คู่มือทักษะการรู้ดิจิทัล

0

Online Program to Empower Teacher Learning to Develop Students’
Digital Literacy Skills

นางสาวสุขฤทัย พรหมรบั

1

คำนำ

โปรแกรมออนไลน์เพื่อเสริมพลังการเรยี นรู้ของครูสูก่ ารพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลของนักเรยี น นี้
เป็นนวัตกรรมทางการศึกษาท่ีพัฒนาขึ้นโดยกระบวนการวิจัยและพัฒนา (Research and
Development: R&D) ซึ่งมีจุดมุ่งหมายเพื่อนำไปใช้พัฒนาบุคลากรสู่การพัฒนาคุณภาพของงาน อัน
สืบเนื่องมาจากการกำหนดความคาดหวังใหม่ที่ท้าทายของหน่วยงาน หรือเกิดการเปลี่ยนแปลงใน
กระบวนทัศน์การทำงานจากเก่าสู่ใหม่ และในปัจจุบันมีหลักการ แนวคิด ทฤษฎีที่ถือเป็นนวัตกรรม
ใหม่ทางการศึกษาเกิดขึ้นมากมาย ที่คาดหวังว่าหากบุคลากรทางการศึกษามีความรู้ (Knowledge)
แล้วนำความรู้เหล่านี้สู่การปฏิบัติ (Action) ก็จะก่อให้เกิดพลัง (Power) ให้การปฏิบัติงานในหน้าที่
เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลยิ่งขึ้น ตามแนวคิด “Knowledge + Action = Power”
หรือตามคำกล่าวที่ว่า “Make Them Know What To Do, Then Encourage Them Do What
They Know” หรือ “Link To On-The-Job Application”

จากหลักการของการวิจัยและพัฒนาดังกล่าว ทำให้ได้โปรแกรมออนไลน์เพื่อเสริมพลังการ
เรียนรู้ของครูสู่การพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลของนักเรียน ที่ประกอบด้วยสองโครงการ คือ 1)
โครงการพัฒนาความรู้แก่ครูผู้สอน และ 2) โครงการครูผู้สอนนำความรู้สู่การพัฒนานักเรียน ในส่วน
ของโครงการพัฒนาความรู้แก่ครูผู้สอน ประกอบด้วยหลักการ แนวคิด และทฤษฎีใน 6 ประเด็น คือ
1) นิยาม 2) ความสำคัญ 3) ลักษณะหรือคุณลักษณะ 4) แนวทางการพัฒนา 5) ขั้นตอนการพัฒนา
และ 6) การประเมินผล ซึ่งแต่ละประเด็น ได้นำมาสร้างเป็นคู่มือเพื่อการเรียนรู้ของครูที่เน้นการ
เรียนรู้ด้วยตนเอง (Self-Learning) จำนวน 6 ชุด ที่คาดหวังให้ครูเกิดความรู้ความเข้าใจและนำไป
เป็นแนวทางการพัฒนาให้แก่นักเรียนต่อไปตามโครงการครูผู้สอนนำความรู้สู่การพัฒนานักเรียน ซ่ึง
จะมคี ูม่ ือเชิงปฏบิ ัติการประกอบด้วยอกี 1 ชดุ

โปรแกรมออนไลน์เพื่อเสริมพลังการเรียนรู้ของครูสู่การพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลของนักเรียน
ดงั กลา่ วข้างต้น พัฒนาขน้ึ ตามหลกั การพัฒนาครทู ี่ว่า “การพัฒนาครูเร่อื งใด ๆ จะต้องคำนงึ ถงึ ความมี
ประโยชน์ต่อนักเรียนซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุด (Ultimate Goal) ของการศึกษาและการบริหาร
การศกึ ษา” และตามมาตรฐานการปฏบิ ัตงิ านทคี่ ุรุสภากำหนดว่า “ปฏบิ ัติกิจกรรมโดยคำนงึ ถึงผลที่จะ
เกิดขึ้นกับการพัฒนาของบุคลากร ผู้เรียน และชุมชน มุ่งมั่นพัฒนาผู้ร่วมงานให้สามารถปฏิบัติงานได้
เต็มศักยภาพ พัฒนาและใชน้ วตั กรรมการบริหารจนเกิดผลงานที่มีคุณภาพสงู ข้ึนเป็นลำดับ และสร้าง
โอกาสในการพัฒนาได้ทุกสถานการณ์” ดังนั้น จึงคาดหวังว่า หลังจากท่านศึกษาเพื่อการเรียนรู้จาก
คู่มือแตล่ ะชดุ แลว้ จะไดน้ ำความรู้ไปพัฒนานักเรยี นได้อย่างมีประสิทธภิ าพและประสิทธผิ ลตอ่ ไป

สขุ ฤทยั พรหมรับ

2

สารบญั

1. ค่มู ือประกอบโครงการพัฒนาความรู้ของครูเกย่ี วกับการพฒั นาทักษะการร้ดู ิจทิ ลั หน้า
1.1 คมู่ ือชุดท่ี 1 ทัศนะเก่ียวกับนิยามของทกั ษะการรู้ดจิ ทิ ลั มีองค์ประกอบ คือ 4
วตั ถปุ ระสงค์การเรยี นรู้ คำช้ีแจง ทัศนะเกยี่ วกับนิยาม แบบประเมนิ ตนเอง 13
และเอกสารอา้ งองิ …………………………………………………………………………………. 22
1.2 คู่มือชุดที่ 2 ทัศนะเกี่ยวกับความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล มีองค์ประกอบ 30
คอื วตั ถุประสงคก์ ารเรยี นรู้ คำช้แี จง ทศั นะเกี่ยวกับความสำคัญ แบบประเมิน 41
ตนเอง และเอกสารอา้ งองิ ……………………………………………………………………….. 49
1.3 ค่มู อื ชุดท่ี 3 ทัศนะเก่ยี วกับลกั ษณะท่ีแสดงถึงทักษะการรู้ดิจทิ ลั มีองค์ประกอบ 69
คือ วัตถปุ ระสงค์การเรียนรู้ คำช้ีแจง ทัศนะเกีย่ วกับลักษณะ แบบประเมิน 70
ตนเอง และเอกสารอ้างองิ ……………………………………………………………………….. 71
1.4 คู่มือชุดที่ 4 ทัศนะเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนา ทักษะการรู้ดิจิทัล มี
องคป์ ระกอบ คอื วตั ถปุ ระสงค์การเรียนรู้ คำชีแ้ จง ทัศนะเกีย่ วกบั แนวทางการ
พัฒนา แบบประเมนิ ตนเอง และเอกสารอา้ งอิง……………………………………………
1.5 ค่มู อื ชุดท่ี 5 ทศั นะเกย่ี วกบั ขัน้ ตอนการพัฒนาทกั ษะการรู้ดิจทิ ลั มีองคป์ ระกอบ
คือ วัตถุประสงค์การเรียนรู้ คำชี้แจง ทัศนะเกี่ยวกับขั้นตอนการพัฒนา แบบ
ประเมินตนเอง และเอกสารอ้างอิง…………………………………………………………….
1.6 คู่มือชุดที่ 6 ทัศนะเกี่ยวกับการประเมินทักษะการรู้ดิจิทัล มีองค์ประกอบ คือ
วัตถุประสงค์การเรยี นรู้ คำชี้แจง ทัศนะเกี่ยวกับการประเมนิ ผล แบบประเมนิ
ตนเอง และเอกสารอา้ งองิ ………………………………………………….

2. คมู่ อื ประกอบโครงการครูนำความรูส้ ่กู ารเสริมสรา้ งทักษะการรู้ดจิ ทิ ลั ใหก้ ับ
นกั เรยี น
2.1 คู่มือเพื่อการปฏิบัติการในการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลของนักเรียน มี
องคป์ ระกอบ คือ วัตถุประสงคเ์ พือ่ การปฏบิ ตั ิ และแนวปฏบิ ตั ิ……………….
2.2 ทบทวนความรู้ความเข้าใจจากโครงการพัฒนาครูผู้สอน เพื่อพัฒนาทักษะ
ดิจทิ ลั แกน่ ักเรียน…………………………………………………………………………….

3

4

คู่มอื ชดุ ท่ี 1
ทัศนะเก่ียวกับนิยามของทักษะการรู้ดจิ ทิ ัล

นางสาวสขุ ฤทยั พรหมรบั

5

คมู่ อื ชดุ ที่ 1
ทัศนะเก่ยี วกบั นิยามของทกั ษะการรู้ดจิ ทิ ัล

วตั ถปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้
หลงั จากการศกึ ษาคู่มือชุดนีแ้ ลว้ ท่านมีพฒั นาการด้านพุทธิพิสยั (Cognitive Domain) ซึ่งเป็น

จุดมุ่งหมายทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสมรรถภาพทางสมองหรือสติปัญญาตามแนวคิดของ
Benjamin S. Bloom โดยจําแนกพฤติกรรมในขอบเขตนี้ออกเป็น 6 ระดับ เรียงจากพฤติกรรมท่ี
สลับซับซ้อนน้อยไปหามาก หรือจากทักษะการคิดขั้นต่ำกว่าไปหาทักษะการคิดขั้นสูงกว่า ดังนี้ คื อ
ความจำ (Remembering) ความเขา้ ใจ (Understanding) การประยุกต์ใช้ (Applying) การวิเคราะห์
(Analyzing) การประเมนิ (Evaluating) และการสรา้ งสรรค์ (Creating) ดงั นี้

1) บอกคุณสมบัติ จับคู่ เขียนลำดับ อธิบาย บรรยาย ขีดเส้นใต้ จำแนก หรือระบุนิยามของ
ทกั ษะการรูด้ จิ ิทัลได้

2) แปลความหมาย อธบิ าย ขยายความ สรปุ ความ ยกตวั อยา่ ง บอกความแตกต่าง หรือเรียบ
เรยี งนิยามของทกั ษะการรู้ดิจทิ ลั ได้

3) แกป้ ญั หา สาธิต ทำนาย เชอ่ื มโยง ความสัมพันธ์ เปลย่ี นแปลง คำนวณ หรอื ปรบั ปรุงนิยาม
ของทักษะการร้ดู จิ ิทลั ได้

4) แยกแยะ จัดประเภท จำแนกให้เห็นความแตกต่าง หรือบอกเหตุผลนิยามของทักษะการรู้
ดิจทิ ลั ได้

5) วัดผล เปรยี บเทียบ ตคี า่ ลงความเห็น วจิ ารณ์นิยามของทักษะการรูด้ จิ ทิ ัลได้
6) รวบรวม ออกแบบ จัดระเบียบ สร้าง ประดิษฐ์ หรือวางหลักการนิยามของทักษะการรู้

ดจิ ทิ ัลได้
โดยมที ัศนะเก่ียวกับนยิ าม.ของทกั ษะการร้ดู ิจทิ ัลของแหลง่ อา้ งองิ ทางวิชาการต่าง ๆ ดงั น้ี
1) นิยามของ ทกั ษะการรู้ดิจทิ ัล ตามทศั นะของ Loveless
2) นิยามของ ทักษะการรดู้ ิจทิ ัล ตามทัศนะของ Lynch
3) นิยามของ ทกั ษะการรู้ดจิ ทิ ัล ตามทัศนะของ Western Sydney University
4) นยิ ามของ ทกั ษะการรู้ดิจิทลั ตามทัศนะของ Wikipedia
5) นิยามของ ทักษะการรู้ดจิ ทิ ัล ตามทศั นะของ Heitin
6) นยิ ามของ ทกั ษะการรดู้ ิจิทลั ตามทัศนะของ Common Sense Media
7) นิยามของ ทกั ษะการรู้ดจิ ิทัล ตามทศั นะของ Renaissance
8) นยิ ามของ ทกั ษะการรู้ดจิ ทิ ลั ตามทัศนะของ Heick

6

คำชีแ้ จง
1) โปรดศึกษาเนื้อหาเกี่ยวกับนิยามของทักษะการรู้ดิจิทัลจากทัศนะที่นำมากล่าวถึงแต่ละ
ทัศนะ โดยแต่ละทัศนะท่านจะต้องทำความเข้าใจที่สามารถอธิบายกับตัวเองได้ว่า เขาให้
นยิ ามวา่ อย่างไร
2) หลงั จากการศึกษาเนอ้ื หาแต่ละทัศนะ โปรดทบทวนความร้คู วามเขา้ ใจของท่านอีกคร้ังจาก
แบบประเมินผลตนเองในตอนท้ายของคมู่ ือ
3) เนือ้ หาเกยี่ วกบั นยิ ามของทักษะการรดู้ ิจิทัล จากทศั นะท่ีนำมากลา่ วถึงแต่ละทัศนะมีแหล่ง
อ้างอิงตามที่แสดงไว้ในตอนท้ายหลังของแบบประเมินผลตนเอง หากท่านต้องการศึกษา
รายละเอียดของทัศนะเหล่านั้น ซึ่งต้นฉบับเป็นบทความภาษาอังกฤษ ท่านสามารถจะ
สืบคน้ ตอ่ ได้จากเว็บไซตท์ รี่ ะบไุ วใ้ นแหลง่ อ้างอิงน้นั ๆ

ทัศนะเกี่ยวกับนยิ ามของทกั ษะการรดู้ จิ ทิ ัล
Loveless กล่าวถึงทักษะการรู้ดิจิทัลว่าเป็นความก้าวหน้าอยา่ งไม่น่าเช่ือของเทคโนโลยไี ด้

เปลย่ี นแปลงวธิ กี ารส่ือสาร การโตต้ อบ และการทำงานของประชากร และไม่ใช่เท่าน้ี เทคโนโลยียังได้
เปลี่ยนแปลงวิธีการเรียนรู้ในเยาวชน การรู้ดิจิทัล (Digital Literacy) หรือที่รู้จักในอีกแบบหนึ่งก็คือ
การเรียนการสอนผ่านระบบเครือข่ายคอมพิวเตอร์ และ E-Learning ซึ่งเป็นการเรียนรู้จากการ
ถา่ ยทอดเนือ้ หาผา่ นทางสอื่ อิเลก็ ทรอนิกสซ์ ่งึ มีศักยภาพในการปรบั ปรุงการเรยี นรู้ในระยะยาว

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจวา่ ทา่ นเขา้ ใจนยิ ามของทักษะการร้ดู ิจิทัล ตาม
ทศั นะของ Loveless ว่าอย่างไร ?
…………………………………………………………………………………………….......................
............................................................................................................................. ..
...............................................................................................................................

