The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by Alfiyah Indarwati, 2021-11-08 15:40:32

Kumpulan Gurit Tempe Kemul_REVISI

Kumpulan Gurit Tempe Kemul_REVISI

  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | i 

Kumpulan Gurit Tempe Kemul 
Penulis: Alfiyah Indarwati 
ISBN  
Editor: Murman 
Penata Letak: @timsenyum 
Desain Sampul: @kholidsenyum 

Copyright © Pustaka Media Guru, 2018 
vi, 50 hlm, 14,8 x 21 cm 
Cetakan Pertama, Juni 2018 

Diterbitkan oleh 
CV. Pustaka MediaGuru
Anggota IKAPI
Jl. Dharmawangsa 7/14 Surabaya 60286
Website: www.mediaguru.id

Dicetak dan Didistribusikan oleh 
Pustaka Media Guru 

Hak Cipta Dilindungi Undang‐Undang Republik Indonesia Nomor 19 Tahun 

2002 tentang Hak Cipta, PASAL 72 

Atur Cecala 

P uji  syukur  kaaturaken  dhumateng  Allah  Swt  ingkang 
sampun paring lubering sih kanugrahan ingkang tanpa 
upami  saengga  kula  saged  ngrampungaken  kempalan 
gurit kanthi irah‐irahan Kumpulan Gurit Tempe Kemul. 

Buku  kempalan  gurit  menika  isinipun  bab  sawernining 
pasugatan  khas  kitha  Wonosobo,  kadosta  tempe  kemul, 
opak,  sagon,  carica  lan  sanes‐sanesipun.  Kalajengaken 
kaendahaning  tlatah  Wonosobo  ingkang  kawentar 
saindhenging  nuswantara  ugi  manca  nagari.  Kecalan  tiyang 
ingkang dipuntresnani saged ugi ndadosaken seratan ingkang 
rumesep ing manah. 

Kanthi  kempalan  gurit  menika  mugya  saged  dados  jampi 
dhateng  para  warga  ingkang  kapang  dhumateng  kitha 
Wonosobo.  Ugi  sageda  nuwuhaken  raos  tresna  dhumateng 
kabudayan Jawi ingkang adiluhung. 

Wonosobo,  Mei 2018 
Panyerat 

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | iii 

 

Daftar Isi 
 

Atur Cecala ................................................................................. iii 
Daftar Isi ..................................................................................... iv 

1. Mie Ongklok ................................................................ 1 
2. Sega Megana ..............................................................2 
3. Tempe Kemul ............................................................. 3 
4. Petos .......................................................................... 4 
5. Geblek ........................................................................ 5 
6. Klethuk 1 ..................................................................... 6 
7. Klethuk 2 .................................................................... 7 
8. Carica 1 ........................................................................ 8 
9. Carica 2 ....................................................................... 9 
10. Carica 3 ...................................................................... 10 
11. Purwaceng ................................................................. 11 
12. Opak Kalibeber ......................................................... 12 
13. Opak Ilat .................................................................... 13 
14. Opak Ketan ............................................................... 14 
15. Sagon ........................................................................ 15 
16. Kripik Jamur .............................................................. 16 
17. Wonosobo................................................................. 17 

iv | Alfiyah Indarwati 

18. Kalianget ................................................................... 18 
19. Punthuk Saroja.......................................................... 19 
20. Bukit Cinta ................................................................ 20 
21. Tlaga Menjer ............................................................. 21 
22. Sore Kuwi ing Tlaga Menjer ..................................... 22 
23. Dakantu Tresnamu ................................................... 23 
24. Ndhuk Le ................................................................... 24 
25. Kalawarti ................................................................... 25 
26. Mugya Guritku Nuwuhke Tresnamu ......................... 26 
27. Kabudayan Jawa ...................................................... 28 
28. Tengah Ratri ............................................................. 29 
29. Seminggu Sumare ................................................... 30 
30. Ing Pasareyanmu ...................................................... 31 
31. Patang Puluh Dina .................................................... 32 
32. Mbakyu ..................................................................... 33 
33. Tumetes Maneh ....................................................... 34 
34. Tanpa Sliramu .......................................................... 35 
35. Carica Iki Kanggo Sapa ............................................ 36 
36. Maesanmu ................................................................37 
37. Adhi Kinasih ............................................................. 38 
38. Klambi Abang ........................................................... 39 
39. Bapa .......................................................................... 40 

