ก่อน (ค ำแนะน ำท แท้ที่จริงแล้วประเพณี และลัทธิควำมเชื่อ อย่ำงเดียวกันนั้นหำมีไม่ ดังนั้นกำรที่คนพื้นถิ่นอีสำน พระแม่ธรณี ก่อนจะประกอบพิธีกรรมทั้งหลำยที่ต้ ประเภทหนึ่งที่นิยมกันแพร่หลำย ดังนั้นเพื่อให้เป็นแ พรำหมณ์สุวิทย์ร่วมรักษ์ จึงได้ค้นคว้ำศึกษำพิธีไหว้แ ไม่สำกลทั่วไป จึงขอท ำควำมเข้ำใจไว้เบื้องต้นนี้ และขอข เรียงไว้ ณ โอกำสนี้ หำกจะมีข้อบกพร่อง ผู้จัดท วิทยำ
นใช้ ที่น่ำสนใจ) อนั้น มีอยู่ดำษดื่น จะหำหลักสำกลหรือมีวิธีปฏิบัติ (บำงจังหวัด) จะมีกำรแสดงควำมเคำรพนบนอบบูชำ ต้องยึดโยงกับแผ่นดินนั้น ก็เป็นวิถีแห่งควำมเชื่ออีก แนวปฏิบัติที่สอดคล้องกันและดูเป็นระเบียบ บัณฑิต แม่ธรณี ซึ่งก็ต้องยอมรับว่ำเป็นควำมเชื่อเฉพำะพื้นถิ่น ขอบคุณบัณฑิตพรำหมณ์สุวิทย์ ร่วมรักษ์ ผู้รวบรวมเรียบ ทำพร้อมจะน้อมรับหรือปรับปรุงให้ดียิ่งขึ้น (นำยอ ำเภอเชฐชวำล บุญงอก) นำยอ ำเภอหมอพรำหมณ์ ผู้ก่อตั้งส ำนักพรำหมณ์เชตะวัน ำลัยหมอพรำหมณ์สู่ขวัญแห่งแรกของประเทศไทย ๑๒ ธันวำคม ๒๕๖๔
ก่อนอื่น ณ โอกำสบัดนี้ กระผมบัณฑิต ส ำนักพรำหมณ์เชตะวัน วิทยำลัยหมอพรำหมณ์สู่ขวัญ นมัสกำรพระคุณเจ้ำที่เคำรพอย่ำงสูงยิ่งทุกรูปทุกองค์ ผู้ที่เป็นประมุขบ้ำนประธำนเมืองตลอดจนนักปรำ นำยอ ำเภอเชฐชวำล บุญงอก และอำจำรย์สถำพร ขำว กระผมได้เรียนรู้เรื่องของวิธี และพิธีกำรบวงสรวงจำก บกพร่อง หรือผิดพลำดไปในกำรที่กระผมจะเขียนถึ พระแม่ธรณีนี้ กระผมต้องกรำบขออภัยกับท่ำนทั้งหล จำกครูบำร์อำจำรย์และนักปรำชญ์รำชเมธี ทั้งหลำยได้ ควำมหมำยและควำมส ำคัญ ในสมัยโบรำณ ก่อนที่จะท ำสิ่งต่ำง ๆ เช่น ก่อ หรือแม้แต่กระทั่งจะเริ่มเพำะปลูกทำงกำรเกษตรต่ำงๆ ภำคอีสำนมักนิยมเรียกว่ำ “บอกแม่เจ้ำฯ หรือบ๋ำแม่เจ เป็นผู้ค้ ำจุนแผ่นดิน (ภำษำอีสำน) “ผู้ค้ ำน้ ำให้กิน ผู้ค หวำน มีหมำกสองค ำ ยำสองกอก สุดแท้แต่ประเพณี ควำมเคำรพต่อพระแม่ธรณี ผู้ที่มีฤทธีแฮงกล้ำ ผู้อยู่ใต ดังนั้นแล้ว ก่อนกำรก่อสร้ำงอำคำรบ้ำนเรือนก็ต้องขอข ทั้งกำรตอก เสำเข็ม และกำรขึ้นเสำเอก หรือแม้กระทั่
พรำหมณ์สุวิทย์ ร่วมรักษ์ บัณฑิตพรำหมณ์จำก ญแห่งแรกของประเทศไทย กรำบขอโอกำสและกรำบ กรำบขอโอกำสจำกพ่อแม่ครูบำร์อำจำรย์ ผู้เฒ่ำผู้แก่ ำชญ์รำชบัณฑิตทั้งหลำยโดยเฉพำะอย่ำงยิ่งพ่อครู วสะอำด เพื่อขอโอกำสพูดหรือเล่ำถึงประสบกำรณ์ที่ กครูทั้งสองท่ำนนี้ หำกจะมีสิ่งหนึ่งประกำรใดขำดตก ถึงประสบกำรณ์ในกำรประกอบพิธีบวงสรวงและเบิก ลำยไว้ล่วงหน้ำ ณ โอกำสบัดนี้กระผม ขอควำมเมตตำ ด้โปรดพิจำรณำแก้ไขด้วยเทอญฯ. อสร้ำงบ้ำนเรือน จะเดินทำง จะประกอบกิจกำรงำนใด ๆ จะต้องบูชำหรือบอกกล่ำวพระแม่ธรณีก่อน ซึ่งทำง จ้ำฯ” หมำยถึงกำรบอกกล่ำวพระแม่ธรณี เนื่องด้วย ค้ ำดินให้อยู่ โดยเครื่องบวงสรวงก็จะมีขันห้ำ และพำ ณีนิยมของแต่ละพื้นถิ่น ซึ่งเป็นกำรบอกกล่ำวและให้ ต้ลุ่มฟ้ำฤเดชมหำศำล กับทั้งบริวำรผู้รักษำภำคพื้นฯ” ขมำ เพรำะทุกกำรก่อสร้ำงจะกระทบกระเทือนพื้นดิน ทั่งกำรเพำะปลูก ก็ต้องท ำพิธีบอกกล่ำวแก่พระแม่ธรณี
เพื่อขอพรให้พืชผลเจริญงอกงำม รวมถึงกำ ด้วยดีมีควำมเจริญรุ่งเรือง มีโชคดีมีชัยไปตลอด ค้ำข ธรณี ก็มีมำกมำย ผิดแผกแตกต่ำงกันไปตำมแต่ประเพ ควมเว้ำหำกต่ำงกัน) อนึ่งกำรเบิกธรณี กำรย้ำยธรณี กำรบ๋ำพระ นิยมของแต่ละพื้นถิ่น ในที่นี้กล่ำวถึงเฉพำะเรื่องของกำร เครื่องบวงสรวงพระ 1. ผลไม้ 5อย่ำง (ควรมีมะพร้ำวอ่อนและก 2. หมำกพลู บุหรี่ 3. น้ ำเปล่ำ น้ ำนม สำคูน้ ำแดง 4. ข้ำว ไข่ต้ม ข้ำวตอก 5. ขนมหวำนต่ำงๆ
ำรค้ำขำย เพื่อให้กำรค้ำด ำเนินกำรส ำเร็จลุล่วงไปได้ ขำยร่ ำรวย ซึ่งคถำหรือบทเบิก/หรือบอกกล่ำวพระแม่ พณีนิยมของแต่ละพื้นถิ่น (ศิษย์ต่ำงวัด คฤหัสถ์ต่ำงบ้ำน ะแม่ธรณี จะมีวิธีที่ผิดแผกแตกต่ำงกันออกไปตำมคติ รเบิกธรณีเพื่อกำรบวงสรวงอัญเชิญเทวดำเท่ำนั้นครับ ะแม่ธรณี (พำหวำน) กล้วยน้ ำว้ำ) 6. ขันห้ำ 7. ธูป 21 ดอก 8. เทียน 9 เล่ม 9. ข้ำวเหนียวปั้นผสมกับน้ ำตำล
ขั้นตอนกำรไหว้พระเเม่ธรณี 1. เตรียมเครื่องบวงสรวง (พำหวำน) จัดใส 2. จุดเทียน 9 เล่ม 3. จุดธูป 21 ดอก แล้วอธิฐำนจิตถึงพระแม่ธรณี บอกกล่ำวถึง ใด ให้บอกกล่ำวแก่ท่ำน ตลอดจนขอให้ท่ำนอ ำนวยพรให้ ตัวอย่ำงภำพกำรจัดเครื่องบอกกล่ำวพระแม่ เครื่องบวงสรวงจะมำกหรือน้อยขึ้นอยู่กับศ ถูกต้องตำมต ำรำเป็นเกณฑ์ครับ
ณี ส่พำนหรือภำชนะให้เรียบร้อยสวยงำม งสิ่งที่เรำจะกระท ำ และขออนุญำตว่ำเรำจะกระท ำกำร ้เกิดควำมส ำเร็จในทุกประกำร แล้วปักธูปลงกับพื้นดิน ม่ธรณี (ภำพจำกงำนจริงของเจ้ำภำพครับ) รัทธำเจ้ำภำพเป็นหลักครับ แต่ให้ยึดหลักของควำม
