8 21.¤f6+ ¥:f6 22. 9+-+-mk-+-0
¦:f6 i po ewentualnym 22...¤c4 na- 9-+-+-+-mK0
Wiele satysfakcji sprawi³o mi po- st¹pi 23.¥h6! i widaæ brak czarnopo- 9+-+-+-+-0
konanie GM Iwana Radu³owa, wów- lowego goñca. 21.¥f4 ¦a5 22. xiiiiiiiiy
czas aktualnego mistrza Bu³garii, ¤d6 Silniejsze by³o 22.a3 ¤c4 (22...
dwukrotnego reprezentanta na ¤d5 23.¥d2!) 23.¦f2=. 22...¦:a2 66.¥g6 ¢f2 67.¤f4! h3 68.¥h7
olimpiadach, póŸniej oœmiokrotne- 23.¦:a2 ¥:a2 24.¤:b7 ¥d5 25. ¢e3 69.¤fd3 ¢e2 70.¢g3 ¢f1 71.
go (1968-1986) i br¹zowego medali- ¦a1? Obiektywnie rzecz bior¹c, bia-
stê wraz z Bu³gari¹ w 1986 r. ³e maj¹ nieco lepsze szanse w tej

22 magazyn SZACHISTA grudzieñ 2016

Szachowe epizody AF (84)

¤f2 h2 72.¥d3+ ¢g1 73.¤f3+ po 8,5 p. (z 11); Filipowicz Andrzej XIIIIIIIIY
g:f3 74.¤h3+ ¢h1 75.¥e4 1-0 7,5 p.; Litmanowicz W³adys³aw 9r+-+-tr-+0
i Szukszta Janusz po 6,5 p.; Adamski 9zp-+-+pmk-0
Partiê tê grali 14-letni Thomas Jan 6 p.; Marsza³ek Rafa³ 5,5 p.; 9-+-+-+p+0
Pähtz, póŸniejszy GM i … ojciec Gawlikowski Stanis³aw i Dom¿a³ 9+-+Pzp-wq-0
Thomasa (jun.) oraz Elisabeth Teofan po 5 p.; Dryzek Tadeusz 4 p.; 9-+PzpQ+-zp0
Pähtz, obecnie czo³owej szachistki Sznapik Krzysztof 2,5 p.; Kowalska- 9zP-+-+-zP-0
Niemiec, z 21-letnim Milanem Ba- Lipska El¿bieta 0,5 p. 9-+-zP-+-zP0
bul¹, póŸniejszym IM. 9+R+-+RmK-0
Dopiero w lipcu rozegraliœmy II xiiiiiiiiy
I Puchar Warszawy rundê Pucharu Warszawy, w której
pokona³em Stanis³awa Gawlikow- 27.£:h4 £:d2 28.£f6+ ¢g8 29.
Warszawa, 4 V - 20 XII 1971 skiego 2,5-1,5, ale zanotowa³em £:e5 ¦ae8 30.£f4 £c3 31.¦bc1
straszn¹ wpadkê w drugiej partii. £b2 32.¦f2 £:a3 33.¦d1 d3
Ciekawym pomys³em by³o zorga- 34.£d4 ¦e2 35.£:d3 ¦e1+ 36.
nizowanie Pucharu Warszawy S. Gawlikowski - A. Filipowicz ¢g2 £b4 37.¦:e1 £:e1 38.c5
z udzia³em 16 szachistów stolicy, Puchar (r.2), Warszawa 1971 £b4 39.¦c2 ¦c8 40.£c4 £b8 41.
w wiêkszoœci zaliczaj¹cych siê do £d4 £b1 42.¦b2 £c1 43.c6 ¦e8
czo³ówki. W I rundzie graliœmy po XIIIIIIIIY 44.¦f2 a5 45.£f4 £:f4 46.g:f4
dwie partie, tempem P-60', a przy 9-+-+-+-+0 ¦c8 47.¦a2 1-0
wyniku 1-1 by³y partie bara¿owe (P- 9+-+-+-+-0
15'), grane do pierwszego zwyciê- 9-+-mk-+-+0 Nie ³atwo gra³o mi siê z przyja-
stwa. Poczynaj¹c od II rundy by³y 9+-+-+-+-0 ció³mi i kolegami klubowymi, z
ju¿ mecze czteropartiowe tempem 9r+-+p+-+0 którymi znaliœmy siê jak „³yse
50 pos./2h i po 30' na dokoñczenie 9+-+-mK-+-0 konie“, bo byliœmy w jednym zes-
partii. W przypadku remisu 2-2 gra- 9p+-+-+-+0 pole blisko 20 lat. Wspólnie przy-
no do pierwszego zwyciêstwa par- 9tR-+-+-+-0 gotowywane tricki na rywali, skut-
tie bara¿owe P-30'. Wiêkszoœæ me- xiiiiiiiiy kowa³y sztucznymi partiami!
czów by³a grana w lokalu „Hutnika“
przy ul. Kasprowicza 142.

