ບົດວິໄຈ ການອ່ານເພື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈ

ການພດັ ທະນາການອາ່ ນເພອ່ື ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ
ໂດຍນາໃຊກ້ ດິ ຈະກາການສອນນທິ ານເຂາ້ົ ໃນການສອນພາສາລາວ

ສາໍ ລບັ ນກັ ຮຽນຊນ້ັ ປະຖມົ ປທີ ີ 2 ໂຮງຮຽນປະຖມົ ສາທດິ
ວທິ ະຍາໄລຄປູ າກເຊ

ສກົ ຮຽນ 2019 - 2020

ທາ້ົ ວ ໜໃູ ໝ່ ສລຸ ຍິ ະວົງ

ການວໄິ ຈການຮຽນ-ການສອນຂອງນກັ ຮຽນຊັນ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ
ວທິ ະຍາໄລຄປູ າກເຊ
2019-2020

ການພດັ ທະນາການອາ່ ນເພອ່ື ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈ
ໂດຍນາໃຊກ້ ດິ ຈະກາການສອນນທິ ານເຂາົ້ ໃນການສອນພາສາລາວ

ສາໍ ລບັ ນກັ ຮຽນຊນັ້ ປະຖມົ ປທີ ີ 2 ໂຮງຮຽນປະຖມົ ສາທດິ
ວທິ ະຍາໄລຄປູ າກເຊ

ທ້ົາວ ໜໃູ ໝ່ ສຸລຍິ ະວງົ

ການວໄິ ຈການຮຽນ-ການສອນຂອງນກັ ຮຽນຊນັ້ ປະຖມົ ສກຶ ສາ
ວິທະຍາໄລຄປູ າກເຊ
2019-2020





ບດົ ຄດັ ຫຍ້ໍ

ການສຶກສາຄົ້ນຄວ້າໃນຄັ້ົງນໂົ້ ດຍການນາໃຊ້ກິດຈະກາການສອນນິທານ ເຂົ້າໃນການພັດທະນາການ
ອ່ານເພື່ອຄວາມເຂ້ົາໃຈ ມຈຸດປະສງ 1) ຊອກຫາປະສິດທິຜົນຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານການອ່ານເພື່ອຄວາມ
ເຂ້ົາໃຈຂອງນັກຮຽນໂດຍການນໍາໃຊ້ກິດຈະກາການສອນນິທານ ແລະ 2) ເພ່ືອສຶກສາຄວາມສະຫງວນມັກຕ່ໍ
ການອ່ານຂອງນັກຮຽນໂດຍການນໍາໃຊ້ກິດຈະກາການສອນນິທານ. ກຸ່ມທດລອງທື່ໃຊ້ໃນການຄົ້ນຄວ້າຄັົ້ງນົ້
ໄດ້ແກ່ນັກຮຽນປະຖມສຶກສາຄູ ປີທ 2 ໂຮງຮຽນປະຖມສາທິດ ວິທະຍາໄລຄູປາກເຊ ສກຮຽນ 2019-2020
ຈານວນ 22 ຄນ, ຍິງ 15 ຄນ. ເຄ່ືອງມທື່ໃຊ້ໃນການຄົ້ນຄວ້າມ 2 ຊະນິດຄ: 1) ແບບປະເມີນຜົນການອ່ານ
ເພອື່ ຄວາມເຂ້ົາໃຈຂອງນັກຮຽນພາຍຫງັ ສນັິ້ ສດຸ ການດາໍ ເນີນການຈັດກດິ ຈະກໍາການຮຽນ-ການສອນທັງໝົດ 3
ບດົ ສອນ, ບດລະ 100 ນາທ ລວມທງັ ໝດ 6 ຊົວ່ ໂມງ ຫັງການຮຽນຕາມການນາໃຊ້ກດິ ຈະກາການສອນນທິ ານ
ເປັນແບບມາດຕາສ່ວນປະມານຄ່າ (Rating Scale) ຕາມວິທີຂອງ Likert Scale ທີື່ມີ 5 ລະດັບ ເຊິື່ງຜູ້ວໄິ ຈ
ໄດ້ສ້າງຂຶັ້ນ ຈາໍ ນວນ: 17 ຂ້ໍ ຕາມຂະບວນການໃນການສອນອ່ານເພື່ອຄວາມເຂາົ້ ໃຈໂດຍການນາໃຊ້ກິດຈະກາ
ການສອນນິທານ. 2) ແບບສັງເກດພຶດຕິກໍາຂອງນັກຮຽນຕ່ໍກັບການດໍາເນີນກິດຈະກໍາການສອນອ່ານ
ໂດຍການນາໃຊ້ກິດຈະກາການສອນນິທານ ເພ່ືອປະເມີນການເກີດມີນິໄສຮັກການອ່ານຂອງນັກຮຽນ ຈໍານວນ
18 ຂ້ໍ

ຜນການວິໄຈພບວ່າ:
1. ຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານການອ່ານເພື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນໂດຍການນໍາໃຊ້ກິດຈະກາການ
ສອນນທິ ານສໍາລັບນກັ ຮຽນຊັນ້ ປະຖົມ ປີທີ 2 ຈາກການປະເມີນຜນົ ການອ່ານໃນ ຈໍານວນ 3 ບດົ ສອນ ປະເມີນ
ໃນຈໍານວນນັກຮຽນທັງໝົດ 37 ຄົນ. ຜົນການວິເຄາະຂ້ໍມູນເຫັນວ່າມີຄະແນນສະເລ່ຍລວມ ເທົ່າກັບ =
4.60 ແລະ ຄາ່ ບຽ່ ງບຽນມາດຕະຖານ S.D = 0.07. ຖາ້ ທຽບໃສເ່ ກນທືີ່ຕ້ັງໄວ້ ແມນ່ ຢໃູ່ ນລະດບັ ການອ່ານດີ
ຫາຍ.

2. ຜົນການປະເມີນພຶດຕິກໍາຂອງນັກຮຽນ ທີື່ສັງເກດຈາກການດໍາເນີນກິດຈະກໍາການຮຽນ - ການ
ສອນຂອງບົດສອນທັງ 3 ຄັ້ງ . ຜົນການວິເຄາະຂໍ້ມູນຫາຄວາມສະຫງວນມັກຕໍ່ການອ່ານຂອງນັກຮຽນໂດຍ
ການນໍາໃຊ້ກິດຈະກາການສອນນິທານສໍາລັບນັກຮຽນຊ້ັນປະຖົມ ປີທີ 2 ເຫັນວ່າ: ນັກຮຽນມີຄວາມສະ
ຫງວນມັກຕ່ໍການອ່ານຢູ່ໃນລະດັບຫາຍທ່ືີສຸດ ມີຄະແນນລວມເທ່ົາກັບ 15/54 ຖ້າສະເລ່ຍເປັນສ່ວນຮ້ອຍ
ເທົ່າກັບ 27.78%, ຖັດມາແມ່ນນັກຮຽນມີຄວາມສະຫງວນມັກຕ່ໍການອ່ານຢູ່ໃນລະດັບຫາຍມີຄະແນນ
ລວມເທ່ົາກັບ 31/54 ຖ້າສະເລ່ຍເປັນສ່ວນຮ້ອຍເທ່ົາກັບ 57.41% , ແລະ ສຸດທ້າຍແມ່ນນັກຮຽນມີຄວາມ
ສະຫງວນມັກຕ່ໍການອ່ານຢູ່ໃນລະດັບປານກາງມີຄະແນນລວມເທົ່າກັບ 8/54 ຖ້າສະເລ່ຍເປັນສ່ວນຮ້ອຍເທົ່າ
ກັບ 14,81% .

i

ສາລະບານ

ໜ້າ
ບົດຄດັ ຫຍໍ້.............................................................................................................. i
ສາລະບານ ..............................................................................................................ii
ບດົ ທີ 1 ບດົ ນໍາ ....................................................................................................... 1

1. ຄວາມເປັນມາ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງບນັ ຫາ .............................................................1
2. ຄາໍ ຖາມຂອງການວໄິ ຈ........................................................................................3
3. ຈຸດປະສງົ ຂອງການວໄິ ຈ ........................................................................................3
4. ສມົ ມຸດຖານຂອງການວໄິ ຈ.....................................................................................3
5. ຂອບເຂດຂອງການວໄິ ຈ........................................................................................3

5.1 ປະຊາກອນ ແລະ ກຸ່ມຕວົ ຢາູ່ ງ............................................................................3
5.2 ຂອບເຂດດ້ານເນອັ້ ໃນ ....................................................................................4
5.3 ຂອບເຂດດາ້ ນຕົວປຽູ່ ນ ...................................................................................4
5.4 ຂອບເຂດດ້ານເວລາ.......................................................................................4
6. ນິຍາມສບັ ສະເພາະ...............................................................................................4
7. ຜົນປະໂຫຍດທ່ືີຄາດວາ່ ຈະໄດ້ຮບັ ຈາກການວິໄຈ .............................................................5
ບົດທີ 2 ທິດສະດີ ແລະ ບົດວໄິ ຈທີກ່ື ຽ່ ວຂອ້ ງ...................................................................... 6
1. ແນວຄດິ ກຽ່ ວກັບການອ່ານ ....................................................................................6
1.1 ຄວາມໝາຍຂອງການອາ່ ນ ...........................................................................6
1.2 ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງການອ່ານ ..............................................................................9
1.3 ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການອ່ານ ................................................................................11
1.4 ອງົ ປະກອບຂອງການອາ່ ນ ..............................................................................14
1.5 ປະເພດຂອງການອ່ານ...................................................................................15

ii

1.6 ປະໂຫຍດຂອງການອາ່ ນ................................................................................18
1.7 ຫັກການຂອງການສອນອາ່ ນ...........................................................................18
1.8 ຂນ້ັ ຕອນຂອງການສອນອາ່ ນ...........................................................................22
1.9 ກດິ ຈະກາໍ ສົ່ງເສມີ ການອ່ານ.............................................................................22
2. ທດິ ສະດີການອ່ານເພ່ືອຄວາມເຂ້ົາັ ໃຈ......................................................................27
2.1 ຄວາມໝາຍຂອງການອ່ານເພ່ອື ຄວາມເຂັາ້ົ ໃຈ........................................................27
2.2 ອງົ ປະກອບຂອງການອາ່ ນເພອື່ ຄວາມເຂາ້ົັ ໃຈ .........................................................28
2.3 ຂນັ້ ຕອນການອາ່ ນເພ່ືອຄວາມເຂ້ົັາໃຈ .................................................................30
2.4 ຄຸນລກັ ສະນະຂອງນັກອ່ານ .............................................................................31
2.5 ການອ່ານເພອື່ ຄວາມເຂ້າັົ ໃຈໃນໄວເດັກ...............................................................32
2.6 ການອ່ານຈບັ ໃຈຄວາມ .................................................................................34
3. ກດິ ຈະກາໍ ການສອນນທິ ານ.................................................................................37
3.1 ຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄັນຂອງນິທານ .....................................................37
3.2 ຈດຸ ປະສງົ ການເລົ່ານທິ ານ...............................................................................39
3.3 ປະເພດຂອງນິທານ......................................................................................39
3.4 ເຕັກນກິ ການເລາົ່ ນທິ ານ ................................................................................49
4. ການສາ້ ງໃຫເ້ ດກັ ມນີ ໄິ ສຮັກການອ່ານ.......................................................................51
4.1 ນິໄສຮກັ ການອາ່ ນ.......................................................................................51
4.2 ກດິ ຈະກໍາທສື່ີ າ້ ງໃຫເ້ ດັກມນີ ໄິ ສຮັກການອາ່ ນ.....................................................51
5. ບດົ ວໄິ ຈທື່ກີ ຽ່ ວຂອ້ ງ ..........................................................................................54
5.1 ບດົ ຄນົັ້ ຄວາ້ ພາຍໃນປະເທດ ........................................................................54
5.2 ບົດຄົນຄວາ້ ຕາ່ ງປະເທດ.................................................................................55
ບດົ ທີ 3 ວິທີການດໍາເນນີ ການວິໄຈ............................................................................... 56

iii

1. ປະຊາກອນ ແລະ ກມຸ່ ຕວົ ຢູ່າງ................................................................................56
1.1 ກຸມ່ ຕວົ ຢູ່າງ...............................................................................................56
1.2 ວິທີເລອກກມຸ່ ຕົວຢາູ່ ງ...................................................................................56

2. ເຄື່ອງມທື່ີໃຊ້ໃນການວິໄຈ....................................................................................56
3. ການສາ້ ງເຄື່ອງມການວໄິ ຈ ...................................................................................57

3.1 ການສາ້ ງບດົ ສອນ .......................................................................................57
3.2 ການສາ້ ງແບບປະເມນີ ຜົນການອ່ານຂອງນກັ ຮຽນ. ..................................................59
3.3 ການສາ້ ງເຄືອ່ ງມແບບສັງເກດພດຶ ຕກິ າໍ ໃນການເກດີ ມນີ ໄິ ສຮກັ ການອ່ານຂອງນັກຮຽນ ..........60
4. ວິທຮີ ວບຮວມຂ້ມໍ ນູ ..........................................................................................60
5. ວິທີການວິເຄາະຂ້ມໍ ນູ .......................................................................................61
6. ສະຖິຕິທືໃ່ີ ຊ້ໃນການວເິ ຄາະຂ້ມໍ ນູ ............................................................................61
ບົດທີ 4 ການວເິ ຄາະຂມໍ້ ນູ ......................................................................................... 63
1. ສນັ ຍາລກັ ທີ່ືໃຊ້ໃນການນາໍ ສະເໜີ ແລະ ການວິເຄາະຂ້ໍມູນ..............................................63
2. ລໍາດບັ ຂ້ັນຕອນໃນການນໍາສະເໜຜີ ົນການວິເຄາະຂມໍ້ ູນ .................................................63
3. ຜນົ ການວເິ ຄາະຂມ້ໍ ນູ ..........................................................................................64
3.1 ຜນົ ການອ່ານເພືອ່ ຄວາມເຂັາ້ົ ໃຈໂດຍການນໍາໃຊ້ກດິ ຈະກາການສອນນິທານ......................64
3.2 ຜົນການວເິ ຄາະຄວາມກາ້ ວໜາ້ ທາງດາ້ ນການອ່ານເພືອ່ ຄວາມເຂາ້ົັ ໃຈ ............................66
3.3 ຜົນການວເິ ຄາະຫາຄວາມສະຫງວນມກັ ຕໍ່ການອ່ານເພື່ອຄວາມເຂາ້ົັ ໃຈ ............................70
ບດົ ທີ 5 ສະຫຸຼບ, ອະພິປາຍຜນົ ແລະ ຂ້ໍສະເໜີແນະ............................................................. 77
1. ສະຫຼູບຜົນການຄົນັ້ ຄວາ້ .....................................................................................78
2. ອະພປິ າຍຜົນການຄ້ນົັ ຄວ້າ..................................................................................78
3. ຂໍສ້ ະເໜແີ ນະ.................................................................................................81
3.1 ຂ້ໍສະເໜີແນະໃນການນາໍ ຜນົ ການຄ້ົັນຄວາ້ ໄປໃຊ້ .....................................................81

iv

3.2 ຂໍ້ສະເໜແີ ນະໃນການສກຶ ສາຄ້ົນັ ຄວາ້ ຄັງ້ ຕໍ່ໄປ.........................................................81
ເອກະສານອາ້ ງອີງ ................................................................................................... 82
ພາກຜະໜວດ....................................................................................................... 86
ພາກຜະໜວກ ກ ................................................................................................... 87
ເຄ່ືອງມການວໄິ ຈ ................................................................................................... 87
ພາກຜະໜວກ ຂ ................................................................................................. 105
ຮບູ ພາບດໍາເນນີ ການວິໄຈ........................................................................................ 105

v

ບດົ ທີ 1

ບດົ ນາໍ

1. ຄວາມເປນັ ມາ ແລະ ຄວາມສາໍ ຄັນຂອງບນັ ຫາ

ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວໄດ້ສຸມໃສ່ຊີ້ັນໍາການພັດທະນາວັດທະນາທໍາ-ສັງຄົມ, ຖເອົາການພັດ
ຊັບພະຍາກອນມະນຸດເປັນໃຈກາງທັງເປນັ ບລູ ິມະສດິ , ສບຕ່ໍຊກຸຼ ຍູ້ການປະຕຮິ ູບລະບົບການສຶກສາແຫງ່ ຊາດໃຫ້
ເຂັົາ້ ສລູ່ ວງເລກີ , ເຮດັ ໃຫ້ຄນຸ ນະພາບການສຶກສາໄດມ້ ີການຫນັ ປູຽ່ ນຢ່າູ ງຕັ້ງໜາ້ ທງັ ໄດແ້ ກ້ໄຂສ່ິືງຫຍໍທ້ ໍ້ ແລະ ຫັນ
ຄາ່ ນິຍມົ ທບີ່ື ຖໍ່ ກຕ່ໍການສກຶ ສາ, ໄດສ້ າໍ ເລັດການບາໍ ລງຸ ຍກົ ລະດບັ ການສຶກສາຊັ້ນປະຖົມໃຫປ້ ະຊາຊົນໃນຂອບເຂດ
ທົວ່ ປະເທດ. ຈາກນ້ັນ ກໄດ້ເອົາໃຈໃສ່ປກຸ ລະດມົ ບັນດາຊັນ້ ຄົນ ແລະ ພາກສວ່ ນຕ່າງໆໃຫເ້ ຂົັ້າໃຈກ່ຽວກັບການ
ສຶກສາ ແລະ ກິລາ ທີ່ືເປັນ ຂອງທົ່ວສັງຄົມ ແລະ ໃຫ້ການສະໜັບສະໜູນຊ່ວຍເຫອການພັດທະນາວຽກງານ
ດົັງ່ ກ່າວຢາູ່ ງກວ້າງຂວາງ (ວາລະສານອາລນຸ ໃໝ່, 2016:13).

ພາສາລາວ ແມ່ນພາສາກມຸ່ ໜືງ່ຶ ທ່ີນື ອນຢູໃ່ ນກມຸ່ ພາສາໄຕ ເຊງ່ິື ມີ ພາສາລາວ, ພາສາໄທ ແລະ ເປັນພາສາ
ຂອງຊົນຊາດສວ່ ນໜອ້ ຍຢໃູ່ ນປະເທດຈີນ, ຫວຽດນາມ, ມຽ່ ນມາ ແລະ ອື່ນໆ. ພາສາລາວ ດ້ງັ ເດມີ ເປນັ ຄໍາປ່ຽູ ວ
ຕ່ມໍ າພາສາລາວໄດແ້ ຜຂ່ ະຫຍາຍກວາ້ ງອອກມກີ ານພົວພັນຕິດຕໍກ່ ບັ ຊນົ ຊາດອື່ນ ແລະ ຊົນຊາດອ່ືນໆກໄດພ້ ວົ ພັນ
ກບັ ຊນົ ຊາດລາວ ຍ້ອນແນວນ້ນັ ຊາດລາວເຮາົ ຈງ່ືິ ໄດຮ້ ບັ ຜນົ ສະທອ້ ນທາງວດັ ທະນະທາໍ ແລະ ພາສາເຊ່ິືງກນັ ແລະ
ກັນກບັ ຊນົ ຊາດເຫົາ່ ນັ້ນ. ເມື່ອພຸດທະສາດສະໜາລດັ ທິມະຫາຍານ ແລະ ຫນິ ະຍານເຂາ້ົັ ມາຮອດປະເທດລາວ
ພາສາປາລີ ແລະ ສັນສະກິດທີ່ໃື ຊຢ້ ໃູ່ ນຄາໍ ສອນຂອງພດຸ ທະສາດສະໜາ ກໄດເ້ ຂົັາ້ ມາສບັ ສນົ ປົນເປຢູ່ກັບພາສາລາວ
ຢາູ່ ງຫວງຫາຍ ແລະ ຫກັ ການຂຽນພາສາປາລີ - ສນັ ສະກດິ ກກາຍມາເປັນຫັກການຂຽນພາສາລາວຄດັົ່ງພວກເຮາົ
ໃຊກ້ ນັ ຢ່ໃູ ນໄວຍາກອນລາວປັດຈບຸ ັນ ( ອ່ອນແກ້ວ ນວນນະວົງ, 2008, ໜາ້ . 1). ພາສາລາວ ກຍງັ ແມນ່ ພາສາ
ປະຈາໍ ຊາດທມ່ືີ ີຄວາມສໍາຄນັ ຫາຍ ເພາະພວກເຮົານາໍ ໃຊພ້ າສາລາວເພືອ່ ເປັນເຄອ່ື ງມໃນການຕດິ ຕໍສ່ ່ສື ານລະຫວາ່ ງ
ປະຊາຊົນເຜ່າົ ຕາ່ ງໆ, ນໍາໃຊ້ເຂາ້ັົ ໃນການຂຽນປ້ືມຕໍາລາທາງວິຊາການ, ຖາ່ ຍທອດຄວາມຮ,ູ້ ຮດີ ຄອງປະເພນີ ແລະ
ວດັ ທະນະທໍາອນັ ດີງາມຂອງຊາດມາສລູ່ ູກຫານໃນປດັ ຈບຸ ນັ ແລະ ອະນາຄດົ . ການຮຽນພາສາລາວ ແມນ່ ຮຽນເອາົ
ຄວາມຮດູ້ າ້ ນພາສາໂດຍຜາ່ ນການຟັງ, ການເວາົ້ັ , ການອາ່ ນ ແລະ ການຂຽນ. ດ່ງົັ ນ້ັນ, ການຮຽນ - ການສອນ
ພາສາລາວ ໂດຍສະເພາະໃນຊັ້ນປະຖມົ ສກຶ ສາຈງືິ່ ມຄີ ວາມສໍາຄນັ ແລະ ຈາໍ ເປັນທ່ສືີ ດຸ ເພືອ່ ໃຫ້ເດັກທກຸ ຄົນອາ່ ນ
ອອກຂຽນໄດ້ ແລະ ນໍາໃຊພ້ າສາລາວຢາູ່ ງຄ່ອງແຄວ້ ເພື່ອຄວາມກາ້ ວໜາ້ ທາງດາ້ ນການຮຽນ, ການເຮດັ ວຽກງານ
ແລະ ການດາໍ ລົງຊີວດິ ທືີ່ດີໃນອະນາຄດົ (ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກລິ າ, 2015:2)

ການສອນພາສາລາວມີຄວາມສາໍ ຄນັ ຫາຍທີ່ສື ດຸ ໃນລະບບການສຶກສາຂອງລາວເຮາ ຈ່ງືິ ມີການຮຽກຮອ້ ງ
ໃຫຄ້ ສູ ອນມີການພັດທະນາຄວາມຮູ້, ຄວາມສາມາດ, ມຄີ ວາມມັກ, ຄວາມເຂາັົ້ ໃຈ, ຮູ້ຈັກຄວາມໝາຍ ແລະ
ເຫັນໄດເ້ ຖິງຄນຸ ຄາ່ ຂອງພາສາລາວຢາູ່ ງເລກິ ເຊງ່ິື . ສະນ້ນັ , ເພື່ອບັນລຈຸ ດຸ ປະສງທາງດ້ານການສ່ືສານໃຫຖ້ ກຕອ້ ງ

ເປັນຕນ້ົ ແມ່ນທັກສະການຟັງ, ການເວາົ້ , ການອາ່ ນ ແລະ ການຂຽນ ເຊິື່ງການສອນໂດຍເນ້ັນົ ໃຫ້ທຸກໆຄນຕ້ອງ

ມຫັກການສອນທ່ືດ ແລະ ນາໃຊ້ເຂ້ົາໃນຂະບວນການຮຽນ-ການສອນທື່ຖກຕ້ອງເຊ່ົນັ : ການສອນຕອ້ ງຮັບປະກນັ

1

ການສຶກສາທາງດາ້ ນແນວຄດິ ດ້ານການເມອງໃຫ້ແກ່ຜູ້ຮຽນ, ການສອນຕ້ອງຮບັ ປະກັນຄວາມຮທູ້ າງດ້ານວທິ ະ
ຍາສາດ, ຮັບປະກນັ ຄວາມສອດຄ່ອງລະຫວາ່ ງເນ້ົອໃນ ແລະ ຄວາມສາມາດຮັບຮູ້ຂອງນກັ ຮຽນແຕ່ລະຄນ ແລະ
ເປນັ ລະບບຕ່ໍເນອ່ື ງ, ຮັບປະກັນຄວາມມປະຊາທິປະໄຕຕ່ໍຜູ້ຮຽນເຊິື່ງນາໃຊ້ສື່ປະຈັກຕາເຂ້ົາໃນການສອນ ຫ ຕອ້ ງ
ນາໃຊ້ສ່ືການຮຽນ-ການສອນ ເພືອ່ ເປັນສ່ືກາງໃນການສື່ຄວາມໝາຍລະຫວາ່ ງຜູ້ສອນ ແລະ ຜຮູ້ ຽນ.

ປະຊາຊົນລາວກຄປະຊາຊົນຊາດອື່ນໆ ໃນພາກພັ້ນນີ້ັມີວັດທະນະທໍາ ຟັງຫາຍກວ່າການອ່ານ. ໂດຍ
ສະເພາະແມ່ນແມ່ຍງິ ອາຊີຈະຖກກດີ ກັ້ນອອກຈາກວດັ ທະນະທາໍ . ການອາ່ ນຢູ່ປະເທດລາວ ເຮົາສະຖິຕິການອ່ານ
10 ປີ ໄດ້ 200 ຫົວ. ນັບແຕ່ມີໂຄງການສົ່ງເສີມການອ່ານເຂົ້ັາມາແຕ່ປີ 1990 ຈົນຮອດປະຈຸບັນມີປື້ມໃໝ່
ປະມານ 150 ຫົວເລ່ືອງ. ໄລຍະ 10 ປີ ຜ່ານມາຖ້າສະເລ່ຍ 1 ປີຕ່ໍ 15 ຫົວເລື່ອງ,ຖ້າສົມທຽບໃສ່ປະເທດທ່ີື
ພັດທະນາແລ້ວ ເຮົາຍງັ ຫດຸຼ ໂຕນຫາຍ. ຢລູ່ າວຮ້ານຂາຍປືມ້ ບຂໍ່ ະຫຍາຍ, ມຈີ ໍານວນບາງແຂວງບທໍ່ ັນມີຮອດຮ້ານ
ຂາຍປ້ມື ສໍາລບັ ການອ່ານຖາ້ ທຽບໃສ່ປະເທດທ່ີືກາ້ ວໜ້າໃນ 1 ຕົວເມອງເຂາົ ເຈາົ້ັ ມີຮ້ານຂາຍປ້ືມ.ສາລັບການອາ່ ນ
ຫາຍແຫ່ງ. ບນັ ຫາພັນ້ ຖານແມ່ນຄົນລາວຍງັ ບທ່ໍ ນັ ເຫັນໄດ້ຄວາມສໍາຄນັ ຂອງການອ່ານຈງື່ິ ບ່ໍມັກຊັ້ປື້ມໄປອ່ານນີັ້
ແມ່ນສາເຫດໜືງ່ຶ ທືເີ່ ຮັດໃຫບ້ ່ມໍ ີຮ້ານຂາຍປມື້ ຫາຍຢູໃ່ ນລາວເຮາົ .

ຢູ່ຕາມໂຮງຮຽນແຫ່ງຕ່າງໆບາງແຫ່ງບ່ທໍ ນັ ມີຫ້ອງສະໝຸດ ປັດຈບຸ ນັ ທ່ວົ ປະເທດມີຫ້ອງສະໝຸດປະມານ
100 ກວ່ າແຫ່ງ . ບັນຫາໜງືຶ່ ກແ່ໍ ມ່ນສາເຫດມາຈາກພວກເຮາົ ຍັງຂາດເຂີນປມ້ື ຂຽນ ແລະ ຜະລິດປ້ມື ອ່ານສາລັບ
ເດັກ, ວທິ ກີ ານໜຶງື່ ຫາຍປະເທດກປະຕບິ ັດກັນ, ກ່ໍຄການດດັ ແປງ, ປບັ ປງຸ ເອົານທິ ານພ້ັນເມອງມາຂຽນເປັນປ້ືມ
ນິທານປະກອບຮູບສາໍ ລບັ ເດກັ , ສະນນັ້ , ປມ້ື ທເີື່ ວົ້າັ ເຖງີ ສໍາລບັ ເດກັ ຍິງບ່ໍມຫີ າຍຫວົ ເລື່ອງ, ໂດຍສະເພາະຈະມີແຕ່
ປ້ມື ນທິ ານ, ຍັງຂາດປ້ມື ທີມື່ ເີ ນອັ້ ຫາສາລະໜາ້ ຮູ້ ແລະ ພ້ອມທງັ ໃຫ້ຄວາມມວ່ ນຊນ່ື ແກເ່ ດັກເພ່ືອດຶງດູດເດັກໃຫ້
ສນົ ໃຈຕ່ປໍ ມທ້ ັງຫາຍເຫົ່ານນ້ັ .

ນບັ ແຕ່ມີໂຄງການສົງ່ ເສມີ ການອາ່ ນໄດ້ເຮັດໃຫສ້ ະພາບການດຂີ ັນ້ຶ ເທອ່ື ລະກ້າວ. ແຕ່ຖາ້ ທຽບໃສ່ປະເທດ
ທີຈື່ ະເລີນແລວ້ ເຫນັ ວາ່ ສະພາບການອາ່ ນຢູ່ລາວຍງັ ຕໍ່. ສະນັ້ນ,ໂຄງການສງົ່ ເສີມການອ່ານຈິື່ງສບຕໍປ່ ະຕບິ ັດຢູລ່ າວ,
ໂດຍສະເພາະແມ່ນຈັດເຝິກອົບຮົມກ່ຽວກັບວິຊາບັນນາຮັກສາດ ແລະ ກິດຈະກໍາສົ່ງເສີມການອ່ານໃຫ້ແກ່ຄູທືີ່
ວທິ ະຍາໄລຄແູ ຫ່ງຕາ່ ງໆໃນທ່ົວປະເທດ. ເພ່ອື ນໍາໄປພັດທະນາເດັກນ້ອຍທຕ່ືີ ົນສິດສອນໃຫ້ເດກັ ເຫົາ່ ນັນ້ ກາຍເປັນ
ນກັ ອາ່ ນທ່ີືດໃີ ນອານະຄດົ . (ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກິລາ, 2009)

ເພືອ່ ການຍກົ ລະດັບຄຸນະພາບການຮຽນ- ການສອນກຄການພດັ ທະນາວິທກີ ານສອນ, ການສງົ່ ເສີມໃຫຜ້ ູ້
ຮຽນໄດ້ມີການຮຽນຮູ້ເທັກນິກການອ່ານ, ການທໍາຄວາມເຂົ້ັາໃຈເນ້ັອໃນບົດຮຽນດ້ວຍຕົນເອງ, ການມີສ່ວນ
ຮ່ວມໃນການຈັດກິດຈະກໍາການຮຽນ-ການສອນນັ້ນໆ, ນິທານ ກແມ່ນສ່ືທ່ືໃຊ້ປະກອບເຂ້ົາໃນການສອນ
ພາສາລາວ ມັນເປັນຂະບວນການສອນໜຶ່ືງທີື່ສໍາຄັນ ເຊິື່ງຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຮຽນມີຄວາມຮັບຮູ້ ແລະ ເຂົ້ັາໃຈໃນການ
ຮຽນພາສາລາວຫາຍຂຶົ້ນ. ເຊິື່ງ ນິທານ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ຮຽນມີການພັດທະນາຄວາມສາມາດໃນການເວົັ້າ ແລະ

2

ການຟັງ, ຄວາມສາມາດໃນການອ່ານຄາສັບ, ປະໂຫຍກ ແລະ ອ່ານເພ່ືອຄວາມເຂ້ົາໃຈ. ນອກນັ້ົນ, ຍັງສາ
ມາດພດັ ທະນາທກັ ສະການຂຽນອກດ້ວຍ.

ດັົ່ງນັ້ນ, ຜູ້ວິໄຈໃນນາມທີ່ືເປັນຄູສອນວິຊາພາສາລາວ ເຫັນໄດ້ວ່າ: ການນາໃຊ້ກິດຈະກາການສອນນິ
ທານປະກອບເຂົ້າໃນການສອນພາສາລາວ ເປັນສິື່ງທ່ືີຈະເກດີ ປະໂຫຍດອັນສູງສຸດໃຫ້ແກ່ຜູ້ຮຽນ ແລະ ຈະຊ່ວຍ
ໃຫຜ້ ຮູ້ ຽນໄດ້ຮຽນຮທູ້ ັກສະທືີສ່ ໍາຄນັ ໃນພາສາລາວໄປພອ້ ມໆກັນ. ສະນັ້ົນ, ຈ່ງິື ເລອກເອົາ ນທິ ານ ດງ່ັົ ກ່າວມານໍາ
ໃຊ້ເຂົ້ັາໃນການສອນອ່ານເພື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈໃຫ້ແກນ່ ກັ ຮຽນຊັ້ນປ.2 ໂຮງຮຽນປະຖມສາທດິ ວິທະຍາໄລຄປູ າກ
ເຊ ສກົ ຮຽນ 2019 – 2020.

2. ຄາໍ ຖາມຂອງການວໄິ ຈ

1. ການອາ່ ນເພ່ອື ຄວາມເຂ້ົາໃຈຂອງນັກຮຽນໃນການຈັດການຮຽນ-ການສອນໂດຍນາໍ ໃຊ້ ກດິ ຈະກະການ
ສອນນິທານຈະມີປະສດິ ທິຜນົ ໃນລະດບັ ໃດ?

2. ນັກຮຽນຈະມີຄວາມສະຫງວນມັກຕ່ໍການອ່ານໂດຍການນໍາໃຊ້ກິດຈະກາການສອນນິທານສໍາລັບນກັ
ຮຽນຊນັ້ ປະຖົມ ປທີ ີ 2 ໃນລະດບັ ໃດ?

3. ຈດຸ ປະສງົ ຂອງການວໄິ ຈ

1. ເພ່ືອຊອກຫາຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານການອ່ານເພື່ອຄວາມເຂົ້າໃຈຂອງນັກຮຽນໂດຍການນໍາໃຊ້
ກິດຈະກະການສອນນິທານສໍາລັບນັກຮຽນຊ້ນັ ປະຖມົ ປທີ ີ 2

2. ເພື່ອສຶກສາຄວາມສະຫງວນມັກຕ່ກໍ ານອ່ານຂອງນັກຮຽນໂດຍການນໍາໃຊ້ກດິ ຈະກາການສອນນິທານ
ສາໍ ລັບນັກຮຽນຊ້ນັ ປະຖົມ ປີທີ 2

4. ສມົ ມດຸ ຖານຂອງການວໄິ ຈ

1. ປະສິດທິຜົນຄວາມກ້າວໜ້າທາງດ້ານການອ່ານເພ່ືອຄວາມເຂ້ົາໃຈຂອງນັກຮຽນໂດຍການນໍາໃຊ້
ກດິ ຈະກາການສອນນິທານສໍາລບັ ນັກຮຽນຊັ້ນປະຖມົ ປທີ ີ 2 ມປີ ະສດິ ທຜິ ົນໃນລະດັບສູງ

2. ນກັ ຮຽນຈະມຄີ ວາມສະຫງວນມັກຕກໍ່ ານອາ່ ນໂດຍການນໍາໃຊ້ກດິ ຈະກາການສອນນິທານສາລບັ ນກັ ຮຽນ
ຊນ້ັ ປະຖົມ ປີທີ 2 ໃນລະດບັ ດີ

5. ຂອບເຂດຂອງການວໄິ ຈ

5.1 ປະຊາກອນ ແລະ ກມຸ່ ຕົວຢູ່າງ
1) ກມຸ່ ຕວົ ຢາູ່ ງ

ກຸ່ມຕົວຢູ່າງທີື່ໃຊ້ເຂົັ້າໃນການວິໄຈຄັ້ງນີັ້ແມ່ນນັກຮຽນຊັ້ນ ປ.2 ໂຮງຮຽນປະຖົມສົມບູນສາທິດ
ວທິ ະຍາໄລຄູປາກເຊ ເຊິ່ືງມຈີ ໍານວນ 22 ຄົນ, ຍິງ 15 ຄົນ.ໄດມ້ າໂດຍວທິ ເີ ລອກແບບເຈາະຈງົ (Purposive

3

Sampling) ກາໍ ນົດເອົາ 1 ຫ້ອງ.
5.2 ຂອບເຂດດາ້ ນເນອັ້ ໃນ

ເນ້ັອໃນທີື່ໃຊໃ້ ນການວິໄຈຄງັ້ ນັີ້ ແມນ່ ປ້ມຶ ນທິ ານຫວໃຫຍ່ຂອງໂຄງການ Room to Read ຈໍານວນ 3
ເລື່ອງ ແຕລ່ ະເລອ່ື ງ ມີ 2 ຊົ່ວໂມງ ລວມທງັ ໝົດ 6 ຊົ່ວໂມງ.

