ເຄມີຊີວິດປະຈໍາວັນ - ປທ.ກາວອນ ພູວັນຄຳ

93 ບດົທ ີ7 ພລາສຕກິ ແລະ ຢາງ 1. ພລາສຕກິ 1.1 ພລາສຕກິ ແລະ ຄ ນລກັສະນະຂອງພລາສຕກິ ກ. ພລາສຕກິ ພລາສຕກິ ໝາຍເຖິງ ການສງັເຄາະປະເພດໂພລເີມທີ ີ ຸ່ ນກັ ວທິ ະຍາສາດສງັເຄາະຂ ້ນມາຈາກ ປະຕກິ ລິຍິ າໂພລເີມໄີຣເຊຊນັ , ມລີກັ ສະນະອຸ່ ອນໃນຂະນະທີ ຸ່ ຜະລດິ ຫ ືອຸ່ ອນໄດເ້ມື ຸ່ອຖືກຄວາມຮອ້ ນ ຈ ຸ່ ງສາມາດນໍາໄປຫ ໍ ຸ່ ຫ ືຈດັ ເປັນຮູບຮຸ່ າງຕຸ່ າງໆໄດ,້ ພລາສຕິກມີ2 ປະເພດຄື: ເທີໂມພລາສຕກິ ແລະ ເທໂີມເຊດັຕງິພລາສຕກິ . 1) ເທໂີມພລາສຕກິ (Thermoplastic =TP) ແມຸ່ນພລາສຕກິ ປະເພດທີ ຸ່ ເມື ຸ່ອເຮດັ ເປນັ ຜະລດິຕະພນັສໍາເລດັຮູບແລວ້ປະໃຫເ້ຢນັກຈໍ ະແຂງ, ຮກັ ສາຮູບຮຸ່ າງໄດ້ແລະ ຖາ້ນໍາໄປໃຫຄ້ ວາມຮອ້ ນກໍຈະມລີ ັກສະນະອຸ່ ອນ ແລວ້ ກາຍເປັນທາດແຫ ວ ທີ ຸ່ໜຽວ ເຊິ ຸ່ ງສາມາດນາໍ ໄປຫ ໍ ຸ່ , ອດັ ແລະ ຮດີໃຫເ້ປນັ ຮູບຮຸ່າງຕຸ່າງໆໄດອ້ກີ ແລະ ຈະເຮດັແບບເກົ ຸ່າໄດ້ຫ າຍ ຄັ ້ງ ເຊິ ຸ່ ງຈະບໍ ຸ່ກະທບົຕໍ ຸ່ຄ ນລກັ ສະນະທາງຟຊີກິ ແລະ ຄ ນລກັ ສະນະທາງເຄມຂີອງພລາສຕກິນັນ້ ໄດ.້ພລາສ ຕກິ ປະເພດນີມ້ ຫີ າຍຊະນດິ ເຊັ ຸ່ນ: ໄນລອນ, ໂພລໄີວນລິຄລໍໄຣດ໌(Polyvinyl chloride, PVC), ໂພລີ ຟີນລີ ີນອອກໄຊດ,໌ ໂພລີເອທີລີນ (Polyethylene, PE) ແລະ Acrylonitrile Butadiene Styrene, ABS) ເຮາົສາມາດທດົສອບໄດວຸ້່າເປນັ ພລາສຕກິ ປະເພດນີ ້ໄດໂ້ດຍການນໍາເອາົພລາສຕກິ ໄປຂາງແປວໄຟ ຖາ້ພລາສຕກິນັນ້ເປນັ ປະເພດເທໂີມພລາສຕກິກຈໍ ະອຸ່ອນ ແລວ້ກຈໍ ະເປື ຸ່ ອຍຍອ້ຍລງົມາ. ຮູບທ ີ7.1 ຮູບຮຸ່າງຕຸ່າງໆຂອງເທໂີມພລາສຕກິ

94 2) ເທໂີມເຊດັຕງິພລາສຕກິ (Thermosetting plastic = TS) ແມຸ່ນພລາສຕກິ ປະເພດທີ ຸ່ ເມື ຸ່ອເຮດັ ເປນັ ຜະລດິຕະພນັສໍາເລດັຮູບແລວ້ ປະໃຫເ້ຢນັກຈໍ ະແຂງ, ຮກັ ສາຮູບຮຸ່າງໄດຢຸ້່າງຖາວອນ ແລະ ຖາ້ນາໍ ໄປໃຫຄ້ ວາມຮອ້ ນກຈໍ ະບໍ ຸ່ອຸ່ ອນອກີ ເລຍີ ຖາ້ໃຫຄ້ ວາມຮອ້ ນສູງ ກໍຈະເຮດັ ໃຫຄ້ ນລກັ ສະນະທາງຟີຊິກ ແລະ ຄ ນລັກສະນະທາງເຄມຂີ ອງພລາສຕກິ ນັນ້ ປຸ່ ຽນໄປເປັນ ທາດອື ຸ່ ນໆ. ພລາສຕິກປະເພດນີມ້ ີຫ າຍຊະນິດ ເຊັ ຸ່ ນ: ໂພລີຍູຣີເທນ, ອາມີໂນພລາສຕິກ, ຟີນໍລິກ ພລາສຕກິ , ໂພລີອີເທີ, ອີພອກຊີເຣຊິນ ແລະ ຊີລິຄອນ. ເຮົາສາມາດທົດສອບພລາສຕິກໄດວຸ້່ າເປັນ ພລາສຕກິ ປະເພດນີ ້ໄດໂ້ດຍການນໍາເອາົພລາສຕກິ ໄປຂາງທີ ຸ່ ແປວໄຟ, ຖາ້ພລາສຕກິ ທີ ຸ່ ນໍາມາທດົ ສອບ ເປັນພລາສຕກິ ປະເພດເທໂີມເຊດັ ຕງິພລາສຕກິ ກໍຈະບໍ ຸ່ ອຸ່ ອນ, ແຕຸ່ ຈະແຕກ ຫ ືໄໝກ້ າຍເປັນຂີ ້ ເຖົ ຸ່ າ ແລະ ປຸ່ ຽນສ.ີ ຮູບທ ີ7.2 ຮູບຮຸ່າງຕຸ່າງໆຂອງເທໂີມເຊດັຕງິພລາສຕກິ ທີ ຸ່ມາ: http:/www.allproducts.com/plastic/kinjoin/thermoplastic_el Polyester Silicone Epoxy resins

95 1.2 ການສງັເຄາະພລາສຕກິ ໃນການພລາສຕກິ ຊະນດິ ຕຸ່ າງໆຈະຕອ້ ງມວີ ດັ ຖ ດບິ ເປັນທາດຕັ ້ງຕົນ້ ຫ ືມໂີມໂນເມີເຊິ ຸ່ ງໃນ ອ ດສະຫາກາໍການຜະລດິພລາສຕກິ ວດັຖ ດບິທີ ຸ່ ໃຊໃ້ນການສງັເຄາະໂມໂນເມມີຫີ າຍຊະນດິ ເຊັ ຸ່ນ: ແກ໊ສທໍາ ມະຊາດ, ນໍ ້າມນັດບິ , ຖຸ່ ານຫນີ , ຜນົ ຜະລດິຈາກຊາວກະສກິ ອນ, ແຮຸ່ທາດ ແລະ ເກອື ໂຊດຽມຄລໍໄຣດ໌ ເປນັ ຕົນ້. ຕວົຢຸ່າງຂັນ້ຕອນໃນການຜະລດິພລາສຕກິມດີ ັ ຸ່ງນີ ້ : ຮູບທ ີ7.3 ແຜນພາບສະແດງຂັນ້ຕອນໃນການຜະລດິພລາສຕກິພວກໂພລສີະໄຕຣນີ ໝາຍເຫດ: ໂພລສີະໄຕຣນີມປີະໂຫຍດຫ າຍຢຸ່າງ ເຊັ ຸ່ນ: ໃຊຜ້ ະລດິໂຟມໃສຸ່ອາຫານ, ຫວ,ີເຄື ຸ່ອງຫ ີ ້ນສໍາລບັ ເດກັ ນອ້ຍ, ຕູວ້ທິ ະຍ , ຕູໂ້ທລະພາບ, ແບດັ ເຕຣີີແລະ ກະຕກິນໍ ້າ. ທີ ຸ່ມາ: ປື ້ມເຄມປີະຍ ກ 2542 ໜາ້ທີ60

96 ຮູບທ ີ7.4 ແຜນພາບສະແດງຂັນ້ຕອນໃນການສງັເຄາະພລາສຕກິ (ໂພລເີມ)ີບາງຊະນດິ ທີ ຸ່ມາ: ປື ້ມເຄມປີະຍ ກ 2542 ໜາ້ທີ61

