หน้า 1
หน้า 2
หน้า 3 คำนำ ด้วยเนื่องจาก วิทยาลัยหมอพราหมณ์สู่ขวัญแห่งแรกของประเทศไทย ซึ่งเป็นสำนักศึกษาพัฒนาและ ฝึกอบรมภูมิปัญญาไทย ได้เปิดโอกาสให้ผู้สนใจ (ผู้มีศรัทธา) สมัครเข้ารับการอบรมเกี่ยวกับเรื่องพิธีกรรมการสู่ขวัญ และเทคนิคการประกอบพิธีกรรม การสูตรขวัญต่าง ๆ อย่างถูกวิธี เพื่อให้พิธีกรรมของพราหมณ์เจริญงอกงามสืบไป ดยกำหนดดำเนินการจัดฝึกอบรมในระหว่างวันที่ ๑๙ ถึง ๒๓ เดือนเมษายน ๒๕๖๖ ณ สำนักพราหมณ์เชตะวัน เลขที่ ๑๙๙ หมู่ ๑ ตำบลขามใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี ทำให้เกิดสายธาร แห่งการศึกษาส่งเสริม สร้างสรรค์ และสืบสาน ผลิตบุคลากร ภูมิปัญญาของชาติไทย ไม่ขาดสาย จึงได้จัดทำเอกสารฉบับนี้ขึ้นเป็นที่ระลึก (ทำเนียบรุ่น) ซึ่งผู้จัดทำได้รวบรวมบทคำสู่ขวัญ ขั้นตอนพิธีการ การประกอบพิธีต่าง ๆ ของวิทยากรผู้ทรงคุณค่าไว้ในเล่มนี้เพื่อให้ผู้ ผ่านการอบรมครั้งนี้ได้นำไปใช้ประโยชน์อย่างคุ้มค่า เอกสารนี้เป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอนหลักสูตรหมอพราหมณ์สู่ขวัญชั้นตรี การนำไปใช้ ในประโยชน์ทางการค้าโดยไม่ได้รับความยินยอมจากสำนักเชตะวันถือว่าละเมิดลิขสิทธิ์ผิดกฎหมายได้รับโทษ ขอขอบคุณบัณฑิตพราหมณ์ รุ่นที่ ๑/๒๕๖๖ ทุกท่านที่ได้ช่วยในการจัดเก็บข้อมูล ขอขอบพระคุณครู อาจารย์ทุกท่าน ขออนุโมทนาขอบคุณพ่อครู เชฐชวาล บุญงอก อธิการสำนักเชตะวัน ที่ประสิทธิ ประสาทวิชา ความรู้ และจะนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์กับประเทศชาติ ดั่งเจตนาสร้างภูมปัญญาไทย ให้สืบไป
หน้า 4 คำนิยม ฤาประเทศชาติจะเสียเอกราชคราวนี้ทั้งนี้เพราะการทำลายล้างความเป็นชาติหนึ่งในหลายวิธีคือ "ทำลายชีวิต วัฒนธรรมของชาติ" โดยการไม่สานต่อ/ต่อยอดและยังยอมปนแปลงเอาของชาติอื่น เข้ามาในสายเลือดวัฒนธรรมของตนเองอย่างไม่ละอาย ดังนั้นเราจึงมองหาวิธีที่เรียกว่า Save Thailand คือวิธีที่จะยืดชีวิตวัฒนธรรมออกไป ซึ่งแน่ละย่อมมีมากหลากหลายวิธี แต่หนึ่งในบรรดามีคือการฝึกหัด ฝึกฝนตามครรลอง ปฏิบัติของบรรพชนให้กลายเป็นสี่งที่มีชีวิตอยู่ต่อไป สำนักเชตะวันฯ ได้ตระหนักถึงเรี่องนี้ จึงได้ลงมือทำอย่าง จริงจังจนก้าวเดินมาถึง 20 ปีนี้ เฉพาะรุ่นนี้นับเป็นกลุ่มชนที่มีความมุ่งมั่นตั้งใจในการอนุรักษ์ และเผยแพร่ทางวัฒนธรรมของไทยให้ยังเป็นมรดกอันล้ำค่าของชาติไทยสืบต่อไป บัณฑิตพราหมณ์รุ่น 1/66 จากทุกภูมิภาคของประเทศ ได้อุทิศ เสียสละมาเข้าอบรมจนประสบ ความสำเร็จอย่างดียิ่ง จึงเป็นหลักยืนยันว่าชาติไทยจะยังแข็งแรงและสามารถต้านทานการไหลบ่า ของวัฒนธรรมต่างชาติได้เพียงแต่ทุกๆคนระแวดระวังรักษาสี่งมีค่ายิ่งนี้ไว้เยี่ยงชีวิต เพราะ ถ้าไร้เสียซึ่งวัฒนธรรม แล้วเราจะไม่อาจธำรงชาติใวได้เลย "ด้วยพลังแห่งคำปฏิญาณ ขอให้ บัณฑิตพราหมณ์ รุ่นที่ 1/66 ผู้เป็นนักรบแห่งกองทัพอนุรักษ์สี่ง อันล้ำค่าของชาติจงประสบแต่จตุรพิธพรทั้งสี่ตลอดกาลนิรันดร์เทอญ" ความเป็นมา การก่อตั้งในนามสำนักเชตะวัน เพื่อการศึกษาและพัฒนาอบรมภูมิปัญญาไทย วัตถุประสงค์ เพื่อการฝึกอบรมภูมิปัญญา ตามความเชื่อของท้องถิ่น และโดยเฉพาะอย่างยิ่งใช้ประกอบพิธีบายศรีสู่ ขวัญเนื่องในโอกาสต่าง ๆ ซึ่งเป็นประเพณีที่ปฏิบัติกันมาคู่แผ่นดิน และโดยเฉพาะอย่างยิ่งได้ก่อตั้งขึ้นโดยมี หน่วยงานรับผิดชอบคือ วิทยาลัยเชตะวัน ตั้งแต่ปีพุทธศักราช ๒๕๔๘ จนถึงปัจจุบัน ได้มีการฝึกอบรมปราชญ์ ชาวบ้านในแต่ละรุ่น มีผู้ผ่านการอบรมเป็นจำนวนร่วม ๒,๐๐๐ คน นายเชฐชวาล บุญงอก ผู้ก่อตั้ง/ผู้อำนวยการสำนักเชตะวัน นายกสมาคมครูภูมิปัญญาไทยภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง
หน้า 5 ประวัตินาย (อำเภอ) เชฐชวาล บุญงอก ผู้ก่อตั้งวิทยาลัยหมอพราหมณ์สู่ขวัญเชตะวัน นาย(อำเภอ)เชฐชวาล บุญงอก เป็นชาวอำเภอเขื่องใน จังหวัดอุบลราชธานี จากครอบครัวชาวนา เคร่งศาสนา ได้บวชเรียนจนได้เปรียญธรรม ๕ ประโยค ตั้งแต่เป็นสามเณร สอบได้หลักสูตร ครู พ.กศ. และ พ.ม. พุทธศาสตร์บัณฑิต ภาควิชา มนุษย์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย รัฐศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) จาก Fergusson College, Univ.of Poona ปริญญาโทสาขา บริหารงานสวัสดิการสังคม M.A. In Social welfare Administration จาก TISS, Bombay, India (เป็นนักศึกษาไทยคนแรก) ปริญญาโทบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต (บธ.ม.) ปริญญาตรีสาขาบริหารจัดการกอล์ฟ (B.B.A. Goif Mag) มหาวิทยาลัยรามคำแหง Cert ST. U.S.A. จบโรงเรียนนายอำเภอ รุ่นที่ ๑๒ นักปกครองระดับสูง รุ่นที่ ๓๔ โรงเรียนเสนาธิการทหารบก เสธ.อส. ชุดที่ ๑๔ เป็นหัวหน้ากิ่ง/นายอำเภอ อำเภอ ดอนมดแดง นาเยีย ชานุมาน สิรินธร ปรางค์กู่ ตาลสุม เขมราฐ ม่วงสามสิบ และพิบูลมังสาหาร • ศึกษาสนใจในคติชนวิทยา สังคมวิทยา เฉพราะเรื่องภูมิปัญญาชาวบ้าน หลักการบริหาร ขบวร. (คิดค้น) บทสูตรขวัญพราหมณ์ชั้นตรี (จดลิขสิทธิ์) คู่มือนักพูด ๒๕๔๘ – ๒๕๔๙ • ได้รับมอบหมายจากกองทัพภาค ๒ เป็นพิธีกรหน้าพระที่นั่งสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ สมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ณ เรือนรับรองเขื่อนสิรินธร พ.ศ.๒๕๓๘ - ๒๕๓๙ • ผู้บรรยาย, อภิปรายหลักสูตรศิลปะการพูด การนำเสนอ หลักสูตรพัฒนาบุคลากร อปท. มหาวิทยาลัย อุบลราชธานี กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่น มหาวิทยาลัยรามคำแหง มหาวิทยาลัยราชภัฏ อุบลราชธานี มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต วิยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี นักจัดรายการวิทยุ สวท. อุบลราชธานี ได้รับรางวัลยกย่องเชิดชูเกียรติเป็นครูภูมิปัญญาไทย จาก สกศ.กระทรวงศึกษาธิการ และได้รับ เลือกให้เป็นนายกสมาคมครูภูมิปัญญาไทยภาคอีสานตอนล่าง
หน้า 6
หน้า 7 สารบัญ คำนำ ๓ คำนิยม ๔ ประวัตินาย (อำเภอ) เชฐชวาล บุญงอก ๕ เนื้อเพลงมาร์ชเชตะวัน ๘ คณะวิทยากร ๙ บัญชีรายชื่อ บพ.พราหมณ์ รุ่นที่ ๑/๒๕๖๖ ๑๒ ทำเนียบบัณฑิตพราหมณ์ รุ่นที่ ๑/๒๕๖๖ ๑๔ คณะผู้จัดทำ ๒๕ ภาคผนวก ๒๖
หน้า 8
หน้า 9
หน้า 10
หน้า 11
หน้า 12 บัญชีรายชื่อผู้ผ่านการอบรมหมอพราหมณ์สู่ขวัญ รุ่นที่ ๑ ปีพุทธศักราช ๒๕๖๖ ระหว่างวันที่ ๑๙ ถึง ๒๓ เดือนเมษายน พุทธศักราช ๒๕๖๖ ณ วิทยาลัยหมอพราหมณ์สู่ขวัญเชตะวันแห่งแรกของประเทศไทย เลขที่ ๑๙๙ หมู่ที่ ๑ ตำบลขามใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี ที่ ชื่อ - ชื่อสกุล ที่อยู่ โทรศัพท์ ๑ นายทัศน์ไชย ทวีพิริยรัฐ ร้านบายศรีปู่ประทานพร ๗๔/๓ หมู่ ๒ ตำบลนาป่า อำเภอเมือง จ.ชลบุรี ๐๖๓ ๘๕๘ ๖๓๒๔ ๒ นายวันชัย ปัตตายะโส ๑๔๕ หมู่ ๗ บ้านกุดอ้อ ต.หัวเรือ อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคาม ๐๘๕ ๗๔๐ ๐๑๔๙ ๓ นายณัฐพล นนท์ศิริ ๑๗๑ หมู่ ๑๑ ต.โนนกลาง อ.พิบูลมังสาหาร จ.อุบลราชธานี ๐๖๕ ๕๐๖ ๑๐๕๑ ๔ นายมงคล มหาโยธี ๓๔๓ หมู่ ๑๓ ต.บุ่ง อ.เมือง จ.อำนาจเจริญ ๐๙๓ ๔๘๖ ๗๕๕๕ ๕ นายยืนยง จันทนาม ๒๖/๑๕ ซอย ๙ (สุริยเดชบำรุง) ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ร้อยเอ็ด ๐๙๕ ๖๗๑ ๓๒๕๖ ๖ นางสาวธัญนภัทร์ กิระสมานโรจน์ ๒๓๑/๕ หมู่ ๔ ต.บางบัวทอง อ.บางบัวทอง จ.นนทบุรี ๐๙๗ ๙๖๙ ๗๙๑๖ ๗ นายกริช ผลาเหิม วิทยาลัยการอาชีพห้วยผึ้ง อ.ห้วยผึ้ง จ.กาฬสินธุ์ ๐๙๓ ๘๑๕ ๒๐๓๐ ๘ นายวิชัย ใจดี ๖๒ ซอยสุขุมวิท ๖๖ แขวงบางนา เหนือ เขตบางนา กรุงเทพมหานคร ๐๘๙ ๓๑๘ ๗๕๗๕ ๙ นายทองใบ หงษ์เวียงจันทร์ ๒๕๗ หมู่ ๑๘ ต.ดอนคา อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี ๐๘๙ ๒๖๐ ๖๖๙๔ ๑๐ นายจำเนียร มูลเทพ ๔๒ หมู่ ๑๖ บ้านโคกสี ต.บ้านค้อ อ.เมือง จ.ขอนแก่น ๐๘๕ ๐๑๐ ๔๔๕๗ ๑๑ นางสาวพรรณกาญจน์ สันติเส วี ๒๕๑/๑ ถนนสีหราชเดโชชัย ต.ในเมือง อ.เมือง จ.พิษณุโลก ๐๙๙ ๘๐๖ ๔๒๖๔ ๑๒ นางสาวศรัณย์กร ณ นคร ๕๕๗/๘๑ หมู่บ้านขวัญนคร ต.ปากพูน อ.เมือง จ. นครศรีธรรมราช ๐๙๙ ๔๔๙ ๗๘๘๘