Lynch ซึ่งเป็นนักเขียนนักกิจกรรมและคณบดีคณะครุศาสตร์การศึกษาจิตวิทยาและวิทยา
การศึกษาและรองศาสตราจารย์ด้านการศึกษาที่ Virginia Union University เมืองริชมอนด์ รัฐ
เวอร์จิเนยี กล่าวว่าการรู้เรียนดิจิทลั ตามคำจำกัดความนี้ จะครอบคลุมทักษะที่หลากหลาย ทั้งหมดนี้
จำเป็นต่อความก้าวหน้าในโลกดิจิทัลที่เพิ่มมากขึ้น เมื่อสื่อสิ่งพิมพ์เริ่มหายไป ทำให้การเข้าถึงข้อมูล
ทางออนไลน์มีความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ ซึ่งนักเรียนที่ขาดทักษะความรู้ด้านดิจิทัลอาจพบว่าตัวเอง
เสยี เปรียบเทา่ ๆ กบั ผู้ทไ่ี ม่สามารถอ่านออก เขียนได้ หนงึ่ ในองคป์ ระกอบทีส่ ำคัญที่สดุ ของการรู้ดิจิทัล
(Digital Literacy) นั้น ไม่ใช่แค่การหา แต่ยังรวมถึงการประมวลผลด้วย นักวิชาการศึกษาควรสอน
นักเรียนเกี่ยวกับวิธีการหาข้อมูลที่ถูกต้องบนอินเทอร์เน็ต โดยที่การแยกข้อมูลที่เป็นเท็จ และค้นหา

7

แหล่งที่เชื่อถือน้ัน ได้เป็นส่วนสำคัญของการรู้ดจิ ิทัล (Digital Literacy) ซึ่งจะเป็นทักษะการใช้ชีวิตที่
สำคญั ในศตวรรษท่ี 21

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจนยิ ามของทักษะการร้ดู ิจิทัล ตาม
ทัศนะของ Lynch วา่ อยา่ งไร ?
…………………………………………………………………………………………..........................
............................................................................................................................. ..
.......................................................................................................................... .....

Western Sydney University กลา่ วถึงทกั ษะการร้ดู ิจทิ ัลว่า การทเ่ี รามคี วามสามารถท่ีจะ
ดำรงชีวิต เรียนรู้ และทำงานในสังคมที่มีการสื่อสารที่เพิ่มมากขึ้น และเข้าถึงระบบข้อมูลผ่านระบบ
เทคโนโลยีดิจิทัล เช่น อินเทอร์เน็ต สังคมออนไลน์ และโทรศัพท์มือถือ เพื่อที่จะใช้ในการเข้าถึง การ
บริหาร การจัดการ และการสร้างข้อมูลที่ถูกต้องและสามารถยืนยันข้อมูลนั้นได้ ในระบบดิจิทัลเรา
จะต้องรักษาความเป็นตัวตนและคุณภาพชีวิตของเราไว้ เพราะระบบดิจิตอลเปลี่ยนแปลงได้อย่าง
ต่อเน่อื งและรวดเร็ว

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจวา่ ท่านเข้าใจนิยามของทักษะการรูด้ จิ ิทลั
ตามทศั นะของ Western Sydney University วา่ อย่างไร ?
............................................................................................... ................................
........................................................................................................... ....................
...............................................................................................................................

Wikipedia ซึ่งเป็นเว็บไซต์สารานุกรม กล่าวถึงทักษะการรู้ดิจิทัลว่าเป็นการแบ่งปันฝึกฝน
วัฒนธรรมของการเขา้ และถอดรหสั ในโลกออนไลน์ผา่ นหลากหลายวิธีการ หรือการโยกย้ายข้อมูลด้วย
การใช้ข้อมูลท่ีไดบ้ นั ทึกและเก็บไวแ้ ล้วแบบระบบดิจิทลั ได้ประกาศเกียรติคุณครง้ั แรกในปี 1997 โดย
Paul Gilster ซึ่งก่อสร้างบนการขยายตัวของการวิจัย การเรียนรู้ในมานุษยวิทยา เช่นเดียวกับ
แนวความคิดของการเรียนรู้ทางทัศนะ ทางคอมพิวเตอร์ และทางข้อมูล เพื่อที่จะใช้ในการดัดแปลง
ความรเู้ พ่ือกำหนดหนทางการใช้ และเจาะจงขอบเขตของการเรยี นรู้

8

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจวา่ ท่านเขา้ ใจนิยามของทกั ษะการรู้ดิจิทลั
ตามทัศนะของ Wikipedia ว่าอยา่ งไร ?
............................................................................................... ................................
........................................................................................................... ....................
...............................................................................................................................

Heitin ซึ่งเป็นบรรณาธิการที่ Education Week ที่ดูแลการสอนและการเรียนรู้ กล่าวว่า
การอ่านและการเขียนยังเป็นจุดหัวใจสำคัญของการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy) แต่การเกิดสิ่งใหม่ ๆ
และจากที่เราเคยใช้เทคโนโลยีเพื่อรับและสื่อสารข้อมูล ทำให้การรู้ดิจิทัล (Digital Literacy) ขยาย
ความสามารถในวงกว้างมากขึ้นไปอีก ไม่ว่าจะเป็นจาก Kindle ถึงการประเมินความถูกต้องของ
เว็บไซต์หรือการสร้างและแบ่งปันในวีดีโอ Youtube จะเน้นตีความหมายในด้านความสามารถ
เฉพาะเจาะจงระหว่าง เทคโนโลยแี ละการเรียนรู้

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจวา่ ท่านเขา้ ใจนิยามของทักษะการร้ดู จิ ทิ ลั
ตามทศั นะ ของ Heitin วา่ อย่างไร ?
…………………………………………………………………………………………….....................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

Common Sense Media กล่าวถึงทักษะการรู้ดจิ ิทัลว่าเป็นสว่ นหนึ่งของการเรียนรู้เท่าทัน
สื่อ (Media Literacy) ทั้งสองอย่างน้ี คือการรวบรวมข้อมูลการเรียนรู้ ซึ่งสามารถหาข้อมูลอย่างมี
ประสิทธิภาพได้ในลักษณะเฉพาะตัว ประมวลผลและใช้ข้อมูลนี้ การใช้การเรียนรู้ดิจิทัลนั้นเน้น
เฉพาะเจาะจงถึงสื่อจากอินเทอร์เน็ต โทรศัพท์มือถือ Video Game และ แหล่งอื่นๆ ที่ไม่ใช่แบบ
ดั้งเดิม การเรียนรู้เท่าทันสื่อน้ันได้รวมไปถึง ความสามารถที่จะแยกแยะสื่อ ข้อความของสื่อ และการ
รับผิดชอบในการสร้างสื่อ แต่การรู้แบบดิจิทัล (Digital Literacy) นั้นจะต้องรวบรวมความรู้ทั้งหลัก
ปฏิบัตทิ ่ีจำเป็นตอ้ งร้เู ป็นพ้ืนฐาน และหลักการทางจรยิ ธรรม

9

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจวา่ ท่านเขา้ ใจนยิ ามของทักษะการร้ดู ิจทิ ัล ตาม
ทัศนะ ของ Common Sense Media วา่ อย่างไร ?
…………………………………………………………………………………………….......................
............................................................................................................................. ..
...............................................................................................................................

Renaissance ซึ่งเป็นเว็บไซต์เกี่ยวกับการศึกษาและด้านธุรกิจเทคโนโลยี ดำเนินการโดย
เอกชนโดย Francisco Partners บรษิ ทั หลักทรัพย์เอกชนชนั้ นำระดับโลกซึ่งเช่ียวชาญด้านการลงทุน
ในธุรกิจเทคโนโลยีและบรกิ ารทเี่ ปิดใช้งานเทคโนโลยี ไดก้ ล่าววา่ ผูน้ ำโรงเรยี น ผู้ชำนาญการเกี่ยวกับ
สื่อและนักวิชาการศึกษา กำลังให้ความสำคัญกับประโยชน์ของทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy
Skills) ในโรงเรียนมากขึ้นเรื่อย ๆ ในโรงเรียนเพราะทุกวันนี้นักเรียนมองว่าอินเตอร์เน็ต คือกุญแจ
สำคัญในการค้นหาข้อมูล นักเรียนที่เรียนรู้ด้านดิจิทัลจะรู้จักการค้นหาและบริโภคเนื้อหา การสร้าง
การสอ่ื สารและแบง่ ปันเนือ้ หาน้ัน ๆ

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเขา้ ใจนิยามของทักษะการรดู้ จิ ิทลั ตาม
ทัศนะ ของ Renaissance ว่าอย่างไร ?
…………………………………………………………………………………………….......................
............................................................................................................................. ..
...............................................................................................................................

Heick ได้กล่าวถึง การรู้ดิจิทัล (Digital Literacy) ว่า เมื่อคิดถึงการรู้ดิจิทัล ปกติจะคิดถึง
การค้นหา วิจัย ประเมินผล และให้เครดิตแหล่งที่มาอย่างเหมาะสม คำว่า "วิจัย" มีความหมายแอบ
แฝงอยใู่ นตัวของมนั เหมอื นกบั แหลง่ ที่มาและรูปแบบของสื่อที่มีปรมิ าณที่แท้จริงในอินเตอร์เน็ตซ่ึงทำ
ให้โดดเด่น นำไอเดียของคำว่า ทักษะการเรียนรู้ (Learning Skills) มาเป็นตัวอย่าง ทักษะการเรียนรู้
สามารถปรับปรุงให้เข้ากันกับความคิด นั่นก็หมายความว่าไม่ใช่เฉพาะแค่อ่าน แต่เป็นการมอง การ
สังเกต การเขียน การสร้าง การออกแบบ แต่ละอย่างคือ ทักษะการเรียนรู้และแต่ละอย่างมีความ
เหมาะสมอย่างสอดคล้อง การรดู้ จิ ทิ ลั (Digital Literacy) คอื ความสามารถทจี่ ะอธิบายและออกแบบ
การสื่อสารที่เหมาะสมผ่านรูปแบบความเคลื่อนไหวของดิจิทัล (Digital literacy is the Ability to
Interpret and Design Nuanced Communication Across Fluid Digital Forms)

10

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจวา่ ทา่ นเข้าใจนยิ ามของทักษะการรดู้ ิจทิ ัล
ตามทศั นะ ของ Heick ว่าอย่างไร ?
…………………………………………………………………………………………….......................
............................................................................................................................. ..
.................................................................................................................... ..........

แบบประเมนิ ตนเอง
โปรดทบทวนความรคู้ วามเข้าใจของทา่ นอกี คร้ังจากแบบประเมินผลตนเองนี้
1) ทา่ นเข้าใจนิยามของทกั ษะการรดู้ จิ ิทลั ตามทัศนะของ Loveless ชดั เจนดแี ลว้ หรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดแี ลว้ [ ] ยังไมช่ ดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Loveless
กล่าวถึงนิยามของทักษะการรู้ดจิ ทิ ลั วา่ อย่างไร?
2) ทา่ นเขา้ ใจนยิ ามของทักษะการรู้ดิจิทลั ตามทัศนะของ Lynch ชัดเจนดีแล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดีแล้ว [ ] ยงั ไมช่ ดั เจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Lynch
กลา่ วถงึ นิยามของทกั ษะการรูด้ ิจิทัล วา่ อยา่ งไร?
3) ท่านเข้าใจนิยามของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Western Sydney University
ชัดเจนดแี ลว้ หรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดแี ล้ว [ ] ยงั ไม่ชัดเจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Western
Sydney University กล่าวถึงนยิ ามของทกั ษะการรู้ดิจทิ ลั วา่ อยา่ งไร?
4) ทา่ นเข้าใจนิยามของทักษะการรดู้ จิ ิทลั ตามทัศนะของ Wikipedia ชดั เจนดีแลว้ หรือไม่
[ ] ชดั เจนดแี ลว้ [ ] ยงั ไมช่ ดั เจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Wikipedia
กล่าวถึงนยิ ามของทกั ษะการร้ดู จิ ิทัล ว่าอยา่ งไร?
5) ท่านเข้าใจนยิ ามของทักษะการรดู้ จิ ิทัล ตามทศั นะของ Heitin ชดั เจนดแี ลว้ หรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดแี ล้ว [ ] ยังไม่ชดั เจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Heitin
กลา่ วถึงนยิ ามของทักษะการรู้ดิจิทลั ว่าอยา่ งไร?

11

6) ท่านเข้าใจนิยามของทักษะการรู้ดจิ ิทัล ตามทัศนะของ Common Sense Media ชดั เจน
ดแี ลว้ หรือไม่
[ ] ชัดเจนดแี ล้ว [ ] ยงั ไมช่ ัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Common
Sense Media กลา่ วถึงนิยามของทกั ษะการรดู้ จิ ทิ ลั วา่ อย่างไร

7) ทา่ นเขา้ ใจนยิ ามของทกั ษะการรู้ดิจิทัล ตามทศั นะของ Renaissance ชัดเจนดีแล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดีแลว้ [ ] ยังไมช่ ดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า
Renaissance กล่าวถงึ นยิ ามของทกั ษะการรูด้ ิจิทัล วา่ อยา่ งไร

8) ทา่ นเข้าใจนยิ ามของทักษะการร้ดู ิจิทัล ตามทัศนะของ Heick ชดั เจนดแี ล้วหรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดีแลว้ [ ] ยงั ไม่ชัดเจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Heick
กล่าวถึงนยิ ามของทักษะการรู้ดิจทิ ลั วา่ อยา่ งไร

หมายเหตุ
หากต้องการศึกษารายละเอียดของแต่ละทัศนะจากต้นฉบบั ท่ีเป็นภาษาอังกฤษ โปรด “Ctrl &

Click” เวบ็ ไซต์ของแตล่ ะแหลง่ ได้ ดงั น้ี
1. Loveless : https://bit.ly/2C2A0x4
2. Lynch : https://bit.ly/2HXFUpd
3. Western Sydney University : https://bit.ly/2KD94X7
4. Wikipedia : https://bit.ly/2c68dBO
5. Heitin : https://bit.ly/2o1TH0T
6. Common Sense Media : https://bit.ly/2qYv4DQ
7. Renaissance : https://bit.ly/2O6VVMC
8. Heick : https://bit.ly/2MSXsFr

เอกสารอ้างองิ
Common Sense Media. (n.d.). What is digital literacy?. Retrieved June 18, 2019,

Available from https://bit.ly/2qYv4DQ

12

Heick, T. (2015). The definition of digital literacy. Retrieved Jun 18, 2019, Available
from https://bit.ly/2MSXsFr

Heitin, L. (2016). What is digital literacy?. Retrieved Jun 18, 2019, Available from
https://bit.ly/2o1TH0T

Loveless, B. (2019). The importance of digital literacy in K-12. Retrieved June 18,
2019, Available from https://bit.ly/2C2A0x4

Lynch, M. (2017). What is digital literacy?. Retrieved June 18, 2019, Available from
https://bit.ly/2HXFUpd

Renaissance.com (n.d.). What is digital literacy and why does it matter?. Retrieved
June 18, 2019, Available from https://bit.ly/2O6VVMC

Western Sydney University. (2018). What is digital literacy?. Retrieved June 18, 2019,
Available from https://bit.ly/2KD94X7

Wikipedia. (2018). Digital literacy. Retrieved June 18, 2019, Available from
https://bit.ly/2c68dBO

13

คูม่ ือชุดที่ 2
ทศั นะเกยี่ วกับความสำคัญของทักษะการรูด้ จิ ทิ ัล

นางสาวสุขฤทัย พรหมรับ

14

คู่มอื ชุดที่ 2
ทศั นะเกีย่ วกับความสำคญั ของทักษะการรดู้ จิ ิทัล

วตั ถุประสงค์การเรยี นรู้
หลงั จากการศกึ ษาคู่มือชุดน้ีแลว้ ท่านมพี ฒั นาการด้านพทุ ธิพสิ ัย (Cognitive Domain) ซึ่งเป็น

จุดมุ่งหมายทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสมรรถภาพทางสมองหรือสติปัญญาตามแนวคิดของ
Benjamin S. Bloom โดยจําแนกพฤติกรรมในขอบเขตน้ีออกเป็น 6 ระดับ เรียงจากพฤติกรรมที่
สลับซับซ้อนน้อยไปหามาก หรือจากทักษะการคิดขั้นต่ำกว่าไปหาทักษะการคิดขั้นสูงกว่า ดังนี้ คือ
ความจำ (Remembering) ความเข้าใจ (Understanding) การประยกุ ต์ใช้ (Applying) การวเิ คราะห์
(Analyzing) การประเมนิ (Evaluating) และการสร้างสรรค์ (Creating) ดังนี้

1) บอกคณุ สมบตั ิ จบั คู่ เขียนลำดบั อธบิ าย บรรยาย ขีดเส้นใต้ จำแนก หรอื ระบุความสำคัญ
ของทักษะการร้ดู ิจิทลั ได้

2) แปลความหมาย อธบิ าย ขยายความ สรุปความ ยกตัวอยา่ ง บอกความแตกต่าง หรือเรียบ
เรียงความสำคญั ของทกั ษะการรูด้ ิจิทลั ได้

3) แก้ปัญหา สาธิต ทำนาย เชื่อมโยง ความสัมพันธ์ เปลี่ยนแปลง คำนวณ หรือปรับปรุง
ความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทลั ได้

4) แยกแยะ จดั ประเภท จำแนกให้เหน็ ความแตกต่าง หรือบอกเหตผุ ลความสำคัญของทักษะ
การรดู้ ิจิทัลได้

5) วัดผล เปรยี บเทียบ ตคี ่า ลงความเหน็ วจิ ารณ์ความสำคัญของทกั ษะการรูด้ จิ ิทัลได้
6) รวบรวม ออกแบบ จัดระเบียบ สร้าง ประดิษฐ์ หรือวางหลักการความสำคัญของทักษะ

การรดู้ ิจิทัลได้
โดยมีทัศนะเก่ยี วกบั ความสำคญั ของทักษะการรูด้ จิ ิทลั ของแหลง่ อ้างอิงทางวิชาการตา่ ง ๆ ดังนี้
1) ความสำคัญของ ทักษะการรดู้ จิ ทิ ัล ตามทศั นะของ Speed Matters
2) ความสำคญั ของ ทักษะการรูด้ จิ ิทัล ตามทศั นะของ Living Medicareful
3) ความสำคัญของ ทักษะการรู้ดจิ ทิ ลั ตามทศั นะของ Teach Your Kids Code
4) ความสำคัญของ ทักษะการรดู้ จิ ทิ ัล ตามทศั นะของ Purposeful Technology Weebly
5) ความสำคญั ของ ทักษะการรดู้ ิจทิ ลั ตามทศั นะของ Gov Connection
6) ความสำคญั ของ ทักษะการรดู้ จิ ิทัล ตามทศั นะของ National Library
7) ความสำคัญของ ทกั ษะการรู้ดจิ ิทัล ตามทศั นะของ Levy

15

คำชแี้ จง
1) โปรดศกึ ษาเน้ือหาเกี่ยวกบั ความสำคัญของทักษะการรู้ดจิ ิทัลจากทัศนะที่นำมากล่าวถึงแต่
ละทัศนะ โดยแต่ละทัศนะท่านจะต้องทำความเข้าใจที่สามารถอธิบายกับตัวเองได้ว่า เขา
กล่าวถึงความสำคญั วา่ อยา่ งไร
2) หลังจากการศึกษาเนื้อหาแต่ละทัศนะแลว้ โปรดทบทวนความรคู้ วามเขา้ ใจของทา่ นอีกครั้ง
จากแบบประเมนิ ผลตนเองในตอนท้ายของคู่มือ
3) เนื้อหาเกี่ยวกับความสำคัญของทักษะการรู้ดิจทิ ัลจากทัศนะที่นำมากล่าวถึงแต่ละทัศนะมี
แหล่งอ้างอิงตามท่ีแสดงไว้ในตอนท้ายหลังแบบประเมินผลตนเอง หากท่านต้องการศึกษา
รายละเอียดของทัศนะเหล่านั้น ซึ่งต้นฉบับเป็นบทความภาษาอังกฤษ ท่านสามารถจะ
สืบค้นตอ่ ไดจ้ ากเว็บไซต์ท่รี ะบุไวใ้ นแหล่งอ้างอิงน้ัน ๆ

ทัศนะเกี่ยวกับความสำคญั ของทกั ษะการร้ดู จิ ทิ ัล
Speed Matters กล่าวถึงความสำคัญของทกั ษะการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy Skills) ว่า

เมอ่ื มกี ารให้บริการออนไลนม์ ากขึน้ แรงงานทม่ี ีความหลากหลายทางดจิ ิทัลมีข้อได้เปรียบท่ีเพิ่มข้ึนใน
หลาย ๆ ด้าน ตั้งแต่เทคโนโลยีสารสนเทศ (IT) ไปจนถึงอุตสาหกรรมบริการ ทักษะดิจิทัลนำไปใช้กับ
และถ่ายโอนในหลาย ๆ อาชีพ และยังช่วยเพิ่มความสามารถของคนงานในการสมัครงาน คนที่มี
ความรู้ด้านดิจิทัลจะประหยัดเวลาและเงิน ด้วยการชำระค่าใช้จ่าย การสมัครงาน การทำภาษี และ
การธนาคารผ่านระบบออนไลน์เปน็ ตน้

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจว่าทา่ นเขา้ ใจความสำคัญของทกั ษะการรู้
ดจิ ทิ ลั ตามทศั นะของ Speed Matters ว่าอย่างไร?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

16

Living Medicareful กล่าวถึงความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy Skills)
ว่า ในคำจำกัดความทางเทคนิคจาก Cornell มีปัจจัยหนึ่งที่เรายังไม่ได้กล่าวถึง “การประมวลผล”
ในขณะที่ประโยชน์ของผู้อน่ื (คน้ หาแบ่งปันและสร้าง) มคี วามชัดเจนในตัวเอง ซึ่งการประมวลผลอาจ
เป็นทักษะที่สำคัญที่สุดท่ีสามารถปลูกฝังจากการเรียนรู้ทางดิจิทัล เพราะมันสอนวิธีท่ีควรใช้บางส่ิง
บางอยา่ งได้

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจวา่ ท่านเขา้ ใจความสำคัญของทกั ษะการรู้
ดจิ ทิ ัล ตามทศั นะของ Living Medicareful วา่ อยา่ งไร?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

Teach Your Kids Code กล่าวถึงความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy
Skills) ว่า ด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ตอนนี้เราอยู่ในโลกที่เต็มไปด้วย
คอมพิวเตอร์ และอุปกรณ์ต่าง ๆ การใช้เทคโนโลยใี นชีวิตประจำวันของเราเน้นความสำคัญของการรู้
ดิจิทัล (Digital Literacy) ไม่เพียงแต่สำหรับผู้ใหญ่ แต่ยังรวมถึงเด็ก ๆ ด้วย โลกดิจิทัลมีประโยชน์
และประโยชน์มากมายมหาศาลสำหรับทุกคน อย่างไรก็ตามหากไม่มีการใช้งานและเข้าใจเทคโนโลยี
อย่างเหมาะสม โลกดิจิทลั สามารถครอบงำและเปน็ อนั ตรายได้

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจวา่ ทา่ นเขา้ ใจความสำคัญของทกั ษะการรู้
ดจิ ทิ ัล ตามทศั นะของ Teach Your Kids Code วา่ อย่างไร?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

Purposeful Technology Weebly กล่าวถึงความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital
Literacy Skills) ว่า การรดู้ ิจิทลั เป็นองค์ประกอบหนงึ่ ของผ้ใู ชด้ จิ ทิ ัล ทักษะการร้หู นังสอื มีความสำคัญ
เสมอ ในศตวรรษที่ผ่านมาผู้คนสื่อสารผ่านตัวอักษร จดหมายเหล่านี้กลายเป็นข้อความโทรเลขในไม่
ช้า จากน้ันเรากา้ วเข้าสโู่ ทรศัพท์อินเทอร์เนต็ แลว้ ส่งข้อความทางโทรศัพท์ ในการรู้หนังสือแบบดิจิทัล
และตอนนี้เราอาจมีโอกาส และเทคโนโลยีที่จะช่วยเราในโครงการการสร้าง การเขียนและพัฒนา
ตนเองในฐานะผู้สรา้ งวฒั นธรรมของเราเอง

17

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจความสำคัญของทักษะการรู้
ดิจิทลั ตามทัศนะของ Purposeful Technology Weebly วา่ อย่างไร?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

Gov Connection กล่าวถึง 5 ประโยชน์ของทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy Skills)
วา่ เมอื่ ส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์และสอนทักษะดิจิทลั ให้กบั นักเรียนทุกคนในทุกวิชาเอกนักเรียนจะ
ได้เรียนรู้วิธีคิดวิเคราะห์แก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์และแสดงความคิดเห็นด้วยวิธีการที่น่าสนใจ ด้วย
ทักษะเหล่านี้นักเรียนจะประสบความสำเร็จทั้งในโรงเรียนและในอาชีพของพวกเขาตอ่ ไปนี้เปน็ 5 สิ่ง
ที่ตอ้ งรูเ้ ก่ยี วกับการร้ดู ิจทิ ัลและประโยชนท์ ีจ่ ะได้รบั จากนักเรียนและโรงเรียน

1. การรู้ดิจิทัลช่วยเพิ่มความผูกพันของนักเรียน (Digital Literacy Boosts Student
Engagement) เมื่อนักเรียนใช้เครื่องมือสร้างเนื้อหาที่มีประสิทธิภาพ เช่น Adobe
Creative Cloud ซึ่งช่วยให้นักเรียนเข้าใจข้อมูลได้ดีขึ้นและสื่อสารความรู้ของนักเรียน
ในรูปแบบทด่ี ึงดูดสายตาน่าสนใจมากย่ิงขน้ึ

2. การรู้ดิจิทัลช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการเรียน (Digital Literacy Improves Academic
Performance) ทำให้นักเรียนสามารถสื่อสารความคิด การค้นพบ และข้อโต้แย้งใน
รูปแบบทเ่ี ปน็ นวัตกรรมมากข้ึน ซ่ึงมักจะเกนิ ความคาดหวงั ในชัน้ เรยี นในทุกสาขาวชิ า

3. การรู้ดจิ ทิ ัลช่วยใหน้ กั เรียนโดดเด่นจากการแข่งขนั ในตลาดงาน (Digital Literacy Helps
Students Stand Out from Their Competition in the Job Market) นักเรียนที่มี
ความเชี่ยวชาญด้านเครื่องมือดิจิทัลเช่น Creative Cloud สามารถแยกแยะความ
แตกตา่ งระหว่างกระบวนการสมคั รงานไดง้ ่ายขนึ้ นักเรยี นสามารถแสดงความสามารถใน
การเรียนรู้ และใช้ทักษะเทคโนโลยีใหม่ สามารถพิสูจน์ได้ว่านักเรียนได้พัฒนาความคิด
สรา้ งสรรคท์ ีน่ ายจา้ งต้องการ

4. การรู้ดิจิทัลทำให้โรงเรียนแข่งขันได้มากขึ้น (Digital literacy makes your school
more competitive )

5. การขับเคลื่อนความรู้ทางดิจิทัลนั้นง่ายกว่าที่คิด ( Driving Digital Literacy is Easier
Than You Think)

18

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจวา่ ทา่ นเข้าใจความสำคัญของทักษะการรู้
ดจิ ิทลั ตามทัศนะของ Gov Connection วา่ อยา่ งไร ?
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

National Library กลา่ วถงึ ความสำคัญของทักษะการรูด้ ิจิทัล (Digital Literacy Skills) ว่า
การรู้เท่าทันประโยชน์ต่อการรู้ด้วยระบบดิจิทัล นักเรียนที่มีความรู้ทางดิจิทัล มีความมั่นใจในการใช้
เนื้อหาดิจิทัลและเครื่องมือในการเรียนรู้ ทักษะการรู้ดิจิทัลช่วยให้ค้นหาและเข้าถึงเนื้อหาดิจิทัลที่
เหมาะสมกบั วตั ถปุ ระสงค์ วิเคราะหแ์ ละรวมขอ้ มลู เพ่อื พัฒนาความเข้าใจของตนเอง สร้างและแบ่งปัน
เนือ้ หาดิจทิ ลั ด้วยวิธีการท่มี จี ุดประสงค์

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจความสำคัญของทกั ษะการรู้
ดจิ ทิ ลั ตามทัศนะของ National Library ว่าอยา่ งไร ?
............................................................................................... ................................
........................................................................................................... ....................
...............................................................................................................................