97 1.3 ຜະລດິຕະພນັພລາສຕກິ ແລະ ຂໍຄວນ ້ ລະວງັໃນການນາໍ ໃຊຜ້ະລດິຕະພນັພລາສຕກິ ກ. ຜະລດິຕະພນັພລາສຕກິ 1) ໂພລເີອທລີນີເທທີ າເລດ (Polyethylene Terephthalate) ໃຊພ້ ລາສຕກິ ປະເພດນີມ້ າຜະລດິວດັ ສະດ ຈໍາພວກຂວດນໍ ້າດື ຸ່ມ, ຂວດນໍ ້າອດັ ລມົ , ຖາດໃສຸ່ ເຂົ ້າໜມົ , ຂວດບນັຈນ ໍ ້າຍາໍ ສະຫ ດັ , ຂວດບນັຈອ າຫານ, ຂວດບນັຈຢ າ, ຂວດບນັຈນ ໍ ້າມນັພດື. ນອກຈາກ ນີ ້ຍງັນໍາໄປຜະລດິພາຊະນະບນັ ຈອ າຫານ ເຊັ ຸ່ນ: ຈານ, ຖວ້ ຍ ທີ ຸ່ ສາມາດເກບັ ໄວໃ້ນຕູເ້ຢັນ ຫ ືສາມາດອຸ່ ນ ໃນໝໍທ້ ີ ຸ່ ມນີ ໍ ້າຟດົ ໄດ,້ ພລາສຕກິ ຊະນດິນີມ້ ຄີວາມໃສ, ໜຽວ, ທນົ ທານຕໍ ຸ່ ການກດັຫຽ້ນຂອງທາດເຄມ,ີ ບໍ ຸ່ ແຕກຫກັ ງຸ່າຍ, ທນົທານຕໍ ຸ່ຄວາມດນັຂອງແກ໊ສໄດສູ້ງ ແລະ ສາມາດຫວົຕວົ ເຂົ ້າທີ ຸ່ອ ນຫະພູມ 80°C ຮູບທ ີ7.5 ຜະລດິຕະພນັພລາສຕກິ ໂພລເີອທລີນີເທທີ າເລດ 2) ພລາສຕິກໂພລີເອທີລີນຊະນິດຄວາມໜາແໜນ້ ສູງ (PE−HD:High Density Polyethy lene) ພລາສຕກິ ປະເພດນີ ້ນໍາມາຜະລດິ ວດັ ສະດ ຈໍາພວກຖົງຫູຫີ ້ວ, ຖົງໃສຸ່ ເຄື ຸ່ ອງ, ຖົງບນຈ ັ ອາຫານ ທີ ຸ່ ສາມາດແຊຸ່ ແຂງໄດ,້ ຂວດນມົ , ພາຊະນະບນັ ຈໄ ອສະຄຣີມ, ຂວດນໍ ້າອດັ ລມົ , ຢາສະຜມົ , ຂວດບນັ ຈ ທາດເຄມ,ີຂວດບນັຈນ ໍ ້າຢາທໍາຄວາມສະອາດ, ຜະລດິຕະພນັທໍ ຸ່ PE, ຝາອດັຂວດແກລລອນນໍ ້າມນັ ເຄື ຸ່ອງ ຜະລດິ ລັງໃສຸ່ ໝາກໄມ,້ ລງັເບຍ ເນື ຸ່ ອງຈາກວຸ່ າພລາສຕກິ ຊະນດິ ນີມ້ ຄີ ວາມແຂງ, ສາມາດຫົດຢືດໄດ,້ ທນົທານຕໍ ຸ່ ແຮງດງ , ທນົທານຕໍ ຸ່ ແຮງກະແທກ, ທນົທານຕໍ ຸ່ ການກດັຫຽ້ນຂອງທາດເຄມີແລະ ຄວາມຊຸ່ ມ, ມລີກັ ສະໝື ຸ່ນ, ຂ ນ້ ແລະ ອຸ່ອນຕວົທີ ຸ່ອ ນຫະພູມ 75°C, ສາມາດຍອ້ມສໄີດງຸ້່າຍ.

98 ຮູບທ ີ7.6 ພລາສຕກິ ໂພລເີອທລີນີຊະນດິຄວາມໜາແໜນ້ ສູງ 3) ໂພລໄີວນລີຄລໍໄຣດ໌(Plasticised Polyvinyl Chloride PCV−P) ພລາສຕກິ ປະເພດນີມ້ າຜະລດິຕະພນັຂອງຈາໍພວກບນັຈຂ ອງເຄື ຸ່ອງສໍາອາງ, ທໍ ຸ່ , ຂໍຕ້ໍ ຸ່ , ແຜຸ່ ນພລາສ ຕກິ , ຟລມີ , ໜງັທຽມ, ເກບີ , ບດັ ເຄຣດດິ , ອ ປະກອນລດົ ຍນົ , ຂວດ, ເຄື ຸ່ ອງຫ ີ ້ນເດກັ ນອ້ ຍ, ສາຍຢາງ ເນື ຸ່ອງຈາກວຸ່າພລາສຕກິ ຊະນດິນີມ້ ລີກັ ສະນະແຂງ, ໜຽວ, ທໍາຄວາມສະອາດໄດງຸ້່າຍ ແລະ ອຸ່ອນຕວົຢູ ຸ່ ໃນ ອ ນຫະພູມ 80°C, ທນົ ທານຕໍ ຸ່ ນໍ ້າ, ນໍ ້າມນັ , ອາຊດິ −ເບສ, ເຫ ົ ້າ ແລະ ທາດເຄມຕີຸ່າງໆ, ທນົ ທານຕໍ ຸ່ ການ ຂດັຖູແລະ ສາມາດເປນັ ສະນວນໄຟຟາ້ໄດ.້ ຮູບທ ີ7.7 ພລາສຕກິ ໂພລໄີວນລີຄລໍໄຣດ ໌ 4) ພລາສຕກິ ໂພລເີອທລີນີຊະນດິຄວາມໜາແໜນ້ຕໍ ຸ່າ (PE−LD : Low density Polyethylene) ພລາສຕກິ ປະເພດນີມ້ າຜະລິດເຄື ຸ່ ອງໃຊຈ້ ໍາພວກພລາສຕິກຫໍ ຸ່ ອາຫານ, ແຜຸ່ ນຟລີມຫໍ ຸ່ ສິນຄາ້, ແຜຸ່ ນຟລມີ ທີ ຸ່ ໃຊຜ້ ະລດິວດັຖ ກນັກະແທກ, ຖງົໃສຸ່ ຂີ ້ ເຫຍື ຸ່ອ, ຖງັຂີ ້ ເຫຍື ຸ່ອ, ຖງົພລາສຕກິ ຊະນດິຕຸ່າງໆທີ ຸ່ ໃຊ້ ບນັ ຈສ ນິຄາ້ທົ ຸ່ ວໄປ ເຊັ ຸ່ນ: ຖງົຢາງອ ດສະຫາກໍາ, ຖງົນໍ ້າແຂງ, ຖງົບນັ ຈອ າຫານແຊຸ່ ແຂງ, ຟລມີ ຮອງພື ້ນປູ ບໍ ຸ່ນໍ ້າເພື ຸ່ອການກກັ ເກບັນໍ ້າ ເນື ຸ່ອງຈາກພລາສຕກິຊະນດິນີມ້ ລີກັ ສະນະອຸ່ອນ, ໜຽວ, ຫດົຢດື ໄດດ້,ີໝື ຸ່ນ,

99 ໃສ, ອຸ່ ອນຕວົ ທີ ຸ່ ອ ນຫະພູມ 70 °C, ມຄີ ວາມທນົ ທານຕໍ ຸ່ ທາດເຄມທີ ີ ຸ່ ເປັນອາຊດິ ແລະ ເບສ ສາມາດນໍາໄປແປຮູບໄດງຸ້່າຍ ແລະ ບໍ ຸ່ ມທີ າດພດິ ທີ ຸ່ ເປັນອນັ ຕະລາຍຕໍ ຸ່ ຮຸ່ າງກາຍມະນ ດລວມເຖິງຄວາມ ສາມາດໃນການຮບັແຮງກະແທກ. ຮູບທ ີ7.8 ພລາສຕກິ ໂພລເີອທລີນີຊະນດິຄວາມໜາແໜນ້ຕໍ ຸ່າ 5) ພລາສຕກິ ໂພລເີອທລີນີ (PP : Polypropylene) ພລາສຕກິປະເພດນີ ້ນາໍມາຜະລດິວດັຖ ຈາໍພວກຂວດ, ຖງົເຂົ ້າໜມົ ມນັຝຣັ ຸ່ງ, ຫ ອດດູດ, ຈານ ທີ ຸ່ ໃຊໃ້ນໄມໂຄຣເວບັ , ຊີ ້ນສຸ່ ວນຂອງລດົ ຍນົ , ເຄື ຸ່ອງໃຊໄ້ຟຟາ້, ຖງັໃສຸ່ ສີເນື ຸ່ອງຈາກພລາສຕກິ ຊະນດິນີມ້ ີ ລກັ ສະນະແຂງແຕຸ່ ຍງັຫດົ ຢືດໄດ,້ ຜວິ ໝື ຸ່ ນ, ອຸ່ ອນຕວົ ທີ ຸ່ ອ ນຫະພູມ 140°C, ຂຸ່ ນ, ທນົ ແຮງກະແທກສູງ ໂດຍສະເພາະທີ ຸ່ອ ນຫະພູມຕໍ ຸ່າ ແຕຸ່ຍງັສາມາດຮກັ ສາຮູບຮຸ່າງຂອງຊີ ້ນງານໄດດ້.ີ ຮູບທ ີ7.9 ພລາສຕກິ ໂພລເີອທລີນີ