หน้า 13 ที่ ชื่อ - ชื่อสกุล ที่อยู่ โทรศัพท์ ๑๓ นายสุบรรณ์ สายสวาท ๔๔ หมู่ ๕ ต.สงเปือย อ.คำเขื่อนแก้ว จ.ยโสธร ๐๙๕ ๘๓๕ ๕๖๘๐ ๑๔ นายส่งเสริม สาราโรจ ๖๗ หมู่ ๑๐ บ้านทิดไทย ต.ไร่ อ.พรรณานิคม จ.สกลนคร ๐๙๓ ๔๓๘ ๙๔๘๕ ๑๕ นายภาณุวัชร แก้วพงษา ๑๘ ถนนเลียบคลองชลทาน สายอู่ ทอง – ดอนเจดีย์ หมู่ ๔ บ้านสระ กร่าง ต.ดอนคา อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี ๐๘๑ ๙๔๒ ๖๘๖๕ ๑๖ นายพงษ์ศักดิ์ พรหมจารย์ ๑๒๙/๑๕ ชุมชนบ้านเหล่า ๓ ถนน บ้านเหล่า ต.หมากแข้ง อ.เมือง จ.อุดรธานี ๐๘๙ ๗๑๔ ๑๑๘๗ ๑๗ นายทองพูน วงค์อามาตย์ ๑๗๐ หมู่ ๖ ต.นายางหลัก อ.เทพสถิต จ.ชัยภูมิ ๐๙๗ ๓๒๖ ๘๙๕๐ ๑๘ นายสวง มาประสพ ๒๓๕/๒๙ ชั้น ๔ ตึก ๒๒ หมู่ ๗ บ้านเอื้ออาทรสุวรรณภูมิ ๒ ต.บางโฉล่ง อ.บางพลี จ.สมุท ปราการ ๐๙๓ ๕๙๕ ๑๐๙๘ ๑๙ นายวรวุฒิ เนาวะบุตร ๑๐๔ หมู่ ๔ บ้านโนนเจริญ ต.โนนเจริญ อ.บ้านกรวด จ.บุรีรัมย์ ๐๙๘ ๗๑๔ ๓๓๓๒ ๒๐ นายคมสัน แสนคำ ๙ หมู่ ๑๒ ต.ท่าอิบุญ อ.หล่มสัก จ.เพชรบูรณ์ ๐๖๔ ๗๘๑ ๖๑๗๔ ๒๑ นายอุดมทรัพย์ ค่าแพง ๒๖๓ หมู่ ๒ บ้านโนนทัน ต.ชะโนดน้อย อ.ดงหลวง จ.มุกดาหาร ๐๖๕ ๐๕๘ ๘๘๖๙ ๒๒ นายเกริกภพ คำภาศรี ๑๘๒ หมู่ ๑ ต.แวง อ.สว่างแดนดิน จ.สกลนคร ๐๘๑ ๓๖๙ ๕๖๔๑ ๒๓ นายวุฒิศักดิ์ ผิวอ่อน ๔๕ หมู่ ๙ ต.ไพร อ.ขุนหาญ จ.ศรีสะเกษ ๐๙๒ ๔๘๐ ๒๑๕๘ ๒๔ นายทองใบ ปราบภัย ๙ หมู่ ๑๒ ต.ห้วยต้อน อ.เมือง จ.ชัยภูมิ ๐๘๐ ๑๕๙ ๘๖๕๒ ๒๕ นายปณิธาน ปองนาน ๒๒/๔ หมู่ ๑๑ ต.คลองข่อย อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี ๐๙๑ ๕๖๑ ๘๓๑๔ ที่ ชื่อ - ชื่อสกุล ที่อยู่ โทรศัพท์ ๒๖ นายสมพร เทือกตามอง ๑๗๑ หมู่ ๑ ต.บางทรายน้อย อ.เมือง จ.มุกดาหาร ๐๙๒ ๖๕๐ ๑๑๖๔ ๒๗ นายคาวี กมลเลิศ ๒๙ หมู่ ๗ ต.ห้วยแอ่ง อ.เมือง จ.มหาสารคาม ๐๘๑ ๙๑๙ ๒๙๔๗ ๒๘ นายปรีชากร จันเทศ ๓๔ หมู่ ๑๑ บ้ายไทร ต.หนองเหล็ก อ.ศรีขรภูมิ จ.สุรินทร์ ๐๙๔ ๔๒๘ ๙๒๕๔ ๒๙ ร.ต.สมยศ ออมสิน ๒๑๔ หมู่ ๒ ต.เดิด อ.เมือง จ.ยโสธร ๐๙๖ ๑๘๔ ๖๐๑๗ ๓๐ นายทรงวุฒิ นาคศิลป ๑๑๓/๑๓ หมู่ ๑๗ ถนน รื่นรมย์ ต.ในเมือง อ.เมือง จ.ขอนแก่น ๐๙๑ ๘๘๔ ๘๔๔๘ ๓๑ นายสีดา บุตรนาแพง บ้านขี้เหล็ก ต.ขี้เหล็ก อ.ปทุมรัตต์ จ.ร้อยเอ็ด ๐๘๗ ๙๔๗ ๑๓๓๑ ๓๒ นายชาตรี นามคำมี ๒๐๔ หมู่ ๒ ต.บรบือ อ.บรบือ จ.มหาสารคาม ๐๙๓ ๔๙๐ ๘๐๙๙ ๓๓ นายสุรศักดิ์ เมืองนาม ๑๗๑ หมู่ ๕ บ้านภูน้ำ เกลี้ยง ตป่าไร่ อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว ๐๘๕ ๒๑๒ ๕๐๔๖ ๓๔ นายสนม ออมวิหาร ๘๕ หมู่ ๕ ต.โคกม้า อ.ประโคนชัย จ.บุรีรัมย์ ๐๘๔ ๘๙๗ ๐๙๒๘ ๓๕ นางสาวนิธิชญา สายสมบัติ ๔/๘๗ หมู่บ้านพรอเมนาด โฮม ธนบุรี แขวงท่าข้าม บางขุนเทียน กรุงเทพมหานคร ๐๙๔ ๖๑๙ ๘๗๘๙ ๓๖ นายกิตติ ไชยสีทา บ้านกุดเป่ง ๑๒๖ หมู่ ๒ ต.แก่งเลิงจาน อ.เมือง จ.มหาสารคาม ๐๘๙ ๕๗๕ ๗๗๗๙ ๓๗ นายเวียงชัย จันคำ ๑๕๔ หมู่ ๔ บ้านคำเตย ต.คำเตย อ.เมือง จ.นครพนม ๐๙๗ ๐๓๙ ๗๔๐๑ ๓๘ นางสาวอนัญภัทร ห่อไธสง (ดร.เดี่ยว) โรงเรียนอนุบาลพิมาย ต.รังกาใหญ่ อ.พิมาย จ.นครราชสีมา ๐๘๙ ๘๔๙ ๘๓๗๐ ๓๙ นายสุวรรณ สุริยา ๗๔ หมู่ ๒ บ้านยางสะอาด ต.ดงบัง อ.นาดูน จ.มหาสารคาม ๐๘๗ ๐๑๑ ๓๕๗๗ ๔๐ นายพราดร ศรีทะหา ๑๓๙ หมู่ ๕ บ้านหัวขัว ต.เมืองเพีย อ.กุดจับ จ.อุดรธานี ๐๘๘ ๖๖๐ ๒๐๔๙ ๔๑ นายประดิษ หล้าทูนธีรกุล ๑๔๘ หมู่ ๑๓ บ้านสุข สมบูรณ์ ต.หนองไผ่ อ.ชุมแพ จ.ขอนแก่น ๐๙๓ ๔๔๕ ๙๕๕๓ ๔๒ ร.ต.อ.ชยพล สีบุดดี สภ.โพนทราย อ.โพนทราย จ.ร้อยเอ็ด ๐๙๘ ๕๘๔ ๓๖๑๖ ๔๓ นายสมพร คำภิรมย์ ๙๕ หมู่ ๔ บ้านตูม ต.บัวบาน อ.ยางตลาด จ.กาฬสินธุ์ ๐๖๓ ๗๓๑ ๕๔๔๕
หน้า 14
หน้า 15
หน้า 16
หน้า 17
หน้า 18
หน้า 19
หน้า 20
หน้า 21
หน้า 22
หน้า 23
หน้า 24 คณะผู้จัดทำ
หน้า 25 นาย(อำเภอ)เชฐชวาล บุญงอก ผู้ก่อตั้งสำนักพราหมณ์เชตะวัน ที่ปรึกษา ............................................................................................................. บพ. สีดา บุตรนาแพง ทึกภาพ บพ. ภาณุวัชร (เด่น) แก้วพงษา บันทึกภาพ บัณฑิตพราหมณ์ทุกคน บรรณาธิการ/พิสูจน์อักษร บพ. อุดมทรัพย์ ค่าแพง บันทึกภาพ/กราฟิก พิมพ์และออกแบบรูปเล่ม
หน้า 26 ภาคผนวก
อาจารย ์ ส ุ ว ิ ทย ์ ร ่ วมร ั กษ ์ รวบรวมโดย... ๐๘๙-๘๑๐๐๕๒๔