• ເລອ່ື ງທ 1 ຂ້ອຍນອນບໍໄ່ ດ້
• ເລືອ່ ງທ 2 ເຜົງ້ ນອ້ ຍຂຝົນ
• ເລອື່ ງທ 3 ໃຜຕາໝາກຫຸງ່ ແຊບ
5.3 ຂອບເຂດດ້ານຕວົ ປູ່ຽນ
1) ຕົວປຽູ່ ນຕົັນ້ ຕນ້ັົ

• ກດິ ຈະກາການຮຽນ-ການສອນໂດຍນາໃຊ້ປມ້ຶ ນທິ ານ

2) ຕົວປູ່ຽນຕາມ

• ຄວາມກາ້ ວໜ້າທາງດາ້ ນການອາ່ ນເພອື່ ຄວາມເຂ້ົາໃຈຂອງນກັ ຮຽນ ໂດຍການນາໍ ໃຊກ້ ດິ ຈະກາການ
ສອນນທິ ານສາລັບນກັ ຮຽນຊນັ້ ປະຖມົ ປີທີ 2

• ຄວາມສະຫງວນມກັ ຕກ່ໍ ານອ່ານຂອງນກັ ຮຽນສາໍ ລບັ ນັກຮຽນຊັນ້ ປະຖມົ ປີທີ 2
5.4 ຂອບເຂດດາ້ ນເວລາ

ໄລຍະເວລາໃນການວິໄຈແມ່ນ ພາກຮຽນທີ 1 ສົກຮຽນ 2019 – 2020 ທີ່ື ໂຮງຮຽນປະຖົມສມົ ບູນສາທິດ
ວິທະຍາໄລຄປູ າກເຊ.

6. ນຍິ າມສບັ ສະເພາະ

- ການສອນ ໝາຍເຖງິ ການຖາ່ ຍທອດຄວາມຮູ້, ຄວາມສາມາດຈາກບດຮຽນຕາ່ ງໆໃນພາສາລາວ
ທກັ ສະການສອນອ່ານໂດຍການນາໃຊກ້ ິດຈະກາການສອນນທິ ານ

- ການອາ່ ນເພອ່ື ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈ: ໝາຍເຖິງການອ່ານຂອງນັກຮຽນເພ່ືອເກັບກາເອາຂມໍ້ ນູ ຈາກເລ່ອື ງທື່
ອາ່ ນເປນັ ຫັກ ເຊ່ິງື ນກັ ຮຽນຈະຕອ້ ງສາມາດຕຄວາມໝາຍ, ສະຫຸຼບເນອ້ົ ໃນຈາກເລ່ອື ງທື່ໄດ້ອາ່ ນວາ່ ເລອ່ື ງນນົັ້ ກ່ຽວ
ກັບຫຍງັ , ມຄວາມສາຄັນແນວໃດ ແລະ ສາມາດສະແດງຄາຄດິ ເຫັນ, ຕງົັ້ ຄາຖາມ ຫ ຕອບຄາຖາມຈາກເລ່ອື ງທື່
ອ່ານໄດ້ ລວມໄປເຖິງການຄາດເດາເຫດການລ່ວງໜ້າ.

4

- ກດິ ຈະກາການສອນນທິ ານ ໝາຍເຖງິ ການຈດັ ການຮຽນຮູ້ທໃື່ ຊກ້ ານພັດທະນາການອາ່ ນເພອື່ ຄວາມ
ເຂ້ົາໃຈຂອງນັກຮຽນ ໂດຍຜ່ານຂະບວນນາໃຊ້ນທິ ານປຶມ້ ນິທານປະກອບຮບູ ພາບ, ນິທານປະກອບທາ່ ທາງເປັນສື່
ໃນການຈັດກດິ ຈະກາ ເຊິ່ືງຜາ່ ນຕາມຂນ້ັົ ຕອນຄ ກດິ ຈະກາກອ່ ນການອ່ານ, ຂະນະທືອ່ າ່ ນ ແລະ ຫັງ ການອາ່ ນ.

7. ຜນົ ປະໂຫຍດທຄີ່ື າດວາ່ ຈະໄດຮ້ ບັ ຈາກການວໄິ ຈ

1. ປະສິດທຜິ ນົ ຄວາມກ້າວໜາ້ ການອ່ານເພອື່ ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈຂອງນັກຮຽນໃນວິຊາພາສາລາວພາຍຫງັ ການນາໍ
ໃຊ້ກິດຈະກາການສອນນິທານສາໍ ລັບນກັ ຮຽນຊນັ້ ປະຖມົ ປີທີ 2 ຈະມປີ ະສິດທຜິ ນົ ໃນລະດັບສູງ

2. ນກັ ຮຽນຈະມຄີ ວາມສະຫງວນມກັ ຕກໍ່ ານອ່ານໂດຍການນາໍ ໃຊ້ກິດຈະກາການສອນນທິ ານສໍາລບັ ນັກຮຽນ
ຊັ້ນປະຖົມ ປທີ ີ 2 ໃນລະດບັ ດີ

3. ຄູສອນຈະສາມາດນາໍ ເອົາເຕັກນິກການສອນນທິ ານໄປນາໍ ໃຊ້ໃນການສອນອາ່ ນປະໂຫຍກ, ອ່ານເນັ້ອໃນ
ບົດຮຽນ, ອາ່ ນບດົ ເລອ່ື ງຕ່າງໆໄດ້

4. ຈະເປັນຂ້ໍມູນໃຫ້ແກ່ຄູຜູ້ທີ່ມື ີສ່ວນກ່ຽວຂ້ອງນໍາໄປໃຊ້ໃນການຮຽນ - ການສອນວິຊາພາສາລາວໃນຊັ້ນ
ປະຖົມ.

5

ບດົ ທີ 2

ທດິ ສະດີ ແລະ ບດົ ວໄິ ຈທືີກ່ ຽ່ ວຂອ້ ງ

ໃນການວິໄຈ ເລ່ືອງ ພັດທະນາການສອນອ່ານເພ່ືອຄວາມເຂ້ົາໃຈໂດຍນໍາໃຊ້ປ້ຶມນິທານສໍາລັບນັກຮຽນ
ຊັນ້ ປະຖມົ ປີທີ 2 ໂຮງຮຽນປະຖົມສາທິດ ວທິ ະຍາໄລຄູປາກເຊ ສກົ ຮຽນ 2019 – 2020 . ດງັົ່ ນັນ້ , ຜູ້ວິໄຈໄດ້
ສຶກສາ, ລວບລວມ ບັນດາແນວຄດິ , ທດິ ສະດີ ແລະ ບດົ ວິໄຈທີ່ືກຽ່ ວຂອ້ ງມານາໍ ສະເໜີດ່ົັງລຸ່ມນ້ີັ.

1. ແນວຄດິ ທດິ ສະດີກຽ່ ວກັບການອາ່ ນ
2. ທດິ ສະດີການສອນອາ່ ນເພອື່ ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈ
3. ກິດຈະກາການສອນນທິ ານ
4. ການສາ້ ງໃຫ້ເດກັ ມນີ ິໄສມກັ ການອ່ານ
5. ບົດວິໄຈທືີ່ກຽ່ ວຂອ້ ງ

1. ແນວຄດິ ກຽ່ ວກບັ ການອ່ານ

1.1 ຄວາມໝາຍຂອງການອາ່ ນ
ທ່ານ ມຕີເມີ ເຈີ ແອດັ ເລີ (Mortimer J.Adler) ກາ່ ວວ່າ “ການອ່ານໝາຍເຖງີ ຂະບວນຕຄີ ວາມ ໝ

າຍ ຫ ສາ້ ງຄວາມເຂ້າົັ ໃຈຈາກຕວົ ອັກສອນອ່ືນໆ. ຊ່ວຍໃຫ້ຜູ້ອາ່ ນເຂ້ົາັ ໃຈຫາຍຂຶນ້ັ . ຂະບວນການອາ່ ນຕ່າງໆທ່ີືກ
ໃຫ້ເກດີ ຄວາມເຂາົັ້ ໃຈນຮ້ັີ ຽກວ່າ ສິລະປະການອາ່ ນ”

ທ່ານ ຣູດທູດ (Ruth Tooze) ໄດ້ກໍານດົ ຄວາມໝາຍຂອງການອ່ານໄວ້ ໂດຍສະຫບຼູ ວ່າ ການອ່ານໝ
າຍເຖິງສງື່ິ ຕ່ໍໄປນ:ີ້ັ

- ການເຂ້າັົ ສູ່ແຫງ່ ທ່ີືມີຊວີ ິດຢູ່ ແລະ ການຮຽນຮູ້ທີື່ສົມບູນ.
- ການພາໃຫ້ເກດີ ຄວາມສະບາຍໃຈ ແລະ ຈດິ ໃຈແຈມ່ ແຈງ້ .
- ການອ່ານເປນັ ອງົ ປະກອບສາໍ ຄນັ ທືີ່ສຸດ ໃນດ້ານສລິ ະປະທາງດາ້ ນພາສາສາດເຊືງິ່ ມີຢູ່ 4 ດາ້ ນຄ: ການຟັງ

ການເວາັົ້ , ການອາ່ ນ ແລະ ການຂຽນ.
- ການອາ່ ນແມນ່ ການສງ່ົ ເສມີ ຕົນເອງ, ປບັ ປຸງຕົນເອງໃຫ້ຈະເລີນເຕບີ ໂຕເປັນຜູ້ໃຫຍ່ທືີ່ສົມບູນ.
- ການອ່ານເປັນການສົ່ງເສີມອາລົມຈິດຂອງແຕ່ະຄົນໃຫ້ສໍາພັນກັບຜູ້ອ່ືນ ເປັນການັບປຸງຕົນເອງໃຫ້ເຂັ້າົ

ກັບຜູ້ອ່ືນໄດ້.

ທາ່ ນ ເບມີ າດໄອຊາມິດ (Bemard I Stefferud) ໄດ້ໃຫ້ຄໍາຈໍາກດັ ຄວາມຂອງການອາ່ ນໄວ້ວາ່ “ແມນ່
ຂະບວນການທ່ີືສະຫບັ ສບັ ຊອ້ ນ, ຫຍງຸ້ ຍາກ ຍງັ ບມ່ໍ ຄີ ວາມໝາຍທີື່ແນນ່ ອນ, ອາດເວັົ້າໄດ້ວາ່ ເປນັ ທກຸ ສ່ືິງທຸກຢ່າູ ງ

6

ຈາກຄາໍ ທີື່ຈາໍ ໄດ້ໄປສູ່ຄວາມນຶກຄດິ ຕາ່ ງໆ. ການອ່ານຂອງແຕ່ລະຄົນຍ່ອມແຕກຕ່າງກັນໄຕາມສະພາບຮ່າງກາຍ,
ສະຕິປັນຍາ ແລະ ອາລມົ .

ທາ່ ນ ອັນເຟຣດ ສະເຕບເຟຣີ ຸດ (Alfred Stefferud) ໄດ້ໃຫ້ຄາໍ ຈໍາກັດຄວາມຂອງການອ່ານໄວ້ວາ່ “ເນ
ການຮວບຮວມຄວາມຄດິ , ຕີຄວາມໝາຍ ແລະ ປະເມີນຄາ່ ຄວາມຄິດທີື່ປະກດົ ໃນແຕ່ລະໜາ້ ພມິ ”

ທ່ານ ເອດເກເດລ (Edger Dale) ໃຫ້ຄວາມໝາຍວ່າການອ່ານໝາຍເຖິງຂະບວນການຄົ້ັນຄວ້າຫາ
ຄວາມໝາຍຈາກສງ່ືິ ພິມ, ເປັນການເພມີື່ ພູນປະສບົ ການຂອງຜຸ້ອ່ານ. ການອາ່ ນບໄ່ໍ ດ້ໝາຍຄວາມວ່າ ເບງືິ່ ຜ່ານສະ
ເພາະແຕ່ລະປະໂຫຍກ ຫ ແຕ່ລະຫຍໍ້ໜາ້ ເທົ່ານ້ັນ. ແຕ່ວ່າຜູ້ອ່ານນຕ້ອງເຂ້າົັ ໃຈຄວາມຄິດນ້ັນໆດວ້ ຍ.

ທາ່ ນ ຈອນດີສະປາດ ແລະ ພອກຊີເບກິ (George D. Spach and Paul Cberg) ກ່າວວ່າ ການອ່ານ
ເປັນການປະສົມປະສານລະຫວ່າງທັກສະຫາຍຊິນິດ ໂດຍສ້າງຄວາມເຂົ້ັາໃຈໂດຍເປັນໄປຕາມຈຸດປະສົງຄວາມ
ຕອ້ ງການ ແລະ ວທິ ີການຂອງຜູ້ອາ່ ນ.

ຈາກຄໍາຈາໍ ກດັ ຄວາມທື່ີກາ່ ວມາຂາ້ ງເທງິ ນັ້ນແລວ້ ຍັງມີບນັ ຫາເພ່ມີື ເຕີມດງ່ັົ ນ:້ັີ
- ການອ່ານແມ່ນຂະບວນການຄົັ້ນຄວາ້ ຫາຄວາມໝາຍໃນສງິື່ ທີື່ອ່ານ.
- ການອ່ານແມ່ນຂະບວນການຈບັ ໃຈຄວາມຈາກສງ່ືິ ທ່ີືໄດ້ອ່ານ.
- ການອ່ານແມນ່ ຂະບວນການທີື່ເຂົາ້ັ ໃຈພາສາຂຽນ.
- ການອາ່ ນແມ່ນຂະບວນການຖອດຄວາມໝາຍຈາກພາສາຂຽນມາເປນັ ພາສາໃນການຄົ້ນັ ຄດິ .
- ການອ່ານແມ່ນການຮວມທັກສະຕ່າງໆເຂົັ້າກັນ ເຊັ່ົນ ທັກສະໃນການຄົ້ັນຄິດ ແລະ ທັກສະທາງໄວຍາ

ກອນ ມີ ສຽງ, ສັບ, ໂຄງສາ້ ງ ແລະ ຄວາມໝາຍ.
- ການອ່ານເປັນການຄົັ້ນຫາຄວາມໝາຍໃນສິື່ງພິມ ຫ ຂໍ້ຂຽນ, ຈັບໃຈຄວາມ, ຕີຄວາມ ເພື່ອພັດທະນາ

ຕນົ ເອງດ້ານສະຕິປັນຍາ, ອາລົມ ແລະ ສງັ ຄົມ. (ກະຊວງສກຶ ສາທກິ ານ ແລະ ກິລາ, 2009)
ການອາ່ ນແມນ່ ຂະບວນການຮບັ ຮູ້ຈາກເຄ່ືອງມສ່ືສານຄການຮັບຮ້ຂູ ໍມ້ ູນໃນໜັງສ, ສີງື່ ທີ່ືຂຽນ ຫ ສ່ືີງທີື່
ເປັນສັນຍາລັກຕ່າງໆແລ້ວຕີຄວາມໝາຍມາເປັນແນວຄວາມຄິດລວມ ແລະ ນໍາຄວາມຄິດໄປໃຊ້ໃຫ້ເກີດ
ປະໂຫຍດແກຕ່ ົນເອງ ແລະ ສວ່ ນລວມ. (ກະຊວງສຶກສາທກິ ານ ແລະ ກິລາ, 2008, ໜາ້ . 41)

ການອ່ານເປັນຂະບວນການທາງສະໝອງທ່ືີຕ້ອງໃຊ້ສາຍຕາສາໍ ຜັດກບັ ຕວົ ອັກສອນ ຫ ສິ່ງື ທ່ືີພິມອື່ນໆຮັບ
ຮູ້ ແລະ ເຂົັ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງຄໍາ ຫ ສັນຍາລັກໂດຍແປອອກມາເປັນຄວາມໝາຍທີ່ືໃຊ້ສື່ຄວາມຄິດ ແລະ
ຄວາມຮູ້ລະຫວາ່ ງຜ້ຂູ ຽນກບັ ຜອູ້ າ່ ນໃຫເ້ ຂາ້ົັ ໃຈຕົງກັນ ແລະ ຜອູຼຸ້ັ າ່ ນສາມາດນາໍ ເອົາຄວາມໝາຍນນ້ັ ໄປໃຊ້ໃຫ້ເປັນ
ປະໂຫຍດໄດ້ (ວອນຣະນີ ໂສມປະຍູ, 2542 : 121).

ການອາ່ ນແມ່ນຂະບວນການຄັົ້ນຄວາ້ ຫາຄວາມໝາຍຈາກໂຕໜັງສ ຫ ຂ້ໍຄວາມທີື່ຜຂູ້ ຽນໄວເ້ ຊ່ືິງເລືີ່ມຈາກ
ການຮັບຮຄູ້ າໍ , ການອອກສຽງ, ການຮຄູ້ ວາມໝາຍຂອງຄາໍ , ການເຂ້ັາົ ໃຈຄວາມໝາຍຕາມຕວົ ອັກສອນ, ການຕີ
ຄວາມ ແລະ ການປະສົມປະສານຄວາມຮູ້ທີື່ໄດ້ຈາກສິື່ງອ່ານກັບປະສົບການເດີມ ແລະ ການນໍາໃຊ້ໃຫ້ເກີດ

7

ປະໂຫຍດ (ພອນສຣີ ີ ອຸໄທວນັ ພ້ອມຄະນະ, 2015 : 1), ການອ່ານແມນ່ ຂະບວນການຄນ້ົັ ຄວ້າຫາຄວາມໝາຍ
ໃນບົດທພ່ືີ ມີ ຫ ບດົ ຂຽນ, ຈບັ ໃຈຄວາມຕຄີ ວາມໝາຍເພື່ອພັດທະນາຕົນເອງທາງດ້ານສະຕິປັນຍາ, ອາລົມຈິດ
ແລະ ຄວາມໝາຍທາງສັງຄມົ (ແກ້ວສະຫວາ່ ງ ທອງພາສະຫວນັ , ບຸນລອ້ ມ ສບີ ນຸ ເຮອງ, 2008 : 71).

ການອ່ານຄຂະບວນການທາງສະໝອງຢູ່າງໜຶື່ງທີ່ືແປສັນຍາລັກຕ່າງໆ ຫ ຕົວອັກສອນອອກມາເປັນຄໍາເວັ້າົ
ແລະ ຖ່າຍທອດເພ່ືອເກີດຄວາມເຂົັ້າໃຈລະຫວ່າງຜູ້ຂຽນ ແລະ ຜູ້ອ່ານໂດຍຫົວໃຈທີື່ສໍາຄັນຂອງການອ່ານນັ້ນ
ການເຂົັ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງສິື່ງທີື່ອ່ານ ແລະ ພິຈາລະນາເລອກຄວາມໝາຍທີື່ດີທີື່ສຸດເຊິື່ງໃນການອ່ານນັ້ນຜູ້
ອາ່ ນຕ້ອງອາໃສທັກສະຫາຍຢ່າູ ງເຊັນ່ົ ການປະສມົ ຕວົ ອກັ ສອນ, ການວເິ ຄາະຄໍາ, ການຕຄີ ວາມໝາຍ ແລະ ການ
ເຊອ່ື ມໂຍງປະສບົ ການເດີມກັບສືິ່ງທີື່ອາ່ ນ ຈ່ືິງເຮດັ ໃຫກ້ ານອ່ານ ແລະ ການແປຄວາມໝາຍມີປະສິດທິພາບຍິ່ງື ຂນັ້ຶ
(ອ້ອມຂວັນ ແສງຄ້ຣອຍ, 2553: 4).

ການອາ່ ນຄການໃຊ້ສກັ ກະຍະພາບຂອງສະໝອງເພືອ່ ການຮັບຮູ້ ແປຄວາມໝາຍ, ຄວາມເຂົັາ້ ໃຈ ປະກົດ
ການຂອງຂໍ້ມູນຂ່າວສານເລ່ືອງລາວ, ປະສົບການຄວາມຄິດ, ຄວາມຮູ້ສຶກ, ຈິນຕະນາການຕະຫອດຮອດເນ້ັອ
ໃນອື່ນໆເຊິ່ືງມີຜູ້ສະແດງອອກໂດຍສນັ ຍາລັກທີື່ເປັນລາຍລັກອັກສອນທື່ີມະນຸດປະດິດຂຶັ້ນເພື່ອສ່ືສານການອ່ານ
ເປັນທັກສະພັ້ນຖານ (ແມນ້ ມາດ ຊວະລິດ, 2544:232).

(ສີລມິ ະນີ ບນັ ຈງົ , ( 2549: 49) ໄດໃ້ ຫຄ້ ວາມໝາຍກ່ຽວກັບການອ່ານວາ່ ການອ່ານເປັນຂະບວນການຄ້ັົນ
ຫາຄວາມໝາຍຈາກຕວົ ການອາ່ ນເປັນຂະບວນການຄົັ້ນຫາຄວາມໝາຍຈາກຕວົ ອັກສອນເພື່ອສື່ຄວາມໝາຍທື່ີ
ຕ້ອງການສະແດງອອກໂດຍຜູ້ອ່ານຈະຮັບຮູ້ສັນຍາລັກ ຫ ຕົວອັກສອນທາງສາຍຕາຫັງຈາກນັ້ນກ່ຄໍ ນົ ຫາຄວາມ
ໝາຍ ຫ ທໍາຄວາມເຂາົ້ັ ໃຈສນັ ຍາລັກນ້ນັ ຄວາມໝາຍຂອງການອາ່ ນມຫີ າຍດ້ານດົັ່ງນັ້:ີ

- ການອາ່ ນເປັນການແປສັນຍາລັກອອກມາເປັນຄໍາເວົ້ັາໂດຍມກີ ານອອກສຽງ ເພື່ອໃຊໃ້ ນການອອກສຽງໃຫ້
ກງົ ກັບຄໍາເວ້າັົ .

- ການອ່ານເປັນການໃຊ້ຄວາມໝາຍໃນການປະສົມຕົວອັກສອນອອກສຽງເປັນຄໍາ ຫ ເປັນປະໂຫຍກເຮັດ
ໃຫເ້ ຂັົ້າໃຈຄວາມໝາຍໃນການສື່ຄວາມໝາຍໂດຍການອາ່ ນ ຫ ຟງັ ຜູ້ອືນ່ ອາ່ ນແລວ້ ຮູ້ເລື່ອງເອັີ້ນວ່າການອ່ານໄດ້
ເຊງ່ິື ອ່ານແລວ້ ຮູ້ເລ່ອື ງທື່ອີ ່ານ.

- ການອ່ານເປັນການສ່ືຄວາມໝາຍທີ່ືຖ່າຍໂຍງຄວາມຄິດ, ຄວາມຮູ້ຈາກຜູ້ຂຽນເຖິງຜູ້ອ່ານ, ການອ່ານ
ລກັ ສະນະນຮ້ີັ ຽກວ່າອ່ານເປັນ, ຜອູ້ າ່ ນຍ່ອມເຂັ້ົາໃຈເຖິງຄວາມຮູ້ສກຶ ນຶກຄດິ ຂອງຜຂູ້ ຽນໂດຍອ່ານແລວ້ ສາມາດປະ
ເມີນຜນົ ຂອງສືິງ່ ທ່ອືີ າ່ ນໄດ້ດວ້ ຍ.

- ການອ່ານເປັນການພັດທະນາຄວາມຄິດໂດຍທີື່ຜູ້ອ່ານຕ້ອງງໃຊ້ຄວາມສາມາດຫາຍໆດ້ານເຊັ່ົນ ໃຊ້ການ
ສັງເກດ, ຈື່ຈໍາຄໍາສັບ, ໃຊ້ສະຕິປັນຍາ ແລະ ປະສົບການເດມີ ໃນການແປຄວາມ ຫ ຖອດຄວາມໃຫເ້ ກີດຄວາມ
ເຂາ້ົັ ໃຈຄວາມໝາຍຂອອງສງ່ືິ ທີ່ືອ່ານໄດດ້ ີ ໂດຍວທິ ກີ ານອາ່ ນແບບນຈ້ີັ ະຕອ້ ງດາໍ ເນີນການປະເມີນຂນັ້ ຕອນ ແລະ
ຕໍ່ເນ່ືອງແລ້ວສາມາດເຂົັ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງສິ່ືງທີື່ອ່ານ ແລະ ນໍາຜົນຂອງສ່ືິງທີ່ືໄດ້ຈາກການອ່ານມາເປັນແນວ
ຄວາມຄດິ ແລະ ປະຕິບດັ ໄດ້ເອ້ີັນວາ່ ອ່ານເປັນ.

8

ການອ່ານເປັນຂະບວນການຮັບສານທີຜ່ື ູ້ອ່ານຈະຕ້ອງຈັດການຂ້ໍມູນທີ່ືອ່ານເຂົ້ັາໄປຢູ່າງເປັນລະບົບ ແລະ
ສ້າງຄວາມໝາຍ ( Making meaing ) ຕ່ໍສີື່ງທີ່ືອ່ານການສ້າງຄວາມໝາຍດ່ັົງກ່າວຄການທີື່ຜູ້ອ່ານບອກໄດ້ວ່າ
ເລ່ືອງທ່ອືີ າ່ ນນ້ັນກ່ຽວຂ້ອງກັບອັນໃດ(ຄວາມເຂົ້ັາໃຈ)ມປີ ະເດນັ ໃດເປນັ ປະເດັນຫກັ ຫ ມປີ ະເດັນໃດເປັນຂແໍ້ ທຈ້ ີງ
ຫຂໍ້ຄິດເຫັນ(ການວິເຄາະ) ການຈັດກດິ ຈະກໍາການຮຽນຮກູ້ ານອາ່ ນຄູຈງີ່ື ຄວນເນັ້ນກດິ ຈະກາໍ ການອາ່ ນທ່ີືສົ່ງເສີມ
ໃຫ້ຜູ້ຮຽນສາ້ ງປະຕິສໍາພນັ ລະຫວາ່ ງຕົນເອງກັບບົດອາ່ ນໃຫ້ໄດ້ຫາຍທືີ່ສດຸ ( Active reading )ທງັ ໃນຊ້ວງກ່ອນ
ການອາ່ ນ, ລະຫວ່າງການອ່ານ ແລະ ຫັງການອາ່ ນ. (ສະເຫມີ ລາດ ທອງອາດ)

ຈາກຄວາມໝາຍຂອງການອາ່ ນສະຫຸຼບໄດ້ວາ່ ການອາ່ ນຄຂະບວນການທື່ີສະໝອງຕີຄວາມໝາຍຈາກສງິື່
ທີ່ືເຫນັ ໂດຍແປຄວາມໝາຍຈາກຕົວອກັ ສອນເປນັ ຄວາມຄດິ ຕິດພັນລະຫວ່າງຜອູ້ າ່ ນກັບຜູຂ້ ຽນ, ຜູ້ຂຽນເປນັ ຜູສ້ ົງ່
ຂໍ້ມູນຂ່າວສານ, ຜູ້ອ່ານເປັນຜູ້ຮັບຂ້ໍມູນ, ການອ່ານເພື່ອຄວາມເຂົ້ັາໃຈໃນເລ່ືອງທີ່ືອ່ານນັ້ນຈະຂຶັ້ນຢູ່ກັບປະສົບ
ການເດມີ ຂອງຜູ້ອາ່ ນເຊ່ືິງປະສບົ ການເດມີ ຊ່ວຍໃນການເດົາຄວາມໝາຍຂອງເນ້ັອໃນ, ຜູ້ອ່ານຈະຕ້ອງເຂົ້ັາໃຈໃນ
ສິ່ືງທີ່ືຂຽນສາມາດຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນ ແລະ ລາຍລະອຽດໄດ້, ສາມາດແປຄວາມຕີຄວາມ ແລ ະ ຂະຫຍາຍ
ຄວາມຈາກເລ່ືອງທີື່ໄດ້ອ່ານ.

1.2 ຄວາມສໍາຄັນຂອງການອ່ານ
ການອ່ານບ່ໍແມ່ນເລື່ອງງ່າຍ ແລະ ການສ້າງນິດໄສໃຫ້ຄົນຕິດການອ່ານກ່ໍບໍ່ງ່າຍຄການຕິດສີື່ງເສບຕິດ

ສີື່ງມ່ວນ ຊື່ນຢູ່າງອ່ືນໆ ເພາະການອ່ານຕ້ອງອາໄສພະລັງງານພາຍໃນພສົມຄວນ ເຊັົ່ນ: ນັກວິທະຍາສາດຊາວ
ເອຢບີ ຊ່ື ອລັ -ເຮທາມ (ເສຍຊວີ ິດ ໃນ ຄສ 1038) ອະທບິ າຍເລືອ່ ງການອ່ານວາ່ : “ ການອາ່ ນເລີມ່ື ມາຈາກການ
ເຫັນ ຕາມຂະບວນການທີື່ພາບຂອງວັດຖຼຸ ເຂົັ້າສູ່ສາຍຕາ ແລະ ຖກຈັບຄວາ້ ໄວ້ ຜ່ານອໍານາດແຫ່ງຈັກຂຸປະສາດ
ແຕ່ການຮັບຮູ້ນີັ້ກັບກາຍມາເປນັ ການອາ່ ນໄດ້ຢາູ່ ງໃດ. ແມ່ນກໍາມະວິທີໃດ ທີື່ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມເຂົາ້ັ ໃຈໃນຕວົ
ອັກສອນໄດ້? ການອ່ານບໍ່ພຽງແຕ່ກ່ຽວຂ້ອງ ກັບການເຫັນ ແລະ ການຮັບຮູ້ເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງມີການວິນິດໄສ(
ພິຈາລະນາ), ການຕັດສນິ , ຄວາມຊົງຈາໍ , ຄວາມຮ,ູ້ ປະສບົ ການ ແລະ ການເຝກຝນົ . ການອ່ານຈາໍ ເປັນຕ້ອງໃຊ້
ອງົ ປະກອບເລາ່ົ ນີ້ັ” (ກະຊວງສຶກສາທກິ ານ ແລະ ກິລາ, 2011, ໜາ້ . 24)

ການອ່ານມີຄວາມສາໍ ຄນັ ໃນການດໍາລົງຊີວິດປະຈາໍ ວັນ ໂດຍສະເພາະແມ່ນການສຶກສາວິຊາການຕ່າງໆ
ແລະ ຍັງເຮັດໃຫຄ້ ົນເຮາົ ມຄີ ວາມຮສູ້ ຶກນຶກຄິດເຖິງອາດດີ ແລະ ປດັ ຈບຸ ນັ , ຊວ່ ຍເພມ່ືີ ສະຕິປນັ ຍາ, ຮູ້ຂໍ້ຄວາມເປັນ
ຈງິ . ສະນັນ້ , ມີຄວາມຈໍາເປນັ ຕ້ອງໄດ້ເຝກິ ທກັ ສະການອາ່ ນເປນັ ຢູ່າງດ,ີ ຄວາມສາໍ ຄັນຂອງການອາ່ ນສະແດງອອກ
ຫາຍຢ່າູ ງຄ:

- ການອ່ານ ເປນັ ພັນ້ ຖານຂອງການຮຽນວິຊາຕາ່ ງໆ ເພາະການສກຶ ສາຫາຄວາມຮູ້ ຕອ້ ງອາໃສທັກສະການ
ອາ່ ນເປັນເຄອ່ື ງມຊ່ວຍ.

- ການອ່ານ ຊວ່ ຍໃຫຖ້ າ່ ຍທອດຄວາມຮສູ້ ຶກ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການລະຫວ່າງຄົນກບັ ຄນົ .
- ການອ່ານ ຊ່ວຍໃຫປ້ ະສົບຄວາມສໍາເລດັ ໃນການປະກອບອາຊີບ.
- ການອ່ານ ຊ່ວຍໃຫດ້ າໍ ລົງຊວີ ິດຢູ່ຮ່ວມກັນໃນສັງຄົມຢູ່າງມຄີ ວາມສກຸ .
- ການອ່ານ ເປັນການສບທອດມລະດົກທາງດ້ານວັດທະນະທໍາຂອງຄນົ ລາວສຄູ່ ົນຮນຸ່ ໃໝ່ຕໍ່ໆໄປ.
- ການອາ່ ນ ພາໃຫ້ເກດີ ຄວາມມວ່ ນຊ່ນື , ໃຫຄ້ ວາມຮູ້ ແລະມີປະສບົ ການຢູ່າງກວາ້ ງຂວາງ.

9

- ຊ່ວຍໃຫ້ຄນົ ເຮົາສາມາດປັບຕົວໄດ້ທັນເຫດການ, ນໍາເອົາຄວາມຮູ້ໄປພັດທະນາຕນົ ເອງ ແລະ ສັງຄົມ,
ຊວ່ ຍໃຫຊ້ ວີ ດິ ມຄີ ວາມສກຸ ແລະ ປະສບົ ຜນົ ສໍາເລັດ. ທັງຮັກສາຄຸນຄ່າດາ້ ນປະເພນີ, ວັດທະນະທາໍ , ພາສາ ແລະ
ອກັ ສອນລາວອກີ ດວ້ ຍ (ຄໍາເມງິ ດວງທອງລາ, ມອນຄໍາ ໄພຍະວົງ, 2008: 1).

ການອ່ານມີຄວາມສາໍ ຄນັ ຢ່າູ ງຍິືງ່ ໃນການສຶກສາສະແຫວງຫາຄວາມຮໃູ້ ນວິຊາຕ່າງໆ. ການອ່ານສາມາດ
ເຮັດໃຫຄ້ ົນເຮົາຮູ້ຄວາມຮູ້ສຶກນຶກຄິດຂອງຄນົ ໃນທັງອາດີດ ແລະ ປັດຈຸບັນ. ຊ່ວຍເພີ່ມື ສະຕິປນັ ຍາຄວາມຮັບຮູ້
ແລະ ຄວາມເຂ້ົັາໃຈບັນຫາຕ່າງໆໄດ້ຢູ່າງເລີກເຊ່ິືງ, ການອ່ານຍັງມຄີ ວາມສໍາຄນັ ຫາຍຕ່ໍການດໍາລົງຊີວິດຂອງຄນົ
ເຮາົ ແລະ ຍງັ ເປນັ ການເພມ່ືີ ພນູ ຄວາມຮທູ້ ກຸ ສາຂາອາຊບີ ເພ່ອື ປບັ ປງຸ ອາຊິບໃຫ້ຈະເລີນກ້າວໜ້າສະນັນ້ , ການອາ່ ນ
ເປັນຫົວໃຈສໍາຄັນໃນການພັດທະນາຂະບວນການຄິດເຮັດໃຫ້ຜູ້ຮຽນມີການພັດທະນາທາງດ້ານການຟັງ, ການ
ເວ້ັົາ, ການອາ່ ນ ແລະ ຂຽນໄດດ້ ີຢາູ່ ງມີປະສິດທພິ າບ (ກາສີ ເມກຈອນ, ມະໄລພອນ ເສນາມນົ ຕຣີ, 2008: 59)

ການອ່ານມຄີ ວາມສໍາຄັນເທົາ່ ກັບການຟງັ ເພາະໃນການອາ່ ນເພື່ອຫາຂໍ້ມນູ ແລະ ຂາ່ ວສານຕາ່ ງໆເຮາົ ຈະ
ໃຊ້ການອ່ານຫາຍກວ່າການຟັງ.ການອ່ານມີຄວາມສໍາຄນັ ແລະ ມີຄວາມຈໍາເປນັ ຫາຍໃນຊີວິດປະຈໍາວັນເພ່ອື ຮູ້
ທນັ ເຫດການປ່ຽູ ນແປງໂດຍສະເພາະໃນຍກຸ ປດັ ຈຸບນັ ເປນັ ຍຸກຂອງການສື່ສານໄຮພ້ ົມແດນ( ຍກຸ ໂລກາພິວັດ)ເຮດັ
ໃຫ້ທັນຕຄໍ່ ວາມກາ້ ວໜາ້ ທາງດາ້ ນວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີໃໝໆ່ . ເພອື່ ນໍາມາຊວ່ ຍໃນການແກໄ້ ຂບັນຫາ
ຕາ່ ງໆທີື່ເກດີ ຂຶນ້ັ . ສະນັນ້ , ການອາ່ ນຈ່ງິື ມຄີ ວາມສໍາຄັນຕ່ຜໍ ້ອູ າ່ ນດງ່ັົ ນີ້:ັ

- ການອ່ານເປັນເຄ່ືອງມສໍາຄນັ ໃນການສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ເພາະວຊິ າຄວາມຮູ້ຕ່າງໆຢູ່ໃນໂລກນີ້ມັ ຢີ ູ່າງ
ຫວງຫາຍ, ເຫດການຕາ່ ງໆເຮົາຈະຮູ້ໄດ້ຈາກການອ່ານການອ່ານຈື່ຶງຈໍາເປນັ ສໍາລັບທກຸ ເພດທກຸ ໄວ.

- ຊ່ວຍໃຫ້ມີນິດໄສຮັກການອ່ານ ການອ່ານເປັນພຶັ້ນຖານໃນການຮຽນວິຊາຕ່າງໆຄ: ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານ
ສາມາດເຝກິ ອາ່ ນໄດຄ້ ອ່ ງແຄ້ວ ປະຢດັ ເວລາໃນການອາ່ ນ ແລະ ສາມາດຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນຂອງເນັອ້ ໃນໄດ້.

- ການອ່ານຊວ່ ຍໃຫ້ເປນັ ຜູ້ທມ່ືີ ຄີ ວາມຮູ້ກວ້າງໄກ ຜອູ້ າ່ ນມີທດັ ສະນະຄະຕິທືດີ່ ີ ສາມາດນໍາຄວາມຮູ້ທື່ີໄດ້
ຮບັ ຈາກການອ່ານໃຊເ້ ປນັ ປະໂຫຍດຕາ່ ງໆເຊັນົ່ : ນາໍ ໄປພັດທະນາການປະກອບອາຊບີ ຕາ່ ງໆເປນັ ຕ້ົັນ.

