E-book Anatomy skeleton system, Muscular system, digestive system,Respiratory system, Cardiovascular system, Nervous system

กลา มเน้อื ของปลายขาดานหนา (Anterior compartment of Leg)

-Tibialis anterior ทาํ หนาท่งี อหลงั เทา เหยยี ดนิว้ เทาหมนุ ฝาเทา เขา ขางใน
origin lateral condyle และขางบน 2/3 ของ tibia
Insertion first metatarsal ,first cuneiform
-Extensor digitorum longus ทาํ หนา ทง่ี อเทา เหยียดน้วิ เทาหันเทา ออกขา งนอก
origin lateral condyle และสวนบนของ body ของ tibia ตอนกลางของ fibula
Insertion นวิ้ เทา ดา นใน 4 นว้ิ
-Peroneus longus ทาํ หนาท่เี หยยี ดเทา กางและหมุนเทา ออกขางนอก
origin สว นบนของพน้ื นอกของ tibia
Insertion เอน็ ผา นหลงั ตาตุมนอก กระดูกฝา เทาทอ นท่ี 1 และ medial-cuneiform
-Peroneus brevis ทาํ หนา ท่ีเหยยี ดเทาหมนุ เทา ออกขางนอก
origin สวนลางของพน้ื นอกของ fibula ผา นไปขางหลงั ไปท่ีตาตุมนอก
Insertion พ้ืนหลงั กระดูกฝาเทาที่ 5

กลา มเน้อื ของปลายขาดา นหลงั (Posterior compartment of Leg)

-Gastrocnemius มี 2 หัว ทําหนา ท่เี หยียดขอ เทา งอปลายขา
origin Medial condyle ของ femur, lateral condyle
ของ femur
Insertion ปลายกลามเน้อื 2 มดั รวมกนั เปน tendon
ไปเกาะทก่ี ระดูก CalcaneusSoleus
-Soleus ทําหนา ทเ่ี หยยี ดขอเทา
origin หวั ของ fibula ผา นริมในของ Fibula
Insertion tendon calcaneus

กลา มเนอ้ื ของปลายขาดานหลงั (Posterior compartment of Leg)

☁กลามเน้อื ของเทา (The Muscles of foot) เปนกลา มเน้ือมดั เล็กๆสั้นๆ เหมือนกนั ท่ีมือ อยู
หลงั เทา และฝาเทา ทาํ หนา ที่สาํ คัญคอื ชวยยึดเทา ใหเ ปน องุ เทา (Arch)

บรรณานกุ รม

• http://www.digitalschool.club/digitalschool/health4-6/health6_1/b6/item4.php
• https://sites.google.com/site/thananan593045013/bth-thi1khwam-ru-beuxng-tn-

keiyw-kab-kaywiphakhsastr-laea-srir-withy/bth-thi1-khwam-ru-beuxng-tn-keiyw-
kab-kaywiphakhsastr-laea-srirwithya/bth-thi2-sell-laea-neuxyeux/bth-thi3-rabb-
khorng-kraduk/bth-thi4-rabb-klam-neux

Digestive system

อวยั วะในระบบระบบยอ ยอาหารประกอบดวย

- ทอทางเดินอาหาร
(Alimentary Canal or Digestive tract)

- อวยั วะท่ชี วยในการยอ ย
(Accessory digestive organs)

เรยี นรเู พม่ิ เตมิ ไดท ี่

Digestive system

ทอทางเดนิ อาหาร (Digestive tract/Alimentary canal)

มลี ักษณะเปน ทอยาว ประกอบดวย หนา ท่ีของระบบยอยอาหาร
• ปาก (Mouth or Oral Cavity) 1. ผลกั ดนั อาหารใหเคล่ือนท่ี
• หลอดคอ (Pharynx) 2. สรา งเอนไซมแ ละนาํ้ หลอลน่ื
• หลอดอาหาร (Esophagus) 3. ยอ ยอาหารและดูดซมึ สารอาหาร
• กระเพาะอาหาร (Stomach) 4. ดดู ซมึ นาํ้ และอิเลค็ โทรไลท
• ลําไสเล็ก (Small intestine) 5. การจดั ของเสียหรอื สารพษิ
• ลําไสใ หญ (Large intestine)
• ทวารหนัก (Rectum)

• ทอ ทวารหนัก (Anal Canal)

Digestive system

หนาทขี่ องระบบยอ ยอาหาร

1. ผลกั ดันอาหารใหเ คลอ่ื นท่ี
2. สรางเอนไซมและนาํ้ หลอ ลน่ื
3. ยอยอาหารและดดู ซมึ สารอาหาร
4. ดูดซึมน้ําและอเิ ล็คโทรไลท
5. การจัดของเสียหรือสารพษิ

