คู่มือทักษะการรู้ดิจิทัล

50

คู่มือชุดท่ี 6
ทัศนะเกี่ยวกับการประเมินทกั ษะการรู้ดจิ ิทลั

วัตถปุ ระสงคก์ ารเรยี นรู้
หลงั จากการศกึ ษาคู่มอื ชุดนแี้ ลว้ ท่านมพี ัฒนาการด้านพุทธิพิสัย (Cognitive Domain) ซึ่งเป็น

จุดมุ่งหมายทางการศึกษาที่เกี่ยวข้องกับสมรรถภาพทางสมองหรือสติปัญญาตามแนวคิดของ
Benjamin S. Bloom โดยจําแนกพฤติกรรมในขอบเขตนี้ออกเป็น 6 ระดับ เรียงจากพฤติกรรมที่
สลับซับซ้อนน้อยไปหามาก หรือจากทักษะการคิดขั้นต่ำกว่าไปหาทักษะการคิดขั้นสูงกว่า ดังนี้ คื อ
ความจำ (Remembering) ความเข้าใจ (Understanding) การประยกุ ต์ใช้ (Applying) การวเิ คราะห์
(Analyzing) การประเมิน (Evaluating) และการสรา้ งสรรค์ (Creating) ดังน้ี

1) บอกคุณสมบัติ จับคู่ เขียนลำดับ อธิบาย บรรยาย ขีดเส้นใต้ จำแนก หรือระบุการประเมินทักษะ
การร้ดู จิ ิทลั ได้

2) แปลความหมาย อธิบาย ขยายความ สรุปความ ยกตวั อยา่ ง บอกความแตกต่าง หรอื เรียบเรียงการ
ประเมนิ ทกั ษะการรู้ดจิ ิทลั ได้

3) แก้ปัญหา สาธิต ทำนาย เชื่อมโยง ความสัมพันธ์ เปลี่ยนแปลง คำนวณ หรือปรับปรุงการประเมนิ
ทักษะการรู้ดจิ ทิ ัลได้

4) แยกแยะ จดั ประเภท จำแนกให้เห็นความแตกต่าง หรือบอกเหตผุ ลการประเมนิ ทักษะการรู้ดิจิทัล
ได้

5) วดั ผล เปรียบเทียบ ตีค่า ลงความเหน็ วิจารณ์การประเมนิ ทกั ษะการรูด้ จิ ิทัลได้
6) รวบรวม ออกแบบ จัดระเบียบ สรา้ ง ประดิษฐ์ หรือวางหลกั การการประเมินทักษะการรดู้ ิจทิ ลั ได้
โดยมีทัศนะเก่ียวกับการประเมินทักษะการรู้ดจิ ทิ ลั ของแหล่งอา้ งอิงทางวชิ าการตา่ ง ๆ ดงั นี้
1) การประเมนิ ทกั ษะการรดู้ ิจิทัล ตามทัศนะของ Covello
2) การประเมนิ ทักษะการรดู้ ิจิทัล ตามทัศนะของ Rodríguez-de-Dios, Igartua &

González-Vázquez
3) การประเมินทักษะการรดู้ จิ ิทัล ตามทัศนะของ Cote & Milliner (2017)
4) การประเมินทักษะการร้ดู จิ ทิ ัล ตามทศั นะของ Cote & Milliner (2018)

51

คำชี้แจง
1) โปรดศึกษาเนื้อหาเกี่ยวกับการประเมินทักษะการรู้ดิจิทัลจากทัศนะที่นำมากล่าวถึงแต่
ละทศั นะ โดยแตล่ ะทัศนะทา่ นจะตอ้ งทำความเข้าใจท่สี ามารถอธบิ ายกบั ตัวเองได้ว่า เขา
กล่าวถึงความสำคัญวา่ อย่างไร หลังจากการศกึ ษาเนื้อหาแต่ละทัศนะแล้ว โปรดทบทวน
ความรคู้ วามเขา้ ใจของทา่ นอกี คร้ังจากแบบประเมินผลตนเองในตอนทา้ ยของคมู่ ือ

2) เนื้อหาเกี่ยวกับการประเมินทักษะการรู้ดิจิทัลจากทัศนะที่นำมากล่าวถึงแต่ละทัศนะมี

แหล่งอ้างอิงตามที่แสดงไว้ในตอนท้ายหลังแบบประเมินผลตนเอง หากท่านต้องการ
ศึกษารายละเอียดของทัศนะเหล่านั้น ซึ่งต้นฉบับเป็นบทความภาษาอังกฤษ ท่าน
สามารถจะสืบคน้ ตอ่ ไดจ้ ากเว็บไซต์ท่รี ะบุไวใ้ นแหล่งอ้างองิ นั้น ๆ

ทศั นะเก่ยี วกับการประเมินทักษะการรู้ดิจทิ ลั
Covello กล่าวถึง มาตรฐานการประเมินสำหรบั ทักษะการรู้ดิจิทัล (Digital Literacy) ซึ่งผู้พัฒนา

ได้พึ่งพาสมาคมเทคโนโลยีเพื่อการศึกษานานาชาติ (ISTE) NETS-S มาตรฐานเทคโนโลยีการศึกษาสำหรับ
นักเรียนเพ่ือระบผุ ลลัพธท์ ี่เหมาะสมทีส่ ดุ NETS-S ประกอบด้วย 6 หมวดหมู่ ดงั น้ี

1) ความคิดสรา้ งสรรคแ์ ละนวตั กรรม (Creativity and Innovation)
2) การสอื่ สารและความรว่ มมือ (Communication and Collaboration)
3) ความคล่องแคลว่ ในการวิจัยและสารสนเทศ (Research and Information Fluency)
4) การคิดเชงิ วิพากษ์ การแกป้ ัญหาและการตดั สนิ ใจ (Critical Thinking, Problem Solving,

and Decision Making)
5) พลเมอื งดิจทิ ัล (Digital Citizenship)
6) การดำเนนิ งานด้านเทคโนโลยีและแนวคิด (Technology Operations and Concepts)
1. ความคดิ สรา้ งสรรค์และนวตั กรรม (Creativity and Innovation)
นักเรียนสาธิตการคิดอย่างสร้างสรรค์สร้างความรู้และพัฒนาผลิตภัณฑ์และกระบวนการที่เป็น
นวัตกรรมโดยใชเ้ ทคโนโลยี นกั เรียน: (Students Demonstrate Creative Thinking, Construct Knowledge,
and Develop Innovative Products and Processes Using Technology. Students)
1.1 ใช้ความรู้ที่มีอยู่เพื่อสร้างแนวคิดผลิตภัณฑ์หรือกระบวนการใหม่ (Apply Existing
Knowledge to Generate New Ideas, Products, or Processes)
1.2 สร้างผลงานต้นฉบับเป็นวิธีการแสดงออกส่วนบุคคลหรือกลุ่ม (Create Original Works
as a Means of Personal or Group Expression)
1.3 ใช้แบบจำลองและแบบจำลองเพือ่ สำรวจระบบและปญั หาท่ีซับซ้อน

52

(Use Models and Simulations to Explore Complex Systems and Issues)
1.4 ระบุแนวโน้มและการพยากรณ์ความเป็นไปได้ (Identify Trends and Forecast

Possibilities)
2. การสือ่ สารและความรว่ มมือ (Communication and Collaboration)
นักเรียนใช้สื่อดิจิทัลและระบบในการสื่อสารและเครื่องมือในระบบปฏิบัติการณ์ทำงานร่วมกัน

ระยะไกล เพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ส่วนบุคคลและสนับสนุนการเรียนรู้ของผู้อื่น นักเรียน: (Students Use
Digital Media and Environments to Communicate and Work Collaboratively, Including at a
Distance, to Support Individual Learning and Contribute to the Learning of Others Students)

2.1 มีปฏิสัมพันธ์ การทำงานร่วมกัน และเผยแพร่กับเพื่อน ผู้เชี่ยวชาญ หรือบุคคลอื่นที่ใช้
เครื่องมือในระบบปฏิบัติการณ์และสื่อดิจิทัลที่หลากหลาย (A. Interact, Collaborate, and Publish with
Peers, Experts, or Others Employing A Variety of Digital Environments and Media.)

2.2 การสื่อสารข้อมูลและความคิดได้อย่างมีประสิทธิภาพให้กับผู้ชมหลายคนโดยใช้ความ
หลากหลายของสื่อและรูปแบบ (B. Communicate Information and Ideas Effectively to Multiple
Audiences Using a Variety of Media and Formats.)

2.3 พัฒนาความเข้าใจทางด้านวัฒนธรรม และการรับรู้ทั่วโลกโดยการมีส่วนร่วมกับผู้เรียน
ของวัฒนธรรมอื่น ๆ (C. Develop Cultural Understanding and Global Awareness by Engaging with
Learners of Other Cultures.)

2.4 มีส่วนร่วมกับทีมโครงการในการผลิตงานต้นฉบับหรือแก้ปัญหา (D. Contribute to
Project Teams to Produce Original Works or Solve Problems.)

3. ความคลอ่ งแคล่วในการวิจัยและสารสนเทศ (Research and Information Fluency)
นักเรียนใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อรวบรวมประเมินผลและใช้ข้อมูล นักเรียน: (Students Apply

Digital Tools to Gather, Evaluate, and Use Information. Students :)
3.1 วางแผนกลยทุ ธ์เพ่ือเป็นแนวทางในการสอบถาม (A. Plan Strategies to Guide Inquiry.)
3.2 การค้นหา จัดระเบียบ วิเคราะห์ ประเมินผล สังเคราะห์ และใช้ข้อมูลอย่างมีจริยธรรม

จากแหล่งข้อมูล และสื่อที่หลากหลาย (B. Locate, Organize, Analyze, Evaluate, Synthesize, and
Ethically Use Information from A Variety of Sources and Media.)

3.3 ประเมินและเลือกแหล่งข้อมูล และเครื่องมือดิจิทัลตามความเหมาะสม เฉพาะกับงาน
(C. Evaluate and Select Information Sources and Digital Tools Based on the Appropriateness to
Specific Tasks.)

3.4 ประมวลผลข้อมลู และรายงานผล (D. Process Data and Report Results.)

53

4. การคิดเชิงวิพากษ์ การแก้ปัญหาและการตัดสินใจ (Critical Thinking, Problem
Solving, and Decision Making)

นักเรียนใช้ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการวางแผน และดำเนินการวิจัย จัดการ
โครงการแก้ปัญหา และตัดสินใจอย่างชาญฉลาด โดยใช้เครื่องมือและแหล่งข้อมูลดิจิทัลที่เหมาะสม:
(Students Use Critical Thinking Skills to Plan and Conduct Research, Manage Projects, Solve
Problems, and Make Informed Decisions Using Appropriate Digital Tools and Resources.
Students :)

4.1 ระบุและกำหนดปัญหาท่ีแท้จริง และคำถามสำคัญสำหรับการตรวจสอบ
(A. Identify and Define Authentic Problems and Significant Questions for Investigation.)