- ການອາ່ ນເປນັ ກດິ ຈະກໍາທຊືີ່ ່ວຍໃຫ້ເກີດຄວາມສະໜກຸ ສະໜານເພດີ ເພີນ ບ່ໍສະເພາະໜງັ ສທີືແ່ ຕ່ງໄວ້ຢາູ່ ງ
ດີ ຈະເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານຮັບຄວາມມ່ວນຊື່ນຈາກການໃຊ້ຖ້ອຍຄໍາພາໃຫ້ເກີດຄວາມຊາບຊຶ້ັງສະເທອນໃຈ ແລະ
ເພດີ ເພນີ ໃຈຕາມຈນິ ຕະນາການຜູແ້ ຕ່ງ. ພ້ອມຍງັ ເພ່ມືີ ປະສົບການໃຫ້ມີວໄິ ສທັດອນັ ກວາ້ ງໄກ.

- ການອ່ານເປັນກໍ່ໃຫ້ເກີດຄຸນຄ່າທາງສັງຄົມ ເພາະຜູ້ຂຽນຍ່ອມບັນທຶກສິື່ງທີື່ເປັນປະໂຫຍດອັນເປັນ
ແນວທາງຊ່ວຍໃຫ້ການພັດທະນາຄຸນນະພາບຊີວິດ ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານໄດ້ມີຊີວິດຄວາມເປັນຢູ່ທີ່ືດີ ເມື່ອໄດ້ຮັບຮູ້
ຈາກການອ່ານ ແລະ ນາໍ ໄປພດັ ທະນາປບັ ປຸງຄນຸ ນະພາບຊວີ ດິ ໃຫ້ດຂີ ນ້ັຶ . (ສມົ ເໝາະ ປນັ ຍາວງົ , ສີພອນ ສນຸ ນັ ທາ,
2010 : 1-2). ການອ່ານເປັນສິ່ືງທີືຈ່ ໍາເປັນ ໂດຍສະເພາະໃນການສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ ໃນລະດັບຕ່າງໆເຊັນ່ົ
ລະດັບປະຖົມ, ລະດັບມັດທະຍົມຕົັ້ນ, ລະດັບມັດທະຍມົ ປາຍ ແລະ ລະດັບອື່ນໆການອ່ານເປັນປດັ ໃຈທີ່ືສໍາຄັນ
ໃນການດໍາລົງຊີວິດ. ຜູ້ທອ່ືີ ່ານໜັງສເກ່ົັງຈະເຈາ້ັົ ໃຈເນອັ້ ໃນເລ່ືອງທີື່ອ່ານໄດຢ້ ູາ່ ງໄວວາ,ຈັບໃຈຄວາມຖກຕ້ອງຊັດ
ເຈນ, ສ້າງປະສົບການໃຫ້ແກຕ່ ົນເອງ, ສາມາດເພີ່ືມພູນສະຕິປັນຍາ ແລະ ເປັນນັກອ່ານທີ່ດື ີອີກດ້ວຍ (ຄູນ ພົມ

ມະທາ, ພວງສີ ບຸນມາເພັດ, 2008: 41). ສະນັ້ນການອ່ານມີຄວາມຈໍາເປັນຢູ່າງຍິງື່ ສໍາລັບນັກຮຽນ - ນັກສກຶ
ສາ ເຊືງ່ິ ຈະຕ້ອງເຮັດຢູ່າງຕໍ່ເນອື່ ງ ແລະ ສະໝ່າໍ ສະເໜີ ເພາະຄວາມສາມາດໃນການອາ່ ນຈະມຜີ ົນກະທບົ ໂດຍກົງຕໍ່

10

ປະສິດທິພາບໃນການຮຽນຂອງນັກຮຽນ. ດັ່ົງນັ້ນ, ນັກຮຽນຈິ່ືງຄວນເຝກິ ຝົນຕົນເອງໃຫ້ມນີ ິດໄສຮັກການອ່ານ
ແລະ ເປັນນກັ ອ່ານທດື່ີ ີ (ພອນສີຣິ ອຸໄທວັນ ພອ້ ມຄະນະ, 2015: 1), ນອກນ້ັນ, ການອາ່ ນເປັນສື່ິງຈາເປັນໃນ
ຊີວິດປະຈໍາວັນ ໂດຍສະເພາະຢາູ່ ງຍິື່ງໃນການສກຶ ສາວິຊາການຕ່າງໆ ແລະ ຍັງຊ່ວຍເພີ່ືມສະຕິປັນຍາ, ຮູ້ຂ້ໍຄວາມ
ເປນັ ຈງິ ຕະຫອດຈົນເຮັດໃຫ້ເຮົາເຂ້າົັ ໃຈໜັງສຕາ່ ງໆ. ສະນນັ້ ເຮາົ ຈໍາເປນັ ຕ້ອງໄດ້ເຝິກທກັ ສະການອ່ານເປັນຢູ່າງດີ
ສະຫຼບຸ ລວມແລວ້ ການອາ່ ນມຄີ ວາມສາໍ ຄນັ ຫາຍຢູ່າງຄ:

- ການອ່ານເປນັ ພັນ້ ຖານຂອງການຮຽນວິຊາຕາ່ ງໆ ເພາະການສຶກສາຫາຄວາມຮູ້ຕ່າງໆອາໄສທັກສະການ
ອາ່ ນເປນັ ເຄື່ອງຊ່ວຍ.

- ການອ່ານຊ່ວຍຖາ່ ຍທອດຄວາມຮສູ້ ກຶ ລະຫວາ່ ງຄນົ ກບັ ຄົນ.
- ການອ່ານຊ່ວຍປະສົບຄວາມສາໍ ເລັດໃນການປະກອບອາຊີບ.
- ການອາ່ ນຊ່ວຍໃຫກ້ ານດໍາລົງຊວີ ດິ ຢຮູ່ ່ວມກັນໃນສງັ ຄົມຢູາ່ ງມາຄວາມສຸກຄວາມ.
- ການອາ່ ນເປັນການສບຶ ທອດມລະດົກທາງດາ້ ນວັດທະນະທໍາຂອງລາວແຕ່ກອ່ ນສ່ຄູ ົນລນຸ້ ໃໝຕ່ ໄໍ່ ປ.
- ການອາ່ ນພາໃຫ້ຄົນເຮົາເກດີ ຄວາມມ່ວນຊນື່ , ໃຫຄ້ ວາມຮູ້ ແລະ ປະສົບການຢາູ່ ງກວາ້ ງຂວາງ

(ວຽງພອນ ສີອໍາພອນ, ມອນຄາໍ ໄພຍະວົງ, 2008: 81).
ການອ່ານເປັນສີື່ງທີ່ືຈໍາເປັນ ໂດຍສະເພາະໃນການສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ໃນລະດັບຕ່າງໆເຊັົ່ນ ລະດັບ
ປະຖົມ, ລະດັບມັດທະຍົມຕອນຕົ້ັນ, ລະດັບມັດທະຍົມຕອນປາຍ ແລະ ລະດັບອື່ນໆການອ່ານເປັນປັດໃຈທ່ືສີ າໍ
ຄນັ ໃນການດໍາລົງຊວີ ດິ ຜທູ້ ່ອືີ ່ານໜງັ ສເກົງ່ັ ຈະເຂົ້ັາໃຈເນ້ອັ ໃນເລື່ອງທ່ອີື ່ານຢາູ່ ງໄວວາ, ຈັບໃຈຄວາມຖກຕ້ອງຊັດ
ເຈນ , ສາ້ ງປະສບົ ການໃຫແ້ ກຕ່ ົນເອງ, ສາມາດເພືີມ່ ພນູ ສະຕປິ ັນຍາ ແລະ ເປັນນັກອາ່ ນທີື່ດີອກີ ດ້ວຍ.

ຈາກຂ້ໍຄວາມດັົ່ງກາ່ ວສະຫຸຼບໄດວ້ າ່ ການອ່ານມີຄວາມສໍາຄັນໃນການສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ທາງການສຶກ
ສາຕະຫອດຈົນຂ້ໍມູນຂ່າວສານຕ່າງໆ ເພາະການສຶກສາ ແລະ ຂໍ້ມູນຂ່າວສານເຫົ່ານີ້ັເປັນສ່ວນໜຶ່ືງໃນຊີວິດເຮົາ
ທຸກຄນົ ຕອ້ ງພະຍາຍາມຄ້ົນັ ຫາຂໍ້ມນູ ຂາ່ ວສານຄປດັ ໃຈສໍາຄນັ ທ່ຈີື ະນໍາໄປພດັ ທະນາຄນຸ ນະພາບຊີວດິ . ດັງ່ົ ນັ້ນ ຄົນ
ເຮາົ ຈືງ່ິ ບ່ໍຄວນທີືຈ່ ະລະເລີຍການອ່ານເພາະຈະເຮດັ ໃຫເ້ ສຍໂອກາດທ່ືີດໃີ ນຊວີ ິດ.

1.3 ຈຸດປະສົງຂອງການອາ່ ນ
ການອ່ານແຕ່ລະຄົນຈະຕ້ອງມີຈຸດປະສົງຂອງຕົນເອງ, ຄົນທີ່ືອ່ານຂໍ້ຄວາມດຽວກັນອາດມີຈຸດປະສົງ ແລະ
ຄວາມຄດິ ຕ່າງກັນໂດຍທົ່ວໄປຈດຸ ປະສງົ ດັົງ່ ນ:້ີັ
1) ການອ່ານເພອື່ ຄວາມຮູ້
ການອ່ານໜງັ ສປະເພດຕາໍ ລາ, ສາລະຄະດີ, ວາລະສານ, ໜງັ ສພມີ ແລະ ຂ້ໍຄວາມຕາ່ ງໆ ເພືອ່ ໃຫ້ຮເູ້ ນ້ັອເລ່ືອງ
ຂອງບັນຫາດົັ່ງກ່າວ. ການອ່ານເພືອ່ ຄວາມຮອບຮູ້ເປັນການອາ່ ນທ່ືີຈາໍ ເປັນທີືສ່ ດຸ ສາໍ ລັບນກັ ຮຽນ ເພາະວ່າແຫ່ງຂ້ໍ
ມນູ ຄວາມຮຕູ້ ່າງໆແມນ່ ມີການປູ່ຽນແປງຢູ່ທກຸ ເວລາ.
2) ການອາ່ ນເພ່ືອຄວາມຄິດ
ແນວຄິດທາງປັດຊະຍາ, ວັດທະນະທໍາ, ຈະລິຍະທໍາ ແລະ ຄວາມຄິດເຫັນທົ່ວໄປມັກແຊກຢູ່ໃນໜັງສເກອບ
ທຸກວຊິ າ, ບສໍ່ ະເພາະແຕ່ໜງັ ສປະເພດປດັ ຊະຍາ ຫ ຈະລຍິ ະທໍາໂດຍກົງເທ່າົ ນນັ້ . ຜູ້ອ່ານຕ້ອງພຈິ າລະນາຄດັ ເລອກ
ເອາົ ແນວຄວາມຄດິ ທື່ດີ ນີ າມາໃຊເ້ ພ່ອື ເປັນປະໂຫຍດ.

11

3) ການອາ່ ນເພື່ອຄວາມບັນເທິງ
ເປັນການອ່ານເພ່ືອສ້າງຄວາມເບີກບານມ່ວນຊນ່ື ຫ ເປັນການອາ່ ນເພື່ອເບາົ ສະໝອງ, ຜ່ອນຄາຍຄວາມເຄງ່ົັ
ຕຶງ. ແຕ່ມນັ ໄດ້ສກຶ ສາແນວຄດິ ຂອງຄນົ ເຮົາຢູ່າງເລີກເຊ່ງືິ ເຊນ່ົັ ອາ່ ນນທິ ານ, ອ່ານປື້ມກາຕູນ່ ເຫ່າົ ນ້ັີເປັນຕັ້ົນ. ແຕ່
ບາງເທື່ອກ່ໍເປັນການອ່ານເພ່ືອຂ້າເວລາເທົ່ານັ້ນ. (ຄໍາເມິງ ດວງທອງລາ, ມອນຄໍາ ໄພຍະວົງ, 2008: 3-4).

ນອກນັ້ນຍັງສອດຄ່ອງກັບ (ສົມເໝາະ ປັນຍາວົງ, ສີພອນ ສຸນັນທາ, ( 2010: 19) ໄດ້ໃຫ້ຄວາມໝາຍ
ຈຸດປະສົງການອ່ານຄ: ການອ່ານກເປນັ ບັນຫາທີ່ືຈາໍ ເປັນຕອ້ ງໄດ້ເຝກິ ແອບ ເພາະການອ່ານເປັນວິທີທີ່ືສໍາຄັນສໍາ
ລັບໝົດທຸກຄນົ ເຊນົ່ັ :

- ອ່ານເພອ່ື ຄັນ້ົ ຄວາ້ ສຶກສາຫາຄວາມຮູ້ໃໝ່ໆ ເຊັົນ່ ການອ່ານຕໍາລາວຊິ າຮຽນ, ຕາໍ ລາວິຊາການຕາ່ ງໆ.
- ອ່ານເພ່ືອຮັບຮູ້ຂ່າວສານຄວາມເປັນຈິງ ຫ ຫາຄໍາຕອບໃນສິື່ງທີື່ເຮົາສົງໄສເຊັົ່ນ ການອ່ານແນະນໍາວທິ ີ
ການໃຊຢ້ າ, ການອ່ານປະກາດແຈງ້ ການຕາ່ ງໆດ ການອາ່ ນໜງັ ສພມິ ເປັນຕົ້ັນ.
- ອ່ານເພື່ອຄວາມບັນເທິງ ຫ ຄວາມມວ່ ນຊ່ນື ເຊັົ່ນ ການອ່ານນະວະນິຍາຍ, ເລື່ອງສັນ້ , ສາລະຄະດີ, ບົດ
ເພງ, ກະວີນພິ ົນເປັນຕນົັ້ .
- ອ່ານເພື່ອຫາເປົື້າໝາຍ ຫ ຊອກຫາຈຸດປະສົງໃດໜຶ່ືງເຊັ່ົນ ວັນ, ເດອນ, ປີ ຫ ຊອກຫາຂ້ໍຄວາມທີ່ື
ຕອ້ ງການໃຊເ້ ປນັ ຂ້ອໍ ້າງອີງ.
- ອ່ານເພື່ອພັດທະນາຕົນເອງ ແລະ ພັດທະນາອາຊບີ ເປັນການອາ່ ນເພອ່ື ເພີືມ່ ພູນຄວາມຮູ້ ແລະ ໃຊຄ້ ວາມ
ຮູ້ມາພັດທະນາອາຊີບຂອງຕົນເອງເຊັ່ົນ ຊາວກະສີກອນອ່ານຕໍາລາການປູກເຫັດເຟອງ ເປັນຕົັ້ນ.ການອ່ານມີ
ປະໂຫຍດນັ້ນຕ້ອງອ່ານໃຫຖ້ ກ, ອ່ານໃຫ້ໄດ້ເນ້ັອຄວາມ, ໄດ້ຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມຄິດຕ່ືມທັງຊວ່ ຍໃຫ້ມີການ
ສະແຫວງຫາຄົັນ້ ຄວ້າ. ນອກນັ້ນຍັງຮວູ້ ທິ ໃີ ຊ້ຫອ້ ງສະໝດຸ ອີກດ້ວຍ.ເມືອ່ ຢາກໄດ້ແນວນັນ້ ຕ້ອງຫດັ ອາ່ ນພາສາໃຫ້
ຄ່ອງແຄ້ວ, ອາ່ ນໄວ ແລະ ຖກວັກຕອນຂອງມນັ ຄັກແນ.່
- ຈຸດປະສົງໃນການອ່ານເປັນອົງປະກອບຂອງທັກສະໃນການອ່ານໄວ, ການອ່ານເພ່ືອໄດ້ຮັບປະໂຫຍດ
ຢູ່າງເຕມັ ທີື່ຜອູ້ ່ານຄວນຮູ້ວາ່ ອ່ານເພື່ອຫຍັງ ແລະ ຕອ້ ງການຫຍງັ ຈາກການອາ່ ນ, ການຮ້ຈູ ດຸ ມຸ່ງ ໝາຍໃນການ
ອ່ານນອກຈາກຈະຊ່ວຍໃຫ້ມສີ ະມາທິ ເຊິື່ງຈະເຮັດໃຫ້ອ່ານໄດ້ໄວ ແລະ ຈໍາໄດ້ແລ້ວ, ໃນເບ້ັອງຕົັ້ນຍັງຊ່ວຍໃນ
ການເລອກສອນສື່ການອ່ານຈດຸ ມຸ້ງໝາຍໃນການອາ່ ນທ່ືສີ າໍ ຄັນໄດແ້ ກ່.
- ອ່ານເພ່ືອຄວາມຮູ້ ຄ ການອ່ານທື່ຄີ ວບຄມຸ ຕັ້ງແຕເ່ ລ່ືອງທ່ືມີ ີຄວາມສໍາຄັນຈໍາເປັນຕ້ອງຮູ້ເລື່ອງທີື່ຮູ້ແລ້ວ
ເກດີ ປະໂຫຍດຢາູ່ ງຍ່ງືິ ໄປເຖງິ ເລ່ືອງທີື່ມຄີ ວາມສາໍ ຄັນຈໍາເປັນຕ້ອງຮູ້ ແລະ ອາ່ ນເພື່ອເສມີ ຄວາມຮ,ູ້ ການອ່ານເພື່ອ
ຄວາມຮ້ມູ ຫີ າຍລັກສະນະເຊ່ນົັ :
- ອາ່ ນເພອ່ື ຫາຄາໍ ຕອບໃນເລື່ອງທີຕື່ ້ອງການຮູ້ ເຊັ່ນົ ການອາ່ ນຄູ່ມ, ຄາໍ ແນະນາໍ , ກົດລະບຽບຕ່າງໆຕໍາລາ
ແລະ ໜງັ ສອາ້ ງອີງເປນັ ຕົ້ັນ.
- ການອ່ານເພ່ືອຮ້ຂູ ່າວສານ ແລະ ຂມໍ້ ູນເຊນ່ົັ ການອ່ານໜັງສພິມ, ວາລະສານ, ເອກະສານໂຄສະນາປະຊາ
ສາໍ ພນັ ເປນັ ຕ້ັົນ.
- ການອ່ານເພື່ອປະມວນເນັ້ອໃນໄດ້ແກ່ ການອ່ານເອກະສານ, ວາລະສານ ແລະ ໜັງສຕ່າງໆເພ່ືອຮູ້ໃນ
ເລື່ອງທ່ຕີື ້ອງການຮ້.ູ

12

- ອ່ານເພື່ອສຶກສາເປັນການອ່ານຢູ່າງຈິງຈັງ ເພື່ອໄດ້ເນ້ັອໃນ ແລະ ຂໍ້ແທ້ຈິງຈົນເກີດຄວາມເຂົັ້າໃຈເຊ່ັນົ
ການອາ່ ນຕໍາລາ ແລະ ວຊິ າການຕ່າງໆ.

- ອ່ານເພ່ືອຄວາມຄິດ ໝາຍເຖິງ ການອ່ານເພ່ືອເຂົັ້າໃຈເນ້ັອນສໍາຄັນ ຫ ແນວຄິດຂອງເລ່ືອງທີື່ອ່ານ
ເພ່ອື ນໍາໄປປະຕິບັດ ຫ ເປັນແນວທາງສາໍ ລບັ ລເິ ລມີື່ ສິື່ງຕ່າງໆ. ການອ່ານເພອື່ ໃຫ້ຄວາມຄິດອ່ານໄດ້ຈາກໜັງສທກຸ
ປະເພດ.

- ອ່ານເພື່ອວິເຄາະວິຈານ ໝາຍເຖິງການອ່ານເພື່ອຮູ້ ແລະ ເຂົັ້າໃຈເລື່ອງທີ່ືອ່ານຢູ່າງເລີກເຊິື່ງ ສາມາດ
ສະແດງຄວາມຄິດເຫັນກ່ຽວກັບເລື່ອງທີ່ືອ່ານໃນດ້ານຕ່າງໆຢູ່າງມີເຫດຜົນ ເຊັົ່ນ ການອ່ານບົດຄວາມ ,
ວັນນະຄະດີ, ຂ່າວ ແລະ ໜງັ ສຕ່າງໆເປນັ ຕນ້ົັ .

- ອ່ານເພື່ອຄວາມເພີດເພີນເປັນການອ່ານເພ່ືອພັກຜ່ອນ ຫ ປູ່ຽນແປງກິດຈະກໍາເພ່ືອໃຫ້ເກີດຄວາມ
ມ່ວນຊ່ນື ຫ ຜ່ອນຄາຍຄວາມອດິ ເມອື່ ຍ, ການອາ່ ນເພ່ືອຄວາມເພດີ ເພນີ ອາ່ ນໄດ້ຈາກໜັງສທຸກປະເພດທ່ີືຜູ້ອ່ານ
ພໃຈ ແຕບ່ ຄໍ່ ວນເປັນເລອື່ ງທີືຍ່ າກ, ຊບັ ຊ້ອນ ຫ ເປນັ ວຊິ າການອ່ານທຕີື່ ອ້ ງໃຫຄ້ ວາມຄິດຫາຍ.

- ອ່ານເພືອ່ ໃຊ້ເວລາຢາູ່ ງສ້າງສັນ ໝາຍເຖງິ ການອາ່ ນໂດຍບ່ໍໄດ້ມງຸ້ ຫວງັ ສ່ືງິ ໃດສະເພາະ, ແຕເ່ ປນັ ການໃຊ້
ເວລາຫວາ່ ງທເ່ີື ສຍໄປໃຫເ້ ກີດປະໂຫຍດເຊນັົ່ ການອ່ານນຕິ ິຍະສານໃນຂະນະທືລີ່ ຖາ້ ກິດຈະກໍາຕ່າງໆ. ສ່ືການອ່ານ
ທືີ່ເໝາະສມົ ສາໍ ລບັ ການອາ່ ນເພືອ່ ໃຊ້ເວລາຢູ່າງສ້າງສັນໄດ້ແກ່ ບັນເທິງຄະດີ ຫ ສາລະຄະດທີ ່ແືີ ບງ່ ເນ້ັອໃນເປັນບົດ
ຫ ຕອນສນັ້ ໆ. (ສພຸ ອນນີ ວາຣະທອນ, 2545: 36-38).

ສະນັນ້ , ຈຸດປະສົງໃນການອາ່ ນຂອງແຕ່ລະຄນົ ຍອ່ ມມຈີ ຸດປະສງົ ທ່ີແື ຕກຕ່າງກນັ ຫາຍປະການເຊົ່ັນ:
- ອ່ານເພື່ອຄວາມຮູ້ ເຊິື່ງເປັນທໍາມະຊາດຢູ່າງໜຶື່ງຂອງມະນຸດເພ່ືອທີື່ຈະຊ່ວຍໃຫ້ມະນຸດມີຄວາມຮູ້ໃນ
ເລ່ອື ງທີ່ືຕົນບເໍ່ ຄຍີ ມຄີ ວາມຮມູ້ າກ່ອນ, ການໄດ້ຍນິ , ການໄດ້ຟັງເລືອ່ ງລາວຕ່າງໆຮອບຕົວກ່ໍໃຫ້ເກີດຄວາມຢາກ
ຮູ້ຢາກເຫັນຂອງຕົນ, ຄວາມຮູ້ທີື່ໄດຈ້ າກການອ່ານອາດເປັນຄວາມຮູ້ທົ່ວໄປ, ຄວາມຮູ້ສະເພາະດ້ານຂ້ໍມູນທາງ
ວຊິ າການເປນັ ຕນັົ້ .
- ອ່ານເພ່ືອຮັບຂ່າວສານຂ້ແໍ ທ້ຈິງ, ມະນດຸ ຕ້ອງຮບັ ຮ້ຄູ ວາມເປັນໄປຕ່າງໆທເ່ືີ ກີດຂ້ັນຶ ໃນສັງຄົມເພື່ອຈະໄດ້
ປັບໃຊ້ໃນການດໍາເນີນຊີວິດປະຈໍາວັນໄດ້ຢູ່າງເໝາະສົມ, ການອ່ານທີື່ຕອບສະໜອງຈຸດມຸ່ງໝາຍນີ້ັເຊັ່ົນ ການ
ອາ່ ນປະກາດ, ອາ່ ນໜງັ ສພິມເປນັ ຕ້ັນົ .
- ອ່ານເພອ່ື ສຶກສາຄນົ້ັ ຄວາ້ ເປນັ ວິທໜີ ່ຶງື ທີືມ່ ະນຸດໃຊໃ້ ນການສະແຫວງຫາຄວາມຮູ,້ ຄວາມເຂ້ົັາໃຈໃນສລິ ະ
ປະວທິ ະຍາການຂະແຫວງຕ່າງໆ.ເພ່ອື ເພີືມ່ ພນູ ສະຕິປັນຍາ ແລະ ຄວບຮອບຮູ້ໃຫ້ກວ້າງຂວາງ ແລະ ເລກິ ເຊ່ືິງຢູ່າງ
ຍງິື່ ຂຶ້ັນເຊັົນ່ ການອາ່ ນຕໍາລາ, ອາ່ ນບົດຄວາມທາງວິຊາການ, ວທິ ະຍານິພົນເປນັ ຕນັົ້ .
- ອ່ານເພ່ືອຄວາມກ້າວໜ້າໃນອາຊີບ ມະນຸດຕ້ອງການຄວາມຈະເລີ ນກ້າວໜ້າໃນໜ້າທີການງານ
ມະນຸດຂິື່ງພະຍາຍາມຂນົ ຂວາຍຫາຄວາມຮູ້ທີ່ືຈໍາເປນັ ເພື່ອນໍາມາໃຊ້ໃນການປບັ ປຸງການປະຕບິ ັດວຽກງານໃຫ້ມີ
ປະສິດທິພາບຫາຍຍິື່ງຂຶ້ັນ, ບໍ່ວ່າຄວາມຮູ້ທີື່ຈະນໍາມາໃຊ້ໃນການດໍາເນີນງານ, ການຕັດສິນໃຈ, ການແກ້ໄຂ
ບັນຫາ ແລະ ອປຸ ະສກັ ຕ່າງໆທ່ືີເກີດຂັ້ນຶ ໃນການປະຕບິ ັດວຽກງານເພອ່ື ວາງແຜນໃນການເຮັດວຽກໃນອະນາຄດົ .
- ອ່ານເພື່ອຄວາມເພີດເພີນເປັນການອ່ານທີ່ືບໍ່ເຮັດໃຫ້ການເດີນທາງເສຍເວລາ ເປັນການອ່ານເພື່ອ
ພັກຜ່ອນ ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນນັ້ນກ່ໍຈະໄດ້ຮັບຄວາມຮູ້ໄປດ້ວຍການອ່ານໜັງສໄດ້ແກ່ ປະເພດນະວະນິຍາຍ,
ເລອ່ື ງສັນ້ , ການຕນູ່ , ໜັງສຕະຫກົ ເປັນຕນ້ົັ (ກາຣນຸ ນນັ ຣັດຕະນະແສນວງົ , 2548:27-28).

13

ຈາກຈຸດມຸ້ງໝາຍຂອງການອ່ານດ່ງົັ ກ່າວ ສະຫບຼຸ ໄດວ້ າ່ ການອາ່ ນມຈີ ຸດປະສົງເພອື່ ມງຸ້ ເນັ້ນໃຫ້ຜູ້ອ່ານໄດ້
ຮັບປະໂຫຍດຈາກການອ່ານໄດ້ຫາຍທີ່ືສຸດທັງໃນດ້ານຄວາມຮູ້, ຄວາມຄິດ ແລະ ຄວາມສະໜຸກສະໜານ
ເພີດເພີນເຊິື່ງຜູ້ອ່ານສາມາດໄດ້ຮັບປະໂຫຍດຈາກການອ່ານໄດ້ຫາຍທີ່ືສຸດນັ້ນຜູ້ອ່ານຈະຕ້ອງມີທກັ ສະໃນການ
ອາ່ ນທດີ່ື ີຈ່ືງິ ສາມາດມຄີ ວາມເຂົັ້າໃຈໃນເລ່ືອງທ່ືອີ າ່ ນໄດ້ເປນັ ຢູ່າງດ.ີ

1.4 ອງົ ປະກອບຂອງການອ່ານ
(ສມົ ພອນ ແພງ່ ພິພັດ, 2547: 126)ໄດ້ກາ່ ວວາ່ ການອ່ານມຂີ ະບວນການທືີຜ່ ູ້ອ່ານຕ້ອງອ່ານເພື່ອເກັບ

ເນ້ັອໃນເກບັ ໃຈຄວາມ, ເກັບຄວາມຄິດ, ເກບັ ທດັ ສະນະຄະຕິ ອາລມົ ແລະ ການເບື່ງິ ໃນແງຕ່ ່າງໆເພື່ອໃຫ້ຜູ້ອ່ານ
ມີຄວາມຮູ້, ຄວາມເຂົັ້າໃຈຫາຍຂຶັ້ນ, ການອ່ານຍັງເປັນຂະບວນການຕໍ່ເນ່ືອງເຊິື່ງຈະນໍາໄປສູ່ການຮຽນຮູ້ອົງ
ປະກອບສໍາຄັນການອ່ານມີ 5 ປະການຄ:

1. ຜ້ອູ າ່ ນ
2. ສານ
3. ຄວາມໝາຍ
4. ການເລອກຄວາມໝາຍ
5. ການນໍາໄປໃຊ້

(ວລະນີ ໂສມປະຍູຣ, 2553: 129 -130) ກາ່ ວເຖິງອງົ ປະກອບການອ່ານໄວດ້ ົ່ັງນ:້ັີ
1. ອົງປະກອບທາງດ້ານຮາ່ ງກາຍ

- ສາຍຕາ
- ປາກ
- ຫູ
2. ອງົ ປະກອບທາງດາ້ ນຈດິ ໃຈ
- ຄວາມຕອ້ ງການ
- ຄວາມສນົ ໃຈ
- ຄວາມສດັ ທາ
3. ອງົ ປະກອບທາງດາ້ ນສະຕິປນັ ຍາ
- ຄວາມສາມາດໃນການຮັບຮູ້
- ຄວາມສາມາດໃນການນໍາປະສບົ ການເດີມໄປໃຊ້
- ຄວາມສາມາດໃນການໃຊ້ພາສາໃຫ້ຖກຕອ້ ງ
- ຄວາມສາມາດໃນການຮຽນ
4. ອົງປະກອບທາງປະສົບການພັ້ນຖານ
5. ອົງປະກອບທາງວຸດທິພາວະອາລມົ , ແຮງຈງູ ໃຈ ແລະ ບກຸ ຄະລິກກະພາບ
6. ອງົ ປະກອບທາງສ່ງືິ ແວດລ້ອມ

14

ຈາກອົງປະກອບຂອງການອ່ານດັ່ົງກ່າວສະຫຸຼບໄດ້ວ່າ ອົງປະກອບການອ່ານປະກອບດ້ວຍຜູ້ອ່ານເຊິື່ງມີ
ຄວາມພອ້ ມທາງດາ້ ນຮາ່ ງກາຍ, ອາລົມ ແລະ ສະຕປິ ນັ ຍາໂດຍຜ້ອູ ່ານຕອ້ ງເປັນຜູທ້ ່ີຮື ພູ້ າສາທ່ີືອາ່ ນເປັນຢູ່າງດີ ຈ່ິືງ
ສາມາດແປຄວາມໝາຍຂອງເນ້ອັ ໃນໄດ້ກງົ ກບັ ຜແູ້ ຕງ່ ເພ່ືອສາມາດນາໍ ເອົາຄວາມຮຈູ້ າການອ່ານໄປໃຊ.້

1.5 ປະເພດຂອງການອາ່ ນ
ການອາ່ ນແບ່ງອອກເປນັ 2 ປະເພດຄ: ການອາ່ ນໃນໃຈ ແລະ ການອ່ານອອກສຽງ.

1. ການອ່ານໃນໃຈ
ການອາ່ ນໃນໃຈ ໝາຍເຖງິ ການອາ່ ນເພື່ອຈບັ ເອົາໃຈຄວາມ ໃນເລ່ືອງທໄີື່ ດ້ອາ່ ນຢາູ່ ງມດິ ງຽບໂດຍບໄ່ໍ ດ້

ອອກສຽງ ຄໃຊ້ສາຍຕາກວດສາຍຕາໄປຕາມເລ່ອື ງທືີ່ເຮົາກາໍ ລງັ ອາ່ ນ, ຜູ້ອາ່ ນຈະຕອ້ ງມີຄວາມສາມາດດາ້ ນພາສາ
ແລະ ຄວາມຄດິ . ການນອາ່ ນໃນໃຈມປີ ະສິທິພາບ ຄວນມລີ ັກສະນະດັ່ງົ ນ:້ີັ

1) ການອ່ານໄດໄ້ ວ
ການອ່ານໄດໄ້ ວໝາຍເຖງິ ການໃຊ້ເວລາໜ້ອຍ ແຕ່ອ່ານໄດຫ້ າຍເຊິ່ືງມວີ ທິ ດີ ົງັ່ ນ:ີ້ັ

- ອາ່ ນໂດຍພຈິ າລະນາກມຸ່ ຄວາມຄິດ ແມ່ນການອາ່ ນສະເພາະຂຄໍ້ ວາມທືີ່ໃຫ້ຄວາມຄດິ ເຫັນເທາົ່ ນນັ້ ເພອ່ື
ຊ່ວຍໃຫ້ເຂາັົ້ ໃຈເນອ້ັ ເລື່ອງໄດ້ຢູ່າງໄວວາ (ໂດຍສະເພາະໃນເລືອ່ ງທ່ືີຜູ້ອາ່ ນມຄີ ວາມຮູ້ພັ້ນຖານຢູ່ແລ້ວ) ເປັນຕົນ້ັ
ແມນ່ ການອ່ານເລືອ່ ງສ້ນັ , ນະວະນຍິ າຍ ແລະ ບົດຄວາມ.

- ອ່ານຂາ້ ມເພອື່ ຈບັ ໃຈຄວາມ ໃຊ້ເຂາັົ້ ໃນການອ່ານບດົ ຄວາມ, ວາລະສານ, ໜງັ ສພມິ ຫ ອ່ານເລອກປມ້ື
ໃນຫ້ອງສະໝດຸ . ຖາ້ ເປັນປມື້ ກໃຫ້ພຈິ າລະນາສວ່ ນສໍາຄັນຄ: ຫວົ ເລອ່ື ງ, ສາລະບານ ແລະ ຄວາມຄດິ ຫກັ ; ຖ້າເປນັ
ຂໍ້ຄວາມ ຫ ວາລະສານໃຫ້ອ່ານຫຍໜໍ້ າ້ ທາໍ ອິດ ຫ ເປີດຫວົ ເລື່ອງ, ອາ່ ນປະໂຫຍກທາໍ ອດິ ຂອງທກຸ ໆຫຍໜ້ໍ ້າ ແລະ
ອ່ານປະໂຫຍກທາ້ ຍຂອງຫຍໍ້ໜາ້ ຫັງ.

- ອາ່ ນໄວເພອ່ື ຊອກຫາຄາໍ ຕອບ ຊອກອ່ານສະເພາະຄາໍ ຕອບທືີ່ຕອ້ ງການ, ອາດເປນັ ຊື່ບຸກຄນົ , ສະຖານທ່ີື,
ວັນທີ ຫ ຂຄໍ້ ວາມສັນ້ ໆ ສວ່ ນຂຄ້ໍ ວາມທີື່ບຕ່ໍ ອ້ ງການໃຫ້ເບງ່ືິ ຂາ້ ມໄປ. ການອ່ານແບບນມ້ັີ ປີ ະໂຫຍດໃນການຄນ້ົັ
ຫາຄາໍ ໃນປືມ້ ບາງປະເພດເຊັນ: ວດັ ຈະນານຸກມົ , ສາລານຸກມົ , ໜັງສອາ້ ງອີງ…

2) ການອ່ານຈບັ ໃຈຄວາມ
ການອ່ານຈັບໃຈຄວາມຄການອ່ານທີ່ືສາມາດຈັບໃຈຄວາມສາໍ ຄັນ ແລະ ຈັບໃຈຄວາມລະອຽດໄດ້.

- ຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນໝາຍເຖງິ ທໍາຄວາມເຂາົ້ັ ໃຈກບັ ເນອັ້ ໃນລວມຂອງສື່ງິ ທ່ືີໄດ້ອາ່ ນເຊງ່ືິ ຜູ້ອ່ານສາມາດ
ຕອບຄາໍ ຖາມໃນໃຈໄດ້ວາ່ ເລື່ອງຂອງໃຜ, ກຽ່ ບກັບຫຍັງ, ເກດີ ຂຶັ້ນຢູ່ໃສ, ເວລາໃດ ແລະ ເປນັ ແນວໃດ.

- ຈບັ ໃຈຄວາມລະອຽດ ໝາຍເຖງິ ການທາໍ ຄວາມເຂົາັ້ ໃຈກບັ ເນັອ້ ໃນຂອງສ່ືິງທືີ່ໄດ້ອາ່ ນຢ່າູ ງລະອຽດ ເຊງິ່ື ຜູ້
ອາ່ ນຈະຕ້ອງພິຈາລະນາຄໍາ, ພາສາ, ສາໍ ນວນ, ອາລມົ ຈດິ … ຕະຫອດເຖິງເຈຕະນາຂອງຜູ້ຂຽນທື່ີຊອ້ ນແຝງຢູ່ໃນ
ນັນ້ ອກີ ດ້ວຍ.