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | v 

 
40. Patemon .................................................................... 41 
41. 48 Taun ..................................................................... 42 
42. Ayu ............................................................................ 43 
43. Demafa ..................................................................... 44 
44. Si Ragil ...................................................................... 45 
45. Putri Ayu Klambi Biru ............................................... 46 
46. Klambi Anyar ............................................................ 47 
47. Kembang Mawar ..................................................... 48 
48. Jaket Ireng ............................................................... 49 

Profil  Panyerat ......................................................................... 50 
 
  

vi | Alfiyah Indarwati 

Mie Ongklok 
 

Nyampleng luget mogelake ilat 
Rasa kang tan bisa kagambarake 
Nalika sliramu mlebu njero tutukku 
Apa maneh dimaem rikala adhem 
Karo sate sapi pasanganmu 
 
Mie ongklok 
Jumbuh karo jenengmu 
Mie kang diongklok‐ongklok 
Kagawe saka mie karo bumbu mligi 
Sliramu mung tinemu ing kuthaku 
Kutha cilik ing perenging arga Sindoro 
Kang katelah kutha Wonosobo 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 1 

 

Sega Megana 
 

Dolan menyang Wonosobo 
Aja lali sarapan sega megana 
kumepul, pulen, gurih rada pedhes 
Kabungkus godhong gedhang  
Lawuhe tempe kemul, sinambi ngunjuk wedang 
Anget‐anget gawe ati padhang 
 
Sega megana 
Dhaharan khas Wonosobo 
Sega, kobis jawa uga klapa 
Kauli dadi siji dening para putri 
Nambahi reseping ati 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

2 | Alfiyah Indarwati 

Tempe Kemul 
 

Kuning, mringin ndhudhut ati 
Ngawe‐awe sadawaning siyang ratri 
Sapa wae kang nate ngrasakake 
Tan bisa nglalekake tempe kemule 
Kunir, bawang, uyah lan tumbar 
Kauli dadi siji tinambah trigu lan pathi 
Kacampur onclang sansaya gawe bingar 
 
Tempe kemul 
Kaeja saka tembung tempe lan kemul 
Tempe wae ana kemule 
Ing kene sliramu bisa nemokake 
Wonosobo papane 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 3 

 

Petos  
 

Seje karo aranmu 
Tempe kang atos 
Sejatine sliramu renyah, gurih kemriyik 
Tempe dele kairis tipis‐tipis 
Kuninge kunir, ketumbar saha pathi trigu 
Agawe rasamu sansaya ngreridhu 
 
Kripik tempe kemul 
Ayo tuku kanggo sangu sinau 
Kanggo nyamikan sinambi dolanan 
Ing wayah luhur nambah rakening sedulur 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

4 | Alfiyah Indarwati 

Geblek 
 

Aja salah maca mitra 
Iki geblek jeneng panganan 
Asale saka kutha Wonosobo 
Pathi kanji, klapa, uyah lan godhong bawang 
Rinacik tangan cilik kagoreng sreng 
Wujudmu putih rada bunder ning ora seser 
Anget‐anget kamaem sinambi ngunjuk teh tambi 
Karo ora lali nyawang endahing kutha Asri 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 5 

 

Klethuk 1 
 

Klethuk‐klethuk suwaramu 
Yen dimaem rikala adhem 
Klethuk jenengmu 
Sliramu gebleg kang ayem 
Kairis tipis kapepe pananse srengenge 
Kagoreng nganti garing 
 