Levy กล่าวถึง 7 สิ่งสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy Skills) สำหรับครู ถือ
เป็นมาตรฐาน การเปลี่ยนไปสู่แรงงานที่มีความชำนาญทางเทคโนโลยี ได้แทรกซึมเข้าไปในห้องเรียน
เชน่ กัน มันสมเหตุสมผลท่ีจะสมมตวิ า่ ครขู องเรามีความร้ทู างดจิ ิทลั มากข้ึน พวกเขาจะใชท้ ักษะเหล่าน้ี
ในห้องเรียนมากขึ้นซึ่งจะช่วยส่งเสริมความเป็นผู้ใช้ดิจิทัลในนักเรียน อย่างไรก็ตามความสำคั ญและ
ขอบเขตของการรู้ดิจิทัลครอบคลุมเกินกว่าทฤษฎีง่ายๆนี้ 7 เหตุผลที่ทักษะการรู้ดิจิทัลมีความสำคัญ
สำหรบั ครใู นปจั จุบนั

1) กา้ วไปไกลกว่า Google (Moving Beyond Google)
2) การสอนการเป็นผใู้ ช้ดิจทิ ัล (Teaching Digital Citizenship)
3) การปิดความเหลอื่ มลำ้ ทางดจิ ิทลั (Closing the Digital Divide)
4) การขยายแนวคิดของโลกดิจิทลั (Expanding Conceptions of the Digital World)
5) ความแตกต่างของการเปดิ ใช้งาน (Enabling Differentiation)

19

6) การสร้างวัฒนธรรมที่รอบคอบและการใช้แพลตฟอร์ม (Making Thoughtful
Cultural and Platform Decisions)

7) การปรบั ปรุงเทคโนโลยี (Improving the Technology)

โปรดทบทวนตัวเอง แลว้ ตอบในใจวา่ ท่านเข้าใจความสำคัญของทกั ษะการรู้
ดจิ ทิ ัล ตามทัศนะของ Levy ว่าอย่างไร ?
............................................................................................... ................................
........................................................................................................... ....................
...............................................................................................................................

แบบประเมนิ ตนเอง
1) ท่านเข้าใจความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Speed Matters ชัดเจนดี
แล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดีแล้ว [ ] ยงั ไม่ชดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Speed
Matters กล่าวถงึ ความสำคญั ของทกั ษะการรดู้ จิ ิทัล ว่าอย่างไร?
2) ทา่ นเขา้ ใจความสำคญั ของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ. Living Medicareful ชัดเจน
ดแี ล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดีแล้ว [ ] ยังไมช่ ัดเจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Living
Medicareful กล่าวถงึ ความสำคญั ของทักษะการร้ดู ิจิทลั ว่าอยา่ งไร?
3) ท่านเข้าใจความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Teach Your Kids Code
ชดั เจนดแี ล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดแี ล้ว [ ] ยงั ไมช่ ัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Teach
Your Kids Code กลา่ วถึงความสำคัญของทกั ษะการรู้ดจิ ิทัล ว่าอยา่ งไร?
4) ท่านเข้าใจความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Purposeful Technology
Weebly ชัดเจนดแี ล้วหรือไม่
[ ] ชัดเจนดแี ล้ว [ ] ยงั ไมช่ ัดเจนดพี อ

20

หากยงั ไม่ชดั เจนดีพอ โปรดกลบั ไปศกึ ษาใหม่อกี คร้ัง แล้วตอบคำถามในใจวา่ Purposeful
Technology Weebly กลา่ วถึงความสำคญั ของทกั ษะการรู้ดิจิทัล วา่ อยา่ งไร?
5) ท่านเข้าใจความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Gov Connection ชัดเจนดี
แลว้ หรือไม่
[ ] ชัดเจนดีแล้ว [ ] ยงั ไม่ชัดเจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Gov
Connection กลา่ วถึงความสำคญั ของทักษะการรดู้ จิ ิทัล ว่าอย่างไร?
6) ท่านเข้าใจความสำคัญของทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ National Library ชัดเจนดี
แล้วหรือไม่
[ ] ชัดเจนดแี ล้ว [ ] ยังไม่ชัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า National
Library กล่าวถงึ ความสำคญั ของทักษะการรู้ดิจิทลั ว่าอยา่ งไร?
7) ท่านเข้าใจความสำคัญของทกั ษะการร้ดู จิ ิทัล ตามทัศนะของ Levy ชัดเจนดแี ลว้ หรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดีแล้ว [ ] ยงั ไม่ชัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Levy
กลา่ วถึงความสำคญั ของทกั ษะการร้ดู ิจิทัล วา่ อยา่ งไร?

หมายเหตุ
หากต้องการศึกษารายละเอยี ดของแต่ละทัศนะจากต้นฉบับท่ีเป็นภาษาอังกฤษ โปรด “Ctrl &

Click” เวบ็ ไซตข์ องแตล่ ะแหลง่ ได้ ดังนี้
1. Speed Matters : https://bit.ly/30CG1el
2. Living Medicareful : https://bit.ly/2UNdW1u
3. Teach Your Kids Code : https://bit.ly/2XTox0I
4. Purposeful Technology Weebly : https://bit.ly/1QTVhrc
5. Gov Connection : https://bit.ly/2NZGiGR
6. National Library : https://bit.ly/2xXhNzr
7. Levy : https://bit.ly/1rr4TnY

21

เอกสารอ้างองิ
Gov Connection. (n.d.). 5 Benefits of digital literacy. Retrieved July 15, 2019, from

https://bit.ly/2NZGiGR
Levy, L. A. (2018). 7 Reasons why digital literacy is important for teachers. Retrieved

July 21, 2019, from https://bit.ly/1rr4TnY
Living Medicareful. (2018). The importance of digital literacy. Retrieved July 15,

2019, from https://bit.ly/2UNdW1u
National Library. (n.d.). Why digital literacy matters. Retrieved July 21, 2019, from

https://bit.ly/2xXhNzr
Purposeful Technology Weebly. (n.d.). Why is digital literacy important. Retrieved

July 15, 2019, from https://bit.ly/1QTVhrc
Speed Matters. (n.d.). Digital literacy. Retrieved July 15, 2019, from

https://bit.ly/30CG1el
Teach Your Kids Code. (2018). Why digital literacy is important for kids. Retrieved

July 15, 2019, from https://bit.ly/2XTox0I

22

คมู่ อื ชดุ ท่ี 3
ทศั นะเก่ยี วกบั ลกั ษณะที่แสดงถึงทกั ษะการรูด้ ิจทิ ัล

นางสาวสขุ ฤทัย พรหมรับ

23

คู่มอื ชดุ ที่ 3
ทศั นะเกย่ี วกบั ลกั ษณะท่ีแสดงถงึ ทักษะการรูด้ ิจทิ ลั

วัตถปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้
หลังจากการศึกษาคู่มือชุดนีแ้ ลว้ ทา่ นมพี ัฒนาการด้านพทุ ธิพิสัย (Cognitive Domain) ซึ่งเป็น

จุดมุ่งหมายทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสมรรถภาพทางสมองหรือสติปัญญาตามแนวคิดของ
Benjamin S. Bloom โดยจําแนกพฤติกรรมในขอบเขตนี้ออกเป็น 6 ระดับ เรียงจากพฤติกรรมท่ี
สลับซับซ้อนน้อยไปหามาก หรือจากทักษะการคิดขั้นต่ำกว่าไปหาทักษะการคิดขั้นสูงกว่า ดังนี้ คือ
ความจำ (Remembering) ความเขา้ ใจ (Understanding) การประยกุ ต์ใช้ (Applying) การวิเคราะห์
(Analyzing) การประเมิน (Evaluating) และการสร้างสรรค์ (Creating) ดงั น้ี

1) บอกคุณสมบัติ จับคู่ เขียนลำดับ อธิบาย บรรยาย ขีดเส้นใต้ จำแนก หรือระบุลักษณะที่
แสดงถึงทกั ษะการร้ดู ิจิทลั ได้

2) แปลความหมาย อธิบาย ขยายความ สรุปความ ยกตัวอย่าง บอกความแตกต่าง หรือเรียบ
เรียงลกั ษณะทีแ่ สดงถึงทักษะการร้ดู ิจิทัลได้

3) แก้ปัญหา สาธิต ทำนาย เชื่อมโยง ความสัมพันธ์ เปลี่ยนแปลง คำนวณ หรือปรับปรุง
ลักษณะที่แสดงถงึ ทักษะการรู้ดิจิทลั ได้

4) แยกแยะ จัดประเภท จำแนกให้เห็นความแตกต่าง หรือบอกเหตุผลลักษณะหรือลักษณะที่
แสดงถึงทักษะการรู้ดิจทิ ัลได้

5) วดั ผล เปรยี บเทียบ ตีค่า ลงความเห็น วจิ ารณ์ลักษณะทแ่ี สดงถึงทกั ษะการรดู้ ิจทิ ลั ได้
6) รวบรวม ออกแบบ จัดระเบียบ สร้าง ประดิษฐ์ หรือวางหลักการลักษณะที่แสดงถึงทักษะ

การรดู้ ิจทิ ลั ได้
โดยมีทัศนะเกี่ยวกับลักษณะที่แสดงถึงทักษะการรู้ดิจิทัลของแหล่งอ้างอิงทางวิชาการต่าง ๆ
ดงั นี้
1) ลักษณะท่ีแสดงถงึ ทักษะการรดู้ ิจทิ ลั ตามทัศนะของ British Columbia
2) ลกั ษณะที่แสดงถงึ ทกั ษะการรดู้ จิ ิทัล ตามทัศนะของ Quizlet
3) ลกั ษณะท่ีแสดงถึงทกั ษะการรดู้ ิจิทัล ตามทศั นะของ Media Smarts
4) ลักษณะที่แสดงถงึ ทกั ษะการรู้ดจิ ิทัล ตามทัศนะของ Heick
5) ลักษณะที่แสดงถึงทกั ษะการรู้ดจิ ิทัล ตามทัศนะของ Wiki UBC
6) ลกั ษณะที่แสดงถงึ ทักษะการรดู้ จิ ิทลั ตามทัศนะของ Teaching Adults

24

คำชีแ้ จง
1) โปรดศึกษาเนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะที่แสดงถึงทักษะการรู้ดิจิทัล จากทัศนะที่นำมา
กล่าวถึงแต่ละทัศนะ โดยแต่ละทัศนะท่านจะต้องทำความเข้าใจที่สามารถอธิบายกับ
ตัวเองได้ว่า เขากล่าวถึงความสำคัญว่าอย่างไร หลังจากการศึกษาเนื้อหาแต่ละทัศนะ
แล้ว โปรดทบทวนความรู้ความเข้าใจของท่านอีกครั้งจากแบบประเมินผลตนเองใน
ตอนทา้ ยของคู่มอื

2) เนื้อหาเกี่ยวกับลักษณะที่แสดงถึงทักษะการรู้ดิจิทัล จากทัศนะที่นำมากล่าวถึงแต่ละ

ทัศนะมีแหล่งอ้างอิงตามที่แสดงไว้ในตอนท้ายหลังแบบประเมินผลตนเอง หากท่าน
ต้องการศึกษารายละเอียดของทัศนะเหล่านั้น ซึ่งต้นฉบับเป็นบทความภาษาอังกฤษ
ท่านสามารถจะสืบค้นตอ่ ได้จากเว็บไซต์ท่รี ะบไุ ว้ในแหล่งอา้ งอิงนนั้ ๆ

ทัศนะเก่ยี วกับลกั ษณะท่ีแสดงถงึ ทกั ษะการรดู้ ิจทิ ัล
British Columbia กล่าวถึง กรอบความคิดการรู้ดิจิทัล มี 6 ลักษณะ โดย B.C.

