Η ιστορία, η τέχνη και ο πολιτισμός μέσα από το ελληνικό γραμματόσημο

Το περιοδικό μας Τεύχος 15ο
6ος 2016
33ο δημοτικό σχολείο Θεσσαλονίκης (Άσυλο του Παιδιού) ✾ Tμήμα Δ2

Η ιστορία, η τέχνη και ο πολιτισμός
μέσα από το ελληνικό γραμματόσημο.

ΣΕΙΡΑ ΕΚΔΟΣΕΩΝ
ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ
«ΑΣΥΛΟΥ ΤΟΥ ΠΑΙΔΙΟΥ»
-1-

-2-

Η ΑΡΧΗ

Σερ Ρόουλαντ Χιλ,
ο επινοητής του γραμματοσήμου,

Ηνωμένο Βασίλειο, 1840
-3-

Γραμματόσημο του 1984
από το Ηνωμένο Βασίλειο

με ταχυδρομική άμαξα
(Μπαθ, ΝΔ Αγγλία, 1784)

Ταχυδρομική άμαξα:
Στο Ηνωμένο Βασίλειο η ταχυδρομική άμαξα

μετέφερε την αλληλογραφία από το 1784.

-4-

Εισαγωγή: Τα γραμματόσημα και η ιστορία τους

Ηνωμένο Βασίλειο:
Αριστερά το πρώτο
γραμματόσημο του

1850 και δεξιά η
βασίλισσα Βικτώρια σε

νεαρή ηλικία.

Το 1840 κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο το πρώτο γραμματόσημο του κόσμου. Ήταν
το penny black ή αλλιώς η «μαύρη πένα». Απεικόνιζε σε προφίλ την προτομή της
βασίλισσας Βικτωρίας σε μαύρο φόντο και είχε ονομαστική αξία μία πένα (γι’ αυτό και
μαύρη πένα). Το γραμματόσημο αυτό ήταν ένα είδος απόδειξης των αγγλικών
ταχυδρομείων για την είσπραξη των εσόδων διακίνησης της αλληλογραφίας.

Σταδιακά όλες οι χώρες του κόσμου υιοθέτησαν τη χρήση των γραμματοσήμων για τις
ταχυδρομικές τους μεταφορές. Συνήθως πρόκειται για μικρά παραλληλόγραμμα
χαρτάκια που έχουν μια συγκεκριμένη αξία και τα επικολλούμε πάνω στους
ταχυδρομικούς φακέλους ή στα ταχυδρομικά δέματα.

Αυστρία: Ολλανδία: Ιταλία: Πορτογαλία: Ισπανία:
γραμματόσημο του γραμματόσημο του γραμματόσημο του γραμματόσημο του γραμματόσημο του
1867 με τον βασιλιά 1879 με τον βασιλιά 1892 με τον βασιλιά 1850 με τη βασίλισσα
Φραγκίσκο Ιωσήφ. 1899 με την
πριγκίπισσα τότε Ουμβέρτο Α΄. Κάρολο Α΄. Ισαβέλλα Α΄.
(αργότερα βασίλισσα)

Βιλελμίνη.

Αρχικά στα γραμματόσημα συνηθιζόταν να παριστάνεται το πρόσωπο του ηγεμόνα της

κάθε χώρας ή κάποιο σημαντικό πρόσωπο που με τη ζωή και το έργο του βοήθησε τον

λαό του. Άλλοτε πάλι προτίμησαν για πρακτικούς λόγους να γράψουν με μεγάλους

αριθμούς μόνο την αξία των γραμματοσήμων ή να βάλουν κάποιο έμβλημα.

Ολλανδία: Ηνωμένες Πολιτείες: Βέλγιο: Ισπανία: Ρωσία:
γραμματόσημο του γραμματόσημο του γραμματόσημο του γραμματόσημο του γραμματόσημο του
1899 με αξία 1 σεντ. 1847 με τον Βενιαμίν 1849 με τον βασιλιά 1889 με τον νεαρό 1857 τον δικέφαλο
βασιλιά Αλφόνσο Η΄, αετό και το στέμμα
Φραγκλίνο. Λεοπόλδο Α΄. σε ηλικία μόλις 3
του τσάρου.
-5- ετών!

Στην Ελλάδα την 1η Οκτωβρίου του 1861 εκδίδεται και το πρώτο δικό
μας γραμματόσημο. Και ενώ τότε βασιλιάς της Ελλάδας είναι ο Όθωνας
και θα περίμενε κανείς να δει τον ίδιο να παριστάνεται σε αυτό το
γραμματόσημο, το πρόσωπο που απεικονίζεται είναι ο θεός Ερμής, ο
αγγελιοφόρος των θεών στην ελληνική μυθολογία.

Η αίγλη της αρχαίας Ελλάδας προβλήθηκε μέσα από ένα γραμματόσημο – σύμβολο: την
κεφαλή του Ερμή. Η σχεδίασή του αποτελεί ένα αριστούργημα χαρακτικής τέχνης και
είναι προϊόν της τέχνης του διάσημου Γάλλου χαράκτη Άλμπερ Μπαρ (Albert Barre). Τα
επόμενα χρόνια, στις εκδόσεις γραμματοσήμων που ακολούθησαν, η ελληνική ιστορία
και πολιτισμός αναδείχτηκαν μέσα από πολλές διαφορετικές σειρές.

Άλλες σειρές γραμματοσήμων χαρακτηρίζονται ως «κοινής χρήσης» και εκδόθηκαν για να
καλύψουν τρέχουσες ανάγκες σε γραμματόσημα και άλλες σειρές χαρακτηρίζονται ως
«αναμνηστικές» και εκδόθηκαν για να τιμήσουν κάποιο γεγονός ή μία επέτειο ή ακόμα
για λόγους προπαγάνδας. Σήμερα η συλλογή γραμματοσήμων (φιλοτελισμός) αποτελεί
την αγαπημένη ασχολία πολλών ανθρώπων στη γη. Η Ελλάδα ξεχωρίζει ιδιαίτερα στην
υψηλή ποιότητα παραγωγής γραμματοσήμων.

Παράδειγμα αναμνηστικής σειράς
γραμματοσήμων:

«Ιαματικές πηγές της Ελλάδας»

Τα Ελληνικά Ταχυδρομεία αναδεικνύουν
έξι γνωστές από την αρχαιότητα ιαματικές
πηγές της χώρας μας που έχουν εξελιχθεί

σε σύγχρονες λουτροπόλεις με
αναπτυγμένο θεραπευτικό τουρισμό και
τις αποτυπώνουν στην αναμνηστική σειρά
γραμματοσήμων «Ιαματικές Πηγές της
Ελλάδας»: Μέθανα, Λουτράκι Περαχώρας,

Λευκάδα Ικαρίας, Αιδηψός, Λουτράκι
Αριδαίας (Πόζαρ) και Λίμνη Βουλιαγμένης.

Η σειρά κυκλοφόρησε
την Πέμπτη, 26 Φεβρουαρίου 2015.

Στις επόμενες σελίδες αυτού του τεύχους θα ανακαλύψετε πώς η μακραίωνη ελληνική
ιστορία μπορεί να μας ταξιδέψει σε χρόνους και τόπους μακρινούς μέσα από το
γραμματόσημο.

Καλή σας ανάγνωση!

Χρήστος Σαμαντζόπουλος

-6-

Τα πρώτα ελληνικά γραμματόσημα: Οι κεφαλές του Ερμή

Όπως είπαμε, τα πρώτα ελληνικά γραμματόσημα απεικόνιζαν την κεφαλή του Ερμή και
κυκλοφόρησαν την 1η Οκτωβρίου 1861. Ο σχεδιασμός τους (υψηλής αισθητικής) έγινε
από το γνωστό Γάλλο χαράκτη Άλμπερ Μπαρ (Albert Barre), γιο του Ζακ Ζαν Μπαρ
(Jacques-Jean Barre) του δημιουργού των πρώτων γαλλικών γραμματοσήμων. Ο Α. Barre,
βασίστηκε στο σχέδιο του πατέρα του για τα πρώτα γαλλικά γραμματόσημα του 1849
που απεικόνιζαν την κεφαλή της θεάς Δήμητρας.

Αριστερά το πρώτο γαλλικό
γραμματόσημο (1849) που
απεικονίζει τη θεά Δήμητρα
και δεξιά το ελληνικό με τον

θεό Ερμή (1861).

Η πρώτη εκτύπωση των κεφαλών του Ερμή (μεγάλες κεφαλές του Ερμή) έγινε στο
Παρίσι, αλλά η επόμενες εκτυπώσεις έγιναν στην Ελλάδα.

Κεφαλές Ερμή: Έκδοση Παρισίων, 1 Οκτωβρίου 1961.

Για τον σκοπό αυτό οι εκτυπωτικές πλάκες χρειάστηκε να μεταφερθούν από το Παρίσι
στην Αθήνα. Όμως εξαιτίας της απειρίας των Ελλήνων τεχνιτών, οι πρώτες εκτυπώσεις
είχαν πολλά προβλήματα. Με την πάροδο των ετών η εκτύπωση σταδιακά άρχισε να
βελτιώνεται και τα ελληνικά γραμματόσημα έβγαιναν όλο και περισσότερο ποιοτικά. Η
τελευταία έκδοση των μεγάλων κεφαλών του Ερμή έγινε από το 1880 έως το 1886.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΜΕ ΓΡΑΜΜΑΤΟΣΗΜΑ
ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΙΣ
ΗΛΕΚΤΟΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ :

Κεφαλές Ερμή: Προβλήματα στην εκτύπωση των πρώτων http://greekstamp.blogspot.gr
γραμματοσήμων στην Ελλάδα. http://stamps-gr.blogspot.gr/
http://colnect.com/el/stamps/catalog
-7-

Ακολούθησε η έκδοση «Μικρή κεφαλή του Ερμή» το 1886 - 1896. Τα γραμματόσημα
αυτής της έκδοσης τυπώθηκαν αρχικά στο Βέλγιο. Η χάραξη των τυπογραφικών πλακών
έγινε από τον H. Hendricks, ενώ τα σχέδια ήταν του A. Dome.