100 6) ພລາສຕກິ ໂພລສີະໄຕຣນີ (PS : Polystyrene PS−E : Expanded Polystyrene) ພລາສຕກິ ປະເພດນີ ້ນໍາມາຜະລດິວດັຖ ຈາໍພວກຜະລດິຕະພນັທີ ຸ່ ເນັນ້ຄວາມໃສ, ຕະຫ ບັ ເທບັ , ກຸ່ອງແຜຸ່ ນຊດີ ,ີແຜຸ່ ນໃສສໍາລບັຫໍ ຸ່ ຊໍ ຸ່ ດອກໄມ,້ຊີ ້ນສຸ່ ວນອ ປະກອນໄຟຟາ້, ເຄື ຸ່ອງໃຊພ້ າຍໃນບາ້ນລວມເຖງິ ກຸ່ອງໂຟມ, ຖາດໂຟມ, ບນັຈອ າຫານ ເນື ຸ່ອງຈາກພລາສຕກິ ຊະນດິນີ ້ໃສ, ແຂງ ແຕຸ່ຫກັ ງຸ່າຍ, ອຸ່ອນຕວົຢູ ຸ່ ໃນ ອ ນຫະພູມ 95°C ມຄີວາມຮກັ ສາຮູບຮຸ່າງໄດດ້.ີ ຮູບທ ີ7.10 ພລາສຕກິ ໂພລສີະໄຕຣນີ ທີ ຸ່ ມ າ : https://www.deemarkthailand.com/%E0%B8%9C%E0% B8%A5% E0%B8% B4%E0%B8%95%E0%B8%A0%E0%B8%B1%E0%B8%93%E0%B8%91%E0%B9 %8C%E0%B8%88%E0%B8%B2%E0%B8%81%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0% B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%81/ ຂ. ຂໍຄວນ ້ ລະວງັໃນການນາໍໃຊຜ້ ະລດິຕະພນັພລາສຕກິ ຜະລດິ ຕະພນັ ພລາສຕກິ ສາມາດແບຸ່ງຕາມຊະນດິຂອງພລາສຕກິ ໄດເ້ປັນ 7 ຊະນດິ ໂດຍແຕຸ່ ລະ ຊະນດິມຄີ ນລກັ ສະນະຂອງການນໍາໃຊງ້ານໄດຕຸ້່າງກນັ ດັ ຸ່ງນັນ້, ການໃຊພ້ ລາສຕກິ ຄວນເລອືກໃຫເ້ໝາະ ສມົ ກບັຄ ນລກັ ສະນະຂອງພລາສຕກິ ນັນ້ໆ ເພື ຸ່ອຫ ດອນັຕະລາຍທີ ຸ່ ອາດຈະເກດີຂ ້ນໄດ້ເຊິ ຸ່ ງມລີາຍລະອຽດ ດັ ຸ່ງຕໍ ຸ່ ໄປນີ ້ : 1. ພລາສຕກິ ໂພລເີອທີລນີ ເທີທາເລດ (Polyethylene terephthalate) ຫ ືທີ ຸ່ ເອີ ້ນກນັ ໂດຍຫຍໍ ້ ວຸ່າ: ເພດ (PET) ແບຸ່ງອອກເປນັ 2 ກຸ່ ມຄ:ືກຸ່ ມທີ ຸ່ມລີກັ ສະນະໃສ (A−PET) ແລະ ກຸ່ ມທີ ຸ່ ເປນັ ພກ ສຂີາວ (C−PET) ຕວົຢຸ່ າງການນໍາໄປໃຊ:້ຂວດນໍ ້າດື ຸ່ມ, ຂວດນໍ ້າອດັລມົ , ຂວດນໍ ້າມນັສໍາລບັປ ງອາຫານ ແລະ ຖງົ ເຂົ ້າໜມົ ຂໍຄ້ ວນລະວງັ: ຂວດບນັຈນ ໍ ້າດື ຸ່ມເຫ ົ ຸ່ານີ ້ອອກແບບມາເພື ຸ່ອໃຊພ້ ຽງຄັ ້ງດຽວບໍ ຸ່ ໄດອ້ ອກແບບມາທໍາ ຄວາມສະອາດໃໝຸ່ ໂດຍໃຊຄ້ ວາມຮອ້ ນສູງ ຫ ືຂດັຖູ ແລວ້ ນໍາມາໃຊຊ້ໍ ້າ, ຂວດທີ ຸ່ ໃຊແ້ລວ້ ຄວນນໍາໄປຜຸ່ານ ຂະບວນການຣີໄຊເຄລີ ເພື ຸ່ອນໍາກບັມາໃຊໃ້ໝຸ່ຫ າຍກວຸ່າການນໍາກບັມາໃຊຊ້ໍ ້າ ເຖງິແມຸ່ນວຸ່າການໃຊຊ້ໍ ້ານັນ້

101 ອາດຈະບໍ ຸ່ມອີນັ ຕະລາຍຈາກທາດທີ ຸ່ຫ ດອອກມາ, ແຕຸ່ ຜູບ້ ໍລໂິພກອາດຈະໄດຮ້ ບັ ອນັ ຕະລາຍຈາກການປົນ ເປື ້ອນຂອງຈລ ນິຊີເນື ຸ່ອງຈາກການທໍາຄວາມສະອາດທີ ຸ່ບໍ ຸ່ດພີໍ. 2. ພລາສຕິກໂພລີເອທີລີນຊະນິດຄວາມໜ າແໜ້ນສູງ (High density polyethylene, HDPE) ຕວົ ຢຸ່ າງການນໍາໄປໃຊ:້ ເນື ຸ່ ອງຈາກເປັນທາດທີ ຸ່ ທົນທານຕໍ ຸ່ ທາດລະລາຍຕຸ່ າງໆທີ ຸ່ ເຮັດໃຫມ້ ີ ການນໍາໄປໃຊເ້ຮັດຜະລິດຕະພັນຈໍານວນຫ າຍບໍ ຸ່ ວຸ່ າຈະເປັນພາຊະນະບັນຈ ຕຸ່ າງໆ ເຊັ ຸ່ ນ: ທັບເປີແວ, ຂວດນໍ ້າຢາຊກັ ຜາ້, ຂວດນມົ , ຖງັນໍ ້າມນັສໍາລບັຍານພາຫະນະ, ໂຕະ ແລະ ຕັ ຸ່ງແບບພບັ ໄດ,້ຖງົພລາສຕກິ ຂໍຄ້ ວນລະວງັ: ການນາໍ ໃຊຜ້ ະລດິຕະພນັທີ ຸ່ ເປນັ ສຄີວນລະມດັລະວງັອນັຕະລາຍຈາກເມດັສ ີທີ ຸ່ ເຕມີ ເຂົ ້າໄປ ເຊິ ຸ່ ງເປັນທາດທີ ຸ່ ມສີຸ່ ວນປະສມົ ຂອງຊນື ແລະ ແຄດັ ມຽມ ທາດທງັສອງຊະນດິນີ ້ສາມາດແຜຸ່ ກະຈາຍອອກມາຈາກພລາສຕກິ ໄດ.້ 3. ພລາສຕກິ ໂພລໄີວນລີຄລໍໄຣດ໌(Polyvinyl chloride) ຫ ືພວີຊີ ີ(PVC) ຕວົຢຸ່າງການນາໍ ໄປໃຊ:້ພລາສຕກິຫໍ ຸ່ອາຫານ, ຖງົຢາງຫູຫີ ້ວ (ຂະໜາດນອ້ຍນຍິມົ ບນັຈອ າຫານ ປະເພດທອດ ເຊັ ຸ່ ນ: ປາທຸ່ ອງໂກຸ໋ ແລະ ກວ້ ຍແຂກ) ຂວດບັນຈ ຊະນິດບີບ ເຊັ ຸ່ ນ: ນໍ ້າມນັ ພືດ, ກຸ່ ອງ ອ ປະກອນຕຸ່າງໆ, ພາຊະນດິບນັຈເ ຄື ຸ່ອງດື ຸ່ມ, ອາຫານ ແລະ ຕະແກງໃຊສ້ໍາລບັວາງຖວ້ ຍ, ຈານ. ຂໍຄ້ ວນລະວງັ: ທາດເຕມີ ແຕຸ່ງເພື ຸ່ ອປັບປ ງຄ ນນະພາບພວີຊີ ີເຊັ ຸ່ນ: ທາດພລາສຕກິ ໄຊເຊີແລະ ທາດອື ຸ່ ນໆໄດແ້ ກຸ່ : ພາທາເລດ, ທາດແຕຸ່ ງສີເຊິ ຸ່ ງມຊີ ືນ ແລະ ແຄັດມຽມ, ທາດເຮັດໃຫຄ້ ົງຕົວ ເຊັ ຸ່ ນ: ແບຣຽມ ສາມາດແຜຸ່ ກະຈາຍອອກມາໄດ້ຈ ຸ່ ງຄວນຫ ກີ ລຽ້ງການຫໍ ຸ່ ອາຫານທີ ຸ່ ຮອ້ ນດວ້ ຍພລາສຕກິ ແລະ ອຸ່ ນອາຫານ ໂດຍມພີລາສຕກິທີ ຸ່ຫໍ ຸ່ອາຫານຢູ ຸ່ ແລະ ການໃສຸ່ອາຫານໃນຖງົຫູຫີ ້ວໂດຍກງົ. 4. ພລາສຕກິ ໂພລເີອທລີນີຊະນດິຄວາມໜາແໜນ້ຕໍ ຸ່າ (Low density polyethylene, LDPE) ຕວົ ຢຸ່ າງການນໍາໄປໃຊ:້ຖງົຢາງຫູຫີ ້ວ, ຂວດພລາສຕກິ ບາງຊະນດິ ແລະ ທີ ຸ່ ໃຊກ້ ນັຫ າຍທີ ຸ່ ສ ດ ຄ:ືຖງົເຢນັ ສໍາລບັບນັຈອ າຫານ ຂໍຄ້ ວນລະວງັ: ການໃຊຖ້ ງົພລາສຕກິທີ ຸ່ ເປນັ ສຄີວນລະມດັລະວງັອນັຕະລາຍຈາກເມດັສທີ ີ ຸ່ ຕື ຸ່ມ ເຂົ ້າໄປ ເຊິ ຸ່ ງມສີຸ່ ວນປະສມົ ຂອງຊນື ແລະ ແຄດັ ມຽມ ທາດທັງສອງຊະນດິ ນີ ້ສາມາດແຜຸ່ ອອກມາຈາກ ພລາສຕກິ ໄດ.້ ຖົງເຢັນມລີກັ ສະນະຂຸ່ ນ ແລະ ສາມາດຫດົ ຢືດໄດດ້ ີກວຸ່າຖົງຮອ້ ນ, ທນົ ຕໍ ຸ່ ຄວາມເຢັນໄດໃນ້ ອ ນຫະພູມ -70 °C ແຕຸ່ທນົຕໍ ຸ່ຄວາມຮອ້ນບໍ ຸ່ ໄດດ້ປີານໃດ. 5. ພລາສຕກິ ໂພລໂີພລນີ (Polypropylene, PP) ຕວົ ຢຸ່ າງການນໍາໄປໃຊ:້ ຖົງຮອ້ ນສໍາລັບບັນຈ ອາຫານ, ຂວດໃສຸ່ ເຄື ຸ່ ອງດື ຸ່ ມ, ຊອງເຂົ ້າໜົມ, ພາຊະນະບນັຈໂ ຍເກດິ, ຫ ອດດູດ, ຂວດນມົ ເດກັ ນອ້ຍ ຂໍຄ້ ວນລະວງັ: ສາມາດຕດິ ໄຟໄດງຸ້່າຍ ຈ ຸ່ ງຕອ້ງມກີ ານຕື ຸ່ມທາດທີ ຸ່ສາມາດຖຸ່ ວງເຊື ້ອໄຟ ເພື ຸ່ອປອ້ງ ກນັ ການຕດິ ໄຟໃນຂະບວນການຜະລດິ ເຊິ ຸ່ ງທາດທີ ຸ່ ສາມາດຖຸ່ ວງໄຟທີ ຸ່ ຕື ຸ່ມຈະເປັນພວກໂບຣມເີນເຕດ ແລະ ຄລໍຣເິນເຕດ ທາດກຸ່ ມນີຖ້ າ້ໄຟໄໝແ້ລວ້ ຈະໃຫທ້ າດໄດອອກຊນິ (dioxin) ເຊິ ຸ່ ງເປນັ ທາດທີ ຸ່ ພາໃຫ້ ເກດີໂລກມະເຮງັ. ຖງົຮອ້ ນມລີກັ ສະນະໃສກວຸ່າຖງົເຢນັ ແລະ ບໍ ຸ່ ສາມາດຫດົຢດື ໄດ,້ສາມາດທນົຄວາມຮອ້ ນໄດ້ ສູງໃນອ ນຫະພູມ 100 °C ແລະ ທົນທານຕໍ ຸ່ ໄຂມນັ ໄດດ້ ີ, ແຕຸ່ ສາມາດບັນຈ ອາຫານເຢັນໄດພ້ ຽງແຕຸ່ ອ ນຫະພູມ 0 °C