15

3) ການອາ່ ນຕຄີ ວາມໝາຍ
ການອາ່ ນຕີຄວາມໝາຍ ເປນັ ການອ່ານຢ່າູ ງພິຈາລະນາຄວາມຄດິ , ຄວາມຮູ້ສກຶ ຫ ເຈຕະນາຂອງຜູ້ຂຽນ

ທື່ີຊອ້ ນແຝງນອກເໜອໄປຈາກເນັ້ອເລ່ອື ງ ເປນັ ຂ້ັນຕອນການອາ່ ນສູງຂັນຶ້ ກວາ່ ການອ່ານວິເຄາະ.
ການຕີຄວາມບຈ່ໍ ໍາເປັນຈະກງົ ສະເໝີໄປ ອາດແຕກຕາ່ ງກັນຕາມຄວາມຮູ້ສກຶ ແລະ ປະສບົ ການຂອງແຕ່

ລະຄນົ , ຄວາມຍາກງ່າຍຂອງການຕີຄວາມ ມຄີ ວາມສາໍ ພັນກບັ ປະເພດ ແລະ ວທິ ີໃນການຂຽນຂອງເລືອ່ ງທ່ືີໄດ້
ອາ່ ນ. ຜູ້ອ່ານສາມາດບອກໄດວ້ າ່ ຂຄ້ໍ ວາມທ່ີືອ່ານນ້ນັ ໝາຍຍຄວາມວ່າແນວໃດ ເຊງິື່ ອາດຈະປະຕິບດັ ດງັົ່ ນ:້ີັ

- ອ່ານເນ້ັອເລ່ືອງໃຫ້ລະອຽດ ພະຍາຍາມທາໍ ຄວາມເຂາັ້ົ ໃຈເລືອ່ ງໃຫ້ຖກຕອ້ ງຈະແຈງ້ , ຈາກນັນ້ ຈງື່ິ ຈບັ ປະ
ເດນັ ສໍາຄັນໃຫໄ້ ດ.້

- ຂະນະອ່ານພະຍາຍາມຄດິ ຫາເຫດຜົນ ແລະ ຕກຶ ຕອງວາ່ ຂ້ໍຄວາມນນັ້ ມີຄວາມໝາຍແນວໃດ.
- ພະຍາຍາມທາໍ ຄວາມເຂັ້ົາໃຈຖອ້ ຍຄໍາ ຫ ປະໂຫຍດທີ່ືເຫນັ ວ່າມຄີ ວາມສໍາຄນັ .
- ຮຽງຄວາມຖ້ອຍຄໍາທື່ີຈະໃຊ້ບນັ ຍາຍໃຫມ້ ຄີ ວາມໝາຍຈະແຈງ້ .
- ຈບັ ໃຈຄວາມສໍາຄນັ ຂອງເລື່ອງນັນ້ ດວ້ ຍໃຈເປັນກາງບມໍ່ ີອະຄະຕິ.
4) ການອາ່ ນນຂະຫຍາຍຄວາມ

ການອາ່ ນຂະຫຍາຍຄວາມ ໝາຍເຖງິ ການອະທິບາຍເພມ່ີື ເຕມີ ໃຫ້ລະອຽດ ຫັງຈາກໄດ້ຕີຄວາມໝາຍ
ແລ້ວເຊື່ງິ ອາດຈະໃຊ້ວິທຍີ ກົ ຕວົ ຢ່າູ ງປະກອບ, ໃຊ້ວທິ ປີ ຽບທຽບເພອ່ື ໃຫ້ເນັອ້ ໃນກວ້າງຂວາງອອກໄປ ຈນົ ເຮັດໃຫ້
ເຂ້າົັ ໃຈແຈ່ມແຈງ້ ຍ່ິງື ຂັຶນ້ .

2. ການອາ່ ນອອກສຽງ
ການອາ່ ນອອກສຽງ ໝາຍເຖງິ ການອ່ານໂດຍເປັງ່ ສຽງຕາມຕວົ ໜັງສເຊນ່ົັ : ການອາ່ ນຂ່າວ, ການອາ່ ນປະ

ກາດ, ອ່ານບດົ ຫັດອ່ານເປັນຕ້ນົັ . ກາອ່ານນອອກສຽງນັ້ນຜູ້ອາ່ ນຕ້ອງອາ່ ນໃຫ້ຈະແຈ້ງ, ຖກຕອ້ ງຕາມຫກັ ພາສາ
ແລະ ຄວາມນິຍມົ ; ຕ້ອງຄາໍ ນຶງເຖງິ ລະດັບສຽງ (ສູງ, ກາງ, ຕາໍ່ ), ການປ່ຽູ ນນາໍ ສຽງ (ຄອ່ ຍ-ແຮງ) ການປຽູ່ ນຄວາມ
ໄວ (ຊ້າ-ໄວ) ໃຫດ້ ັງພທີື່ຜູ້ຟງັ ຈະໄດຍ້ ິນຢູ່າງທວົ່ ເຖິງກັນ. ຖ້າຜູ້ອ່ານມເີ ວລາກຽມລວ່ ງໜາ້ ກອາ່ ນໃນໃຈກອ່ ນເພ່ອື
ໃຫ້ເຂ້ົັາໃຈເນັ້ອໃນ, ຈດັ ແບງ່ ຕອນ, ກາໍ ນດົ ຈງັ ຫວະ ແລະ ອາລມົ ຈດິ ໃຫ້ເໝາະສມົ ກັບເນອັ້ ໃນສື່ງິ ທີື່ໄດອ້ ່ານແລວ້
ຈ່ືິງອາ່ ນອອກສຽງ

1) ການອ່ານອອກສຽງທໍາມະດາ
ການອາ່ ນອອກສຽງທໍາມະດາ ແມນ່ ການອ່ານທີ່ືຄາ້ ຍຄກັນກບັ ການເວາ້ັົ ແຕ່ຊ້າກວ່າການເວາົັ້ ເລກັ ນ້ອຍເວ

ລາອາ່ ນຕອ້ ງເອາົ ໃຈໃສ່ຢດຸ ພັກຕາມເຄອື່ ງໝາຍວັກ ແລະ ເນັ້ນສຽງຕາມເນ້ອັ ໃນຂອງສິ່ງື ທືີ່ໄດ້ອ່ານ. ຫກັ ການອ່ານ
ພາສາລາວໃນປດັ ຈບຸ ັນສ່ວນຫາຍແມ່ນອ່ານຕາມຂຽນ ໝາຍຄວາມວ່າຂຽນແນວໃດແມນ່ ອາ່ ນອອກສຽງແນວ
ນັນ້ ແຕ່ກມີບາງຄໍາສັບເຊິ່ືງຕອ້ ງໃຫ້ອາ່ ນອອກສຽງບກໍ່ ົງກບັ ການຂຽນ.

2) ການອາ່ ນສະແດງອາລົມຈິດ

16

ການອ່ານສະແດງອາລມົ ຈິດ ແມນ່ ການອາ່ ນທື່ີຕອ້ ງການເອາົ ໃຈໃສ່ສຽງອາ່ ນ (ຈງັ ຫວະ ແລະ ທາໍ ນອງ)

ໃຫ້ສອດຄອ່ ງກບັ ອາລົມຈິດ, ຄວາມຮູ້ສຶກຂອງຜແູ້ ຕງ່ , ຈດຸ ພິເສດຂອງຕວົ ລະຄອນ ແລະ ເນັ້ອໃນນຂອງສງິື່ ທີ່ື

ອ່ານ. ຢາກອ່ານສະແດງອາລົມຈດິ ໄດດ້ ີ, ນັກຮຽນຕອ້ ງເຂັ້າົ ໃຈເນ້ອັ ໃນຂອງເລືອ່ ງໃຫ້ດີ, ມີຄວາມສາມາດຜນັ ສຽງ

ພາສາລາວໄດຢ້ ູາ່ ງຈະແຈງ້ , ສາມາດຖຖ່າຍທອດຄວາມຮູ້ສຶກ, ອາລມົ ຈິດຂອງຕວົ ລະຄອນ ແລະ ຜູ້ແຕງ່ ສູ່ຜູ້ຟງັ ໄດ້

ເປນັ ຢ່າູ ງດເີ ຊ່ນົັ : ການອ່ານສະແດງອາລມົ ຈດິ ບົດກອນ, ບດົ ພນັ ລະນາ, ການອ່ານສະແດງຕາມບົດບາດຂອງຕົວລະ

ຄອນໃນບນັ ດາບົດນິທານ, ເລອ່ື ງສັນ້ , ນະວະນິຍາຍ ແລະ ບດົ ລະຄອນ…
ການອາ່ ນສະແດງອາລມົ ຈດິ ບດົ ກອນ ແມນ່ ການອາ່ ນກອນປະເພດຕາ່ ງໆໃຫ້ໄປຕາມທາໍ ນອງລີລາ ແລະ ຈັງຫວະ
ອນັ ຖກຕ້ອງ ເພອື່ ຄວາມມວ່ ນອອນຊອນ, ເກີດຄວາມປະທັບໃຈໄດ້ເຖງິ ລດົ ແຫງ່ ຄວາມງາມຂອງພາສາ. ການ

ອ່ານກອນຍັງໃຫ້ຄາໍ ນງຶ ເຖິງອາລມົ ຈິດ, ຄວາມຮູ້ສກຶ ຂອງຜູ້ແຕ່ງທື່ີສະແດງອອກຜ່ານບົດກອນນນັ້ ໆ.

ການອາ່ ນສະແດງຕາມບດົ ບາດຂອງຕວົ ລະຄອນ, ຜອູ້ າ່ ນຕ້ອງພະຍາຍາມອາ່ ນດວ້ ຍສຽງທ່ືີກງົ ກບັ ລັກສະ

ນະນິໄສຂອງຕົວລະຄອນຢາູ່ ງແທ້ຈງິ ຫີກເວັ້ນການດດັ ສຽງ ເຊືິ່ງເຮດັ ໃຫ້ຜູ້ຟງັ ເກີດຄວາມລາໍ ຄານໃຈ, ບາງຄ້ັງກສະ

ແດງທ່າທີ, ສໜີ າ້ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວປະກອບການອ່ານອີກດວ້ ຍ.
ການເຝກິ ອ່ານສະແດງອາລມົ ຈິດ ຫ ອາ່ ນສະແດງບົດບາດຂອງຕົວລະຄອນນ້ັີ ນກັ ຮຽນຄວນເລີມ່ື ຕນັົ້

ດ້ວຍການທາໍ ຄວາມເຂາົັ້ ໃຈເນ້ັອໃນບດົ , ຟັງການອາ່ ນຂອງຄູ, ເທບັ ບນັ ທກຶ ສຽງອາ່ ນຂອງພິທີກອນ ຫ ຜູ້ທື່ີສໍາ
ນານງານຈົນເປັນທີ່ືເຂາັ້ົ ໃຈ ແລະ ຈ່ືຈາໍ ທາໍ ນອງລີລາ ຈັງຫວະຂອງຄໍາປະພັນນັ້ນໆ ແລວ້ ຈງິ່ື ເຝິກອ່ານດ້ວຍຈົນເອງ
ຕໄ່ໍ ປ.

ການອ່ານອອກສຽງມຄີ ວາມສາໍ ຄັນຕໍກ່ ານເຝກິ ອ່ານຕັ້ງແຕໄ່ ວເດກັ ເພື່ອຈະໄດຟ້ ງັ ການອ່ານອອກສຽງວ່າ
ຖກຕອ້ ງ ຫ ບ່ໍ, ມຄີ ວາມຊັດເຈນ ຫ ບ່,ໍ ຫາກການອາ່ ນອອກສຽງຍັງບຊ່ໍ ດັ ເຈນຈະໄດ້ແກໄ້ ຂບັນຫາຖກຕ້ອງ, ຜູ້
ອາ່ ນຈະເຝກີ ອ່ານອອກສຽງຕງ້ັ ແຕໄ່ ວເດກັ , ໂດຍເລີ່ມື ຕນ້ົັ ຈາກຄໍາສັບທຢີ່ື ູ່ແວດລອ້ ມ ແລະ ຂະຫຍາຍຄາໍ ສັບກວາ້ ງ
ອອກໄປຕາມປະສົບການ ແລະ ສິ່ືງແລດລ້ອມທີ່ືຜູ້ອ່ານຢູ່, ການອ່ານອອກສຽງມີປະໂຫຍດໃນຫາຍສ່ວນ ເຊັ່ົນ
ການອ່ານອອກສຽງໃນການອ່ານວັນນະຄະດີ ແລະ ວັນນະກໍາປະເພດຮ້ອຍກອງບໍ່ວ່າຈະເປັນການອ່ານເອງ ຫ
ອ່ານໃຫ້ຜູ້ອ່ືນຟັງຈະເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານເກດີ ຄວາມເພີດເພີນມ່ວນຊ່ືນໃນບົດປະພັນນັ້ນໆ ແລະ ຜູ້ຟັງໄດ້ຮັບຄວາມ
ເບີກບານມ່ວນຊ່ືນຈາກການຟັງ, ການອ່ານອອກສຽງເຊິ່ືງອາດເປັນການອ່ານອອກສຽງທໍາມະດາ ຫ ອ່ານ
ແບບທໍານອງມ່ວນ, ຜູ້ອ່ານໄດ້ຮັບການເຝິກຜົນຈະມີລີລາ ແລະ ທ່ວງທໍານອງການອ່ານຕະຫອດການອ່ານ
ອອກສຽງຖກຕ້ອງຕາມອກັ ຂະຫະວທິ .ີ ນອກຈາກນັນ້ ການອ່ານອອກສຽງຍງັ ມປີ ະໂຫຍດຕກ່ໍ ານປະກອບວິຊາຊີບ
ເຊັ່ົນ ຜູ້ປະກາດພິທີກອນໃນງານຕາ່ ງໆ, ຜູ້ອ່ານຕ້ອງເຝີກການອາ່ ນອອກສຽງໃຫ້ຖກຕອ້ ງ ຊັດເຈນ, ມີຈັງຫວະ,
ການເວັນ້ ວັກທືຖີ່ ກຕອ້ ງ, ມກີ ານກຽມຕົວເປັນຢາູ່ ງດີໃນການອາ່ ນພາສາຕ່າງປະເທດ, ການອ່ານອອກສຽງມີສ່ວນ
ຊ່ວຍໃຫເ້ ກີດຄວາມເຂົ້ັາໃຈ ແລະ ຈື່ຈໍາງ່າຍ, ເພາະຜູ້ອ່ານຈະຕ້ອງເຝີກອ່ານອອກສຽງດັງໆ. ຕາມໄປດ້ວຍ ເພ່ືອ
ສາມາດຮຽນແບບສຽງເຈົ້ັາຂອງພາສາໄດ້ຢູ່າງຖກຕ້ອງ ຫ ອ່ານເພ່ືອຄວາມຈື່ຈໍາຂໍ້ຄວາມສໍາຄັນຜູ້ອ່ານຈະຕ້ອງ
ອ່ານອອກສຽງດັງໆຫາຍໆຄ້ງັ ຈະຊວ່ ຍຈຈ່ື າໍ ເປນັ ຢາູ່ ງດີ. ສ່ວນການອາ່ ນໃນໃຈມີຄວາມສໍາຄນັ ແລະ ຈໍາເປັນຕ້ອງ
ເຝີກອ່ານເມື່ອຮຽນນລະດັບສູງ ເພາະການອ່ານໃນໃຈຈະເຮັດໃຫ້ອ່ານໄດ້ໄວຂຶ້ັນ, ບໍ່ເສຍເວລາໃນການອ່ານ

17

ອອກສຽງໂດຍ ການອ່ານໜງັ ສໄວຈະເຮັດໃຫ້ການຮຽນໜງັ ສເກົ່ັງ, ເພາະການອາ່ ນໜງັ ສໄວເຮັດໃຫກ້ ານອ່ານໜັ
ງສໄດ້ຫາຍຂຶນັ້ ໃນເວລາຈໍາກັດ, ເມື່ອຮຽນໃນລະດບັ ສູງຂຶ້ັນການສຶກສາຄົັ້ນຄວ້າຈະເພືີ່ມຂຶນັ້ ເລັ້ອຍໆ. ການອ່ານ
ໄວຖເປັນປະໂຫຍດ ແຕ່ການອ່ານໄວເປນັ ພຽງສ່ວນໜຶື່ງເທົ່ານັ້ນຜູອ້ ່ານຈາໍ ເປັນຕ້ອງຈັບໃຈຄວາມສໍາຄນັ ໃຫໄ້ ດ,້
ຕອບບັນຫາໄດ້ ຫ ຕອບຄໍາຖາມຈາກເລ່ືອງທີ່ືໄດ້ອ່ານໄດ້, ຈ່ືໄດ້, ຫຍໍ້ຄວາມໄດ້, ສະຫຸຼບຄວາມໄດ້ ແລະ ຕີ
ຄວາມໄດ້. ນອກຈາກນັ້ນຍັງສາມາດແຍກຂ້ໍຄວາມທີື່ເປັນຈິງຈາກຄວາມຄິດເຫັນໄດ້, ອ່ານແລ້ວສາມາດ
ວິຈານລວມທັງສະແດງຄວາມຄິດເຫັນບໍ່ຫົງເຊື່ອຄໍາໂຄສະນາ ເຊິ່ືງເປັນການອ່ານທີື່ຕ້ອງໃຊ້ວິຈາລະນາຍານໃນ
ການຄດິ ໄຕຕ່ ອງຢູາ່ ງຮອບຄອບ ເພອ່ື ໃຫເ້ ກີດປະໂຫຍດໃນການອ່ານສູງສຸດ (ສະວີວອນ ຄຫູ າພນິ ນັ , 2542:9).

ສະນັ້ນເຮາົ ສາມາດສະຫຸບຼ ໄດວ້ າ່ ການອາ່ ນອອກສຽງ ແລະ ການອາ່ ນໃນໃຈມີຄວາມສໍາຄັນມີຄວາມສໍາຄນັ
ຕໍ່ການອ່ານຜູ້ອ່ານຈະຕ້ອງມີທກັ ສະພັ້ນຖານໃນການອ່ານ, ມີຄວາມເຂົັ້າໃຈໃນສ່ືິງທີ່ອື ່ານຈິ່ືງເກດີ ປະໂຫຍດຕ່ໍຜູ້
ອາ່ ນ, ການອາ່ ນມີລະດບັ ຄວາມຍາກງ່າຍທີ່ືຕາ່ ງກນັ ຕາມລະດບັ ອາຍຸຂອງຜອູ້ ່ານດວ້ ຍ.

1.6 ປະໂຫຍດຂອງການອາ່ ນ
ການອາ່ ນໃຫຄ້ ຸນປະໂຫຍດອນັ ມະຫາສານໃຫ້ແກມ່ ະນດຸ . ການອ່ານໃດ້ເຮດັ ໃຫຄ້ ນົ ເຮາົ ຄບົ ຖ້ວນສມົ ບນູ

ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຄິດແບບສ້າງສັນ ເເລະ ການກະທໍາທີ່ືເປັນປະໂຫຍດແກ່ຕົນເອງ ເເລະ ສັງຄົມ. ການອ່ານ
ພາໃຫ້ເກີດເເຮງຈູງໃຈຫາຍສິື່ງຫາຍຢູ່າງດົັ່ງນີັ:້

- ການອາ່ ນເຮັດໃຫເ້ ກີດມີຄວາມຮຄູ້ ຮູ້ສ່ິືງຕາ່ ງໆຢູ່ອອ້ ມຕວົ ເຮາົ ຮູ້ວັດທະນາທາໍ ປະເພນ,ີ ຢາກຮູ້ເລືອ່ ງລາວ
ຕ່າງໆຢູຕ່ ະຫອດເວລາ, ໂດຍບໍມ່ ວີ ນັ ສັນ້ິ ສຸດ.

- ການອາ່ ນເຮັດໃຫ້ຄນົ ເຮາົ ໃຊເ້ ວລາເປນັ ປະໂຫຍດ ຖເວລາເປັນສິື່ງທືມີ່ ຄີື່ າ່ ເພ່ອື ສະເເຫວງຫາຄວາມຮ.ູ້
- ການອ່ານພາໃຫ້ເກີດຄວາມສົນໃຈ ເເລະ ຕ້ອງການຢາກຮຽນຮູ້ພາຕ່າງໆໃນໂລກ ເພື່ອອ່ານບົດ
ວນັ ນະຄະດີຕາ່ ງໆຂອງເເຕລ່ ະປະເທດ.
- ການອ່ານພາໃຫ້ຄົນເຮົາຄົ້ັນຄິດເປັນລະບົບ,ເພາະຜູ້ມັກອ່ານຈະຮູ້ຈັດລຽງຂໍ້ຄວາມ,ບັນວ່າອັນໃດຄວນ
ຍົກມາເວ້ັາົ ກ່ອນ ຫ ເວາັົ້ ຕາມຫັງເປັນລໍາດບັ ຂອງເຫດການ.
- ການອ່ານ ເປັນແຮງຊຸຼກຍູ້ເຮັດໃຫ້ຄົນເຮົາຮູ້ສຶກຢາກຂຽນ, ເພາະການອ່ານເປັນການເສີມທັກສະການ
ຂຽນໄປໃນຕົວ ນັກຂຽນທີື່ດີຄວນຈະເປັນນກັ ອ່ານທີ່ືດີມາກ່ອນ ຄກັນກັບນັກເວົັ້າທີື່ດີຄວນເປັນນັກຟງັ ທີື່ດີມາ
ກ່ອນ. ບັນດານັກຂຽນທີ່ືມີຊື່ສຽງຂຽນບົດວັນນະຄະດີທີ່ືໂດ່ງດັງເປັນທີຮື່ ູ້ຈັກໃນທົ່ວໂລກ. ກລ້ວນແຕ່ເປັນນັກ
ອ່ານຊັ້ນຍອດ. ສະນນັ້ນ, ບັນດານັກປາດຫາຍທ່ານຈິື່ງເວົັ້າວ່າ” ... ຍິ່ືງອ່ານຍິ່ືງຄົມ, ຍິື່ງຄົ້ັນຄ້ວາຍິ່ືງສະຫາດ

ຫັກແຫມ”

1.7 ຫກັ ການຂອງການສອນອາ່ ນ
- ຕ້ອງສາ້ ງຄວາມສນົ ໃຈໃຫ້ແກນ່ ກັ ຮຽນ
- ຕ້ອງເຂາົັ້ ໃຈຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງບກຸ ຄົນ
- ກອ່ ນຈະໃຫນ້ ກັ ຮຽນອ່ານຄູຄວນບອກຈດຸ ມ້ງຸ ໝາຍໃນການອ່ານເສຍກອ່ ນ ເຊນົັ່ : ຈ່ຈື ໍາໃຈຄວາມທ່ືີ
ສາໍ

18

- ຄນັ , ອ່ານເພື່ອທດົ ສອບຄວາມເຂັົ້າໃຈ, ອາ່ ນເພື່ອວເິ ຄາະ ແລະ ວິຈານ...
- ກ່ອນຈະໃຫ້ນັກຮຽນອ່ານໜັງສປະເພດໃດ, ແບບໃດກ່ໍຕາມຄູຈະຕ້ອງອ່ານເລ່ືອງນັ້ນໃຫ້ເຂົ້ັາໃຈ

ເນອັ້ ໃນເລືອ່ ງ ນນ້ັ ກ່ອນ ເພາະຈະໄດເ້ ນນັ້ ເນັ້ອໃນສວ່ ນທີ່ສື າໍ ຄັນ ແລະ ເຝີກກດິ ຈະກໍາຕ່າງໆໄດ້ຢູ່າງ
ຖກຕ້ອງ.
- ການອາ່ ນທີດ່ື ີຈະຕອ້ ງເຂົ້ັາໃຈຄວາມໝາຍ ບພໍ່ ຽງແຕອ່ ່ານໄດ້ ແຕ່ຕ້ອງຖກວັກ,ຖກຕອນອີກດ້ວຍ.
- ການອ່ານທດີື່ ີຕ້ອງຕງັ້ ໃຈໃຫ້ໜັ້ນທຽ່ ງພະຍາຍາມເຮັດໃຈໃຫສ້ ະຫງົບຢູ່ສະເໝີ
- ຕ້ອງໄດ້ເຝກໃຫນ້ ັກຮຽນໄດອ້ າ່ ນຢາູ່ ງສະໜໍ່າສະເໜີ ແລະ ຕອ້ ງເຝີກອັດຕາຄວາມໄວຂອງການອ່ານ
- ຕອ້ ງຈັດກິດຈະກາໍ ສ່ົງເສມີ ການອາ່ ນໃຫເ້ ນື່ອງນິດລຽນຕິດ ແລະ ຕ້ອງມກີ ານປະເມນີ ຜນົ ເລີັ້ຍໆ.
ຕາມທດິ ສະດີ ຄມູ່ ການສອນພາສາລາວແບບມວ່ ນໆ ຈັດພມີ ໂດຍ ສະມາຄົມຮ່ວມນໍາ້ ໃຈກບັ ເດັກນ້ອຍ
ລາວ ALC ປີ 2011 ໄດເ້ ວັາ້ົ ເຖີງຫັກການສອນອາ່ ນໃນ 10 ຫັກການວາ່ :
1.) ພາສາເວາົ້ັ : ຄວາມກາ້ ວໜາ້ ເບອ້ັ ງຕ້ນົັ ໃນການອາ່ ນຂ້ນັ ກບັ ການພັດທະນາພາສາເວາັົ້ .

ເດກັ ນ້ອຍສ່ວນໃຫຍ່ພດັ ທະນາຄວາມສາມາດດາ້ ນການປາກເວາັົ້ ແລະ ດ້ານການໃຊພ້ າສາຢູາ່ ງເປັນທາໍ ມະ
ຊາດ ແລະ ຢູ່າງງ່າຍດາຍ. ແຕ່ວາ່ ການຮຽນອາ່ ນແມ່ນຂະບວນການທີແ່ື ຕກຕ່າງກັນ. ເພາະວາ່ ຕອ້ ງໄດ້ຮຽນລະບົບ
ສນັ ຍາລກັ (ການຂຽນ) ທີື່ແທນໃຫ້ຄໍາເວາົ້ັ . ເດກັ ນ້ອຍຈາໍ ເປນັ ຕ້ອງໄດຮ້ ຽນຮູກ້ ານເຊ່ືອມໂຍງຮູບແບບການຂຽນ
ໃສ່ກັບຄໍາເວົັ້າ. ຕັ້ງແຕ່ເລີື່ມຕົ້ັນເຂົາເຈົັ້າເຂົັ້າໃຈແລ້ວວ່າ: ບົດທີື່ເຂົາເຈົາັ້ ເຫັນແມ່ນແທນໃຫ້ພາສາເວັົ້າ ທີື່ເຂົາເຈ້າົັ
ຮູ້ຈັກແລ້ວ ເຖີງແມ່ນວ່າຈະອ່ານບໍ່ໄດ້ກ່ໍຕາມ ຫ ັງຈາກນັ້ນເຂົາເຈົາ ຕ້ອງຮຽນຮູ້ຄວາມໝາຍຂອງຄໍາສັບ,
ໄວຍາກອນ ແລະ ລະບົບສຽງຂອງພາສາເວົັ້າ ເພື່ອຈະເຂົັ້າໃຈບົດທີ່ືແທນໃຫ້ພາສາເວົັ້າ ຂອງເຂົາເຈົັ້າ ໄດ້ຢູ່າງ
ສົມບູນ. ການວິໄຈສະແດງໃຫ້ເຫັນວາ່ : ຄວາມສໍາພັນຢູ່າງສະໜິດແໜນ້ ລະຫວ່າງປະມວນຄໍາສັບປາກເປ່ັາົ ແລະ
ຄວາມສາມາດອາ່ ນໃນເບ້ັອງຕນົັ້ .

2.) ຄວາມຮ້ເູ ດມີ : ຜອູ້ າ່ ນນາໍ ໃຊຄ້ ວາມຮ້ເູ ດີມທມືີ່ ີມາແຕ່ກ່ອນເພອ່ື ເຂ້ົັາໃຈບົດ.

ການມີຄວາມຮກູ້ ຽ່ ວກບັ ຫວົ ເລື່ອງມາກ່ອນ ຈະຊ່ວຍໃຫເ້ ດກັ ນອ້ ຍມີຄວາມເຂັົາ້ ໃຈດີເມອື່ ເຂົາເຈັ້ົາໄດ້ອ່ານ
ກ່ຽວກັບຫົວເລອື່ ງນັ້ນ. ຄວາມຮູ້ເດີມມີຫານຊະນິດ, ມີທັງຄວາມຮູ້ກ່ຽວກັບໂລກ, ຄວາມຮູ້ດ້ານວດັ ທະນະທາໍ ,
ຄວາມຮກູ້ ່ຽວກັບວຊິ າການ ແລະ ຄວາມຮູດ້ າ້ ນພາສາ. ຄວາມສົນໃນຂອງຜອູ້ າ່ ນໃນວຊິ າໃດໜ່ືງກໍ່ມີອິດທິພັນຕໍ່
ກັບຄວາມຮູ້ເດີມຄກັນ. ຄວາມຮູ້ຂອງຜູ້ອ່ານກ່ຽວກັບໂລກ ຂ້ັນກັບປະສົບການໃນຊີວິດຂອງເຂົາເຈົັ້າກ ເຊ່ີືງ
ຄວາມຮູ້ນນັ້ ແຕກຕ່າງກັນໄປ ຕາມຄວາມແຕກຕາ່ ງຂອງປະເທດ, ພາກພ້ັນແລະ ວັດທະນະທໍາ. ການມອບວຽກ
ໃຫ້ອ່ານຫການສອນການອ່ານ ຄວນໃຫແ້ ທດເໝາະກບັ ປະເພດຄວາມຮເູ້ ດີມ ທີ່ືຜອູ້ ່ານມີ.

3.) ຄວາມເຂາົ້ັ ໃຈ: ຄວາມເຂົ້ັາໃຈແມ່ນຂະບວນການສ້າງຄວາມໝາຍຢູ່າງຕັ້ງໜາ້ .

ຄວາມເຂົ້ັາໃຈແມນ່ ຂະບວນການຂອງການຮູ້ຄວາມໝາຍຂອງບົດ. ມກັ ກ່ຽວພັນກບັ ການນໍາໃຊ້ຄວາມຮູ້
ທີ່ຜື າ່ ນມາ, ການຮຈູ້ ັກຄໍາສບັ , ການຄັ້ົນຄດິ ແລະ ການໃຫເ້ ຫດຜນົ . ດັົ່ງນັ້ນຄວາມເຂາົັ້ ໃຈບ່ໍແມ່ນຂະບວນການ
ທີື່ຢຸດນີັ້ງ, ແຕ່ເປັນຂະບວນການທີື່ມີການເຄື່ອນໄຫວ, ມັນເປັນຂະບວນການທີ່ືຕອບໂຕ້ກັນແລະຫວ່າງຜູ້ອ່ານ
ແລະ ບົດ. ຜູ້ອ່ານຕ້ອງຊາບຊມເຂົ້ັາໃນບົດຢູ່າງຕັ້ງໜ້າ ເພື່ອເຂົັ້າໃຈຄວາມໝາຍ. ຜູ້ອ່ານເກັົ່ງຈະຕ້ອງຮູ້ຈັກວ່າ:
ເຂົາເຈ້າັົ ເຂົ້ັາໃຈບົດດີສ່ໍາໃດ ເມ່ືອເວລາອາ່ ນ. ຜເູ້ ກ່ງັົ ຍັງຈະຕອ້ ງປະຕິບັດຕາມຂ້ັນຕອນຢາູ່ ງຄ່ອງແຄ້ວເພື່ອຜ່ານຜ່າ

19

ຄວາມຫຍຸ້ງຍາກໃນຄວາມເຂົັາ້ ໃຈ, ມີຍຸດທະວິທີຕາ່ ງໆທີສ່ື າມາດນໍາມາສອນນັກຮຽນເພ່ືອປັບປງຸ ຄວາມເຂັ້າົ ໃຈ
ຂອງເຂາົ ເຈົ້າັ ໄດ້ ເຊ່ນັົ : ຄູຕ້ັງຄາໍ ຖາມໃຫນ້ ກັ ຮຽນຕອບ, ໃຫນ້ ັກຮຽນເດາົ ຄວາມໝາຍໂດຍອີງໃສ່ຄວາມຮູ້ເດີມທືີ່
ມີ.

4.) ຄວາມມີສະຕິຕ່ໍກບັ ການຈາໍ ແນກສຽງ: ຄວາມມີສະຕຕິ ໍກ່ ັບການຈາໍ ແນກສຽງແມ່ນມຄີ ວາມສາໍ ພນັ
ຢູ່າງສະໜິດແໜນ້ ກບັ ຄວາມສາມາດໃນການອ່ານ.

ຄວາມມີສະຕິຕ່ໍກັບການຈໍາແນກສຽງ ໝາຍເຖີງຄວາມສາມາດທີື່ຈະໄດ້ຍີນສຽງຂອງພາສາກົງຄວາມ
ໝາຍ. ການສຶກສາກ່ຽວກບັ ພາສາສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ວ່າຄວາມມສີ ະຕຕິ ່ໍກບັ ການຈາໍ ແນກສຽງແມນ່ ສາໍ ພັນຢາູ່ ງສະໜິ
ດແໜ້ນ ກັບຄວາມສາມາດໃນການອ່ານ. ຄູບໍ່ຄວນສອນການອອກສຽງຫ ຟັງສຽງ ໂດຍແຍກຈາກກິດຈະກາໍ
ການອາ່ ນຢູ່າງຂາດຕົວ. ຄູສາມາດພັດທະນາຄວາມຊາໍ ນານໃນການຟງັ ສຽງຂອງນັກຮຽນດວ້ ຍການໃຊ້ກິດຈະກໍາ
ທ່ີຫື າກຫາຍ. ຄໍາກອນ , ເກມ ແລະ ໂຄງກາບກອນ ຂອງພາສາສາມາດນໍາໄປໃຊເ້ ພື່ອໃຫ້ເດັກນອ້ ຍສົນໃຈຮຽນ
ຮ້ແູ ຕ່ລະສຽງທແີ່ື ຕກຕາ່ ງກັນ

5.) ຄວາມຄອ່ ງແຄວ້ ລຽ່ ນໄຫ: ຜ້ອູ າ່ ນທ່ືີມຄີ ວາມຄອ່ ງແຄວ້ ຫຽ່ ນໄຫຈະອາ່ ນດວ້ ຍຄວາມຖກຕອ້ ງ, ຢາູ່ ງ
ສະບາຍ ແລະ ເຂ້ົາັ ໃຈ.

ຄວາມຄ່ອງແຄ້ວແມ່ນສໍາຄັນ ເພາະວ່າມັນຕິດພັນສະໜິດແໜ້ນກັບຄວາມເຂ້ົັາໃຈສາມາດອ່ານຢູ່າງຄອ່ ງ
ແຄ້ວ ໝາຍຄວາມວ່າມີຄວາມສາດມາດທ່ຈືີ ະອາ່ ນບດົ ໄດ້ຢູາ່ ງຖກຕ້ອງ, ວ່ອງໄວ ແລະ ໄດ້ອາລົມ. ຜອູ້ ່ານທ່ືີຄ່ອງ
ແຄ້ວສາມາດເຮັດໄດ້ເພາະວາ່ ເຂົາເຈ້າັົ ບ່ໍມບີ ັນຫາກັບການທວນຄວາມຈາໍ ກ່ຽວກັບຄາໍ ສັບ. ດ່ົັງນັ້ນເຂົາເຈ້ົັາຈືີ່ງສູມ
ໃສ່ ຄວາມໝາຍຂອງບົດໄດ້. ການວິໄຈບ່ໍດົນມານີັ້ ເຫັນວ່າຄວາມຄ່ອງແຄວ້ ຍັງຂັ້ນກັບຄວາມສາມາດທີ່ືຈະຈັດ
ກູ່ມຄໍາສັບຢູ່າງເໝາະສົມເມ່ືອເວລາອ່ານອີກໝາຍຄວາມວ່າ ຜູ້ທີື່ທີມ່ື ຄີ ວາມຄ່ອງແຄ້ວຈ່ືຄໍາສັບໄດ້ຢູ່າງວອງໄວ,
ພອ້ ມທງັ ຮຈູ້ ັກບ່ອນທຈີື່ ະເນ້ັນຫຢຸດເມື່ອເວລາອາ່ ນ. ການຈ່ືຄາໍ ສັບໄດ້ ແມນ່ ມີຄວາມຈໍາເປັນແຕ່ວ່າພຽງເທົ່ານັ້ນ
ຍງັ ບທໍ່ ນັ ພຽງພສາໍ ລັບການອາ່ ນທືີ່ຄ່ອງແຄວ້ . ຜູອ້ ່ານຈະຕ້ອງເຂັາ້ົ ໃຈຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສັບໃນບົດ. ຜູ້ອ່ານທີ່ືມີ
ຄວາມຄອ່ ງແຄ້ວສາມາດເຮັດໄດ້ທັງສອງໜ້າທີ່ືໃນເວລາດຽວກັນເຂົາເຈາົ້ັ ເຮັດໄດຍ້ ້ອນມີຄວາມສາມາດໃນການ
ຈື່ຄາໍ ສບັ ໄດ້ ແລະ ມທີ ກັ ສະດາ້ ນພາສາເວາ້ັົ .

6.) ການຮຄູ້ າໍ ສບັ : ຄາໍ ສັບມີຄວາມສາໍ ຄນັ ສາໍ ລບັ ຄວາມເຂົ້າັ ໃຈໃນການອ່ານ.