Digestive system

ระบบยอยอาหาร

ปาก
• ขบเคยี้ วและคลกุ เคลา อาหารกับนาํ้ ลาย
กระเพาะอาหาร
• ยอ ยอาหารและเปลยี่ นแปลงสวนประกอบทซี่ ับซอ นใหเ ปน
ของทงี่ า ย
ลําไสเ ลก็
• ดูดซมึ ไปเลย้ี งสว นตา งๆของรา งกาย
ลาํ ไสใหญ
• ดูดซึมน้ําและเกลือแร
ทวารหนกั
• ขับถายเศษอาหารหรอื กากอาหารออกจากรา งกาย

Digestive system

ทอทางเดินอาหาร (DIGESTIVE TRACT)
เปนทอ ทต่ี ิดกันตัง้ แตปากจนถึงทวารหนกั
• มเี ย่อื บุ 4 ชัน้ เรียงจากช้ันในออกไปสูช ัน้ นอก

▪ Mucosa ที่อยูของตอมตา งๆทขี่ ับนา ยอ ย

▪ Submucosa ทาํ ดว ย Areolar tissue
เปนท่ีอยูของเสน เลือด เสนประสาทและหลอดนาํ้ เหลือง

▪ Muscularis กลามเน้อื เรยี งทบั กันสองชัน้
ชนั้ ในเซลลเรียงเปน วงกลมโดยรอบ (Circular fold)
ชน้ั นอกเซลลเรียงทอดตามแนวยาว (Longitudinal)
▪ Serosa หรือ Adventitia
Fibrous coat และใตก ระบงั ลมคอื Peritoneum

Digestive system

ชองปาก (Mouth or opal cavity)

ชองปาก คอื ชองวางดานในของริมฝป าก ประกอบดว ย

รมิ ฝปาก (Lips)
• ริมฝปากบนและลา งอยรู อบๆชองปาก
• กลา มเนอ้ื เรยี บ Orbicularis oris และ Buccinator
• ดา นในเปน Mucous membrane
• พ้นื ดา นหนา และดา นขา งประกอบดว ยริมฝปากและแกม
• พื้นดา นบนประกอบดวยเพดานออนและเพดานแข็ง
• พื้นดานลางประกอบดวยลิน้
• Vestibule ดานนอกฟน
• Oral cavity proper ดานในฟน
• Uvula

Digestive system

ชองปาก (Mouth or opal cavity)

ล้ิน (Tongue)
• อวยั วะรบั รส ชวยเค้ยี ว พูด กลืน
• ประกอบดวยกลามเนอ้ื ลาย เรยี งตวั 3 แนว ตง้ั นอน เฉียง
• ดา นบนเปน Mucous membrane และ Receptor ทีร่ บั รสตางๆ
เรียกวา Taste bud
• ดา นบนมปี มุ มากมายเรยี กวา Lingual papillae
• ใตล น้ิ มี lingual frenulum ยดึ ใตโคนล้นิ ใหต ดิ กบั เพดานปาก

ลน้ิ มปี ุมรับรส เรียกวา Taste Bud อยู 4 ตาํ แหนง
- รสหวาน อยบู ริเวณปลายลิ้น
- รสเคม็ อยบู รเิ วณปลายลน้ิ และขา งลนิ้
- รสเปรี้ยว อยบู รเิ วณขา งลนิ้
- รสขม อยูบ รเิ วณโคนล้นิ
ของเหลวจากอาหารจะจะซึมผานเขาไปสมั ผสั กบั เซลลร ับรส
(Gustatory cell) เกดิ กระแสประสาทไปสเู สน ประสาท
สมอง

Digestive system

ชองปาก (Mouth or opal cavity)

ตอมนา้ํ ลาย (Salivary gland) หนาท่ีของตอมนาํ้ ลาย (Salivary gland)
• อยภู ายในปาก เปน ตอ มมีทอ ชวยสรางน้ําลาย • ยอ ย CHO ใหเ ปน Disaccharides โดยน้ํายอย Salivary
• มี 3 คู amylase
• ตอมนาํ้ ลายใตหู (Parotid gland) ใหญท ส่ี ุด มที อเรียกวา • ชวยใหอวัยวะในปากชมุ ชนื่ และชว ยในการพูด
Stensen’s duct • Mucin เคลือบกอนอาหารใหกลืนงาย และเคลือบกระเพาะ
• ตอ มนํ้าลายใตขากรรไกร (Submaxillary or และลําไส
submandibular gland) มที อเรียกวา • ปองกันฟน ผุ
Wharton’s duct
• ตอมนา้ํ ลายใตล ้นิ (Sublingual gland)