อารัมภบท ก ่ อนอ ื่นผ ู้ข ้ าฯ ขอก ้ มกราบธุล ี บาทพระสัมพุทธฯ จอมว ิ สุทธิ พระสัตถาศาสดาองค ์ ล ้า อ ี กพระธรรมพระสงฆ ์ เช ื้อ บร ิ สุทธ ์ ิ พุทธ ศาสตร์ ขอประกาศกล่าวเน้นเป็ นเสียงถ้อยถิ่นอิสาน กับทั้งผ ู้ม ี เก ี ยรต ิ ทุกๆ ท ่ าน สราญอย ู่เย ็ นด ี ขอให ้ ม ี ความสุขทุกๆ คนในวันนี้ โชคอีหลี จั่งเห ็ นหน ้ า บุญพามาจั่งได้จวบ จั่งว่าเจ้าและข้อยจั่งมาพ้อได้ฮ่วมงาน ณ โอกาสบัดน ี้กระผมบัณฑ ิ ตพราหมณ ์ สุว ิ ทย ์ ร ่ วมรักษ์ บัณฑิตพราหมณ์จากส านักพราหมณ์เชตะวัน วิทยาลัยหมอพราหมณ์ ส ู่ขวัญแห ่ งแรกของประเทศไทย สาขาบ ้ านหนองขอน กราบขอ โอกาสจาก พ ่ อแม ่ ครูบา-อาจารย ์ ผ ู้เฒ ่ าผ ู้แก ่ ผ ู้ท ี่เป็ นประมุขบ ้ าน ประธานเมือง ตลอดจนนักปราชญ์ราชเมธีทั้งหลาย เพื่อขอโอกาส รวบรวมและเร ี ยบเร ี ยงเก ี่ยวกับประเพณ ี วัฒนธรรม ภูม ิปัญญาภาษา อส ี าน บางส ่ วนท ี่กระผมได ้ ศ ึ กษาเร ี ยนร ู้จากครูจากอาจารย ์มา เพื่อเก็บ รวบรวมไว ้ เป็ นเล ่ มให ้ กุลบุตรกุลธ ิ ดาผ ู้ท ี่สนใจท้ังหลายได ้ ศ ึ กษาเร ี ยนร ู้ ไว้ และเป็ นการจรรโลงสืบสานและรักษาไว้ซึ่งวัฒนธรรมอันดีงาม ของบรรพบุรุษมใิ ห ้ สูญหาย อนึ่งในหนังสือเล่มนี้ได้เขียนและรวบรวมจากประสบการณ์ อ่าน จากต าราจ ามาจากผ ู้เฒ ่ าผ ู้แก ่ และส ื บค ้ นจากแหล ่ งต่างๆ เท่าที่จะเสาะ แสวงหาได ้โดยม ี วัตถุประสงค ์ หลักในการจรรโลงรักษาไว ้ ซ ึ่งภูม ิ ปัญญาท ้ องถ ิ่น ให ้ ถูกเล ื อนลางจางหายและไม ่ ม ี เจตนาท ี่จะท าขึ้นเพื่อ การค้าแต่ประการใดดังนั้นหากมีข้อขาดตกบกพร่ องหรือผิดพราด ประมาทไปในสิ่งหนึ่งประการ... พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
ใดก ็ ด ี กระผมกราบขออภัยต ่ อครูอาจารย ์ นักปราชญ ์ ราชเมธี ทุกท ่ านไว ้ ณ โอกาสน ี ด้้ วยเทอญ สาธุเด้อ.. ผ ู้ข ้ าขอกราบก ้ ม ประนมแนบนาโถ บูชาองค ์ พุทโธ ธรรม พร ่าสงฆ์องค์แก้วขอให้เป็ นแถวท่าน ผญาญาณตรัสส่อง...แด่ ถ้อน... ขอให้เห็นป่ องเว่าทางเรื่องบ่อนสิจา อย่ามีคา ขัดข้องแนวใด๋จัก อย่ าง อันตรายต่ างๆ สรรพหม ู่เวรภัยฮ ้ าย ให ้ หน ี เว ้ นหล ี กไกล แหน่เด้อ... บัดนี้ ข้าฯ จักนบนอบนิ้ว ชุล ี แนบเหน ื อเศ ี ยรยอธูปเทียนมาลา กล ิ่นหอมสุคนธ ์ ล ้า จักขันค าคายซ ้ อง บูชาเหน ื อเกศ ถวยองค์เทเวศร์ ไท้ เทิงฟ้าทิพย์วิมาน สิบหกชั้นช่อฟ้า พรหมมาส่ อง ประกายศรี ฝูงฤทธีทรงฤทธิ์. ให้ล ่าปองมองเยี่ยม จักมาเทียมทางข้าฯ. เจรจาอย่า ผิดพลาด ให้สามารถแก่กล้า. อย่าคาข้องป่ องแปว.. สาธุเด้อหน่อ แก้ว. รัตนังดวงประเสริฐ ขอให้มาซ่อยป้อง ปัญญาข้าฯ ให้เลี่ยนไหล อ ี กทังคุณคุโณเจ้า. สองเขือพ่อและแม่ ขอให้มาซ่ อยป้อง เทียมข้าง ค่อยระวัง. ข้าฯ จักวันทาไหว้ จอมปราญช์เมธี คุณครูบาอาจารย์. ผ ู้ประทานความร ู้ให ้ มาชูตนข ้ าฯ. วิชาดีให้กล้าแก่ สมกับภูม ิ เผนย้อ ิ่ง. ให ้ เฮ ื องหน ้ าดอกค ่ าคูณ... ว่าแล้วโอมเป่ าป้าย. บอกเจ ้ าท ี่ภูมิสถาน เป็ นสักขีพิยานเห็น อย่าสิมีเวรต้อง ข้าฯ จักยอมือน้อม.. นวยแขนศอกอ่อนๆ ข้าฯ จักวอนนอบไหว้. ยอท่านขึ้นที่ควร..ฯ... ก่อนแหล่ว... พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
ค าน า เอกสารพิธีขึ้นบ้านใหม่ฉบับนี้ กระผมได้ศึกษาจาก ครูอาจารย ์ หลายท่ าน และรวบรวมมาจากต าราหลายเล่ ม ดังที่ปรากฏใน เอกสารอ้างอิง และน ามาปริวรรตแก้ไข เพิ่มเติมเพื่อให้ครบถ้วนและ ถูกต ้ องตามความเหมาะสมแห ่ งการน าไปปรับประยุกต ์ใช ้ และยังคง รักษาส านวนเด ิ มไว ้ เพ ื่อให ้ กุลบุตรกุลธ ิ ดา และผ ู้ท ี่สนใจได้ใช้ศึกษา เร ี ยนร ู้เพ ื่ออนุรักษ ์ ส ื บสานวัฒนธรรมและประเพณ ี อันด ี งามของ บรรพบุรุษ ไว ้ให ้ เป็ นมรดกแก ่ ลูกหลานส ื บไป ๑. ท่านที่ก าลังแสวงหาวิธี หรือพิธีขึ้นบ้านใหม่ฉบับโบราณอีสาน เพื่อน าไปใช้ประกอบพิธีขึ้นบ้านใหม่ และยังไม่ได้ศรัทธาเลื่อมใสตาม ฉบับไหน สามารถน าฉบับนี้ไปใช้ได้อย่างมั่นใจว่าเนื้อหาครบสมบูรณ ์ ๒. ไม่ควรน าไปเปรียบเทียบกับฉบับต่างๆ ทั้งนี้เพื่อจะได้ไม่ต้อง เสียเวลาถกเถียงกัน เช่ นว่า ฉบับนี้เป็ นอย่างนี้ แต่ฉบับโน้นเป็ น อย่างโน้น ตกลงจะเอายังไงกันแน่ ถ้าเอาฉบับนี้ก็ใช้ตามฉบับนี้ ไม่ ต้องไปเถียงกับฉบับไหนทั้งสิ้น ดังภาษิตว่า ศิษย์ต่างวัด คฤหัสถ์ต่าง บ้าน ความเว้าหากต่างกัน ท่านเอยฯ. ๓. ส าหรับท่านที่มีพิธีขึ้นบ้านใหม่ฉบับในดวงใจของท ่ านอย ู่แล ้ ว ขอให้ท่านใช้ตามฉบับของท่านต่อไปได้อย่างสบายใจ โปรดอย่ากังวล สับสนกับฉบับนี้.