Klethuk 
Nadyan saka barang turahan 
Rasamu isa gawe wong ngantu‐antu 
Krungu suwaramu kemlethuk 
Sawirama uripe manungsa 
Saya tuwa kudu rumangsa 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

6 | Alfiyah Indarwati 

Klethuk 2 
 

Mbiyen kowe saka gebleg turahan 
Saiki kowe murni digawe panganan 
Mligi kanggo kanca wengi 
Pathi kanji ora lali 
Karo bawang uyah lan dhong bawang 
Kauli dadi siji kanthi ati suci 
Wujudmu ora mung irisan garing njepiping 
Uga kothak cilik‐cilik kaya dolanan dadu 
diwadhahi palstik kemasan 
tharik‐tharik merak ati ing toko prapatan 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 7 

 

Carica 1 
 

Wohmu cilik sakepelan tangan manungsa 
Yen wis tuwa kuning kulitmu 
Tlutuhmu galak marang sapa wae 
Bakal gatel nylekit yen nyenggol kowe 
Ora sadhengah papan kowe gelem saba 
Urip ngrembuyung kaya ing papane dewa 
Katelah Dieng kang adi lan aeng 
 
Carica 
Woh cilik maewu rasa 
Kagawe manisan, sirup, uga asinan 
Sliramu ngumbara saindhenging nuswantara 
Malah tekan negara manca 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

8 | Alfiyah Indarwati 

Carica 2 
 

Sapa sing ora tepung sliramu 
Saben aku bali mung sliramu sing dakanti 
Kanggo mitra sejati, uga sedulur sinarawedi 
Kaadhang ing dalan uga ngarep lawang 
Ora perduli kuwi ora sopan 
Selak ngicip sliramu kang legit merak ati 
 
Carica 
Geneya dayamu semono gedhene 
Tansah ngawe‐awe sok sapa wae 
Gawe raketing tali silaturahmi 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 9 

 

Carica 3 
 

Sapa ngira sliramu dadi kuncara 
Tekan njaba kutha malah negara manca 
Sapa nyana sliramu bakal rumeksa 
Dadi sawernaning panganan eca 
Saka manisan, sirup uga asinan 
 
Carica 
Woh saka Dieng kulon uga wetan 
Kasulap dadi manisan 
Dadi pasugatan ing sadhengah papan 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

10 | Alfiyah Indarwati 

 Purwaceng 
 

Daya pangaribawamu 
Nyedhot sakehing wisatawan 
Kepengin mangerteni sapa iku sliramu 
 
Wujudmu suket 
Thukul ing ara‐ara tlatah Dieng 
Sakawit mung di arit 
Nggo pakan raja kaya ing sakiwa tengenmu 
Saiki dudu sapi kang ngrahabi 
Dudu wedhus kang ngendhus‐endhus 
Ananging sakehing manungsa saindhenging bawana 
 
Aja nyawang sliramu wujud suket 
Kang urip samadyane ing papan asale 
Regamu saiki ngawu‐awu 
Gawe ngelu uga gawe ngguyu 
Ngelu kanggo sing tuku 
Ngguyu kang ngreksa sliramu 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 11 

 

Opak Kalibeber 
 

Gepeng, bunder uga kothak 
Saka bodin, tumbar lan uyah 
Kagiles ing lumpang ngarep omah 
Tharik‐tharik kapepe nganggo tampah 
 
Opak 
Sangkan paranmu Kalibeber 
Mula katelah opak Kalibeber 
Kondhang kaloka sanuswantara 
Gawe mongkog wong Wonosobo 
 
Opak 
Nadyan kagawe saka bodin 
Iku tandha amrih prihatin 
Gelem rekasa lair lan batin 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