Σειρά μικρής κεφαλής του Ερμή από την έκδοση του Βελγίου.

Οι τυπογραφικές πλάκες μεταφέρθηκαν από το Βέλγιο στην Ελλάδα και στη συνέχεια τα
γραμματόσημα άρχισαν να τυπώνονται εδώ. Να σημειωθεί ότι στις εδώ εκτυπώσεις
υπήρχαν χρωματικές αποκλίσεις, όπως και το χαρτί εκτύπωσης είχε κι αυτό διαφορές. Για
πρώτη φορά όμως τα ελληνικά γραμματόσημα είχαν οδόντωση, που σκοπό είχε τον
εύκολο διαχωρισμό τους, χωρίς να χρειάζεται κανείς ψαλίδι για να τα κόψει.

Το ταχυδρομείο στην Ελλάδα:

Το 1828 ο Ιωάννης Καποδίστριας βάζει τα θεμέλια της σύγχρονης Ελληνικής
Ταχυδρομικής Υπηρεσίας. Αρχικά συστήνονται ταχυδρομικά γραφεία στο Ναύπλιο, στην
Τρίπολη, στην Επίδαυρο και στη Σύρο.

Παράλληλα, ανεξάρτητο τμήμα αποτελούσε από το 1859 και η τηλεγραφική υπηρεσία,
μέχρι το 1887, όταν κι ενώθηκε με την Ταχυδρομική Υπηρεσία, αποτελώντας τη «Γενική
Διεύθυνση των Ταχυδρομείων και των Τηλεγράφων». Στην ίδια διεύθυνση εντάχθηκε το
1894 και η τηλεφωνική υπηρεσία του Ελληνικού κράτους, το οποίο δύο χρόνια πριν είχε
κατοχυρώσει το μονοπώλιο στις επικοινωνίες.

Τα ΤΤΤ (Ταχυδρομεία, Τηλέφωνα, Τηλέγραφα) λειτούργησαν μέχρι το 1949, οπότε
δημιουργήθηκε ο ΟΤΕ (Οργανισμός Τηλεπικοινωνιών Ελλάδας). Το 1970 η Ταχυδρομική
Υπηρεσία μετατρέπεται σε Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία
«Ελληνικά Ταχυδρομεία» (ΕΛΤΑ), η οποία το 1996 μετατράπηκε σε Ανώνυμη Εταιρεία.

Ο θεός Ερμής, όπως τον
ζωγράφισε η Αριάννα.

-8-

Ερμής, ο αγγελιαφόρος των θεών

Κεφαλή Ερμή: Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία ο Ερμής ήταν ο αγγελιαφόρος των θεών. Τον
Έκδοση θεωρούσαν επίσης ψυχοπομπό και προστάτη του εμπορίου. Σύμβολά του ήταν το
κηρύκειο και τα φτερωτά σανδάλια. Θεωρείται και δάσκαλος του ανθρώπινου γένους,
Παρισίων, εκείνος που εισήγαγε τα γράμματα και τις επιστήμες στην ανθρωπότητα. Να, λοιπόν,
1 Οκτωβρίου γιατί θεωρήθηκε τόσο σημαντική η απεικόνιση του Ερμή στο πρώτο ελληνικό
γραμματόσημο. Είναι σαν να το αφιερώσαμε σε έναν θεό που αντιπροσωπεύει το
1961. συνδυασμό της λογικής και της δημιουργίας, του κέρδους και της ευημερίας, της
προκοπής και της επικοινωνίας. Σε όλα αυτά τα χαρίσματα που ανέδειξαν τα φύλα των
Ελλήνων μέσα από το πέρασμα των αιώνων.

H λιθογραφική σειρά γραμματοσήμων του 1912 (τυπογραφείο Ασπιώτη) με τον Ερμή και την Ίριδα:

Η Ίρις ήταν κατά την ελληνική μυθολογία δευτερεύουσα θεότητα του Ολύμπου, αναφερόμενη και

ως μία από τις Άρπυιες. Ανήκε στην ακολουθία των θεών με καθήκοντα αγγελιοφόρου όμοια με

εκείνα του Ερμή. -9-

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 1896

Το 1896 διοργανώθηκαν οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην Αθήνα, γνωστοί
και ως Αγώνες της 1ης Ολυμπιάδας. Είναι η πρώτη διεθνής αθλητική διοργάνωση
Ολυμπιακών Αγώνων μετά την αναβίωσή τους από τα αρχαία χρόνια. Εμπνευστής αυτής
της διοργάνωσης είναι ο βαρόνος Πιέρ ντε Κουμπερτέν (Pierre Frédy, Baron de Coubertin),
Γάλλος παιδαγωγός και ιστορικός. Ως διοργανώτρια χώρα επιλέχθηκε η Ελλάδα, επειδή
ήταν η χώρα στην οποία γεννήθηκαν οι αγώνες αυτοί κατά την αρχαιότητα. Το 776 π.Χ.
έγιναν οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες στην αρχαία Ολυμπία, οι οποίοι διεξάγονταν κάθε
τέσσερα χρόνια μέχρι το 393 μ.Χ., όπου τους σταμάτησε ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος.
Οι αθλητές που πήραν μέρος στην 1η Ολυμπιάδα ήταν λιγοστοί (περίπου 240) και μόνο
άνδρες, αλλά η συμμετοχή ήταν η μεγαλύτερη μέχρι τότε σε αθλητική διοργάνωση. Οι
Αγώνες σημείωσαν επιτυχία και μάλιστα τους παρακολούθησαν και πολλοί Έλληνες στο
Παναθηναϊκό Στάδιο, το μοναδικό Ολυμπιακό στάδιο που χρησιμοποιήθηκε κατά τον 19ο
αιώνα. Συμμετείχαν 14 χώρες. Σημαντική στιγμή για τους Έλληνες ήταν η νίκη του Σπύρου
Λούη στον μαραθώνιο.

Αριστερά η τελετή έναρξης των πρώτων
Ολυμπιακών Αγώνων του 1896 και κάτω

η είσοδος του Σπύρου Λούη στο
κατάμεστο Παναθηναϊκό Στάδιο.

- 10 -

Η υπέροχη σειρά γραμματοσήμων για τους Α΄ Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896 έχει θέματα
από αρχαίες παραστάσεις που επιλέχθηκαν από τον καθηγητή Ιωάννη Σβορώνο,
διαπρεπή Έλληνα νομισματολόγο και αρχαιολόγο του 19ου αιώνα.

Διαβάστε στη συνέχεια μία δημοσίευση του 1905 σε μια ημερήσια πολιτική πρωινή
αθηναϊκή εφημερίδα, στην οποία γίνεται λόγος για την κατάργηση των παλαιότερων
γραμματοσήμων με τις κεφαλές του Ερμή και για την αντικατάστασή τους από αυτά τα
οποία ο καθηγητής επέλεξε με τις αρχαιοελληνικές παραστάσεις. Προσέξτε ότι γίνεται
λόγος και για τη μελλοντική αξία των γραμματοσήμων, των κεφαλών του Ερμή.
Τα γραμματόσημα αυτά, πράγματι, σήμερα έχουν μεγάλη αξία!

- 11 -

Πηγή: Ψηφιοθήκη ΑΠΘ – Ψηφιακές συλλογές – Τα νέα γραμματόσημα – a19639

Η παρέλαση των νικητών κατά την τελετή λήξης, με πρώτο τον Σπύρο Λούη.

- 12 -

 Εικαστικά- Ζωγραφίσαμε κι εμείς τα δικά μας Ολυμπιακά γραμματόσημα:
α) Επιχρωματισμός παλαιών γραμματοσήμων με ξυλομπογιές (σε φωτοτυπία):

Χλόη Σοφία
β) Ζωγραφιές των παιδιών:

Άλκηστις Αναστάσης Αριάννα Βασίλης Βασιλική

Γιάννης Γιώργος Εβελίνα Ελεάνα Κωνσταντίνα

Μάριος Όλγα Ρόζα

 Ο Δισκοβόλος του Μύρωνα:

Αυτά το όμορφα γραμματόσημα αποτελούν μέρος της σειράς των

γραμματοσήμων των Α΄ Ολυμπιακών Αγώνων που έγιναν στην Αθήνα

το 1896. Απεικονίζουν τον Δισκοβόλο, το φημισμένο χάλκινο άγαλμα

του Μύρωνα, του σπουδαίου και ονομαστού γλύπτη της αρχαίας

Ελλάδας. Κάνοντας έργα αποκλειστικά σε μπρούντζο, δημιούργησε

πολλούς ανδριάντες θεών και ηρώων. Πιστεύουμε ότι ήτανε

Ο Δισκοβόλος του Μύρωνα σε σύγχρονος του γλύπτη Φειδία. Ο Δισκοβόλος του Μύρωνα και σε
γραμματόσημα του 1896. - 13 - αναμνηστικό νόμισμα του 2004

(Ολυμπιακοί Αγώνες στην Ελλάδα)

 Συγγραφή κειμένου – Γράψαμε μια αυτοπαρουσίαση για τον Δισκοβόλο του
Μύρωνα:

Γεια σας, είμαι ο Δισκοβόλος του Μύρωνα!

Με λένε έτσι, γιατί με έφτιαξε ένας σπουδαίος
γλύπτης της αρχαίας Ελλάδας, ο Μύρωνας.

Με έφτιαξε γύρω στο 450 π.Χ., αλλά εμένα που με
βλέπετε είμαι ένα ρωμαϊκό αντίγραφο από
μάρμαρο. Το πρωτότυπο άγαλμα ήταν από χαλκό,
αλλά δυστυχώς χάθηκε!

Η στάση μου δείχνει έντονη κίνηση,
καθώς ετοιμάζομαι να πετάξω τον
δίσκο που κρατώ στο δεξί μου χέρι.