4.2 วางแผนและจัดการกจิ กรรมเพื่อพัฒนาวิธีการแก้ปัญหาหรือทำให้โครงการเสรจ็ สมบูรณ์
(B. Plan and Manage Activities to Develop a Solution or Complete a Project)

4.3 รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อระบุแนวทางแก้ไข หรือตัดสินใจอย่างชาญฉลาด
(C. Collect and Analyze Data to Identify Solutions and/or Make Informed Decisions)

4.4 ใช้กระบวนการที่หลากหลาย และมุมมองที่หลากหลาย เพื่อสำรวจวิธีการ แก้ปัญหา
อ่ืน ๆ (D. Use Multiple Processes and Diverse Perspectives to Explore Alternative Solutions)

5. พลเมืองดจิ ทิ ลั (Digital Citizenship)
นักเรียนเข้าใจประเด็นเกี่ยวกับมนุษย์วัฒนธรรม และสังคมที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี และ
ฝกึ ฝนพฤติกรรมทางกฎหมาย และจรยิ ธรรม นักเรียน: (Students Understand Human, Cultural, and
Societal Issues Related to Technology and Practice Legal and Ethical Behavior. Students :)
5.1 สนับสนุนและฝึกการใช้ข้อมูล และเทคโนโลยีอย่างปลอดภัย ถูกกฎหมายและมีความ
รบั ผิดชอบ (A. Advocate and Practice Safe, Legal, and Responsible Use of Information and Technology.)
5.2 แสดงทัศนคติทดี่ ีต่อการใช้เทคโนโลยีท่ีการทำงานรว่ มกนั สนบั สนนุ การเรียนรูแ้ ละการผลิต
(B. Exhibit a Positive Attitude toward Using Technology That Supports Collaboration, Learning, and
Productivity)
5.3 แสดงให้เห็นถึงความรับผิดชอบส่วนบุคคลในการเรียนรู้ตลอดชีวิต (C. Demonstrate
Personal Responsibility for Lifelong Learning.)
5.4 แสดงความเป็นผู้นำด้านการเป็นพลเมืองดิจิทัล (D. Exhibit Leadership for Digital
Citizenship.)
6. การดำเนนิ งานด้านเทคโนโลยีและแนวคิด (Technology Operations and Concepts)

54

นักเรียนแสดงความเข้าใจอย่างถ่องแท้เกี่ยวกับแนวคิดระบบ และการปฏิบัติงานด้าน
เทคโนโลยี นักเรียน: (Students Demonstrate a Sound Understanding of Technology Concepts,
Systems, And Operations.Students)

6.1 เขา้ ใจและใชร้ ะบบเทคโนโลยี (A. Understand and Use Technology Systems)
6.2 เลือกและใช้แอปพลิเคช่ันอย่างมีประสิทธิภาพ และประสิทธิผล (B. Select and Use
Applications Effectively and Productively)
6.3 แก้ไขปญั หาระบบ และแอปพลิเคชั่น (C. Troubleshoot Systems and Applications.)
6.4 ถ่ายทอดความรู้ปัจจุบันไปสู่การเรียนรู้เทคโนโลยีใหม่ (D. Transfer Current Knowledge
to Learning of New Technologies.)

โปรดทบทวนตัวเอง แล้วตอบในใจว่าท่านเข้าใจการประเมินทักษะการรู้ดิจิทัล ตาม
ทัศนะของ Covello วา่ อยา่ งไร ?
............................................................................................... ................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-Vázquez กล่าวถึง การเรียนรูด้ ิจิทลั เติบโต
ข้นึ อย่างมากในไม่ก่ีปีท่ีผ่านมา การเรียนรู้ดิจทิ ัลมีความสำคัญอย่างยิ่งเน่ืองจากผลกระทบทางจิตวิทยาต่อ
วัยรุ่น เพื่อป้องกันความเสี่ยงของเทคโนโลยีดิจิทัล การวิเคราะห์ปัจจัยเชิงสำรวจมีปัจจัยหลักๆ ทั้งหมด 6
ประการ ดังนี้

1) ทกั ษะด้านเทคโนโลยี (Technological skill)
2) ทกั ษะความปลอดภัยส่วนบุคคล (Personal security skill)
3) ทักษะทส่ี ำคัญ (Critical skill)
4) ทกั ษะความปลอดภัยของอปุ กรณ์ (Devices security skill)
5) ทักษะการใหข้ ้อมลู (Informational skill)
6) ทกั ษะการส่ือสาร (Communication skill)
การวเิ คราะหป์ ัจจัยเชิงสำรวจ (Exploratory Factor Analysis)
1. ปัจจยั (Factors)
1.1 ทักษะด้านเทคโนโลยี (Technological Skill)
˗ บุ๊คมาร์คเว็บไซต์ที่ชอบ เพื่อให้สามารถดูได้ในภายหลัง (Bookmark a Website I
Like So I Can View It Later)

55

˗ ดาวน์โหลด บนั ทึกภาพทพ่ี บทางออนไลน์ (Download/Save a Photo I Found Online)
˗ ดาวนโ์ หลดขอ้ มูลที่พบทางออนไลน์ (Download Information I Found Online)
˗ เชื่อมต่อกับเครือข่าย Wi-Fi จากโทรศัพท์มือถือเสมอ ไม่ว่าจะเป็นอุปกรณ์ใด หรือ
อยู่ที่ไหนก็ตาม (Connect Always to A Wi-Fi Network From Smartphone, No Matter the Device
นr Where I am)
˗ ใช้แป้นพิมพ์ลัด เช่น CTRL + C o cmd + C เพื่อทำสำเนา (Use Shortcut Keys
(e.g. CTRL+C o cmd+C for Copy))
˗ ฉันไม่ชอบการดาวน์โหลดแอปพลิเคชั่น สำหรับโทรศัพท์มือถือ เนื่องจากฉันพบว่า
ยากที่จะเรียนรู้วิธีใช้งาน (บันทึกใหม่) (I Don’t Like Downloading Apps for Smartphones as I Find
Difficult to Learn How to Use Them (Recoded))
˗ หากต้องการติดต้ังโปรแกรมใหม่บนคอมพิวเตอร์ จะขอให้ผู้อื่นทำ เพราะฉันทำไม่ได้
(If I Want to Install New Programs on My Computer, I Will Ask Someone to Do It for Me
Because I Don’t)
˗ เขา้ ใจ และเขียนใหม่ (Know (Recoded))
1.2 ทักษะความปลอดภยั ส่วนบคุ คล (Personal Security Skill)
˗ ปิดใช้งานฟังก์ชั่นแสดงตำแหน่งทางภูมิศาสตร์ เช่น แอปพลิเคช่ัน Facebook
(Deactivate the Function Showing My Geographical Position (E.G. Facebook, Apps))
˗ สามารถโพสต์รูปภาพ และวดิ ีโอของคนอนื่ ทางออนไลน์ (I Know When I Can Post
Pictures and Videos of Other People Online)
˗ ใช้ปุ่มรายงานการละเมิดในเว็บไซต์สื่อสังคมออนไลน์ เช่น มีคนใช้ภาพถ่ายของฉัน
โดยไม่ได้รับอนุญาตจากฉัน (Use ‘Report Abuse’ Buttons on Social Media Sites (E.G. Someone
Uses My Photo Without My Permission))
˗ เปลี่ยนการตั้งค่าการแชร์ของโซเชียลมีเดีย เพื่อเลือกสิ่งที่คนอื่นเห็น เช่น เพื่อนของ
เพื่อน เพื่อนเท่านั้น ฉันเท่านั้น (Change The Sharing Settings of Social Media to Choose What
Others Can See About Me (Friends of Friends, Friends Only, Only Me))
˗ ฉันรู้ผลของการดาวน์โหลดเพลง และภาพยนตร์ที่ผิดกฎหมาย (I Know the
Consequences of Illegal Downloading of Music and Movies)
1.3 ทกั ษะที่สำคญั (Critical Skill)
˗ เปรยี บเทียบแหล่งข้อมลู ต่าง ๆ เพอ่ื ตัดสินใจว่าข้อมูลนั้นเป็นจริงหรือไม่ (Compare
Different Sources to Decide If Information is True)

56

˗ พิจารณาว่าข้อมูลท่ีค้นหาออนไลน์เชื่อถือได้หรือไม่ (Determine If the
Information I Find Online Is Reliable)

˗ ระบุผู้เขียนข้อมูลและประเมินความน่าเชื่อถือ (Identify the Author of the
Information and Evaluate Their Reliability)

˗ เปรียบเทียบแอปพลิเคชั่นต่างๆ เพ่ือเลือกแอปพลิเคชั่นที่น่าเชื่อถือและ ปลอดภัย
ทสี่ ดุ (Compare Different Apps In Order to Choose Which One Is Most Reliable and Secure)

˗ หากฉันพบคนออนไลน์ ฉันรู้วิธีตรวจสอบว่าโปรไฟล์ของพวกเขาเป็นของจริงหรือไม่
(If I Meet Someone Online, I Know How to Check If Their Profile Is Real)

1.4 ทักษะความปลอดภัยของอุปกรณ์ (Devices Security Skill)
˗ ใชซ้ อฟต์แวรเ์ พอ่ื ตรวจจับ และลบไวรสั (Use Software to Detect and Remove Viruses)
˗ ตรวจจบั ไวรสั ในอุปกรณด์ ิจทิ ัลของฉัน (Detect a Virus In My Digital Device)
˗ บลอ็ กเมล์ทไี่ มต่ ้องการ หรอื อีเมลข์ ยะ สแปม (Block Unwanted or Junk Mail/Spam)
˗ หากบางอย่างไม่ทำงานในขณะที่ฉันใช้อุปกรณ์ คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ ฯลฯ

ฉันมักจะรู้ว่ามันคืออะไร และจะแก้ไขปัญหาได้อย่างไร (If Something Doesn’t Work Occurs While I
am Using a Device (Computer, Smartphone, Etc.), I Usually Know What It Is and How to Fix the
Problem)

1.5 ทักษะการให้ข้อมลู (Informational Skill)
˗ ฉันยากที่จะตัดสินใจว่าคำหลักที่ดีที่สุด สำหรับการค้นหาออนไลน์คืออะไร (บันทึก

ใหม่) (I Find Hard to Decide What the Best Keywords are for Online Searching (Recoded))
˗ ฉันพบว่าเกิดความสับสนในวิธีการที่เว็บไซต์จำนวนมากได้รับการออกแบบ (บันทึก

ใหม)่ (I Find Confusing the Way In Which Many Websites are Designed (Recoded))
˗ บางครั้งฉันพบว่ายากที่จะตัดสินว่าข้อมูลมีประโยชน์สำหรับจุดประสงค์ของฉัน

อย่างไร (เขียนใหม่) (Sometimes I Find Difficult to Determine How Useful the Information Is for
My Purpose (Recoded))

˗ ฉันรู้สึกเหนื่อยเมื่อค้นหาข้อมูลออนไลน์ (I Get Tired When Looking for
Information Online)

˗ บางครั้งฉันหยุดที่เว็บไซต์โดยไม่รู้ว่าไปถึงที่นั่นได้อย่างไร (Sometimes I End Up
on Websites Without Knowing How I Got There)

1.6 ทักษะการส่ือสาร (Communication Skill)

57

˗ ทงั้ นข้ี ้นึ อยูก่ บั ที่ฉนั ต้องการท่ีจะสื่อสารกับมันจะดีกว่าทจ่ี ะใชว้ ธิ ีการหน่งึ ในชว่ งอ่ืน ๆ
การโทรออก การส่งข้อความ ส่งข้อความในโทรศัพท์มือถือ (Whatsapp) การส่งอีเมล ฯลฯ (Depending
on Who I Want to Communicate With, it is Better to Use One Method Over the Other (Make
a Call, Send a Whatsapp Message, Send an Email, Etc.))