Digestive system

ชองปาก (Mouth or opal cavity)

ฟน (Teeth) ฟนนา้ํ นม (Milk teeth)
• ฝง อยูบริเวณ Alveolar process ของกระดกู ขากรรไกรบนและลาง • มี 20 ซี่
• ทําหนา ที่บดเคีย้ วอาหาร ชวยออกเสยี งพูด ทําใหแ กม คงรูป • เรมิ่ ขน้ึ ต้ังแตเดก็ ในครรภอายไุ ด 6 สัปดาห
• สว นประกอบของฟน • โผลพ นเหงือกเมื่ออายุ 6 เดอื น
• รากฟน (Root) • ขึ้นครบเมอ่ื อายุ 2 ขวบ
• ตัวฟน (Crown) ฟน แท (Permanent teeth)
• คอฟน (Neck) • มี 32 ซ่ี
• สว นประกอบภายในฟน • เรมิ่ ขนึ้ ตั้งแตอายุ 6 ป
• เคลือบฟน (Enamel) • ขนึ้ ครบเมื่ออายุ 25 ป
• เนือ้ ฟน (Dentine) • ฟน ตดั (Incisor)
• โพรงฟน (Pulp Cavity) ฟน สําหรับกดั มี 8 ซี่ อยดู านหนาสุด
• Cement • ฟน เข้ียว (Canines)
ฟนสาํ หรบั ฉกี มี 4 ซ่ี ลกั ษณะแหลม
• ฟนเคี้ยว (Premolar)
ฟนสําหรับขบเคยี้ ว มี 8 ซ่ี
• ฟน กราม (Molar)
ฟน สาํ หรบั เคีย้ วหรือบด มี 12 ซี่ อยขู างในสุด ใหญแ ละแขง็ แรงสดุ

Digestive system

หลอดคอ (Pharynx)

• เปนทอรปู กรวย ปลายบนกวา ง ปลายลา งแคบ
• เริ่มจากทางดานหลังของโพรงจมกู ลงไปทางดานหลังของชองปาก
และกลอ งเสยี ง จนถึงหลอดอาหาร
• ผนังคอหอยประกอบดว ยกลามเนอื้ เรยี บชวยในการกลืนอาหาร
• แบงออกเปน 3 สว น
• Nasopharynx >> หลงั ชอ งจมูกถงึ เพดานออน
• Oropharynx >> เพดานออ นถึงกระดกู โคนลิ้น (Hyoid bone)
• Laryngopharynx >> กระดกู โคนลิ้นถึงขอบลา งของกระดูก Cricoid

หนา ทขี่ องหลอดคอ
• ชว ยในการทําใหเกดิ เสยี ง
• เปน ทางผานของอาหารจากปากไปสหู ลอดอาหาร
เมอื่ กลืนอาหาร กลา มเนอ้ื คอหอยจะดงึ กลอ งเสยี งขึน้
และขยายออกเพอื่ รับอาหาร หลงั จากน้ันกลา มเนอ้ื คอหอย
จะหยอ นตวั ทาํ ใหอาหารเคลือ่ นลงสหู ลอดอาหาร

Digestive system

หลอดอาหาร (Esophagus)

• เปนทอ ประกอบดวยกลามเนอ้ื ยาวประมาณ 10นวิ้ ตอ จาก Pharynx
• วางตัวอยูห ลังหลอดลม(Trachea) และหนาตอกระดูกสนั หลงั
• ตอมาจากสว นปลายของ laryngopharynx เขาสชู อ งอก (Thorasic cavity)
• ลอดผานกระบังลมเขาสกู ระเพาะอาหาร ซึ่งอยใู นชองทอง (Abdominal Cavity)

หนา ทข่ี องหลอดอาหาร (Esophagus)
• รบั อาหารจากหลอดคอ เพอ่ื ลงไปสูกระเพาะอาหาร
• โดยการบีบรัดตัวของผนงั กลามเน้อื หลอดอาหาร เรียกวา
Peristalsis movement
• สรา งสารเมือกหลอลื่นอาหารใหเคลื่อนท่ี

Digestive system

กระเพาะอาหาร (Stomach)