ຜົນຂອງການວໄິ ຈຫາຍບົດໄດ້ສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ວ່າ ຜູ້ອ່ານຮທ່ືີເກົ່ງັ ມຄີ ວາມຮດູ້ ີກ່ຽວກບັ ຄາໍ ສັບຕ່າງໆ. ເພື່ອ
ໃຫ້ເຂົັ້າໃຈບົດ , ຜູ້ອ່ານຈໍາເປັນຕ້ອງຮູ້ຄວາມໝາຍຂອງຄໍາສັບແຕ່ລະຄາໍ . ພວກເຂົາເຈ້ົັາສ້າງຄວາມເຂົັາ້ ໃຈກຽ່ ວ
ກັບບົດໂດຍການເຮັດໃຫ້ຄໍາສັບມີຄວາມໝາຍຕິດພັນກັບເລ່ືອງລາວ. ຄໍາສັບທີ່ືເຫັນເປັນຕົວພິມຈະຕ້ອງກົງ
ກັບຄໍາສບັ ປາກເວາ້ົັ ຂອງຜູ້ອ່ານເຂາົ ເຈົັ້າຈີ່ງື ສາມາດເຂົາ້ັ ໃຈໄດ.້ ສືງ່ີ ດົັ່ງກາ່ ວມຄີ ວາມສໍາຄັນເທາ່ົ ທຽມກັນທັງສໍາລັບ
ເດັກນ້ອຍຜູ້ທີື່ກໍາລັງພັດທະນາໃນການເວົັ້າ, ແລະ ທັງຄໍາສັບຜູ້ທີ່ືຮຽນພາສາຕ່າງຊາດ. ໃນການພັດທະນາການ
ອ່ານຕໄ່ໍ ປພາຍໜ້າ ເວລານັກຮຽນອາ່ ນ ເພື່ອຮຽນ, ເຂາົ ເຈາ້ົັ ຈໍາເປັນຕ້ອງຮຽຮຄໍາສັບໃໝ່ ເພືີ່ມເພື່ີມຄວາມຮູ້ໃໝ່
ໃນວິຊາທຮ່ືີ ຽນ.

20

7.) ການກະຕນຸ້ ແລະ ເປ້າົື ໝາຍ: ການອ່ານມຫີ າຍເປົາື້ ໝາຍແຕກຕາ່ ງກັນ.

ຜ້ອູ ່ານ ອາ່ ນບດົ ໃດໜືງ່ ແມນ່ ເພອ່ື ເຂົັາ້ ໃຈຄວາມໝາຍຂອງມັນ, ພອ້ ມທັງນາໍ ເອົາຄວາມເຂົາໃຈໄປນໍາໃຊ້.
ຄົນຜູ້ໜື່ງອ່ານບົດໃດໜື່ງ ແມ່ນເພື່ອຮຽນຮູ້, ເພ່ືອຊອກຫາຂ້ໍມູນຂ່າວສານ, ເພ່ືອຄວາມບັນເທີງ ເພ່ືອຄໍານຶງ
ສະທ້ອນຄນຫ ເປັນການປະຕິບັດທາງສາສະໜາ. ເປົ້ືາໝາຍຂອງການອ່ານແມ່ນຕິດພັນຢູ່າງສະໜິດແໜ້ນກັບ
ການກະຕຸ້ນໃຫ້ຄົນຢາກອ່ານ ມັນຍັງກ່ຽວຂ້ອງກັບວິທີອ່ານປື້ມ. ພວກເຮົາອ່ານພົດຈະນານຸກົມຕ່າງຈາກການ
ອ່ານນິຍາຍ. ໃນຫອ້ ງຮຽນ, ຄຈູ ໍາເປັນຕ້ອງຮູຈ້ ກັ ຄວາມຕອ້ ງການຂອງນກັ ຮຽນ, ລວມທງັ ກະຕຸ້ນໃຫ້ເຂາົ ເຈ້າົັ ອ່ານ
ແລະ ຕອ້ ງຮວູ້ ່າ ເປືົ້າໝາຍການອ່ານໃນຊີວດິ ຂອງເຂາົ ເຈັ້ົາແມ່ນແນວໃດ.

8.) ລວມການອ່ານ ແລະ ການຂຽນເຂັາົ້ ກັນ: ເຊ່ືອມຕ່ກໍ ານອາ່ ນເຂົ້າັ ກບັ ການຂຽນໃຫໜ້ ກັ ແໜນ້ .

ການອ່ານ ແລະ ການຂຽນມີການພົວພັນກັນຢູ່າງຊະໜິດແໜ້ນ. ການພັດທະນາທັກສະການອ່ານໂດຍ
ຜາ່ ນການຂຽນເປນັ ວທິ ີການທ່ີືມີປະສດິ ທຜິ ນົ . ສາໍ ລັບເດັກນອ້ ຍໆ, ການຮຽນຂຽນແລະ ສະກດົ ຄໍາຊວ່ ຍພັດທະນາ
ການຊິນເຄີຍກັບຫັກການຂຽນ. ການຂຽນຍັງຊ່ວຍສ້າງການເຊ່ືອມຕໍ່ ລະຫວ່າງພາສາເວົ້ັາ ແລະ ພາສາຂຽນ.
ການວໄິ ຈເຫັນວ່າ ມນັ ເປນັ ປະໂຫຍດທຈີື່ ະນໍາພາເດກັ ນ້ອຍຜາ່ ນຂະບວນການຈົດກາ່ ຍສີ່ືງທເືີ່ ຂົາເຈັ້າົ ເວົັ້າ, ເລ່ົາ ຫ
ໄດ້ປະສບົ ພົບພຜ້ໍ ່ານມາ. ປະສົບການເຊ່ອື ມຕ່ກໍ ານຂຽນ ຜາ່ ນການເວາົ້ັ ເຮັດໃຫ້ຄວາມສາມາດທາງພາສາໜັກແໜ້
ນຂນັ້ .

9.) ບົດ: ຈົ່ງເລອກບດົ ໃນລະດບັ ຄວາມຍາກ ແລະ ຄວາມສນົ ໃຈທ່ເີື ໝາະສົມ.

ບດົ ທີມື່ ລີ ກັ ສະນະການອາ່ ນທີື່ເໝາະສມົ ສໍາລັບຜອູ້ າ່ ນໝາຍເຖງີ ວາ່ ມນັ ບ່ງໍ າ່ ຍເກີນໄປ ຫ ບຍ່ໍ າກເກນີ ໄປ.
ການເລອກບົດທີື່ເໝາະສົມ ແລະ ໜ້າສົນໃຈຈະຊ່ວຍຊຸຼກຍູ້ໃຫ້ເດັກນ້ອຍ ພໃຈໃນສີ່ືງທີ່ືເຂົາເຈົັ້າອ່ານ. ເພື່ອຕີ
ລາຄາຄວາມຍາກງ່າຍຂອງບົດຈະຕ້ອງເບີື່ງຄໍາສັບ ຄວາມຊັບຊ້ອນຂອງໄວຍາກອນແລະ ຄວາມຍາວຂອງ
ປະໂຫຍກ ເນ້ັອເລ່ືອງຂອງປມ້ື ກໍ່ເປນັ ປັດໄຈສາໍ ຄນັ ຄກນັ . ຕວົ ຢູ່າງ ຜູ້ອ່ານທ່ືີມີຄວາມຮູ້ເດີມກຽ່ ວກັບວິຊາການນນັ້
ແທຈ້ ະສາມາດນໍາໃຊຄ້ ວາມຮູ້ຂອງເຂາົ ເຈົ້ັາເພ່ອື ອາ່ ນບົດທຍີ່ື າກກວາ່ ປັດໄຈທາງດາ້ ນວັດທະນະທາໍ ກໍມ່ ຄີ ວາມສໍາ
ຄັນ. ປ້ືມເດັກນ້ອຍບາງເຫ້ັມອາດອ້າງອງີ ເຖງີ ສະຖານະການວັດຖຸຼ ແລະ ປະສົບການ ທີື່ເດັກບຄ່ໍ ຸ້ນເຄີຍມາກ່ອນ.
ການໃຊບ້ ດົ ທ່ືີຕິດແທກກັບຊວິ ດິ ຕວົ ຈງີ ມຄີ ວາມສໍາຄັນທັງສາໍ ລັບຜໃູ້ ຫຍ່ ແລະ ເດັກນ້ອຍ ທັງສໍາລັບຜູ້ຮຽນປາກ
ພາສາຕົຍເອງແລະ ພາສາຕາ່ ງຊາດ. ໝາຍຄວາມວາ່ ແມນ່ ບດົ ເລ່ືອງທຂ່ີື ຽນຂ້ັນ ໂດຍຄໍານງເຖງີ ຜອູ້ າ່ ນ, ບໍແ່ ມນ່ ບົດ
ທສື່ີ າ້ ງຂັນ້ ເພື່ອສອນຄໍາສບັ ໂດຍສະເພາະຊໆ່ື . ການນໍາໃຊບ້ ດົ ທືີຫ່ າກຫາຍກມ່ໍ ຄີ ວາມສໍາຄນັ ເຊ້່ັນື ກນັ ຄວນໃຫ້ມທີ ງັ
ບດົ ເລື່ອງທໃີື່ ຫ້ຂໍ້ມູນແລະ ບດົ ເລ່ືອງປະພນັ . ອກີ ດາ້ ນໜືງ່ ນກັ ຮຽນຈະຮູ້ສຶກສະບາຍໃຈເວລາອາ່ ນ ເລອື່ ງທືເີ່ ຂົາເຈັົ້າ
ເຄີຍຮມູ້ າແດແ່ ລ້ວ ເຮດັ ໃຫ້ສາມາດຂະຫຍາຍຄວາມຮ້ເູ ດມີ ທມ່ືີ ີ ກຽ່ ວກບັ ຫົວຂ້ນໍ ນັ້ .

10.) ການປະເມນີ ຜົນ: ນາໍ ໃຊກ້ ານປະເມີນຜນົ ເພື່ອຖອດຖອນບົດຮຽນ ແລະ ວັດແທກຄວາມຄບໜາ້ .

ມີສອງຮູບແບບໃນການປະເມີນການອ່ານ. ໜ່ືງ ແມ່ນຊອກຮູ້ວ່າ ເດັກນ້ອຍອ່ານດີປານໃດເພ່ືອຊ່ວຍ
ປັບປຸງເຂົາເຈົ້ັາໃນຈຸດທ່ືີອອ່ ນ. ການປະເມີນແບບນີ້ັແມນ່ ເພື່ອສົ່ງຂ່າວແລະ ຊ່ວຍຜູ້ຮຽນ ແລະ ເພື່ອວັດແທກວາ່
ມີຄວາມຄບໜ້າໄປຫາຍສໍາໃດ. ໃນການອ່ານຂັ້ນເລີື່ມຕົ້ັນ, ປົກກະຕິແລ້ວ ຈະປະເມີນດ້ວຍການຟັງ ນັກຮຽນ
ອາ່ ນອອກສຽງ. ດວ້ ຍວິທນີ ຄ້ັີ ຈູ ະປະເມນີ ຄວາມຊົງຈໍາຄາໍ ສັບແລະ ຄວາມຄ່ອງແຄ້ວ. ເພືອ່ ໃຫ້ການສອນການອ່ານ

21

ມີປະສິດທິຜົນ, ຕ່ໍຈາກຂັ້ນນີັ້, ຈໍາເປັນຕ້ອງມີຮູບແບບໃນການປະເມີນທີ ສອງ ໂດຍເລັົ່ງໃສ່ຄວາມເຂົັ້າໃຈບົດ
ເປັນຕົັ້ນຕ. ປົກກະຕິແລ້ວ ຈະປະເມີນຄວາມເຂົັ້າໃຈບົດ ໂດຍການຕັ້ງຄໍາຖາມ. ຄໍາຖາມຄວນຈະເລັົ່ງໃສ່ແນວ
ຄວາມຄິດ ແລະ ທັດສະນະເປັນຫກັ ບໍ່ລງົ ເຖງີ ລາຍລະອຽດເລັກໆນອ້ ຍໆ. ຄໍາຖາມແບບນີັ້ເອັນ້ີ ວາ່ ຄໍາຖາມຂັ້ນສູງ.
ວທິ ກີ ານປະເມີນອາດແຕກຕາ່ ງກນັ ອອກໄປ ຕາມປະເພດການຕອບຂອງນກັ ຮຽນ. ອາດແມນ່ ຄໍາຕອບແບບປາກ
ເປາົັ່ ຫແບບຂຽນກໍໄ່ ດ.້ ການຕອບແບບຂຽນອາດເປັນແບບສັ້ນ ຫ ແບບຂຽນຂະຫຍາຍຄວາມກໍໄ່ ດ.້ ( ຄູ່ມການ
ສອນພາສາລາວແບບມ່ວນໆ ຈັດພີມໂດຍ ສະມາຄົມຮ່ວມນໍ້າໃຈກັບເດັກນ້ອຍລາວ ALC ປີ 2011 : 25 -
29 )

1.8 ຂນ້ັ ຕອນຂອງການສອນອາ່ ນ
1. ສອນອາ່ ນໃຫເ້ ຂົັາ້ ໃຈຄໍາສັບ (ຄວາມໝາຍຂອງຄໍາສບັ )
2. ສອນໃຫ້ນກັ ຮຽນເຂັົ້າໃຈເນັ້ອເລ່ືອງຄ (ສາມາດຕີຄວາມໝາຍໄດ້)
3. ສອນໃຫ້ນັກຮຽນມີຄວາມສາມາດ ພິຈາລະນາເຫດຜນົ ຈາກເລື່ອງທ່ືີໄດ້ອາ່ ນ
4. ສອນໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດຮວບຮວມເອົາແນວຄວາມຄິດທສື່ີ າໍ ຄັນຈາກເລອື່ ງແລ້ວເອົາໄປນໍາໃຊ້ເຂັາົ້ ໃນ

ຊວີ ດິ ປະຈາໍ ວັນໃຫ້ເກດີ ຜົນ.
5. ກດິ ຈະກາໍ ສົ່ງເສີມການອ່ານໃຫ້ຫາຍ
6. ຈດັ ກິດຈະກາໍ ສະຫຼບູ ຜົນກາ່ ນອາ່ ນ

1.9 ກດິ ຈະກາໍ ສງົ່ ເສມີ ການອາ່ ນ
1.9.1 ຄວາມໝາຍ ແລະ ປະໂຫຍດຂອງກດິ ຈະກໍາສົງ່ ເສີມການອ່ານ

1) ຄວາມໝາຍຂອງກດິ ຈະກໍາສງົ່ ເສມີ ການອາ່ ນ

ກິດຈະກໍາສົ່ງເສມີ ການອ່ານແມ່ນກິດຈະກໍາໜຶ່ືງທີື່ດຶງດູດເດັກເຂ້ົັາສູ່ການອ່ານ ແລະ ຊ່ວຍພັດທະນາໃນ
ການອ່ານ, ການຂຽນຂອງເດັກໃຫ້ນັບມ້ັດີຂຶ້ັນດ້ວຍການເລົ່ານິທານແບບຕ່າງໆ, ການສະແດງລະຄອນ, ການ
ຮ້ອງເພງ ແລະ ການຫ້ີນັ ເກມປະເພດຕາ່ ງໆ. ຍອ້ ນແນວນ້ັນກດິ ຈະກາໍ ສ່ງົ ເສີມການອາ່ ນຈງ່ິື ເປນັ ສິ່ງື ຈາໍ ເປັນຢູ່າງຍິື່ງ
ສໍາລັບເດກັ ໄວອະນຸບານ ແລະ ປະຖົມສກຶ ສາ, ນອກນ້ັນກຍັງເປັນກິດຈະກໍາທີື່ມປີ ະໂຫຍດສໍາລັບນກັ ຮຽນຊັ້ນມັດ
ທະຍົມສກຶ ສານາໍ ອີກ.

2) ປະໂຫຍດຂອງກິດຈະກໍາສົ່ງເສມີ ການອ່ານ

- ກດິ ຈະກໍາສງ່ົ ເສີມການອາ່ ນມີຈດຸ ປະສົງເພ່ືອດງຶ ດູດເດັກເຂົັ້າສູ່ການອ່ານ, ກະຕກຸ ຊກຼຸ ຍູ້ໃຫ້ເດັກມັກການ
ອາ່ ນ, ມັກມາໂຮງຮຽນ ແລະ ເຂ້ັົາຮ່ວມກດິ ຈະກາໍ ຕາ່ ງໆດວ້ ຍຄວາມຕນ່ື ເຕັນ້ .

- ສາ້ ງໃຫ້ເດັກມີຄວາມກາ້ ຫານ, ກາ້ ສະແດງຄວາມສາມາດ, ມຄີ ວາມສາມັກຄີ ແລະ ເຂົາ້ັ ຮວ່ ມກິດຈະກໍາ
ຕ່າງໆ ລະຫວາ່ ງໝຄູ່ ູ່ນໍາກນັ ແລະ ຍງັ ຊວ່ ຍສາ້ ງຄວາມສາມກັ ຄພີ າຍໃນໂຮງຮຽນນາໍ ອີກ.

22

- ຊ່ວຍໃຫ້ເດັກມີການພດັ ທະນາທາງດາ້ ນພາສາ, ການຮຽນຮູ້ຕາ່ ງໆ ດ້ວຍການອາ່ ນ, ການຟັງ ແລະ ການ
ປະຕິບດັ ຕວົ ຈງິ , ເຊງ່ິື ໃຫ້ເດກັ ມີຄວາມສາມາດອາ່ ນໄດ້ດຂີ ້ັຶນ.

- ຊວ່ ຍໃຫ້ເດກັ ມີຄວາມຄດິ ແບບຈນິ ຕະນາການ ແລະ ຄວາມຄິດກວ້າງຂວາງຂັຶນ້ , ຈາກການອ່ານຈະເຮັດ
ໃຫ້ເດັກສາມາດໄຈ້ແຍກສິ່ືງດໆີ ແລະ ສິື່ງທື່ີບໍ່ດີ, ເອົາເເບບຢູ່າງສິ່ືງທີື່ດີເພ່ືອນໍາໃຊ້ໃນຊີວິດປະຈໍາວັນ ແລະ ຫີກ
ເວັນ້ ສງ່ືິ ທີື່ບດໍ່ ີ.

3) ຮູບແບບຂອງກິດຈະກາໍ ສົ່ງເສີມການອ່ານ

ຮູບແບບຂອງກິດຈະກໍາສົ່ງເສີມການອ່ານມີທັງໝົດ 7 ຮູບແບບຄ: ການເລົ່ານິທານ, ສະແດງລະຄອນ
ເຈ້ຍ, ການຮອ້ ງເພງ, ການຫ້ີນັ ເກມ, ຕ່ໍປະໂຫຍກ, ສະແດງລະຄອນ ແລະ ຄາໍ ທວາຍ.

1. ການເລົາ່ ນິທານ
ການເລ່ົານທິ ານເປນັ ຮບູ ແບບໜ່ຶືງຂອງກດິ ຈະກາໍ ສົງ່ ເສມີ ການອ່ານ ເຊ່ງືິ ລວມມີການເລົ່ານິທານປາກເປ່ັົາ

, ການເລົ່ານິທານປະກອບປ້ືມ ແລະ ເລາ່ົ ນທິ ານປິດສະໜາ.

ການເລາົ່ ນທິ ານປາກເປາ່ັົ ແມນ່ ການເລົ່າທືີ່ໃຊ້ສຽງ ແລະ ທ່າງທ່າປະກອບການເລົ່າ, ມີ 2 ວທິ ີຄ: ເລົ່າຜູ້
ດຽວ ແລະ ເລົ່າຄູ່ກັນ, ກ່ອນຈະເລົ່າຜູ້ເລົ່າຕ້ອງເລອກບົດຫາກິນນໍ້າ, ຊອກໄປຊອກມາກເລີຍໄປເຫັນບ່ໍນໍ້ານອ້ ຍ
ແຫ່ງໜ່ືຶງ, ລາວເອາົ ມໄປກອບກິນນໍ້າກນລງົ ໄປກຶກໆ ຫັງຈາກກນິ ແລ້ວລາວກມົັ້ ເບື່ງິ ບນໍ່ າໍ້ ເພື່ອຈະກນິ ອີກລາວຕົກ
ໃຈໝົດແຮງພຫຽວເຫັນເງົາຕົນເອງລາວຄິດວ່າ << ແມ່ນໃຜນມາຢນຢູ່ທາງຫັງ>> ລາວແນມເບິື່ງອີກແຕ່ບມໍ່ ີ
ໃຜ, ລາວເຫນັ ເງົາຂອງລາວຢູ່ໃນນາໍ້ ຄຕອນສະໄໝລາວຍັງໜຸ່ມ, ລາວຄິດໃນໃຈວ່າ <ນໍ້າແຫງ່ ນັ້ີຕ້ອງມີແນວໃດ
ແນວໜຶື່ງຜດິ ປົກກະຕິ> ລາວດີໃຈຫາຍຟ້າວແລນ່ ກັບເມອເຮອນ, ຟນກບ່ໍເອົາຊໍ້າ, ພໄປຮອດເຮອນລາວກຮອ້ ງ
ໃສ່ເມຍວ່າ: ເຖົ້ັງເອີຍ ຂ້ອຍມາແລ້ວ, ລາວເຂົ້ັາໄປຫາເມຍຢູ່ໃນເຮອນ ແຕ່ເມຍບ່ໍຈ່ືຜົວຕນົ ເອງເພາະລາວໜູ່ຂັ້ນຶ ,
ຜວົ ເລ່ົາເລື່ອງທງັ ໝົດສູ່ເມຍຟງັ , ເມ່ອື ເມຍໄດ້ຟງັ ແລ້ວກເກີດຄວາມຄດິ ຢາກ ໜູ່ມຄຜົວ, ພຮງຸ່ ເຊັົາ້ ຂ້ັຶນມາຜູ້ເປັນ
ເມຍກຟ້າວໄປຫາບອ່ ນທື່ີຜວົ ບອກ, ພໄປຮອດກໄປຫາບນ່ໍ ໍ້ານ້ອຍໆແຫງ່ ນັ້ນທນັ ທໂີ ລດ, ລາວຕກັ ນາໍ້ ໃນບມາກິນ
, ຕັກກິນໆໆ, ກິນຫາຍກວ່າຜົວລາວອີກ (ຜູ້ເລົ່າຢຸດເລົ່າເມ່ືອຮອດຕອນນ້ີັ) ແລ້ວຕັ້ງຄໍາຖາມ, ຖາມຜູ້ຟັງ (ຖ້າ
ເດັກຊ້ັນປະຖມົ ຢາຍເຈ້ຍ ໃຫ້ສບຕຂ່ໍ ຽນເລື່ອງໃຫ້ຈົບຕາມຄາໍ ຖາມຂອງຄູ) ຫັງຈາກແມ່ເຖາ້ົັ ໄດ້ກິນນໍ້າຫາຍແລ້ວ
ແມ່ເຖາົັ້ ຈະການເປນັ ຫຍງັ ? ແລະ ຕັ້ງຊ່ືວ່າເລອື່ ງຫຍັງ? ໃນກລະນຖີ ້າເຂົາຕອບກຍ້ອງຍຊມົ ເຊີຍ, ຖ້າຕອບບຖໍ່ ກຜູ້
ເລົ່າກເລ່ົາຕໍ່; ພາຍຫັງທີ່ືແມ່ເຖ້ົາັ ໄດ້ກິນນໍາ້ ຫາຍໆ ແລວ້ ກກາຍເປັນເດັກນອ້ ຍ ແລະ ຕັ້ງຊື່ເລອ່ື ງແມ່ນ <<ບ່ໍນ້ໍາສັກ
ສດິ >>.

23

2. ການສະແດງລະຄອນເຈຍ້

ການສະແດງະຄອນເຈ້ຍ ແມ່ນການເລົ່ານິທານປະເພດໜ່ືຶງຂອງປະເທດຍື່ີປຸູ່ນ, ໂດຍອາໄສຮູບແຕ້ມໃນ
ແຜນ່ ເຈ້ຍເປນັ ຕົວສະແດງຊ່ວຍ ແລະ ມຜີ ູ້ເລົ່າດາໍ ເນນີ ເລ່ອື ງ, ສະນັ້ນຜູ້ສະແດງລະຄອນເຈຍ້ ຕ້ອງກໍາເນ້ັອເລ່ືອງໃຫ້
ໄດ້ດີໆ, ເວົັ້າຈະແຈງ້ ແລະ ມີຖ້ອຍຄໍາສໍານວນເປັນຈັງຫວະ, ວິທີການໜ່ືຶງທ່ືີເຮັດໃຫ້ການສະເໜີມວ່ ນແມ່ນໃຫ້
ເດັກນ້ອຍໄດ້ຫີັ້ນນາໍ (ຖາມ, ຕອບ, ຢຸດທວາຍ ເປັນໄລຍະ) ຜູ້ສະແດງຕອ້ ງອ່ານເນ້ັອເລື່ອງໃຫ້ດີກອ່ ນ ຈາກນັ້ນ
ຈືງິ່ ເບງືິ່ ວ່າຜູ້ຮັບຟງັ ເປັນເດກັ ລຸ້ນໃດ, ອາຍຸຊໍ່າໃດ, ຢູ່ໃນສິ່ືງແວດລອ້ ມແນວໃດ, ຜູ້ເລ່ົາຈ່ິືງເລອກບ່ອນທີື່ສົມຄວນ
ເນ້ນັ , ຄວນເສມີ ໃຫ້ເໝາະສົມກັບໄວອາຍຸຂອງເດກັ ແລະ ສະພາບຕົວຈິງ.

ລະຄອນເຈຍ້ ກາໍ ເນດີ ຂຶ້ັນໃນໄລຍະປີ 1930 ທີື່ປະເທດຍື່ີປນຸູ່ ເປນັ ແຫ່ງທາໍ ອິດ, ຊາວຍືີ່ປູຸນ່ ເອ້ີນັ ວ່າ: ກາມີ
ຊີບາຍ (kamishibai) ແລະ ໄດ້ຮັບນິຍົມຢູ່າງກວ້າງຂວາງໃນປີ 1950 ລະຄອນເຈຍ້ ຍັງໄດ້ແຜ່ນຂະຫຍາຍໄປ
ໃນຫາຍໆປະເທດອີກດ້ວຍ, ໃນນັ້ນລວມມຜີ ົນການກະທບົ ຈາກອິດທິພນົ ຂອງສ່ືທາງໂທລະພາບ, ວິດີໂອ ແລະ
ເກມຕ່າງໆ, ຄ່ານິຍົມຂອງຄົນໄດ້ປ່ຽູ ນໄປ ແລະອ່ືນໆ. ແຕ່ເຖິງຢ່າູ ງໃດກຕາມ, ການສະແດງລະຄອນເຈຍ້ ກຍັງມີ
ຄນຸ ຄາ່ ທັງໄດ້ຮັບຄວາມສົນໃຈ ແລະ ຖກຟ້ນື ຟູສົງ່ ເສີມເປັນຢາູ່ ງດີ ລະຄອນເຈຍ້ ສາມາດເປນັ ສື່ເພ່ອື ສົງ່ ເສີມຫວົ ຄດິ
ປະດິດສ້າງຂອງເດັກ, ສາມາດປະດິດລະຄອນເຈ້ຍເພ່ືອເປັນສ່ືທາງດ້ານການຮັກສາສຸຂະພາບ, ສິື່ງແວດລ້ອມ,
ຕ້ານຢາເສບຕິດ, ການສກຶ ສາ ແລະ ອນ່ື ໆ.

ກ່ອນການສະແດງລະຄອນເຈຍ້ ຜູ້ເລົ່າຕອ້ ງເລອກເລ່ືອງ (ໃຫ້ເໝາະສົມກບັ ຊໍ່າອາຍ)ຸ , ກວດກາເບິື່ງມີຄົບ
ທຸກແຜ່ນ (ທຸກຕອນ) ຫ ບໍ່? ກໍາເນັ້ອໃນໃຫ້ໄດ້ດີເນັ້ນຈຸດສາໍ ຄັນ ແລະ ຈຸດສໍາລັບຖາມ-ຕອບ, ລຽງລໍາດບັ ຮບູ
ພາບໃຫ້ຖກຕ້ອງ, ເນັ້ອໃນຂອງຮູບແຜນ່ ທີ 1 ອາ່ ນຢດູ່ າ້ ນຫັງຂອງຮບູ ພາບໃບສຸດທາ້ ຍ, ເນ້ັອໃນຂອງຮູບແຜ່ນ
ທີ 2 ອ່ານຢູ່ດາ້ ນຫງັ ຂອງຮບູ ແຜ່ນທີ 1 ແລະ ຕໍ່ໆໄປຈົນໝດົ ເລອ່ື ງ, ເວລາດງຶ ຮບູ ອອກໃຫ້ດງຶ ເບ້ັອງຂວາສະເໝີ,
ສາມາດສະແດງຜູ້ດຽວ ຫ ສະແດງເປນັ ກຸມ່ ຕາມຕົວລະຄອນໃນເລ່ືອງ, ຖ້າສາມາດປຽູ່ ນສຽງຂອງຕວົ ລະຄອນໄດ້
ກຍິ່ືງດີຊ່ວຍໃຫ້ການສະແດງມຊີ ີວິດຊີວາຍິ່ືງຂຶ້ັນ, ສິື່ງສໍາຄັນຕ້ອງລຽງລໍາດັບຮູບແຕ່ແຜ່ນທີ 1 ຈົນເຖິງແຜ່ນສຸດ
ທາ້ ຍໃຫ້ຖກຕ້ອງ, ຖ້າລຽງບຖ່ໍ ກເວາເລ່າົ ຈະບໍ່ສາມາດເປໄດ້ເພາະເນອ້ັ ໃນກັບຮບູ ພາບບເ່ໍ ຂົັາ້ ກັນ.

3. ຮອ້ ງເພງ

ແມ່ນການຮ້ອງເພງທ່ືີໃຊ້ສຽງເປັນທໍານອງ ແລະ ຈັງຫວະໃຫ້ເກດີ ຄວາມມວ່ ນຊ່ືນ ແມ່ນກິດຈະກໍາໜຶື່ງ
ທືີ່ເຮົາຈະສ້າງໃຫ້ເດັກນ້ອຍມີຄວາມເບີກບານມ່ວນຊື່ນ, ການຮ້ອງເພງປະກອບກັບການເລົ່ານິທານຈະເປັນການ
ສາ້ ງບັນຍາກາດເພ່ືອຂັ້ນລາຍການບ່ໍໃຫ້ເດັກນ້ອຍເກດີ ຄວາມເບ່ືອໜ່າຍຕໍ່ການຟັງນິທານ, ພ້ອມນັີ້ຍັງສ້າງບັນຍາ
ກາດໃຫ້ເດກັ ໄດ້ພກັ ຜ່ອນສະໝອງ ຫ ມອີ າລມົ ປອດໂປງນໍາອກີ .

24

ການຮ້ອງເພງຍງັ ສາມາດສງົ່ ເສມີ ການອາ່ ນໄປໃນຕວົ , ຖ້າຫາກຄເູ ຝີກເດັກອາ່ ນຕາມບດົ ເພງກ່ອນແລ້ວ
ຈິື່ງກ້າວເຂ້ັົາສູ່ການຮ້ອງເພງ ແລະ ໃຊ້ທໍານອງ, ເດັກບາງຄນົ ບໍ່ສົນໃຈຕໍ່ການອ່ານ, ແຕ່ຖ້າວ່າເປັນບດົ ເພງເດັກກ
ຈະໝັນ້ ໃຈຢາກອາ່ ນເພາະຢາກຮ້ອງເພງເພ່ອື ຄວາມມວ່ ນຊື່ນ.

ການຮ້ອງເພງມີ 2 ຮູບແບບ ການຮ້ອງເພງ ແລະ ການປະກອບທ່າທາງ, ການຮ້ອງປະກອບທ່າທາງ
ແມ່ນໄດ້ສ້າງຄວາມສນົ ໃຈໃຫ້ແກ່ເດັກນ້ອຍຫາຍ ເພາະເຮດັ ໃຫ້ເດັກໄດ້ມີສ່ວນຮວ່ ມ ແລະ ຮບັ ຄວາມມ່ວນຊ່ືນ,
ຍັງເປັນການອອກກໍາລັງກາຍໄປໃນຕົວອີກດ້ວຍ.

4. ການຫິນັ້ ນເກມ
ການຫິັ້ນນເກມ ແມ່ນການສ້າງບັນຍາກາດເພື່ອຜ່ອນຄາຍຄວາມເຄັົ່ງຄຽດທາງອາລົມເຮັດໃຫ້ເກີດ

ຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ຄວາມຜູກພັນເຊງິ່ື ກັນ ແລະ ກັນ ການຫິັນ້ ເກມກໍ່ແມ່ນການສາ້ ງບັນຍາກາດໃຫ້ເດັກນ້ອຍ
ຜອ່ ນຄາຍຄວາມຕຶງຄຽດ ຫ ເວົາັ້ ໄດ້ວາ່ ເປນັ ການເຝກິ ສະໝອງຢູ່າງໜ່ືຶງ.

ໃນຄວາມໝາຍຂອງບກຸ ຄົນທີ່ືວາງໄປເກມໝາຍເຖິງການຫັິ້ນຕາ່ ງໆ ຕາມແຕ່ລະໂອກາດ ແລະ ເວລາທີື່
ຈະອໍານວຍໃຫ້ການງານປະຈໍາ ຫ ເປັນກິດຈະກາໍ ຂອງເດັກໄດຫ້ ິນ້ັ ນຮ່ວມກັນໃນເວລາຫວ່າງ, ກິດຈະກໍາທີື່ເອີນ້ັ
ວ່າເກມນັ້ນ ຈິື່ງມີຄວາມໝາຍລະອຽດແຕກຕ່າງກັນໄປແຕ່ລະຈຸດປະສົງໃນການໃຊ້ຕາມໂອກາດ, ເວລາ ຫ ສະ
ຖານທ່ີື, ບນັ ດາທາ່ ນຄງົ ປະຕເິ ສດບໄໍ່ ດ້ວາ່ ບເໍ່ ຄຍີ ໃຊ້ເກມ ຫ ການຫນິ້ັ ເຂາົ້ັ ມາປະກອບໃນກດິ ຈະກາໍ ອື່ນໆເລຍີ , ໃນ
ບາງຄັ້ງຂອງຊົ່ວໂມງສອນ ແລະ ການຮຽນຖ້າຮູ້ສກຶ ວ່ານກັ ຮຽນເລື່ມີ ເບອ່ື ໜາ່ ຍ ຫ ເຫງາົ ນອນ ຄູກຈະມກີ ດິ ຈະກາໍ
ນອກແບບມາໃຊ້ ຫ ນໍາມາເສີມເນ້ັອບົດໃນບົດຮຽນ ຫ ປະເມີນຜົນການຮຽນ ດັ່ົງນັ້ນຈິື່ງສະຫຼູບໄດ້ວ່າ ເກມ
ແມ່ນກດິ ຈະກາໍ ທືີ່ນໍາມາໃຊ້ເພອື່ ຄວາມສະໜຸກສະໜານ, ເພືອ່ ຄວາມມວ່ ນຊນ່ື , ຜອ່ ນຄາຍອາລົມ, ເປັນກດິ ຈະກາໍ
ນອກແບບທ່ືີສາມາດນໍາມາປະຍຸກດັດແປງ ຈັດໃຫ້ຜູ້ເຂົາຮ່ວມໄດ້ມີການສະແດງອອກທາງກາຍມີການເຄ່ືອນ
ໄຫວ ໂດຍມຸງໝາຍເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມເບີກບານມ່ວນຊ່ືນ, ສ້າງມະນຸດສໍາພັນພ້ັນຖານອ່ືນໆທີ່ືພວກເຮົາແຊກ
ເຂົ້ັາໃນກດິ ຈະກາໍ ນ້ັນ.

ກ່ອນຈະຫ້ັນິ ເກມຕ້ອງເລອກເກມຫິັ້ນໃຫ້ເໝາະສົມກັບຊາໍ່ ອາຍຂຸ ອງເດັກ, ເຝິກຊອ້ ມວິທີຫັ້ິນຖ້າມີອຸປະ
ກອນກຕ້ອງກຽມໃຫ້ຄົບຖວ້ ນ, ຈາກນ້ນັ ຈງ່ືິ ດາໍ ເນີນການຫັິນ້ , ພາຍຫງັ ຫນ້ິັ ແລ້ວຄູອາດສະຫຼູບຄນການຫນ້ັິ ເກມ.

5. ການຕ່ໍປະໂຫຍກ

ແມ່ນການຫິ້ັນຊະນິດໜືຶ່ງທີ່ືໃຊ້ຄາໍ ສຸພາສິດ, ຄໍາກອນມາຕໍ່ເຂົ້ັາກນັ ໃຫ້ເປັນປະໂຫຍກ ແລະ ມີຄວາມໝ
າຍທ່ືີຖກຕອ້ ງການຕໍ່ປະໂຫຍກແມນ່ ການໃຊ້ຄວາມຄິດ, ຄວາມໄວ ແລະ ຄວາມສາມກັ ຄີພາຍໃນກຸ່ມ ເພ່ືອຕ່ໍປະ

25

ໂຫຍກນັ້ນໃຫ້ສໍາເລັດ ທງັ ເປັນການຮຽນຮູ້ພາສາໃຫ້ມີຄວາມຄ່ອງແຄວຂນ້ັຶ , ຮູ້ຄວາມໝາຍຂອງຄາໍ ສັບ, ຄໍາສຸພາ
ສິດ, ຄາໍ ຜະຫຍາ ແລະ ກອບກອນຕ່າງໆຫາຍຂ້ຶັນ.