ฯ “หนังสือก้อมต่างคนต่างมี ก้อนขี้ซีก้อนน้อย ก้อนใหญ่ ก้อนขี้ไก่ก้อนแข่นก้อนแหลว” ๔. ยินดีเทียบส านวนแลกเปลี่ยนศึกษาร่ วมกัน เพื่อให้เป็ น ประโยชน ์ในการรักษาและส ื บสานวัฒนธรรมอันด ี งามของบรรพบุรุษ ให ้ อย ู่ค ู่ผ ื นแผ ่ นดน ิ ส ื บไป พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
๕. ไม ่ อนุญาตให ้ น าไปค ากลอนเหล ่ าน ี้ไปท าในเช ิ งพาณ ิชย์ ควร น าไปใช ้ เพ ื่ออนุเคราะห ์โลกและศ ึ กษา ส ื บทอด วฒันธรรมประเพณี ๖. ท่านมีความประสงค์ที่จะศึกษาเพื่อประกอบพิธีควรมีการยก ครูหร ื อครอบครูก ่ อนจ ึ งจะเป็ นศ ิ ร ิ มงคล “เฮียนน าพ่อ ก่อน าครู” แม ้ แต ่ การกห ี่อยยงัมค ี รูกปีู่ยงัมเ ี ย ื้อง บ ่ เปล ื องไฟบาดปิ้ งจี่ อนึ่งหากมีข้อผิดพลาด หรือประมาทไปในสิ่งหนึ่งประการใด กระผมกราบขออภัยต ่ อพ ่ อแม ่ ครูอาจารย ์ ตลอดจนนักปราชญ ์ ราชเมธี ทั้งหลาย ไว้ ณ โอกาสนี้ด้วยเทอญฯ หากเอกสารฉบับนี้เป็ นประโยชย์ ต ่ อท ่ านท้ังหลาย กระผมขอโอกาสน ้ อมถวายคุณงามความด ี น ี้ให้ เป็ นมาตาปิ ตุบูชา และอาจาร ิ ยะบูชา น้อมถวายแด ่ คุณครูบาอาจารย์ ผ ู้ประส ิ ทธ ์ ิประสาทว ิ ชาความร ู้ให้แก่ข้าพเจ้า ขอน้อมเป็นกตัญญู กตเวท ิ ตาคุณต ่ อบุพการ ี ชนผ ู้ม ี พระคุณทุกท ่ านทุกคน ทุกประการ ด้วยเทอญฯ (นายสุวท ิ ย ์ ร ่ วมรักษ ์) ๑ สิงหาคม ๒๕๖๕ พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
สารบัญ พิธีขึ้นบ้านใหม่ ๑ ทิศขึ้นบ้านใหม่ สิ่งที่ต้องเตรียมในการขึ้นบ้านใหม่ ๓ การจัดรูปขบวน ๔ ขั้นตอนพิธีการ ๔ ๑. พราหมณ ์ แนะน าตัว ยกอ ้ อยอครู๕ ๒. บทเริ่มประกอบพิธี ๕ ๓. พราหมณ์ตอกที่ห้อยถง (ถุงย ่ าม) ๑๒ ๔. คา อาราธนาพระพุทธรูปประดษ ิ ฐาน ๑๒ ๕. ไหว้พระ ๑๓ ๖. กราบหมอนก่อนนอน ๑๓ ๗. การนอน ๑๓ ๘. พราหมณ์ล้างหน้า ๑๓ ๙. พราหมณ์..แก้ความฝัน ๑๓ ๑๐. พราหมณ์ท าน ้ามนต์ ๑๔ หน้า พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
๑ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่ วันขึ้นบ้านใหม่ ก็นิยมหาฤกษ์งามยามดี แล้วท าพิธีขึ้นบ้าน ใหม ่โดยน ิ ยมเล ื อกเอาวันพุธวันพฤหัสบด ี และวันศุกร ์ ตามประเพณี โบราณอีสานนิยมประกอบพิธีขึ้นบ้านใหม่ในเดือน ๒ เดือน ๔ เดือน ๖ เดือน ๘ ก่อนเข้าพรรษา และเดือน ๑๒ ส่ วนเดือนอื่นๆ ไม่เป็นที่ นิยม ส่ วนเวลาในการขึ้นบ้านใหม่นั้นนิยมเป็ นช่ วงบ่าย ประมาณ บ่ายสามถึงประมาณห้าหกโมงเย็น ซึ่งเป็ นพิธีพราหมณ์ อน ึ่งหากม ี การท าบุญเล ี ย้งพระในพ ิ ธ ี ข ึ น้บ ้ านใหม่ด้วยก็ให้ ประกอบพิธีในการขึ้นบ้านใหม่ในตอนเช้ าได้ โดยให้ประกอบพิธี พราหมณ ์ ก ่ อนแล ้ วค ่ อยประกอบพธ ิี ทางพระพุทธศาสนา (ทั้งนี้แล้วแต่ วัฒนธรรมและประเพณีของแต่ละท้องถิ่น) สุดแท ้ แต ่ พ ่ อพราหมณ์จะ พิจารณาเอาตามความเหมาะสมเถิด ทิศขึ้นบ้านใหม่ นอกจากหาฤกษ์งามยามดีแล้ว พ่อพราหมณ์ ก็ควรหา ทิศในการประกอบพิธีขึ้นบ้านใหม่ด้วยเช่นเดียวกัน ซึ่งโบราณจารย์ ได้ท านายทิศในการขึ้นบ้านใหม่เอาไว้ดังนี้ พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
ขน ึ้ทศ ิ บูรพา จะเกิดความ ขึ้นทิศอาคะเนย์ เจ้าของเรือนจะตาย ขึ้นทิศทักษิณ จะเสียข้าวของ ขึ้นทิศหรดี ขุนนางจะให ้ ลาภ ขึ้นทิศปัจจิม จะเจ็บไข้ ขึ้นทิศพายัพ จะมีลาภ ขน ึ้ทศ ิ อุดร จะได้สัตว์ ๒ เท้า และสัตว์ ๔ เท้า ขึ้นทิศอีสาน จะได้ทรัพย์สินเงินทอง ๒ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน อุดร ทักษิณ บูรพา ประจิม พายัพ หรดี อาคเนย์ อีสาน