Educational Leaders คณุ ลกั ษณะเหล่าน้ีเป็นไปตามมาตรฐานเทคโนโลยีการศึกษาแห่งชาติสำหรับ
นกั เรียน (NETS • S) ซ่ึงเป็นมาตรฐานสำหรบั การใชเ้ ทคโนโลยีในการเรยี นการสอน ได้รับการเผยแพร่
โดยสมาคมระหว่างประเทศเพื่อการศึกษาเทคโนโลยี (ISTE) และครอบคลุมประเภทของความรู้และ
ทกั ษะที่ผู้เรยี นตอ้ งประสบความสำเรจ็ ในศตวรรษท่ี 21 มลี ักษณะดังน้ี

1) การค้นคว้าข้อมลู และการรู้สารสนเทศ (Research and Information Literacy)
: ใชเ้ ครอ่ื งมือดิจิทัลเพอื่ รวบรวมประเมนิ ผลและข้อมลู การใชง้ าน

2) การวิจารณ์ความคิด การแก้ปัญหา และการตัดสินใจ (Critical Thinking,
Problem Solving, and Decision Making) : ใ ช ้ ท ั ก ษ ะ ก า ร ค ิ ด อ ย ่ า ง มี
วจิ ารณญาณในการวางแผน และดำเนินการวิจยั

3) ความคิดสร้างสรรค์ และนวัตกรรม (Creativity and Innovation) : แสดง
ความคิดสรา้ งสรรค์

4) พลเมืองดิจทิ ัล (Digital Citizenship) : ความเข้าใจความเป็นมนษุ ย์
5) การสื่อสารและการทำงานร่วมกัน (Communication and Collaboration) :

ใช้สอื่ ดิจทิ ัลสื่อสาร
6) การดำเนินงานและแนวคิดด้านเทคโนโลยี (Technology Operations and

Concepts) : แสดงใหเ้ ห็นถึงความเขา้ ใจอยา่ งถ่องแท้

25

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจวา่ ท่านเขา้ ใจลกั ษณะทแ่ี สดงถงึ ทักษะการรู้
ดจิ ทิ ัล ตามทศั นะของ British Columbia ว่าอย่างไร ?
……………….............................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

Quizlet กลา่ วถึง ลักษณะของการรูด้ ิจทิ ลั ทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพ ดังนี้
1) เทคโนโลยี (Technology) : ตอ้ งใช้งานได้
2) การเข้าถงึ อนิ เทอรเ์ นต็ (Internet Access) : จะต้องเร็วพอสำหรับกจิ กรรมในการทำงาน
3) คำศัพท์ (Terminology) : ภาษาทใ่ี ช้จะต้องเหมาะสมกับผเู้ รียน
4) รูปแบบการสอน (Teaching Style) : ใช้รูปแบบการสอนที่สนับสนุนสภาพแวดล้อมการ

เรียนรู้
5) เวลา (Timing) : ตรวจสอบใหแ้ น่ใจวา่ มีเวลาเพียงพอสำหรับการทำกิจกรรมการมสี ว่ นร่วม
6) ความรู้และความเชี่ยวชาญด้านการรู้ดิจิทัล (Knowledge and Expertise - in digital

literacy)
7) ความรแู้ ละความเชีย่ วชาญในการสอน (Knowledge and Expertise - in Teaching)

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจวา่ ท่านเขา้ ใจลักษณะทแี่ สดงถึงทักษะการรู้
ดจิ ิทลั ตามทัศนะของ Quizlet ว่าอย่างไร ?
……………….............................................................................................................
...............................................................................................................................
............................................................................................................................. ..

Media Smarts กล่าวถึงลักษณะของ Digital literacy ว่า การรู้ดิจิทัลสามารถจำแนกได้ 3
หลักการสำคญั ดงั นี้ การใชง้ าน เขา้ ใจ และสร้าง

1) การใช้งาน (Use) แสดงถึงความคล่องแคล่วทางเทคนิคที่จำเป็นในการมีส่วนร่วมกับ
คอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ต ทักษะและความสามารถที่อยู่ภายใต้ “การใช้” การใช้
โปรแกรมคอมพิวเตอร์ประมวลผลคำ

2) ความเข้าใจ (Understand) เป็นเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง เป็นชุดของทักษะที่ช่วยให้เราเข้าใจ
บริบท และประเมินผลวิกฤตสื่อดิจิทัล เพื่อให้เราสามารถตัดสินใจอย่างถูกต้องเกี่ยวกับ
ส่งิ ทเ่ี ราทำพบบนส่ือออนไลน์

26

3) สร้าง (Create) คือ ความสามารถในการผลิตเนื้อหาและสื่อสารอย่างมีประสิทธิภาพผ่าน
เครื่องมือสื่อดิจิทัลที่หลากหลาย การสร้างสื่อดิจิทัลเป็นมากกว่าการรู้วิธีใช้โปรแกรม
ประมวลผลคำ

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจว่าทา่ นเขา้ ใจลักษณะท่ีแสดงถึงทักษะการรู้ดิจิทัล
ตามทัศนะของ Media Smarts ว่าอยา่ งไร ?

…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

Heick กล่าวถึงลักษณะของทักษะการรู้ดิจิทัล ว่า การรู้ดิจิทัลน้ันเกี่ยวกับความสามารถใน
การทำความเข้าใจกับสื่อดิจิทัล ซึ่งรวมถึงความสามารถในการวิเคราะห์จัดลำดับความสำคัญ และ
ดำเนินการกับสื่อดิจิทัลที่นับไม่ถ้วนของผู้คนในศตวรรษที่ 21 ที่พบในชีวิตประจำวัน มี 4 หลักการ
(Principles of Digital Literacy) ดงั น้ี

1) ความเขา้ ใจ (Comprehension) : การรูด้ จิ ิทลั เปน็ เพียงความเขา้ ใจ
2) การพึง่ พาซึ่งกันและกนั (Interdependence) : การพึง่ พาซึ่งกนั และกัน
3) ปจั จัยทางสงั คม (Social Factors) : การแบง่ ปนั ไมไ่ ดเ้ ปน็ เพียงวิธกี ารระบุตวั ตน
4) การสรา้ งข้นึ ใหม่ (Curation) : พดู ถึงการจดั เกบ็ เน้อื หาทช่ี ื่นชอบผ่านแพลตฟอรม์

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจวา่ ท่านเขา้ ใจลักษณะท่ีแสดงถงึ ทักษะการรู้
ดจิ ิทัล ตามทศั นะของ Heick ว่าอย่างไร ?
……………….............................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

เวบ็ ไซต์ของ Wiki UBC กลา่ วถึงลกั ษณะของทกั ษะการรดู้ จิ ทิ ัล มีดงั นี้
1) การอ่านและการเขยี น (Reading and Writing)
- การอ่านเป็นการออกแบบ หมายถึง "การใช้ความหมายและการสร้าง
ความหมายจากแหล่งข้อมูลมากมายจากระบบสญั ญาณที่แตกต่างกัน"
- การอ่านและการเขียนได้รับการออกแบบโดยใช้สื่อใหม่ซ่งึ โหมดที่ใช้เหมาะสม
ท่ีสดุ "เพือ่ จดุ ประสงค์ในการเปน็ ตัวแทนและการส่อื สาร"

27

- การอ่านออกเขยี นไดแ้ บบดจิ ทิ ัลนั้นมคี วามอ่อนไหว
- การรู้ดิจิทัลเป็นสื่อใหม่สำหรับการอ่านและการเขียน แต่เป็นส่วนขยาย

เพิ่มเตมิ ของส่ิงท่ีเขียนคร้งั แรกท่ีทำดว้ ยภาษา
- ในโลกสมั พันธภาพใหมน่ ้ี เป็นผอู้ า่ นทสี่ ร้างความรขู้ องตัวเองจากขอ้ มูลที่ได้รับ

จากผผู้ ลิตเว็บไซต์
2) การเข้าถึงทัว่ โลก (Global Reach)

- การรดู้ จิ ิทัลเข้าถงึ ความรู้ไดด้ ีย่ิงขึน้ รวมถงึ ความสามารถในการพูดและทำให้มี
มมุ มองทกี่ วา้ งขวาง

- ความรทู้ างดิจทิ ัลน้ันมีศกั ยภาพในการเข้าถงึ ความรู้ในวงกว้างมากขึน้ ทัว่ โลก
- การรู้ดิจิทัลช่วยอำนวยความสะดวกในการแลกเปลี่ยนระหว่างวัฒนธรรมท่ัว

โลก ซ่ึงนำไปส่กู ารบรรจบกนั ของผคู้ นและภาษาในชมุ ชนออนไลน์
- โลกไซเบอร์แนวคิดของความหลากหลายบนพน้ื ฐานของการเช่ือมต่อท่ัวโลกที่

เพ่ิมขนึ้ และความหลากหลายของวฒั นธรรมและภาษาศาสตร์

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจวา่ ท่านเขา้ ใจลักษณะที่แสดงถงึ ทักษะการรู้
ดิจิทัล ตามทัศนะของ Wiki UBC วา่ อยา่ งไร ?
……………….............................................................................................................
……………….............................................................................................................
……………….............................................................................................................

Teaching Adults กล่าวถึงลักษณะของทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital literacy Skills) ว่า
การร้ดู ิจิทลั ที่มปี ระสิทธภิ าพสามารถแบง่ ออกเปน็ สามส่วนไดอ้ ยา่ งกวา้ งขวาง ดงั นี้

1) ความสามารถ (Ability) ความสามารถของบคุ คลเพ่ือเรียนรู้ดจิ ทิ ลั ได้อย่างมปี ระสิทธภิ าพ
2) ทักษะ (Skills) ทักษะที่ดีที่สุดได้พัฒนาขึ้นอันเป็นผลมาจากการฝึกอบรมหรือ

ประสบการณ์
3) ความรู้ (Knowledge) ความรู้จะถือวา่ เป็นความเข้าใจเชงิ ทฤษฎีของการเรยี นรูด้ จิ ิทัล

โปรดทบทวนตัวเอง แลว้ ตอบในใจว่าท่านเขา้ ใจลักษณะที่แสดงถงึ ทักษะการรู้
ดิจทิ ัล ตามทัศนะของ Teaching Adults วา่ อยา่ งไร ?
............................................................................................................................. ......
............................................................................................................................. ......
............................................................................................................... ...................

28

แบบประเมนิ ตนเอง
1) ทา่ นเข้าใจลกั ษณะท่แี สดงถงึ ทักษะการรู้ดิจทิ ัล ตามทศั นะของ British Columbia ชัดเจน
ดแี ลว้ หรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดแี ลว้ [ ] ยงั ไมช่ ดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า British
Columbia กล่าวถึงลกั ษณะทแ่ี สดงถึงทกั ษะการร้ดู ิจิทัล ว่าอย่างไร?
2) ท่านเข้าใจลักษณะที่แสดงถึงทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Quizlet ชัดเจนดีแล้ว
หรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดแี ลว้ [ ] ยังไมช่ ัดเจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Quizlet
กลา่ วถงึ ลกั ษณะท่แี สดงถึงทกั ษะการรู้ดจิ ิทัล ว่าอย่างไร?
3) ท่านเข้าใจลักษณะที่แสดงถึงทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Media Smarts ชัดเจนดี
แล้วหรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดแี ลว้ [ ] ยังไมช่ ัดเจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Media
Smarts กล่าวถึงลักษณะท่แี สดงถงึ ทักษะการรูด้ จิ ิทลั ว่าอย่างไร?
4) ท่านเข้าใจลักษณะที่แสดงถึงทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Heick. ชัดเจนดีแล้ว
หรือไม่
[ ] ชดั เจนดีแลว้ [ ] ยงั ไมช่ ดั เจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Heick
กล่าวถึงลักษณะทแี่ สดงถึงทักษะการรดู้ จิ ิทลั วา่ อยา่ งไร?
5) ท่านเข้าใจลักษณะที่แสดงถึงทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Wiki UBC ชัดเจนดีแล้ว
หรือไม่
[ ] ชัดเจนดีแลว้ [ ] ยงั ไมช่ ดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Wiki UBC
กลา่ วถึงลักษณะทีแ่ สดงถึงทกั ษะการรดู้ ิจิทัล วา่ อย่างไร?
6) ท่านเข้าใจลกั ษณะทีแ่ สดงถึงทักษะการรูด้ ิจิทัล ตามทัศนะของ Teaching Adults ชัดเจน
ดแี ลว้ หรือไม่
[ ] ชดั เจนดีแลว้ [ ] ยงั ไม่ชัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Teaching
Adults กลา่ วถงึ ลักษณะท่ีแสดงถึงทกั ษะการรูด้ ิจทิ ัล วา่ อย่างไร?

29

หมายเหตุ
หากต้องการศึกษารายละเอยี ดของแต่ละทัศนะจากต้นฉบับท่ีเป็นภาษาอังกฤษ โปรด “Ctrl &

Click” เวบ็ ไซต์ของแต่ละแหลง่ ได้ ดงั นี้
1) British Columbia : https://bit.ly/2YwwynJ
2) Quizlet : https://bit.ly/331uozE
3) Media Smarts : https://bit.ly/2svJlcV
4) Heick : https://bit.ly/2DCNCSA
5) Wiki UBC : https://bit.ly/335lsJR
6) Teaching Adults : https://bit.ly/2ZoovdH

เอกสารอ้างองิ
British Columbia. (n.d.). Digital literacy. Retrieved July 29, 2019, from

https://bit.ly/2YwwynJ
Heick T. (2015). 4 Principles of digital literacy. Retrieved July 29, 2019, from

https://bit.ly/2DCNCSA
Media Smarts. (n.d.). Digital literacy fundamentals. Retrieved July 29, 2019, from

https://bit.ly/2svJlcV
Quizlet. (n.d.). Characteristics of effective digital literacy learning delivery. Retrieved

July 29, 2019, from https://bit.ly/331uozE
Teaching Adults. (n.d.). Characteristics of effective digital literacy learning delivery.