102 6. ພລາສຕກິ ໂພລສີະໄຕຣນີ (Polystyrene, PS) ຫ ືເອີ ້ນວຸ່າ: ໂຟມ ຕວົ ຢຸ່ າງການນໍາໄປໃຊ:້ ບນັ ຈ ເຄື ຸ່ ອງເພື ຸ່ ອປອ້ ງກນັ ການກະແທກ, ກຸ່ ອງສໍາລບັ ບນັ ຈ ອາຫານ, ພລາສຕກິທີ ຸ່ ໃຊແ້ລວ້ຖີມ້ ເຊັ ຸ່ນ: ຖວ້ ຍ, ບຸ່ວງ ແລະ ມດີ. ຂໍຄ້ ວນລະວງັ: ການນໍາໃຊພ້ າຊະນະທີ ຸ່ ເປັນໂຟມໃສຸ່ ອາຫານທີ ຸ່ ຮອ້ ນ ຫ ືນໍາໄປໃສຸ່ ໃນໄມໂຄຣ ເວບັ ສາມາດເຮດັ ໃຫສ້ ະໄຕຣີນໂມໂນເມລີ ະລາຍອອກມາປະສມົ ໃນອາຫານໄດ້ເຊິ ຸ່ ງມຜີ ນົ ຕໍ ຸ່ ສະໝອງ, ລະບບົປະສາດ, ເມດັ ເລອືດແດງ, ຕບັ , ໄຕ ແລະ ອາດຈະພາໃຫເ້ກດີລະຄາຍເຄອືງຕໍ ຸ່ ຜວິໜງັ, ຕາ, ລະບບົ ທາງເດນີຫາຍໃຈ, ພາໃຫຊ້ມ ເສົ ້າ, ອຸ່ອນເພຍ ຫ ືເຮດັ ໃຫປ້ ະສດິທພິ າບການເຮດັວຽກຂອງຕບັຫ ດລງົ. ການເຜາົໂຟມເຮດັ ໃຫເ້ກດີແກ໊ສພດິສະໄຕຣີນອອກໄຊດ໌ເຊິ ຸ່ ງເປັນສາເຫດພາທີ ຸ່ ໃຫເ້ກດີ ໂລກ ມະເຮງັ. 7. ພລາສຕກິ ໂພລຄີາບອນເນດ (Polycarbonate, PC) ຕວົ ຢຸ່ າງການນໍາໄປໃຊ:້ ເນື ຸ່ ອງຈາກໂພລຄີ າບອນເນດເປັນພລາສຕກິ ທີ ຸ່ ມລີກັ ສະນະໃສ, ແຂງ ແລະ ທນົ ຕໍ ຸ່ ຄວາມຮອ້ງຈ ຸ່ ງນໍາມາຜະລດິ ເປັນພາຊະນະບນັ ຈອ າຫານທີ ຸ່ ສາມາດເກບັ ໄວໃ້ນຕູເ້ຢັນໄດ້ແລະ ນາໍ ໄປໃສຸ່ ໃນໄມໂຄເວບັ ໄດອ້ ກີ ດວ້ ຍ ເຊັ ຸ່ນ: ກະຕກິ ນໍ ້າ, ຂວດນໍ ້າ, ຂວດນມົ ລວມທງັຈາໍພວກຖວ້ ຍ, ບຸ່ ວງ ແລະ ມດີ. ຂໍຄ້ ວນລະວງັ: ມກີ ານສກ ສາພບົວຸ່າຂວດນໍ ້າດື ຸ່ມຈະແຜຸ່ທາດບສີຟນີອລ (Bisphenol A, BPA) ອອກມາຫ າຍກວຸ່ າປົກກະຕປິ ະມານ 77 ເທົ ຸ່ າເມື ຸ່ ອໃຊບ້ ນັ ຈນ ໍ ້າຮອ້ ນ ເຖິງແມຸ່ ນວຸ່າຈະເປັນຂວດເກົ ຸ່າ ຫ ື ຂວດໃໝຸ່ ກໍຕາມ ເຊິ ຸ່ ງທາດນີມ້ ໂີຄງສາ້ງຄາ້ຍຄຮືໍໂມນເອສໂຕຣເຈນ (estrogen) ຂອງເພດຍງິ ເຊິ ຸ່ ງສົ ຸ່ງຜນົ ໃຫປ້ ະລມິ ານຂອງອະສ ຈຂິອງເພດຊາຍຫ ດລງົ, ປຸ່ ຽນພດ ຕກິ າໍທາງເພດ. ນອກຈາກນີ ້ຍງັພບົວຸ່າ: ສາມາດໜຸ່ ຽວນາໍ ໃຫເ້ກດີການຕາ້ນທານຕໍ ຸ່ ອນິຊູລນີ (insulin) ແລະ ເພີ ຸ່ມຄວາມສຸ່ ຽງຕໍ ຸ່ການເກດີໂລກມະເຮງັເຕົ ້ານມົ ອກີ ດວ້ ຍ, ເຮດັ ໃຫເ້ດກັ ນອ້ ຍເຕບີ ໃຫຍຸ່ ເປັນບຸ່າວເປນັ ສາວວຸ່ ອງໄວເກນີອາຍ , ມແີນວໂນມ້ ທີ ຸ່ ຈະເປນັ ໂລກ ອວ້ນ ແລະ ໄຮເປແີອກັທບີ. 1.4 ຜນົກະທບົຕໍ ຸ່ສິ ຸ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ສ ຂະພາບ ໂດຍທົ ຸ່ ວໄປພລາສຕິກເປັນວັດສະດ ທີ ຸ່ ມີຄວາມສໍາຄັນທີ ຸ່ ກຸ່ ຽວຂອ້ ງກັບຊີວິດປະຈໍາວັນຢຸ່ າງ ຫ ວງຫ າຍ ສະນັນ້, ຈ ຸ່ ງເກດີມບີນັຫາກຸ່ ຽວກບັຜະລດິຕະພນັ ຂອງພລາສຕກິ ທີ ຸ່ ໃຊແ້ລວ້ ແລະ ຖິມ້ ຊະຊາຍ ເປັນຂີ ້ ເຫຍື ຸ່ ອ ພລາສຕກິ ເປັນທາດທີ ຸ່ ສາມາດເຊື ຸ່ ອມສະຫ າຍ ແລະ ປຸ່ ຽນສະພາບໄປໄດຍ້ າກ ເມື ຸ່ ອຖີມ້ ໃຫສ້ ະສມົ ຢູ ຸ່ ໃນດນິ ຈ ຸ່ ງພາໃຫເ້ກດີຜນົ ກະທບົ ຕໍ ຸ່ການປູກພດື ໄດ້ແລະ ຖາ້ຫາກສະສມົ ຈມົ ຢູ ຸ່ ໃນແມຸ່ນໍ ້າລໍາ ຄອງກໍຈະມີຜົນກະທົບຕໍ ຸ່ ວົງຈອນຊີວິດຂອງສັດນໍ ້າ ຈ ຸ່ ງຕອ້ ງມີວິທີທີ ຸ່ ເໝາະສົມສໍາລັບການທໍາລາຍ. ຫາກເປນັ ພລາສຕກິ ປະເພດເທໂີມພລາສຕກິ ກໍສາມາດທີ ຸ່ ຈະເກບັລວບລວມທໍາຄວາມສະອາດແລວ້ ນໍາມາ ຫ ອມໃໝຸ່ ໄດ້ເຊິ ຸ່ ງບນັຫາສໍາລບັ ເລື ຸ່ອງນີກ້ ຄໍ ຕືອ້ງຄດັ ເລອືກໃຫໄ້ດພ້ ລາສຕກິຊະນດິດຽວກນັ ຈ ຸ່ ງນາໍມາຫ ອມ ໃຫເ້ປັນພລາສຕກິ ຊະນດິນັນ້ ໄດ້ເຊິ ຸ່ ງຈະມຄີ ນນະພາບເໝອື ເດມີ , ແຕຸ່ຖາ້ເປັນພລາສຕກິ ຊະນດິຕຸ່າງກນັ ເຖິງແມຸ່ ນວຸ່າຈະເປັນປະເພດດຽວກນັ ກໍຕາມ ເມື ຸ່ ອນໍາມາຫ ອມຜົນທີ ຸ່ ໄດຮ້ ບັ ຈະເປັນພລາສຕກິ ທີ ຸ່ ມຄີ ນ ນະພາບຕໍ ຸ່າ. ຖາ້ເປັນພລາສຕກິ ເທໂີມເຊດັ ຕງິຈະນໍາມາຫ ອມໃໝຸ່ ບໍ ຸ່ ໄດ້ຈ ຸ່ ງເປັນບນັ ຫາທີ ຸ່ຫຍ ງ້ຍາກຫ າຍ ໃນການທໍາລາຍ. ຜນົກະທບົຕໍ ຸ່ສ ຂະພາບກໍຄກື ານນາໍ ໃຊຖ້ ງົພລາສຕກິ , ພາຊະນະ, ຈານ, ຊາມ, ຖວ້ ຍ, ຂວດ, ພລາສ ຕິກບັນຈ ອາຫານ ແລະ ເຄື ຸ່ ອງດື ຸ່ ມ ຫາກເປັນພລາສຕິກຊະນິດທີ ຸ່ ບໍ ຸ່ ເໝາະສົມສໍາລັບການໃຊງ້ານ ອນັຕະລາຍທີ ຸ່ ຈະເກດີຂ ້ນຕໍ ຸ່ ສ ຂະພາບກໍຄໂືມໂນເມທີ ີ ຸ່ ຍງັເຫ ອືຕກົ ຄາ້ງຢູ ຸ່ ໃນພລາສຕກິ ຫ ງັຈາກປະຕກິ ລິຍິ າ