สิ่งที่ต้องเตรียมในการขึ้นบ้านใหม่ ๑. พระพุทธรูป ๑ องค์ ๒. ขันห้า ๓. ที่นอน หมอน ผ้าห่ม ๔. หาบเงิน หาบทอง ไหเงิน ไหค า ๕. ดอกไม ้ ธูป เทย ี น และเกษรดอกดาวเร ื อง ๖. ใบไผ ่ ข ้ าสาร ปลาย ่ าง ต ุ่มน า้ด ื่ม ๗.เครื่องครัว เช่น ถ้วย จาน ช้อน แก้ว น ้าปลา อาหาร ๘. อาหารการกินต่างๆ ผลไม้ต่างๆ ๙. ถุงย ่ าม (ไม่ควรเป็ นย่ามพระ) - ค ้ อนตอกตะปูและตะปู - หนังสือมนต์พิธี หรือหนังสือธรรมมะ - คุด ขอ นองา หร ื อของมงคลแก ้ วแหวน เงน ิ ทอง ๑๐. แหลูกทอง มองลูกกวั่ (ถ้ามี) ๑๑ .กุบส ่ องฟ้ า ผ ้ าส ่ องดาว(พราหมณ์เตรียม) ๑๒. ก้อนเงิน ก้อนค า ๑๓. ขันน ้ามนต์และเทียนน ้ามนต์ ๑๔. ฆ้อง ๑๕. หิน และใบตองกล้วย และถังน ้า (คุน า้) ๑๖. ห่อเงินห่อทอง หรือกระเป๋ าเงินส าหรับวางใต้หมอน ๑๗. ขันน ้าส าหรับล้างหน้าและผ้าเช็ดหน้า ๑๘. อื่นๆ ตามสมควร แล้วแต่ประเพณีในแต่ล่ะท้องถิ่น ๓ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
การจัดรูปขบวน ๑. พราหมณ ์ใส ่ กุบถ ื อไม ้ เท ้ าเดน ิ น าหน ้ า มผ ี้ าส ่ องดาวพาดบ่า ๒.เจ้าของบ้าน (ผ ู้ชาย)อาราธนาถ ื อพานพระพุทธรูป ๓.เจ้าของบ้าน (ผ ู้หญง ิ) ถือเอาขันห้า ๔.และคนอื่นๆถือข้าวของต่างๆเรียงตามล าดับไป ขั้นตอนพิธีการ เมื่อถึงเวลาฤกษ์ดีดิถีงามตามที่ก าหนดแล้ว ให้พราหมณ ์ ผ ู้ เป็ นหัวหน้าพากันตั้งขบวน โดยให้หันหน้าไปตามทิศประจ าวัน และ แบ ่ งคนอ ี กกล ุ่มหน ึ่งให ้ รอหน ้ าบ ้ านเพ ื่อถามค าถาม เม ื่อจัดแจงทุกอย ่ าง เรียบร้อยแล้วให้เริ่มประกอบพิธีดังนี้ ๔ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
๑. พราหมณ ์ กล ่ าวแนะน าตัว ยกอ ้ อยอครู ๒. พราพราหมณ์พิธีกล่าวน า ดังนี้ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ อิติปิ โสภควา ยาตาวันดี วัน..........ชัยศรีสวัสดีลาโภ นะโม พุทธายะฯ ม ื้อน ี้แม ่ นม ื้อส ิ ทธ ิ ลาโภ มโหราฤกษ์ ถืกหน่วยชื่อว่า วิชัย โย นะโมพุทธายะ พุทธรักษา ธรรมรักษา สังฆรักษา พุทโธชัยโย ธรรมโมชัยโย สังโฆชัยโย สิ ทธิธรรมมัตถุภะวันตุเมฯ ส ิ ทธิ ธรรมมัตถุภะวันตุเตฯ ไปอย ่ าคา มาอย ่ าข ้ อง ฝูงพ ี่น ้ องฮักกันมั่น แก่น เสร็จแล้วพาเดินรอบตัวบ้านทางด้านขวา ๓ รอบ ในขณะที่เดิน พราหมณ ์ พ ิ ธ ี ก ็ จะพูดในส ิ่งท ี่เป็ นมงคลในการข ึ้นบ ้ านใหม่ไปจนครบ ๓ รอบ แล้วมาหยุดตรงหน ้ าบ ้ าน ๕ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
ถาม เฮ้ย...เฮ้ย....พวกนี้พากันไปหยังมาหยัง แห่แหนแทน ด้าว เทิงฟ่ าวเทิงฟั่ง หาบกะดอนคอนกะต่า ตีฆ้องผ่องระฆัง แม่น พากันไปหยังมาหยัง จั่งด่วนมาแนวนี้ ตอบ โอ้ย...เหตุท ี่มาแบบน ี้ม ี เส ี ยงฆ ้ อง เส ี ยกลอง เสียง ซอ ว่าสิมาขออย ู่น าเฮือนเจ้า ได้ยินข่าวว่าเจ้าเฮ็ด บ้านใหม่ เฮือน ใหญ่หลังงาม จึงได้มาถามน าเจ้าจักหน่อย ว่า...(...ชื่อเจ้าภาพ...)... ข่อย ลาวอยากมีเฮือน จึงได้มาเตือน จึงได้มาบอกเล่า ถาม บ๋าๆๆ...ช่างเว่าง่ายแท้ เฮือนของข่อยสร้างมาหลายปี เหมิดหลายแสน (หลายล้าน) อย ู่เด้อน ี้เจ ้ าส ิ มาอย ู่ฟร ี ๆ หรือ สิมา เช่า ตอบ ข ่ อยบ ่ มาเช ่ า ส ิ มาอย ู่ฟร ี ๆ สิเอาของดี-ดี เทิงหามเทิง หาบ สิมา.. เก็บมากอง สิหาบเอาเงินเอาทองมา ให้หลายกว่าเก่า ๖ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
ถาม ว่าจั่งซั่นติพ่อพราหมณ์ เป็ นจั่งได๋จั่งได้วนเวียนอ้อม หาบกระดอนคอนกระต่า ขนของมามืดฟ้า มาแท้ตั้งแต่ไส ตอบ ใจประสงค์สร้าง จึงเทียวทางมาแว่ ทั้งพ่อแม่พี่น้อง ลุงป้ าจั่งหลั่งมา พวกข้าน้อยมาแต่เมืองมั่นค าทองพ ุ่นแหล่วท่าน เมืองใหญ่สาวัตถีนครราช เมืองนักปราชญ์อาจารย์พ ุ่นแล้ว ดินแดน อุดมสมบูรณ ์ ในอดต ี กาลก ่ อนพ ุ้นบ่มีแหล่วสิทุกข ์ จน ถาม หม่องอื่นมีบ่แพ้ เป็ นหยังบ่พากันไป ตอบ เหตุท ี่มาม ื้อน ี้ได ้ ย ิ นเผ ิ่นซ่าเว่า ว่าพระเจ้าก่อแผ่นดิน พระอินททร์ก่อแผ่นน ้า นางน้ อยนาฏ เมฆขลา ดวงดาราแต่งไว้ พระแก่นไท้บอกว่าเป็ นบ่อนอย ู่สุขสวสัด ีสั่นดอกเจิ่งมา ถาม ครั้นมาฮอดแล้วเห็นหยังแหน่ ตอบ เห็นเฮือนใหญ่บ้านใหม่หลังงาม เป็ นคฤหาดดั่งบ้าน เศรษฐ ี ก ่ ออ ิ ฐถ ื อปูนมุงสันไทปูกระเบ ื้อง งามด ี ดูอาจ เป็นตาค ้าตา คูณด ี กะเลยอยากอย ู่ ถาม ครั้นเห็นแล้วพากันคิดจั่งได๋แหน ่ ผ ู้มาไกล ตอบ ค ิ ดว ่ าอยากมาค ้ามาคูณ ให ้ อย ู่เย ็ นเป็ นสุข ร ่ารวย ฮ่างมี เป็ นเศรษฐี มหาเศรษฐี มั่งมีเงินหลายๆ ล้าน เคราะห์อย่าพาล มารอย่าไกล้ ของจังไรให้เหินห่าง อันตรายต่างๆ สรรพหม ู่เวรภัยฮ้าย ให้หนีเว้นหลีกไกล ซั่นแหล่ว ๗ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