˗ ส่งไฟล์ใด ๆ ไปยังผู้ติดต่อ โดยใช้โทรศัพท์มือถือ (Send any File to a Contact
Using a Smartphone)

˗ ไม่วา่ ฉันจะส่อื สารเรื่องอะไรกบั ใคร อโิ มจมิ ปี ระโยชนเ์ สมอ (No Matter with Who I
Communicate: Emojis are Always Useful)

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจวา่ ท่านเขา้ ใจการประเมนิ ทกั ษะการร้ดู จิ ิทลั ตาม
ทศั นะของ Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-Vázquez ว่าอยา่ งไร ?
............................................................................................... ................................
........................................................................................................... ....................
...............................................................................................................................

Cote & Milliner ได้ทำการสำรวจนักศึกษาวิทยาลัยการท่องเทย่ี วและการบริการ College of
Tourism and Hospitality (CTH) ในปีแรกเป็นระยะเวลาหนึ่งปี แบบสอบถามเกี่ยวกับความรู้ทาง
คอมพวิ เตอรท์ ีส่ ร้างโดย Son, Robb และ Charismadjiri (2011) มี 5 ข้ันตอน ดงั น้ี

1) การประเมินทักษะดิจิทัลของนักเรียนด้วยตนเอง (Student’s Self-Assessment of
Digital Skills)

2) การประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับความสามารถในการใช้ดิจิทัลต่อไปนี้
(Students’ Self-Assessment of Their Ability to Complete the Following Digital Tasks)

3) การประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับความสามารถในการปฏิบัติกิจกรรมท่ี
เกี่ยวข้องกับอินเทอร์เน็ตดังต่อไปนี้ (Students’ Self-Assessment of Their Ability to Fulfill the
Following Internet-Related Tasks)

4) การประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับความสามารถในการปฏิบัติกิจกรรมที่
เกี่ยวข้องกับอินเทอร์เน็ตดังต่อไปนี้ (Students’ Self-Assessment of Their Ability to Fulfill the
Following Internet-Related Tasks)

5) ผลความรูท้ ั่วไปเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ (General Computer Knowledge Results)
ตอนที่ 1 การประเมินทักษะดิจิทัลของนักเรียนดว้ ยตนเอง (Student’s Self-Assessment
of Digital Skills)

58

1.1 การใชเ้ ครอื ข่ายสงั คมออนไลน์ (Social Networking)
1.2 การใช้โทรศัพท์มือถือ (Smartphone/Cellphone Email)
1.3 การใช้อนิ เทอร์เน็ต (Internet)
1.4 การใชอ้ ีเมล์ (E-Mail)
1.5 การคน้ หาข้อมูลในวิกิพีเดีย (Wiki)
1.6 การใช้มัลตมิ เี ดียเสียงและภาพยนตร์ (Multimedia (Audio & Film))
1.7 การใช้โปรแกรมทีช่ ่วยในการประมวลผลคำ (Word Processing)
1.8 การใช้โปรแกรมคอมพวิ เตอร์ มลี กั ษณะเปน็ ตาราง (Spreadsheet)
1.9 แก้ไขกราฟิกและรูปภาพ (Graphic & Photo Editing)
1.10 การใชโ้ ปรแกรมที่ชว่ ยในการนำเสนอ (Presentation Software)
1.11 เกมสค์ อมพิวเตอร์ (Computer Games)
1.12 การดาวน์โหลดและติดตั้งโปรแกรม (Download & Install Programs)
1.13 ขอ้ ความสนทนา (Text Chatting)
1.14 การรกั ษาความปลอดภยั ของซอฟต์แวร์ (Security Software)
1.15 การประชุมทางวดิ โี อ (Video Conferencing)
1.16 การสนทนาออนไลนห์ รือท่ีประชุมสำหรับการอภิปราย (Online Discussions or

Forums)
1.17 การแบ่งปันไฟล์ (File Sharing Services)
1.18 ฐานขอ้ มูล (Database)
1.19 การเก็บขอ้ มูลในรูปแบบออนไลน์ (Cloud Computing)
1.20 การบนั ทึกบทความของตนเองลงบนเว็บไซต์ (Blogging)
1.21 ออกแบบเวบ็ ไซต์ (Website Design)
ตอนที่ 2 การประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับความสามารถในการใช้ดิจิทัลต่อไปน้ี
(Students’ Self-Assessment of Their Ability to Complete the Following Digital Tasks)
2.1 คุณสามารถเปิดและปิดเครื่องคอมพิวเตอร์ได้อย่างถูกต้องหรือไม่ (Can You
Properly Turn on and Shut Down a Computer?)
2.2 คุณสามารถสร้างเอกสารในโปรแกรมที่ใช้สำหรับการพิมพ์รายงาน (Microsoft
Word) พน้ื ฐานไดห้ รอื ไม่ (Can You Create a Basic Microsoft Word Document?)
2.3 คุณสามารถย่อเล็กสุด ขยาย และย้ายหน้าต่างบนเดสก์ท็อปได้หรือไม่ (Can You
Minimize, Maximize and Move Windows on the Desktop?)

59

2.4 คุณสามารถเริ่ม และออกจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์ได้หรือไม่ (Can You Start
and Exit a Computer Program?)

2.5 คุณสามารถพิมพ์เอกสารโดยใช้เครื่องพิมพ์ได้หรือไม่ (Can You Print a
Document Using a Printer?)

2.6 คุณสามารถคัดลอก ตัด และวางในเอกสารได้หรือไม่ (Can You Copy, Cut and
Paste Inside a Document?)

2.7 คุณสามารถเปลี่ยนรูปแบบตัวอักษรและขนาดในเอกสารได้หรือไม่ (Can You
Change the Font Style and Size In a Document?)

2.8 คุณสามารถสร้างกระดาษคำนวณโดยใช้โปรแกรมทางด้านตารางคำนวณ(Excel)
พ้นื ฐานได้หรอื ไม่ (Can You Create A Basic Excel Spreadsheet?)

2.9 คุณสามารถทำการจัดการไฟล์รวมถึงการลบและเปลี่ยนชื่อไฟล์ ฯลฯ ได้หรือไม่
(Can You Perform File Management Including Deleting and Renaming Files, Etc.?)

2.10 คุณสามารถส่งและรับสิ่งที่แนบมาผ่านข้อความอีเมล์ได้หรือไม่ (Can You Send
and Receive Attachments Through Email Messages?)

2.11 คุณสามารถเปลี่ยนความสว่างและความคมชัดของจอภาพได้หรือไม่ (Can You
Change Monitor Brightness and Contrast?)

2.12 คุณสามารถสร้างงานนำเสนออย่างง่ายโดยใช้โปรแกรมสำหรับการจัดสร้างงาน
นำเสนอขอ้ มูล(Power Point) ไดห้ รอื ไม่ (Can You Create a Simple Presentation Using Power Point?)

2.13 คุณสามารถปรบั ขนาดภาพถ่ายได้ไหม (Can You Resize a Photograph?)
2.14 คุณสามารถติดตั้งโปรแกรมซอฟต์แวร์ได้หรือไม่ (Can You Install a Software
Program?)
2.15 คุณสามารถย้ายไฟล์จากอุปกรณ์ที่บันทึกข้อมูลในคอมพิวเตอร์(Hard Drive) ไป
ยังอุปกรณ์ที่บันทึกข้อมูลแบบพกพา(USB Drive) ได้หรือไม่ (Can You Move A File From a Hard
Drive to A USB Drive?)
2.16 คุณสามารถเขียนไฟลล์ งบนแผ่นซดี ไี ดห้ รือไม่ (Can You Write Files Onto a CD?)
2.17 คุณสามารถติดต้ังโปรแกรมเครื่องพิมพ์ได้หรือไม่ (Can You Install a Printer?)
2.18 คุณสามารถสแกนไวรัสในดิสก์หรือไฟล์ได้หรือไม่ (Can You Scan a Disk or File
for Viruses?)
2.19 คุณสามารถบันทกึ และแก้ไขเสียงไดห้ รือไม่ (Can You Record and Edit Sounds?)
2.20 คุณสามารถแปลงไฟล์ Microsoft Word เปน็ PDF ไดห้ รอื ไม่ (Can You Convert
a Microsoft Word File to a PDF?)

60

2.21 คุณสามารถสร้างฐานข้อมูลอย่างง่าย เช่นใช้ Access (Are You Able to Create
a Simple Database (E.G. Using Access))

2.22 คุณสามารถใช้ตัวแก้ไขวิธีการป้อนข้อมูล (Input Method Editor) ได้อย่างมี
ประสิทธภิ าพหรือไม่ (Are You Able to Useห Input Method Editor (IME) Effectively?)

2.23 คุณสามารถสรา้ งหน้าเวบ็ แบบง่ายได้หรือไม่ (Can You Create a Simple Web Page?)
ตอนที่ 3 การประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับความสามารถในการปฏิบัติกิจกรรมท่ี
เกี่ยวข้องกับอินเทอร์เน็ตดังต่อไปนี้ (Students’ Self-Assessment of Their Ability to Fulfill the
Following Internet-Related Tasks)

3.1 คุณสามารถเชื่อมต่อคอมพิวเตอร์กับอินเทอร์เน็ตได้หรือไม่ (Are You Able to
Connect Your Computer to the Internet?)

3.2 คุณสามารถป้อน URL ในแถบที่อยู่ได้อย่างถูกต้องหรือไม่ (Are You Able to
Correctly Enter a URL In the Address Bar?)

