E-book Anatomy skeleton system, Muscular system, digestive system,Respiratory system, Cardiovascular system, Nervous system

Respiratory System

โครงสรา้ งภายนอกของระบบทางเดินหายใจ

Jugular notch First rib

1.กระดกู ซ่ีโครง (rib) และกลา้ มเน้อื ยึดซโ่ี ครง
ปกป้ องปอดและหัวใจ
มี 12 คู่

2.กระบังลม (diaphragm)
ใชใ้ นการหายใจ

3.เย่อื ห้มุ ปอด
ป้ องกนั การเสียดสีของปอดขณะ

หายใจ

Respiratory System

โครงสรา้ งภายนอกของระบบทางเดินหายใจ

Respiratory System

โครงสรา้ งภายนอกของระบบทางเดินหายใจ

Respiratory System

Lobes and Surfaces of the lungs

บรรณานกุ รม

• https://ngthai.com/science/17617/respirstorysystem/
• https://hmong.in.th/wiki/Facial_bones
• https://meded.psu.ac.th/binla/class02/B4_311_241/The_respiratory_system_Nasal_cavity_and_related_str

uctures/index1.html
• http://www.rcot.org/2016/People/Detail/205
• https://meded.psu.ac.th/binlaApp/class04/388_471/surface_anatomy_in_ENT/index2.html
• http://www.pw.ac.th/bodysystem/res/page/p2.html
• https://sites.google.com/site/bodybalanceu/khorngsrang-thi-chi-ni-kar-laek-peliyn-kaes-khxng-khn
• https://www.histology.leeds.ac.uk/respiratory/respiratory.php
• https://ngthai.com/science/17617/respirstorysystem/
• https://slideplayer.com/slide/4463037/

Cardiovascular System

ระบบไหลเวียนโลหิต

โครงสรา้ งและหนา้ ที่ของหัวใจ
โครงสรา้ งและหนา้ ที่ของหลอดเลือด

หลอดเลือดแดง (artery)
หลอดเลือดดาํ (vein)
หลอดเลือดฝอย (capillary)
โครงสรา้ งและหนา้ ที่ของระบบนาํ้ เหลือง
หลอดนา้ํ เหลือง
อวยั วะนาํ้ เหลือง

เรยี นรเู้ พ่ิมเติมไดท้ ่ี ☟ การวัดความดันโลหิต
การเจาะเลือด
การวัดคล่ืนไฟฟ้ าหวั ใจ

Cardiovascular System

หวั ใจ (Heart)

Cardiovascular System

หวั ใจ (Heart)

หัวใจ (Heart) ประกอบขน้ึ ดว้ ยกลา้ มเน้ือหวั ใจ (Cardiac muscle) ท่ีอยนู่ อกเหนืออาํ นาจจิตใจ หรอื ถกู ควบคมุ ดว้ ย
ระบบประสาทอัติโนมตั ิ (Autonomic Nervous System : ANS)

ท่ีต้ัง อยใู่ นบริเวณทรวงอกระหวา่ งปอดทง้ั สองขา้ ง คอ่ นไปทางดา้ นซา้ ย ขอบขวาของหัวใจอยดู่ า้ นหลงั ของ
กระดกู หนา้ อก (Sternum) และขอบซา้ ยสดุ ของหัวใจอยตู่ รงกบั แนวกึ่งกลางของกระดกู ไหปลารา้ ขา้ งซา้ ยตดั กบั แนว
ชอ่ งซี่โครงชอ่ งท่ีหา้
หนา้ ท่ี การสบู ฉีดโลหิตไปเลี้ยงสว่ นตา่ งๆ ของรา่ งกาย หวั ใจทําใหโ้ ลหิตไหลเวียน นาํ ออกซิเจนในอากาศจากปอด
ไปเล้ียงเซลลท์ กุ ชนิดทางหลอดเลือดอารเ์ ทอรี และนําคารบ์ อนไดออกไซดจ์ ากเซลลข์ องรา่ งกายกลับมาทางหลอด
เลือดเวน เพ่ือปลอ่ ยออกไปกบั ลมหายใจออก