12 | Alfiyah Indarwati 

Opak Ilat 
 

Aneh ananging nyata 
Asale saka desa Sapuran 
Isih tlatah Wonosobo Asri 
Kang kebak pasugatan kang merak ati 
Wujudmu bunder rada lonjong kaya ilat 
Gurih, renyah agawe sumringah 
Sapa kang ora kepencut 
Weruh wujudmu uga rasamu 
Karahapi ing wanci ratri 
Kanca caturan karo guyonan 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 13 

 

Opak Ketan 
 

Kutha Wonosobo 
sugih pasugatan uga papan kanggo dolan 
ana opak Kalibeber uga opak Sapuran 
ana uga opak ketan 
kagawe saka ketan ditutu banjur kapanggang 
aja takon kepiye rasane 
sliramu bakal ora bisa sare 
tansah kelingan sepira gurihe 
opak ketan pratikele piyayi Klesman 
nambah pasugatan narik wisatawan 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

14 | Alfiyah Indarwati 

Sagon 
 

Sapa kang ora pirsa 
Pasugatan khas Wonosobo 
Kagawe saka sagu, gula lan klapa 
Bunder, kandel gurih ngangenake 
Sapa wae kang nate mrene 
 
Sagon 
Panganan tradhisiyonal 
Tinemu ing njero pasar 
Karacik dening para ibu karo mesem sumunar 
Agawe ati sansaya bingar 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 15 

 

Kripik Jamur 
 

Jamur yen tumempel ing kulit dadi penyakit 
Yen mlebu awakmu marakake kuru 
Ananging beda karo kripik jamur 
Jamur kuping uga jamur kancing 
Sanadyan amung jamur 
Regamu agawe gumyur 
Rasamu marakake ora bisa nendra 
Ngawe‐awe sadawaning netra 
Kripik jamur pasugatan khas Wonosobo 
kondhang kaonang tekan negara manca 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

16 | Alfiyah Indarwati 

Wonosobo  
 

Ewoning riptaning Gusti 
Tan bisa kaetung dening tangan iki 
Amung rasa syukur kang tanpa upami 
Nadyan aku ora lair ing papan iki 
Nanging tresnaku wis nyawiji 
 
Wonosobo 
Saka tembung wana lan saba 
Wana alas, dening saba wis nglegena 
kawentar kutha adhem 
Mapan ing erenging Sindoro arga 
Kang kebak karo maneka warna 
Kaendahan alam uga pasugatan 
Dadi papan para wisatawan 
Anuju prana ngenggar‐enggar ati kang lara 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 17 

 

Kalianget  
 

Wong kuna paring nama 
Akeh teges kang karipta 
Gedhe maknane tekan seprene 
Kanggo putra wayahe 
 
Semono uga jeneng Kalianget 
Ngemu teges banyu kang anget 
Jumedhul sumber ing pinggir desa 
Digawe blumbang dening para warga 
Nadyan mambu ganda belerang 
Nanging bisa kanggo tetamba 
Lelara kulit maneka warna 
Ditekani pra tamu saka njaba kutha 
Pengin lelumban mbuwang lelara 
 
 
 
 
 
 
  

18 | Alfiyah Indarwati 

Punthuk Saroja 
 

Beda nama beda sedya karo tembang bunga Saroja 
Ing kene isa nyawang endahe Tlaga Menjer 
Nyawang prau gethek kang tumata jinejer 
Saka desa Tlogo yaiku punthuk Saroja 
Durung suwe kawentar  
Dadi papan wisata anyar 
 
Ing kene ana papan kanggo selfie 
Kang dikaremi para jaler pawestri 
Uga para bayi nganti kaki nini 
 
Ing kene sliramu bisa sumendhe 
Ngalamun angantu wanci sore 
Tekan angslupe srengenge 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 19 

 

Bukit Cinta 
 

Seje papan seje sesawangan 
Pengin nyawang ciptaning Pangeran 
Saka papan kang aran Bukit Cinta 
Sandhuwure tlaga Menjer 
Sisih lor sinawang saka tlaga 
 