3.3 คุณสามารถดาวน์โหลดไฟล์จากอินเทอร์เน็ต และบันทึกได้อย่างเหมาะสมหรือไม่
เช ่ น JPEG หร ื อ PDF (Are You Able to Download a File From the Internet and Save It
Appropriately? (E.G. JPEG Or PDF))

3.4 คุณสามารถทำการประชุมทางวิดีโอออนไลน์ได้หรือไม่ (Are You Able to
Conduct Video Meetings Online?)

3.5 คุณสามารถสร้างบัญชีบนเว็บไซต์ที่ต้องการ ชื่อผู้ใช้ และรหัสผ่านได้หรือไม่ เช่น
Twitter Gmail หรือ Facebook (Are You Able to Create An Account On Websites That Require
a Username and Password? (E.G. Twitter, Gmail or Facebook))

3.6 คุณสามารถเพิ่มเว็บเพจในรายการบุ๊คมาร์คของคุณได้หรือไม่ (Are You Able to
Add a Webpage to Your List of Bookmarks?)

ตอนที่ 4 การประเมินตนเองของนักเรียนเกี่ยวกับความสามารถในการปฏิบัติกิจกรรมท่ี
เกยี่ วขอ้ งกับอินเทอรเ์ น็ตดังต่อไปน้ี (Students’ Self-Assessment of their Ability to Fulfill the
Following Internet-Related Tasks)

4.1เครือขา่ ยสังคมเป็นรูปแบบของเว็บไซต์ เชน่ Twitter, Mixi หรอื Facebook (Social
Networks (E.G. Twitter, Mixi, or Facebook))

4.2การเก็บข้อมูลในรูปแบบออนไลน์ เช่น Dropbox หรือ Google Drive (Cloud
Computing (E.G. Dropbox or Google Drive))

4.3บรกิ ารคน่ั หน้าออนไลน์ (Social Bookmarking)
4.4การนำเอาไฟลเ์ สยี งดิจิทัลมาออนไลน์ ในรูปแบบรายการวิทยุ (Podcasting)

61

4.5ซอฟต์แวร์ใช้ในการแต่งเพลงออนไลน์ เช่น Open Office Google Documents
และ Microsoft Office (Online Composition Software (E.G. Open Office, Google Documents
and Microsoft Office))

4.6ระบบปฏิบัติการที่ควบคุมการทำงานของฮาร์ดแวร์ทั้งหมด เช่น Ubunto, Gentoo,
BSD และ Unix (Operating Systems (E.G. Ubunto, Gentoo, BSD and Unix))

4.7โทรศัพท์มอื ถือ (Smartphone)
ตอนที่ 5 ผลความรู้ทวั่ ไปเก่ียวกบั คอมพวิ เตอร์ (General Computer Knowledge Results)

5.1 โฟลเดอร์คืออะไร (What Is A Folder?)
5.2 จำนวนตัวอักษรที่มากที่สุด ในการส่งข้อความแบบสั้น (How Many Characters
are Allowed for a Tweet?)
5.3 ท่ีอยู่เว็บ(URL) คืออะไร (What Is A URL?)
5.4 ข้อใดตอ่ ไปนไ้ี มใ่ ชเ่ ครอ่ื งมือค้นหา (Which of the Following Is Not a Search Engine?)
5.5 สมองหลกั ของคอมพวิ เตอร์คืออะไร (What Is the Main Brain of the Computer?)
5.6 ฟังกช์ น่ั หลกั ของเซริ ์ฟเวอร์ในเครือข่ายสงั คมออนไลน์คืออะไร (What Is the Main
Function of A Server In a Networked Environment?)
5.7 โปรแกรมประเภทใดทใี่ ช้แก้ไขไฟล์รูปแบบการเกบ็ แฟ้มข้อมลู ทีม่ ีภาพ (GIF) หรือไฟล์
รปู แบบการบีบอดั แฟม้ ภาพ (JPEG) (What Kind of Program Is Used to Edit a GIF File or a JPEG File?)
5.8 ข้อมูลที่เหมาะกับซีดีและดวี ีดีเปน็ อย่างไร (How Much Information Fits on a CD
and a DVD?)
5.9 ขอ้ ใดต่อไปน้ถี ือว่าเปน็ มารยาทท่ีไมด่ ีในการใชอ้ ีเมล์ (Which of the Following Is
Considered Poor Email Etiquette?)
ตัวอย่างไฟล์เสียงมาตรฐาน (WAV) และตัวแปลงไฟล์ออนไลน์ (AIFF) คืออะไร (What
are WAV and AIFF Files Examples of?)

โปรดทบทวนตวั เอง แลว้ ตอบในใจว่าท่านเข้าใจการประเมินทักษะการรู้ดจิ ิทัล ตาม
ทัศนะของ Cote & Milliner (2017) วา่ อย่างไร ?
…………………………………………………………………...............................................................
................................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

62

Cote & Milliner ได้พัฒนาเครื่องมือแบบสอบถาม เพื่อสำรวจความรู้ทางดิจิทัลของครู
ภาษาอังกฤษ 42 คนที่ทำงานในมหาวิทยาลัยเอกชนญี่ปุ่น โดยดัดแปลงแบบสอบถามมาจาก Son, Robb
& Charismiadji ปี 2011 พิจารณาสิทธิ์ของการใช้และการเข้าถึงคอมพิวเตอร์ เครื่องมือการประเมินผล
สำเรจ็ จากการพฒั นาทักษะการร้ดู ิจิทัล มขี ้อคำถามในประเด็นต่าง ๆ ดังนี้

1) การประเมนิ การใชท้ ักษะดิจิทลั ของตนเอง (Self-Assessment of Digital Skills)
2) การเข้าถึงท่ีเกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์และคำถามการใชง้ าน (Computer- Related

Access and Usage Questions)
3) คำถามที่เก่ียวข้องกบั ทักษะการใชค้ อมพวิ เตอร์ (Computer Related Skills Questions)
4) การรับรู้เก่ียวกบั การใช้คอมพิวเตอร์ของครู (Teacher Perceptions of Computers)
ตอนที่ 1 การประเมินการใชท้ ักษะดิจิทัลของตนเอง (Self-Assessment of Digital Skills)
1) ทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ของคุณอยู่ในระดับใดต่อไปนี้ (How Would You Rate
Your Computer Skills on the Following?)

1.1 การใชอ้ ีเมล์ (E-Mail)
1.2 การใช้อินเทอร์เนต็ (Internet)
1.3 การใชโ้ ปรแกรมที่ชว่ ยในการประมวลผลคำ (Word Processing)
1.4 การใช้อีเมล์ในโทรศัพท์มือถือ (E-Mail (Mobile))
1.5 การใช้โปรแกรมท่ชี ่วยในการนำเสนอ (Presentation Software)
1.6 การใชโ้ ปรแกรมทีช่ ว่ ยในการค้นหาข้อมูล (Web Search Engines)
1.7 การดาวน์โหลดและติดตงั้ โปรแกรม (Downloading and Installing Programs)
1.8 การใช้เครือข่ายสังคมออนไลน์ (Social Networking)
2) การใชแ้ อพพลิเคช่นั ด้านการสื่อสารดว้ ยเสียง (Communications Applications)
3) การใช้แชทออนไลน์ (Online Chat)
4) ความปลอดภัยทางอินเทอร์เน็ต (Internet Security)
5) การใชแ้ อพพลเิ คชั่นมัลตมิ ีเดยี (Multimedia Applications)
6) การประชมุ ทางวดิ ีโอออนไลน์ (Online Video Conferencing)
7) การสนทนาออนไลน์ (Online Discussions)
8) การใชโ้ ปรแกรมคอมพวิ เตอร์ มลี ักษณะเป็นตาราง (Spreadsheet)
9) การค้นหาข้อมูลในวิกิพีเดีย (Wiki)
10) ฐานขอ้ มูล (Database)
11) การใช้แอพพลิเคชนั่ บลอ็ ก (Blog Applications)
12) การเก็บขอ้ มูลในรูปแบบออนไลน์ (Cloud Computing)

63

13) ออกแบบเว็บไซต์ (Website Design)
14) เกมสค์ อมพิวเตอร์ (Computer Games)
ตอนที่ 2 การเข้าถึงที่เกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์และคำถามการใช้งาน (Computer-Related
Access and Usage Questions)
2.1 คุณมีคอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตที่บ้านหรือไม่ (Do You Have a
Computer Connected to the Internet at Home?)
2.2 คุณมีบัญชีอีเมล์นอกจากสมาร์ทโฟนหรือบัญชีมหาวิทยาลัยของคุณหรือไม่ (Do
You Have an Email Account Outside Your Smartphone or University Account?)
2.3 คณุ ใช้บริการเวบ็ เมลหรือไม่ (Do You Use a Webmail Service?)
2.4 คุณมีหน้าแรกของเว็บไซต์(Homepage)ส่วนตัวหรือไม่ (Do You have a
Personal Homepage?)
2.5 คณุ เขา้ ใจฟังกช์ น่ั การใช้งานพน้ื ฐานของส่วนประกอบฮาร์ดแวร์คอมพิวเตอร์หรือไม่
(เช่น CPU และฮาร์ดดิสก์) (Do You Understand the Basic Functions of Computer Hardware
Components? (E.G. CPU And Hard Disk))
2.6 คณุ ใช้แปน้ พมิ พ์ลัดหรือไม่ (Do You Use Keyboard Shortcuts?
2.7 คุณใช้คอมพิวเตอร์ที่เชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตที่มหาวิทยาลัยหรือไม่ (Do You Use a
Computer Connected to the Internet at University?)
2.8 คุณใช้คอมพิวเตอร์เพื่อการสอนหรือไม่ (Do You Use a Computer for Teaching
Purposes?
2.9 คุณจะพบว่ามันง่ายที่จะเรียนรู้อะไรในการอ่านได้จากหน้าจอคอมพิวเตอร์หรือไม่
(Do You Find It Easy to Learn Something By Reading It From a Computer Screen?)
2.10 คุณใช้ซีดีรอมเพื่อเสริมการเรียนการสอนหรือไม่ (Do You Use CD-Roms to
Supplement Your Teaching?)
2.11 คุณใช้เว็บไซต์เพื่อเสริมการสอนของคุณหรือไม่ (Do You Use Websites to
Supplement Your Teaching?)
ตอนที่ 3 คำถามที่เกี่ยวข้องกับทักษะการใช้คอมพิวเตอร์ (Computer Related Skills
Questions)
3.1 คุณสามารถเปิดและปิดคอมพิวเตอร์ได้อย่างถูกต้องหรือไม่ (Can You Properly
Turn on and Shutdown a Computer?)
3.2 คุณสามารถเริ่มและออกจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์ได้หรือไม่ (Can You Start
And Exit a Computer Program?)