103 ໂພລໄີຣເຊຊນັ ຫ ືທາດທີ ຸ່ ໃຊພ້ ມິ ລງົໃນພລາສຕກິ ກໍອາດຈະລະລາຍລງົສຸ່ ູອາຫານ ແລະ ເຄື ຸ່ ອງດື ຸ່ມໄດ.້ ສິ ຸ່ ງດັ ຸ່ງກຸ່າວເມື ຸ່ ອໄດບ້ ໍລໂິພກເຂົ ້າໄປເປັນປະຈໍາກໍສາມາດພາໃຫເ້ກດີ ໂລກໄພໄຂເ້ຈບັ ໄດ້ຈ ຸ່ ງເປັນສິ ຸ່ ງທີ ຸ່ ຜູ້ ບໍລໂິພກຕອ້ງມຄີວາມລະມດັລະວງັໃນເວລານາໍ ເອາົພລາສຕກິ ໄປໃຊງ້ານ. 2. ຢາງ 2.1 ຢາງທໍາມະຊາດ ຢາງທໍາມະຊາດເປັນໂພລີເມີຊະນດິ ໜ ຸ່ ງທີ ຸ່ ມີຄ ນລັກສະນະເດັ ຸ່ ນຫ າຍຢຸ່ າງ ເຊັ ຸ່ ນ: ມີລັກສະນະ ຫົດຢືດ (elastic) ສູງ, ມີຄວາມໜຽວ (toughness), ມີຄວາມຕາ້ນທານຕໍ ຸ່ ການຂັດຖູ (abrasion resistance) ສູງ ແລະ ສາມາດຕດິກບັ ວດັ ສະດ ອື ຸ່ ນ ເຊັ ຸ່ນ: ໂລຫະ ແລະ ສິ ຸ່ ງທໍໄດດ້ ີຈ ຸ່ ງສາມາດນໍາໄປໃຊ້ ງານທາງວສິະວະກາໍ ໄດຫ້ າຍຍິ ຸ່ ງຂ ້ນ ຢາງທໍາມະຊາດມສີູດໂຄງສາ້ງດັ ຸ່ງລຸ່ ມນີ ້ : ອ ດສະຫາກໍາຢາງທໍາມະຊາດປະກອບດວ້ ຍອ ດສະຫາກໍາ 2 ຢຸ່ າງຄ:ືອ ດສະຫາກໍາຕົນ້ ນໍ ້າ ເຊິ ຸ່ ງ ຜະລດິວດັຖ ດບິ ແລະ ອ ດສະຫາກາໍ ປາຍນໍ ້າ ເຊິ ຸ່ ງຜະລດິເປນັ ຜະລດິຕະພນັ . 1) ອ ດສະຫາກາໍ ຕົນ້ນໍ ້າ ອ ດສະຫາກໍາຕົນ້ ນໍ ້າໄດມ້ າຈາກວດັຖ ດບິ ເຊັ ຸ່ນ: ນໍ ້າຢາງສດົທີ ຸ່ ໄດຈ້າກການປາດຕົນ້ ຢາງພາຣາ ມລີ ັກສະນະເປັນທາດແຫ ວສີຂາວຄາ້ຍຄນື ໍ ້ານມົ , ຕອ້ ງຕື ຸ່ ມທາດທີ ຸ່ ສາມາດຮກັ ສາສະພາບຂອງນໍ ້າຢາງ ບໍ ຸ່ ໃຫນ້ ໍ ້າຢາງແຂນ້ ເປັນກອ້ ນກຸ່ ອນເວລາທີ ຸ່ ຕອ້ງການ ເຊິ ຸ່ ງການນໍາເອາົນໍ ້າຢາງສດົມາແປຮູບເປັນຢາງແປຮູບ ຂັນ້ຕົນ້ສາມາດຈາໍ ແນກອອກເປນັ 2 ປະເພດຄ:ື ຢາງແຫງ້ ແບຸ່ງຕາມກາໍມະວທິ ກີ ານຜະລດິເປນັ 3 ປະເພດໃຫຍຸ່ໆຄ:ື 1. ຢາງທໍາມະດາ: ຜະລດິໂດຍວທິ ດີ ັ ້ງເດມີ ໄດແ້ກຸ່: ຢາງແຜຸ່ ນຮມົ ຄວນັ , ຢາງແຜຸ່ ນຜື ຸ່ ງແຫງ້ 2. ຢາງແບບລະບ ຄ ນນະພາບມາດຕະຖານສະເພາະຕວົ : ຜະລດິໂດຍມເີງ ື ຸ່ອນໄຂການລະບ ຄ ນນະພາບມາດຕະຖານຕາມສາກນົ ໄດແ້ກຸ່: ຢາງແທຸ່ງມາດຕະຖານ 3. ຢາງແບບອື ຸ່ນໆທີ ຸ່ມກີ ານຜະລດິສະເພາະຕວົ : ເພື ຸ່ອໃຫໄ້ດຜ້ ນົຜະລດິທີ ຸ່ ເໝາະສມົ ກບັ ງານ ແປຮູບເປນັ ຜະລດິຕະພນັຊະນດິໃດຊະນດິໜ ຸ່ ງໂດຍສະເພາະ ຫ ືເພື ຸ່ອວດັຖ ປະສງົຈະປບັ ປ ງຄ ນລກັ ສະນະ ບາງຢຸ່າງຂອງຢາງທໍາມະຊາດໄດແ້ກຸ່ : ຢາງທີ ຸ່ມຄີວາມໜຽວຄງົທີ ຸ່ , ຢາງເທໂີມພລາສຕກິ , ຢາງອພີອກຊໄີດສ,໌ ຢາງຝ ຸ່ ນ, ຢາງແຫ ວ ເປນັ ຕົນ້.