Γέρνω έντονα προς τα εμπρός
στρέφοντας τον κορμό και το κεφάλι
μου προς τα δεξιά, ενώ ταυτόχρονα
λυγίζω τα γόνατα. Το δεξί μου πέλμα
πατά σταθερά στο έδαφος, ενώ με το
άλλο μου πόδι ίσα ίσα που ακουμπάω
στη γη.

Ο Δισκοβόλος του Μύρωνα, ρωμαϊκό αντίγραφο. Η συνολική στάση του σώματός μου
μαρτυρά την ένταση της στιγμής, που
Η τέλεια κίνηση τη στιγμή της ρίψης κάνει τον Δισκοβόλο να αποτυπώνεται στις φουσκωμένες
θεωρείται ένα υπέροχο γλυπτό. Με τη στάση του σώματός φλέβες μου και τους γυμνασμένους
του αναδύει μια ηρεμία και αρμονία. Μια δυναμική μου μύες.
αρμονία του ανθρώπινου σώματος λίγο πριν από ένα
μεγάλο κατόρθωμα. Είναι η αρχή της λεγόμενης κλασικής Αντίθετα, το πρόσωπό μου παραμένει
περιόδου , όπου οι τέχνες εκδηλώνουν μεγάλη ανάπτυξη γαλήνιο, επειδή αυτοσυγκεντρώνομαι
στην Αθήνα. Η γλυπτική, η αρχιτεκτονική, το θέατρο, η για να ρίξω τον δίσκο μου όσο γίνεται
ζωγραφική των αγγείων αγγίζουν τα όρια μιας αξεπέραστης πιο μακριά.
τελειότητας. Είναι η εποχή που έζησε ο Περικλής, ο
λεγόμενος «χρυσός αιώνας». Λόγω της σπουδαιότητάς μου, με
βλέπετε κι εμένα στη σειρά των
Ο Μύρων (έδρασε περ. 480-440 π.Χ.) ήταν ο αρχαιότερος γραμματοσήμων των Α΄ Ολυμπιακών
ονομαστός γλύπτης της αρχαίας Ελλάδας. Είναι δηλαδή ο Αγώνων του 1896, που επέλεξε ο
αρχαιότερος Έλληνας γλύπτης που μέχρι και σήμερα η καθηγητής Ιωάννης Σβορώνος, με δύο
κοινή γνώμη θαυμάζει τα έργα του για την τελειότητα, την αξίες: των 5 και των 10 λεπτών.
αρμονία και την πρωτοτυπία τους.
Γνωρίζω ότι ο αθλητισμός αρέσει και σε
Χάλκινος δίσκος τα παιδιά και σας προτρέπω να
με παράσταση ασχοληθείτε κι εσείς με ένα άθλημα!
ακοντιστή δισκοβολία είναι κι αυτή ένα από τα
(Βερολίνο, ολυμπιακά αγωνίσματα!
Staatliche
Mussen)

- 14 -

 Δραστηριότητα - Γνωρίσαμε τα αθλήματα των Ολυμπιακών και
Παραολυμπιακών αγώνων μέσα από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα:
«Το Ολυμπιακό μουσείο… πάει Σχολείο!»

- 15 -

Ελληνική Ανεξαρτησία: Ήρωες

Το 1930 τα ΕΛ.ΤΑ. για να τιμήσουν τα 100 χρόνια της Ελληνικής Ανεξαρτησίας
κυκλοφόρησαν τη σειρά γραμματοσήμων με το όνομα «Ήρωες». Τα 18 γραμματόσημα
της σειράς αυτής είναι εξαιρετικά και παρουσιάζουν πρόσωπα και γεγονότα που
σχετίζονται με την Επανάσταση του 1821. Τυπώθηκαν με τη χαλκογραφική μέθοδο: 9
στον οίκο Perkins Bacon και τα υπόλοιπα στον Bradbury Wilkinson. Αποτελεί μία από τις
ωραιότερες ελληνικές σειρές.

Ο Αθανάσιος Διάκος, - 16 -
πολύ όμορφη ζωγραφιά από τον Μάριο

σε μια σελίδα του τετραδίου του!

 Εικαστικά - Δημιουργήσαμε απομιμήσεις «χαλκογραφίας» με τη μέθοδο του
επιχρωματισμού με στιγμιαίο καφέ:

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: έργο του Καρλ Κρατσάιζεν Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Εθνικό Ιστορικό Μουσείο
Η Επανάσταση του 1821 είχε σκοπό την
απελευθέρωση της Ελλάδας από την Οθωμανική

αυτοκρατορία
και τη δημιουργία ανεξάρτητου εθνικού κράτους.

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ήταν αρχιστράτηγος
και ηγετική μορφή της Επανάστασης του 1821.

Υπήρξε επίσης πολιτικός, πληρεξούσιος και
σύμβουλος της Επικράτειας. Έμεινε γνωστός και ως

Γέρος του Μοριά. Χαρακτηριστικό είναι το
παρακάτω απόσπασμα από την ομιλία του
Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στη Πνύκα (1838):

Όταν αποφασίσαμε να κάμομε την Επανάσταση,
δεν εσυλογισθήκαμε, ούτε πόσοι είμεθα, ούτε

πως δεν έχομε άρματα, ούτε ότι οι Τούρκοι
εβαστούσαν τα κάστρα και τας πόλεις, ούτε
κανένας φρόνιμος μας είπε: «Πού πάτε εδώ να
πολεμήσετε με σιταροκάραβα βατσέλα;», αλλά,
ως μία βροχή, έπεσε σε όλους μας η επιθυμία της
ελευθερίας μας, και όλοι, και οι κληρικοί, και οι

προεστοί, και οι καπεταναίοι, και οι
πεπαιδευμένοι, και οι έμποροι, μικροί και
μεγάλοι, όλοι εσυμφωνήσαμε εις αυτό το σκοπό

και εκάμαμε την Επανάσταση.

O Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, έργο της Σοφίας με την τεχνική
του επιχρωματισμού με στιγμιαίο καφέ.

- 17 -

Η Έξοδος του Μεσολογγίου: 10 Απριλίου 1826,
έργο του Θεόδωρου Βρυζάκη, Πινακοθήκη του Δήμου

Μεσολογγίου.

Η Έξοδος του Μεσολογγίου

Όταν οι πολιορκημένοι στρατιώτες και άμαχοι του
Μεσολογγίου αποφάσισαν να κάνουν τη μεγάλη
τους Έξοδο μεταξύ 10ης και 11ης Απριλίου 1826,
γνώριζαν πως η απόδρασή τους αυτή ήταν πάρα
πολύ επικίνδυνη. Είχανε χάσει όμως κάθε ελπίδα
για σωτηρία και γνώριζαν πως οι Τούρκοι αργά ή
γρήγορα θα τους εξολόθρευαν όλους. Βρίσκονταν
αποκλεισμένοι εδώ και πολύ καιρό περικυκλωμένοι
από έναν ισχυρό στρατό τουρκοαιγυπτίων, μη
έχοντας τρόφιμα και εφόδια. Η πείνα τους θέριζε
και η μόνη τους ελπίδα ήταν να επιχειρήσουν αυτή
τη φυγή. Ξημερώματα Κυριακής των Βαΐων, μεταξύ
της 10ης και της 11ης Απριλίου 1826 άνοιξαν τις
πόρτες για να φύγουν αθόρυβα. Δυστυχώς, οι
εχθροί τους περίμεναν και τους αιφνιδίασαν με μια
σφοδρή επίθεση που συνοδεύτηκε από σφαγή.

Χιλιάδες Έλληνες σφαγιάστηκαν ή
αιχμαλωτίστηκαν. Μόνο 1.500 κατάφεραν να

διασωθούν…

Η Έξοδος του Μεσολογγίου, έργο της Όλγας με την τεχνική
του επιχρωματισμού με στιγμιαίο καφέ.

- 18 -

Ιστορική έκδοση: 1937

Το 1937 τυπώνεται στο τυπογραφείο «Ασπιώτη ΕΛΚΑ» η πολύ όμορφη σειρά
γραμματοσήμων με ιστορικά θέματα. Η εκτύπωση περιλαμβάνει χαλκογραφική και
λιθογραφική μέθοδο. Οι πλάκες χαράχτηκαν από τον οίκο Thomas De La Rue & Co. Ltd.
Απεικονίζονται κατά χρονολογική σειρά θέματα από τη μινωική εποχή μέχρι την εποχή
του Βυζαντίου.

Η κλάση των 10 λεπτών κυκλοφόρησε σε δύο τύπους λόγω λανθασμένης αρχικά
επιγραφής της εικόνας:

ΤΥΡΙΝΘΟΣ  ΤΙΡΥΝΘΟΣ

- 19 -

 Ιστορία - Η ναυμαχία της Σαλαμίνας:

Βρισκόμαστε στο 480 π.Χ. Οι Πέρσες έχουν βαλθεί για τα καλά να κατακτήσουν την
Ελλάδα. Ο Ξέρξης, βασιλιάς των Περσών, έχοντας χάσει πολλούς στρατιώτες στις
Θερμοπύλες, περνά το στενό και συνεχίζει το δρόμο προς την Αθήνα. Η πόλη όμως είναι
άδεια. Οι κάτοικοί της την έχουν εγκαταλείψει. Τα γυναικόπαιδα και οι ηλικιωμένοι έχουν
μεταφερθεί για μεγαλύτερη ασφάλεια στα γύρω νησιά, ενώ οι άντρες έχουν μπει στα
καράβια και είναι έτοιμοι για νέα σύγκρουση.
Ο χρησμός που δόθηκε στους Αθηναίους από τους Δελφούς μιλάει για τα «ξύλινα τείχη»
που θα τους σώσουν:

«...ο παντεπόπτης Ζευς δίνει την άδεια στην Τριτογενή να μείνει απόρθητο μόνο το
ξύλινο τείχος που θα προστατέψει εσένα και τα παιδιά σου...» και καταλήγει: «Ω θεία
Σαλαμίς, πολλά παλικάρια εσύ θα φας, είτε όταν σπέρνεται το σιτάρι είτε όταν
θερίζεται».
Οι αρχηγοί του ελληνικού στόλου διαφωνούν. Ο Σπαρτιάτης Ευρυβιάδης πιστεύει πως
είναι καλύτερο ο ελληνικός στόλος να εμποδίσει τους Πέρσες να κάνουν απόβαση στην
Πελοπόννησο. Αντίθετα, ο Αθηναίος Θεμιστοκλής υποστηρίζει ότι η απόκρουση του
περσικού στόλου πρέπει να γίνει στο στενό της Σαλαμίνας. Στο μικρό αυτό χώρο οι
Πέρσες δε θα μπορέσουν να παρατάξουν όλο το στόλο τους. Πιστεύει πως τα «ξύλινα
τείχη» που θα σώσουν τους Έλληνες είναι τα πλοία τους, οι τριήρεις. Θα μπορέσουν να
κινηθούν πιο εύκολα. Έτσι και γίνεται. Οι Σπαρτιάτες υποχωρούν και δέχονται τελικά τη
γνώμη του Θεμιστοκλή.
Οι αρχηγοί των Περσών, μόλις βλέπουν τον ελληνικό στόλο να συγκεντρώνεται στη
Σαλαμίνα, δίνουν εντολή να κυκλωθεί. Ο βασιλιάς Ξέρξης, βέβαιος για τη νίκη, ανεβαίνει
σε μια πλαγιά του βουνού Αιγάλεω για να παρακολουθήσει τη Ναυμαχία (480 π.Χ.).
Μόλις δίνεται το σύνθημα της επίθεσης, τα ελληνικά πλοία πλέουν με δύναμη προς τα
περσικά. Τα πρώτα περσικά πλοία δεν αντέχουν την επίθεση και υποχωρούν. Το ίδιο
κάνουν και τα άλλα, καθώς δεν μπορούν να κινηθούν εύκολα στο στενό. Η ναυμαχία
κρατά ως τ' απόγευμα. Οι Πέρσες φεύγουν, ενώ η γύρω θάλασσα έχει γεμίσει από
συντρίμμια.

- 20 -

 Ιστορία - Η αυλική κυρία:

Η Τίρυνθα είναι πόλη της Αργολίδας στην Πελοπόννησο. Αρχαιολογικές ανασκαφές στην
περιοχή πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 1884-1885 από τον Ερρίκο Σλήμαν, που έφερε
στο φως την αρχαία Τίρυνθα και τα ξακουστά «κυκλώπεια» τείχη της, τα οποία, σύμφωνα
με το μύθο, έχτισαν οι ίδιοι οι Κύκλωπες. (Όμηρος, Β 559) Ο πρώτος μυθικός βασιλιάς της
πόλης ήταν ο Προίτος, αδερφός του Ακρίσιου, βασιλιά του Άργους. Στη μυθολογία, ο
βασιλιάς της Τίρυνθας, Ευρυσθέας, διέταξε τους άθλους του ήρωα Ηρακλή. Η Τίρυνθα
καταστράφηκε ολοσχερώς από τους Αργείους τον 5ο αιώνα π.Χ. και ο πληθυσμός της
εξορίστηκε.

Τοιχογραφία από το ανάκτορο της Το γραμματόσημο Μια πιο κοντινή
Τίρυνθας που εικονίζει πομπή με την αυλική εικόνα της αυλικής

κυριών, 13ος αιώνας προ Χριστού, κυρία της Τίρυνθας κυρίας.
Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών. του 1937.

Άποψη από την ανατολική οχύρωση - 21 -
της Τίρυνθας.

 Εικαστικά - Το όμορφο γραμματόσημο ζωγραφισμένο από τα παιδιά:
- 22 -

Ενσωμάτωση Δωδεκανήσου: Έκδοση 1947

Η σειρά αυτή τυπώθηκε το 1947 στο τυπογραφείο «Ασπιώτη ΕΛΚΑ».
Τα Δωδεκάνησα συμμετείχαν στον ξεσηκωμό τού 1821. Κατά την Κρητική Επανάσταση
του 1867, ξεσηκώθηκαν οι Κάσιοι, χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα. Μετά από πολλές
περιπέτειες, τόσο στρατιωτικές όσο και διπλωματικές, παρέμειναν υπό την οθωμανική
κυριαρχία, μέχρι την έναρξη του Ιταλοτουρκικού Πολέμου, το 1911. Οι Ιταλοί
αποβιβάσθηκαν στην Αστυπάλαια, τη Ρόδο και άλλα νησιά το 1912. Η ιταλική κυριαρχία
διήρκεσε μέχρι το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ένωση με την Ελλάδα
27 Ιουνίου 1946: Στο Παρίσι και στο Συμβούλιο των Υπουργών των Εξωτερικών των τεσσάρων Δυνάμεων,
αποφασίζεται να περιέλθουν τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα.
10 Φεβρουαρίου 1947: Υπογράφεται στο Παρίσι συνθήκη ειρήνης μεταξύ των συμμάχων και των
συνασπισμένων Δυνάμεων (και Ελλάδας) και της Ιταλίας, σύμφωνα με την οποία η Ιταλία εκχωρεί στην
Ελλάδα με πλήρη κυριαρχία τα νησιά της Δωδεκανήσου και τις παρακείμενες νησίδες.
31 Μαρτίου 1947: Ο Βρετανός διοικητής των συμμαχικών Δυνάμεων Κατοχής Δωδεκανήσου ταξίαρχος Α.Σ.
Πάρκερ, παραδίδει τη Στρατιωτική Βρετανική Διοίκηση στον αντιναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη. Αρχίζει η
μεταβατική περίοδος της Ελληνικής Στρατιωτικής Διοίκησης Δωδεκανήσου.
9 Ιανουαρίου 1948: Με το άρθρο 1 του Νόμου υπ' αριθμ. 518 «Περί προσαρτήσεως της Δωδεκανήσου εις την
Ελλάδα» της Δ΄ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων ορίζεται ότι: «Αι νήσοι της Δωδεκανήσου Αστυπάλαια,
Ρόδος, Χάλκη, Κάρπαθος, Κάσος, Τήλος, Νίσυρος, Κάλυμνος, Λέρος, Πάτμος, Λειψοί, Σύμη, Κως και
Καστελλόριζον, ως και αι παρακείμεναι νησίδες, είναι προσηρτημέναι εις το Ελληνικόν Κράτος από της 28
Οκτωβρίου 1947». Με τον νόμο αυτό, που αποτελεί τη ληξιαρχική πράξη της ενσωμάτωσης της Δωδεκανήσου
στη μητέρα Ελλάδα, τερματίζεται το μεταβατικό στάδιο της ελληνικής στρατιωτικής διοίκησης. Η 7η Μαρτίου
1948 ορίζεται ως ημέρα της πανηγυρικής τυπικής ενσωμάτωσης.
Η επίσημη τελετή της ενσωμάτωσης έγινε στις 7 Μαρτίου του 1948. Το 1955 η Δωδεκάνησος έγινε νομός με
πρωτεύουσα τη Ρόδο.

Πρώτος λιμενάρχης του κεντρικού λιμεναρχείου της Ρόδου θα διατελέσει ο αντιπλοίαρχος
Δημήτριος Σαμαντζόπουλος.

Παιδιά, ο κύριος αυτός υπήρξε συγγενής μου και μάλιστα αδερφός του παππού μου!

- 23 -

Αίθουσα υποδοχής – συσκέψεων του Κεντρικού Λιμεναρχείου Ρόδου.

 Εικαστικά – Ζωγραφίσαμε με κιμωλία τον Κολοσσό της Ρόδου:

Ρόδος:
Η είσοδος στο λιμάνι

- 24 -

Εθνικά προϊόντα: Έκδοση 1953

Το 1953 κυκλοφορεί μια σειρά γραμματοσήμων για την προβολή των ελληνικών
προϊόντων: εσπεριδοειδή, καπνός, ελαιόλαδο, κρασί, σύκα, σταφίδες και σταφύλια. Η
κλάση των 700 δραχμών σχεδιάστηκε από τον Α. Κορογιαννάκη, ενώ όλες οι υπόλοιπες
από τον καθηγητή Καλών Τεχνών Ι. Κεφαλληνό. Η χάραξη των πλακών έγινε από τον οίκο
Thomas De La Rue & Co. Ltd. και τυπώθηκε με τη χαλκογραφική μέθοδο από το
τυπογραφείο Ασπιώτη ΕΛΚΑ.

Στος ελλαδικό χώρο οι άνθρωποι ασχολήθηκαν με την παραγωγή αυτών των προϊόντων
και με το εμπόριο από την αρχαιότητα. Από τη μινωική εποχή οι έμποροι με τα καράβια
τους διασχίζανε τη Μεσόγειο για να πουλήσουν τα προϊόντα τους.

Ένας στόλος από καράβια πλέουν με σκοπό
να εμπορευτούν τα προϊόντα που

μεταφέρουν στο αμπάρι τους. Ο διπλός
πέλεκυς ή ο ιερός ταύρος ήταν σύμβολο της
μινωικής Κρήτης. Τα καράβια, όλα από πηλό,

φτιάχτηκαν από τα παιδιά της τάξης μας.
- 25 -

 Συγγραφή κειμένου - Ένας μύθος για την ελιά:

Γραμματόσημο
με θεά Αθηνά
και την ελιά

του 1953.

Μια ελιά φυτεμένη στην
αυλή του σχολείου μας:

Αργυρό τετράδραχμο Αθηνών, 5ος αιώνας π.Χ.
Μπροστά: Η θεά Αθηνά, προστάτιδα της

πόλης, με κράνος στεφανωμένο με φύλλα ελιάς.
Πίσω: Η κουκουβάγια (γλαύκα) ήταν το ιερό πουλί της
θεάς, που συμβόλιζε τη σοφία. Τα νομίσματα αυτά ήταν
γνωστά σαν «γλαύκες». Προσέξτε το κλαδί ελιάς στο

πάνω αριστερό μέρος του νομίσματος.