64

3.3 คุณสามารถพิมพ์เอกสารโดยใช้เครื่องพิมพ์ได้หรือไม่ (Can You Print a
Document Using a Printer?)

3.4 คุณสามารถสร้างเอกสาร Microsoft Word พื้นฐานได้หรือไม่ (Can You Create
a Basic Microsoft Word Document?)

3.5 คุณสามารถส่งและรับสิ่งที่แนบมาผ่านข้อความอีเมล์ได้หรือไม่ (Can You Send
and Receive Attachments Through Email Messages?)

3.6 คุณสามารถค้นหาข้อมูลโดยใช้การใช้โปรแกรมที่ช่วยในการค้นหาข้อมูลได้หรือไม่
(Can You Search for Information Using a Web Search Engine?)

3.7 คุณสามารถย้ายไฟล์จากอุปกรณ์ที่บันทึกข้อมูลในคอมพิวเตอร์ (Hard Drive) ไป
ยังอุปกรณ์ที่บันทึกข้อมูลแบบพกพา(USB Drive) ได้หรือไม่ (Can You Move a File From a Hard
Drive to a USB Drive?)

3.8 คุณสามารถดาวน์โหลดและบันทึกไฟล์จากเว็บได้หรือไม่ (Can You Download
and Save Files From the Web?)

3.9 คุณสามารถเปลี่ยนรูปแบบตัวอักษรและขนาดในเอกสารได้หรือไม่ (Can You
Change the Font Style and Size In a Document?)

3.10 คุณสามารถเปลี่ยนความสว่างและความคมชัดของจอภาพได้หรือไม่ (Can You
Change Monitor Brightness and Contrast?)

3.11 คุณสามารถย่อเล็กสุดขยายและย้ายหน้าต่างบนเดสก์ท็อปได้หรือไม่ (Can You
Minimize, Maximize And Move Windows on the Desktop?)

3.12 คุณสามารถทำการจัดการไฟล์รวมถึงการลบและเปลี่ยนชื่อไฟล์ ฯลฯ ได้หรือไม่
(Can You Perform File Management Including Deleting And Renaming Files, Etc.?)

3.13 คุณสามารถคัดลอก ตัดข้อความ และวางในเอกสารได้หรือไม่ (Can You Copy,
Cut And Paste Inside a Document?)

3.14 คุณสามารถสร้างงานนำเสนออย่างง่ายโดยใช้โปรแกรมสำหรับการจัดสร้างงาน
นำเสนอขอ้ มลู (Power Point) ไดห้ รือไม่ (Can You Create a Simple Presentation Using Power Point?)

3.15 คุณสามารถติดตั้งโปรแกรมซอฟต์แวร์ได้หรือไม่ (Can You Install a Software
Program?)

3.16 คุณสามารถเขยี นไฟลล์ งบนแผน่ ซดี ไี ด้หรอื ไม่ (Can You Write Files Onto a CD?)
3.17 คณุ สามารถปรบั ขนาดภาพถ่ายได้ไหม (Can You Resize a Photograph?)
3.18 คุณสามารถสร้างกระดาษคำนวณโดยใช้โปรแกรมทางด้านตารางคำนวณ (Excel)
พ้นื ฐานไดห้ รือไม่ (Can You Create a Basic Excel Spreadsheet?)

65

3.19 คุณสามารถสแกนไวรัสในดสิ กห์ รือไฟลไ์ ด้หรือไม่ (Can You Scan A Disk or File
for Viruses?)

3.20 คุณสามารถใช้เครื่องมือการประชุมทางวิดีโอบนเว็บได้ไหม (Can You Use a
Video Conferencing Tool on the Web?)

3.21 คุณสามารถบันทึกและแก้ไขเสียงได้หรือไม่ (Can You Record and Edit
Sounds?)

3.22 คุณสามารถสร้างฐานข้อมูลอย่างง่ายโดยใช้โปรแกรมในการจัดการระบบ
ฐานข้อมูล(Access) หรือใช้โปรแกรมทางด้านตารางคำนวณ(Excel) ได้หรือไม่ (Can You Create a
Simple Database Using Access or Excel?)

3.23 คุณสามารถสร้างหน้าเว็บแบบง่ายได้หรือไม่ (Can You Create a Simple Web
Page?)

3.24 โฟลเดอรค์ ืออะไร (What Is a Folder?)
3.25 ข้อมูลที่เหมาะกับซีดีและดีวีดีเป็นอย่างไร (How Much Information Fits on a
CD and a DVD?)
3.26 โปรแกรมประเภทใดที่ใช้แก้ไขไฟล์รูปแบบการเก็บแฟ้มข้อมูลที่มีภาพ (GIF) หรือ
ไฟล์รูปแบบการบีบอัดแฟ้มภาพ (JPEG) (What Kind Of Program Is Used to Edit a GIF File or a
JPEG File?)
3.27 สมองหลักของคอมพิวเตอร์คืออะไร (What Is the Main Brain of the
Computer?)
3.28 ฟังก์ชั่นหลักของเซิร์ฟเวอร์ในเครือข่ายสังคมออนไลน์คืออะไร (What Is the
Main Function of a Server In a Networked Environment?)
3.29 ตัวอย่างไฟล์เสียงมาตรฐาน (WAV) และตัวแปลงไฟล์ออนไลน์ (AIFF) คืออะไร
(What are WAV and AIFF Files Examples of?)
3.30 ข้อใดต่อไปนี้ไม่ใช่เครื่องมือค้นหา (Which of the Following Is Not a Search
Engine?)
3.31 ขอ้ ใดต่อไปน้ีไม่ใชอ่ ุปกรณ์สง่ ออก (Which of the Following Is Not an Output
Device?)
3.32 ท่ีอยู่เวบ็ (URL) คอื อะไร (What Is a URL?)
ตอนที่ 4 การรับรู้เกี่ยวกับการใช้คอมพิวเตอร์ของครู (Teacher Perceptions of
Computers)
4.1 ฉนั สนุกกับการใชค้ อมพวิ เตอร์ (I Enjoy Using Computers)

66

4.2 ฉันรูส้ กึ สะดวกสบายในการใชค้ อมพิวเตอร์ (I Feel Comfortable Using Computers)
4.3 ฉนั ยนิ ดที ีจ่ ะเรียนรเู้ พิม่ เติมเก่ยี วกบั คอมพวิ เตอร์ (I’m Willing to Learn More About
Computers)
4.4 ฉันคิดวา่ คอมพิวเตอร์ใช้งานยาก (I Think Computers are Difficult to Use)
4.5 ฉันรู้สึกถูกคุกคามเมื่อคนอื่นพูดถึงคอมพิวเตอร์ (I Feel Threatened When
Others Talk About Computers)
4.6 ฉันเชอ่ื วา่ การเรยี นรู้การใช้คอมพิวเตอร์เป็นส่ิงสำคญั สำหรับฉนั (I Believe That It
Is Important for Me to Learn How to Use Computers)
4.7 ฉันต้องการที่จะใช้คอมพิวเตอร์ในห้องเรียน (I Would Like to Use Computers
In the Classroom)
4.8 ฉันรู้สึกว่าฉันสามารถพัฒนาการสอนของฉันได้โดยใช้คอมพิวเตอร์ (I Feel That
My Teaching Could Be Improved By Using Computers)
4.9 ฉันคิดว่าคอมพิวเตอร์สามารถทำให้การเรียนรูภ้ าษาต่างประเทศที่นา่ สนใจมากขน้ึ
(I Think That Computers Can Make Foreign Language Learning More Interesting)
4.10 ฉันเชื่อว่าการฝึกอบรมในการเรียนรู้ภาษาโดยใช้คอมพิวเตอร์ควรรวมอยู่ในการ
สอนของครูภาษา (I Believe That Training In Computer Assisted Language Learning Should Be
Included In Language Teacher Education)

โปรดทบทวนตวั เอง แล้วตอบในใจวา่ ท่านเข้าใจการประเมินทักษะการร้ดู ิจิทัล ตาม
ทศั นะของ Cote & Milliner (2018) วา่ อย่างไร ?
............................................................................................... ................................
........................................................................................................... ....................
...............................................................................................................................

แบบประเมินตนเอง

1) ท่านเขา้ ใจการประเมินทักษะการรู้ดจิ ทิ ัล ตามทัศนะของ Covello ชดั เจนดแี ล้วหรอื ไม่
[ ] ชดั เจนดแี ล้ว [ ] ยังไมช่ ัดเจนดพี อ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Covello
กลา่ วถงึ การประเมนิ ทักษะการรูด้ ิจิทลั ว่าอย่างไร?

2) ท่านเข้าใจการประเมินทักษะการรู้ดจิ ิทัล ตามทศั นะของ Rodríguez-de-Dios, Igartua
& González-Vázquez ชดั เจนดแี ล้วหรือไม่

67

[ ] ชดั เจนดีแลว้ [ ] ยงั ไม่ชัดเจนดีพอ
หากยังไมช่ ดั เจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกคร้ัง แล้วตอบคำถามในใจวา่
Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-Vázquez กล่าวถงึ การประเมินทักษะการรู้
ดิจทิ ลั วา่ อย่างไร?
3) ท่านเข้าใจการประเมินทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Cote & Milliner (2017)
ชัดเจนดแี ลว้ หรือไม่
[ ] ชัดเจนดแี ลว้ [ ] ยังไม่ชัดเจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Cote &
Milliner (2017) กลา่ วถงึ การประเมนิ ทักษะการรู้ดิจทิ ัล วา่ อยา่ งไร?
4) ท่านเข้าใจการประเมินทักษะการรู้ดิจิทัล ตามทัศนะของ Cote & Milliner (2018)
ชัดเจนดีแล้วหรือไม่
[ ] ชดั เจนดแี ล้ว [ ] ยงั ไม่ชดั เจนดีพอ
หากยังไม่ชัดเจนดีพอ โปรดกลับไปศึกษาใหม่อีกครั้ง แล้วตอบคำถามในใจว่า Cote &
Milliner (2018) กลา่ วถงึ การประเมินทักษะการรู้ดิจทิ ัล วา่ อยา่ งไร?