104 ຢາງແຫ ວ ໄດແ້ກຸ່: ນໍ ້າຢາງຂ ນ້ ເຊິ ຸ່ ງມີ2 ປະເພດຄ:ື 1. ນໍ ້າຢາງຂ ນ້ ທໍາມະດາທີ ຸ່ ບໍ ຸ່ ຜຸ່ານການດດັ ແປງດວ້ ຍທາດເຄມີຫ ືວທິ ກີ ານໃດໆ ເພື ຸ່ ອໃຫ້ ໂມເລກ ນຂອງຢາງປຸ່ ຽນໄປ. 2. ນໍ ້າຢາງຂ ນ້ທີ ຸ່ຜຸ່ານຂະບວນການດດັແປງດວ້ ຍທາດເຄມີຫ ືການສາຍລງັສໃີຫໂ້ມເລກ ນ ຂອງຢາງປຸ່ ຽນໄປ ເອີ ້ນວຸ່າ: " ນໍ ້າຢາງທີ ຸ່ສາມາດຮກັ ສາສະພາບເດມີ ຫ ືນໍ ້າຢາງພຣວີລັຄາໄນຊ໌" 2) ອ ດສະຫາກາໍ ປາຍນໍ ້າ ອ ດສະຫາກາໍ ປາຍນໍ ້າແບຸ່ງອອກເປນັ 4 ປະເພດ ໄດແ້ກຸ່: 1. ຢາງລໍ ້ເຄື ຸ່ອງຍນົ ໄດແ້ກຸ່ : ຢາງລໍລດົຍນົ , ລດົບນັທ ກ, ລດົທີ ຸ່ ໃຊໃ້ນອ ດສະຫາກໍາ ແລະ ກະສກິ ອນ, ຢາງລໍ ້ ລດົຈກັ , ຢາງລໍລ້ ດົຖບີ ແລະ ຢາງລໍ ້ເຄື ຸ່ອງບນິ. 2. ຜະລດິຕະພນັຢາງທີ ຸ່ ໃຊໃ້ນງານວສິະວະກາໍ ຫ ືໃຊໃ້ນອ ດສະຫາກາໍ ໄດແ້ກຸ່ : ຖງົມ,ືຖງົຢາງອະນາໄມ, ເສັນ້ ດາ້ຍຢາງຢືດ, ໝາກປູມເປົ ້ າ ແລະ ອ ປະກອນທີ ຸ່ ໃຊໃ້ນທາງການແພດ ເຊັ ຸ່ນ: ສາຍສວນປດັ ສະວະ ແລະ ສາຍນໍ ້າເກອ. ື 3. ຜະລດິຕະພນັຢາງອື ຸ່ນໆ ໄດແ້ ກຸ່ : ເກີບຢາງ, ພື ້ນເກີບ, ຢາງບວ້ ງ, ຜະລິດຕະພັນສໍາລັບກລິ າ ແລະ ເຄື ຸ່ ອງຫ ີ ້ນ ເປນັ ຕົນ້. ຮູບທີ7.11 ຢາງທໍາມະຊາດ ຢາງແຜຸ່ ນຮມົ ຄວນັ ແມຸ່ ນຢາງແຜຸ່ ນທີ ຸ່ ໄດຈ້ າກນໍ ້າຢາາງສດົ ມາໃສຸ່ ໃນກງົປັ ຸ່ ນຈາກນັນ້ ຈ ຸ່ ງ ຕື ຸ່ມນໍ ້າເພື ຸ່ ອເຈອືຈາງນໍ ້າຢາງໃຫມ້ ປີ ະລມິ ານເນື ້ອຢາງແຫງ້ເຫ ອືພຽງພໍປະມານ 12−18 % ກຸ່ ອນຈະຕື ຸ່ ມ ອາຊດິ ເພື ຸ່ ອໃຫຢ້ າງຈບັ ຕວົ ກນັ ແລະ ແຍກຕວົ ອອກຈາກນໍ ້າ ຫ ງັຈາກນັນ້ ຈ ຸ່ ງນໍາເອາົໄປຮດີ ໃຫເ້ປັນແຜຸ່ ນ ດວ້ ຍເຄື ຸ່ ອງຮດີຢາງແຜຸ່ ນ, ລໍ ້າງດວ້ ຍນໍ ້າໃຫສ້ ະອາດ, ແລວ້ ເຮດັ ໃຫແ້ຫງ້ ເຊິ ຸ່ ງການເຮດັ ໃຫແ້ຫງ້ນີ ້ ເຮດັ ໄດ ້ 2 ວທິ ຄີ:ື 1. ນໍາໄປຕາກແດດ ຫ ືຜື ຸ່ ງໃນອາກາດຮອ້ ນ ເພື ຸ່ ອໄລຸ່ ຄວາມຊຸ່ ມ ຢາງທີ ຸ່ ໄດເ້ອີ ້ນວຸ່າ: ຢາງ ແຜຸ່ ນຜື ຸ່ ງແຫງ້ (Air Dried Sheet, ADS)

105 2. ນາໍ ໄປຮມົ ຄວນັທີ ຸ່ອ ນຫະພູມປະມານ 60−70 °C ໃຊເ້ວລາປະມານ 3−4 ວນັ ຢາງທີ ຸ່ ໄດເ້ອີ ້ນວຸ່າ: ຢາງແຜຸ່ ນຮມົ ຄວນັ (Ribbed Smoked) ຢາງແຜຸ່ ນຮມົ ຄວນັ ແບຸ່ງອອກເປັນຊັນ້ ຕຸ່າງໆດວ້ ຍ ສາຍຕາ (ຕາມປະລມິ ານສິ ຸ່ ງເປິເປື ້ອນ ຫ ືສິ ຸ່ ງປົນເປື ້ອນທມີ ຢີູ ຸ່ ໃນຢາງ) ໂດຍຊັນ້ ທີ1 ຈດັ ເປນັ ເກຣດທີ ຸ່ ດທີ ີ ຸ່ ສ ດໄປຈນົ ເຖິງຊັນ້ ທີ5 ເຊິ ຸ່ ງເປັນເກຣດທີ ຸ່ ຕຸ່ ໍາທີ ຸ່ ສ ດ, ພາຍຫ ັງຈາກແຜຸ່ ນຢາງແຫງ້ສະໜິດຈະຖືກນໍາມາ ອດັ ໃຫເ້ປນັກອ້ນທາແປງ້ (talc) ໃສຸ່ກອ້ນຢາງ ເພື ຸ່ອປອ້ງກນັການຕດິກນັໃນເວລາຂນົສົ ຸ່ງ. ຂັນ້ຕອນໃນການຜະລດິຢາງແຜຸ່ ນຮມົ ຄວນັມດີ ັ ຸ່ງນີ ້ : ຮູບທີ7.12 ຂັນ້ຕອນໃນການຜະລດິຢາງແຜຸ່ ນຮມົ ຄວນັ ຢາງແທຸ່ ງ ເນື ຸ່ ອງຈາກຢາງແຜຸ່ ນມີການຈດັ ຊັນ້ ດວ້ ຍສາຍຕາ ເຊິ ຸ່ ງໃຫຜ້ ົນທີ ຸ່ ບໍ ຸ່ ແນຸ່ ນອນ ດວ້ ຍສາເຫດນີ ້ອ ດສະຫາກໍາການຢາງສຸ່ ວນໃຫຍຸ່ ໃນປະຈບ ນັ ຈ ຸ່ ງເລີ ຸ່ມປຸ່ ຽນມາໃຊຢ້ າງແທຸ່ງເປັນວດັ ຖ ດບິ ໃນການຜະລດິ ເປັນຜະລດິ ຕະພນັ ແທນ ເນື ຸ່ ອງຈາກຢາງແທຸ່ງມຄີ ນນະພາບສະໝໍ ຸ່ າສະເໝີກວຸ່າຢາງແຜຸ່ ນ ແລະ ຜຸ່ານການທດົ ສອບເພື ຸ່ອຈດັຊັນ້ ຄ ນນະພາບຕາມຫ ກັ ວຊິ າການ ໂດຍພຈິ າລະນາຈາກປະລມິ ານຂອງ ສິ ຸ່ ງເປິເປື ້ອນທີ ຸ່ ມຢີູ ຸ່ ໃນຢາງເປັນສິ ຸ່ ງສໍາຄນັ . ນອກຈາກນີ ້ອາດຈະພຈິ າລະນາຕວົ ຄວບຄ ມຕວົ ອື ຸ່ ນຮຸ່ ວມນໍາ ເຊັ ຸ່ນ: ປະລມິ ານຂເີຖົ ຸ່າ, ດດັຊະນຄີວາມອຸ່ອນຕວົ ແລະ ອື ຸ່ນໆ. ຢາງແຜຸ່ ນສາມາດຜະລດິ ໄດຈ້າກທງັນໍ ້າຢາງ ແລະ ຢາງແຫງ້ຂ ້ນຢູ ຸ່ ກບັ ເກຣດຂອງຢາງແທຸ່ງທີ ຸ່ ຕອ້ງການຜະລດິ ເຊັ ຸ່ນ: ຖາ້ຕອ້ງການຜະລດິຢາງແທຸ່ງເກຣດ ລວບລວມນໍ ້າຢາງ ເຮດັ ໃຫນ້ໍ ້າຢາງຈບັຕວົ ຮດີຢາງໃຫເ້ປນັ ແຜຸ່ ນ ຈດັຊນັ ້ ແລະ ອດັຢາງເປນັກອ້ນ ອບົ ໃຫແ້ຫງ້ດວ້ຍການຮມົ ຄວນັ

106 STR XL ເຊິ ຸ່ ງມສີຈີ າງຫ າຍຕອ້ງໃຊນ້ ໍ ້າຢາງເປນັ ວດັຖ ດບິ , ແຕຸ່ຖາ້ຕອ້ງການຜະລດິຢາງແທຸ່ງເກຣດ STR 20 ເຊິ ຸ່ ງເປນັ ເກຣດທີ ຸ່ມສີ ິ ຸ່ ງປນົ ເປື ້ອນສູງ ແລະ ມສີເີຂັມ້ ກວຸ່າກມໍ ກັຈະຜະລດິຈາກຢາງແຫງ້. ຂັນ້ຕອນໃນການຜະລດິຢາງແທຸ່ງມດີ ັ ຸ່ງນີ ້ : ຮູບທີ7.13 ຂັນ້ຕອນໃນການຜະລດິຢາງແທຸ່ງ