- 26 -

 Εικαστικά - Ζωγραφίσαμε το γραμματόσημο με τη θεά Αθηνά και την ελιά:

Άλκηστις Αναστάσης Αριάννα Βασίλης

Βασιλική Γιάννης Σταυρούλα Εβελίνα

Ελεάνα Κωνσταντίνα Όλγα Σοφία

Χλόη Γιώργος

- 27 -

Αρχαία Ελληνική Τέχνη: 1954, 1955 και 1958

1954 Έκδοση Αρχαία Τέχνη 1η

Το 1954 τυπώνεται στο τυπογραφείο «Ασπιώτη ΕΛΚΑ» μια σειρά γραμματοσήμων με
παραστάσεις από την αρχαία ελληνική τέχνη. Η σειρά σχεδιάστηκε από τον Ι. Κεφαλληνό

και τυπώθηκε τη λιθογραφική μέθοδο.

1955 Έκδοση Αρχαία τέχνη 2η

Το 1955, μετά τη νομισματική μεταρρύθμιση στη νέα δραχμή, σχεδιάζεται από τον
Ι. Κεφαλληνό και τυπώνεται πάλι με τη λιθογραφική μέθοδο μια ακόμη σειρά για την

αρχαία ελληνική τέχνη.

1958 Έκδοση Αρχαία τέχνη 3η

Ανατυπώνεται η σειρά αρχαίας τέχνης (σχεδίων του 1954) σε νέους χρωματισμούς και
αλλαγή ονομαστικών αξιών για την αντιμετώπιση ταχυδρομικών αναγκών.

1954 1955

1958

Ο Περικλής σε Ο Ηνίοχος των
γραμματόσημο του Δελφών

1954 γραμματόσημο του
1958
- 28 -

 Αρχαιολογία - Ένα αρχαίο ναυάγιο αποκαλύπτεται τυχαία από ψαράδες:

Στο σημείο που βρέθηκε το ναυάγιο Επάνω:
αργότερα ανασύρθηκε το μπροστινό Ο Ποσειδώνας του Αρτεμισίου ή Δίας σε
τμήμα ενός αλόγου και ο μικρός Αναβάτης. γραμματόσημα του 1954 και του 2015.
Χρειάστηκαν 9 χρόνια για να βρεθεί τυχαία
το υπόλοιπο τμήμα του αλόγου και να Χάλκινο άγαλμα Διός (ή Ποσειδώνος), το
συνταιριαστεί κι αυτό σε ένα ενιαίο οποίο βρέθηκε σε αρχαίο ναυάγιο κοντά
σύνολο. Χρονολογείται στο 140 π.Χ. στο ακρωτήριο Αρτεμίσιο, στη βόρεια
Εύβοια. Χρονολογείται γύρω στο 460 π.Χ..
Αργότερα στην περιοχή αυτή έρευνες έκανε Το άγαλμα εντοπίστηκε το 1926 σε βάθος
και ο διάσημος Γάλλος ωκεανογράφος πάνω από 45 μέτρα μέσα στη λάσπη του
Ζακ – Υβ Κουστώ, καθώς και άλλοι, αλλά βυθού, όταν ψαράδες έπιασαν στα δίχτυα
δεν ανακαλύψανε κάτι καινούριο. τους ένα βαρύ ορειχάλκινο χέρι!
Χρειάστηκαν πολλές καταδύσεις και πολύς
Σήμερα, αν κάποιος θέλει να θαυμάσει κόπος και χρόνος μέχρι να ανασύρουν όλα
αυτά τα δυο αριστουργήματα, θα πρέπει τα κομμάτια του από τον βυθό και τελικά
να επισκεφτεί το Εθνικό Αρχαιολογικό να το συναρμολογήσουν όπως το βλέπουμε
Μουσείο στην Αθήνα. σήμερα.
O θεός, σε έντονο διασκελισμό, τεντώνει
Η θαλάσσια αρχαιολογία συχνά μπροστά το αριστερό χέρι, ενώ με το δεξί
αποκαλύπτει παρόμοια έργα γλυπτικής, τα κρατούσε τον κεραυνό ή την τρίαινα. Οι
οποία είχαν γίνει στόχος πολλών γνώμες διίστανται για το αν αποδίδεται ο
κατακτητών, οι οποίοι θέλησαν να Δίας ή ο Ποσειδώνας (πιθανότερη φαίνεται
αποσπάσουν ελληνικά πρωτότυπα έργα η πρώτη άποψη). Το άγαλμα είναι ένα από
προκειμένου να στολίσουν τις επαύλεις ή τα λίγα σωζόμενα πρωτότυπα έργα του
τα ανάκτορά τους. Στην προσπάθειά τους αυστηρού ρυθμού με θαυμάσια απόδοση
αυτή κάποια πλοία που μετέφεραν φορτία της κίνησης και της διάπλασης του κορμιού,
με αρχαίους θησαυρούς ναυάγησαν. αναμφίβολα δημιούργημα μεγάλου γλύπτη
της πρώιμης κλασικής εποχής, ίσως του
Ποιος ξέρει πότε ένας ακόμη ψαράς πιάσει Καλάμιδος.
με τα δίχτυα του κάτι σπουδαίο… Το ύψος του αγάλματος είναι 2,09μ.

- 29 -

 Εικαστικά - Ζωγραφίσαμε γραμματόσημα με τον Περικλή:

Παρατηρώντας το γραμματόσημο με τον Περικλή του 1954 φτιάξαμε στη συνέχεια τα
δικά μας γραμματόσημα. Προσέξτε πώς αντιλαμβάνονται τα παιδιά ένα σχέδιο. Οι
διαφορές στην αντίληψη και στην απόδοση του σχεδίου είναι τόσες, όσα και τα παιδιά
μιας τάξης!

Βασιλική Εβελίνα Όλγα

Αναστάσης Αριάννα

Γιάννης Κωνσταντίνα Σοφία

Προτομή του Περικλή, Ο Περικλής του Ξανθίππου, ο Χολαργεύς, ήταν αρχαίος Έλληνας πολιτικός, ρήτορας και
ρωμαϊκό αντίγραφο έργου του στρατηγός του 5ου αιώνα προ Χριστού. Στην εποχή του, τον «Χρυσό Αιώνα», η Αθήνα
Κρεσίλα, Βρετανικό Μουσείο απέκτησε μεγάλη δύναμη και δόξα. Με το πολίτευμα της δημοκρατίας αναπτύχθηκαν
πολύ οι τέχνες, η λογοτεχνία και οι επιστήμες. Επίσης, σε αυτόν οφείλεται η κατασκευή
Το κράνος του στρατηγού που πολλών σημαντικών μνημείων, με σημαντικότερο όλων τον Παρθενώνα.
είναι ελαφρά υψωμένο
Η λέξη Περικλής προέρχεται από τις λέξεις περί + κλέος (δόξα) και σημαίνει αυτόν που περιβάλλεται
υποδηλώνει το «ωοειδές» από δόξα.
κεφάλι που σατίριζαν οι
θεατρικοί συγγραφείς της - 30 -

εποχής του.

❀ Συγγραφή κειμένου - Γράψαμε μια αυτοπαρουσίαση για τον Ηνίοχο των
Δελφών:

Γεια σας, παιδιά! Εγώ είμαι ο Ηνίοχος των Δελφών. Είμαι
ένα ορειχάλκινο άγαλμα της πρώιμης κλασικής εποχής.
Φτιάχτηκα με σκοπό να γίνω αφιέρωμα για να τιμήσω τη
νίκη ενός σπουδαίου ανθρώπου στο αγώνισμα της
αρματοδρομίας, στα Πύθια, στις αρχές του 5ου αιώνα προ
Χριστού. Μάλλον με παράγγειλε ο Πολύζαλος, τύραννος
της Γέλας, της σπουδαίας ελληνικής αποικίας στη Σικελία.
Μπορεί όμως και ο Ιέρωνας, ο αδερφός του… Δημιουργός
μου είναι ο Πυθαγόρας από το Ρήγιο ή ο Κάλαμις ή, ίσως,
ο Κριτίας. Βλέπετε, έχουν περάσει πολλά χρόνια από τότε
που φτιάχτηκα και δε θυμάμαι καλά…

Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι στο Αρχαιολογικό Μουσείο των
Δελφών και αποτελώ το γνωστότερο ίσως έκθεμά του.
Άνθρωποι απ’ όλο τον κόσμο έρχονται για να με
γνωρίσουν και να με δουν από κοντά. Είμαι ψηλός
(1,80 μ.) και στέκομαι όρθιος. Κρατάω στο δεξί μου το
χέρι - το άλλο μου χέρι έχει χαθεί - τα χαλινάρια των
αλόγων του άρματός μου. Τέσσερα άλογα έσερναν το
τέθριππό μου. Τέσσερα άλογα που τα αγαπούσα πολύ.

Τα δάχτυλα των χεριών μου, λεπτά και μακριά, είναι ελαφρώς λυγισμένα και φαίνονται
καθαρά τα όμορφα νύχια μου με κάθε λεπτομέρεια.

Φορώ έναν μακρύ χιτώνα, την ξύστιν, που φτάνει ως τους αστραγάλους μου. Ένας
ζωστήρας σφίγγει λίγο πάνω από τη μέση το ύφασμα, για να μη φουσκώνει από τον αέρα
καθώς τρέχω.

Το πρόσωπό μου είναι γαλήνιο και τα μάτια μου σαν αληθινά. Κοιτώ ελαφρώς προς τα
δεξιά, σαν να βλέπω τους θεατές να με επευφημούν. Τα μαλλιά μου είναι πιασμένα με
μια κορδέλα, για να μην πέφτουν στα μάτια μου και με εμποδίζουν να βλέπω.

Είναι η στιγμή που έχω νικήσει και, σίγουρος πια, κάνω τον τελευταίο γύρο του σταδίου
σαν νικητής.

Ήμουν για αιώνες θαμμένος κάτω από πέτρες και χώματα που με είχαν σκεπάσει, όταν
ένας ισχυρός σεισμός προκάλεσε την πτώση τους. Τ’ άλογά μου δυστυχώς τα έχασα και
μόνο κάποια κομμάτια έμειναν για να τα θυμάμαι.