หมายเหตุ
หากต้องการศึกษารายละเอียดของแต่ละทัศนะจากต้นฉบับที่เป็นภาษาอังกฤษ โปรด “Ctrl &

Click” เวบ็ ไซตข์ องแต่ละแหลง่ ได้ ดังนี้
1) Covello : https://bit.ly/30vgzJw
2) Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-Vázquez : https://bit.ly/3vvCrCu
3) Cote & Milliner (2017) : https://bit.ly/3322lS2
4) Cote & Milliner (2018) : https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1195805.pdf

เอกสารอา้ งอิง
Cote, T. & Milliner, B. (2018). A survey of EFL teacher’s digital literacy. Teaching

English with Technology. 18(4):71-89
Cote, T.J. & Milliner, B. (2017). Preparing Japanese students’ digital literacy for study

abroad: Is more training needed?. The jalt call Journal 2017: Regular Papers.
13(3):187–197

68

Covello, S. (2010). A review of digital literacy assessment instruments. IDE-712:
Analysis for Human Performance Technology Decisions. Retrieved June 13,
2020, from https://bit.ly/30vgzJw

Rodríguez-de-Dios, I., Igartua, J.J. & González-Vázquez, A. (2016). Development and
validation of a digital literacy scale for teenagers. Fourth International
Conference on Technological Ecosystems for Enhancing Multiculturality –
TEEM’16. 16(4):1067-1073

69

70

ค่มู ือเชงิ ปฏบิ ัติการเพอ่ื พฒั นาทักษะดิจทิ ัลให้แกน่ ักเรียน

วัตถุประสงค์เพ่ือการปฏบิ ตั ิ

คู่มือเชิงปฏิบัติการประกอบโครงการครูนำความรู้สู่การพัฒนานักเรียนนี้ จัดทำขึ้นเป็นให้ท่าน
ได้ทราบถึงประเดน็ ตา่ ง ๆ ทจ่ี ะชว่ ยใหท้ า่ นนำความรู้ที่ทา่ นได้รับจากโครงการแรก คือ โครงการพัฒนา
ความรู้ของครูผู้สอนเกี่ยวกับการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัลให้กับนักเรียน ไปสู่การปฏิบัติ คือ การ
พัฒนานกั เรียน ไดอ้ ย่างมีประสิทธภิ าพและประสิทธผิ ล ดงั นี้

1) ทบทวนถึงคุณลักษณะหรือทักษะการรู้ดิจิทัล ที่คาดหวังให้เกิดขึ้นกับนักเรียน หลังจาก
ไดร้ ับการพฒั นาจากท่านตามโครงการครผู ูส้ อนนำความรู้สู่การพัฒนานักเรียน ในระยะ 2-
3 เดือนหลังจากนี้

2) ทบทวนถึงหลักการ / แนวคิด / เทคนิค / วิธีการ / กิจกรรมที่เป็นทางเลอื กที่หลากหลาย

เพื่อการพัฒนาทักษะการรู้ดิจิทัล จากทัศนะของนักวิชาการหรือหน่วยงานที่ท่านได้ศึกษา
มาจากคู่มือประกอบโครงการแรก คือ โครงการพัฒนาความรู้ของครูผู้สอนเกี่ยวกับการ
พฒั นาทกั ษะดจิ ิทลั เพอื่ ใชเ้ ปน็ แนวทางการพัฒนาของท่าน ซงึ่ หากมมี ากมาย อาจเลือกใช้
แนวทางการพัฒนาท่ที ่านเห็นว่าสำคัญ
3) ทบทวนถึงขั้นตอนการพัฒนาดิจิทัล จากทัศนะของนักวิชาการหรือหน่วยงานที่ท่านได้
ศึกษามาจากคู่มือประกอบโครงการแรก คือ โครงการพัฒนาความรู้ของครูผู้สอนเกี่ยวกับ
การพัฒนาทักษะดิจิทัล เพื่อใช้เป็นแนวทางการพัฒนาของท่านเอง ซ่ึงอาจจะยึดถือตาม
ทัศนะใดทัศนะหนึ่ง หรือบูรณาการขึ้นใหม่จากหลายๆ ทัศนะ
4) ระบถุ ึงหลักการ / แนวคิด / เทคนคิ / วธิ กี าร / กิจกรรมท่เี ป็นทางเลือกท่ีหลากหลายเพื่อ
การพัฒนา และข้ันตอนการพฒั นาที่ทา่ นนำไปใชใ้ นการพฒั นานกั เรียน
5) ให้ข้อสังเกตถึงปัจจัยที่ส่งผลในทางบวก และปัญหาหรืออุปสรรคต่อการปฏิบัติงานของ
ทา่ นในการพัฒนาทกั ษะดิจิทัลแก่นกั เรยี น
6) ระบถุ งึ วิธกี ารทที่ ่านนำมาใช้เพ่ือแก้ไขปัญหาหรอื อปุ สรรคต่อการปฏิบตั งิ านของทา่ นในการ
พัฒนาทกั ษะดิจทิ ัลแกน่ ักเรียน
7) ระบุถงึ บทเรยี นสำคัญท่ีได้จากการการพัฒนาทักษะดิจิทลั แกน่ ักเรยี น
8) ระบถุ งึ ขอ้ เสนอแนะสำคัญเพอ่ื ใหก้ ารพฒั นาทักษะดจิ ิทลั แก่นักเรยี นประสบผลสำเรจ็

71

ทบทวนความรคู้ วามเข้าใจจากโครงการพฒั นาครผู ู้สอน
เพื่อพฒั นาทกั ษะดิจทิ ลั แกน่ กั เรยี น

1) ทบทวนคณุ ลักษณะหรือทักษะการรดู้ จิ ทิ ัล ท่ีคาดหวังใหเ้ กดิ ขน้ึ กับนักเรยี น
1.1. ความคาดหวงั คณุ ลักษณะของนักเรียนท่มี ที กั ษะการรูด้ จิ ทิ ัลจากนานาทศั นะทาง
วิชาการ
ในเว็บไซต์ของ British Columbia (n.d.) ให้ทัศนะว่า คนที่มีทักษะดิจิทัลเป็นคนที่มี

คุณลักษณะ ดังนี้
1. การค้นคว้าข้อมูลและการรู้สารสนเทศ (Research and Information Literacy) : ใช้
เครื่องมือดจิ ิทัลเพ่ือรวบรวมประเมินผลและข้อมลู การใช้งาน (Apply Digital Tools to
Gather, Evaluate, and Use Information)
2. การวิจารณ์ความคิด การแก้ปัญหา และการตัดสินใจ (Critical Thinking, Problem
Solving, and Decision Making)
3. ความคดิ สรา้ งสรรค์ และนวตั กรรม (Creativity and Innovation)
4. พลเมืองดจิ ิทลั (Digital Citizenship)
5. การสอ่ื สารและการทำงานรว่ มกัน (Communication and Collaboration)
6. การดำเนินงานและแนวคิดด้านเทคโนโลยี ( Technology Operations and
Concepts)

ในเว็บไซต์ของ Quizlet (n.d.) ให้ทัศนะว่า คนที่มีทักษะการรู้ดิจิทัล เป็นคนที่มี
คุณลกั ษณะ ดงั น้ี

1. เทคโนโลยี (Technology) ต้องใช้งานได้ จะต้องเหมาะสม สามารถใช้งานได้ (It Must
Work; It Must Be Appropriate; Learners Must Be Able to Use It)

2. การเข้าถึงอินเทอร์เน็ต (Internet Access) ต้องรวดเร็วพอสำหรับกิจกรรมในการ
ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ (Must Be Fast Enough for the Activity to Work
Effectively)

3. คำศัพท์ (Terminology) ภาษาที่ใช้จะต้องเหมาะสมกับผูเ้ รียน (The Language Used
Must be Appropriate for the Learners)

4. รูปแบบการสอน (Teaching Style) รูปแบบการสอนที่สนับสนุนสภาพแวดล้อมการ
เรียนรู้ที่แตกต่างกัน ทำให้การเรียนรู้สามารถเข้าถึงได้ (Use a Teaching Style That
Is Supportive of a Different Learning Environment. Make the Learning
Accessible)

5. เวลา (Timing)

72

6. ความรู้และความเชี่ยวชาญด้านการรู้ดิจิทัล (Knowledge and Expertise - In Digital
Literacy)

7. ความรู้และความเช่ียวชาญในการสอน (Knowledge and Expertise - In Teaching)
8. ร้จู ักผ้เู รียน (Know Your Learners)
ในเว็บไซต์ของ Media Smarts (n.d.) ให้ทัศนะว่า คนที่มีทักษะการรู้ดิจิทัล เป็นคนที่มี
คณุ ลักษณะ ดงั น้ี
1. การใชง้ าน (Use)
2. ความเข้าใจ (Understand)
3. สรา้ ง (Create)
4. สอ่ื ดิจิทลั เปน็ เครือขา่ ย (Digital Media are Networked)
5. สื่อดิจิทัลเป็นแบบถาวรค้นหาและแบ่งปันได้( Digital Media are Persistent,

Searchable And Shareable)
6. สื่อดิจิทัลมีผู้ชมที่ไม่รู้จักและไม่คาดคิด (Digital Media have Unknown and

Unexpected Audiences)
7. ประสบการณ์สื่อดิจิทัลเป็นเรื่องจริง แต่ไม่ได้รู้สึกจริงเสมอไป ( Digital Media

Experiences are Real, But Don’t Always Feel Real)
8. วิธีท่ีเราตอบสนองและประพฤติตนเมื่อใช้สื่อดิจิทัล ได้รับอิทธิพลจาก Platforms ซ่ึง

สะท้อนอคติและสมมติฐานของผู้สร้าง (How We Respond and Behave When
Using Digital Media Is Influenced By the Architecture of the Platforms,
Which Reflects the Biases and Assumptions of Their Creators)
Heick (2015) ใหท้ ัศนะว่า คนท่ีมีทกั ษะการรู้ดิจทิ ลั เป็นคนทม่ี ีคุณลักษณะ ดงั น้ี
1. ความเขา้ ใจ (Comprehension)
2. การพงึ่ พาซึ่งกนั และกนั (Interdependence)
3. ปัจจยั ทางสังคม (Social Factors)
4. การสร้างขน้ึ ใหม่ (Curation)
ในเว็บไซต์ของ Wiki UBC (n.d.) ให้ทัศนะว่า คนที่มีทักษะการรู้ดิจิทัล เป็นคนที่มี
คุณลักษณะ ดังนี้
1) การอ่านและการเขยี น (Reading and Writing)
2) การเข้าถึงท่วั โลก (Global Reach)

73

เว็บไซต์ของ Teaching Adults (n.d.) ให้ทัศนะว่า คนที่มีทักษะการรู้ดิจิทัล เป็นคนที่มี
คณุ ลักษณะ ดังนี้