Zabawne, ¿e po wielu latach, bo W elementarnie wygranej pozy- W tej II r. A. Pytlakowski pokona³
w 1997 r., zorganizowano analogicz- cji, w du¿ym niedoczasie, co nie A. Sznapika 2-0; W. Schinzel - A.
ny turniej o MŒ FIDE, przy czym jest ¿adnym usprawiedliwieniem, Adamskiego 2,5-1,5; M. Ziembiñski
regulamin praktycznie tylko w ba- zrobi³em straszn¹ palcówkê, akurat debiut J. Eberlego 2,5-1,5. W sierp-
ra¿ach odbiega³ od naszego sprzed dobrze mi znan¹! Ale wiedza - wie- niowym pó³finale Marian Ziembiñ-
kilkudziesiêciu laty. Zalet¹ turnieju dz¹, a gra - gr¹, o czym warto za- ski pokona³ niespodziewanie W.
pucharowego FIDE by³o zebranie wsze pamiêtaæ! Ku przestrodze in- Schinzla 2,5-0,5, a ja „spodziewa-
uczestników w jednym miejscu i ro- nych przytaczam! 66...¢e5?? nie“ kolejnego klubowego kolegê
zegranie turnieju w ci¹gu kilkunatu (66…¢d5-+) 67.¦:a2 ¦:a2 Remis Andrzeja Pytlakowskiego 3-1. Dwie
dni, natomiast warszawskie mecze pierwsze partie po walce zakoñczy-
ci¹gnê³y siê ponad pó³ roku, Ze z³oœci w kolejnej partii bar- ³y siê remisami, ³atwo wygra³em
dzo ³atwo ogra³em Stasia, chocia¿ trzeci¹, a czwarta by³a formalnoœci¹.
W I rundzie, w maju, pokona³em partia by³a doœæ d³uga.
Jerzego Orczyka 1,5-0,5; St. Gawli- Partia angielska A26
kowski ogra³ L. Tomaszewicza 2-0; Partia angielska A36
A. Sznapik - R. Ziemackiego 2-0; A. Filipowicz - A. Pytlakowski,
A. Pytlakowski - J. Majackiego 2-0; A. Filipowicz - S. Gawlikow- Puchar (r. 3), Warszawa 1971, 1.c4
A. Adamski - Z. Autowicza 2-0; W. ski, Puchar (r.3), Warszawa 1971, e5 2.¤c3 ¤f6 3.g3 g6 4.¥g2 ¥g7
Schinzel - K. Marcinkowskiego 1,5- 1.c4 c5 2.g3 g6 3.¥g2 ¥g7 4. 5.¤f3 d6 6.0-0 0-0 7.d3 Po 7.d4
0,5; J. Eberle - IM K. Platera 1-1 ¤c3 ¤c6 5.e3 e6 6.¤ge2 ¤ge7 7. partia przechodzi³a na tory obrony
(1,5-0,5); M. Ziembiñski - ¤f4 b6 8.0-0 0-0 9.a3 ¤f5 10. królewsko-indyjskiej. 7...¤c6 8.
Mariana Filipka 2-0. b4 ¥b7 11.b:c5 b:c5 12.£a4 ¦b1 h6?! Nale¿y graæ 8...a5 z pla-
¤a5 13.¥:b7 ¤:b7 14.¦b1 ¤bd6 nem ¤h5 i f7-f5. 9.b4 ¥e6 W partii
Przerywnikiem w rozgrywkach 15.¥b2 h5 16.¤b5 ¤e4 17.¥:g7 M. Vachier Lagrave - L. Aronian,
pucharowych by³ turniej blitza na ¢:g7 18.£c2 ¤f6 19.e4 ¤d4 20. Bilbao 2013, grano 9...a6 10.a4 ¤e7
zakoñczenie sezonu w „Legionie“. ¤:d4 c:d4 21.£d3 e5 22.¤d5 h4 11.¥a3 c6 12.c5 ¦e8 13.e4 ¥g4 z wy-
18 VI 1971. Turniej Blitza P-5': 23.f4 ¤:d5 24.e:d5 d6 25.f:e5 równan¹ gr¹. 10.b5 ¤e7 11.£c2?!
Vobo¿il Janusz i Sznapik Aleksander d:e5 26.£e4 £g5 Chyba lepsze by³o 11.£b3 z planem