Ing Bukit Cinta sliramu bisa sesandhingan 
Endahing alam kang gawe ati bingar 
Sinambi ngresepi aruming kembang alang‐alang 
 
Ing Bukit Cinta sliramu bisa gegojegan 
Karo kanca ngrakit ukara ngudhal carita 
Sadawaning rasa nganti purnaning dina 
 
 
 
 
 
 
  

20 | Alfiyah Indarwati 

Tlaga Menjer  
 

Prau gethek jinejer ing Tlaga Menjer 
Kinanthi sang juru prau 
Para mudha kang luru pangupa jiwa 
Angrantu tamu ngubengi tlagamu 
Wiwit parak esuk tekan bagaskara mapan turu 
Setya tuhu gawe mareming pandulu 
 
Tlaga Menjer 
Endahing pasuryanmu 
Kondhang kaloka tekan njaban kutha 
Gawe raharjaning warga sacelaking tlaga 
Guyup rukun bebarengan nyukupi sedya 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 21 

 

Sore Kuwi ing Tlaga Menjer  
 

Sore kuwi 
Ing tlaga kang asri merak ati 
Aku lan sliramu 
Nyawiji ing gethek ngubengi tlaga iki 
 
Kumriciking banyu tlaga 
Nambahi endahing suwasana 
Wit‐witan kang ngrembuyung 
Tinemu sadawaning laku 
 
Sore kuwi 
Ing tlaga iki tresnaku nyawiji 
Sineksenan eseme unjar kang lagi gegojegan 
Uga manuk derkuku kang alon keprungu 
 
Sore kuwi 
Ing Tlaga Menjer aku lungguh jejer 
Nyawang sakehing godhong genjer 
 
Nanging saiki 
Binareng angslupe sang bagaskara 
Ati iki sansaya keranta‐ranta 
Eling nalika zaman semana 
Saiki kari punggeling carita 
  

22 | Alfiyah Indarwati 

Dakantu Tresnamu 
 

Dakantu tekamu 
Sliramu pepujaning atiku 
Ing pinggir tlaga kene 
Saben sore nganti enteking srengenge 
Dakantu tekamu siyang tuwin dalu 
Nganti aku ora bisa turu 
 
Mbiyen sliramu nate janji 
Ing pinggir tlaga iki 
Tresna tekan puputing nyawa 
Lila legawa mbangun tresna 
Geneya saiki cidra 
Lunga tanpa pawarta 
Amung ati iki katinggalna 
Ing pinggir tlaga atiku nelangsa 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 23 

 

Ndhuk Le 
 

Thole, gendhuk anakku cah bagus cah ayu 
adoh saka sampurna 
nggonku mulang muruk mring sliramu 
isih adoh saka sampurna 
paring kautaman sing sanyatane 
nalika sliramu mbeka aku durung bisa narima 
nalika sliramu durung bisa, aku durung bisa nampa kanthi 
legawa 
nalika sliramu sambat lara, aku durung bisa enggal paring 
usada 
 
Gendhuk thole cah ayu cah bagus 
sing dawa ususmu marang aku kang ngaku dadi gurumu 
apuranen kabeh kekuranganku  
durung bisa ngabekti kaya Umar Bakri 
kang tansah nggegulang ngelmu  
nadyan tanpa piwales kang samurwate 
 
Ndhuk Le cah ayu cah bagus 
Isih adoh jroning pangangen isa ngabekti kaya Umar Bakri 
kapan aku bisa ngabekti tanpa pamrih sertifikasi 
  