 เปนอวัยวะตงั้ อยใู นชอ งทองใตก ลา มเนอื้ กระบงั ลม กระเพาะอาหารแบงเปน 4 สว น คอื
 ทางชายโครงดานซา ย (Left hypocondriac region) 1. Cardia เปน สว นที่อยูรอบรเู ปดของหลอดอาหาร
 มีรปู รา งคลายตวั เจ 2. Fundus เปน สว นกระพงุ กลมท่อี ยูทางซา ยเหนอื
 ดานบนตอ มาจากหลอดอาหาร สว นตอ cardia
 ดา นลางเปดติดตอ กับลําไสเลก็ สวนตน (Duodenum) 3. Body เปนสว นทใ่ี หญทีส่ ดุ อยตู รงสวนกลางของ
 รปู รางและขนาดเปลย่ี นแปลงไดข ้นึ อยกู ับจาํ นวนอาหารทร่ี บั ประทาน กระเพาะอาหาร
 สามารถจไุ ด 2-3 ลิตร 4. Pylorus เปน สว นท่ีแคบทส่ี ดุ อยบู รเิ วณปลายลา ง
 ภายในกระเพาะอาหารมี Gastric fluid และ Mucin หลอล่นื ตลอดเวลา กระเพาะอาหารตดิ ตอ กบั ลําไสเ ลก็ สว น duodenum

Digestive system

กระเพาะอาหาร (Stomach)

ชองเปด ของกระเพาะอาหาร ภายนอกกระเพาะอาหารมีของโคง 2 ขาง
• Cardiac Opening ตอกบั Esophagus 1.Lesser curvature อยูดานขวามีเยอ่ื บุชองทองหุม
• Pyloric Opening ตอ กับ Duodenum เรยี กวา Lesser omentum แผยดึ ระหวา งกระเพาะ
ชอ งเปดทง้ั บนและลางจะมกี ลามเนอ้ื รปู วงแหวนโดยรอบ อาหารกบั ขัว้ ของตับ
เรียกวา Sphincter 2.Greater curvature อยทู างดา นซา ยมแี ผน เยอ่ื บุ-
• Cardiac หรือ Lower esophageal sphincter ชอ งทองแผล งไปคลมุ ลาํ ไสเ ลก็ และลาํ ไสใหญ
• Pyloric sphincter เรียกวา Greater omentum

Digestive system

กระเพาะอาหาร (Stomach) ผนังของกระเพาะอาหาร

ผนงั ประกอบดว ยเนอ้ื เยื่อ ๔ ชน้ั
1.Serosa : ช้นั นอกสดุ เนือ้ เยื่อยดึ ตอ ที่มเี นอื้ เยอื่ บุคลุมทับ
2.Muscularis : กลามเน้อื เรียบ 3 ชนั้ ชว ยในการหดตวั ของกระเพาะอาหาร
1.ชนั้ นอกสุดเรยี งตวั ตามยาว (longitudinal)
2.ชนั้ กลางเรยี งตัวตามขวาง (Circular)
3.ชัน้ ในเรียงตวั เปน แนวเฉยี ง (Oblique)

บรเิ วณ Pylorus กลามเนอื้ ช้ันกลางจะหนาตวั ขน้ึ ทหนา ท่เี ปน หรู ูดกระเพาะอาหาร
(Pyloric sphincter)
3.Submucosa : เน้อื เยือ่ ยึดตอ ทบ่ี รรจหุ ลอดเลือด เสน ประสาท และหลอดน้าํ เหลอื ง
4.Mucosa : หนาทส่ี ดุ ปกคลุมดว ย Surface epithelium เปน Simple columnar
epithelium ขณะกระเพาะอาหารบบี ตวั mucosaจะยกตวั เปนสนั ขน้ึ เรียกวา rugae

ระหวาง rugae จะมีรอ งหวําเขา ไปใน Mucosa เรยี กวา Gastric pit ภายในมี
Gastric Gland มาเปดออก

Digestive system

กระเพาะอาหาร (Stomach)

หนาทก่ี ระเพาะอาหาร
1.เปนท่พี ักและกักเก็บอาหารกอนสง เขา ลําไส
2.สรา งและหลง่ั นาํ้ ยอ ย ซึ่งประกอบดวย กรดเกลือ สารเมือกและนํ้ายอ ย
• Pepsin
• Renin
• Lipase
3.ทาํ หนาที่คลุกเคลา อาหารใหผ สมกบั นาํ้ ยอ ย โดยการหดรัดตัวของกลา มเนื้อ
ที่ผนงั กระเพาะ เปน ผลใหอ าหารอยใู นรูปกง่ึ แขง็ ก่ึงเหลว

Digestive system

ล้าํ ไสเลก็ (Small intestine)