magazyn SZACHISTA grudzieñ 2016 23

Szachowe epizody AF (84)

Polanica Zdrój 1971. Siedz¹: Aleksander Zajcew, Ryszard Wiêckowski, Karel Opocensky i Wiktor Witkowski.
Stoj¹: NN, NN, Sikorski, Julius Kozma, Zbigniew Doda (prawie schowany), Octav Troianescu, NN,

Jakow Estrin, Adam Nowak (z ty³u), W³adys³aw Litmanowicz, Stefan Witkowski, W³adimir Doroszkiewicz,
Jacek Bednarski, Lutos³aw Manasterski, Krzysztof Pytel, W³odzimierz Schmidt, Andras Adorjan,
Romuald Gr¹bczewski, Constant Orbaan, Nikola Spiridonow (z ty³u), Zbigniew Nestorowicz,
Lutz Espig (tylko czêœæ g³owy), Risto Nièevski, Romuald Frey, Stefan Furs, Helmut Pfleger, NN

¤d5. 11...£d7 12.¦d1 Nawet tê Obrona holenderska A99 technika realizacji przewagi. 22.f3
pozycjê te¿ grano wspólczeœnie - vi- ¦fb8 23.¦d3 a4 24.¦c3 ¤b5 25.
de liczne partie w bazach XXI wie- A. Pytlakowski - A. Filipowicz, b:a4 ¤:c3 26.¥:c3 ¦c6 27.¤a2
ku. 12...¤h5 (12...¥h3 13.¥h1) 13. Puchar (r.4), Warszawa 1971, ¦c4 28.a5 ¦a4 29.¦c2 c5 30.
a4 f5 14.¥a3 ¦f7?! 1.¤f3 e6 2.g3 f5 3.¥g2 ¤f6 4.d4 d:c5 ¥:c5 31.¥d2 ¥a7 32.a6 d4
¥e7 5.0-0 0-0 6.c4 d6 7.¤c3 33.e:d4 ¥:d4+ 34.¢g2 ¤d5 35.
XIIIIIIIIY £e8 8.b3 a5 9.¥b2 £h5 10.e3 ¤c1 ¥e3 36.¥e2 ¥d4 37.¢h3
9r+-+-+k+0 ¤a6 11.¦c1 ¦b8 12.¤e1 £:d1 ¦b2 38.¦:b2 ¥:b2 39.¤b3 ¢f7
9zppzpqsnrvl-0 13.¦:d1 ¥d7 14.¤d3 ¤b4 15. 40.¥e1 ¦a3 41.¥c4 ¤b6 42.¥b4
9-+-zpl+pzp0 ¤c1 b5 16.c:b5 ¥:b5 17.¤:b5 ¤:c4 43.¥:a3 ¥:a3 0-1
9+P+-zpp+n0 ¦:b5 18.¦fe1 d5
9P+P+-+-+0 Puchar Warszawy, zgodnie z
9vL-sNP+NzP-0 XIIIIIIIIY za³o¿eniem mia³ toczyæ siê do
9-+Q+PzPLzP0 9-+-+-trk+0 koñca roku. Fina³owy mecz z
9+R+R+-mK-0 9+-zp-vl-zpp0 Marianem Ziembiñskim graliœmy
xiiiiiiiiy 9-+-+psn-+0 dopiero w grudniu 1971 roku i to
9zpr+p+p+-0 w lokalu redakcji miesiêcznika
15.d4 e:d4 Nie przechodzi 15... 9-sn-zP-+-+0 „Szachy“ przy ul. Wspólnej 61.
e4, wobec 16.d5! 16.¤:d4 ¥:c4 17. 9+P+-zP-zP-0
¦b4 ¥e6 (17...d5 18. ¦:c4 d:c4 19. 9PvL-+-zPLzP0 £atwo wygra³em dwie pierwsze
¤c6 £e8 20.¤:e7+ ¦:e7 21.¥:e7 £:e7 9+-sNRtR-mK-0 partie i za³amany Marian zre-
22.¥:b7+-) 18.¥:b7 ¦b8 19.¥f3 xiiiiiiiiy zygnowa³ z kontynuowania cztero-
¤f6 20.¤:e6 £:e6 21.e3 ¢h7 22. partiowego meczu.
¤e2 ¦e8 (22...g5 23.¤d4) 23.¤f4 19.a3? Podstawka. W³aœciwe
£c8 24.¦c4 ¤eg8 25.¦:d6 ¥f8 19.f3. 19...¤c2 20.¥f1 ¦b6 21. Có¿, w gruncie rzeczy by³ moim
26.¦dc6 1-0 ¦e2 ¤:a3 Dalej ju¿ elementarna „klientem“ i mój ogólny bilans
z nim wynosi +6 =3 -1.

24 magazyn SZACHISTA grudzieñ 2016

Szachowe epizody AF (84)