บทเบิกพระแม่ธรณี นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระห นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต ตัสสำ เกษีสะโต ยะถำคงคำ ปฏิฐำตุง ปริมำนำนุภำเวนะ ปำลำยันติ วิทังเสนติ อะเสสะโต สังขำตัง โลกะวิทู ตันติพุดติง บัดนี้หลิงหล่ ำเบื้อง. ทวีปต่ ำธรณี อย่ำได้ เปิดป่อง.. ทุกทิศำส่องแจ้ง. ให้เห็นหม่อง พำลพลิก. แปลกประกำรไปหลำยด้ำน มื้อนี้ได้จัดแต่งพิ แหน่เด้อ..... ข้ำฯ ขอเบิกแผ่นพื้น ให้หยับย้ำยเสี่ยนไป...แม กระเดื่องดินแดนด้ำว ฝูงหมู่เทพท่อนไท้ ทั้งหลำยหลิงห พระแม่มำฮับหมำกเหมี้ยง. เคียงเครื่องพำหวำน หมำกแล ดวงดอก หอมหมู่เนียมหมู่อ้ม. สมควรแล้วจิ่งแต่งคำย จักถวยให้. ยอขันคำยค ำหมำก ธรณีจงหล่ ำเลี้ยง แลหน มีชัย อย่ำได้มีฮมฮ้อน ลูกหลำนอนเนำเล่น สังใดก็ต เปิดป่องแล้ว. ให้แก้วค่ำคูณค ำ.. จักกระท ำกำรใด. ให้ค่อ
หะโต สัมมำสัมพุทัสสะ สัมมำสัมพุทัสสะ สัมมำสัมพุทัสสะ โสตัง ปะวัตตันติ มำระเสนำ มำระเสนำ ปะรำชิตำ นิโสนิสัง สำธุ สำธุ สำธุ นะโมพุทธำยะ นะมะ พะทะ ้มีอลวน. เขม่ำมุมมัวเม้ำ อย่ำได้มีมุมแหล่ แลไปให้ งป่องไป. อย่ำให้เกิดเหตุฮ้อน วิปลำสปนแปลง อุณหัส ธี.......................................ขอให้เป็นมงคลขึ้น. ธรณีหนุนส่ง ม่เอ้ย ศุภมังคะลังเลิศล้ ำ ดีเด่นให้เห็นผล มงคลกำรสถำพร ล่ ำ สำธุกำรเสพสร้อง ฉลองให้ลื่นเหลือ เชิญเด้อ.. เชิญ ะปูนพลูพับ. บุหรี่มวนพอม้วน อีกทังหอมมวลไม้. มำลำ บริบูรณ์ทั่วค้ำย. คำยสู่ของกิน โภชนำอำหำร ลูกหลำน น้ำอย่ำหน่ำยซัง นับตั้งแต่มื้อนี้ให้ยอยิ่งเกษมศรี สวัสดี ำมแต่ ขอพระ แม่โอบอุ้ม ตนข้ำปำนนั่งเวียง คันแม่ อยดีดอมหน้ำ
เงินทองมำไหลเข้ำ ทำงถงจนแน่นอั่ง ทำงควำมเข็ญ สำธุเด้อ... พระแม่ธรณีคุ้มบ้ำน. เห็นว่ำม เอยจงคูณค้ ำ. อ ำนวยพรมำกค่ำ พำกันสุขหลื่นล้ ำ. ลือ นะอะสุโน นะโสธิเต มหำติ ติยะมะกะ ปิก เบื้องบน ขอจงเปิดทั้ง 4 ทิศ 8 ทิศ ขอจงลงมำจุติ ณ. กำรถือปฏิบัติเมื่อลำของเซ่นไหว้ 1. แจกคนอื่นได้บริโภค ถือว่ำ ได้บริวำร 2. แบ่งส่วนหนึ่งฝังลงแผ่นดิน ถือว่ำ ได้สม อนึ่ง หำกมีสิ่งหนึ่งประกำรใดขำดตกบก นักปรำชญ์รำชเมธีทั้งหลำยได้โปรดพิจำรณำแก้ไข ประโยชน์ต่อกำรศึกษำ หรือน ำไปปรับประยุกติ์ใช้ใ น้อมถวำยเป็นอำจำริยะบูชำ ต่อพ่อแม่ครูบำ-อำจำรย์ อำจำรย์แพรวำ สำวหมอล ำพันลำย)
ญเครำะห์ฮ้ำย. ฝูงเสนียดเจ้ำอย่ำพำล.. งคงชัย พิพัฒน์พรผำสุก. ส่วนดีเสมอหน้ำ ลูกหลำน อหน้ำให้ฮุ่งเฮือง...นั้นเทอญ. กะนะโส โอมประสิทธินำรำยณ์ ลูกขอเบิกฤกษ์เบิกชัย สถำนที่อัน เป็นมงคลพิธีแห่งนี้ อิทังนะประสิทธิเมฯ มบัติ พร่อง กรำบขอโอกำสพ่อแม่ ครูอำจำรย์ ตลอดจน ด้วยเทอญฯ หำกแม้นกำรเขียนบทควำมนี้จักเป็น ห้เหมำะสมแก่กำลและเวลำ ขอยกคุณงำมควำมดีนี้ (บทเบิกพระแม่ธรณีที่เป็นภำษำอีสำนประพันธ์โดย