24 | Alfiyah Indarwati 

Kalawarti  
 

Kadya siniram banyu sewindu 
Kadya kejugrugan segara madu 
Bungah tan kinira 
Mireng pawarta sliramu teka 
Esuk iki wulan Maret rong ewu wolulas 
Ing tlatah Ngayogyakarta 
Kalawarti basa Jawi 
Tansah dakantu ing tyas mami 
Mligi nguri‐uri kabudayan Jawi 
Kang adiluhung tumrap ibu pertiwi 
Ing kene solah bawa diajarake 
Ngrakit ukara kang utama 
Kawruh basa, paramasastra uga tulisan Jawa 
Kabeh nyawiji ing kalawarti iki 
Amrih wong Jawa ora ilang jawane 
Para mudha ngerti tata krama 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 25 

 

Mugya Guritku Nuwuhke Tresnamu 

 

Mitra 
dakrakit aksara ha na ca ra ka 
ginawe tembung nyawiji dadi ukara 
ukara mbaka ukara rinipta dadi gurit 
minangka srana wutahing isi wardaya 
 
Mitra 
ing gurit iki tresnaku nyawiji 
tan ana tembung aku arek Surabaya, Bojonegoro utawa 
Sidoharjo 
tan ana pocapan nyong cah Banyumas, Brebes utawa 
Wonosobo 
apa maneh ngaku piyayi Solo utawa Ngayogyakarta 
kabeh nyawiji tresna mring budaya Jawa 
 
Mitra 
aja kok regedi guritku karo asalmu 
aja kok regedi guritku karo keyakinanmu 
aja kok regedi guritku karo rasmu 
ayo nyawiji mbangun tresna marang negara lumantar gurit 
samadya 
 
Mitra 
ing gurit iki tresnaku ngrembaka 
mring budaya Jawa kang sansaya sirna 
kesilep ombyaking zaman 

26 | Alfiyah Indarwati 

ketilep kemajuwaning teknologi 
kang tininggal para mudha taruna  
klayu mring budaya manca 
 
Mitra 
lumantar gurit iki aku ngudarasa 
mrih budaya Jawa tetep manjila 
kuncara kanggo sentosaning bangsa 
sinareng esemme sang bagaskara 
kang sumunar madhangi titahing jalma 
amung siji panyuwunku 
mugya guritku nuwuhke tresnamu 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 27 

 

Kabudayan Jawa 
 

Wiwit lathi iki durung bisa celathu 
wiwit sikil iki durung bisa lumaku 
wiwit raga iki isih dipangku ibu 
prasetya wus mijil jroning atiku 
jiwa ragaku amung kanggo sliramu 
 
Mitra 
Aku bisa matur kanggo tutur sembur 
aku bisa guyon nganggo waton 
aku bisa dolan nganggo tatanan 
aku bisa dandan nganggo pranatan 
kabeh merga sliramu 
 
Mitra 
Nadyan akeh wong kang ngina 
nadyan akeh wong kang degsiya 
nadyan akeh wong kang nyenyamah 
nadyan akeh wong kang sawiyah‐wiyah 
Sliramu tetep puguh tetep kukuh 
tan keguh mring owahing lakon 
 
Mitra 
Sliramu kabudayan Jawi kang edi merak ati 
 
  

28 | Alfiyah Indarwati 

Tengah Ratri 

Kanggo alm. Adhiku Ahmad Haryono 
 
 

Jam siji bengi tengah ratri 
Telpun muni gawe kageting ati 
Karo ngresula telpun taktampa 
Jebul saka mbakyu Kartasura 
Karo merem aku aras‐arasen 
“Ngapa mbak?” 
Tanpa kanyana‐nyana mbakyuku muwun sora 
“Aja kaget adhimu ora ana!” 
Aku ora ngira yen ngendikane ngayawara 
“Apa mbak, baleni neh!” 
“Aja kaget adhimu ora ana” 
Kuwi pawarta kang daktampa nalika sliramu ora ana. 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 29 

 

Seminggu Sumare 

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

Seminggu luwih sliramu sumare 
Tindak, sowan ing Ngarsane 
Ndhisiki timbalaning Gusti 
Lunga ora matur apa‐apa 
Ninggal aku, ibu saha garwa putra 
 