ถาม เออ...คันส ิ มาค ้ามาคูณ พากันได ้หยังมาน าแหน่ล่ะ พ่อพราหมณ์ ตอบ ได ้ มาพร ้ อมเหมด ิ ทุกส ิ่งทุกอันนั่นล ่ ะคุณพระพุทธเจ ้ า จอมโลกล ื อซา คุณพระธรรมค าสอนทั่วด ิ นดังก ้ อง คุณพระสงฆ์แสน ชั้นอนันตังตื้อติ่ว ก ็ได ้ อาราธนาอัญเช ิ ญมา กุบส ่ องฟ้า ผ้าส่ องดาวก็ ได้มา ข้อยข้าหญิงชาย ผ้าผ่อนท่อนสะใบ ข้าวน ้าท่ามปลา มีดไม้ แหลมหลาว เครื่องใช้ไม้สอย แก้วแหวน เงินทองก็ได้มา ถาม ช้างม้างัวควายได้มาบ่ ตอบ ได้มา ถาม ของอย ู่ของกน ิ เป็ นเน ื้อเถิ๊กเอิกลายได้มาบ่ ตอบ ได้มา...แหลูกทอง มองลูกกั่วก็ได้มา เหล้ายาปลาปิ้ ง ก็ได้มา ข้าวสารให้ไก่ ใบไผ่ให้ช้าง ปลาย่างให้แมวก็ได้มา สรรพทุก ส ิ่งหลายเหล ื อหลาก ได ้ มามากเหม ิ ดทุกส ิ่งทุกอันนั่นแหล ่ ว (ว่าแล้วก็ เอาข้าวสารเยอไก่ เอาใบไผ่เยอช้าง เอาปลาย่างเยอแมว) ถาม ถ ้ ามาอย ู่แล ้ วส ิ เฮ ็ดจั่งได๋ต่อไป ตอบ สิปกปักรักษา ความเจ็บบ่ ให้ ได้ ความไข้ บ่ให้มี ภูตผปีี ศาจนางไม ้ ของเสน ี ยดจัญไรสิขับออกไป ให้เหมิด บ่ให้เหลือยัง ค ้ าง ส ิให ้ ม ี แต ่ ความสนุกสุขสบาย ส ิ น าเง ิ นทองมาให ้ จนได ้เป็ นเศรษฐี มหาเศรษฐีมั่งมีเงินหลายๆ ล้าน พ ุ้นแหล่ว ถาม เออ...ส ิ มาค ้าคูณให ้ นับว ่ าด ี เหล ื อขนาด ขอโอกาส ถามท่าน คาถาดี ท่านมีบ่ โปรดลองเว่าย่อๆ พอให้ข้าฯ ส่วงใจแด่ ถ้อน ๘ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
ตอบ เออ...ผ ู้ข ้ าฯ มาไกลปานน ี้ของด ี ม ี หลายหลาก ส ิ ขอ ฝากแก่ท่าน ฟังเด้อพราหมณ์สิว่า... พราหมณ์...ตั้งนะโมฯ 3 จบ แล้วว่า... หลานก่อสร้างนพราชเฮือนหิน ขอให้เจ้าของเฮือนมีเตโชผาบ หม ู่มารท้งัค ่ าย หลานก่อสร้างนพราชเฮือนหิน ขอให้คนอย ู่เฮือนอย ู่เยน ็ ปานน ้า หลานก่อสร้างนพราชเฮือนหิน ขอให้เงินค าไหลหลั่งมาปานน ้า หลานก่อสร้างนพราชเฮือนหิน ฝูงนาโคอย่าท่องเทียวมาทางนี้ ...ยัง ยัง ชะนะประทัง ชาติ (ว่า 3 หน) ถาม คันแม่นดีปานนี้กะขอเชิญพ่อพราหมณ์กับเหล่าบริวาร ท้งัหลาย ขน ึ้มาคา ้มาคูณให ้ แหน ่ ผ ู้ข ้ าฯ แต ่ ก ่ อนขน ึ้ให้ถามอีกจักค าแหน่ ตอบ สิถามหยังกะเช ิ ญถามมาโลดผ ู้ข ้ าฯ ถาม พากันมาหลวงหลายปานน ี้แม ่ นม ี คาถาบูชาแม ่ บันได มาน าบ่ ตอบ ฮ่วย... มีแหม๋ ฟังเด้อพราหมณ์สิว่า ( ให้เจ้าของบ้าน ยกขนัห ้ าขน ึ้บูชาแม ่ บนัได) เสร็จแล้วขอขมาแม่บันได ดังนี้ ๙ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
เจ้าผ ู้บนัไดแก ้ ว ข้าขอท่องเทียวเถิง อย่าได้มีกรรมเวร บาดห่าตีนซูนต ้ อง ยามเมื่อคนเทียวขึ้น จับไลเอาตีนไต่ อย่าได้เป็ นบาปฮ้าย หนามเสี้ยนอย่าทั่งตีน อย่าได้มีเข็ญข้อง ปุนปองเลย ี้งลูกซ่อยแหน่เด้อ ลางเทื่อเด็กหน ุ่มน ้ อย เทียวขึ้นผ่องลง อย่าได้มีเข็ญข้อง เต๊าะตีนคลาดหมื่น อย่าได้หัวแตกซ ้า ขาห่านให้เบิ่งแยง ยามเมื่อโจราขึ้น เทิงเฮือนให้เจ้าไล่ ให้เจ้าฮ้องเฮียกเอิ้น เจ้าของบ้านให้ตื่นมา ยามเมื่อโภคาข้าว ของในเฮือนนั่นเขินขาด ให้เจ้าแล่นลัดต้อน เอาของเข ้ านั่นส ู่เฮือน แหน่เด้อ.. ๑๐ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
ให ้ เจ ้ าของบ ้ านหายใจแรงๆ ลมออกจมูกข ้ างไหนแรงกว ่ าให ้ ก ้ าว ขานั้นก่อน เหยียบบาดหนึ่ง เงินหมื่นแล่นมาฮอง เหยียบบาดสอง เงินแสนแล่นมาเข้า เหยียบบาดสาม ฝูงช ้ างเต ้ าแล ่ นมาหา เหยียบบาดสี่ ฝูงทาส ี ทาสาแล ่ นมาช ่ วย เหยียบบาดห้า เจ็บป่ วยไข้เฮือนนี้บ่มี เหยียบบาดหก ขอให้เป็ นเศรษฐีมั่งมีเงินล้าน เหยียบบาดเจ็ด ขอให้พ้นจากโทษพันทนา เหยียบบาดแปด ขอให ้ได ้ เป็ นพญาหัวหน ้ าหม ู่ เหยียบบาดเก้า ขอให ้ เง ิ นเข ้ ามาส ู่ม ื้อม ื้อล ่ ะแสนสอง แสนมื้อล่ะล้านสองล้าน (แล ้ วทุกคนเดน ิ เข ้ าบ ้ าน ) ๑๑ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