• สวนทย่ี าวทสี่ ุดของทอทางเดินอาหาร (Small intestine)
• มลี กั ษณะเปนทอ ทีข่ ดไปมายาว 4-5 เมตร
• เรม่ิ ตง้ั แต Pyloric sphincter ของกระเพาะอาหารขดไปมา
จนกระทัง่ เปด เขาสูลาํ ไสใ หญ
• เปน สว นท่มี ีการยอยและการดดู ซึมอาหารเขาสูกระแสเลือด
เปน สวนใหญ โดยอาศยั นา้ํ ยอ ยจากตบั ออ น นา้ํ ดีจากตับ
และน้ํายอ ยจากลาํ ไสเล็ก

Digestive system

ลํา้ ไสเ ลก็ (Small intestine)

แบง เปน 3 สว น คอื
1.Duodenum
• เปนสวนท่ีส้ันท่ีสดุ มีรูปรางคลา ยตัว C หรือ U ยาวประมาณ 10 นิว้
ไมมเี ย่อื แขวนลําไส
• ตอจาก pylorus sphincter ของกระเพาะอาหาร
• บริเวณนี้มีทอน้าํ ดี (Common bile duct) และทอนํ้ายอ ยจากตบั ออน
(Pancreatic duct) มาเปด
2.Jejunum
• เปน ลาํ ไสเล็กสวนกลาง ยาวประมาณ 8 ฟุต
• อยูบรเิ วณชอ งทอ งตอนบน
3.Ileum
• เปน ลาํ ไสเ ล็กสว นปลาย ยาวประมาณ 12 ฟตุ ติดตอกบั ลาํ ไสใหญสวน Cecum
• บรเิ วณนี้จะมลี น้ิ เรียกวา Ileocecal vale
• อยูในชอ งทองสว นลา ง

Digestive system

ลาํ้ ไสเลก็ (Small intestine)

ผนังของลาํ ไสเ ล็ก

เยอ่ื บุลาํ ไสเล็กประกอบดวยเนอ้ื เยื่อ 4 ชัน้
1.Serosa : เปนชนั้ เนือ้ เยอ่ื ท่คี ลุมรอบอวัยวะ
2.Muscularis : ประกอบดว ยกลา มเนอ้ื เรียน 2 ชน้ั คือช้นั นอกเปน กลามเนอื้
longitudinal ชัน้ ใน เรยี งตวั เปน วง คอื กลา มเนือ้ Circular muscle
3.Submucosa : มีตอมเมอื ก เรียกวา Duodenal (Brunner’s glands)
สรา งสารเมือกที่มีฤทธ์เิ ปน ดา ง
4.Mucosa : หนามหี ลอดโลหติ มาก มี Villi เพ่ือเพิ่มพ้ืนทีใ่ นการยอยและดดู ซมึ
ซง่ึ มลี ักษณะคลายนิว้ มอื แตละอันประกอบดวยทอนาํ้ เหลอื ง (Lacteal)
อยูต รงกลางและลอ มรอบดว ยหลอดเลอื ดฝอยมาสานกันเปน รา งแห
• CHO และโปรตนี ถกู ยอยและซมึ ผา นเขา สเู สน เลอื ดฝอย
• ไขมนั ซึมผา นเขาสทู อ นํ้าเหลือง
• Absorbtive cells เรยี กวา Microvilli
• Goblet cells หลง่ั Mucous ออกมาเคลือบและหลอลน่ื ลําไส

Digestive system

ลาํ้ ไสเ ลก็ (Small intestine)

หนาทล่ี า ไสเ ลก็ (Small intestine)
• หลัง่ นา้ํ ยอยออกมายอ ยอาหาร (Digestive function)
• Peptidase
• Lactase
• Sucrase
• Maltase
• Intestinal lipase
• การเคล่ือนไหว (Intestinal motility)
• Segmental contraction เคลอื่ นไหวหดตัวเพ่ือคลุกเคลา อาหารกับน้ํายอยชว ยใหดดู ซึมใหดขี น้ึ
• Pendular movement การหดตัวแบบวงแหวนเพือ่ เคลื่อนตวั ไปขางหนา และถอยหลงั กลบั
• Peritalsis movement การเคลือ่ นแบบลกู คล่นื ชวยผลกั ไลอาหาร

Digestive system

ลําไสใหญ (Large intestine)

• เปนสวนทตี่ อจากลําไสเ ล็ก มคี วามยาว 1.5 เมตร
• เร่ิมจากสวนปลายของล าไสเ ล็กสวน Ilium ไปจนถงึ anus
• ถูกยดึ ติดกับผนงั ชอ งทองทางดา นหลัง โดยเย่อื บุชอ งทอ ง
เรียกวา Mesocolon
• ทาํ หนาท่ขี บั ถา ยกากเหลอื จากการยอ ย และผลผลิตตางๆท่เี กิด
จากขบวนการปฏิกริ ยิ าตางๆในรา งกายออก