1. ความสามารถ (Ability)
2. ทักษะ (Skills)
3. ความรู้ (Knowledge)
1.2 ความคาดหวงั คุณลกั ษณะของนักเรยี นที่มที กั ษะการร้ดู ิจิทัล จากแบบประเมินผล
จากผลการศึกษาคุณลักษณะที่พึงประสงค์ของทักษะการรู้ดิจิทัลของ British Columbia
Website (n.d.) Quizlet Website (n.d.) Media Smarts Website (n.d.) Heick (2015) Wiki UBC
Website (n.d.) และ Teaching Adults Website (n.d.) และจากการศึกษาข้อคำถามใน
แบบสอบถามของ Covello (2010) Rodríguez-de-Dios, Igartua & González-Vázquez (2016)
Cote & Milliner (2017) และ Cote & Milliner (2018) ได้ข้อคำถามเพื่อใช้ในแบบประเมินการ
บรรลุความคาดหวงั จากการพฒั นาทักษะการรู้ดิจิทัลของนักเรียนในด้านต่าง ๆ ดงั นี้
ทักษะการใชเ้ ทคโนโลยีดิจิทลั
1) นักเรียนมีความสนกุ ในการใช้คอมพวิ เตอร์
2) นักเรยี นอยากเรยี นรูเ้ พ่มิ เติมเกีย่ วกับคอมพวิ เตอร์
3) นกั เรยี นสามารถสร้างเอกสารในโปรแกรม Microsoft Word พนื้ ฐานได้อย่างถกู ต้อง
4) นักเรียนสามารถเริ่มและออกจากโปรแกรมคอมพิวเตอร์และใช้โปรแกรมต่าง ๆ

ไดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง
5) นักเรยี นสามารถพิมพเ์ อกสารโดยใช้เครอ่ื งพิมพ์ได้อยา่ งถูกตอ้ ง
6) นกั เรียนสามารถเชอื่ มต่อคอมพวิ เตอรก์ ับอินเทอรเ์ น็ตได้
7) นักเรยี นสามารถปอ้ น URL ในแถบทีอ่ ยไู่ ดอ้ ย่างถกู ตอ้ ง
8) นกั เรยี นสามารถดาวนโ์ หลดไฟล์จากอนิ เทอรเ์ นต็ และบนั ทึกได้อย่างเหมาะสม
9) นักเรียนสามารถสร้างบัญชีบนเว็บไซต์ที่ต้องการ ชื่อผู้ใช้ และรหัสผ่านได้ เช่น Line

Gmail หรือ Facebook
10) นักเรียนเข้าใจฟงั กช์ ันการใชง้ านพื้นฐานของส่วนประกอบฮารด์ แวร์คอมพวิ เตอร์
พฤติกรรมการเข้าถึงและการใชส้ ่ือดิจทิ ัล
1) นกั เรยี นมกี ารใช้แอพพลิเคชันต่าง ๆ บนเครือขา่ ยสังคมออนไลน์
2) นักเรียนใช้โทรศัพท์มือถอื ในการใช้งานบนเครือขา่ ยสังคมออนไลน์
3) นักเรียนเลน่ เกมสค์ อมพวิ เตอร์
4) นักเรียนดาวน์โหลดและติดตง้ั โปรแกรม
5) นักเรยี นมีข้อความสนทนาออนไลน์

74

6) นกั เรียนมีการแบ่งปนั ไฟล์งาน และสอื่ ต่าง ๆ บนสงั คมออนไลน์
การปฏิบตั ติ นและมารยาทในการใชส้ ่อื ดจิ ทิ ัล

1) นกั เรยี นรจู้ ักการแบง่ เวลาในการใชส้ ่ือดิจทิ ัลอยา่ งเหมาะสม
2) นักเรียนสามารถประเมินและเลือกแหล่งข้อมูลเว็บไซต์ที่สร้างสรรค์และเหมาะสมกับ

ตนเอง
3) นักเรยี นสามารถแยกแยะ วิเคราะหข์ ้อมลู กอ่ นท่ีจะส่งหรอื แชร์ข้อมลู ไปใหผ้ อู้ น่ื
4) นักเรียนสามารถเลือกใช้คำศัพท์ ไอคอน สัญลักษณ์ รูปภาพและเครื่องหมายต่าง ๆ

ทสี่ ุภาพและเหมาะสม
5) นักเรยี นสามารถเลือกใชอ้ ปุ กรณเ์ ครื่องมือดิจทิ ลั ได้อยา่ งเหมาะสม ถกู ทถ่ี กู เวลา
6) นักเรียนรู้ถึงความเหมาะสมของการโพสต์ภาพ ข้อความ คลปิ ต่าง ๆ ในส่ือดิจิทลั
ทักษะการใช้ดจิ ทิ ลั เพ่อื การดำเนนิ งานดา้ นเทคโนโลยี
1) นกั เรยี นมีความรู้ความเข้าใจและใช้เทคโนโลยดี ิจิทัลอยา่ งเหมาะสม
2) นักเรียนเลือกและฝึกการใช้แอพพลิเคชันต่าง ๆ ในเครื่องมือดิจิทัลได้อย่างมี

ประสิทธิภาพ
3) นกั เรยี นสามารถค้นควา้ และแกไ้ ขข้อมลู ผา่ นเครอ่ื งมอื ดจิ ิทลั ได้ถูกต้องและเหมาะสม
4) นักเรยี นรถู้ งึ การใชอ้ ปุ กรณส์ ่อื เทคโนโลยีและใช้อยา่ งถกู วิธี
ทักษะการใชด้ จิ ิทลั เพ่ือการสื่อสาร ความร่วมมือ สรา้ งสรรค์ และนวตั กรรม
1) นักเรียนใช้สื่อดิจิทัลในการสื่อสารและการติดต่อปฏิสัมพันธ์ การทำงานร่วมกับผู้อ่ืน

และการเรยี นรู้
2) นักเรียนสื่อสารข้อมูลและความคิดโดยใช้เครื่องมือดิจิทัลที่หลากหลายบนโลกดิจิทัลได้

อย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ
3) นักเรียนสามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารโดยใช้อุปกรณ์เครื่องมือดิจิทัลได้อย่าง

เหมาะสม
4) นักเรียนสามารถรับ-ส่งข้อมูลข่าวสารผ่านอีเมล์หรือแอพพลิเคชันต่าง ๆ เช่น ไลน์

(Line) เฟชบคุ๊ (Facebook) โดยใชเ้ คร่ืองมือดจิ ิทัล
5) นักเรียนใช้ความรู้ด้านดิจิทัลสร้างสรรค์ผลงานโดยใช้เครื่องมือดิจิทัลบนโลกสังคม

ออนไลนไ์ ดอ้ ยา่ งเหมาะสมและคล่องแคล่ว
ทักษะการใชด้ ิจิทัลเพื่อสบื ค้นข้อมลู และสารสนเทศ

1) นักเรียนใช้เครื่องมือดิจิทัลเพื่อค้นหา วิเคราะห์ ประเมินผล สังเคราะห์ข้อมูล จาก
แหลง่ ขอ้ มลู ที่หลากหลายและเหมาะสมกับตน

75

2) นกั เรียนประเมิน เปรยี บเทียบและเลือกแหล่งข้อมูล และเครอ่ื งมือดิจิทัลท่ีเหมาะสมกับ
ตน

3) นักเรียนเปรียบเทียบแหล่งข้อมูลต่าง ๆ เพื่อตัดสินใจว่าข้อมูลนั้นน่าเชื่อถือเป็นจริง
หรือไม่

ทักษะการใช้ดิจิทัลเพื่อความเปน็ พลเมอื งดิจิทลั
1) นักเรียนรถู้ งึ ความเป็นพลเมืองดจิ ทิ ลั สิทธขิ องตนในสังคมออนไลน์
2) นักเรียนร้ถู งึ ผลของการดาวนโ์ หลดเพลง และภาพยนตร์ทีผ่ ดิ กฎหมาย
3) นักเรยี นรู้ว่าควรกระทำการใดทีไ่ ม่ละเมดิ สทิ ธิของผู้อนื่ ในสังคมออนไลน์
4) นักเรียนมคี วามรับผดิ ชอบสว่ นบุคคลในการใชส้ ่ือเทคโนโลยีบนสอ่ื สังคมออนไลน์
5) นักเรียนรู้จักการสร้างและเขียนข้อความบนสังคมออนไลน์โดยเคารพสิทธิของผู้อ่ืน
กฎหมายลขิ สิทธ์ิและทรัพยส์ นิ ทางปญั ญา

ทกั ษะการใช้ดจิ ิทลั เพื่อการป้องกันและความปลอดภยั ทางโลกดจิ ทิ ลั
1) นักเรียนรู้การใช้งานฟังกช์ ันแสดงตำแหน่งที่ตง้ั บนแอพพลเิ คชัน เชน่ เฟชบุ๊ค
2) นักเรียนใช้การตั้งค่าการแชร์ของโซเชียลมีเดีย เพื่อเลือกสิ่งที่คนอื่นเห็นเกี่ยวกับตนเอง
ไดอ้ ยา่ งเหมาะสม
3) นักเรียนรู้ถงึ การเปิดเผยข้อมูลสว่ นตัวที่เหมาะสมเพื่อความปลอดภยั ของตนในสื่อสังคม
ออนไลน์
4) นักเรียนตดิ ตงั้ โปรแกรมปอ้ งกันไวรสั และมีการอัพเดทอยา่ งสมำ่ เสมอ

2) ทบทวนหลักการ / แนวคิด / เทคนิค / วิธีการ / กิจกรรมที่เป็นทางเลือกที่หลากหลายเพือ่
การพัฒนาทกั ษะการรู้ดจิ ทิ ลั
Ruesink (2014)
1. ทกั ษะคอมพิวเตอร์ข้ันพ้ืนฐาน (Basic Computer Skills)
2. ทักษะคอมพวิ เตอร์ / เทคโนโลยีข้ันสูง (Advanced Computer/Tech Skills)
3. ความปลอดภยั ในระบบออนไลน์ (Online Safety)
4. การประเมนิ ผลเน้อื หา (Content Evaluation)
5. ค้นหางานออนไลน์ (Online Job Search)
Pappas (2017)
1. สง่ เสริมการสำรวจดว้ ยตนเอง (Encourage Self-Exploration)
2. สรา้ งคู่มือทรพั ยากรออนไลน์ (Create an Online Resource Guide)
3. ต้งั กฎพ้ืนฐานบางอย่าง (Set Some Ground Rules)

76

4. ประเมนิ ผลกลยทุ ธ์ E-Learning ปจั จบุ นั (Evaluate Your Current Elearning
Strategy)

5. รวมการจำลองการรู้ดจิ ิทัล (Include Digital Literacy Simulations)
6. สนบั สนนุ เนอื้ หา E-Learning ทีส่ ร้างโดยผเู้ รยี น (Encourage Learner-Generated