Με ανακάλυψαν Γάλλοι αρχαιολόγοι το 1896 και με διέσωσαν. Ήμουν το μοναδικό έως
τότε μεγάλο χάλκινο άγαλμα από την κλασική εποχή που βρέθηκε σχεδόν ανέπαφο.
Παρόλο που είμαι από μέταλλο, δείχνω τόσο φυσικός… Όλος χάρη! Οι πτυχώσεις του
υφάσματος, η ηρεμία της έκφρασης και οι λεπτομέρειες της μορφής μου είναι μοναδικά.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι αξίζω τον τίτλο του «κλασικού», δηλαδή του αξεπέραστου έργου
τέχνης μέσα στους αιώνες!

- 31 -

 Εικαστικά - Σχεδιάσαμε τον Ηνίοχο των Δελφών:
- 32 -

2.500 Χρόνια Ελληνικού Θεάτρου: 1966

Το 1966 τυπώθηκε η έκδοση για τα 2.500 χρόνια Ελληνικού Θεάτρου στο τυπογραφείο
«Ασπιώτη ΕΛΚΑ»:

Άρμα Φάκελος πρώτης ημέρας κυκλοφορίας (ΕΛ.ΤΑ.)
Θέσπιδος.
Γύρω στο 560 π.Χ. ο Θέσπις πάνω στο
Προσωπείο άρμα του παρουσίασε την πρώτη
(μάσκα θεατρική παράσταση (δράμα) στην
Αθήνα, ενώ 26 χρόνια αργότερα
θεάτρου) θριάμβευσε στον ποιητικό αγώνα των
4ου αιώνα π.Χ. Μεγάλων Διονυσίων που διοργάνωσε ο
τύραννος των Αθηνών, ο Πεισίστρατος
(περίπου το 534 π.Χ.).

Θέατρο
Διονύσου,
Αθήνα.

Ο Διόνυσος Το θέατρο αυτό βρίσκεται στην Αθήνα, κάτω από την Ακρόπολη και
χορεύει! θεωρείται το πρώτο θέατρο του κόσμου. Υπήρξε ο βασικός τόπος
παράστασης του αττικού δράματος, αφού φιλοξενούσε τα Μεγάλα
Διονύσια, τη μεγαλύτερη θεατρική γιορτή των Αθηνών. Ο χώρος αυτός από
τα πανάρχαια χρόνια ήταν αφιερωμένος στον Διόνυσο. Αρχικά εκεί υπήρχε
ένα ξύλινο θέατρο, που τον 4ο αι. π.Χ. αντικαταστάθηκε με πέτρινο. Εδώ
ακούστηκαν για πρώτη φορά τα έργα των μεγάλων Ελλήνων τραγικών
(Αισχύλου, Σοφοκλή και Ευριπίδη), αλλά και οι κωμωδίες του Αριστοφάνη
και του Μένανδρου. Το θέατρο που βλέπουμε σήμερα είναι ρωμαϊκό
οικοδόμημα.

- 33 -

Ανάγλυφο ρωμαϊκής περιόδου του 1ου αι. μ.Χ., που απεικονίζει τον Μένανδρο να μελετά τα προσωπεία
που χρησιμοποιούσε στις παραστάσεις του.

O Μένανδρος (Αθήνα, 342-292 π.Χ.) ήταν αρχαίος Έλληνας συγγραφέας, εκπρόσωπος της Νέας Κωμωδίας.

Ηθοποιοί που φορούνε μάσκες Ο Ευριπίδης έγραψε 92 δράματα ή 23 τετραλογίες αλλά
στα χρόνια των βιογράφων του σώζονταν μόνο τα 78 εκ των
(από σημερινή παράσταση αρχαίου δράματος) οποίων τα 8 ήταν σατυρικά. Αν και η συγγραφική
σταδιοδρομία του Ευριπίδη υπήρξε έντονη, εντούτοις
Αρχαίοι Έλληνες δραματικοί ποιητές: επειδή προξένησε πολύ θόρυβο για την εποχή του, δεν τον
επιδοκίμαζε ιδιαίτερα το κοινό, γεγονός που φαίνεται από
Πρώτος από τους μεγάλους δραματικούς ποιητές το ότι ο Ευριπίδης αν και συμμετείχε πενήντα χρόνια στους
είναι ο Αισχύλος. Η πρώτη του νίκη στους δραματικούς αγώνες, βγήκε πρώτος σε αυτούς μόλις
δραματικούς αγώνες των Μεγάλων Διονυσίων τέσσερις φορές.
σημειώνεται το 484 π.Χ. και την ακολούθησαν
άλλες 12. Ο Αριστοφάνης είναι, μαζί με τον Εύπολι και τον Κρατίνο,
ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της
Ο Σοφοκλής σύμφωνα με αρχαίες μαρτυρίες περιόδου της αρχαίας αθηναϊκής κωμωδίας που
φαίνεται ότι έγραψε περίπου 120 έργα, από τα χαρακτηρίζεται ως «αρχαία κωμωδία» και ο μοναδικός,
οποία παραδίδονται ολοκληρωμένες μόνο επτά του οποίου σώζονται ακέραια έργα. Κατά τον 5ο αιώνα
τραγωδίες. Η πρώτη του θεατρική εμφάνιση έγινε π.Χ., συνέγραψε 46 κωμωδίες. Από αυτές σώζονται εννέα
το 468 π.Χ. σε δραματικό αγώνα όπου αντιμετώπισε ακέραιες.
ο Σοφοκλής τον κατά 30 χρόνια μεγαλύτερό του
τραγωδό Αισχύλο, τον οποίο ο Σοφοκλής εκτιμούσε O Μένανδρος είναι αρχαίος Έλληνας συγγραφέας,
και σεβόταν, και πήρε την πρώτη του νίκη. εκπρόσωπος της Νέας Κωμωδίας. Σημαντικότερος
αντίπαλός του ήταν ο Φιλήμων, προς τον οποίο έκλινε η
προτίμηση των Αθηναίων. Του αποδίδονται πάνω από
εκατό έργα, ενώ αναφέρεται ότι έλαβε το πρώτο βραβείο
οκτώ φορές, δυστυχώς από το έργο του έχουν απομείνει
μόνο πέντε ελλιπείς κωμωδίες.

Σχέδιο αρχαίου ελληνικού θεάτρου:

Αισθητική Αγωγή

Εικαστικά Β΄ Γυμνασίου

- 34 -

 Εικαστικά - Φτιάξαμε με πηλό τα δικά μας προσωπεία:
- 35 -

Έκδοση Έλληνες Γλύπτες: 1967

Το 1967 τυπώνεται μια αναμνηστική έκδοση για τους Έλληνες γλύπτες του 19ου και
20ου αιώνα. Σχεδιάστηκε από τον Α. Τάσσο και τυπώθηκε στο τυπογραφείο «Ασπιώτη
ΕΛΚΑ»:

Ιωάννης Κόσσος Γεώργιος Φυτάλης Λέων Δρόσης Λάζαρος Σώχος
(1822 – 1875) (1830 – 1880) (1836 – 1882) (1862 – 1911)
Έργο: Νύχτα Έργο: Ποιμένας Έργο: Πηνελόπη Έργο: Κολοκοτρώνης

Γιαννούλης Χαλεπάς Κωνσταντίνος Δημητριάδης Δημήτριος Φιλιππότης
(1851 – 1938) (1881 – 1943) (1839 – 1919)

Έργο: Κοιμωμένη Έργο: Γυναικείος κορμός Έργο: Ξυλοθραύστης

Γλύπτες Τόπος γενννήσεως

Ι. Κόσσος Τρίπολη Αρκαδίας
Γ. Φυτάλης Ιστέρνια Τήνου
Λ. Δρόσης Ναύπλιο
Τήνος
Λ. Σώχος Πύργος Τήνου
Γ. Χαλεπάς Στενήμαχος Ανατολικής
Κ. Δημητριάδης Ρωμυλίας
Πύργος Τήνου
Δ. Φιλιππότης

Το άγαλμα του Κολοκοτρώνη μπροστά από τη Παλαιά Βουλή των
Ελλήνων

Φωτογραφία από την επίσκεψη του σχολείου μας στην Αθήνα
(Απρίλιος 2014)

Σημείωση: Ο Πύργος της Τήνου (ή αλλιώς Πάνορμος) είναι ένα από τα μεγαλύτερα χωριά
της Τήνου. Είναι γενέτειρα σπουδαίων γλυπτών και το σημερινό κέντρο
μαρμαρογλυπτικής των Κυκλάδων. Ο Πύργος απέχει 29 χιλιόμετρα από το λιμάνι και
βρίσκεται στο βόρειο άκρο του νησιού. Εκεί η γλυπτική είναι ακόμη και σήμερα ζωντανή.
Λειτουργούν αρκετά εργαστήρια, εκθέσεις, 2 μουσεία και φυσικά η Σχολή Καλών Τεχνών
Πύργου Τήνου (Τμήμα Μαρμαρογλυπτικής).

- 36 -

Στην Τήνο μπορείς να βρεις γλυπτά ακόμη και εκεί που δεν το περιμένεις:
Ανάμεσα στις πλάκες του δρόμου…

Στον αυλόγυρο κάποιων σπιτιών…

Ή ακόμη και στον πάγκο που πουλάνε τα ψάρια τους οι ψαράδες στο λιμάνι!

Μια όμορφη εικόνα
από το λιμάνι της
Τήνου: δυο πάπιες
κάνουν τον
απογευματινό τους
περίπατο δίπλα στα
καΐκια των
ψαράδων.

Φωτογραφίες του
δασκάλου,
Αύγουστος 2014

- 37 -

 Εικαστικά - Ζωγραφίσαμε τα έργα των μεγάλων Ελλήνων γλυπτών της
νεότερης εποχής :

Ο «Ξυλοθραύστης» του Δ. Φιλιππότη Η «Νύχτα» του Ι. Κόσσου ζωγραφισμένη με
ζωγραφισμένος με κιμωλία από την κιμωλία από τον Σπύρο.