Digestive system

ลําไสใหญ (Large intestine) แบงเปน 4 สว น คือ

1.Cecum
• ลาํ ไสเล็กมาเปด อยูท างดา นขวา
• ลกั ษณะเปน ถงุ ปลายตันตอ กบั Ilium
• มี Ileocecal vale กนั้ เพื่อไมใ หกากอาหารไหลยอนกลบั เขา ลําไสเลก็
• มเี ย่อื บุชอ งทองคลมุ
• สวนของ Cecum ทย่ี ื่นออกมีลักษณะเปน ทอ ปลายปด ขนาดเลก็ เรียกวา ไสต ่ิง (Appendix)
2.Colon ตอจาก Cecum แบงออกเปน 4 สว น
• Ascending colon: ตัง้ แต Ileocecal vale ทอดวกไปดา นบน จนถึง Hepatic flexure
• Transverse colon: ตงั้ แต Hepatic flexure ทอดขวางลาํ ตัวจนถึง Splenic flexure
• Descending colon: ตง้ั แต splenic flexure ทอดวกลงดา นลางซา ยของชองทอ ง จนถงึ Left iliac region ตรงระดับ Crest of ileum
• Sigmoid colon: สวนโคงที่มีลักษณะเปน รปู ตัว S จาก Crest of ileum ถงึ Rectum

Digestive system

ลําไสใ หญ (Large intestine) แบงเปน 4 สว น คือ

3.Rectum (ไสตรง)
• รปู รางโคง ไปตามความโคงของ Sacrum และ Cocyx
• สว นลา งสดุ ของ Rectum จะพองออกเปน กระเปาะ เรียกวา Ampulla recti พองโตเพ่ือเก็บอจุ จาระไดม าก
4.Anal canal
• เปน สวนลา งสดุ ของลาํ ไสใ หญ ยาวประมาณ 1.5 น้ิว
• มชี องเปด สูภ ายนอกเรยี กวา anus มีกลา มเน้ือหูรดู 2 วง คือ

- Internal anal sphincter กลามเนอ้ื เรยี บ ควบคุมโดยประสาทอตั โนมตั ิ
- External anal sphincter กลามเนอ้ื ลาย ควบคุมโดยสมอง
บรเิ วณน้ีมหี ลอดเลือดดําและหลอดเลอื ดแดงอยูม าก บางคร้ังหลอดเลือดดําอาจโปงออก เรยี กวา ริดสีดวงทวาร (Hemorrhoid)

Digestive system

ลําไสใหญ (Large intestine)

เยอ่ื บผุ นังลา ไสใ หญ

1.Serosa : เยื่อบชุ อ งทอ งท่หี มุ
2.Muscularis : มี 2 ชัน้ กลามเน้อื ชั้นนอกจะมีการหนาตวั ขนึ้ เปน แถบตามยาว 3 แถบ เรียกวา Taeniae
coli แรงตึงตวั ทาํ ใหลาํ ไสใ หญมลี กั ษณะเปนกระพงุ สลบั กับรอยคอดเรียกวา Sacculations
3.Submucosa : อยรู ะหวา งช้ัน mucosa และ muscular layer ประกอบดวย dense connective tissue
เพ่อื ชวยใหช นั้ mucosa เคล่อื นไหวไดส ะดวก
4.Mucosa : บดุ ว ย Simple columna epithelium cells ไมมี Villi ไมม กี ารดูดซมึ หรอื ยอยอาหาร
ชวยดูดนํ้าและสารละลายบางอยางกลบั คนื เพอื่ ใหเกิดความสมดุลระหวา งนา้ํ และสารละลายภายในรางกาย

Digestive system

ตบั (Liver)

• เปน ตอมทใ่ี หญท ส่ี ดุ ในรา งกาย
• อยบู นสดุ ซีกขวาของชอ งทอง ใตก ระบังลมและยาวยนื่ ผาน
แนวกลางลาํ ตวั ไปดานซกี ซา ย
• มีลักษณะออนนมุ
• มีรูปคลา ยสามเหลย่ี ม มสี วนฐานอยทู างดา นขวา และสวนยอดชไ้ี ปทาง
ดา นซา ย
• เกอื บทุกสวนของตบั จะมซี โี่ ครงปอ งกันอยู
• มี Falciform ligament แบงซา ย ขวา

ตบั แบงออกเปน 4 lobes คือ
right, left, caudate และ quadrate lobes

Digestive system

ตบั (Liver)