Elearning Content)
7. จัดทำกิจกรรมสด (Host a Live Event)
เวบ็ ไซต์ของ Webwise Ie (n.d.)
1. การคดิ เชิงวิพากษ์ (Critical Thinking)
2. ทกั ษะความปลอดภยั ออนไลน์ (Online Safety Skills)
3. วฒั นธรรมดิจิทลั (Digital Culture)
4. การทำงานร่วมกันและความคดิ สร้างสรรค์ (Collaboration and Creativity)
5. การค้นหาข้อมลู (Finding Information)
6. การสื่อสารและมารยาทในการส่ือสาร (Communication and Netiquette)
7. ทักษะการใชง้ าน (Functional Skills)
เว็บไซต์ของ Teaching Adults (n.d.)
1. ความรู้ดิจิทัลเป็นความร้เู ฉพาะทาง (Tutor Knowledge)
2. การวางแผนล่วงหนา้ และการปรับตัว (Advance Planning and Adaptability)
3. รูปแบบการสอนทีเ่ หมาะสม (Appropriate Teaching Style)
เว็บไซต์ของ National Library (n.d.)
1. มีความเขา้ ใจเนอื้ หาดจิ ิทัล (Digital Content)
2. การรวบรวมเนื้อหา (Curating Content)
3. คำนงึ ถงึ ลิขสิทธแิ์ ละครีเอทีฟคอมมอนส์ (Copyright and Creative Commons)
Lakin (2017)
1. เข้าใจความสำคัญของการรู้ดิจทิ ัล (Understand the Importance of Digital

Literacy)
2. ยอมรบั วา่ คุณเป็นศัตรูทเ่ี ลวร้ายที่สุดของคณุ เอง (Recognize That You’re Your Own

Worst Enemy)
3. เริ่มพน้ื ฐานของการรดู้ ิจิทัล (Start with the Basics of Digital Literacy)
4. การสรา้ งพื้นฐาน (Build on the Basics)
5. ยอมรับการคดิ เชงิ วพิ ากษ์ (Embrace Critical Thinking)

77

Devaney (2016)
1. มสี ว่ นรว่ มในการดำเนนิ การเชิงกลยุทธ์ (Engage In Strategic Implementations)
2. มุ่งเน้นไปท่นี กั เรียนในฐานะผู้ผลิต (Focus on Students As Makers)
3. สร้างความรว่ มมือด้านอุตสาหกรรมการศกึ ษา (Build Industry-Education
Partnerships)
4. พฒั นาความรว่ มมอื ที่ชาญฉลาด (Develop Smart Collaborations: Governments)

Stenger (2018)
1. เน้นความสำคัญของการคิดเชิงวิพากษ์ (Emphasise the Importance of Critical
Thinking)
2. ใช้โซเชียลมีเดียสำหรับการเรียนรู้และการร่วมมือ (Use Social Media for Learning
And Collaborating)
3. ให้แนวทางในการหลีกเลี่ยงการลอกเลียนแบบ (Provide Guidance on How to
Avoid Plagiarism)
4. สอนนักเรียนในจัดการตัวตนออนไลน์ของตน (Teach Students to Manage Their
Online Identity)
5. ช่วยนักเรียนจัดการการรบกวนแบบดิจิทัล (Help Students Manage Digital
Distractions)
6. จดั ทำบรบิ ทที่แทจ้ ริงสำหรบั การปฏบิ ัติ (Provide Authentic Contexts For Practice)
7. การแนะนำนักเรียนออกจากความสะดวกสบายของตนเอง (Guide Students Out of
Their Comfort Zone)

เว็บไซตข์ อง Applied Educational System (n.d.)
1. การรู้ดิจิทัลวิธีการ Roundup จาก Edutopia (Digital Literacy Resource Roundup
From Edutopia)
2. อินเทอร์เน็ตยอดเย่ียมจาก Google (Be Internet Awesome From Google)
3. Inctrl เป็นโปรแกรมใช้งานผ่านหน้าเว็บไซต์ที่มีบทเรยี นและกิจกรรมทีส่ อนแนวคิดหลัก
เก่ียวกบั การรดู้ จิ ทิ ลั (Inctrl Is a Website with Lessons and Activities That Teach
Key Concepts of Digital Literacy)
4. การศึกษาทั่วไป (Common Sense Education)
5. ศูนยธ์ รุ กจิ และไอที 21 จากระบบการศึกษาประยุกต์ (Business & IT Center21 From
Applied Educational Systems)

78

3) ทบทวนโมเดลข้ันตอนทางเลือกทีห่ ลากหลายเพ่ือการพัฒนาทักษะการรดู้ ิจิทัลจากนานาทัศนะ
เชงิ วิชาการ
Killen, Beetham and Knight (2017)
1. วิสัยทัศน์และความตงั้ ใจ (Vision and Intent)
2. ออกแบบและสร้าง (Design and Construct)
3. สำรวจและกำหนดบริบท (Explore and Contextualize)
4. สนับสนนุ และรวบรวม (Support and Consolidate)
Stenger (2018)
1. ความสำคัญของการคิดอย่างมวี ิจารณญาณ (Emphasize the Importance of Critical
Thinking)
2. ใชส้ ่ือสงั คมเพื่อการเรยี นรู้และการทำงานรว่ มกนั (Use Social Media for Learning
and Collaborating)
3. คำแนะนำเกีย่ วกับวธิ หี ลกี เลย่ี งการลอกเลียนแบบ (Provide Guidance on how to
avoid Plagiarism)
4. สอนใหน้ ักเรียนจดั การข้อมลู ประจำตวั ออนไลน์ของนักเรียน (Teach Students to
manage their Online Identity)
5. การจดั การส่งิ รบกวนทางดจิ ทิ ัล (Help Students manage Digital Distractions)
6. จดั เตรยี มสภาพแวดล้อมสำหรบั การปฏิบตั ทิ ี่แทจ้ ริง (Provide Authentic Contexts
for Practice)
7. นำนักเรยี นออกจากพนื้ ทป่ี ลอดภัย (Guide Students out of their Comfort Zone)
Ruesink (2014)
1. ทกั ษะคอมพิวเตอร์ข้นั พืน้ ฐาน (Basic Computer Skills)
2. ทักษะคอมพิวเตอร/์ เทคโนโลยีขัน้ สูง (Advanced Computer/Tech Skills)
3. ระบบความปลอดภัยในออนไลน์ (Online Safety)
4. การประเมนิ เนือ้ หา (Content Evaluation)
5. การหางานออนไลน์ (Online Job Search)
Roscorla (2020)
1. จดั ทำแผนทท่ี รัพยากรทม่ี ีอยรู่ ่วมกนั และเสนอทนุ ชว่ ยเหลือเล็กน้อย (Map Existing
Community Resources and offer small Grants)

79

2. สนับสนนุ เครอื ขา่ ยโปรแกรมการเรียนรู้ภาคฤดรู ้อนระดับประเทศ (Support a
National Network of Summer Learning Programs)

3. สร้างกลมุ่ เยาวชนด้านดจิ ทิ ัลและการเรยี นรู้สอ่ื (Create a Digital and Media
Literacy Youth Corps)

4. สร้างการเชือ่ มโยงการศึกษาสหวทิ ยาการในระดบั อดุ มศึกษา (Build Interdisciplinary
Bridges in higher Education)

5. สร้างการดำเนินการระดับทอ้ งถน่ิ (Create District Level Initiatives)
6. ความร่วมมือกบั สือ่ และบรษิ ัทเทคโนโลยี (Partner with Media and Technology

Companies)
7. พัฒนามาตรฐานการออนไลน์ของส่ือและการเรยี นรดู้ ิจทิ ลั (Develop Online

Measures of Media and Digital Literacy)
8. เริม่ โครงการเพ่อื ความบันเทิงดา้ นการศึกษา (Start an Entertainment Education

Initiative)
9. จัดประกาศการแข่งขนั ท่ัวทง้ั รัฐบรกิ ารสาธารณะผลติ เยาวชนขึ้น (Host a Statewide,

Youth-produced Public Service Announcement Competition)
10. สนบั สนุนการประชุมประจำปีและการแข่งขันแสดงผลงานนักการศึกษา (Support an

annual Conference and Educator Showcase Competition)
เวบ็ ไซตข์ อง Equip team (2019)

1. ปรบั ความสนใจวชิ าห้องปฏิบัตกิ ารดว้ ยการรูเ้ รียนรูด้ ิจิทลั (Refocus Lab Time with
Digital Literacy)

2. สร้างแบบจำลองการเรยี นรู้ดิจทิ ัลในหอ้ งสมุด (Model Digital literacy in the
Library)

3. ปรับปรุงชั้นเรยี นหลักด้วยการเรยี นรูด้ ิจทิ ลั (Enhance Core Classes with Digital
Literacy)

4. การคดิ แบบมองภาพใหญ่ (Better Yet, Think Big Picture)
Murphy (2019)

1. แสดงวสิ ยั ทศั น์ของโปรแกรมให้ชัดเจน (Articulate the Program’s Vision)
2. สร้างรปู แบบการดำเนินการ (Build an Implementation Model)
3. กำหนดกรอบสำหรบั การจดั ตำแหนง่ (Scope a Framework for Alignment)
4. มีสว่ นร่วมกับครตู ลอดเริ่มดำเนินการโปรแกรมและอืน่ ๆ (Engage Teachers

Throughout the Program Launch and Beyond)

80

Spencer (2018)
1. การควบคุมดแู ลซอฟตแ์ วร์ทั้งโรงเรยี น (Harness the Power of Whole-School
Software)
2. การทำงานร่วมกันและแบง่ ปันแนวทางปฏบิ ตั ทิ ด่ี ที ่สี ดุ ทางออนไลน์ (Collaborate and
Share Best Practice Online)
3. นำเอาอปุ กรณ์ไอทสี ว่ นตวั มาใช้ (BYOD)
4. การตรวจสอบนโยบาย (Reviewing Policies)
5. การจดั การเรียนรู้การบรู ณาการระหวา่ งศาสตรส์ าขาต่าง ๆ ไดแ้ ก่ วทิ ยาศาสตร์ (S)
เทคโนโลยี (T) วิศวกรรมศาสตร์ (E) และคณิตศาสตร์ (M): (STEM Clubs)
6. การปรบั ปรุงหลกั สูตร (Updating the Curriculum)

หมายเหตุ

เม่ือท่านดำเนนิ การพฒั นาทักษะการรูด้ ิจิทลั ครบตามระยะเวลาท่ีกำหนดแลว้ ขอความ
กรุณาท่านโปรดตอบแบบประเมินผลการปฏบิ ตั ิ และสะท้อนผลการปฏบิ ัติ จาก Google Form
ตามลิงคห์ รือ QR Code ดา้ นลา้ งนด้ี ้วย จักขอบพระคณุ ยิ่ง

************************************

แบบสอบถาม โครงการพฒั นาครผู ู้สอนเพ่อื พัฒนาทักษะการรู้ดจิ ทิ ลั ให้กับนกั เรียน
https://bit.ly/3b3tzfC