ການຕໍ່ປະໂຫຍກມີ 3 ຮູບແບບຄ: ຕໍ່ປະໂຫຍກສຸພາສິດ, ຕ່ໍຄໍາຜະຫຍາ, ຕຄ່ໍ າໍ ກອນສັນ້ , ກດິ ຈະກາໍ ນີັ້ສາ
ມາດຫັິນ້ ໄດ້ທັງເດັກ ແລະ ຜູ້ໃຫຍ່, ພຽງແຕ່ເຮາົ ເລອກປະໂຫຍກຄໍາກອນ ແລະ ຄາໍ ສຸພາສດິ ຕ່າງໆ ໃຫ້ເໝາະສົມ
ກບັ ເດກັ ແຕ່ລະຊາ່ໍ ອາຍ.ຸ

ກ່ອນຈະຫິ້ັນຄູຕ້ອງກະກຽມປະໂຫຍກ, ຂຽນໃສ່ເຈຍ້ (ຂຽນໂຕໃຫຍ່ ແລະ ຈະແຈ້ງ), ເຮດັ 2 ຊະນິດຄ
ກັນ, ແບ່ງຈໍານວນຜູ້ຫ້ັິນອອກເປັນ 2 ກຸ່ມແຂ່ງຂັນກັນ, ກຸ່ມໄດ້ຕ່ໍປະໂຫຍກແລ້ວໄວກ່ອນ ແລະ ຖກຕ້ອງແມ່ນ
ກມຸ່ ນັນ້ ຊະນະ.

6. ການສະແດງລະຄອນ

ແມ່ນນການສະແດງກຸ່ມຄົນທີື່ໃຊ້ທັງນໍ້າສຽງ, ທ່າທີ, ການນຸ່ງເຄ່ືອງທ່ີືເໝາະສົມບົດບາດຕາມຕົວລະ
ຄອນ ແລະ ບາງຄັ້ງຍງັ ມີການປະກອບດົນຕີ ເພື່ອເຮັດໃຫ້ມີບນັ ຍາກາດ, ໂດຍການເລອກເລືອ່ ງໃດເລື່ອງໜ່ຶືງທືີ່ມີ
ມາແລ້ວ, ມາສະແດງ ຫ ການແຕ່ງຂັນຶ້ ມາໃໝ່ຕາມຈດຸ ປະສງົ ທີື່ຕນົ ເອງຕອ້ ງການຢາກນໍາສະເໜີ, ການສະແດງລະ
ຄອນແມນ່ ສາ້ ງໃຫ້ເດກັ ນອ້ ຍຈື່ຈາໍ ບົດເລື່ອງ ແລະ ບົດບາດຂອງຕວົ ລະຄອນທ່ີືຕນົ ເອງສົມທົບສະແດງ, ເດັກນ້ອຍ
ຈະມີການຕ່ືນເຕັ້ນ ແລະ ມ່ວນຊ່ືນກັບການສະແດງອອກເປນັ ຢູ່າງດີ ການສະແດງລະຄອນແມ່ນເຮົາສາມາດກາໍ
ນົດໄດ້ວ່າ ຈະໃຫ້ເລື່ອງຍາວ ຫ ເລ່ືອງສັ້ນ ເພື່ອໃຫ້ແທກເໝາະກັບກຸ່ມຄົນທີື່ຈະເຝິກຊ້ອມໃນການສະແດງລະ
ຄອນ.

ກ່ອນການສະແດງຕ້ອງມີການກະກຽມເປັນຕົ້ັນແມ່ນການເລອກບົດເລ່ືອງ (ເໝາະກັບແຕ່ລະຊໍ່າອາຍ)ຸ
ຄັດເລອກຜູ້ທ່ືີຈະສະແດງໃຫ້ຄົບຕາມຕົວລະຄອນໃນເລື່ອງ ແລະ ແບ່ງໜ້າທື່ີຂອງແຕ່ລະຕົວລະຄອນ, ຢາຍບົດ
ເລ່ືອງໃຫ້ແຕ່ລະຄົນອ່ານ ແລະ ກາໍ ເນ້ັອໃນຂອງເລື່ອງໃຫ້ແຕ່ລະຄົນອ່ານ ແລະ ອຸປະກອນທີ່ືຈໍາເປັນໃຊ້ໃນການສະ
ແດງ, ຈາກນ້ນັ ຈິື່ງເຝກິ ຊອ້ ມໃຫ້ຄ່ອງແຄ້ວ.

ວິທີສະແດງ ຜູ້ເລົ່າຂຶ້ັນສະເໜີເລ່ືອງ, ຊຶ່ືຜູ້ຂຽນ, ຊ່ືຜູ້ແຕ້ມ (ເປັນເລ່ືອງຂອງປະເທດໃດ?) ຜູ້ເລົ່າກເລີມື່
ເປີດຫົວເລືອ່ ງ, ເມືອ່ ຮອດຕົວລະຄອນໃດກອອກມາເວັາົ້ ພ້ອມທງັ ສະແດງບົດບາດຂອງແຕ່ລະຕົວລະຄອນນັ້ນຈົນ
ຈົບ, ແຕ່ລະຕົວລະຄອນຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ຕິດຕາມເລ່ືອງ ແລະ ອອກມາສະແດງໃຫ້ທັນເວລາ ແລະ ຕໍ່ເນ່ືອງກັນ
ເພ່ືອເຮດັ ໃຫ້ຜູ້ຊມົ ໜາ້ ສນົ ໃຈຍືິ່ງຂ້ນັຶ .

7. ຄໍາທວາຍ
ແມນ່ ການຫິນັ້ ເກມຊະນດິ ໜືຶງ່ ທີື່ໃຊ້ຄວາມຄດິ ໂດຍການຊອກຫາຄາໍ ທວາຍມາຖາມໃຫ້ເດກັ ໄດ້ຄົັ້ນຄິດ

ເພື່ອໄດ້ຄໍາຕອບທີ່ືຖກຕ້ອງ ການທວາຍນອກຈາກໃຫ້ເດັກຄົ້ັນຄິດແລ້ວຍັງເຮັດໃຫ້ເດັກໄດ້ຮັບຄວາມມ່ວນຊ່ືນ
26

ຈາກການທວາຍ ແລະ ມີຄວາມສນົ ໃຈເພີ່ມື ຂ້ຶນັ . ກດິ ຈະກາໍ ນຈັີ້ ັດຂຶນັ້ ເພອ່ື ໃຫ້ເດັກໄດ້ເຝກີ ຝນົ ສະໝອງ ແລະ ປັນ
ຍາ, ເຝິກຄວາມກ້າຫານ, ກ້າສະແດງອອກ, ຄໍາທວາຍທື່ີນໍາມາທວຍເດັກມີຫາຍປະເພດ, ຫາຍຮູບແບບ ແລະ
ຫາຍລະດັບເໝາະສມົ ກັບຊາ່ໍ ອາຍຸຂອງເດັກ, ຖ້າແມ່ນນັກຮຽນຊ້ັນປະຖົມ, ມັດທະຍົມຄໍາທວາຍທີື່ເນນັ້ ໜກັ ແລະ
ຕດິ ພັນກັບການຄິດໄລ່ ຕ້ອງມກີ ານກະກຽມຄໍາທວາຍ ແລະ ຄໍາຕອບ, ຈາກນນັ້ ຄກູ ເວາ້ົັ (ສະເໜີ) ຄໍາທວາຍໃຫ້
ເດກັ ຟງັ ດວ້ ຍນໍ້າສຽງ ແລະ ຈງັ ຫວະທ່ືີເໝາະສົມ ເພ່ອື ໃຫ້ເດັກເຂັົາ້ ໃຈເນັ້ອໃນຂອງຄໍາທວາຍແລວ້ ຄິດຫາຄໍາຕອບ,
ໃຫ້ ເ ດ ັກຕອບເທ ື່ອລະຄົນຖ້າເດັກຕອບບ່ໍຖ ກ , ຄູກ ສ ະ ເ ລີຍຄໍາຕອບແ ລ້ວຕັ້ງຄໍາທວາຍ ໃໝ່ຕ່ໍໄປ.
(ກະຊວງສຶກສາທິການ ແລະ ກິລາ, 2009)

2. ທດິ ສະດການອາ່ ນເພື່ອຄວາມເຂາົ້ ໃຈ

2.1 ຄວາມໝາຍຂອງການອາ່ ນເພອ່ື ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ
ມຜ້ຊູ ຽ່ ວຊານ ແລະ ນກັ ສກຶ ສາຄນ້ົ ຄວາ້ ດ້ານການອ່ານໄດໃ້ ຫ້ຄວາມໝາຍຂອງການອາ່ ນເພອື່ ຄວາມເຂ້ົາ

ໃຈໄວດ້ ່ັົງນ້ົ:
ນະພາວດັ ທະນະ ເກດກາຈອນ (2545) ໄດ້ໃຫຄ້ ວາມໝາຍຂອງການອ່ານເພືອ່ ຄວາມເຂົາ້ ໃຈໄວວ້ າ່

ໝາຍເຖງການອ່ານເລ່ືອງ ຫ ຂຄ້ໍ ວາມແລ້ວສາມາດທາຄວາມເຂາົ້ ໃຈເນ້ົອໃນຂອງເລອ່ື ງໄດ້, ບອກເນອົ້ ໃນສາ
ຄນັ ຂອງເລື່ອງ ແລະ ຈດຸ ມຸ່ງໝາຍຂອງເລອ່ື ງ, ສາມາດຫຍໍ້ເລື່ອງ ແລະ ຕັງົ້ ສື່ເລອ່ື ງລວມທງັ ສະແດງຄວາມຄດິ ເຫັນ
ຕເ່ໍ ລືອ່ ງທໄື່ ດ້ອ່ານຢ່າງມເຫດຜນ.

ສກັ ກຽງໄກ ປັນຍາວັດ (2548) ໄດ້ໃຫຄ້ ວາມໝາຍຂອງການອາ່ ນເພ່ືອຄວາມເຂົ້າໃຈໄວວ້ ່າ: ໝາຍເຖິງ
ຂະບວນການຮັບຮຈູ້ ຸດປະສງ ຫ ຄວາມໝາຍຂອງຜຂູ້ ຽນທຕື່ ອ້ ງການສ່ືອອກມາຜ່ານຕວອກັ ສອນ, ຂຄໍ້ ວາມ ເຊ່ງິື
ຕອ້ ງອາໄສຄວາມຮູ້, ປະສບການຜ່ານມາ ແລະ ວທິ ຕາ່ ງໆຊ່ວຍໃນການອ່ານເພອ່ື ໃຫ້ເກດຄວາມເຂາົ້ ໃຈໃນການ
ອາ່ ນເຊ່ນັົ : ການຕົງ້ັ ຈດຸ ປະສງກ່ອນການອາ່ ນ ເຊັ່ົນວ່າ ເພອ່ື ຕອ້ ງການຂາ່ ວສານ, ຄາແນະນາການເຮດັ ກດິ ຈະກາ
ຕ່າງໆ, ຄວາມຢາກຮວູ້ າ່ ແມນ່ ຫຍງັ ເກດຂົນ້ຶ ຫ ເພ່ອື ຄວາມມວ່ ນຊນ່ື , ຕືນ່ ເຕົ້ນັ ເປັນຕນ້ົ . (River and
Temperley) ການຕງ້ົັ ຄາຖາມ, ການຄາດເດາເຫດການລ່ວງໜາ້ , ການເລອກໃຊວ້ ທິ ການອ່ານທເື່ ໝາະສມ ແລະ
ຖະໜດັ . ໃນການອ່ານກມການພຈິ າລະນາຮູບແບບການນາສະເໜຂອງຜຂູ້ ຽນ ແລະ ເມືອ່ ອ່ານສາເລັດແລວ້ ສາ
ມາດຕອບຄາຖາມ, ສະຫຸຼບຕຄວາມໝາຍ ແລະ ແກໄ້ ຂບນັ ຫາໃນການອ່ານນ້ັົນ.

ສະໄນ ອະລນຸ ເຫົ້າ (2550) ໄດໃ້ ຫຄ້ ວາມໝາຍຂອງການອາ່ ນເພອື່ ຄວາມເຂ້າົ ໃຈໄວວາ່ ໝາຍເຖິງຂະ
ບວນການທື່ບໍ່ໄດ້ອາໄສພຽງແຕ່ຄວາມສາມາດໃນການອ່ານສັນຍາລັກ ແລະ ຕຄວາມໝາຍຂອງສນັ ຍາລກັ ທື່ໄດ້
ອາ່ ນ ແຕ່ຕອ້ ງພະຍາຍາມເຂາ້ົ ໃຈຄວາມໝາຍ ພ້ອມທງັ ຜ້ອູ ່ານຄວນມປະຕກິ ລິ ຍິ າຕອບສະໜອງກັບສ່ິງື ທື່ອ່ານຕະ

27

ຫອດໃຊ້ຄວາມຮູ້ສກຶ ນຶກຄດິ , ຈນິ ຕະນາການ, ຄວາມຮູ້ ແລະ ປະສບການທືມ່ ມາປະສມປະສານເຂ້ົາໄປໃນການ
ອ່ານ ຈືງ່ິ ຈະຊ່ວຍໃຫ້ຜອູ້ າ່ ນເຂ້າົ ໃຈສ່ິງື ທ່ືອ່ານໄດຢ້ ່າງແທຈ້ ິງ.

ລະອອງ ຄັນທະວງ (2551) ໄດໃ້ ຫຄ້ ວາມໝາຍຂອງການອ່ານເພ່ອື ຄວາມເຂົນ້ ໃຈໄວວາ່ : ໝາຍເຖງິ
ຄວາມສາມາດໃນການເຂາ້ົ ໃຈຄວາມໝາຍທືອ່ າ່ ນໄດ້ກງກັບຜູ້ຂຽນທືຕ່ ອ້ ງການ ແລະ ສາມາດສະຫບຸຼ ໃຈຄວາມ
ຂອງເລອ່ື ງທອື່ າ່ ນໄດ້ ດ້ວຍການຕຄວາມໝາຍ ແລະ ສະຫຼຸບແນວຄວາມຄດິ ຜ້ອູ ່ານຈະຕອ້ ງມຄວາມເຂາົ້ ໃຈໃນຄາ
ສບັ , ສາມາດລຽງລາດບັ ໃຈຄວາມສາຄນັ ໄດ້ ເຊື່ິງຜູ້ອາ່ ນແຕລ່ ະຄນຍ່ອມມລະດບັ ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈແຕກຕາ່ ງກັນ
ອອກໄປ.

ການອາ່ ນເພອ່ື ຄວາມເຂາ້ັົ ໃຈແມ່ນຂະບວນການທຜ່ີື ອູ້ ່ານສາ້ ງຄວາມໝາຍຂອງບົດຂຽນໂດຍນາໍ ໃຊຂ້ ມ້ໍ ູນ
ທ່ຢືີ ູ່ໃນບດົ ດ່ງົັ ກ່າວ ແລະ ຄວາມຮູ້ທໄີື່ ດສ້ ະສົມມາໃນຫົວຂອງຜູອ້ າ່ ນເອງ (Samuels, “ວທີ ກີ ານອ່ານແບບຊໍ້າ
ໄປຊໍ້າມາ” 169). ການອາ່ ນເພືອ່ ຄວາມເຂົ້າັ ໃຈນັ້ີ ແມນ່ ລວມເອົາການຄົນ້ັ ຄດິ ຢາູ່ ງມີເປົ້ືາໝາຍ, ໃນຂະນະທີືຄ່ ວາມ
ໝາຍຂອງຂອງສ່ິງື ທີືອ່ ່ານຖກສ້າງຂນ້ັຶ ຈາກການປະຕສິ າໍ ພັນລະຫວາ່ ງຜູ້ອ່ານ ແລະ ຕົວໜງັ ສໃນບດົ ຂຽນນນ້ັ ໆ
(ຍດຸ ທະວທິ ກີ ານສາ້ ງຄວາມເຂາັ້ົ ໃຈ 137).

ການອາ່ ນແມ່ນການສາ້ ງຄວາມເຂາ້ົັ ໃຈ ແລະ ຄວາມເຂາ້ັົ ໃຈນີັເ້ ອງກແມນ່ ຫວົ ໃຈສາໍ ຄັນທສີ່ື ດຸ ຂອງການ
ອາ່ ນ. ການຟອ້ ງສຽງໂດຍບ່ຄໍ າໍ ນງຶ ເຖງິ ຄວາມເຂາົັ້ ໃຈ ກເປນັ ພຽງການເປັງ່ ສຽງຄໍາເວົາ້ັ ອອກໄປເທາ່ົ ນ້ນັ - ໝາຍ
ຄວາມວາ່ ຜ້ອູ າ່ ນສາມາດຟ້ອງສຽງໄດ້ຖກຕອ້ ງຊດັ ເຈນ ໂດຍທ່ືບີ ຮ່ໍ ຄູ້ ວາມໝາຍຂອງສືງ່ິ ທ່ືເີ ວາັ້ົ ອອກໄປເລຍີ . ການ
ອ່ານເພ່ືອຄວາມເຂາັົ້ ໃຈແບບມີປະສດິ ທິພາບ ບພໍ່ ຽງແຕ່ໝາຍເຖງິ ການເຂາົັ້ ໃຈໃນສື່ງິ ທືອ່ີ ່ານເທົ່ານັນ້ , ແຕ່ມນັ ຍັງ
ແມ່ນການນາໍ ເອົາສງືິ່ ທີ່ອື າ່ ນເຂາັ້ົ ໄປນາໍ ໃຊ້ໃນຊວີ ດິ ຕົວຈງິ ອກີ ດ້ວຍ. (ຍຸດທະສາດຂອງການອ່ານທໄືີ່ ດຜ້ ນົ : Duke
& Pearson, 2001. ໜາ້ . 423)

ຈາກຄວາມໝາຍການອາ່ ນເພື່ອຄວາມເຂາ້ົ ໃຈດງ່ົັ ທກ່ື າ່ ວມານັົ້ນ ສາມາດສະຫຼບຸ ໄດ້ວ່າ ການອາ່ ນເພອື່
ຄວາມເຂ້າົ ໃຈໝາຍເຖງິ ການອ່ານເພອ່ື ເກັບຂ້ມໍ ູນຈາກເລ່ືອງທືອ່ າ່ ນເປັນຫກັ ຜູ້ອ່ານຕ້ອງສາມາດຕຄວາມໝາຍ ຫ
ສະຫບຼຸ ຄວາມຈາກເລື່ອງທ່ອື າ່ ນໄດ້ ວາ່ ເລ່ືອງນັົ້ນກ່ຽວກບັ ຫຍງັ ມຄວາມສາຄັນແນວໃດ ເມອື່ ອາ່ ນແລວ້ ກຕ້ອງສາ
ມາດສະແດງຄວາມຄິດເຫັນ ຕົ້ັງຄາຖາມ ຫ ຕອບຄາຖາມຈາກເລ່ືອງທືອ່ າ່ ນໄດ້ ລວມໄປເຖິງການຄາດເດາເຫດ
ການລວ່ ງໜາ້ ອກດວ້ ຍ ເຊືງ່ິ ຜ້ອູ າ່ ນຕອ້ ງອາໄສຄວາມຮູ້ ແລະ ປະສບການທ່ມື ມາເພືອ່ ຊວ່ ຍໃຫເ້ ກດຄວາມເຂ້າົ ໃຈ
ໃນການອາ່ ນ

2.2 ອງປະກອບຂອງການອາ່ ນເພອ່ື ຄວາມເຂາົ້ ໃຈ
ກນັ ຍາ ຍວນມາ (2539) ໄດ້ກ່າວເຖງິ ອງປະກອບຂອງການອ່ານເພືອ່ ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈໄວວ້ ່າ ການທ່ອື ່ານ

ແລວ້ ຈະເກດຄວາມເຂາົ້ ໃຈໄດ້ດພຽງໃດນ້ົນັ ຂຶ້ົນຢກູ່ ບັ ປດັ ໄຈເບ້ອົ ງຕ້ົນກ່ຽວກັບຕວຜູອ້ ່ານດ່ງົັ ນ້ົ:
1) ປະສບການຂອງຜ້ອູ ່ານໃນເລ່ອື ງທອ່ື ່ານຈະຊວ່ ຍໃຫຜ້ ູ້ອາ່ ນເຂ້າົ ໃຈເລືອ່ ງໄດ້ຢາ່ ງຊດັ ເຈນ ແລະ

ເຫັນ ພາບຈນເກດຈິນຕະນາການໄດ້ງາ່ ຍ ເພາະມປະສບການໃນເອື່ ງນັ້ນົ ມາແລວ້ .

28

2) ຄວາມສາມາດດາ້ ນພາສາ ຄຄວາມຮໃູ້ ນດາ້ ນຄາສບັ , ຖ້ອຍຄາ, ສານວນ, ໂວຫານ ແະ ຄວາມ

ໝາຍຕ່າງໆຂອງການຕຄວາມໝາຍ

3) ຄວາມສາມາດໃນການຄິດ ຜອູ້ າ່ ນຈະເຂາ້ົ ໃຈໃນເລ່ອື ງທ່ອື ່ານໄດຈ້ ະຕອ້ ງມຄວາມສາມາດໃນ

ການຄດິ ປະສບການເປນັ ສວ່ ນປະກອບສາຄັນຂອງການຄິດ ການເດນທາງໄປຍັງສະຖານທຕ່ື າ່ ງໆ ແລະ ການມປະ

ສບການໂດຍກງເຊງ່ືິ ຈະເປນັ ສ່ວນປະກອບໃນການພດັ ທະນາຄວາມຄດິ .

4) ຄວາມສນໃຈ ແລະ ຄວາມເຊື່ອ ຈະເປນັ ແຮງຈູງໃຈທ່ືເຮັດໃຫເ້ ກດຄວາມສນໃຈ ແລະ ຄວາມ

ເຂາົ້ ໃຈເລ່ອື ງທ່ືເຮາມກັ ດວ້ ຍຄວາມຢາກຮູຢ້ າກເຫັນ.

5) ຈຸດປະສງໃນການອ່ານ ການອ່ານຢາ່ ງມຈດຸ ປະສງຈະເຮດັ ໃຫຜ້ ູອ້ ່ານສາມາດສາ້ ງຄວາມສນໃຈ

ໄປສູ່ເນົອ້ ໃນເລອື່ ງເຮດັ ໃຫເ້ ກດຄວາມເຂາົ້ ໃຈໄດ້ດຍງືິ່ ຂ້ຶນົ .

ກະລຖາ ໂພໄຊລດັ (2556) ໄດກ້ ່າວເຖງິ ອງປະກອບທສ່ື າຄນັ ຂອງການອາ່ ນເພອ່ື ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈໄວດ້ ງ່ົັ

ນ:ົ້

1) ສາມາດຈ່ືຈາເລອ່ື ງສ່ວນໃຫຍ່ທອື່ າ່ ນມາແລວ້ ໄດ້ ເມື່ອເຖິງເວລາຈາເປັນທື່ຕອ້ ງການຈະໃຊ້ປະ

ໂຫຍດ ຫ ອ້າງອງເຖິງກເຮັດໄດໂ້ ດຍບຍ່ໍ າກ

2) ສາມາດຈັບໃຈຄວາມສາຄນັ ໄດ້ ສາມາດຈາແນກ ຫ ບົ່ງບອກໃຈຄວາມຫກັ ອອກຈາກໃຈ

ຄວາມຍອ່ ຍທ່ບື ໍຈ່ າເປັນ ຫ ບສ່ໍ າຄັນ

3) ສາມາດຕຄວາມໝາຍຂອງເລື່ອງ ຫ ຂ້ຄໍ ດິ ເຫນັ ທືອ່ ່ານໄດວ້ າ່ ມໃຈຄວາມສາຄັນນອ້ ຍຫາຍພຽງ ໃດ

4) ສາມາດສະແດງຄວາມຄດິ ເຫັນຈາກສິື່ງທ່ໄື ດອ້ າ່ ນມາແລ້ວໄດຢ່ ່າງຖກຕອ້ ງ, ມເຫດຜນ ແລະ

ໜ້າເຊື່ອຖ

5) ສາມາດໃຊວ້ ຈິ າລະນະຍານຂອງຕນພຈິ າລະນາ, ໄຕຕ່ ອງຂສ້ໍ ະຫຸບຼ ຫ ການອາ້ ງອງຕ່າງໆຂອງຜູ້

ຂຽນໄດຢ້ າ່ ງຖກຕອ້ ງ ແລະ ເປັນລະບບບ່ໍສັບສນ

6) ສາມາດຖາ່ ນໂອນ ຫ ປະສມປະສານຄວາມຮທູ້ ່ໄື ດຮ້ ບັ ຈາກການອາ່ ນກບັ ປະສບການອ່ືນໆໄດ້

ຢ່າງເໝາະສມຕາມກາລະເທສະ.

ຈາກອງປະກອບຂອງການອ່ານເພ່ືອຄວາມເຂາົ້ ໃຈທືກ່ ່າວມານົນັ້ ສະຫຸຼບໄດ້ວາ່ ອງປະກອບຂອງຜູ້ອ່ານທ່ື

ຈະເຮັດໃຫຜ້ ູອ້ ່ານເກດຄວາມເຂາ້ົ ໃຈໄດນ້ ນັົ້ ຈະຕ້ອງອາໄສຄວາມຮ້ທູ ່ຜື າ່ ນມາຂອງຜອູ້ າ່ ນ ທາງດ້ານຄາສບັ ແລະ

ດາ້ ນຄວາມໝາຍ ແລະ ຍງັ ຕອ້ ງມຈຸດປະສງຂອງການອາ່ ນທຊື່ ດັ ເຈນ ເພອື່ ໃຫຜ້ ູ້ອາ່ ນເກດຄວາມເຂົ້າໃຈໃນການ

ອາ່ ນ ສາມາດຈບັ ໃຈຄວາມສາຄນັ ຫ ໄຈແຍກປະເດນັ ທ່ືສາຄນັ ຕາ່ ງໆໄດເ້ ປນັ ຢ່າງດ ພ້ອມທັງຍງັ ສາມາດສະແດງ

29

ຄວາມຄິດເຫນັ ຈາກສງື່ິ ທອ່ື ່ານໄດ້ອກດວ້ ຍ ໂດຍປະສບການທືຜ່ າ່ ນມາຂອງຜ້ອູ າ່ ນສາມາດເບ່ງິື ເຫນັ ພາບໃນເລອ່ື ງ

ທືໄ່ ດອ້ ່ານໄດ້ຢາ່ ງຊດັ ເຈນເປັນຢາ່ ງດ.

2.3 ຂນ້ັົ ຕອນການອາ່ ນເພອື່ ຄວາມເຂາ້ົ ໃຈ
1) ຂ້ນັ ຕອນທີ 1: ເລອກບດົ ທື່ີຈະອ່ານ

ບົດອ່ານເລມື່ີ ຕ້ັງແຕ່ບດົ ອ່ານແບບງ່າຍໆ ໄປຫາ ບດົ ອາ່ ນທມີື່ ຄີ ວາມທາ້ ທາຍ. ມາດຖານໃນການຄດັ ເລອກບົດ
ອ່ານແມນ່ ຄວນຈະເນັ້ນໃສ່ປະໂຫຍດເຂາ້ັົ ໃນການສອນຂອງບດົ ອ່ານນັນ້ ໆເຊ່ນັົ ການສອນການນໍາໃຊ້ຍດຸ ທະວທິ ໃີ ດໜຶື່
ງ ຫ ບັນດາຍດຸ ທະວິທຕີ ່າງໆ. ນອກນ້ັີ ກຄວນຄາໍ ນງຶ ເຖິງ ສງື່ິ ທື່ນີ ກັ ຮຽນສົນໃຈ ແລະ ສງ່ືິ ທື່ີກຽ່ ວພັນກບັ ຫວົ ຂຂ້ໍ ອງ
ບົດຮຽນ. ຖ້າວາ່ ບົດອາ່ ນນ້ນັ ໆເປັນບົດອາ່ ນທທີ່ື ້າທາຍ ແມ່ນໃຫ້ຄນູ າໍ ໃຊ້ວິທີ ‘ອ່ານອອກສຽງ’ ເວລາສອນ.

2) ຂນ້ັ ຕອນທີ 2: ອະທບິ າຍຍດຸ ທະວິທ:ີ
ເນນັ້ ໃສ່ 2 ຄໍາຖາມດົ່ັງລຸ່ມນ:ີ້ັ

- ມັນແມນ່ ຫຍງັ ?
- ເປນັ ຫຍງັ ມນັ ຈື່ງຶ ມີປະໂຫຍດ/ຈໍາເປັນ ສາໍ ລບັ ການອ່ານເພອື່ ຄວາມເຂາ້ັົ ໃຈ?

ຍົກຕົວຢ່າູ ງປະກອບເຂ້ົາັ ໃນການອະທບິ າຍໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ເຫນັ ແລະ ໃນເມືອ່ ໃດທເີ່ື ປນັ ໄປໄດ້ໃຫສ້ າ້ ງສາຍ
ກຽ່ ວພນັ ກັບຄວາມຮເູ້ ກ່ົາຂອງນັກຮຽນ ແລະ ສິງື່ ທໄື່ີ ດຮ້ ຽນຜາ່ ນມາ.

3) ຂັ້ນຕອນທີ 3: ສາທດິ ການນາໍ ໃຊຍ້ ດຸ ທະວິທີ
ອ່ານອອກສຽງຕອນໜງ່ືຶ ຂອງບົດອ່ານ ແລະ ນາໍ ໃຊວ້ ິທີການ “ອະທິບາຍຄວາມຄດິ ” ແລະນາໍ ໃຊສ້ ງ່ືິ ປະຈັກຕາ

(ເຄອື່ ງໝາຍ, ແຜນວາດ ແລະ ອນື່ ໆ) ໃນການສອນນກັ ຮຽນ. ໝາຍເຫດ: ການອະທບິ າຍຄວາມຄດິ ແມນ່ ລວມເອາົ
ການເວາັົ້ ອະທິບາຍແບບລະອຽດສືິງ່ ທ່ີືກະຕນຸ້ ໃຫ້ເກດີ ຄວາມຄດິ ນັ້ນໆ ແລະ ຄວາມຄດິ ດົງ່ັ ກາ່ ວສົ່ງຜົນຕຄໍ່ ວາມເຂາ້ັົ ໃຈ
ແບບໃດແດ່. ການອະທບິ າຍຄວາມຄິດແມນ່ ເຮັດໃຫ້ນັກຮຽນຮບັ ຮູ້ ແລະ ເຂາັ້ົ ໃຈຢ່າູ ງລະອຽດເຖິງຂະບວນການຄດິ ຢ່າູ ງ
ຕ້ັງໜາ້ ຂອງນັກອາ່ ນ. ຖາ້ ວ່າມຄີ ວາມຈາໍ ເປນັ ທຈ່ືີ ະຂຽນ ຫ ວາດຂ້ໍມູນຕາ່ ງໆທືີໄ່ ດ,້ ໃຫ້ສາທດິ ໃນລະຫວາ່ ງຂັນ້ ຕອນນ້ີັ.

4) ຂັນ້ ຕອນທີ 4: ການໃຫ້ການຊວ່ ຍເຫອແບບໃກຊ້ ິດ
ອາ່ ນອອກສຽງໃນຕອນຕ່ໄໍ ປຂອງບົດອາ່ ນ ແລະ ໃຫ້ນັກຮຽນຈບັ ຄູ່ກບັ ໝູ່ຂອງເຂົາເຈາົ້ັ ເພອື່ ນາໍ ໃຊ້ຍດຸ ທະວທິ ີ

ແບບໃໝ.່ ສນົ ທະນາແລກປູຽ່ ນສງິ່ື ທໄືີ່ ດຈ້ າກນັກຮຽນແຕລ່ ະຄູ່ ແລະ ອາ່ ນອອກສຽງຕອນຕໄ່ໍ ປຂອງບົດອ່ານ.
5) ຂັ້ນຕອນທີ 5: ການຝກຝນົ ດວ້ ຍຕວົ ເອງ
ສງັ ເກດເວລານກັ ຮຽນເຮດັ ວຽກດວ້ ຍຕວົ ເຂາົ ເຈັ້າົ ເອງຕອນທີື່ຢູ່ໃນກ່ມຸ ໃຫຍ.່ ບ່ວໍ ່າຈະເປັນການສບຕກ່ໍ ານອ່ານ

ແຕ່ລະຕອນຂອງບດົ ອ່ານ ໂດຍທີຄ່ື ູໃຫຄ້ ວາມຊວ່ ຍເຫອໜ້ອຍລງົ ຫ ໃຫນ້ ັກຮຽນອ່ານບດົ ເລື່ອງອດິ ສະຫະດ້ວຍຕວົ
ເຂົາເຈົາັ້ ເອງ. ບວໍ່ າ່ ຈະດໍາເນນີ ດວ້ ຍຮູບແບບໃດ, ນກັ ຮຽນກໄດ້ນາໍ ໃຊຍ້ ຸດທະວທິ ດີ ້ວຍຕວົ ເຂົາເຈາົັ້ ເອງ. ນອກນີັ້ ກຕ້ອງ
ສາ້ ງພັນ້ ຖານໃຫນ້ ັກຮຽນທີ່ຕື ອ້ ງການການຊວ່ ຍເຫອເພີມື່ (ຜາ່ ນການສາທດິ ໃຫ້ເບງິ່ື ເພີ່ືມເຕມີ ຫ ການໃຫກ້ ານ

ຊວ່ ຍເຫອແບບໃກ້ຊດິ ), ແລະ ການເອາົ ວຽກໃຫນ້ ກັ ຮຽນກບັ ບຸກທພ່ືີ ອ້ ມທີ່ຈື ະນໍາໃຊ້ມັນ. ເປົ້ືາໝາຍກເພ່ອື ຮບັ ປະກັນ
ວາ່ ນັກຮຽນຈະເຂາ້ັົ ໃຈຍດຸ ທະວິທີ ແລະ ຂະບວນການນໍາໃຊ້ບນັ ດາຍດູ ທະວທິ ດີ ັົ່ງກາ່ ວ. ຈຸດປະສົງສູງສດຸ ກເພ່ອື ເຮດັ ໃຫ້

30

ນກັ ຮຽນພັດທະນາບນັ ດາຍຸດທະວິທີຕ່າງໆທື່ເີ ຂາົ ສາມາດນາໍ ໃຊ້ໄດເ້ ວລາທຕ່ີື ອ້ ງການຕອນເຂາົ ເຈົັ້າອ່ານດວ້ ຍຕວົ ເອງ.
6) ຂ້ັນຕອນທີ 6: ການສະທ້ອນຄນ
ໃຫ້ນກັ ຮຽນເຮດັ ການສະທ້ອນຄນວາ່ ການນໍາໃຊຍ້ ດຸ ທະວທິ ຕີ ່າງໆນັ້ນຊ່ວຍໃຫ້ເຂາົ ເຈ້ັາົ ເຂ້າົັ ໃຈບດົ ອ່ານແບບ

ໃດ. ຈາກນັ້ນໃຫ້ເຂົາເຈັົ້າປະກອບຄາໍ ເຫນັ ຂອງເຂາົ ໃນກ່ມຸ ນ້ອຍ ຫ ໃນກມຸ່ ໃຫຍທ່ ີ່ືມໝີ ດົ ທກຸ ຄນົ ໃນຫ້ອງຮຽນ.
ສນົ ທະນາແລກປ່ຽູ ນວ່າເຂາົ ເຈາ້ັົ ຈະນໍາໃຊ້ບັນດາຍດຸ ທະສາດແບບໃດເວລາເຂົາເຈາ້ັົ ອ່ານດ້ວຍຕົວເຂາົ ເອງ.