Αριάννα.

Ο «Ξυλοθραύστης» του Δ. Ο «Κολοκοτρώνης» του Λ. Σώχου Η «Νύχτα» του Ι.
Φιλιππότη ζωγραφισμένος με ζωγραφισμένος με μολύβι από τον Μάριο. Κόσσου ζωγραφισμένος
με μολύβι από τη Χλόη.
μολύβι από τον Γιάννη.

Ο «Ξυλοθραύστης» του Δ. Φιλιππότη - 38 - Η «Κοιμωμένη» του Γ. Χαλεπά
ζωγραφισμένος με μολύβι από τον Γιώργο. ζωγραφισμένη με μολύβι από τη Βασιλική.

Έκδοση 150 χρόνων Εθνικής Ανεξαρτησίας: 1971

Το 1971 τυπώνονται τα γραμματόσημα για τον απελευθερωτικό Αγώνα των Ελλήνων από
τους Τούρκους στα πλαίσια των 150 χρόνων Εθνικής Ανεξαρτησίας (1821 – 1971).
Σχεδιασμός-προσαρμογή Γ. Βελισσαρίδη και Π. Γράββαλος. Η εκτύπωση έγινε στο
τυπογραφείο "Ασπιώτη ΕΛΚΑ".

Η Μάχη της Μπουρλότο Σουλιώτισσες
Κορίνθου Αρκαδίου στην μάχη.

1822. 1866.

Η Μάχη στο Θάνατος του Η Μάχη των Όπλα και εξοπλισμός του
Μανιάκι Μάρκου Αθηνών Θεόδωρου Κολοκοτρώνη,
1825. 1821. έκθεση του Εθνικού Ιστορικού
Μπότσαρη,
Καρπενήσι Μουσείου.

1823.

Ναυμαχία Πλοίο Καρτερία, το πρώτο Πλοίο
Σάμου 1824. παγκοσμίως ατμοκίνητο πλοίο Περικλής,
Σπέτσες.
με πολεμική δράση.

Πλοίο Τερψιχόρη, Ναυμαχία Ναυμαχία του
Ύδρα. Σάμου 1824. Γέροντα 1824.

- 39 - Το ακρόπρωρο του πλοίου «Καρτερία»,
έκθεση του Εθνικού Ιστορικού
Μουσείου.

 Εικαστικά - Κάναμε ζωγραφιές για τη γιορτή της 25ης Μαρτίου 1821 :
α. Ο Αγώνας στην ξηρά

- 40 -

β. Ο Αγώνας στη θάλασσα Ναυτική σημαία Σάμου

Ναυτική σημαία Σπετσών Ναυτική του
Ναυτική σημαία Ύδρας εμπορικού
ναυτικού,
1822 - 1828

Πρώτη επίσημη
σημαία του
Πολεμικού
Ναυτικού
και επίσημη
σημαία του

Ελληνικού Κράτους

- 41 -

Έκδοση Σλήμαν: 1976

Αναμνηστική έκδοση για τον Ερρίκο Σλήμαν. Σχεδίαση - προσαρμογή από Π. Γράββαλο &
Β. Κωνσταντινέα. Τυπώθηκε στο τυπογραφείο Ασπιώτη ΕΛΚΑ:

Χρυσό βραχιόλι Χρυσό στέμμα Ερρίκος Σλήμαν Αργυρή περόνη Χρυσή προσωπίδα
με χρυσή Αγαμέμνονος

κεφαλή θεάς

Ο Ερρίκος Σλήμαν υπήρξε λάτρης του Χρυσή νεκρική προσωπίδα, γνωστή με τη συμβατική ονομασία
Ομήρου και δεινός έμπορος. «προσωπίδα του Αγαμέμνονα'». Μυκήνες, Ταφικός Κύκλος Α, Τάφος V,
Συνέδεσε το όνομά του με τις 16ος αι. π.Χ.

επιτυχημένες ανασκαφές του, στην Αποδίδεται η επιβλητική μορφή γενειοφόρου ανδρός. Η προσωπίδα
αρχαία Τροία και στις Μυκήνες. είναι κατασκευασμένη από έλασμα, με τα χαρακτηριστικά του
προσώπου έκτυπα. Οι οπές στην περιοχή των αυτιών υποδεικνύουν ότι
Η Πύλη των Λεόντων στις Μυκήνες. η προσωπίδα στερεωνόταν στο πρόσωπο με τη βοήθεια νήματος.

Μια άλλη έκδοση γραμματοσήμων με Η κατοικία του Σλήμαν στην Αθήνα, έργο του αρχιτέκτονα
τον Σλήμαν και το χρυσό προσωπείο του Ernst Ziller, όπου σήμερα φιλοξενείται το Νομισματικό

Αγαμέμνονα, αυτή τη φορά του 2014. Μουσείο Αθηνών. Ο Σλήμαν ονόμασε «Ιλίου Μέλαθρον»
(ανάκτορο του Ιλίου, δηλ. της Τροίας)

- 42 -

 Εικαστικά - Ζωγραφίσαμε το χρυσό προσωπείο του Αγαμέμνονα:

Το χρυσό προσωπείο του Αγαμέμνονα,
Βασίλης Πεΐτσης

Αγαμέμνονας

Είμαι ο Αγαμέμνονας, ο βασιλιάς των Μυκηνών και του Άργους. Υπήρξα
αρχιστράτηγος στην εκστρατεία των Ελλήνων κατά της Τροίας. Πατέρας μου είναι

ο βασιλιάς Ατρέας των Μυκηνών και μητέρα μου η Αερόπη. Έχω αδέρφια τον
Μενέλαο και την Αναξίβια. Σύζυγός μου είναι η Κλυταιμνήστρα, από την οποία
απέκτησα τρεις κόρες (την Ιφιγένεια, την Ηλέκτρα και την Χρυσοθέμη) και έναν

γιο, τον Ορέστη. Κάποτε ο Πάρις απήγαγε τη σύζυγο του αδελφού μου, του
Μενελάου, την Ελένη, κι εγώ κατόρθωσα να συγκροτήσω μια μεγάλη στρατιά και

στόλο από όλες τις ελληνικές πόλεις και να εκστρατεύσω κατά της Τροίας. Το
όνομα Αγαμέμνων προέρχεται από τις λέξεις «άγαν» και «μέμνων» που σημαίνει

πολύ επίμονος, σταθερός, καρτερικός. Η μοίρα υπήρξε σκληρή μαζί μου, γιατί
μετά την άλωση και την επιστροφή μου από την Τροία δολοφονήθηκα από τη
γυναίκα μου, την Κλυταιμνήστρα, και τον Αίγισθο, τον εραστή της, που εν τω

μεταξύ είχε πάρει την εξουσία στο βασίλειό μου.
- 43 -

Έκδοση Μεγάλου Αλεξάνδρου: 1977

Το 1977 τυπώνονται τα γραμματόσημα με τον Μέγα Αλέξανδρο στο τυπογραφείο
«Ασπιώτη ΕΛΚΑ»:

Ο Φάρος της Τιμή στα Ομηρικά Έπη Ο Αλέξανδρος αναζητά
Αλεξάνδρειας το νερό της ζωής

Ο θρύλος του Ο Αλέξανδρος έφιππος Ο Αλέξανδρος ακούει
βαθυσκάφους τον χρησμό για το
τέλος του

Ο θάνατος του Η Βασιλική έφερε στην τάξη μας
Αλέξανδρου μια προτομή του Μ. Αλεξάνδρου.

Στα δεκατρία χρόνια της βασιλείας του ο Αλέξανδρος κατάφερε τόσα πολλά, ώστε δίκαια
η Ιστορία τον ονόμασε Μέγα. Από το 334 που έδωσε την πρώτη του μάχη στον Γρανικό
ποταμό μέχρι το 323 που πέθανε, μέσα σε μόλις 11 χρόνια μπόρεσε να δημιουργήσει μια
κοσμοκρατορία. Η στρατηγική του ιδιοφυΐα σε συνδυασμό με τις εξαιρετικές του
διοικητικές ικανότητες έκαναν ικανή τη συνύπαρξη τόσο διαφορετικών λαών μέσα στον
ίδιο χώρο.

Στην εκστρατεία του ο Αλέξανδρος, πέρα από τους στρατιώτες του, είχε πάρει μαζί του
και ένα πλήθος από επιστήμονες. Βοτανολόγοι, μηχανικοί, μαθηματικοί, γιατροί
πολεοδόμοι και άλλοι πολλοί. Όλοι αυτοί τον βοηθούσαν να λύνει διάφορα προβλήματα

- 44 -

που αντιμετώπιζε στον δρόμο του, σχεδίαζαν και ίδρυαν νέες πόλεις, διέδιδαν τον
ελληνικό πολιτισμό και γλώσσα σε όλους τους λαούς που κατακτούσαν.

Οι μηχανικοί και οι αρχιτέκτονες: παρατηρούσαν τα εχθρικά οχυρά και κατασκεύαζαν
πολεμικές μηχανές για να τα πολιορκήσουν.

Οι ζωγράφοι: απεικόνιζαν τα διαφορετικά είδη ζώων και φυτών που συναντούσαν.

Οι τοπογράφοι: σχεδίαζαν χάρτες των περιοχών από τις οποίες περνούσαν.

Οι ναυτικοί: εξερευνούταν τις ακτές, ναυμαχούσαν , αν χρειαζόταν και με κάθε αντίπαλη
ναυτική δύναμη.

Οι φιλόσοφοι: συζητούσαν με τον Αλέξανδρο τόσο για τις νέες ανακαλύψεις και ακόμη
για τα στρατιωτικά σχέδια που εκπονούνταν.