ตับแบงออกเปน 4 lobes คอื
right, left, caudate และ quadrate lobes

Digestive system

ตับ (Liver)

เซลลตับมี 2 ชนดิ

1.Parenchymal hepatic cells หรือ liver cell
• ขบั นา้ํ ดี
Bile canaliculi >> Bile ducts >> Hepatic duct (Lt/Rt) >> Common hepatic duct >> Common bile duct เปด เขาสลู าํ ไสเ ลก็

Cystic duct (จากถุงนํา้ ด)ี

2. Kupffer cell
• จบั กนิ และขจดั สงิ่ แปลกปลอมออกจากกระแสโลหติ

Digestive system

หนาที่ของตบั (Liver)

1. เปน แหลง เกบ็ เลอื ด
2. ทาํ ลายส่งิ แปลกปลอมในกระแสเลือด Detoxification และ Phagocytosis
3. สรางนาํ้ ดไี ปชว ยยอ ยอาหารไขมันในลําไสเ ล็กสว น Duodenum
4. สรา งสารปองกันการแขง็ ตวั ของเลอื ด (Coagulating factors) เชน Prothrombin และ
Fibrinogen
5. เปนแหลงสะสมวิตามินและแรธ าตุตางๆ เชน A, D, B12, ธาตเุ หลก็ และทองแดง
6. ควบคุม Metabolism ของคารโบไฮเดรต ไขมนั และโปรตีน
7. สรางเม็ดเลอื ด (เฉพาะในชว งทีเ่ ปน Embryo)
8. สลายฮโี มโกลบนิ
9. ทาํ ลายสง่ิ ทีเ่ ปน พิษตอรา งกาย และกําจดั แอมโมเนียในเลือด โดยเปลยี่ นเปนยเู รยี
สงไปทไ่ี ตเพ่ือกาํ จดั ออกนอกรา งกาย

Digestive system

ตับออน (Pancreas)

วางตวั อยดู า นหลังของชอ งทอ ง ตรงกระดกู สนั หลังระดับเอว ที่ 1-2
• สวนหัวตดิ กับโคง Duodenum
• สวนหางตดิ กับมา ม
• ตรงกลางมีทอ เรยี กวา Pancreatic duct
• ทeหนา ที่สรา งนheยอ ยเปด เขา Pancreatic duct

Digestive system
ตับออ น (Pancreas)
แบง ออกเปน 2 สวน ตามการทําหนา ท่ี

ตบั ออนแบง เปน 4 สว นคือ 1.Exocrine Part สรางนาํ้ ยอ ย (Pancreatic joice)
• สวนหวั (Head) วางอยสู ว นโคง ของ
duodenum • Trypsin • Amylase
• สวนคอ (Neck)
• สว นตวั (Body) • Lypase • Polypeptidase
• สวนหาง (Tail) จะจรดกับมา ม
• Dipeptidase

2. Endocrine Part สรางฮอรโ มนเรยี กวา Islets of
Langerhans สรางอนิ ซลู ิน

Digestive system

ถงุ นา้ํ ดี (Gall bladder)

• มลี ักษณะคลา ยลกู แพร อยูท างดานลางของตบั ดา นหนา
• แบง ออกเปน 3 สว น
1.Fundus เปน สว นปลายท่มี ีลักษณะกวา ง
2.Body เปน บริเวณสวนใหญของถุงนาํ้ ดี
3.Neck อยใู กลก บั cystic duct
• หนาทเ่ี ก็บนาํ้ ดีทีส่ รา งมาจากตับ และทาํ ใหน า้ํ ดีมีความเขม ขน ขึ้น

Digestive system

ถุงน้าํ ดี (Gall bladder)

เย่ือบุถุงนํา้ ดี นํา้ ดี Bile

1. Mucosa: เปน Mucous membrane • ผลิตจากตบั ประมาณ 500-800 cc/day
เซลลชนิด • เปน ดาง ลกั ษณะเขยี วๆ เหลืองๆ
Simple columnar epithelium • เกิดจาก ฮีโมลโกบินในกระแสเลอื ด > Bilirubin > Bile
2. Muscularis:
3. Serosa and adventitia: ซ่งึ มาจาก
Peritoneum

Digestive system
หนาท่ีของนํา้ ดี

• ดูดซึมการยอยไขมัน
• ขับสแี ละของเสียออกนอกรางกาย
• ดดู ซมึ วิตามึน A และ K
• เปน Co-enzyme ของ Pancreatic lipase
• Bile ชวยควบคมุ Cholesteral และยบั ยั้งการทาํ งาน
ของ Thromboplastin