2.4 ຄນຸ ລກັ ສະນະຂອງນກັ ອາ່ ນ
ຄນຸ ລັກສະນະຂອງນັກອາ່ ນທມ່ືີ ີປະສດິ ທພິ າບ ແລະ ນັກອ່ານທ່ມືີ ປີ ະສດິ ທິພາບໜ້ອຍ (Duke &

Pearson 2001)

ນກັ ອາ່ ນທມື່ີ ປີ ະສດິ ທພິ າບ: ນກັ ອາ່ ນທມີ່ື ປີ ະສດິ ທພິ າບໜອ້ ຍ:

- ມີເປ້າືົ ໝາຍຢ່ໃູ ນໃຈ ແລະ ເຂາັົ້ ໃຈເຖິງ - ບໍ່ເຂ້ົັາໃຈວ່າເຂາົ ເຈາົັ້ ອ່ານເພ່ອື ຫຍງັ
ຈດຸ ປະສົງຂອງການອ່ານ - ບມ່ໍ ີການເບ່ືິງພາບລວມຂອງບດົ ອາ່ ນກອ່ ນ

- ເບິື່ງພາບລວມຂອງບົດອາ່ ນກ່ອນ—ຫວົ ເລອ່ື ງ,

ຮູບພາບ, ຫົວຂ້ໍ, ຮູບແຕ້ມປະກອບ - ເລື່ມີ ຕ້ັົນອ່ານໂດຍບ່ໄໍ ດຄ້ ດິ ຫາຫວົ ຂທໍ້ ືີກ່ າໍ ລງັ
- ມີການສະທ້ອນຄນ (ແລະ ສວ່ ນຫາຍມກີ ານ ອາ່ ນມາກອ່ ນ

ແບງ່ ປັນກັບຄນົ ອ່ືນ) ກຽ່ ວກບັ ສືງ່ິ ທີື່ເຂົາເຈ້ົາັ ຮູ້

ກຽ່ ວກັບຫວົ ຂໍ້ໃນເລອ່ື ງນນ້ັ ໆ - ບ່ມໍ ີການຄາດເດົາເຫດການໃນເລື່ອງ
- ມກີ ານຄາດເດາົ ເຫດການໃນທອ່ີື າດຈະເກດີ
- ອາ່ ນບດົ ເລອ່ື ງ (ຕວົ ຢາູ່ ງ: ນະວະນິຍາຍ ແລະ
ຂຶນ້ັ ໃນເລືອ່ ງ ບົດເລ່ືອງຈິງ) ໂດຍໃຊ້ວທິ ດີ ຽວກັນທັງໝດົ
- ນາໍ ໃຊຫ້ າກຫາຍວທິ ີການໃນການອ່ານເພ່ອື

ເຮັດໃຫ້ເໝາະສມົ ກັບບົດເລື່ອງທກືີ່ ໍາລັງອາ່ ນ
ຢູ່ (ນະວະນຍິ າຍ, ບດົ ເລອ່ື ງຈິງ)

- ອາດຈະຕດັ ສນິ ໃຈທ່ຈີື ະອ່ານບົດເລື່ອງທງັ - ບໄ່ໍ ດ້ຄດິ ວາ່ ບດົ ຂຽນນເ້ັີ ຂົາເຈ້າັົ ຈະອາ່ ນຫາຍ
ໝດົ ແຕຕ່ ັົ້ນຈນົ ຈົບ, ອານບາງສວ່ ນ ຫ ບໍ່ ປານໃດ
ອ່ານເລີຍກໄດ້

ໃນຂະນະທກື່ີ າໍ ລງັ ອາ່ ນ: ໃນຂະນະທກ່ືີ າໍ ລງັ ອາ່ ນ:

- ສບຕໍ່ມີການສະທອ້ ນຄນຕ່ໍບດົ ທີກ່ື າໍ ລັງອ່ານ, - ອາດຈະບໍ່ຮູວ້ ່າເຂາົ ເຈົາັ້ ເຂາັ້ົ ໃຈເລືອ່ ງທີກ່ື ໍາລັງ
ຄາດການລ່ວງໜ້າ ແລະ ມີການຄາດເດາົ ອ່ານ ຫ ບໍ່
ເຫດການທອີ່ື າດຈະເກດີ ຂຶນ້ັ
- ບໍ່ມີການຊີ້ແັ ຈງວາ່ ເຫດການທຄ່ີື າດເດາົ ໄວ້ນັ້ນ
- ຊ້ແັີ ຈງວ່າເຫດການທຄ່ືີ າດເດົາໄວນ້ ັ້ນ ຖກຕ້ອງ ຫ ບ່ໍ
ຖກຕອ້ ງ ຫ ບ່ໍ
- ບໍ່ມກີ ານສັງເກດຄວາມເຂົ້າັ ໃຈຂອງຕນົ ເອງ
- ສັງເກດຄວາມເຂັົາ້ ໃຈຂອງຕົນ

31

- ນາໍ ໃຊວ້ ິທກີ ານແກໄ້ ຂຕ່າງໆໃນເມອື່ ຄ້ົນັ ພົບ - ບມ່ໍ ີການນາໍ ໃຊ້ວທິ ກີ ານແກໄ້ ຂໃດໆເລຍີ
ວາ່ ຕນົ ເອງບໍເ່ ຂ້ັົາໃຈບົດເລອ່ື ງທື່ກີ ໍາລັງອາ່ ນຢູ່

- ມກີ ານຄດັ ເລອກສິ່ືງທີື່ຈະອ່ານ ໂດຍຕັດສິນ - ຍອມແພ້ ຫ ອ່ານໄປເລັ້ອຍໆໂດຍທບີ່ື ່ເໍ ຂ້ັົາໃຈ
ໃຈວ່າຕອນໃດທືີ່ຈະອ່ານຢູ່າງລະອຽດທ່ີືສດຸ , ຄວາມໝາຍຂອງເລື່ອງ—ບມໍ່ ກີ ານກັບມາເບື່ິງ
ຕອນໃດທື່ຈີ ະອ່ານແບບໄວໆ, ຕອນໃດທືຈີ່ ະ ຄນບດົ ເລອື່ ງອີກ
ບອ່ໍ ່ານ ແລະ ຕອນໃດໃນເລອ່ື ງທ່ືີຈະກບັ ມາ
ອ່ານຄນ

- ນາໍ ໃຊໂ້ ຄງສາ້ ງ ແລະ ລກັ ສະນະຂອງບົດ - ບໄ່ໍ ດ້ນໍາໃຊໂ້ ຄງສາ້ ງ ແລະ ລກັ ສະນະຂອງບດົ
ເລ່ອື ງເພ່ອື ຊວ່ ຍໃຫ້ເຂາົັ້ ໃຈບົດເລ່ືອງຫາຍຂັນ້ຶ ເລ່ືອງເພອ່ື ຊ່ວຍໃຫເ້ ຂ້ັົາໃຈບົດເລອ່ື ງ

- ສ້າງຄາໍ ຖາມກຽ່ ວກບັ ບົດເລ່ອື ງທື່ີອ່ານ - ບຄ່ໍ ອ່ ຍສ້າງຄາໍ ຖາມກ່ຽວກບັ ບົດເລ່ືອງທ່ືອີ າ່ ນ

- ຕອບສະໜອງຕ່ກໍ ັບບົດເລ່ອື ງແບບມກີ ານຄນ້ັົ - ບ່ໍຄ່ອຍມກີ ານນໍາເອາົ ປະສບົ ການສວ່ ນຕົວເຂົັາ້

ຄດິ ແລະ ໃສ່ຄວາມຮູ້ສຶກລົງໄປ (ປະຕກິ ລິ ຍິ າ ມາເສອື່ ມພນັ ກບັ ບົດເລືອ່ ງ

ຕອບສະໜອງຂອງຜອູ້ ່ານ)

ຫງັ ຈາກອາ່ ນແລວ້ : ຫງັ ຈາກອາ່ ນແລວ້ :

- ຕດັ ສິນວ່າບັນລຈຸ ຸດປະສົງໃນການອ່ານຄງັ້ ນ້ັີ - ບເ່ໍ ຂາົ້ັ ໃຈເຖິງສິງື່ ທ່ີໄື ດອ້ າ່ ນມາ
ແລວ້ ຫ ບ່ໍ
- ບໍ່ມີການຄດິ ຄນວາ່ ສື່ິງທຄີື່ າດເດາົ ຕ່າງໆນັ້ນ
- ສະທ້ອນຄນວ່າສງ່ິື ທີືໄ່ ດ້ຄາດເດາົ ໄວ້ນັ້ນຖກ ຖກ ຫ ບ່ໍ
ກບັ ສິ່ືງທີເ່ື ກີດຂຶນ້ັ ໃນບດົ ເລ່ອື ງຫບໍ່
- ບໍມ່ ີການເຊື່ອມຕໍກ່ ັບເລອື່ ງລາວສວ່ ນຕົວຂອງ
- ມກີ ານສບົ ທຽບບນັ ດາຕວົ ລະຄອນໃນເລອ່ື ງ, ຕົນເອງ
ເຫດການ, ເນ້ັອໃນ (ສໍາລບັ ເລື່ອງຈິງ) ກບັ

ຕວົ ເອງ, ກັບຊວີ ດິ ຈງິ ແລະ ກບັ ປືມ້

ເຫັມ້ ອ່ືນໆ

- ສະຫຼຸບສັງລວມເນັ້ອຫາສາໍ ຄນັ - ບມໍ່ ກີ ານສະຫຸຼບສັງລວມເນອ້ັ ຫາສາໍ ຄນັ

- ອາດມີການຊອກຫາຂ້ໍມນູ ອື່ນໆເຂ້ົັາມາເສີມ - ບມໍ່ ີການຊອກຫາຂໍມ້ ນູ ອືນ່ ໆເຂາ້ັົ ມາເສມີ

- ຕອບສະໜອງຕໍ່ກບັ ບດົ ເລ່ືອງແບບມກີ ານຄັົ້ນ - ບໍຄ່ ່ອຍມກີ ານນໍາເອົາປະສົບການສວ່ ນຕວົ ເຂ້າົັ

ຄດິ ແລະ ໃສຄ່ ວາມຮສູ້ ຶກລງົ ໄປ (ປະຕິກິລຍິ າ ມາເສອື່ ມພນັ ກັບບດົ ເລອ່ື ງ

ຕອບສະໜອງຂອງຜອູ້ າ່ ນ)

2.5 ການອາ່ ນເພອ່ື ຄວາມເຂາົັ້ ໃຈໃນໄວເດກັ
ການອ່ານເພືອ່ ຄວາມເຂັາ້ົ ໃຈໃນຕອນເລ່ມືີ ຕັ້ນົ ຂອງໄວເດັກ ແມ່ນ ທັກສະການອ່ານທນ່ືີ າໍ ໄປສຄູ່ ວາມສາໍ

ເລັດທາງດາ້ ນການຮຽນຂອງນກັ ຮຽນ ແລະ ການຮບັ ເອົາຂໍມ້ ນູ ຕ່າງໆໃນທກຸ ຂງົ ເຂດຊວີ ິດຂອງເຂາົ ເຈາົ້ັ . ເມືອ່ ໃດ

32

ກຕາມທ່ນີື ກັ ຮຽນບ່ສໍ າມາດກາໍ ນດົ ໃຈຄວາມຫກັ ໆ ແລະ ຂມໍ້ ູນລະອຽດຂອງບົດຂຽນທ່ືີເຂາົ ເຈ້າັົ ອ່ານ ຫ ບໍ່ຢາກ
ອ່ານແບບມີການພຈິ າລະນາຊັ້ແີ ຈງເຖງິ ໂຄງສາ້ ງຂອງບດົ ເລື່ອງ, ຄຸນລັກສະນະ, ແລະ ພາສາທ່ຜືີ ູ້ຂຽນນາໍ ໃຊ,້
ເມື່ອນັ້ນເຂົາເຈາົັ້ ມັກຈະເກີດມຄີ ວາມຜິດຫວັງ ແລະ ບ່ໍຢາກມສີ ວ່ ນຮວ່ ມເຂັົາ້ ໃນກດິ ຈະກາໍ ແລະ ວຽກຕາ່ ງໆທື່ີຄູ
ມອບໝາຍໃຫເ້ ພາະເຂາົ ເຈາ້ົັ “ບໍເ່ ຂົາັ້ ໃຈ”. ຖ້າຈະເວົາ້ັ ສະເພາະເຈາະຈົງສິງື່ ໃດສງິ່ື ໜຶືງ່ ນັ້ນ, ການມຄີ ວາມສາໍ ນກຶ ກຽ່ ວ
ກັບໂຄງສ້າງຂອງບົດອາ່ ນແມ່ນຈະຊວ່ ຍໃຫ້ຜ້ອູ ່ານເຂາົ້ັ ໃຈບົດຂຽນທໃື່ີ ຫ້ຂໍ້ມນູ ຂາ່ ວສານໄດຫ້ າຍຂຶ້ັນ. ນກັ ຮຽນ
ຄນົ ໃດທືບ່ີ ສ່ໍ າມາດອາ່ ນເພ່ອື ເຂາັ້ົ ໃຈຄວາມໝາຍຂອງສ່ືງິ ທອ່ືີ ່ານ ໃນຕອນທີື່ເຂົາເຈັ້າົ ຢູ່ຊ້ັນປະຖົມຕອນຕັົນ້ ໄດນ້ ັ້ນ,
ເຂົາເຈົາ້ັ ອາດຈະເສຍໂອກາດໃນການພັດທະນາທັກສະການອາ່ ນໃນເຊງີ ເລິກທ່ຕືີ ອ້ ງການການຄດິ ພິຈາລະນາ
ໄຕຕ່ ອງແບບຖີື່ຖວ້ ນເພ່ືມີ ຂຶ້ນັ ໃນຕອນທືເີ່ ຂາົ ເຈ້ັາົ ຂ້ນັຶ ຫ້ອງສູງໃນເວລາຕ່ໍມາ. ຄວາມກາ້ ວໜາ້ ໃນການຮຽນຂອງ
ນກັ ຮຽນແມນ່ ຖກກາໍ ນົດໂດຍຄວາມສາມາດໃນການທໍາຄວາມເຂາັົ້ ໃຈໃນສິື່ງທອີື່ ່ານ ແລະ ສາມາດວໄິ ຈ ແລະ ນາໍ
ໃຊ້ຄວາມຮທູ້ ໄ່ືີ ດ້ມາຈາກການອ່ານໄດ.້

1. ກອ່ ນການອາ່ ນ

- ຄູສາມາດສາ້ ງຄວາມສົນໃຈ ແລະ ກະຕ້ນຸ ການນາໍ ໃຊບ້ ັນດາຍດຸ ທະວທິ ເີ ຂາົ້ັ ໃນການອ່ານ ໂດຍເລັງຄວາມ
ສນົ ໃຈໄປໃນຂງົ ເຂດສະເພາະເຈາະຈົງໃດໜື່ຶງກອ່ ນທນືີ່ ກັ ຮຽນຈະເລ່ມືີ ອາ່ ນ. ອະທບິ າຍເຖິງຈຸດປະສົງຂອງການ
ອ່ານໃນຄັງ້ ນ້ັີ ແລະ ໃຫຂ້ ້ມໍ ູນນັກຮຽນໃນສືິ່ງທີເ່ື ຂາົ ເຈ້າົັ ຈະໄດເ້ ຮດັ ຫງັ ຈາກອາ່ ນແລວ້ . ນກັ ຮຽນຈະຕ້ອງໄດ້ຊັແີ້ ຈງ
ເຖິງປະເດນັ ຫກັ ໆຂອງບດົ ເລື່ອງ ແລະ ຂມ້ໍ ນູ ລະອຽດ, ເຊ່ືງິ ລວມມກີ ານປຽບທຽບ/ສົມທຽບ ລັກສະນະຂອງຕົວ
ລະຄອນ ຫ ບ່ໍ? ເຂາົ ເຈ້ົັາຈະຕ້ອງໄດ້ໂຕ້ຕອບກັບບົດທີື່ອາ່ ນບ່ໍ?

- ບອກໃຫ້ນັກຮຽນຊອກເບືງິ່ ປະເພດ ແລະ ໂຄງສາ້ ງຂອງບດົ ອ່ານ. ຄົນຂຽນມີຈຸດປະສງົ ຫຍງັ - ເພອື່
ຄວາມບນັ ເທີງ ຫ ເພື່ອການບອກກາ່ ວ? ອງົ ປະກອບຂອງການຮຽນຮໜູ້ ງັ ສມຫີ ຍງັ ແດ່ ຕວົ ຢາູ່ ງເຊັົ່ນ ໂຄງເລືອ່ ງ,
ສະຖານທື່ີ, ມມຸ ມອງຕ່າງໆ? ເຄ່ອື ງມທີຊື່ ວ່ ຍໃນການຮຽນຮໜູ້ ັງສທຜື່ີ ້ຂູ ຽນນໍາໃຊ້ມຫີ ຍັງແດ່ ເຊນ່ັົ : ການນາໍ ໃຊ້ຄໍາ
ປຽບທຽບ, ການນາໍ ໃຊ້ເລ່ອື ງສັ້ນ?

- ແນະນໍາໃຫນ້ ກັ ຮຽນເບື່ງິ ຫົວຂຂໍ້ ອງເລ່ອື ງທ່ືເີ ຂາົ ເຈາົ້ັ ຈະອ່ານ. ເລອ່ື ງນ້ນັ ຢູ່ໃນສະພາບແວດລອ້ ມແບບໃດ?
ນັກຮຽນຄາດເດາົ ວາ່ ບດົ ເລອ່ື ງນ້ຈີັ ະເວາ້ົັ ກຽ່ ວກບັ ຫຍງັ ແດ່? ນກັ ຮຽນສາມາດນາໍ ເອາົ ປະສບົ ການ ແລະ ຄວາມຮູ້
ສ່ວນບຸກຄນົ ມາກຽ່ ວພັນກບັ ບົດເລື່ອງໄດແ້ ບບໃດ? ມຄີ າໍ ສັບສາໍ ຄນັ ຢໃູ່ ນບດົ ເລື່ອງ ຫ ບທ່ໍ ືຈີ່ ະຕ້ອງໄດກ້ ບັ ມາເບ່ິງື
ຄນ?

- ຖ້າວາ່ ມີໜ້າປກົ ມຮີ ູບແຕ້ມ, ນັກຮຽນຈະສາມາດສະຫບຼຸ ຫ ຄາດເດາົ ຫຍັງໄດແ້ ດຈ່ າກບນັ ດາຮູບ
ເຫາົ່ ນນັ້ ?

2. ໃນຂະນະທກ່ືີ າໍ ລງັ ອາ່ ນ

- ນໍາໃຊ້ຍດຸ ທະວິທສີ ະເພາະເຈາະຈົງໃດໜືງຶ່ ເຊັ່ົນ ການສາ້ ງແຜນວາດບດົ ເລ່ອື ງໂດຍນາໍ ໃຊ້ການຈດັ ໂຄງສ້າງ

ແບບຮູບພາບ ແລະ ການສ້າງແຜນວາດແນວຄວາມຄດິ ເພອ່ື ເປັນວທິ ີທີ່ເື ຮດັ ໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດຈດັ ຂມ້ໍ ນູ ຕາ່ ງໆ
ໃນຂະນະທືີກ່ ໍາລງັ ອາ່ ນໄດ.້

33

- ສ້າງທາງເລອກໃຫນ້ ັກຮຽນເພື່ອໃຫເ້ ຂາົ ເຈົາ້ັ ສາມາດສງັ ເກດຕິດຕາມຄວາມເຂາົ້ັ ໃຈຂອງເຂາົ ເຈົ້ັາເອງໃນ
ຂະນະທເ່ືີ ຂາົ ກາໍ ລງັ ອ່ານ ເຊົນັ່ ການອະທບິ າຍ, ການນໍາພາການອາ່ ນແບບໃກຊ້ ິດກບັ ນັກຮຽນ, ຫ ນາໍ ໃຊ້ເຕັກນກິ
“ການສບສວນ” ໃນການຊອກຫາຫກັ ຖານຕ່າງໆໃນບດົ ອາ່ ນ.

- ຖາມຄາໍ ຖາມນັກຮຽນເພ່ືອຊ່ວຍໃຫ້ເຂາົ ເຈົັ້າສນົ ໃຈ ແລະ ເອາົ ໃຈໃສ່ຈຸດທືສ່ີ າໍ ຄັນ ຫ ຕອນໃດຕອນໜື່ງຶ
ຂອງບດົ ເລ່ອື ງທ່ືີຕອ້ ງການໃຫນ້ ກັ ຮຽນເຮດັ ການສະຫບຸຼ ແລະ ສງັ ລວມໄດ.້

3. ຫັງຈາກອາ່ ນແລ້ວ:

- ສນົ ທະນາກຽ່ ວກັບສ່ງິື ທໄ່ືີ ດຄ້ າດເດາົ ຕາ່ ງໆທໄືີ່ ດກ້ ່າວໄວ້ກອ່ ນເລີື່ມຕ້ັນົ ອ່ານບົດເລອື່ ງ ແລະ ກໍານດົ ວາ່
ການຄາດເດາົ ເຫາ່ົ ນນ້ັ ຖກ ຫ ຜດິ .

- ສ້າງໂອກາດໃຫ້ນກັ ຮຽນໄດສ້ ະຫຼຸບເຫດການທື່ີສາໍ ຄນັ ຕາ່ ງໆຢູ່ໃນເລື່ອງທືອີ່ າ່ ນ.
- ຊວ່ ຍໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດສາ້ ງສືງ່ິ ກຽ່ ວພນັ ກນັ ລະຫວາ່ ງສງິື່ ທີເ່ື ຂາົ ເຈັົາ້ ໄດ້ອ່ານ ແລະ ຄວາມຮຂູ້ ອງເຂາົ ທ່ີື
ມຢີ ່ແູ ລວ້ ແລະ ປະສົບການສວ່ ນຕົວຂອງແຕ່ລະຄນົ .
- ນໍາພາການສນົ ທະນາກຽ່ ວກັບບົດອ່ານນນັ້ ໆ ເພ່ອື ຮບັ ປະກັນວາ່ ການສົນທະນາປະກອບມຄີ າໍ ຖາມທີຕ່ື ້ອງ
ໃຊກ້ ານຄ້ນັົ ຄດິ ພຈິ າລະນາສູງ. ຕົວຢູາ່ ງ: “ເຈາັົ້ ຄິດວາ່ ເປັນຫຍງັ ຕົວລະຄອນຈືງ່ຶ ເຮັດແບບນັນ້ ?” “ມັນຈະເກີດຫຍງັ
ຂັ້ນຶ ຖ້າວ່າ...?” “ເຈາັົ້ ຈະເຮດັ ຫຍັງເມ່ອື ...?”
- ຍກົ ຕົວຢູາ່ ງໃຫນ້ ັກຮຽນເບ່ືງິ ຫ ອ່ານຫາຍກວ່ າໜງ່ຶື ບົດເລື່ອງໃຫນ້ ກັ ຮຽນຟງັ ເພ່ືອໃຫນ້ ກັ ຮຽນສາມາດ
ສມົ ທຽບ ແລະ ຄິດຫາຄວາມແຕກຕ່າງຈາກສິື່ງທືີເ່ ຂາົ ເຈາົັ້ ໄດ້ອາ່ ນ. ຕົວຢ່າູ ງ: ໃຫ້ນກັ ຮຽນອ່ານບົດເລອື່ ງທ່ຂີື ຽນ
ຈາກມມຸ ມອງຂອງບກຸ ຄນົ ທໜີ ືຶງ່ , ບຸກຄົນທສີ ອງ ຫ ບກຸ ຄນົ ທີສາມ ແລະ ສົນທະນາແລກປຽູ່ ນຄວາມແຕກຕາ່ ງ
ກນັ ຂອງບນັ ດາບົດດງ່ົັ ກ່າວ.
2.6 ການອາ່ ນຈບັ ໃຈຄວາມ

1. ຄວາມໝາຍຂອງການອ່ານຈບັ ໃຈຄວາມ

ປັດຈຸບັນໂລກມີການປູ່ຽນແປງຢູ່າງໄວວາໂດຍສະເພາະໃນສວ່ ນຂອງຂໍ້ມູນຂາ່ ວສານຕ່າງໆທີໝື່ ູນວຽນ
ແລະ ວິທີທີື່ສໍາຄັນທີື່ສຸດນການທີ່ືຈະຮູ້ຂ້ມໍ ູນຂ່າວສານນັ້ນໄດ້ຄການອ່ານເພາະການອ່ານເປັນສິື່ງຈໍາເປັນຕ່ໍຊີວດິ
ມະນຸດໃນການສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ທາງດ້ານການສຶກສາ ແລະ ຍັງເພີ່ືມພູນຄວາມຮູ້, ຊ່ວຍໃນການພັດທະນາ
ທາງສະຕິປັນຍາ ແລະ ການຕັດສິນໃຈໃນສິ່ືງທີ່ືສໍາຄັນໃນຂະນະດຽວກັນການອ່ານຍັງມີບົດບາດຕໍ່ການດໍາລົງ
ຊີວິດໃນແງ່ຂອງການສ້າງປະສົບການໃໝໆ່ , ການກ້າວທນັ ວທິ ະຍາການ, ກາ້ ວທັນໂລກທື່ພີ ອ້ ມຈະປູ່ຽນແປງໃນ
ທກຸ ເວລາ ແລະ ບດົ ບາດທ່ືກີ ່ຽວຂ້ອງຕໍ່ທກຸ ຄນົ . ນອກຈາກນນ້ັ ການອ່ານຍັງໃຫ້ຄວາມສໍາຄັນໃນການໃຫ້ຄວາມ
ເພດີ ເພີນ ແລະ ຄວາມສຸກກັບຜູ້ອາ່ ນຢສູ່ ະເໜເີ ໝອນດງົັ່ ທ່ືີ (ສຸຈະຣິດ ເພຍຊອບ, ສາຍໃຈ ອນິ ທໍາພອນ, (2523:

98)ສະຫຼຸບຄວາມສໍາຄັນຂອງການອ່ານໄວວ້ ່າ ກນອ່ານມີຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ນັກຮຽນ ເພາະເປັນທັກສະທີືນ່ ັກຮຽນ
ໃຊ້ສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ສັບວິຊາການຕ່າງໆ, ຜູ້ທີື່ມີນິດໄສຮັກການອ່ານ ແລະ ມີທັກສະການອ່ານສູງຍ່ອມ
ສະແຫວງຫາຄວາມຮູ້ໄດ້ຢູ່າງມີປະສດິ ທິພາບ, ສາມາດນໍາຄວາມຮູ້ທີ່ືໄດ້ຈາກການອ່ານໄປໃຊ້ໃນການເວົັ້າ ແລະ
ການຂຽນໄດ້ເປັນຢູ່າງດີ ເພາະຖວ່າຫາກນກັ ຮຽນມີພັ້ນຖານທາງການອາ່ ນທີ່ືດີແລ້ວຍ່ອມນາໍ ໄປໃຊ້ເປັນເຄື່ອງມ
ໃນການຫາຄວາມຮ້ໃູ ນສາຂາອືນ່ ໆໄດເ້ ປັນຢູ່າງດີ. ການອາ່ ນຈບັ ໃຈຄວາມສໍາຄັນຫາຍເຖິງ ການອາ່ ນເພື່ອຈັບໃຈ
ຄວາມ ຫ ຂຄໍ້ ດິ , ຄວາມຄດິ ຫັກຂອງຂຄໍ້ ວາມ ຫ ເລືອ່ ງທອ່ືີ ່ານເປນັ ຂໍຄ້ ວາມທືີຄ່ ວບຄມຸ ຂຄ້ໍ ວາມອ່ືນໆໃນຫຍໜໍ້ າ້

34

ທັງໝົດ. ໃຈຄວາມຫ ັກໝາຍເຖິງໃຈຄວາມທີື່ສໍາຄັນ ແລະ ເດັ່ົນທີ່ືສຸດເຊິ່ືງສາມາດຄວບຄຸມເນ ັ້ອໃນ
ປະໂຫຍກອືນ່ ໆໄດ້ທັງໝົດ, ສາມາດເປັນໃຈຄວາມ ຫ ປະໂຫຍກແບບດຽ່ ວໆໄດ້ໂດຍບຕ່ໍ ້ອງມີປະໂຫຍກອື່ນມາ
ປະກອບ ເຊິື່ງແຕ່ລະໜ້າຈະມີໃຈຄວາມສໍາຄັນຊັດເຈນຂຶ້ັນ, ອາດເປັນການອະທິບາຍໃຫ້ລະອຽດ ໃຫ້ຄໍາຈໍາກັດ
ຄວາມ ຍົກຕົວຢູ່າງປຽບທຽບ ແລະ ສະແດງເຫດຜົນຢູ່າງຖີ່ືຖ້ວນ ເພື່ອສະໜັບສະໜູນຄວາມຄິດຂອງສ່ວນທ່ືບີ ່ໍ
ແມນ່ ໃຈຄວາມສາໍ ຄນັ ( ໃຈຄວາມສາໍ ຮອງ )ທ່ຊືີ ວ່ ຍຂະຫຍາຍຄວາມໝາຍໃຫ້ແຈງ້ (ພມົ ມາ ຄາໍ ມັງ ພອ້ ມຄະນະ,
2016: 1).

(ຖະປະນີ ນາຄອນຣບົ , 2545: 41) ໄດກ້ ່າວເຖງິ ຄວາມສາໍ ຄັນຂອງການອາ່ ນໄວ້ວ່າ ການອ່ານເປັນສືິ່ງ

ສໍາຄນັ ຍງ່ິື ໃນຊີວດິ ຂອງຄນົ ເຮົາເພາະຈະໄດ້ທງັ ຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມບັນເທິງໄດທ້ ກຸ ເມື່ອຈາກການອ່ານ, ໃນການ
ສອນອ່ານນນ້ັ ທາງໂຮງຮຽນຄວນໃຫ້ມີທງັ ອ່ານໃນໃຈ ແລະ ອາ່ ນອອກສຽງ, ເວລາໃນການເຝກີ ອ່ານໃນໃຈຄວນ
ມີຫາຍກວ່າການອ່ານອອກສຽງ ເພາະການອ່ານໃນໃຈໃນຊີວິດປະຈໍາວັນຫາຍກວ່າການອ່ານອອກສຽງ, ຈຸດ
ໝາຍຂອງການເຝິກທັກສະການອາ່ ນຄໃຫ້ນັກຮຽນສາມາດອາ່ ນໜງັ ສເຂາັົ້ ໃຈໄດເ້ ອງ, ສາມາດໃຊກ້ ານອາ່ ນເປັນ
ເຄືອ່ ງມຫາຄວາມຮູ້ ແລະ ຄວາມບນັ ເທງິ ນອກເວລາຮຽນໄດ້, ສ່ວນການອ່ານອອກສຽງນນັ້ ເປັນການອ່ານເພ່ືອຜູ້
ອ່ືນ, ຜູ້ອ່ານຕ້ອງຄໍາເນິງເຖິງຜູ້ຟັງດ້ວຍໃນຂະນະທີ່ືອ່ານຄ ຄໍາເນິງເຖິງການເພີື່ມຄວາມຮູ້, ສະຕິປັນຍາ, ຄວາມ
ສາມາດຕະຫອດເຖິງຄວາມຕ້ອງການຂອງຜູ້ຟັງ. (ສະວີວອນ ຄູຫາພິນັນ, ( 2542:3) ໄດ້ສະຫຸຼບຄວາມສາໍ ຄນັ

ການອ່ານໄວ້ວ່າການອ່ານມີຄວາມສໍາຄັນຕໍ່ຊີວິດມະນຸດຕັ້ງແຕ່ນ້ອຍຈົນໃຫຍ່, ສໍາຄັນຕໍ່ການພັດທະນາອາຊີ ບ
ແລະ ການສກຶ ສາ, ນັບວ່າການອາ່ ນເປັນຫົວໃຈສໍາຄັນໃນການຮຽນການສອນ. ດົ່ງັ ນັ້ນ, ການອ່ານຈ່ິືງເປັນສິື່ງຈໍາ
ເປນັ ທີ່ຈື ະຕອ້ ງເຝກິ ໃຫເ້ ກີດຄວາມຊາໍ ນານ, ເພືອ່ ສະສມົ ປະສົບການເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມຄດິ ທີກ່ື ວ້າງຂວາງເຂ້ົັາໃຈ
ເລອື່ ງທີ່ືອ່ານໄດ້ໄວ ແລະ ຖກຕ້ອງ, ຍັງສອດຄອ່ ງກບັ ແນວຄິດຂອງ (ສວີ ະການ ປະທຸມສຕຸ ິ, 2540: 15)ກາ່ ວ

ເຖິງຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງການອາ່ ນວ່າ ການອາ່ ນຊ່ວຍເພ່ືີມພູນຄວາມຮູ້, ຄວາມຄິດ, ສົງ່ ເສມີ ໃຫ້ເກດີ ຂະບວນການ
ພັດທະນາຊີວິດໃນທາງທືີດ່ ງີ າມ ແລະ ຍັງຊ່ວຍປະສານຄວາມຮ້ຂູ ອງມະນດຸ ທຸກຊາດທກຸ ພາສາເຮັດໃຫ້ເກີດການ
ພັດທະນາສິງື່ ທີ່ືເປັນປະໂຫຍດຫວງຫາຍ. ການອ່ານໜັງສມີສ່ວນຊວ່ ຍສ້າງຄວາມສໍາເລັດໃນການດາໍ ເນີນຊວີ ິດ
ໄດ້ຢູ່າງດ,ີ ຜູ້ທີ່ືມຄີ ວາມສາມາດພິເສດໃນການອ່ານມັກຈະໄດ້ຮັບຄວາມຈະເລີນກ້າວໜ້າຢູ່າງໄວວາ, ການອ່ານ
ໜັງສເປັນສິງ່ື ຈໍາເປັນແກ່ຜູຢ້ ູ່ໃນວົງການສກຶ ສາ ເພາະຜູຢ້ ໃູ່ ນວົງການສຶກສາຈະຕ້ອງຕດິ ຕາມການເຄື່ອນໄຫວທາງ
ວິຊາການຢູ່ສະເໝີ (ສະນິດ ຕັ້ງທະວີ, 2538:3). ການອ່ານຈັບໃຈຄວາມເປັນການອ່ານເພ່ືອຈັບເນັ້ອໃນ

ໃຈຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງເລ່ືອງໂດຍມຈີ ດຸ ມຸງ້ ໝາຍສະຫບຼຸ ໃຈຄວາມສາໍ ຄນັ , ຫາຄວາມສໍາຄັນໃຊແ້ ຜນພາບໂຄງເລ່ືອງ
ເພ່ືອພັດທະນາການອ່ານ, ລວມທັງການຮູຈ້ ກັ ໃຊຄ້ າໍ ຖາມກຽ່ ວກບັ ເນ້ັອໃນ ແລະ ພັດທະນາການທາງດາ້ ນຄວາມ
ຄິດ (ປະພັນ ເຣອງເຣງ, 2545:11). ການອ່ານຈັບໃຈຄວາມເປັນການອ່ານສະເພາະເກັບກາແຕ່ເນັ້ອໃນ

ໃຈຄວາມສໍາຄັນຂອງເລື່ອງ ຈາກການອ່ານເລ່ືອງໃດເລ່ືອງໜຶ່ືງແລ້ວນໍາມາຮຽບຮຽງໃໝ່ໃຫ້ສັ້ນເຂົ້ັາ, ແຕ່ໄດ້
ໃຈຄວາມສົມບນູ ສາມາດນໍາໄປໃຊ້ໃຫ້ເປັນປະໂຫຍດ (ຖະປະນີ ນາຄອນທອນ, 2549: 115)

35

ສະຫຼຸບລວມແລ້ວການອາ່ ນຈັບໃຈຄວາມເປນັ ປະໂຫຍດຕໍຜ່ ູ້ອ່ານ ເພາະການອ່ານໜງັ ສ ຫ ຕໍາລາຕ່າງໆ
ຜູ້ອ່ານຈະຕ້ອງພະຍາຍາມຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນໃນສິື່ງທີ່ືອ່ານໃຫ້ໄດ້, ຖ້າຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນໄດ້ກ່ໍຈະເຮັດໃຫ້
ເຂັົາ້ ໃຈເນັອ້ ເລ່ືອງ ແລະ ຈະນໍາຄວາມຮ້ໄູ ປໃຊ້ຕະຫອດເວລາ. ດງ່ົັ ນັ້ນ, ຜູ້ອາ່ ນຈະຕ້ອງໄດ້ມີການເຝີກຢູ່າງສະໝໍ່າ
ສະເໝີເພື່ອໃຫ້ເກີດຄວາມຊໍານິຊໍານານ, ຖ້າຫາກເຮົາບ່ໍໄດ້ເຝິກອ່ານຈັບໃຈຄວາມຢູ່າງຕ່ໍເນື່ອງຈະເຮັດໃຫ້ເຮົາ
ເຂົັ້າໃຈຄໍາສັບ ຫ ຂ້ໍຄວາມ ແລະ ບໍ່ສາມາດຈັບໃຈເນ້ັອໃນສໍາຄັນເລ່ືອງທີ່ືໄດ້ອ່ານໄດ້ກ່ໍຈະເຮັດໃຫ້ການອ່ານ
ຈັບໃຈຄວາມບສ່ໍ າມາດປະສບົ ຜົນສໍາເລັດເທົ່າທຄີື່ ວນ.

2. ປະເພດຂອງການອ່ານຈັບໃຈຄວາມ

ປະເພດຂອງການອ່ານຈັບໃຈຄວາມມີນັກສຶກສາຫາຍທ່ານໄດ້ສະຫຸຼບໄວ້ດັົ່ງນີ້ັ:ປະເພດຂອງການອ່ານ
ຈບັ ໃຈຄວາມມີ 2 ປະເພດຄ:

1) ອ່ານເພອ່ື ຈບັ ໃຈຄວາມສວ່ ນລວມ ເປັນການອ່ານເພ່ືອທໍາຄວາມເຂ້າັົ ໃຈເນ້ັອໃນທື່ີສໍາຄັນຂອງ
ຂຄ້ໍ ວາມ, ເລອື່ ງ ຫ ໜັງສ ເພ່ືອເຫນັ ຄວາມສາໍ ພນັ ຂອງລາຍລະອຽດ ແລະ ໃຫເ້ ຂາັົ້ ໃຈຈຸດມຸ້ງໝາຍທີ່ືສໍາຄັນຂອງ
ຂຄໍ້ ວາມ ຫ ເລືອ່ ງນ້ັນໆໄດ້, ໂດຍການກວດສາຍຕາຜ່ານຫົວຂຕ້ໍ າ່ ງໆຢາູ່ ງໄວ.