Seminggu kepungkur 
Jumat Legi jam setengah siji  
Ing telenging ratri 
Amung donga pamuji 
Mugya Gusti nampa sliramu rayi 
 
 
 
 
 
 
 
  

30 | Alfiyah Indarwati 

Ing Pasareyanmu 

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

Ati iki tan bisa dora 
Waspa iki tan bisa selak 
Kapang iki tan bisa sewala 
Selapan lawase sliramu lunga 
Sowan Gusti tanpa kandha‐kandha 
 
Rayi 
Sikil iki jumangkah  
Alon tumuju pasareyanmu 
Apuranen aku  
Luh iki tumetes maneh 
Rasa kapang mring sliramu 
 
Rayi 
Nyawang putramu 
Luwih kapang saka aku 
Mugya sliramu 
Sumare kepenak salawase 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 31 

 

Patang Puluh Dina 

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

Patang puluh dina kepungkur 
Telu Maret rong ewu wolulas 
Malem Jemuah Legi 
Sliramu tindak sowan Gusti 
Ing telenging ratri 
Kadya sinamber thathit 
Miring pawarta 
Sliramu ora ana 
 
Dhimas 
Lathi iki tan bisa kumucap 
Jajaku kadya mengkap‐mengkap 
Seseg, mbedhedheg 
Rah getihku rinasa mandheg 
 
Dhimas 
Isih durung percaya 
Nanging iki nyata 
Amung sakehing donga 
Mugya sliramu mapan ing swarga 
 
 
  

32 | Alfiyah Indarwati 

Mbakyu 

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

“Mbakyu…” 
“Piye kabarmu, rak ya apik ta?” 
Tansah gumawang pitakonmu 
Saben‐saben sliramu kapang aku 
 
“Mbakyu…” 
“Mbahe rak ya apik ta?” 
Saben sliramu kangen ibu 
Swaramu tansah gumrengeng ing talinganku 
Kaya nembe wingi wae 
Sliramu takon pawartaku 
Takon kahananku 
Nanging… 
Saiki mokal kalakone 
Sliramu wis kepenak sumare 
Mapan ing ngarsa‐Ne 
Telung lapan lawase 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 33 

 

Tumetes Maneh 

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

Luh iki tumetes 
Kelingan mring sliramu 
Rasa kapang tan bisa kapenggak 
Among gambarmu jampining rasaku 
 
Yayi… 
Dina iki putramu agi berjuwang 
Mlebu pawiyatan luhur 
Amrih bisa nerusake gegayuhanmu 
Kang kapunggel durung nganti kecekel 
 
Yayi… 
Sliramu isih nduwe panjangka 
Tinerusna dening para putra 
Mugya bisa rinanggeh sakehing sedya 
Urip mulya njunjung asma wong tuwa 
Dadi putra bangsa utamaning negara 
 
  

34 | Alfiyah Indarwati 

Tanpa Sliramu 

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

Saiki wulan pasa tanggal sanga 
Sepisanan pasa tanpa sliramu 
Rasa kapang kang tansah ngreridhu 
Amung donga kang dadi tambane 
Adate sliramu nakokake 
Kapan mbakyu tekan kene 
Lebaran bareng adat sabene 
Saiki rasane gothang 
Atiku cemplang 
Suwaramu kang tansah dakantu 
Nyawang telpunku kang tanpa nomermu 
Mokal kelakone kowe nelpun mrene 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 35 

 

Carica Iki Kanggo Sapa 

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

Carica iki kanggo sapa 
Taksiapna sedurunge bada 
Adate sliramu gumregah nunggu teka 
Saiki kabeh amung carita 
 
Carica iki kanggo sapa 
Sliramu kang tansah gita‐gita 
Banget tresna tansah kaantu 
Karo mesem kebak pangerten 
Saiki mung kari pangimpen 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