107 2.2 ຢາງສງັເຄາະ ເປັນຢາງທີ ຸ່ ສັງເຄາະເພື ຸ່ ອລອກແບບຢາງທໍາມະຊາດ ເຊິ ຸ່ ງສັງເຄາະມາຈາກນໍ ້າມັນ ປີໂຕຣລຽມ ຈດັ ເປນັ ທາດໂພລເີມເີຊັ ຸ່ນດຽວກບັຢາງທໍາມະຊາດ, ປະເທດທໍາອດິທີ ຸ່ ສາມາດຜະລດິຢາງສງັ ເຄາະໄດສ້ໍາເລດັຄ ປະເທດເຢຍລະມນັ ເຊິ ຸ່ ງຜະລດິຈາກຂະບວນການໂພລເີມໄີຣເຊຊນັຂອງບວິທາໄດອນີ ມສີູດໂຄງສາ້ງແມຸ່ນ CH2 = CH −CH = CH2 ແລະ ເມື ຸ່ອຜຸ່ານຂະບວນການວລັຄາໄນເຊຊນັ ແລວ້ ກໍຈະ ມຄີ ນນະພາບດີແລະ ນໍາໄປໃຊເ້ຮດັ ຢາງລໍລ້ ດົ ຍນົ , ຢາງລໍ ້ເຄື ຸ່ ອງບນິ , ແຕຸ່ ຢາງສງັເຄາະຊະນດິ ນີມ້ ຄີວາມ ຫດົຢດືຕໍ ຸ່າກວຸ່າຢາງທໍາມະຊາດ. ໃນປະຈບ ນັຢາງສງັເຄາະສຸ່ ວນໃຫຍຸ່ເປນັ ໂພລເີມທີ ີ ຸ່ ຜະລດິ ໄດຈ້ າກຂະບວນການໂພລເີມໄີຣ ເຊຊນັ ຂອງໂມໂນເມີ2 ຊະນດິຄ:ືບວິທາໄດອນີກບັສະໄຕຣີນ, ໂພລເີມທີ ີ ຸ່ ປະກອບດວ້ ຍໂມໂນເມຕີ ັ ້ງແຕຸ່ 2 ຊະນດິຂ ້ນໄປເອີ ້ນວຸ່າ: ໂຄໂພລເີມ.ີ ຮູບທີ7.14 ຢາງສງັເຄາະ 2.2.1 ປະເພດຂອງຢາງສງັເຄາະ ແລະ ການນາໍ ໃຊງ້ານ ຢາງສງັເຄາະທີ ຸ່ ຜະລດິຂ ້ນມາມຫີ າຍປະເພດຂ ້ນຢູ ຸ່ ກບັຊະນດິຂອງໂມໂນເມທີ ີ ຸ່ ໃຊຢາງ ້ ສງັເຄາະ ບາງຊະນດິ ໃຊໂ້ມໂນເມີ2 ຊະນດິ ເອີ ້ນວຸ່າ: ໂຄໂພລເີມີ(copolymer) ຢາງສງັເຄາະທີ ຸ່ ສໍາຄນັ ມີ ດັ ຸ່ງນີ ້ : 1) ຢາງເອສບີອາ (SBR): ເປັນຢາງສງັເຄາະໂຄໂພລເີມີໄດມ້ າຈາກຂະບວນການ polymerization ຂອງໂມໂນເມີ2 ຊະນດິຄ:ືບວິທາໄດອນີ ແລະ ສະໄຕຣນີ (styrene) ໝາຍເຫດ: SBR ອາດຈະເອີ ້ນວຸ່າ GR - S (Government Rubber Styrene).

108 ທາດເລັ ຸ່ ງປະຕິກິລິຍາໃນຂະບວນການ polymerization ນີ ້ໃຊ້potassium persulfate ຖາ້ອ ນຫະພູມທີ ຸ່ ແຕກຕຸ່າງກນັ ຈະໄດຢ້ າງສງັເຄາະທີ ຸ່ ມກີ ານຈດັ ລຽງໂຄງສາ້ງທີ ຸ່ ແຕກຕຸ່າງກນັ ດວ້ ຍ. ຢາງສງັເຄາະນີມ້ ຄີ ວາມທົນທານຕໍ ຸ່ ການຂດັ ຖູ ແລະ ທນົ ທານຕໍ ຸ່ ການຜ ເປື ຸ່ ອຍໄດດ້ ີຈ ຸ່ ງເໝາະສມົ ສໍາລບັການນາໍມາຜະລດິເຮດັຢາງລດົຍນົ , ຢາງເກບີ, ໃຊເ້ພື ຸ່ອປກົ ຫ ມ້ ສາຍໄຟ, ຢາງຖູພື ້ນ ເປນັ ຕົນ. ້ 2) ຢາງບວິນາຣັບເບີຫ ືໂພລບີວິທາໄດອນີ : ເປັນຢາງສງັເຄາະທີ ຸ່ ຜະລດິ ຂ ້ນກຸ່ ອນໝຸ່ ູ ໂດຍນກັ ວທິ ະຍາສາດປະເທດເຢຍລະມນັ ເຊິ ຸ່ ງໄດຜ້ ະລດິ ໃນລະຫວຸ່ າງສງົຄາມໂລກຄັ ້ງທີ1 (ປີຄ.ສ. 1914) ໂດຍໃຊບ້ ິວທາໄດອີນ (Butadiene) ເປັນໂມໂນເມີແລະ ມີໂລຫະໂຊດຽມເປັນທາດເລັ ຸ່ ງ ປະຕກິລິຍິາ. ເມື ຸ່ ອນໍາເອົາໂພລີບິວທາໄດອີນໄປຜຸ່ ານຂະບວນການວັລຄ າໄນເຊຊັນ (vulcanization) ແລວ້ ຈ ຸ່ ງນໍາເອາົຜະລດິ ຕະພນັ ທີ ຸ່ ໄດໄ້ປຜະລດິ ເຮດັ ຢາງລດົ ຍນົ , ຢາງລໍ ້ເຄື ຸ່ ອງບນິ , ແຕຸ່ ຢາງສງັເຄາະຊະນດິນີ ້ແມຸ່ນມຄີວາມຫດົຢດືນອ້ຍກວຸ່າຢາງທໍາມະຊາດ. ຄໍາວຸ່ າ: buna ມາຈາກຄໍາວຸ່ າ: butadiene ແລະ natrium (ໝາຍຄວາມວຸ່ າ: Sodium) ເມື ຸ່ອນາໍ ຄໍານາໍ ໜາ້ຂອງ 2 ຊື ຸ່ມາລວມເຂົ ້າກນັຈະໄດເ້ປນັ buna. 3) ນໂີອປຣີນ: ເປນັ ຢາງສງັເຄາະທີ ຸ່ ໄດມ້ າຈາກຂະບວນການໂພລເີມໄີຣເຊຊນັ ໂດຍ ມຄີລໍໂຣປຣນີ ເປນັ ໂມໂນເມີແລະ ໃຊໂ້ພແທສັຊຽມເພຊີລັ ເຟດເປນັທາດເລັ ຸ່ງປະຕກິລິຍິາ ນໂີອປຣີນມຄີ ນລກັ ສະນະບາງຢຸ່ າງທີ ຸ່ ດກີ ວຸ່າຢາງທໍາມະຊາດ ເຊັ ຸ່ນ: ບໍ ຸ່ ອຸ່ ອນນ ມ້ ຫ ືບວມເມື ຸ່ອຖືກນໍ ້າ, ທນົ ທານຕໍ ຸ່ ອາຊດິ ແລະ ເບສ, ບໍ ຸ່ ລະລາຍໃນນໍ ້າມນັ ແລະ ທາດພາລະລາຍອງົຄະ ທາດ ຈ ຸ່ ງສາມາຜະລດິ ເຄື ຸ່ ອງໃຊຕຸ້່າງໆໄດຫ້ າຍຢຸ່ າງ ໂດຍສະເພາະການເຮດັທໍ ຸ່ ຫ ືພາຊະນະທີ ຸ່ ໃຊສ້ໍາລບັ ນໍ ້າ ມນັ . 4) ບວິ ທລິ ຣັບເບ:ີ ເປັນຢາງສງັເຄາະຊະນດິ ໂຄໂພລເີມທີ ີ ຸ່ ໄດຈ້ າກຂະບວນການ ໂພລເີມໄີຣເຊຊນັຂອງໄອໂຊບວິທລີນີກບັ ໄອໂຊປຣນີ .

109 5) ບວິນາເອນັ : ເປັນຢາງສງັເຄາະຊະນດິ ໂຄໂພລເີມທີ ີ ຸ່ ໄດຈ້ າກຂະບວນການໂພລີ ເມີໄຣເຊຊັນຂອງບິວທາໄດອີນກບັ ອາຄຣີໂລໄນຕຣີລ. ຢາງສັງເຄາະຊະນິດນີທ້ ົນທານຕໍ ຸ່ ນໍ ້າມນັ ໄດດ້ ີ (ບໍ ຸ່ລະລາຍໃນນໍ ້າມນັ ) ຈ ຸ່ ງນຍິມົ ກນັນາໍມາຜະລດິເຮດັທໍ ຸ່ຂນົສົ ຸ່ງນໍ ້າມນັ . 6) ໂພລໄີອໂຊປຣີນ: ເປນັ ຢາງສງັເຄາະທີ ຸ່ມໂີຄງສາ້ງແບບຊສີຄກືບັຢາງທໍາມະຊາດ ນກັ ວທິ ະຍາສາດສາມາດສງັເຄາະຢາງຊະນດິນີ ້ຂ ້ນມາເມື ຸ່ອປີຄ.ສ. 1955 ໂດຍໃຊຊ້ ລີ ເີກເີນດຕາເປນັ ທາດ ເລັ ຸ່ງປະຕກິ ລິ ຍິ າ. ເຊິ ຸ່ ງທາດຊີລເີກເີນດຕາເປັນທາດປະສມົ ລະຫວຸ່ າງອາລູມນີ ຽມ−2−ບວິ ທີນ [(CH3)2 CHCH2] Al ກບັ ໄທເທນຽມເຕຕຣາຄລໍໄຣດ໌(TiCl4) ຢາງສງັເຄາະຊະນດິນີມ້ ຄີ ນລກັ ສະນະທາຟຊີກິ ຄື ກບັຢາງທໍາມະຊາດທ ກຢຸ່າງ. 7) ຢາງເອນັ ບອີ າ: ເປນັ ຢາງສງັເຄາະທີ ຸ່ມຄີວາມທນົທານຕໍ ຸ່ ແຮງດງ ສູງ, ບໍ ຸ່ ລະລາຍ ໃນນໍ ້າມນັ ຫ ືໄຂມນັ ຊະນດິ ຕຸ່າງໆ ຈ ຸ່ ງເໝາະສມົ ໃນການນໍາມາຜະລດິ ເຮດັ ກາວຕດິ ເຄື ຸ່ ອງໜງັ ແລະ ໃຊ້ ປະສມົ ໃນການເຮດັຜະລດິຕະພນັທີ ຸ່ ເປນັ ຢາງ, ອ ດສະຫາກາໍ ເຈຍ້ ເປນັ ຕົນ້. ຢາງສງັເຄາະມຂີໍດ້ ດີ ັ ຸ່ງນີ ້ : 1. ກາໍ ນດົຄ ນນະພາບໄດຕ້າມຄວາມຕອ້ງການ ເຊັ ຸ່ນ: ຄວາມຫດົຢດື , ຄວາມໜຽວ, ຄວາມທນົ ທານຕໍ ຸ່ທາດເຄມີໂດຍສະເພາະນໍ ້າມນັ . 2. ມີຜົນຜະລິດທີ ຸ່ ແນຸ່ ນອນ ອາດຈະເພີ ຸ່ ມ ຫ ືຫ ດຜົນຜະລິດລົງໄດຕ້ າມຄວາມຕອ້ ງການ ຂອງຕະຫ າດບໍ ຸ່ ຄກື ບັ ຢາງທໍາມະຊາດ ເພາະວຸ່າຜນົ ຜະລດິຂອງຢາງທໍາມະຊາດອາດຈະຂ ້ນຢູ ຸ່ ກບັ ລະດູການ ແລະ ສະພາບສິ ຸ່ ງແວດລອ້ມ ແລະ ອື ຸ່ນໆ