2) ການອາ່ ນເພອື່ ຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນເປນັ ການອ່ານທ່ືີຕເ່ໍ ນື່ອງກັບການອ່ານຂັນ້ ທໍາອິດໂດຍການລາຍ
ລະອຽດທກຸ ຕວົ ອັກສອນ, ເພ່ືອຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນຕະຫອດທງັ ເລ່ືອງ, ເພ່ືອຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນໃຫ້ໄດຫ້ າຍທື່ີ
ສດຸ (ພນັ ທຸທິພາ ຫາບເລີດບນຸ , 2542:51)

ການອາ່ ນຈບັ ໃຈຄວາມມີ 2 ປະເພດຄ:
- ການອ່ານຈັບໃຈຄວາມເປັນການອ່ານຢູ່າງໄວ, ເພື່ອສໍາຫວດວ່າໃຈຄວາມຂ ອງເລື່ອງນັ້ນມີ
ລັກສະນະ ຫ ຈຸດມຸ່ງໝາຍແນວໃດ, ລາຍລະອຽດຂອອງເນ້ອັ ໃນມຄີ ວາມສາພນັ ກັນແນວໃດ.
- ການອ່ານຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນເປັນການອ່ານແລ້ວສະຫຸຼບໃຈຄວາມສໍາຄັນ ຫ ຂໍ້ຄວາມທີື່ສໍາຄັນ
ດວ້ ຍການຈດັ ບນັ ທຶກ ຫ ຈດົ ຈາໍ ໄວ້ໃນສະໝອງ ຫ ຕອ້ ງຂີດກອ້ ງໄວໃ້ ນໜງັ ສນນັ້ , ໃຈຄວາມສໍາຄັນທື່ຜີ ູ້ອ່ານໄດ້
ຮັບອາດມຫີ າຍລັກສະນະຕາມແຕ່ລະຕ້ອງການເຊນັົ່ ເປນັ ເນ້ອັ ໃນສາໍ ຄນັ ຂອງເນ້ັອເລື່ອງເປັນຄວາມຮູ້ ຫ ຂ້ໍມູນທີ່ື
ຜູ້ອ່ານສົນໃຈ, ເປັນແນວຄດິ ຫ ທັດສະນະຂອງຜູ້ຂຽນ, ເປັນຈຸດມຸ່ງໝາຍສໍາຄັນຂອງເລ່ືອງເຖິງຢູ່າງໃດກຕາມ
ການອ່ານຈັບໃຈຄວາມສໍາຄັນຈະເປັນພັ້ນຖານສໍາຄັນທືີ່ເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານສາມາດສະແດງຄວາມຄິດເຫັນໃນການ
ວິຈານ, ວິເຄາະໄດ້ຢູ່າງຖີ່ືຖ້ວນລວມທັງເຮັດໃຫ້ຜູ້ອ່ານສົນໃຈສຶກສາເລື່ອງນັ້ນເປັນພິເສດຖ້າຜູ້ອ່ານມີຄວາມ
ສົນໃຈໃນເລ່ືອງນັ້ນມາກ່ອນແລ້ວ (ທິດາ ໂມສີພະຣັດ, ນະພາໄລ ສຸວອນນະທາດາ, 2544:569). ການອ່ານ
ຈັບໃຈຄວາມສາມາດຈໍາແນກໄດ້ສອງລັກສະນະຄ: ການອ່ານໂດຍລະອຽດຄການອ່ານທີ່ືເກັບເນ້ັອໃນທີື່ເປັນ
ປະເດັນອນັ ສາໍ ຄັນຕາ່ ງໆຢູ່າງລະອຽດຕະຫອດເລ່ືອງສາມາດຮບັ ຮທູ້ າໍ ຄວາມເຂັາົ້ ໃຈເລື່ອງໄດຢ້ ່າູ ງຈະແຈ້ງຊັດເຈນ,
ລັກສະນະທີສອງຄ ການອ່ານໂດຍສະຫຼຸບເປັນການອ່ານທືີ່ສະເພາະເຈາະຈົງເອາົ ແຕເ່ ນ້ັອໃນປະເດັນທີ່ສື າໍ ຄັນຂອງ
ເລ່ອື ງ, ຜ້ອູ ່ານສາມາດຮບັ ຮທູ້ ໍາຄວາມເຂາົັ້ ໃຈເນັ້ອໃນສໍາຄນັ ຂອງເລ່ອື ງໄດ້ (ພິນນັ ບຸນພາມີ, 2542:78).

36

3. ກດິ ຈະກາໍ ການສອນນທິ ານ

3.1 ຄວາມໝາຍ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງນທິ ານ
ມນັກວຊິ າການ ແລະ ຜຮູ້ ຫູ້ າຍທາ່ ນໄດ້ໃຫຄ້ ວາມໝາຍຂອງນິທານໄວແຕກຕາ່ ງກັນ ດັ່ງົ ນ້ົ:
ກະນກວັດທະນະ ພສູ າແກວ້ (2550: 14) ກາ່ ວວ່າ ນທິ ານໝາຍເຖງິ ເລື່ອງທເື່ ລາົ່ ກັນມາ. ສະນນັົ້ , ທກຸ ປະ

ເທດມເລອື່ ງເລາົ່ ສບຕ່ໍກັນມາເປັນມລະດກຂອງຊາດ ແລະ ມການຖາ່ ຍໂອນກັນໃນລະຫວາ່ ງປະເທດເຊັົ່ນ: ປະ
ເທດໄທໄດຮ້ ບັ ອິດທພິ ນຂອງນິທານ ອສບ ມາໃຊ້ເລົາ່ ເພ່ອື ສອດແຊກກບັ ທາມະຊາດ ເພາະນິທານອສບທຸກເລື່ອງ
ທື່ເລົາ່ ແລ້ວສະຫຼຸບດວ້ ຍພາສິດວາ່ ນິທານເລ່ອື ງນ້ສົ ອນໃຫ້ຮູ້ວາ່ ແລະ ສວ່ ນໃຫຍແ່ ລວ້ ໃນການເລາົ່ ນທິ ານນອກ
ຈາກຈະມຄວາມມງຸ້ ໝາຍເຮດັ ໃຫເ້ ກດຄວາມມວ່ ນຊ່ນື ແລ້ວ ຍງັ ເຮດັ ໃຫຜ້ ້ຟູ ງັ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມຄິດທ່ສື າມາດນາໄປ
ໃຊ້ໃຫ້ເກດປະໂຫຍດໃນຊວິປະຈາວນັ ອກດວ້ ຍ.

ດວງຫະໄທ ຄາວງັ (2554:9) ກາ່ ວວາ່ ນິທານເປນັ ເລອື່ ງທື່ສບຕກ່ໍ ັນມາຕົັງ້ ແຕ່ສະໄໝບຮູ ານເປັນມລະດກ
ທາງວດັ ທະນະທາ ນທິ ານອາດເປນັ ເລ່ອື ງຈິງ ຫ ມຜແູ້ ຕງ່ ຂນຶ້ົ ເພອື່ ຄວາມມວ່ ນຊນື່ , ເພດເພນ ແລະ ອາດແຝງດວ້ ຍ
ຄະຕສິ ອນໃຈ ແລະ ເປັນແນວທາງໃນການດາລງຊວດິ

ການເລົາ່ ນທິ ານມຄວາມສາຄັນເຮດັ ໃຫເ້ ກດປະໂຫຍດດົງ່ັ ຄາເວາ້ົ ຂອງ ເກຣກິ ຍນຸ້ ພັນ (2543. 55-56)
ດັົ່ງນົ້:

1. ເດັກເກດມຄວາມອບອນຸ່ ແລະ ໃກ້ຊດິ
2. ເດກັ ມຄວາມເພດເພນ, ຜອ່ ນຄາຍ, ສດຊ່ນື ແລະ ແຈມ່ ໃສ
3. ເດັກສ່ົງເສມທກັ ສະການຟັງ
4. ເດັກຈະຖກປກູ ຈິດສານຶກດວ້ ຍນທິ ານທມ່ື ເນອ້ົ ໃນສົ່ງເສມຄຸນນະທາ ຈະລຍິ ະທາ
5. ນິທານເຮັດໃຫເ້ ດັກເບືິ່ງໂກໃນແງດ່ ຮຈູ້ ກັ ການແບ່ງປັນ
6. ນິທານສົງ່ ເສມຂະບວນການຄິດ ວເິ ຄາະ ແລະ ແກ້ໄຂບນັ ຫາ
7. ນທິ ານສ່ົງເສມຄວາມກາ້ ໃຫ້ແກ່ເດັກ
8. ເດກັ ຈະໄດ້ຮບັ ຄວາມຮທູ້ ່ືເປັນປະໂຫຍດຈາກນິທານ ແລະ ສາມາດປະຍກຸ ໃຊ້ໃນຊວດິ ປະຈາວນັ ໄດ້.
9. ນິທານສ່ົງເສມການຄດິ ສາ້ ງສນັ ແລະ ຈນິ ຕະນາການສາລບັ ເດກັ
10. ສງ່ົ ເສມທກັ ສະທາງພາສາ
ລະວວດັ ທະນະ ຣັງສຍາພນັ (2533:9) ເຊ່ືິງກ່າວເຖງຄວາມສາຄນັ ຂອງການເລາ່ົ ນທິ ານໄວ້ດງ່ົັ ນ້ົ:

37

1. ເປນັ ການກະຕຸ້ນທາງສືພ່ າສາ ການເລົ່ານິທານເຮັດໃຫເ້ ດກັ ໄດເ້ ຂາ້ົ ໃຈຮບູ ແບບຂອງພາສາໃນ
ການເລ່າົ ເລ່ອື ງ ການສນທະນາຕາ່ ງໆ ແລະ ເປັນການເພື່ມຄວາມຮໃູ້ ນຄາສັບໃໝ່ໆ ເຊ່ງືິ ເຫນັ ຄາສັບນ້ົັນໃນໜັງສ
ຈະເຂາ້ົ ໃຈຫາຍຂນົ້ຶ .

2. ເກດການກະຕນຸ້ ທາງດາ້ ນການຟັງສຽງ ແລະ ສານຽງ ການເລາົ່ ນທິ ານມລະບບການບັນຍາຍ ບດສນ
ທະນາທື່ນາ້ ສຽງມຈັງຫວະປຽ່ ນແປງໄປຈະຈງຸ ໃຈໃຫ້ເດກັ ຕງ້ົັ ໃຈຟງັ ແລະ ສາມາດຈັບໃຈຄວາມໝາຍນາ້ ສຽງໄດ້.

3. ເປັນການກະຕຸ້ນທາງສາຍຕາ ຈາກນທິ ານທໃ່ື ຊ້ສ່ືປະກອບ ເຊົນ່ັ ຫນຸ່ ໜງັ ສ, ຮູບພາບພ້ອມທງັ ຕວຜູ້
ສະແດງເອງໂດຍເບິື່ງເຫນັ ສໜາ້ , ກລິ ຍິ າທ່າທາງທສື່ ະແດງອອກເປັນສືງິ່ ກະຕຸ້ນທື່ເກດການຮບັ ຮູ້ ອັນສງ່ົ ຜນເຮດັ
ໃຫຜ້ ູ້ຟັງເກດຄວາມຮສູ້ ຶກຢ້ານ, ຮກັ ຫ ຊງັ ປ່ຽນໄປຕາມເນອົ້ ເລອ່ື ງ.

4. ເກດການຮັບຮູ້ກຽ່ ວກບັ ສງັ ຄມ ນທິ ານເຮັດໃຫ້ເດກັ ໄດຮ້ ບັ ຮູ້ ແລະ ເຂົາ້ ໃຈກ່ຽວກບັ ຂະນບທານຽມ,
ປະເພນ, ສນິ ທາຈະລຍິ ະທາ, ຮບູ ແບບການດາເນນຊວິດ ແລະ ພດຶ ຕກິ າຕາ່ ງໆຂອງຄນໃນສງັ ຄມ.

5. ຊວ່ ຍປກູ ຝັງຄນຸ ນະທາ, ຄວາມດ, ຄວາມສຸພາບ, ຄວາມລະອຽດອ່ອນເກດຂ້ນຶົ ໃນຈິດໃຈຂອງເດັກ
6. ການເລົາ່ ນທິ ານເປັນການໂນ້ມນາວ ໃຫຮ້ ູ້ຈັກໜງັ ສດໆ ແລະ ມນໄິ ສຮັກການອ່ານໄປພ້ອມ
7. ເນນັົ້ ການສງ່ົ ເສມຄວາມຄດິ ລເິ ລມື່ ແລະ ການຮຽນແບບທດື່ ໃຫ້ເດັກກະທາ
8. ຝກໃຫ້ເດັກເປນັ ຜູ້ຮຈູ້ ກັ ຟງັ , ມສະມາທິ ຮູ້ຈັກສັງຮວມອະລິຍະບດຂອງຕນເອງ
9. ເຮດັ ໃຫ້ເດັກໄດຜ້ ່ອນຄາຍອາລມ ໄດຮ້ ບັ ຄວາມສະໜຸກເພດເພນ ແລະ ເພື່ມພມູ ຄວາມຮູຈ້ າກການ
ຟງັ .
10. ຊ່ວຍເພ່ມື ພູມຄວາມຮູທ້ າງພາສາ ເດກັ ຮູ້ຈກັ ຄາສັບຫາຍຂົນຶ້ ຮຈູ້ ັກເກັບໃຈຄວາມ ແລະ ເນອົ້ ຫາ.
11. ຊ່ວຍໃຫເ້ ດກັ ມຄວາມຮສູ້ ຶກອບອ່ນຸ ມທເ່ື ພ່ິືງທາງໃຈ ຮ້ສູ ກຶ ວາ່ ຕນເອງເປນັ ສ່ວນໜ່ືຶງຂອງສັງຄມ
ເຮດັ ໃຫ້ເດັກເກດຈິນຕະນາການຈາກເລອື່ ງທໄື່ ດຟ້ ັງເຊັ່ົນ: ເລື່ອງກຽ່ ວກັບນາງຟາ້ ເລ່ອື ງ ສດັ ຕາ່ ງໆເປັນຕນ.
12. ເຮັດໃຫສ້ າມາດຕດັ ສນິ ໃຈໃນດາ້ ນການສະແດງອອກ ແລະ ສະໜອງຕອບຕ່ໍເຫດການຕາ່ ງໆໄດຖ້ ກ
ຕ້ອງ.
ນິທານ ເປັນປັດໄຈສໍາຄັນອັນໜຶື່ງຂອງການສອນລະດັບອະນຸບານກຄ ລະດັບປະຖົມ ແລະ ມັດທະຍົມ
ຕອນຕັ້ນົ ເຊງື່ິ ໃຫ້ປະໂຫຍດແກ່ນັກຮຽນຫາຍດ້ານດັົ່ງນ:ີັ້
- ຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນມີຄວາມເບກີ ບານມ່ວນຊນ່ື ມີຄວາມສກຸ ທັງຈະຊ່ວຍໃຫ້ນັກຮຽນໄດ້ຮັບປະສົບການ
ທາງດາ້ ນພາສາ, ພອ້ ມນັ້ນຍງັ ຊວ່ ຍໃຫ້ຜູ້ໃຫຍ່ໄດ້ໃກ້ຊດິ ແລະ ເຂົັ້າໃຈນກັ ຮຽນດີຂ້ັຶນ, ທັງຍັງເປັນການກະຕຸ້ນໃຫ້
ນກັ ຮຽນຮັກການອ່ານນາໍ ອີກ.
- ຊ່ວຍໃຫ້ການແກ້ໄຂພດຶ ຕິກາໍ ອນັ ເພືິ່ງປາຖະໜາໂດຍໃຊ້ເນັ້ອໃນ ຈາກນິທານບາງເລື່ອງເຊ່ນົັ ເລື່ອງ “ຄົນ
ຂ້ັີສ້ໍ” ສອນບໃ່ໍ ຫ້ນກັ ຮຽນຂີ້ັຕວະ ແລະ ທໍາສິ່ງື ບດ່ໍ ,ີ ເພາະຖ້າຄູຫາກຕັກເຕອນນັກຮຽນໂດຍກງົ ຈະເຮັດໃຫ້ນັກຮຽນ

38

ອາຍ ແລະ ອາດເກີດຄວາມຮູ້ສຶກຕໍ່ຕາ້ ນ ນອກຈາກນ້ີັ ໃນກລະນີທີ່ືຄຕູ ອ້ ງການແກ້ໄຂພດຶ ຕິກໍາທ່ີືບດໍ່ ີຂອງນັກຮຽນ
ຄູອາດຈະແຕ່ນິທານ ຫ ດັດແປງໂດຍສອດແຊກພຶດຕິກໍາທີ່ືດໄີ ວ້ໃນນິທານແລ້ວນໍາມາເລົ່າສູ່ເດັກຟັງ. ພ້ອມກັນ
ນັນ້ , ນທິ ານຍັງເປັນການສກຶ ສານກັ ຮຽນໃນທາງອ້ອມອກີ ດ້ວຍ

ຈາກການສກຶ ສາເອກະສານເບອົ້ ງຕົ້ນສາມາດສະຫບຸຼ ໄດວ້ ່າ ການເລາົ່ ນິທານມປະໂຫຍດສາຄນັ ຄສາມາດ
ຊ່ວຍໃນການພັດທະນາທັກສະທາງການຟັງ, ຄິດວິເຄາະ ຜ່ານເລ່ືອງລາວຕ່າງໆ ຊ່ວຍໃຫ້ເກດການຮຽນຮູ້ທາງ
ດ້ານພາສາ ໂດຍຜ່ານການຟັງ ແລະ ສາຍຕາ ດ້ວຍຄວາມມ່ວນຊ່ືນ ຊ່ວຍສ້າງຈິຕະນາການໄປພ້ອມກັບຄຸນນະ
ທາທືດ່ ໃນການດາລງຊວິດຂອງເດັກສູ່ການເປັນຜູ້ໃຫຍ່ທດ່ື .

3.2 ຈດຸ ປະສງົ ການເລາົ່ ນທິ ານ
ການເລົາ່ ນນິທານໃຫ້ນັກຮຽນຟັງບສ່ໍ ະເພາະແຕ່ຂະເຮດັ ໃຫ້ເກີດຄວາມມວ່ ນຊ່ືນ ແລະ ເພີດເພີນເທ່ົານ້ັນ,

ແຕຍ່ ງັ ມີຈຸດມຸ່ງຫວງັ ທື່ີຈະພດັ ທະນາດ້ານອືນ່ ໆອກີ ຫາຍຢູ່າງເຊົັ່ນ:

- ເພ່ອື ສະໜອງຄວາມຕອ້ ງການ ທາງດ້ານທາໍ ມະຊາດຂອງເດກັ ເພາະທໍາມະຊາດຂອງເດກັ ນ້ນັ ມກັ ຟັງນິ
ທານຫາຍ.

- ເພ່ອື ໃຫ້ນັກຮຽນໄດຜ້ ່ອນຄາຍອາລມົ .
- ເພ່ອື ເຝກິ ການຟງັ , ເຝິກສະມາທິ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍຄວາມສນົ ໃຈໃຫຫ້ າຍຂນຶັ້ .
- ເພື່ອເສມີ ສາ້ ງໃຫ້ມຄີ ຸນນະທໍາຈະລຍິ ະທາໍ ແລະ ມພີ ຶດຕິກາໍ ອນັ ດີ ເຊົນ່ັ ເລາົ່ ນທິ ານເລ່ືອງນກົ ກະຈອກສ້າງ
ຮງັ ກຈະສ້າງໃຫມ້ ີນໄິ ສຄວາມສາມັກຄໃີ ຫ້ເດກັ .
- ເພອ່ື ເສມີ ສ້າງທກັ ສະການຮຽນຮູ້ສືິງ່ ແວດລ້ອມຢູຮ່ ອບຕົວ ໃຫ້ເໝາະສມົ ກັບໄວອາຍຂຸ ອງເດກັ ເພ່ືອເສີມ
ສາ້ ງໃຫ້ມີທດັ ສະນະດາ້ ນພາສາ ແລະ ຄວາມຄດິ ສາ້ ງສນັ .
- ເພອ່ື ເສີມສ້າງຄວາມກ້າຫານ ເຊ່ັົນ ກາ້ ຖາມ ແລະ ກາ້ ສະແດງຄວາມຄິດເຫນັ ອອກມາ.

3.3 ປະເພດຂອງນທິ ານ
3.3.1 ເທບນິຍາຍ

1. ຄວາມໝາຍເທບນຍິ າຍ
ເທບນິຍາຍແມ່ນເລື່ອງພ້ັນເມອງທື່ີໄດ້ພັນລະນາເຖີງການປະພຶດ, ການເຄ່ືອນໄຫວຂອງຕົວລະຄອນ

ແຖນ, ພະອນິ ພະພມົ ແລະ ຜີສາງ, ນາງໄມ້. ມີລັກສະນະເຫອເຊອັ້ , ເພີນຈິດ ແລະ ມະຫັດສະຈນັ ເກດີ ຂນັ້ ສະໄໝ
ປະຖົມບູຮານ. ເຖິງຈະມີລກັ ສະນະເຫອເຊ່ອື ແຕກ່ ກໍາເນດີ ຈາກມູນສ່ວນຄວາມເປນັ ຈງິ ຂອງສັງຄົມ.

ເທບນຍິ າຍແມນ່ ໝາກຜນົ ແຫ່ງການປະດິດສາ້ ງວດັ ທະນະທໍາ, ທາງດາ້ ນຈິດໃຈຂອງຄົນທຢີ່ື ູ່ໃນລະບອບ
ສງັ ຄມົ ທີື່ບມ່ໍ ີຊົນຊນັ້ . ແມນ່ ຮູບການປະດດິ ແຕງ່ ພນ້ັ ເມອງທ່ືີເກີດກອ່ ນໝ,ູ່ ມັນຕດິ ພນັ ກັບການເຄ່ອື ນໄຫວຕົວຈິງ
ການດໍາລົງຊວິ ິດ, ການເຊ່ອື ຖຮດິ ຄອງປະເພນີ ແລະ ຄວາມມ່ງຸ ມາດປາດຖະໜາຂອງຄນົ ເຮົາ.

39

ເທບນິຍາຍມບີ ົດບາດອັນສໍາຄັນໃນການເຄື່ອນໄຫວວຽກງານວັດທະນາທໍາຈິດໃຈອີກດ້ວຍ ຊາວລາວ
ບູຮານໄດ້ຝາກຝງັ ຊວິ ດິ ຈດິ ໃຈທັງໝົດໄວ້ໃນເທບນຍິ າຍ ເຊງ່ືິ ເຂາົ ເຈົາ້ັ ເຊ່ືອຖວາ່ ເປນັ ສ່ິືງສັກສດິ ແລະ ສູງສົ່ງ.

2. ຄວາມໝາຍຂອງເທບນຍິ າຍ
ເທບນິຍາຍແຕ່ງຂຶັ້ນດ້ວຍຈິດສໍານຶກເພ່ືອອະທິບາຍກົກເຄົັ້າຂອງໂລກ, ກົກເຄົ້ັາຂອງຄົນ, ສັດສາວາສືິ່ງ

ຕ່າງໆ, ອະທິບາຍປະກົດການຂອງທໍາມະຊາດ, ສ່ອງແສງເຖິງຄວາມຕ່ໍສູ້ຕ້ານໄພທໍາມະຊາດ. ການດໍາລົງຊິວິດ
ແລະ ຄວາມມຸ່ງມາດປາຖະໜາຂອງຊາວບູຮານມັນໄດ້ຢັ້ືງຢນເຖິງໝາກຜົນຂອງການປະດິດສ້າງວດັ ທະນະທໍາ,
ບົດຮຽນຄວາມຮູ້ດ້ານທາໍ ມະຊາດ, ປຸກລະດມົ ຊຼຸກຍູ້ ແລະ ສາ້ ງຄວາມເຊື່ອໝ້ນັ ໃນການຕ່ໍສູ້ເພື່ອເອົາຊະນະທໍາມະ
ຊາດຈໍາເປັນທ່ືີສຸດທ່ືີຕ້ອງຊອກຮູ້ສັງເກດ ແລະ ອະທິບາຍກ່ຽວກັບເຫດການ, ປະ ກົດການທໍາມະຊາດເຊັົ່ນ:
ຝົນຕົກ, ຟ້າຮ້ອງ, ນາໍ້ ນອງ... ເຂາົ ເຈັາົ້ ຍັງໄດ້ອະທບິ າຍກຽ່ ວກັບກົກເຄົາ້ັ ການກໍາເນດີ ຂອງໂລກຈັກກະວານ, ກົກ
ເຄັ້າົ ການກໍາເນດີ ຂອງມະນຸດ ສື່ິງເລ່າົ ນລັ້ີ ້ວນ ແຕ່ແມ່ນຄວາມເລິກລບັ ສໍາລບັ ເຂົາເຈ້າັົ ວທິ ີອະບາຍບາງອັນຈະແຈ້ງດີ
ສົມຄວນ ແຕ່ຄວາມຜິດພາດກໍ່ມີຫາຍສາເຫດຍອ້ ນເຕກັ ນິກການຜະ ລດິ ຍັງຕໍ່າ, ການຮບັ ຮູ້ການເບງ່ີື ໂລກຍັງຖກ
ຈໍາກັດ, ແຕ່ຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການຢາກຊອກຮູ້ເພ່ືອອະທບິ າຍກ່ຽວກັບໂລກພັດນັບມ້ັນັບເພີ່ືມຂຶັ້ນ ສະນັ້ນ,
ຈິ່ືງເວົ້ັາວ່າເທບນິ ຍາຍແມ່ນປະເພດເລື່ອງພ້ັນເມອງທືີ່ເວົັ້າກ່ຽວກັບແຖນ, ຜີມີລັກສະນະເຫອເຊ່ືອ, ເພີນຈິດ
ມະຫດັ ສະຈັນເກີດຂນ້ຶັ ມາແຕ່ສະໄໝບູຮານເຖິງວາ່ ມນັ ມກີ ານເຫອເຊ່ືອເພີນຈິດກຕາມ ແຕ່ມນັ ເກີດຈາກມນູ ສວ່ ນ
ຄວາມເປນັ ຈງິ ຂອງສງັ ຄົມ.

ທ່ານ ກາກມາກ ໄດ້ໃຫ້ຄໍາເຫັນວາ່ " ເທບນິຍາຍຍາມໃດກ່ໍໃຊ້ຈິດສໍານຶກເພື່ອຍຶດຄອງທໍາມະຊາດ ແລະ
ຄອບງໍາທໍາມະຊາດເຮັດໃຫ້ທໍາມະຊາດເປັນຮູບປະທາໍ " ໝາຍຄວາມວ່າເທບນຍິ າຍແມ່ນການອະທິບາຍທໍາມະ
ຊາດ, ສະແດງຄວາມມຸ່ງມາດປາຖະໜາ ແລະ ມານະຈິດອັນແຮງກ້າຂອງຊາວບຮູ ານ ເພ່ືອເອົາຊະນະກັບທໍາມະ
ຊາດ.

3. ການກໍາເນດີ ເທບນິຍາຍ

ເທບນິຍາຍກໍາເນີດແນວໃດ, ຂະຫຍາຍຕົວແນວໃດ, ມີຄວາມໝາຍແນວໃດ. ນ້ັີແມ່ນບັນຫາໃຈ
ກາງຂອງການຄົ້ັນຄວ້າ ແລະ ຊອກຮູ້ກ່ຽວກັບເທບນິຍາຍຂອງແຕ່ລະຊາດ ກລ້ວນເອກະພາບກນັ ວ່າທຸກສິື່ງທຸກ
ຢູ່າງລວ້ ນແຕ່ເກີດມາຈາກການເສກສນັ ປນ້ືັ ແຕ່ງ ອນັ ມີລິດເດດຂອງພະອນິ ພະພົມ ແລະ ແຖນທັງຫາຍ, ແຕ່ເກີດ

ຈາກສາສະໜາ ແລະ ຄວາມເຊື່ອຖໃດໆ. ເພາະວ່າໃນຕວົ ຈິງເທບນຍິ າຍມນັ ກາໍ ເນດີ ຂັ້ນຶ ກອ່ ນໝທູ່ ຸກ

ປະເພດຂອງການເຊື່ອຖໃນບັນດາເລອື່ ງພນັ້ ເມອງ.

ສະນັ້ນ, ສາມາດເວ້າົັ ໄດ້ວ່າ ເທບນຍິ າຍເກີດຈາກການອອກແຮງງານຊອກຮູ້ທາໍ ມະຊາດຜ່ານການອອກ

ແຮງງານ ແລະ ຕ່ໍສູ້ກບັ ທໍາມະຊາດນັນ້ , ຄົນບຮູ ານຕ້ອງໄດ້ພົບພ້ໍບນັ ຫາເຫດການ ແລະ ປະກດົ ການທືີ່ເກີດຂຶັນ້ ໃນ

ທາໍ ມະຊາດເຊີືງ່ ບາງເທອ່ື ມນັ ກໍ່ເປນັ ຜົນສະທ້ອນທ່ືີດີຕໍ່ການດາໍ ລົງຊິວດິ , ແຕບ່ າງເທື່ອມັນກ່ໍກາຍເປັນໄພຂມົ່ ຄູ່ຂອງ

ເຂົາເຈົັ້າ. ຈາກບັນດາປະກົດການທາໍ ມະຊາດເລົ່ານັນ້ ຄົນບູຮານສົນໃຈຊອກຮູ້ອະທິບາຍວ່າມັນເກີດມາຈາກໃສ

ເຊັົ່ນ: ໄພແຫ້ງແລ້ງ, ຝົນຕົກ, ຟ້າຮ້ອງ, ຟ້າຜ່າ, ອາກາດ, ສັດຮ້າຍ… ນັບທັງປະກົດການທ່ືີໃຫ່ຍໆເຊັົ່ນ: ດວງ

40

ເດອນ, ດວງດາວ, ດວງຕາເວັນ, ໂລກ…ຕະຫອດ ເຄາັົ້ ກາໍ ເນດີ ຂອງມະນຸດ, ການກໍາເນີດ, ການຕາຍເລ່ົານ້ັີເປັນ

ສິງື່ ເລິກລັບຂອງຄນົ ບຮູ ານ.
ໃນຂະບວນວວິ ດັ ແຫງ່ ການອອກແຮງງານ ແລະ ການຕໍສ່ ູ້ກັບທາໍ ມະຊາດຂອງຄົນບູຮານເຄຍີ ມີບຸກ ຄົນ

ດີເດັ່ົນ, ເກັ່ົງກ້າສາມາດ, ມີຄຸນງາມຄວາມດີໃຫ້ແກ່ສັງ. ສະນັ້ນ, ເຂົາເຈົັ້າໄດ້ຖຶກຍ້ອງຍສັນລະເສີນບກຸ ຄົນເລ່ນົ

ນັ້ນດວ້ ຍຮູບການເວົັາ້ ໂຍກ, ມກີ ໍາລງັ ວງັ ຊາເໝອມະນດຸ ເພາະຄົນບຮູ ານເຊອ່ື ວາ່ ມີເທວະດາຟາ້ ແຖນ ຫ ບຸກຄນົ ຜູ້ວິ

ເສດເທ່ົານັ້ນຈະສາມາດເອົາສະນະກບັ ທາໍ ມະຊາດໄດ້ ເຊັົ່ນ: ປເູ່ ຍີ.

ເວົັ້າລວມແລວ້ ເທບນຍິ າຍກາໍ ເນີດມາຈາກການຕ່ໍສູ້, ການອອກແຮງງານ ແລະ ການດໍາລົງຊິວດິ ຕົວຈິງ

ຂອງຄົນປະຖົມບູຮານ, ຍ້ອນແນວນັ້ນເທບນິຍາຍຈິ່ືງມີມູນສ່ວນເພີນຈິດ, ມາຮອດສະໄໝສັງຄົມມີຊົນຊັ້ນ.

ເທບນິຍາຍໄດ້ຖກບິດເບອນ ແລະ ສວຍໃຊ້ຕາມທັດສະນະຂອງຊົນຊັ້ນປົກຄອງ ແລະ ສາສະໜາ, ເຮັດໃຫ້ເທບ

ນຍິ າຍມີລັກສະນະຊົນຊັ້ນ ແລະ ງົມງວາຍ. ດ່ງົັ ນັ້ນ, ເມືອ່ ພວກເຮົາຄົັນ້ ຄວ້າຮາ່ໍ ຮຽນເທບນິຍາຍຕ້ອງເຂັົ້າໃຈເລີກ

ເຊີ່ງື ສະພາບປະຫວດັ ສາດ ແລະ ສງັ ຄົມຕະຫອດເຖງີ ແນວຄິດຈິດຕະສາດຂອງປະຊາຊົນທ່ີືໃຫ້ກໍາເນດີ ເທບນຍິ າຍ.
3.3.2 ພ້ັນສບ.
1. ຄວາມໝາຍຂອງພນ້ັ ສບ
ພນ້ັ ສບກຄກນັ ກັບເທບນິຍາຍ ເບ້ອັ ງຕົນ້ັ ຍັງເປນັ ບົດເລ່ືອງເລົ່າກຽ່ວກັບບຸກຄົນໃດໜຶ່ງື ຫ ເຫດການໃດ

ໜືງ່ຶ ທືີ່ມີຈງິ ໃນຈ້ມຸ ເຈັ້ອເຊ້ັອສາຍຂອງຄົນເຮາົ ເທົ່ານັ້ນ. ຕມໍ່ າບົດເລືອ່ ງໄດ້ຮບັ ການເລາົ່ ຢູ່າງກວ້ າງຂວາງ , ພັ້ນສບ
ເຄີຍເກີດ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວໃນໄລຍະສບຕໍຈ່ າກຍຸກສະໄໝຂອງເທບນຍິ າຍ. ເມື່ອຄົນເຮົາມີສະຕິກຽ່ວກັບຈ້ມຸ
ເຈ້ອັ ເຊັ້ອສາຍໄດ້ບັນທຶກ, ຈົດຈໍາຄນບນັ ດາເຫດການໃຫຍ່ໆ ແລະ ສາໍ ຄັນທມື່ີ ີລກັ ສະນະປະຫວັດ ສາດຂອງກຸ່ມ
ຄນົ ໃດໜືຶງ່ ຄການແຜອ່ າໍ ປກົ ຄອງ, ການເຮັດສົງຄາມລະຫວາ່ ງກຸມ່ ຄນົ ນັີກ້ ັບກມຸ່ ຄົນອືນ່ ເພອ່ື ຍາດຊິງເຂດທໍາມາຫາ
ກນິ ...ສະນນັ້ ,ພນັ້ ສບມີຮູບການຢາກຄາ້ ຍຄກບັ ເທບນຍິ າຍ, ແຕເ່ ນ້ັອໃນພັດມີລກັ ສະນະສງັ ຄົມຢາູ່ ງຈະແຈ້ງ. ອີກ
ດາ້ ນໜງືຶ່ ຮູບການປະດິດແຕ່ງຂອງພຶນັ້ ສບໄດຮ້ ັບຜນົ ສະທ້ອນຈາກເທບນິຍາຍ ແລະ ມີທາ່ ອຽ່ງຂະຫຍາຍຕົວເພື່ອ
ກາຍເປັນນິທານ. ເບິື່ງລວມແລວ້ ຄວາມສໍານຶກກຽ່ວກັບພ້ັນສບຍງັ ບ່ໍທັນຈະແຈ້ງແລະ ບໍ່ທັນເອກະພາບກັນເທືອ່
ນັບທງັ ຊື່ເອນ້ັີ ຂອງມັນອກີ .

ພ້ັນສບແມ່ນເລອື່ ງເລົາ່ ພນັ້ ເມອງປະເພດໜ່ຶງື ທືໄ່ີ ຊ້ເລາົ່ ສບກັນມາກຽ່ວກບັ ຕົວລະຄອນ ແລະ ເຫດການທື່ີ
ມຈີ ງິ ໃນປະຫວດັ ສາດແຕ່ພວກເຮົາບສ່ໍ າມາດຖເອາົ ພ້ັນສບເປັນປມ້ື ປະຫວດັ ສາດໂດຍສະເພາະໄດ.້ ພວກເຮົາພຽງ
ແຕຖ່ ເອົາພ້ັນສບເປນັ ເອກະສານທ່ສີື ໍາຄັນໃນການຊອກຮ້ກູ ຽ່ວກບັ ປະຫວດັ ສາດ.

ພັ້ນສບ ແມ່ນບົດເລອື່ ງທືີ່ເວົາ້ັ ກຽ່ ວກັບປະຫວັດສາດແຕ່ພັນ້ ສບພັດໃດຮ້ ບັ ການປະດິດແຕງ່ ແບບວນັ ນະ
ຄະດ.ີ ສະນ້ັນ,ໃນໄລຍະຜາ່ ນມາເຄຍີ ເອີນ້ັ ພນ້ັ ສບນີັ້ວາ່ ຕາໍ ນານຫລນຍິ າຍອີງປະຫວັດສາດ.

2. ພັ້ນສບຕ່າງກັບປະເພດເລືອ່ ງອນ່ື ໆ.
ຕາ່ ງກນັ ດ້ານຕົວລະຄອນ, ຕົວລະຄອນໃນເທບນຍິ າຍມີລກັ ສະນະຮ່ອງຮອຍປະຖມົ ບຮູ ານມີລກັ ສະນະເປນັ

ຜີແຖນ, ບໍ່ທນັ ສະແດງໃຫ້ເຫນັ ບກຸ ຄົນ ແລະ ເຫດການປະຫວັດສາດລະອຽດ, ເລກິ ເຊືິ່ງ ສວ່ ນຕວົ ລະຄອນໃນພ້ັນ
ສບແມ່ນຕວົ ລະຄອນທ່ມືີ ຈີ ິງໃນປະຫວັດສາດ.

41