Obrona Pirca B06 XIIIIIIIIY po 7 p.; Manasterski Lutos³aw 6,5 p.;
9-+r+-trk+0 Gr¹bczewski Romuald 4,5 p.; IM
A. Filipowicz - M. Ziembiñski, 9zp-+-+-zpp0 Troianescu Octav ROU 4 p.
Puchar (r.1), Warszawa 1971, 1.e4 9-+pzp-vlq+0
g6 2.d4 ¥g7 3.¤f3 d6 4. ¥c4 9+-+-zpn+-0 Dyrektorem turnieju by³ Ryszard
¤f6 5.£e2 0-0 6.0-0 ¤c6 7.c3 9-+P+R+-+0 Wiêckowski, który opisa³ ciekawy
e5 8.d:e5 ¤:e5 9.¤:e5 d:e5 10. 9+-+-+NzP-0 incydent: „W partii Nicevski - Bed-
¤d2 £e7 11.¤f3 b6 12.¥g5 ¥b7 9PzP-vLQzP-zP0 narski, Jacek mia³ jeszcze 5 minut na
13.¥a6 ¥:a6 14.£:a6 £c5 15. 9+-+-tR-+K0 zegarze i zapisane 41 posuniêæ bia-
¥:f6 ¥:f6 16.¦ad1 £c6 17.¦d5 xiiiiiiiiy ³ych. Zg³osi³ sêdziemu, ¿e odk³ada
¦ad8 18.¦fd1 ¦:d5 19.¦:d5 partiê, zapisuje posuniêcie, a czas
¦d8 19...d5 20.c:d5 c:d5 21.¦a4 przeciwnika (3 minuty) bierze na
e4 22.¤g1 ¤d4 23.£d1 ¤c2 siebie. Nicevski mia³ zapisane 35 po-
XIIIIIIIIY 24.¦f1 d4 25.£e2 ¦fe8 26.£b5 suniêæ, ale arbiter nie móg³ mu na-
9-+-tr-+k+0 ¢h8 27.¦:a7 e3 28.f:e3 d:e3 kazaæ uzupe³nienia zapisu, bo ¿adna
9zp-zp-+p+p0 0-1 (29.¥b4 £e4+ 30.¦f3 ¤d4) z chor¹giewek nie opad³a.
9Qzpq+-vlp+0
9+-+Rzp-+-0 Doœæ pewnie zdoby³em Puchar Sêdzia po³o¿y³ przed Nicevskim ko-
9-+-+P+-+0 Warszawy, bo zawsze uwa¿a³em, ¿e pertê, ale ten nie przyst¹pi³ do zapisy-
9+-zP-+N+-0 najwa¿niejsze s¹ spotkania „jeden wania pozycji, tylko odsun¹³ kopertê
9PzP-+-zPPzP0 na jeden“. Zdarza³y mi siê pora¿ki na brzeg stolika. To powinno uœwia-
9+-+-+-mK-0 w meczach, ale bardzo rzadko! domiæ sêdziemu i Jackowi, ¿e coœ tu
xiiiiiiiiy nie gra?! Sêdzia ponownie po³o¿y³