บรรณานุกรม

• https://ngthai.com/science/21292/digestivesystem/
• https://acnerevolution.wordpress.com/2015/11/25/%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B9%89

%E0%B8%88%E0%B8%B1%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A
%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%99
%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3/
• https://sites.google.com/site/biologylocker/khlang-khwam-ru/rabb-yxy-xahar/pak
• https://thaihealthlife.com/%E0%B8%81%E0%B8%A5%E0%B9%88%E0%B8%AD%E0%B8%8
7%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%B5%E0%B8%A2%E0%B8%87/
• https://sites.google.com/site/biologybymaniac/xwaywa-tang/krapheaa-xahar
• https://mgronline.com/qol/detail/9560000005788

Anatomy

• Respiratory System
• Cardiovascular System
• Nervous System

ผจู้ ดั ทํา
นางสาวรตั นา แสงเจรญิ

sec.1 เลขที่ 16
รหสั นกั ศกึ ษา 6417701001062

วตั ถปุ ระสงคใ์ นการจดั ทํา

ในการจัดทํา E-book เล่มนี้ ขา้ พเจา้ จัดทาํ ข้นึ เพ่ือนาํ เสนอระบบการ
ทาํ งานและสว่ นตา่ งๆของรา่ งกาย นอกจากนี้ยงั ไดน้ าํ E-book เลม่ นี้ไป
อา่ นทบทวนและไดเ้ ผยแพรค่ วามรใู้ หก้ บั คนอื่นๆไดอ้ ีกดว้ ย

Respiratory System

ระบบทางเดินหายใจ

โครงสรา้ งภายใน
• Gross anatomy
• Histology

โครงสรา้ งภายนอก
• กระดกู ซี่โครง
• กลา้ มเนื้อกระบังลม
• เย่อื หมุ้ ปอด
เรยี นรเู้ พ่ิมเติมไดท้ ี่ ☟ ทางเดินหายใจส่วนบน (Upper respiratory tract)

ทางเดินหายใจส่วนบน (Lower respiratory tract)
Conducting zone
Respiratory zone : bronchiole,alveoli

Respiratory System

โครงสรา้ งภายนอกของ Nasal cavity

สว่ นนอก
• Nasal bone
• Maxilla bone
• กระดกู ออ่ น (cartilage)
สว่ นใน
• Etmoid,vomer,maxilla,palatine

Respiratory System

โครงสรา้ งภายใน Nasal cavity

Turbinate ชว่ ยเพ่ิมพื้นที่ผิวและควบคมุ การ
ไหลเวียนของอากาศ

Respiratory System Naris

โพรงไซนสั (Sinus)

ทําใหอ้ ากาศอบอ่นุ และช้นื
ชว่ ยในการเปล่งเสียง
รกั ษาสมดลุ ของศีรษะ
ปรบั ความดนั ของอากาศในโพรงจมกู

Respiratory System

โครงสรา้ งของคอหอย (Pharynx)

Nasopharynx อยเู่ หนือเพดานออ่ น
มี Eustachian tube
Oropharynx อยเู่ หนือฝาปิ ดกล่องเสียง
Laryngopharynx เหนือกระดกู ออ่ น Cricoid
ชว่ ยในการออกเสียง การกลืนและเป็ นทางผ่านของ
อากาศในการหายใจ ป้ องกนั การสําลกั

Respiratory System

โครงสรา้ งของกลอ่ งเสียง (Larynx)

ฝาปิ ดกลอ่ งเสียง (Epiglottis)
กระดกู อ่อน (Thyroid)
กระดกู อ่อน (Cricoid)

Respiratory System

โครงสรา้ งของปอด (Lung)

Respiratory System

โครงสรา้ งของปอด (Lung)

Trachea
Bronchus
Bronchiole
Alveolar duct
Alveolar sac
Alveoli

Respiratory System

Histology ของปอด

1.Pneumocyte
Type I แลกเปลย่ี นกา๊ ซ,มจี าํ นวนนอ้ ยกวา่ แตพ่ ้ืนที่ผิวมากกว่า
Type II เป็ น precursor ของ type I , มีจาํ นวนมากกวา่ type I

2.Endothelial cell สรา้ ง ACE
3.Alveolar macrophage ทาํ ลายสงิ่ แปลกปลอม
4.Surfactant อยบู่ นเยื่อบขุ อง alveolar สรา้ งโดย Pneumocyte type II
ป้ องกนั การแฟบของถงุ ลมขณะหายใจออก

Respiratory System

Histology ของปอด

Respiratory System

Histology ของปอด