Retrieved July 29, 2019, from https://bit.ly/2ZoovdH
Wiki UBC. (n.d.). Characteristics of digital literacy. Retrieved July 29, 2019, from

https://bit.ly/335lsJR

30

ค่มู ือชุดท่ี 4
ทศั นะเกีย่ วกับแนวทางการพัฒนาทกั ษะการรูด้ ิจทิ ัล

นางสาวสุขฤทัย พรหมรับ

31

คมู่ ือชดุ ท่ี 4
ทศั นะเก่ยี วกับแนวทางการพัฒนาทักษะการร้ดู ิจิทัล

วัตถุประสงคก์ ารเรียนรู้
หลงั จากการศึกษาคู่มือชุดน้ีแลว้ ท่านมพี ฒั นาการด้านพทุ ธิพิสยั (Cognitive Domain) ซ่ึงเป็น

จุดมุ่งหมายทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสมรรถภาพทางสมองหรือสติปัญญาตามแนวคิดของ
Benjamin S. Bloom โดยจําแนกพฤติกรรมในขอบเขตนี้ออกเป็น 6 ระดับ เรียงจากพฤติกรรมที่
สลับซับซ้อนน้อยไปหามาก หรือจากทักษะการคิดขั้นต่ำกว่าไปหาทักษะการคิดขั้นสูงกว่า ดังนี้ คื อ
ความจำ (Remembering) ความเข้าใจ (Understanding) การประยุกตใ์ ช้ (Applying) การวิเคราะห์
(Analyzing) การประเมนิ (Evaluating) และการสร้างสรรค์ (Creating) ดงั นี้

1) บอกคณุ สมบัติ จบั คู่ เขยี นลำดบั อธบิ าย บรรยาย ขดี เส้นใต้ จำแนก หรอื ระบุแนวทางการ
พัฒนาทกั ษะการรู้ดิจิทัลได้

2) แปลความหมาย อธิบาย ขยายความ สรุปความ ยกตัวอย่าง บอกความแตกต่าง หรือเรียบ
เรียงแนวทางการพัฒนาทักษะการร้ดู จิ ทิ ลั ได้

3) แก้ปัญหา สาธิต ทำนาย เชื่อมโยง ความสัมพันธ์ เปลี่ยนแปลง คำนวณ หรือปรับปรุงแนว
ทางการพฒั นาทักษะการรู้ดจิ ทิ ัลได้

4) แยกแยะ จัดประเภท จำแนกให้เห็นความแตกต่าง หรือบอกเหตุผลแนวทางการพัฒนา
ทักษะการรูด้ จิ ทิ ัลได้

5) วดั ผล เปรยี บเทยี บ ตีคา่ ลงความเหน็ วจิ ารณ์แนวทางการพฒั นาทักษะการร้ดู ิจิทลั ได้
6) รวบรวม ออกแบบ จัดระเบียบ สร้าง ประดิษฐ์ หรือวางหลักการแนวทางการพัฒนาทักษะ

การรดู้ ิจิทัลได้
โดยมีทัศนะเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลของแหล่งอ้างอิงทางวิชาการต่าง ๆ
ดังนี้
1) แนวทางการพัฒนาทักษะการร้ดู ิจทิ ัล ตามทัศนะของ Ruesink
2) แนวทางการพฒั นาทกั ษะการร้ดู ิจิทัล ตามทัศนะของ Pappas
3) แนวทางการพัฒนาทักษะการรดู้ ิจิทัล ตามทัศนะของ Webwise Ie
4) แนวทางการพัฒนาทกั ษะการรดู้ ิจิทลั ตามทัศนะของ Teaching Adults
5) แนวทางการพฒั นาทักษะการรูด้ ิจิทัล ตามทัศนะของ National Library
6) แนวทางการพฒั นาทกั ษะการรูด้ จิ ิทัล ตามทัศนะของ Lakin
7) แนวทางการพฒั นาทักษะการรดู้ จิ ทิ ัล ตามทัศนะของ Devaney

32

8) แนวทางการพฒั นาทักษะการรู้ดจิ ทิ ลั ตามทัศนะของ Stenger
9) แนวทางการพัฒนาทักษะการรูด้ ิจิทลั ตามทัศนะของ Applied Educational System

คำชี้แจง
1) โปรดศึกษาเน้ือหาเก่ียวกบั แนวทางการพัฒนาทักษะการรดู้ ิจิทัลจากทัศนะทน่ี ำมากล่าวถึง
แต่ละทัศนะ โดยแต่ละทัศนะท่านจะต้องทำความเข้าใจที่สามารถอธิบายกับตัวเองได้ว่า เขา
กล่าวถึงความสำคัญว่าอย่างไร หลังจากการศึกษาเนื้อหาแต่ละทัศนะแล้ว โปรดทบทวน
ความรู้ความเข้าใจของทา่ นอีกครั้งจากแบบประเมนิ ผลตนเองในตอนท้ายของคูม่ ือ
2) เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลจากทัศนะที่นำมากล่าวถึงแต่ละ
ทัศนะมีแหล่งอ้างอิงตามที่แสดงไว้ในตอนท้ายหลังแบบประเมินผลตนเอง หากท่านต้องการ
ศึกษารายละเอียดของทัศนะเหล่านัน้ ซึ่งต้นฉบับเป็นบทความภาษาอังกฤษ ท่านสามารถจะ
สืบคน้ ตอ่ ได้จากเวบ็ ไซตท์ ีร่ ะบุไว้ในแหล่งอ้างองิ นั้น ๆ

ทัศนะเกีย่ วกับแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจทิ ัล
Ruesink กล่าวถึง 5 วิธีในการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ว่า การจัดการเปลี่ยนแปลง

(Handling change) “เทคโนโลยีมันเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา แต่เราไม่ควรรู้สึกท่วมท้น” Brooks
Doherty คณบดีฝ่ายการศึกษาทั่วไปที่วิทยาลัย Rasmussen กล่าว การผลักดันตัวเองให้สร้าง
โครงการและแสดงความคิดเหน็ ผา่ นเครือ่ งมือดจิ ทิ ัล

1) ทกั ษะคอมพวิ เตอร์ข้ันพ้นื ฐาน (Basic computer skills)
2) ทักษะคอมพวิ เตอร์ / เทคโนโลยีขัน้ สูง (Advanced computer/tech skills)
3) ความปลอดภยั ในระบบออนไลน์ (Online safety)
4) การประเมินผลเนอื้ หา (Content evaluation)
5) คน้ หางานออนไลน์ (Online job search)

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเขา้ ใจแนวทางการพฒั นาทกั ษะการรู้
ดจิ ิทัล ตามทัศนะของ Ruesink ว่าอย่างไร ?
……………………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………….………………....................................................

33

Pappas กลา่ วถงึ 7 เคล็ดลบั ในการส่งเสรมิ ความรู้ดจิ ิทัลใน e-Learning ดงั น้ี
1) สง่ เสรมิ การสืบค้นด้วยตนเอง (Encourage Self-Exploration)
2) สร้างคู่มือทรัพยากรออนไลน์ (Create an Online Resource Guide)
3) ตัง้ กฎพื้นฐานบางอยา่ ง (Set Some Ground Rules)
4) ประเมนิ ผลกลยุทธ์ e-Learning ปัจจุบนั (Evaluate Your Current eLearning Strategy)
5) รวมการจำลองการรูด้ จิ ทิ ลั (Include Digital Literacy Simulations)
6) สนับสนุนเนื้อหา e-Learning ที่สร้างโดยผู้เรียน (Encourage Learner-
Generated eLearning Content)
7) จัดทำกจิ กรรมสด (Host A Live Event)

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเขา้ ใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้
ดจิ ทิ ลั ตามทัศนะของ Pappas ว่าอยา่ งไร ?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………….………………...........................................

Webwise Ie กล่าวถึง ชุดของความสามารถเฉพาะที่ให้คุณทำงานและมีส่วนร่วมอย่าง
เต็มที่ในโลกดจิ ทิ ลั มกี ารพฒั นาอยเู่ สมอเมื่อเทคโนโลยใี หมก่ ลายเป็นกระแสหลัก ดังนั้นจึงรวมถงึ แต่ไม่
จำกดั เฉพาะโดยใช้ความสามารถ มีองค์ประกอบสำคญั 7 ประการของการรดู้ ิจิทัล ดังน้ี

1) การคิดเชิงวพิ ากษ์ (Critical Thinking)
2) ทักษะความปลอดภยั ออนไลน์ (Online Safety Skills)
3) วัฒนธรรมดจิ ิทัล (Digital Culture)
4) การทำงานร่วมกนั และความคิดสร้างสรรค์ (Collaboration and Creativity)
5) การคน้ หาข้อมลู (Finding Information)
6) การสื่อสารและมารยาทในการสอ่ื สาร (Communication and Netiquette)
7) ทักษะการใชง้ าน (Functional Skills)

34

โปรดทบทวนตัวเอง แลว้ ตอบในใจวา่ ทา่ นเข้าใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้
ดจิ ิทัล ตามทัศนะของ Webwise Ie ว่าอย่างไร ?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………….………………...........................................

Teaching Adults กล่าวถึง การรู้ดิจิทัลที่มีประสิทธิภาพ (Effective Digital Literacy
Learning) ปจั จยั บางอย่างที่ส่งผลต่อการร้ดู จิ ทิ ลั ทมี่ ปี ระสิทธภิ าพมีดังนี้

1) ความรู้ทางดิจิทัลเป็นความรู้เฉพาะทาง (Tutor Knowledge): ความรู้เกี่ยวกับ
ระบบดจิ ิตอลมีการเปล่ยี นแปลงและพฒั นาอย่ตู ลอดเวลา

2) การวางแผนลว่ งหนา้ และการปรับตวั (Advance Planning and Adaptability):
ยง่ิ มีความคดิ ทีจ่ ะเตรยี มแผนการสอนมากเทา่ ไหร่ กย็ ่ิงส่งได้ง่ายขนึ้ เท่านัน้

3) รูปแบบการสอนที่เหมาะสม (Appropriate Teaching Style): ลักษณะที่ผู้ใหญ่
เรยี นรแู้ ตกตา่ งจากเด็กอย่างมาก

โปรดทบทวนตัวเอง แลว้ ตอบในใจวา่ ทา่ นเขา้ ใจแนวทางการพฒั นาทักษะการรู้
ดิจิทลั ตามทศั นะของ Teaching Adults s ว่าอยา่ งไร ?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………….………………...........................................

National Library กลา่ วถึง กลยทุ ธ์สำหรับการพฒั นาความรดู้ ิจิทัล มดี งั น้ี
1) เนือ้ หาดจิ ทิ ัล (Digital Content) การค้นหาการประเมนิ การใช้และการสร้าง
2) การรวบรวมเนื้อหา (Curating Content) การเรียงลำดับและนำเสนอเน้ือหาดิจิทัล
3) ลขิ สทิ ธแิ์ ละครเี อทีฟคอมมอนส์ (Copyright and Creative Commons) การนำ
ข้อมูลมาใชใ้ หม่ แบง่ ปันทอ่ี ยูภ่ ายใตล้ ิขสิทธ์ิ

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้
ดจิ ทิ ลั ตามทศั นะของ National Library วา่ อยา่ งไร ?
……………….............................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

35

Lakin กล่าวถึง การพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล 5 ขั้นตอนในการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล
ดังน้ี

1) เข้าใจความสำคัญของการรู้ดิจิทัล (Understand the Importance of Digital
Literacy)

2) ยอมรับว่าคุณเป็นศัตรูที่เลวร้ายที่สุดของคุณเอง (Recognize That You’re
Your Own Worst Enemy)

3) เร่มิ พนื้ ฐานของการรูด้ ิจิทัล (Start with the Basics of Digital Literacy)
4) การสร้างพ้นื ฐาน (Build on the Basics)
5) ยอมรับการคิดเชิงวพิ ากษ์ (Embrace Critical Thinking)

โปรดทบทวนตัวเอง แลว้ ตอบในใจวา่ ท่านเข้าใจแนวทางการพฒั นาทักษะการรู้
ดจิ ทิ ลั ตามทศั นะของ Lakin วา่ อยา่ งไร ?
……………….............................................................................................................
.......................................................................................................................... .....
...............................................................................................................................

Devaney กล่าวถึงการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy) ว่า 4 วิธีที่โรงเรียน
สามารถปรบั ปรงุ การรู้ดจิ ทิ ัลเพอ่ื ความสำเรจ็ ในการทำงานของนักเรียน ดงั น้ี

1) มสี ่วนรว่ มในการดำเนนิ การเชงิ กลยทุ ธ์ (Engage In Strategic Implementations)
2) มงุ่ เนน้ ไปท่ีนักเรยี นในฐานะผผู้ ลิต (Focus on Students as Makers)
3) สร้างความร่วมมือด้านอุตสาหกรรมการศึกษา (Build Industry-Education

Partnerships)
4) พ ั ฒ น า ค ว า ม ร ่ ว ม ม ื อ ท ี ่ ช า ญ ฉ ล า ด ( Develop Smart Collaborations:

Governments)

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าทา่ นเขา้ ใจแนวทางการพัฒนาทกั ษะการรู้
ดิจทิ ลั ตามทศั นะของ Devaney ว่าอยา่ งไร ?
……………….............................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

36

Stenger การพัฒนาการรู้ดิจิทลั (Digital Literacy) วา่ 7 วธิ ใี นการสอนการรดู้ จิ ิทัล รู้วิธีใช้
เครอ่ื งมือเดยี วกันน้ีเพอ่ื จดุ ประสงค์ในการเรียนรู้ ดงั น้ี

1) เน้นความสำคัญของการคิดเชิงวิพากษ์ (Emphasise the Importance of Critical
Thinking)

2) ใช้โซเชียลมีเดียสำหรับการเรียนรู้และการร่วมมือ (Use Social Media for Learning
and Collaborating)

3) ใหแ้ นวทางในการหลกี เลย่ี งการลอกเลียนแบบ (Provide Guidance on How to Avoid
Plagiarism)

4) สอนนักเรียนในจัดการตัวตนออนไลน์ของตน (Teach Students to Manage Their
Online Identity)

5) ช่วยนักเรียนในจัดการการรบกวนแบบดิจิทัล (Help Students Manage Digital
Distractions)

6) จัดทำบรบิ ทท่ีแท้จรงิ สำหรับการปฏบิ ัติ (Provide Authentic Contexts for Practice)
7) การแนะนำนักเรียนออกจากความสะดวกสบายของตนเอง (Guide Students out of

Their Comfort Zone)

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจวา่ ทา่ นเขา้ ใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้
ดิจิทลั ตามทัศนะของ Stenger ว่าอย่างไร ?
............................................................................................... ................................
........................................................................................................... ....................
...............................................................................................................................