Στις νέες Αλεξάνδρειες εγκαταστάθηκαν αρχικά Έλληνες στρατιώτες. Σύντομα στον
πληθυσμό τους προστέθηκαν και άλλοι Έλληνες από την Ελλάδα και τη Μικρά Ασία. Με
το πέρασμα του χρόνου οι πόλεις προόδευσαν και βοήθησαν στην άνθιση της ελληνικής
παιδείας και τη διάδοση της ελληνικής γλώσσας.

Στην «Ελληνιστική Εποχή» ο ελληνικός πολιτισμός γίνεται παγκόσμιος. Η ενοποίηση των
κατακτημένων λαών πραγματοποιήθηκε με την αναγνώριση της ιδιαιτερότητας του κάθε
λαού, της θρησκείας και του πολιτισμού του. Και όχι μόνον αυτό, αλλά και με τη
συμμετοχή όλων στη διοίκηση του κράτους, αφού ο Αλέξανδρος φρόντιζε να δίνει
κάποιες ανώτατες θέσεις και σε κατακτημένους λαούς.

Ολόκληρος ο κόσμος άλλαξε στην εποχή του…

Ύφασμα από την Αίγυπτο με παράσταση του Ο Φάρος της Αλεξάνδρειας ήταν ένα από τα επτά
Αλέξανδρου. Φέρει την επιγραφή: θαύματα του αρχαίου κόσμου.
Μακετόν Αλεξάντερος
Χτίστηκε από τον Σώστρατο τον Κνίδιο,
(Ουάσιγκτον, Μουσείο Yφασμάτων). μηχανικό και αρχιτέκτονα.

- 45 -

Αλέξανδρος και ο Δαρείος, ψηφιδωτό από την Πομπηία, 150 – 100 Ο Φάρος της Αλεξάνδρειας σε νόμισμα του 2ου
π.Χ., Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Νάπολι. αιώνα μ.Χ. Κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. και
παρέμεινε σε λειτουργία ως την πλήρη καταστροφή

του από δύο σεισμούς τον 14ο. αιώνα μ.Χ.

Ο θρύλος του βαθυσκάφους

Όπως είπαμε και πριν ο Αλέξανδρος είχε μαζί του πολλούς
«σοφούς» συνεργάτες που τον βοηθούσαν να λύσει τα διάφορα
προβλήματα που αντιμετώπιζε κατά τη διάρκεια της εκστρατείας
του.

Οι εξερευνήσεις που έγιναν από τον Μ. Αλέξανδρο στη θάλασσα
έφτασαν μέχρι… το βυθό. Ο θρύλος της κατάδυσης για να παρατηρήσει τον πάτο της
θάλασσας μέσα σε ένα βαρέλι είναι γνωστός ως ο «θρύλος του βαθυσκάφους». Επίσης,
γνωρίζουμε πως ο στρατός του Αλέξανδρου διέθετε μια ομάδα «βουτηχτών», η οποία
αναλάμβανε υποβρύχιες στρατιωτικές επιχειρήσεις, όπως έγινε και στην πολιορκία της
Τύρου.

Σύμφωνα με την περιγραφή του Αριστοτέλη στο βιβλίο του «Προβλήματα», ο τολμηρός
Μακεδόνας βασιλιάς καταδύθηκε στον βυθό της Ερυθράς θάλασσας το 332 π.Χ. με ένα
γυάλινο βαρέλι, το οποίο ρυμουλκήθηκε μέχρι το σημείο της κατάδυσης.

Το Μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου, γαλλική έκδοση, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Το μυθιστόρημα αποτελεί μια θρυλική διήγηση της ζωής του Μεγάλου Αλεξάνδρου και γράφτηκε αρχικά
κάποια περίοδο μεταξύ 3ου π.Χ. και 3ου μ.Χ. αι. Το κείμενο υπήρξε εξαιρετικά δημοφιλές κατά τον Μεσαίωνα,
τόσο στη Δύση όσο και στη Βυζαντινή Αυτοκρατορία, και μεταφράστηκε στις κυριότερες γλώσσες της εποχής.

Πηγή: http://image.ox.ac.uk/show?collection=bodleian&manu-sc4ri6pt=-msbodl264

 Εικαστικά - Ζωγραφίσαμε με κιμωλία τον Φάρο της Αλεξάνδρειας και τον
Μέγα Αλέξανδρο να ιππεύει το άλογό του, τον Βουκεφάλα:

- 47 -

 Εικαστικά - Κάναμε χαρακτικά με τον θρύλο του βαθυσκάφους:

Σύμφωνα µε την περιγραφή του Αριστοτέλη στο βιβλίο του «Προβλήματα» ο Αλέξανδρος χρησιμοποίησε αυτό που
σήμερα ονομάζουμε καταδυτικό κώδωνα µε τη μορφή ενός γυάλινου βαρελιού, το οποίο ρυμουλκήθηκε μέχρι το
σημείο της κατάδυσης. Οι παραλλαγές της διήγησης, που πήρε τις διαστάσεις θρύλου, είναι πολλές. Σύμφωνα µε
κάποιες από αυτές ο Αλέξανδρος πήρε μαζί του και ζώα, όπως µία γάτα και έναν κόκορα. Ένα μεσαιωνικό κείμενο
αναφέρει ότι ο Αλέξανδρος πήρε δύο ακόμη άτομα μαζί του και, μάλιστα, όταν είδε τον κόσμο του βυθού είπε:
«...αυτός ο κόσμος είναι καταραμένος και χαμένος. Το μεγάλο ψάρι τρώει το μικρό».

http://www.slideshare.net/ssuser5e8d2c/akadimia-teliko
«Αναζητώντας τον Σκυλλία…»

Δρ. Ιωάννης Γ. Παλαντζάς, Διευθυντής Γενικού Λυκείου Λίμνης Ευβοίας (2015)

Όλγα

Γιάννης

Αριάννα

Ρόζα

Σταυρούλα - 48 - Εβελίνα

Τα ευρήματα της Βεργίνας: 1979

Το 1979 τυπώνονται τα γραμματόσημα με τα ευρήματα Ο καθηγητής Μανόλης
της Βεργίνας στο τυπογραφείο «Ασπιώτη ΕΛΚΑ»: Ανδρόνικος.

Η σφραγισμένη είσοδος του
τάφου του Φιλίππου Β΄.

Κεφαλή Χρυσό Χάλκινο
Φιλίππου στεφάνι σκεύος

Οι αρχαιολόγοι Ασημένια Χρυσή Χρυσή Σιδερένιος Ο Μέγας
αναγνωρίζουν πρόχους λάρνακα φαρέτρα θώρακας
Αλέξανδρος:
στα
χαρακτηριστικά έργο

της μορφής ελληνιστικής
αυτής από εποχής (1ου –
ελεφαντόδοντο 2ου αι. π.Χ. )
τον Φίλιππο
τον Β’, τον Βρετανικό
πατέρα του
Μεγάλου Μουσείο.
Αλεξάνδρου.
Ο Φίλιππος ο Β΄ υπήρξε βασιλιάς της Μακεδονίας. Γεννήθηκε το 382 π.Χ. στην αρχαία
Από τα Πέλλα και δολοφονήθηκε το 336 π.Χ. στις Αιγές, την πρωτεύουσα του βασιλείου των
ευρήματα στις Μακεδόνων (σημερινή Βεργίνα).
Αιγές (Βεργίνα),
τάφος Φιλίππου Ήταν ο βασιλιάς που έκανε τη Μακεδονία ισχυρό κράτος. Επέκτεινε το βασίλειό του

του Β΄. κατακτώντας όλες τις ανεξάρτητες πόλεις της βόρειας Ελλάδας. Απέκτησε έτσι τον έλεγχο

πολλών μεταλλείων στη Μακεδονία και τη Θράκη (ιδιαίτερα σημαντικά ήταν τα

μεταλλεία χρυσού και αργύρου στην περιοχή του Παγγαίου). Με την οικονομική δύναμη

που απέκτησε και με την πολύ καλή στρατιωτική οργάνωση του κράτους του μπόρεσε να

ενώσει υπό την ηγεμονία του τα υπόλοιπα ελληνικά κράτη και να προετοιμάσει το Ο Ήλιος της
έδαφος για μια μεγάλη εκστρατεία εναντίον της Περσίας. Τα γεγονότα όμως τον Βεργίνας,

πρόλαβαν και τα σχέδιά του διακόπηκαν το 336, όταν ο Φίλιππος δολοφονήθηκε στο αλλιώς Άστρο

ανοιχτό θέατρο της Πέλλας. Το έργο του έμελλε να πραγματοποιηθεί από τον γιο του, της Βεργίνας,
είναι ένα
τον Αλέξανδρο τον Γ΄, που αργότερα επονομάστηκε «Μέγας». σύμβολο που

Όταν δολοφονήθηκε ο Φίλιππος, ο Αλέξανδρος ήταν μονάχα 20 ετών. Πολύ νέος. απεικονίζεται σε
χρυσή λάρνακα

Ενεργώντας πολύ έξυπνα, εξουδετέρωσε όλους τους πιθανούς διεκδικητές του θρόνου που βρέθηκε το

και έγινε βασιλιάς. Δάσκαλός του υπήρξε ο Αριστοτέλης και πρότυπό του ο Αχιλλέας. Στη 1977 σε Βασιλικό

διάρκεια της ζωής του κατάφερε τόσα πολλά, όσο κανείς άλλος. Ο Αλέξανδρος έγινε τάφο που
αποδίδεται στην
αρχηγός (ηγεμόνας) της Πανελλήνιας Συμμαχίας κατά της Περσικής αυτοκρατορίας, Μακεδονική

Φαραώ της Αιγύπτου, Βασιλιάς της Ασίας και βορειοδυτικής Ινδίας! Βασιλική

Δυναστεία.

Τα ευρήματα της Βεργίνας τα έφερε στο φως το 1977 ο καθηγητής Μανόλης Ανδρόνικος

κάνοντας μια από τις σημαντικότερες ανασκαφές στην ιστορία της αρχαιολογίας.

- 49 -

 Εκπαιδευτική επίσκεψη - Επισκεφτήκαμε τη Βεργίνα:

Χλόη Δημητριάδου

- 50 -