110 ສະຫ ບ ໃຈຄວາມ ພລາສຕກິ ໝາຍເຖິງ ການສງັເຄາະປະເພດໂພລເີມທີ ີ ຸ່ ນກັ ວທິ ະຍາສາດສງັເຄາະຂ ້ນມາຈາກ ປະຕກິ ລິຍິ າໂພລເີມໄີຣເຊຊນັ , ມລີກັ ສະນະອຸ່ ອນໃນຂະນະທີ ຸ່ ຜະລດິ ຫ ືອຸ່ ອນໄດເ້ມື ຸ່ອຖືກຄວາມຮອ້ ນ ຈ ຸ່ ງສາມາດນາໍ ໄປຫ ໍ ຸ່ ຫ ືຈດັ ເປນັ ຮູບຮຸ່າງຕຸ່າງໆໄດ.້ພລາສຕກິມີ2 ປະເພດຄ:ືເທໂີມພລາສຕກິ ແລະ ເທໂີມ ເຊດັຕງິພລາສຕກິ . ໃນການພລາສຕກິ ຊະນດິຕຸ່າງໆຈະຕອ້ງມວີດັ ຖ ດບິ ເປັນທາດຕັ ້ງຕົນ້ ຫ ືມໂີມໂນເມີໃນອ ດສະ ຫາກໍາການຜະລດິ ພລາສຕກິ ວດັຖ ດບິທີ ຸ່ ໃຊໃ້ນການສງັເຄາະໂມໂນເມມີ ຫີ າຍຊະນດິ ເຊັ ຸ່ນ: ແກ໊ສທໍາມະ ຊາດ, ນໍ ້າມນັ ດບິ , ຖຸ່ ານຫີນ, ຜົນຜະລດິ ຈາກຊາວກະສິກອນ, ແຮຸ່ ທາດ ແລະ ເກອື ໂຊດຽມຄລໍໄຣດ໌ ເປນັ ຕົນ້. ຢາງມີ2 ຊະນດິຄ:ືຢາງທໍາມະຊາດ ແລະ ຢາງສງັເຄາະ ຢາງທໍາມະຊາດເປນັ ໂພລເີມຊີະນດິໜ ຸ່ ງທີ ຸ່ມຄີ ນລກັ ສະນະເດັ ຸ່ນຫ າຍຢຸ່ າງ ເຊັ ຸ່ນ: ມລີກັ ສະນະຫດົ ຢືດ (elastic) ສູງ, ມີຄວາມໜ ຽວ (toughness), ມີຄວາມຕ້ານທານຕໍ ຸ່ ການຂັດຖູ (abrasion resistance) ສູງ ແລະ ສາມາດຕດິກບັ ວດັ ສະດ ອື ຸ່ ນ ເຊັ ຸ່ນ: ໂລຫະ ແລະ ສິ ຸ່ ງທໍໄດດ້ ີຈ ຸ່ ງສາມາດນໍາໄປໃຊ້ ງານທາງວສິະວະກໍາໄດຫ້ າຍຍິ ຸ່ ງຂ ້ນ ໃນອ ດສະຫາກໍາຢາງປະກອບດວ້ ຍອ ດສະຫາກໍາ 2 ຢຸ່ າງຄ:ືອ ດສະຫາ ກາໍ ຕົນ້ນໍ ້າ ເຊິ ຸ່ ງຜະລດິວດັຖ ດບິ ແລະ ອ ດສະຫາກາໍ ປາຍນໍ ້າ ເຊິ ຸ່ ງຜະລດິເປນັ ຜະລດິຕະພນັ ບດົຝກ ຫດັ 1. ເທໂີມພລາສຕກິ ແລະ ເທໂີມເຊດັ ຕງິພລາສຕກິ ຕຸ່າງກນັ ແນວໃດ? ຈົ ຸ່ງອະທບິ າຍ ພອ້ ມທງັຍກົ ຕວົຢຸ່າງ 2. ການນໍາໃຊພ້ ລາສຕກິ ຈໍານວນຫ າຍໆຈະມຜີນົ ກະທບົ ແນວໃດຕໍ ຸ່ ສິ ຸ່ ງແວດລອ້ ມ ແລະ ສ ຂະພາບ ຂອງສິ ຸ່ ງທີ ຸ່ມຊີວີດິ? 3. ພາກສຸ່ວນໃດຂອງລດົຍນົທີ ຸ່ຜະລດິຈາກພລາສຕກິ ? 4. ສູດໂຄງສາ້ງຂອງຢາງທໍາມະຊາດ ແລະ ຢາງສງເຄາະ ັ ຕຸ່າງກນັແນວໃດ? 5. ຜະລດິຕະພນັທີ ຸ່ຜະລດິຈາກຢາງທໍາມະຊາດ ແລະ ສງັເຄາະມຫີ ຍງັແດຸ່ ? 6. ຈົ ຸ່ງປຽບທຽບຄ ນລກັ ສະນະຂອງຢາງທໍາມະຊາດ ແລະ ສງັເຄາະມຫີ ຍັ ງແດຸ່ທີ ຸ່ ແຕກຕຸ່າງກນັ ແລະ ຄກືນັ? 7. ການນໍາໃຊພ້ ລາສຕກິ ຈໍນວນຫ າຍໆຈະມຜີ ນົ ກະທບົ ຕໍ ຸ່ ສິ ຸ່ ງແວດລອ້ ມ ແລະ ສ ຂະພາບແນວໃດ ແດຸ່ ? ອະທບິາຍ

111 ເອກະສານອາ້ງອງີ ແກວ້ ມະນີໄທພະຈນັ . (2014). ເຄມສີ ິ ຸ່ ງແວດລອ້ ມ. ພາກວຊິ າເຄມີຄະນະວທິ ະຍາສາດທໍາມະຊາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫຸ່ງຊາດ ນະຄອນຫ ວງວຽງຈນັ . ກ ນລະຍາ ໂອຕາກະ. (2545). ເຄມສີ ິ ຸ່ ງແວດລອ້ ມ. ພາກວຊິ າເຄມີຄະນະວທິ ະຍາສາດທໍາມະຊາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລຣາມຄໍາແຫງ ປະເທດໄທ. ຈກັກະພນັ ປນັ ຈະສ ວນັ . (2542). ເຄມປະຍ ກ. ີ ພມິ ຄັ ້ງທີ2 ພມິ ທີ ຸ່ ໂອ. ເອສ. ພຣິ ້ນຕິ ້ ງເຮາົສ໌ ສມົ ພງົ ຈນັໂພສ.ີ(2559). ເຄມອີງົຄະທາດເຫ ັມ້ 2. ກ ງເທບ:ວທິ ະຍາພນັ , ພມິ ຄັ ້ງທີ4. ດວງສີລໍາໄຊ, ບ ນຈນັ ຄູນພລິາພນັ ແລະ ສ ດທະວໄິລ ບ ດຕະ. (2014). ເຄມດີນິ ແລະ ປ ຸ໋ຍ. ພາກວຊິາເຄ ມີຄະນະວທິ ະຍາສາດທໍາມະຊາດ ມະຫາວທິ ະຍາໄລແຫຸ່ງຊາດ ນະຄອນຫ ວງວຽງຈນັ . ໄຊຍາ ແຈຸ່ມແຈງ້, ແສງທອງ ຟອງວໄິລ ແລະ ສອີໍາພອນ ສລີາເພດັ. (2009). ແບບຮຽນເຄມສາດ ີ 4. ກະຊວງ ສກ ສາທກິ ານ, ກມົ ສາ້ງຄູ, ສູນພດັທະນາຄູພມິ ຄັ ້ງທີ1, ພມິ ທີ ຸ່ Nhan Dan Printing House HCMC. ບ ນຈນັ ຄູນພລິ າພນັ , ສ ດທະວໄິລ ບ ດຕະ ແລະ ກະເສດ ໄຊມະນວີ ງົ. (1998). ເຄມພີ ື ້ນຖານ 2. ສໍາລບັ ໂຮງຮຽນສາ້ງຄູລະບບົ 11+3 ປທີ ີ1 ກະຊວງສກ ສາທກິ ານສູນພດັທະນາຄູ. ບ ນຈນັ ຄູນພລິາພນັ ແລະ ສ ດທະວໄິລ ບ ດຕະ. (1998). ຄຸ່ ູມກື ານທດົ ລອງເຄມກີຸ່ ຽວອາຫານ ແລະ ການ ກະສກິ າໍ ລະບບົ 11 + 3 ປທີ ີ3 ກະຊວງສກ ສາທກິ ານ, ສູນພດັທະນາຄູ. . (1998). ເຄມກີຸ່ ຽວກບັ ອາຫານ ແລະ ການກະສິກໍາ. ລະບົບ 11+3 ປີທີ 3 ກະຊວງສ ກສາທິການ, ກົມສາ້ງຄູ, ສູນພັດທະນາຄູ ພິມຄັ ້ງທີ1, ພິມທີ ຸ່ Nhan Dan Printing House HCMC.