Applied Educational System ได้กล่าวถึงการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital
Literacy) ว่า วิธีสอนความรู้เกี่ยวกับเทคโนโลยีดิจิทัลในห้องเรียน มี 5 วิธีในการสร้างหลักสูตรการรู้
ดจิ ิทัล ดังน้ี

1) การรู้ดิจิทัลวิธีการ Roundup จาก Edutopia (Digital Literacy Resource
Roundup from Edutopia) วิธกี าร Roundup ของ Edutopia เป็น บทความ วิดโี อ และแหล่งขอ้ มูล
อ่ืน ๆ ทจ่ี ะชว่ ยแนะนำการเรียนรู้และการเป็นผูใ้ ช้ดิจิทลั ในห้องเรยี น

2) เปน็ อนิ เทอรเ์ นต็ ยอดเยยี่ มจาก Google (Be Internet Awesome from Google)
- Google สร้างอินเทอร์เน็ตยอดเยี่ยม เพื่อสอนเด็ก ๆ เกี่ยวกับความรู้พื้นฐานดิจิทัล

บนเว็บไซต์จะพบ Interland เกมในเบราว์เซอร์ ที่ช่วยให้นักเรียนตระหนักถึงความ

37

ปลอดภัยของระบบดิจิทัลมากขึ้น สามารถเรียนรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับ Interland ได้ท่ี
แหลง่ ขอ้ มลู เพือ่ เผยแผ่สปั ดาห์ของการเปน็ ผู้ใช้ดจิ ิทลั
- Google ยังมีหลักสูตรอินเทอร์เนต็ ยอดเยี่ยม เพื่อช่วยครูในห้องเรียน หลักสูตรมีห้า
หัวข้อที่อธิบายไว้ใน รหัสอินเทอร์เน็ตที่ยอดเยี่ยม หลักสูตรนี้เป็น PDF ฟรีที่มี
แผนการสอนสำหรบั กิจกรรมในชนั้ เรียน
3) InCtrl เป็นโปรแกรมใชง้ านผ่านหน้าเว็บไซต์ท่ีมีบทเรยี นและกิจกรรมท่ีสอนแนวคิด
หลักเกี่ยวกับการรู้ดิจิทัล คล้ายกับอินเทอร์เน็ตยอดเยี่ยม (Be Internet Awesome) เป็นแผนการ
สอนจาก InCtrl บอกมาตรฐานที่ครอบคลุม เช่นเดียวกับหลักสูตรของ Google ไม่มีการประเมินเพื่อ
ทดสอบความรู้ของนักเรียน มีทุกสิ่งที่คุณต้องการในการสอนบทเรียน ผู้สอนต้องตัดสินใจว่าจะ
ประเมนิ นกั เรียนของตนอยา่ งไร
4) การศกึ ษาทวั่ ไป (Common Sense Education)
Common Sense Education เป็นหนึ่งในเว็บไซต์การรู้ดิจิทัลที่ดีที่สุด ทุ่มเทเพ่ือช่วย
ให้นักเรียนทำหน้าที่อย่างรับผดิ ชอบและปลอดภัยเมื่อใช้เทคโนโลยี ผู้สอนมีฐานข้อมูลขนาดใหญ่เพื่อ
สอนการรู้ดจิ ทิ ัลแก่นักเรยี น
5) ศูนย์ธุรกิจและไอที 21 จากระบบการศึกษาประยุกต์ (Business & IT Center21
from Applied Educational Systems) ที่ AES มีเนื้อหาที่จะสอนความรู้ดิจิทัลภายใต้สามหัวข้อ
ความรับผิดชอบต่อดิจิทัล ผู้ใชด้ ิจิทัลและการวิจัยเว็บ โดยรวมมี 18 บทเรียนและ 9 กจิ กรรม สำหรับ
การสอนการรู้ดจิ ิทลั ในหอ้ งเรียน บทเรยี นและกิจกรรมแบ่งออกเปน็ 7 หนว่ ย
- ความรบั ผดิ ชอบดา้ นดจิ ิทลั
- ความรูด้ จิ ิทัล
- การสือ่ สารดิจิทลั
- ความปลอดภยั ออนไลน์
- ค้นหา
- แหล่งทม่ี า
- ประเมนิ ผล

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจวา่ ทา่ นเข้าใจแนวทางการพฒั นาทกั ษะการรู้
ดิจิทลั ตามทศั นะของ Applied Educational System วา่ อย่างไร ?
............................................................................................... ................................
........................................................................................................... ....................
...............................................................................................................................

38

แบบประเมินตนเอง
1) ท่านเข้าใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจทิ ัล ตามทัศนะของ Ruesink ชัดเจนดแี ล้ว
หรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดแี ล้ว [ ] ยงั ไม่ชดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Ruesink
กล่าวถงึ แนวทางการพัฒนาทกั ษะการร้ดู ิจิทัล ว่าอยา่ งไร?
2) ท่านเข้าใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Pappas ชัดเจนดีแล้ว
หรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดแี ล้ว [ ] ยังไม่ชัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Pappas
กลา่ วถึงแนวทางการพฒั นาทักษะการร้ดู ิจทิ ัล ว่าอย่างไร?
3) ท่านเข้าใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Webwise Ie ชัดเจนดี
แล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดแี ลว้ [ ] ยังไมช่ ัดเจนดพี อ
หากยงั ไม่ชดั เจนดีพอ โปรดกลบั ไปศึกษาใหมอ่ ีกครง้ั แลว้ ตอบคำถามในใจวา่ Webwise
Ie กลา่ วถึงแนวทางการพัฒนาทักษะการรดู้ ิจิทัล วา่ อยา่ งไร?
4) ท่านเข้าใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Teaching Adults
ชัดเจนดแี ล้วหรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดีแลว้ [ ] ยงั ไม่ชดั เจนดีพอ
หากยงั ไมช่ ัดเจนดีพอ โปรดกลบั ไปศกึ ษาใหม่อีกคร้ัง แล้วตอบคำถามในใจว่า Teaching
Adults กลา่ วถงึ แนวทางการพฒั นาทักษะการร้ดู ิจิทลั ว่าอย่างไร?
5) ท่านเข้าใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ National Library
ชัดเจนดแี ล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดแี ล้ว [ ] ยังไมช่ ดั เจนดีพอ
หากยงั ไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลบั ไปศึกษาใหม่อีกครัง้ แล้วตอบคำถามในใจว่า National
Library กล่าวถงึ แนวทางการพัฒนาทกั ษะการรดู้ จิ ทิ ลั วา่ อยา่ งไร?
6) ท่านเข้าใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Lakin ชัดเจนดีแล้ว
หรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดีแล้ว [ ] ยงั ไมช่ ัดเจนดีพอ

39

หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Lakin
กล่าวถงึ แนวทางการพัฒนาทกั ษะการรดู้ จิ ิทลั ว่าอย่างไร?
7) ทา่ นเขา้ ใจแนวทางการพฒั นาทักษะการรู้ดิจทิ ัล ตามทัศนะของ Devaney ชดั เจนดีแล้ว
หรือไม่
[ ] ชดั เจนดแี ล้ว [ ] ยังไมช่ ัดเจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศกึ ษาใหม่อีกคร้งั แล้วตอบคำถามในใจว่า Devaney
กล่าวถึงแนวทางการพัฒนาทกั ษะการรู้ดจิ ทิ ัล วา่ อย่างไร?
8) ท่านเข้าใจแนวทางการพฒั นาทกั ษะการรูด้ ิจิทลั ตามทัศนะของ Stenger ชัดเจนดแี ล้ว
หรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดแี ล้ว [ ] ยงั ไมช่ ัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Stenger
กล่าวถึงแนวทางการพัฒนาทกั ษะการรูด้ จิ ทิ ัล วา่ อยา่ งไร?
9) ทา่ นเขา้ ใจแนวทางการพัฒนาทักษะการรูด้ จิ ิทัล ตามทศั นะของ Applied Educational
System ชดั เจนดแี ล้วหรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดแี ลว้ [ ] ยังไมช่ ดั เจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Applied
Educational System กลา่ วถึงแนวทางการพฒั นาทักษะการรู้ดิจิทัล ว่าอยา่ งไร?

หมายเหตุ
หากต้องการศึกษารายละเอียดของแต่ละทัศนะจากต้นฉบับท่ีเป็นภาษาอังกฤษ โปรด “Ctrl &

Click” เวบ็ ไซตข์ องแต่ละแหลง่ ได้ ดังน้ี
1) Ruesink : https://bit.ly/2OKsgJG
2) Pappas : https://bit.ly/2oo43Gy
3) Webwise Ie : https://bit.ly/2YwSBPU
4) Teaching Adults : https://bit.ly/2ZoovdH
5) National Library : https://bit.ly/2M6GDFW
6) Lakin : https://bit.ly/2OIPpMn
7) Devaney : https://bit.ly/2yN102l
8) Stenger : https://bit.ly/2q6e8eC
9) Applied Educational System : https://bit.ly/2M6W7tD

40

เอกสารอ้างองิ
Applied Educational System (n.d.). How to teach digital literacy in the classroom.

Retrieved August 3, 2019, from https://bit.ly/2M6W7tD
Devaney, L (2016) 4 Ways your institution can improve digital literacy for student

workforce success. Retrieved August 3, 2019, from https://bit.ly/2yN102l
Lakin, D (2017). How to develop your digital literacy skills. Retrieved August 3, 2019,

from https://bit.ly/2OIPpMn
National Library (n.d.). Strategies for developing digital literacy. Retrieved August 3,

2019, from https://bit.ly/2M6GDFW
Pappas, C (2017). 7 Tips to promote digital literacy and tech skills in e-learning.

Retrieved August 3, 2019, from https://bit.ly/2oo43Gy
Ruesink, M (2014). 5 Ways to develop your digital literacy skills. Retrieved August 3,

2019, from https://bit.ly/2OKsgJG
Stenger, M (2018). 7 Ways to teach digital literacy. Retrieved August 3, 2019, from

https://bit.ly/2q6e8eC
Teaching Adults (n.d.). Characteristics of effective digital literacy learning delivery.

Retrieved July 29, 2019, from https://bit.ly/2ZoovdH
Webwise Ie (n.d.). Developing digital literacy skills. Retrieved August 3, 2019, from

https://bit.ly/2YwSBPU

41

คู่มอื ชดุ ท่ี 5
ทศั นะเกยี่ วกับข้ันตอนการพัฒนาทักษะการรูด้ ิจทิ ัล

นางสาวสุขฤทัย พรหมรับ

42

คมู่ อื ชดุ ที่ 5
ทศั นะเกีย่ วกับขั้นตอนการพฒั นาทกั ษะการรู้ดิจิทัล

วัตถปุ ระสงคก์ ารเรียนรู้
หลังจากการศกึ ษาคู่มือชุดนแ้ี ลว้ ท่านมีพัฒนาการด้านพทุ ธิพิสัย (Cognitive Domain) ซ่ึงเป็น

จุดมุ่งหมายทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสมรรถภาพทางสมองหรือสติปัญญาตามแนวคิดของ
Benjamin S. Bloom โดยจําแนกพฤติกรรมในขอบเขตนี้ออกเป็น 6 ระดับ เรียงจากพฤติกรรมท่ี
สลับซับซ้อนน้อยไปหามาก หรือจากทักษะการคิดขั้นต่ำกว่าไปหาทักษะการคิดขั้นสูงกว่า ดังนี้ คือ
ความจำ (Remembering) ความเข้าใจ (Understanding) การประยุกต์ใช้ (Applying) การวิเคราะห์
(Analyzing) การประเมิน (Evaluating) และการสร้างสรรค์ (Creating) ดังน้ี

1) บอกคุณสมบัติ จับคู่ เขียนลำดับ อธิบาย บรรยาย ขีดเส้นใต้ จำแนก หรือระบุขั้นตอนการ
พัฒนาทกั ษะการรู้ดจิ ทิ ัลได้

2) แปลความหมาย อธิบาย ขยายความ สรุปความ ยกตัวอย่าง บอกความแตกต่าง หรือเรียบเรียง
ขนั้ ตอนการพฒั นาทักษะการรดู้ ิจิทัลได้

3) แก้ปัญหา สาธิต ทำนาย เชื่อมโยง ความสัมพันธ์ เปลี่ยนแปลง คำนวณ หรือปรับปรุงขั้นตอน
การพฒั นาทักษะการรูด้ ิจทิ ลั ได้

4) แยกแยะ จัดประเภท จำแนกให้เห็นความแตกต่าง หรือบอกเหตุผลขั้นตอนการพัฒนาทักษะ
การรดู้ ิจทิ ลั ได้

5) วดั ผล เปรียบเทียบ ตีค่า ลงความเห็น วจิ ารณ์ข้นั ตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดจิ ิทัลได้
6) รวบรวม ออกแบบ จดั ระเบียบ สรา้ ง ประดษิ ฐ์ หรือวางหลักการขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้

ดิจทิ ัลได้
โดยมีทศั นะเก่ียวกบั ขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจทิ ัลของแหล่งอ้างอิงทางวิชาการต่าง ๆ ดังน้ี
1) ขน้ั ตอนการพัฒนาทักษะการรดู้ ิจิทัล ตามทัศนะของ Killen, Beetham and Knight
2) ขน้ั ตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดจิ ิทลั ตามทัศนะของ Stenger
3) ขัน้ ตอนการพฒั นาทักษะการรูด้ จิ ทิ ลั ตามทศั นะของ Ruesink
4) ขน้ั ตอนการพัฒนาทักษะการรดู้ จิ ทิ ลั ตามทศั นะของ Roscorla
5) ขน้ั ตอนการพัฒนาทักษะการรูด้ ิจิทลั ตามทัศนะของ Equip team
6) ขน้ั ตอนการพัฒนาทักษะการร้ดู ิจทิ ัล ตามทัศนะของ Murphy
7) ขั้นตอนการพฒั นาทักษะการรู้ดจิ ทิ ัล ตามทัศนะของ Spencer

43

คำชีแ้ จง
1) โปรดศึกษาเนื้อหาเกี่ยวกับขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลจากทัศนะที่นำมา
กล่าวถึงแต่ละทัศนะ โดยแต่ละทัศนะท่านจะต้องทำความเข้าใจที่สามารถอธิบายกับ
ตัวเองได้ว่า เขากล่าวถึงความสำคัญว่าอย่างไร หลังจากการศึกษาเนื้อหาแต่ละทัศนะ
แล้ว โปรดทบทวนความรู้ความเข้าใจของท่านอีกครั้งจากแบบประเมินผลตนเองใน
ตอนทา้ ยของคมู่ ือ
2) เนื้อหาเกี่ยวกับขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลจากทัศนะที่นำมากล่าวถึงแต่ละ
ทัศนะมีแหล่งอ้างอิงตามที่แสดงไว้ในตอนท้ายหลังแบบประเมินผลตนเอง หากท่าน
ต้องการศึกษารายละเอียดของทัศนะเหล่านั้น ซึ่งต้นฉบับเป็นบทความภาษาอังกฤษ
ทา่ นสามารถจะสืบคน้ ต่อได้จากเว็บไซต์ทร่ี ะบไุ วใ้ นแหลง่ อา้ งองิ น้นั ๆ

ทศั นะเกีย่ วกับข้นั ตอนการพฒั นาทกั ษะการรู้ดิจิทัล
Killen, Beetham and Knight กลา่ วถงึ ขัน้ ตอนเชิงกลยุทธส์ คู่ วามสามารถดา้ นดจิ ทิ ลั ของ

องค์กร 4 ขนั้ ตอน ดังนี้
1) วสิ ัยทศั น์และความต้ังใจ (Vision and Intent)
2) ออกแบบและสรา้ ง (Design and Construct)
3) สำรวจและกำหนดบริบท (Explore and Contextualize)
4) สนบั สนุนและรวบรวม (Support and Consolidate)

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจว่าท่านเขา้ ใจขัน้ ตอนการพัฒนาทกั ษะการรู้ดจิ ิทลั
ตามทศั นะของ Killen, Beetham and Knight ว่าอยา่ งไร ?
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………….………………...........................................