Nie pojecha³em do Polanicy kopertê Nicevskiemu, a Risto zarea-
20.¤:e5 £e6 21.¦:d8+ ¥:d8 Zdroju (13 VIII - 2 IX 1971), ale gowa³ analogicznie. Po wyczerpaniu
22.£d3 ¥f6 23.¤d7 ¥e7 24. œledzi³em przebieg IX Memoria³u czasu przez Bednarskiego, Nicevski
£d5 £g4 25.£:f7+ 1-0 A. Rubinsteina, którego sk³ad tym uzupe³ni³ zapis i pokaza³, ¿e Jacek
razem prezentowa³ siê s³abo. Zale- myœla³ nad 40 posuniêciem, wiêc
Obrona holenderska A97 dwie 1 GM i 9 IM. przekroczy³ czas“.

M. Ziembiñski - A. Filipowicz, Wyniki: IM Pfleger Helmut FRG, Jury d’appel pod przewodnic-
Puchar (r.2), Warszawa 1971, 1.d4 IM Spiridonow Nikola BUL po 9,5 twem Karela Opocenskiego uzna³o
e6 2.¤f3 f5 3.c4 ¥e7 4.g3 ¤f6 p.; Espig Lutz DDR 9 p.; IM Schmidt zwyciêstwo Risto Nicevskiego, a
5.¥g2 0-0 6.0-0 d6 7.¤c3 £e8 W³odzimierz 8,5 p.; IM Nièevski Ri- Octav Troianescu doda³: „Trudno
8.¦e1 £g6 9.e4 f:e4 10.¤:e4 sto YUG, Pytel Krzysztof i GM Zajcew jego postêpek uznaæ za etyczny, ale
¤:e4 11.¦:e4 ¤c6 (11...£:e4?? 12. Aleksander URS i IM Adorjan An- by³ zgodny z przepisami. Co¿, nie ¿y-
¤h4+-) 12.£e2 ¥f6 13.¥h3 e5 dras HUN po 8 p.; IM Kozma Julius jemy w czasach kiedy Milan Vidmar,
14.¥:c8 ¦a:c8 15.d5 ¤e7 16. CSR, IM Doda Zbigniew i Estrin Ja- w ostatniej minucie dogrywki bieg³
¥d2 c6 17.d:c6 b:c6 18.¦e1 kow URS po 7,5 p.; Doroszkiewicz by przewróciæ króla, tj. poddaæ par-
¤f5 19.¢h1 W³adimir URS i IM Bednarski Jacek tiê J. R. Capablance, który nie przy-
szed³ na dogrywkê!“.

Polanica Zdrój 1971 Polanica Zdrój 1971
Romuald Gr¹bczewski i Ryszard Wiêckowski Helmut Pfleger, Roman B¹k i Ryszard Wiêckowski

magazyn SZACHISTA grudzieñ 2016 25