๓. พราหมณ์ไปตอกตะปูห ้ องถง (ถุงย ่ าม) ตอกบาดหนึ่ง เสียงดังไปทั่วทิศ มารฮ้ ายฮีบหนี ของจังไฮให้ ออกไปนอกถิ่นเคหา ตอกบาดสอง เงินค านองคับคั่ง ช้างม้าอั่งเต ็ มถุน ตอกบาดสาม ถุงเป้ พราหมณ ์ ห ้ อยไว ้ เง ิ นค าได ้ พอแสน แก ้ ว แหวนมีพอ ฮ้อย ข้อยส่วงไช้มีพอพัน เพชรจันทร์มีพอหมื่น ให้ได้ข้าว ล ื่นมาเย ี ย ให ้ได ้ เม ี ยสาวผ ู้งามมานอนผ ่ างข ้ าง ให ้ได ้ ช ้ างสารใหญ่มาโฮง โอม อุอะ มุมะ มูลมัง มหามูลมา สวาหม (เมื่อห ้ อยถุงแล ้ วปูท ี่ นอน) หลังจากนั้นพราหมณ์น าพาเจ ้ าของบ ้ านอาราธนาพระพุทธรูปขึ้น ประดิษฐานยังบัลลังอาสน์ ๔. คา อาราธนาพระพุทธรูปขน ึ้ประดษ ิ ฐาน นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมาสัมพุทธัสสะ (๓ จบ) เอตัง โข อาสะนัง ภันเต ปัจจัตตัง โว อะนุจฉะวิง นิสินนาอาสะเน โหถะ อัมหากัง ทีฆะรัตตัง ห ิ ตายะ สุขายะ ข ้ าพเจ ้ า ได ้ จัดสถานท ี่ประด ิ ษฐาน อันสมควรแก ่ พระพุทธ ปฏ ิ มา เพ ื่อถวายเป็ นพุทธบูชาไว ้ ณ ที่นี้ขออัญเช ิ ญพระพุทธปฏิมาโปรด ประด ิ ษฐาน ณ สถานท ี่สักการบูชาน ี้เพ ื่อความเป็ นส ิ ร ิ มงคลแก่ข้าพเจ้า พร้อมด้วยครอบครัว และบริวารชน ตลอดกาลนานเทอญฯ ๑๒ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
๕.พาไหว้พระ ๑. อิมินาฯ ๒. อะระหังสัมมาฯ ...... ๖. กราบหมอนก่อนนอน นะโมตัสสะฯ แล้ว่า...สาธุเด้อ...พุทโธ เป็ นผืนผ้า ธัมมังเป็ นบ่อน สังฆังเป็ นยอดแก้ว ยาวมั่นหมื่นปี ในคืนนี้ อย ่ าให ้ เจ ็ บ เป็ นเอน ็ อ ุ่น คุณพ ่ อแม ่ เจ ้ า มาน าต ุ้มกระหม ่อมขวัญ เคราะห์ อย ่ าพาล มารอย ่ าไกล ้ให ้ หน ีไปไกลห ่ าง คุณศ ี ลธรรม มานอนแนบข้าง เทียมข้าฯ ค่อยระวังแหน่ถ้อน...สาธุ ๗.นอนเอาผ ้ าคลุมโปง พอถ ึ งเวลาสมควรให ้ อ ี กคนขันไก ่ (ขันกก ขันกลาง ขันปลาย) ๘.พราหมณ์ตื่นขึ้นมา งัวเงียล้างหน้าเพื่อเป็ นสิริมงคล (ราศรีของ คนตอนเช ้ าอย ู่ทห ี่น ้ า) เสร็จแล้วแก้ความฝัน ๙.พราหมณ์ บ๋า...ฝันคืนนี้ฝันดีมีลาภแท้เด้...ฝันว่ามีคนจูงแขนเข ้ า พาขวัญกับก่าย ฝันว่ามีคนจับไข่ป้อนปันให้แก่เฮา บาดว่าคนเมือแล้ว หน ี เม ื อเกลย ี้งอ ่ อยฮ ่ อย ฝันว ่ านางนาถน ้ อยจูงแขนเข ้ าบ ่ อนนอน ๑๓ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
ถาม ฝันแนวนี้มันสิเป็ นจั่งได๋น้อพ่อพราหมณ์ ตอบ เออ...ฝันแนวนี้ฝันดีถึงขนาดพ ุ้นแหล่ว เผิ่นว่าคือสิมี คนเอาเงินค า ก าแก้ว มณีนิลอันล ้าค่ามาให้แม่นบ่น้อ...ลองหาเบิ่งเกิ่นน้า ... โอ้ย..นี่เด้พี่น้อง...แม่นอีหลี...ห่อสมบัติพัสถาน เงินค าแก้วมณีนิลอัน ล ้าค่าเผิ่นได้เอามาไว้ให้วางไว้ให้แก่เฮา...เอ้าบัดนี้...พราหมณ์สิได้มอบ สมบัติอันล ้าค่าห่อนี้ให้แก่เจ้าของบ้านเด้อเพื่อให้เป็นสิริมงคลเนื่องใน โอกาสขึ้นบ้านใหม่...........(เสกคาถาเรียกทรัพย์)...แล้วให้พรว่า นอนหลับให้เจ้าได้เงินพัน นอนฝันให้เจ้าได้เงินหมื่น นอนตื่นให้ เจ้าได้เงินแสน แบนมือมาให้ได้แก้วมณีโชติ โทษฮ้ายอย่ามาพาน มาร ฮ ้ ายอย ่ ามาไกล ้ ของจังไฮให ้ เห ิ นห ่ าง สัพพทุกข ์ สัพพโศก สัพพโรค สัพพภัย สัพพเคราะห์เสนียดจังไร วิวันชัยเย สัพพธานัง สัพพลาภัง ภวันตุเม รักขันตุสุรักขันตุอม อุอะ มุมะ มูลมัง มหามูลมา มาก ขน ึ้มูลม ี ขอจงอย ู่สุขสวสัดต ี ลอดกาลนานเทอญ ๑๐. พราหมณ์ท าน ้ามนต์รดบ้าน ๑๑.หากมก ี ารส ู่ขวญัขน ึ้บ ้ านใหม ่ ก ็ให ้ท าในขั้นตอนต่อจากนี้ได้เลย ๑๔ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
เอกสารอ้างอิง ดร.ปรีชา พิณทอง .๒๔๙๕ ประเพณีโบราณไทยอีสาน. โรงพิมพ์ ศิริธรรมออฟเซ็ท อาจารย์สวิง บุญเจิม. ๒๕๓๙. มรดกอีสาน. พิมพ ์ คร ้ังท ี่๔ ส านักพิมพ์มรดกอีสาน ส ี น ้ า จนัทร ์ เพญ ็ . (ม. ป. พ.). มูลมังด ้ งัเดิม ๑๕ บณัฑิตพราหมณ์สุวทิย์ร่วมรักษ์สา นกัพราหมณ์เชตะวนัสาขาบา้นหนองขอน พิธีขึ้นบ้านใหม่แบบโบราณอีสาน
อาจารยส ์ุวทิย ์ ร่วมรักษ ์๐๘๙-๘๑๐๐๕๒๔ รับประกอบพิธีพราหมณ์ : บายศร ี ส ู่ขวญับวงสรวงสมโภชน์ พุทธาภิเษกวางศิลาฤกษ์ ยกเสาเอก/โท ขึ้นบ้านใหม่ ต้ังศาลย ้ ายศาลและรับงานพธ ิี กรทุกชน ิ ด