Stenger เป็นนักเขียนและนักข่าวอิสระในลอนดอนที่มีประสบการณ์มากมายครอบคลุมการ
เรียนรู้และการพัฒนาเทคโนโลยีกำลังเปลี่ยนแปลงวิธีที่เราเรียนรู้ กล่าวถึง ขั้นตอนในการพัฒนาการ
เสรมิ สร้างทักษะดจิ ิทลั วา่ “เทคโนโลยไี มค่ วรถกู มองว่าเป็นสิง่ ทดแทนกจิ กรรมการเรียนรูแ้ บบเดิม ๆ ดงั น้ี

1) ความสำคัญของการคดิ อย่างมีวิจารณญาณ
2) ใช้ส่อื สังคมเพอ่ื การเรยี นรแู้ ละการทำงานร่วมกนั
3) คำแนะนำเกี่ยวกับวธิ ีหลีกเลย่ี งการลอกเลียนแบบ

44

4) สอนให้นกั เรียนจดั การขอ้ มลู ประจำตวั ออนไลน์ของนักเรยี น
5) การจัดการสิง่ รบกวนทางดิจิทัล
6) จัดเตรียมสภาพแวดล้อมสำหรบั การปฏบิ ัติท่แี ทจ้ รงิ
7) นำนักเรียนออกจากพ้นื ท่ีปลอดภยั

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจว่าท่านเขา้ ใจข้นั ตอนการพัฒนาทกั ษะการรูด้ จิ ิทลั
ตามทัศนะของ Stenger ว่าอย่างไร ?
.....……………………………………………………………………………………………………………
.....……………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………

Ruesink เป็นนักเขียนอิสระด้านการศึกษาระดับอุดมศึกษา ซึ่งเขียนบทความที่เน้นผู้เรียนเป็น
สำคัญ กลา่ วถึง 5 ขน้ั ตอนในการพฒั นาการเสริมสร้างทักษะดจิ ิทัล ดงั น้ี

1) ทักษะคอมพวิ เตอรข์ น้ั พืน้ ฐาน (Basic Computer Skills)
2) ทกั ษะคอมพวิ เตอร์/เทคโนโลยขี น้ั สูง (Advanced Computer/Tech Skills)
3) ระบบความปลอดภยั ในออนไลน์ (Online Safety)
4) การประเมนิ เน้อื หา (Content Evaluation)
5) การหางานออนไลน์ (Online Job Search)

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจว่าท่านเข้าใจข้ันตอนการพัฒนาทกั ษะการรู้ดิจิทลั
ตามทศั นะของ Ruesink วา่ อย่างไร ?
…………………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………….………………...........................................

Roscorla กล่าวถึง การสนับสนุนระดับดิจิทัลร่วมกันและการเรียนรู้การนำเข้าสื่อ (Support
Community-Level Digital and Media Literacy Initiatives) 10 ขั้นตอนในการสร้างเสริมสร้างการเรียนรู้
ดิจทิ ลั และการเรียนร้สู อ่ื ไว้ ดังน้ี

1) จัดทำแผนทที่ รัพยากรท่มี ีอยู่ร่วมกันและเสนอทนุ ชว่ ยเหลือเล็กนอ้ ย
2) สนบั สนุนเครือขา่ ยโปรแกรมการเรยี นร้ภู าคฤดรู อ้ นระดับประเทศ
3) สรา้ งกล่มุ เยาวชนด้านดจิ ิทัลและการเรียนรสู้ ื่อ
4) สร้างการเช่ือมโยงการศึกษาสหวทิ ยาการในระดับอุดมศกึ ษา

45

5) สรา้ งการดำเนินการระดบั ท้องถิ่น
6) ความร่วมมือกับส่ือและบริษทั เทคโนโลยี
7) พัฒนามาตรฐานการออนไลน์ของส่ือและการเรยี นรู้ดิจทิ ลั
8) เริ่มโครงการเพอ่ื ความบนั เทิงด้านการศึกษา
9) จดั ประกาศการแข่งขนั ทัว่ ทงั้ รัฐบริการสาธารณะผลิตเยาวชนขน้ึ
10) สนบั สนุนการประชุมประจำปีและการแขง่ ขนั แสดงผลงานนกั การศึกษา

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล
ตามทัศนะของ Roscorla ว่าอยา่ งไร ?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………….………………...........................................

Equip team กล่าวถึง การเรียนรู้ดิจิทัลครอบคลุมทักษะต่าง ๆ ที่เปลี่ยนแปลงวิธีการที่นักเรียน
เรียนรู้ทำงานร่วมกนั และสรุปข้อมลู ทกั ษะดิจิทลั มแี นวคดิ 4 ประการ ดังน้ี

1) ปรับความสนใจวิชาห้องปฏิบัติการด้วยการรู้เรียนรู้ดิจิทัล (Refocus Lab Time With
Digital Literacy)

2) สร้างแบบจำลองการเรยี นรู้ดิจทิ ัลในห้องสมดุ (Model Digital Literacy In the Library)
3) ปรบั ปรงุ ชัน้ เรียนหลกั ดว้ ยการเรียนรู้ดิจิทัล (Enhance Core Classes With Digital Literacy)
4) การคดิ แบบมองภาพใหญ่ (Better Yet, Think Big Picture)

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล
ตามทัศนะของ Equip team วา่ อย่างไร ?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………….………………......................................................................
Murphy กล่าวถึง 4 ขั้นตอนสู่โครงการเรียนรู้ดิจิทัลที่เท่าเทียมและมีประสิทธิผล ว่าการเรียนรู้
ดิจิทัลขยายขอบเขตเทคโนโลยีโดยเปลี่ยนวิธีการเรียนรู้การทำงาน และการเข้าสังคมของนักเรียน ด้วยการ
ฝึกฝนทักษะดิจทิ ัลในลำดับท่ีสงู ขนึ้
1) แสดงวสิ ัยทศั น์ของโปรแกรมใหช้ ัดเจน
2) สร้างรูปแบบการดำเนินการ

46

3) กำหนดกรอบสำหรับการจดั ตำแหน่ง
4) มสี ว่ นรว่ มกบั ครตู ลอดเริ่มดำเนนิ การโปรแกรมและอ่ืน ๆ

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ ดิจิทัล
ตามทศั นะของ Murphy วา่ อยา่ งไร ?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………….………………...........................................

Spencer กล่าวถงึ ขนั้ ตอนในการพัฒนาการเสรมิ สรา้ งทักษะดิจทิ ัล ทส่ี ามารถทำได้เพือ่ ทำให้
โรงเรียนมกี ารเรยี นรดู้ จิ ิทัล ดังนี้

1) การควบคมุ ดูแลซอฟต์แวรท์ ั้งโรงเรยี น (Harness the Power of Whole-School Software)
2) การทำงานรว่ มกนั และแบง่ ปนั แนวทางปฏบิ ัติทีด่ ที ่สี ุดทางออนไลน์ (Collaborate and

Share Best Practice Online)
3) นำเอาอปุ กรณไ์ อทีสว่ นตวั มาใช้ (BYOD)
4) การตรวจสอบนโยบาย (Reviewing Policies)
5) การจัดการเรียนรู้การบูรณาการระหว่างศาสตร์สาขาต่าง ๆ ได้แก่ วิทยาศาสตร์(S)

เทคโนโลยี (T) วศิ วกรรมศาสตร์ (E) และคณติ ศาสตร์ (M): (STEM Clubs)
6) การปรบั ปรุงหลกั สตู ร (Updating the Curriculum)

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจขัน้ ตอนการพัฒนาทักษะการรู้ ดิจิทลั
ตามทัศนะของ Spencer ว่าอยา่ งไร ?
…………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………….……………….....................................................................

แบบประเมินตนเอง
1) ท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Killen, Beetham and
Knight ชดั เจนดีแล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดแี ลว้ [ ] ยังไมช่ ัดเจนดีพอ

47

หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Killen,
Beetham and Knight กล่าวถงึ ขัน้ ตอนการพฒั นาทกั ษะการรูด้ จิ ทิ ัล ว่าอยา่ งไร?
2) ท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Stenger ชัดเจนดีแล้ว
หรือไม่
[ ] ชัดเจนดแี ล้ว [ ] ยงั ไม่ชัดเจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Stenger
กล่าวถึงขนั้ ตอนการพฒั นาทักษะการรูด้ ิจทิ ัล ว่าอย่างไร?
3) ท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Ruesink ชัดเจนดีแล้ว
หรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดแี ลว้ [ ] ยังไมช่ ดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Ruesink
กลา่ วถงึ ขั้นตอนการพฒั นาทกั ษะการรดู้ ิจทิ ัล วา่ อย่างไร?
4) ท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Roscorla ชัดเจนดีแล้ว
หรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดแี ล้ว [ ] ยงั ไม่ชดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า

Roscorla กล่าวถึงขัน้ ตอนการพฒั นาทักษะการรูด้ จิ ิทลั วา่ อยา่ งไร?
5) ท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดจิ ทิ ัล ตามทัศนะของ Equip team ชัดเจนดีแล้ว

หรือไม่
[ ] ชัดเจนดีแล้ว [ ] ยงั ไม่ชดั เจนดีพอ
หากยงั ไม่ชดั เจนดีพอ โปรดกลับไปศกึ ษาใหม่อกี คร้งั แลว้ ตอบคำถามในใจวา่ Equip team
กล่าวถงึ ข้นั ตอนการพฒั นาทักษะการรดู้ จิ ิทลั อย่างไร?
6) ท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Murphy ชัดเจนดีแล้ว
หรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดีแล้ว [ ] ยงั ไมช่ ดั เจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Murphy
กล่าวถงึ ข้ันตอนการพัฒนาทักษะการรดู้ จิ ิทัล อย่างไร?
7) ท่านเข้าใจขั้นตอนการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Spencer ชัดเจนดีแล้ว
หรอื ไม่
[ ] ชัดเจนดีแล้ว [ ] ยงั ไมช่ ดั เจนดีพอ

48

หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Spencer
กล่าวถึงขนั้ ตอนการพฒั นาทกั ษะการรู้ดิจทิ ลั อยา่ งไร?

หมายเหตุ
หากต้องการศกึ ษารายละเอียดของแต่ละทัศนะจากต้นฉบบั ท่ีเป็นภาษาอังกฤษ โปรด “Ctrl & Click”

เวบ็ ไซต์ของแตล่ ะแหลง่ ได้ ดังนี้
1) Killen, Beetham and Knight : https://bit.ly/2ENKLIp
2) Stenger : https://bit.ly/3gIubXQ
3) Ruesink : https://bit.ly/31B0rrF
4) Roscorla : https://bit.ly/3beHkHa
5) Equip team : https://bit.ly/34Q5Dd0
6) Murphy : https://bit.ly/3b4cCjS
7) Spencer : https://bit.ly/35dFG7t

เอกสารอา้ งองิ
Clare Killen, C., Beetham, H., and Knight, S. (2017). Strategic steps towards organizational digital

capability. Retrieved August 28, 2020, from https://bit.ly/2ENKLIp
Equip Team (2019). How are you planning to implement your digital literacy program?.

Retrieved August 28, 2020, from https://bit.ly/34Q5Dd0
Murphy, A. M. (2019). Four steps to an equitable and effective digital literacy program.

Retrieved August 28, 2020, from https://bit.ly/3b4cCjS
Roscorla. T. (2020). Ten steps to strengthen digital and media literacy. Retrieved August 28,

2020, from https://bit.ly/3beHkHa
Ruesink. M. (2014). 5 Ways to develop your digital literacy skills. Retrieved August 28, 2020,

from https://bit.ly/31B0rrF
Spencer, B. (2018). Digital literacy and your school: Steps to becoming digitally literate.

Retrieved August 28, 2020, from https://bit.ly/35dFG7t
Stenger. M. (2018). Seven ways to teach digital literacy. Retrieved August 28, 2020, from

https://bit.ly/3gIubXQ

49

คู่มอื ชดุ ท่ี 6
ทศั นะเก่ยี วกับการประเมินการพัฒนาทักษะการร้ดู ิจทิ ัล

นางสาวสขุ ฤทัย พรหมรับ