36 | Alfiyah Indarwati 

Maesanmu  

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

Apa aku salah 
Apa aku owah 
Apa aku susah 
Nalika tininggal sliramu 
Nalika kari jenengmu 
Nalika kari maesanmu 
Mung tulisan iki minangka penget 
Sepira gedhene katresnanku 
Tak sok glogok rinipta gurit 
Kanggo pangenget ati kang pingget 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 37 

 

Adhi Kinasih  

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

Aja dikira aku dora 
Aja dikira amung apus krama 
Yen tangan iki tansah ngripta 
Isining ati kelangan adhi 
Tininggal lunga tanpa kandha‐kandha 
Saben rina lawan ratri 
Pocapanmu tumancep ing ati 
Esemmu tansah kelingan 
Wiwit cilik nganti garising Gusti 
Sliramu ndhisiki sowan Gusti 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

38 | Alfiyah Indarwati 

Klambi Abang 

Kanggo adhiku alm. Ahmad Haryono 

 

Takbukak lemari iki 
Njupuk klambi kari siji 
Werna abang karemanmu 
Tansah mbokanggo saben wektu 
 
Adhi… 
Mung iki gantine sliramu 
Supaya bisa ngobati kapangku 
Saben ratri tansah dakantu 
Mugya nyumpena ketemu sliramu 
 
 
 
 
 
 
 
 
  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 39 

 

Bapa 

Kagem alm. Bapa Pujo Raharjo 

 

Aku ora percaya 
Aku ora ngira 
Esemmu isih nyandhing jroning netraku 
Tuturmu isih dumeling jroning angenku 
Aku ora percaya 
Aku ora ngira 
Kadya sinamber thathit ing mangsa ketiga 
Sliramu sowan tanpa ninggal ukara 
 
Bapa… 
Geneya sliramu tega 
Kondur ora pamit putra 
Nilap aku kang lagi makarya 
 
Bapa… 
Geneya sliramu tega 
Ninggal putra tanpa meling apa‐apa 
Sugeng tindak rama 
Mugya sinandhing kepenak ing kana 
  

40 | Alfiyah Indarwati 

Patemon  

Kanggo alumni SMPN 1 Karanggede ‘86 

 

Mitra… 
Apuranen aku ora bisa njawat astamu 
Ora bisa ngruket saliramu 
Ora bisa sinandhing bebarengan 
Ngrakit ukara ngudhal carita 

 

Mitra… 
Ing pahargyan patemon kuwi 
Mung luhku kang tumetes 
Nggrantes kelingan mring sliramu 
Iba bungahe atiku 
Yen bisa manunggal 
Nyawiji kembul bujana andrawina 
Ing vila Blue Mansion wengi iki 

 

Mitra… 
Ananging kabeh mung pangimpen 
Merga sikilku tan bisa obah 
Tanganku kang bisa polah 
Meneng, anteng ing papanku 
Kang adoh saka sliramu 

 

Mitra… 
Amung gurit iki minangka sulihku 
Mugya dadi jampining kapangku 
Sapatemon karo sliramu 
Para mitra kanca sekolahku  

Kumpulan Gurit Tempe Kemul | 41 

 

48 Taun 

(Kanggo mitraku Muhroni, S.E) 

 

Sepuluh Maret 48 taun kepungkur 
Sliramu mijil weruh padhanging surya 
Ing desa cedhak ara‐ara 
Adoh kutha sepi tan kinira 
Disekseni swaraning kukila 
Jangkrik lan kalamangga 
Tangismu kang sepisanan 
Gawe esem bapa biyungmu 
Gawe bungah tangga sagotrah 
Tamba sayah tansah sumringah 
 
Mitraku… 
Ing ambal warsamu 
Among siji panuwunku 
Sliramu tansah pinaringan berkah 
Saka Gusti Kang Maha Mirah 
 
Kapacak PS no 15 tanggal 14 April 2018 
 
 
 
  

42 | Alfiyah Indarwati 


Click to View FlipBook Version