Cardiovascular System

ตําแหนง่ ของหวั ใจและล้ินหวั ใจ

Cardiovascular System

การทํางานของล้นิ หวั ใจ

1. ล้ินอะตรโิ อเวนตรคิ ลู าร์(Atriventricular valve) กนั้ ระหว่างเอเตรยี มกบั เวนตริเคิล ลิ้นที่อยู่
ทางซีกซา้ ยมี 2 กลีบ เรียกว่า ลิ้นไบคสั ปิ ด (Bicuspid) และท่ีอยทู่ างซีกขวามี 3 กลีบ เรยี กวา่
ลิ้นไตรคสั ปิ ด (Tricuspid valve) ลิ้นนี้มีกลา้ มเน้ือท่ี เรยี กวา่ คอรด์ ีเทนดินี (Chordae
tendinae) ทําหนา้ ท่ีชว่ ยดึงและกน้ั ไม่ใหล้ ิ้นเปิ ดยอ้ นทาง

2. ล้ินเออรต์ ิก (Aortic semiluna valve) และ ลิ้นพลั มอนารี (Pulmonary semiluna valve) เป็ น
ล้ินท่ีกนั้ ระหวา่ งหวั ใจกบั หลอดเลือด โดยลิ้น Pulmonary valve กนั้ ระหว่างหอ้ งหวั ใจลา่ งขวา
กบั หลอดเลือด Pulmonary trunk ที่นําเลือดไปท่ีปอด ส่วนล้ิน Aortic valve
ทาํ หนา้ ท่ีกนั้ ระหว่างหัวใจหอ้ งล่างซา้ ยกบั หลอดเลือด Aorta ที่นําเลือดออกจากหัวใจไปเล้ียง
สว่ นต่างๆ ของรา่ งกาย

Cardiovascular System

สว่ นท่ีปกคลมุ หวั ใจ (covering of the heart)

Cardiovascular System เป็ นกลา้ มเน้ือลายชนิดหนึ่งที่อยนู่ อกอํานาจ
จิตใจ (involuntary) พบที่หัวใจ ทําหนา้ ท่ีในการ
กลา้ มเน้ือหวั ใจ สบู ฉีดโลหิตไปยงั ระบบไหลเวียนโลหิตโดยการ
หดตวั ของกลา้ มเนื้อ

Cardiovascular System

หอ้ งของหวั ใจ (Chambers of the Heart)

หัวใจของเราประกอบดว้ ย 4 หอ้ ง หอ้ งขา้ งบนเรยี ก atrium มที ัง้ ซา้ ยและขวา
สว่ นห้องขา้ งลา่ งเรยี ก ventricle ซ่ึงก็มีทัง้ ซา้ ยและขวา ระหว่างหัวใจหอ้ งขา้ งบนและ
ล่างจะมีล้ินหัวใจกัน้ อยู่
• tricuspid valve กั้นระหว่างหัวใจห้องบนขวา และลา่ งขวา
• pulmonary or pulmonic valve กัน้ ระหวา่ งหัวใจห้องบนขวากับหลอดเลอื ดดาํ
• mitral valve กั้นระหว่างหัวใจหอ้ งบนและลา่ งซา้ ย
• aortic valve กนั้ ระหว่างหัวใจหอ้ งลา่ งซา้ ยและหลอดเลอื ด aorta
การทาํ งานของหัวใจ

หัวใจจะรบั เลอื ดดาํ เขา้ สหู่ ัวใจห้องบนขวา Right atrium ไหลผา่ นลงหัวใจห้อง
ล่างขวา Right ventricle ซ่ึงจะฉีดเลือดไปยังปอดเพื่อฟอกเลือด เลือดทฟ่ี อกแลว้ จะ
ไหลกลบั เขา้ หัวใจท่ีหอ้ งซา้ ยบน Left Atrium แลว้ ไหลลง Left ventricle ซึ่งจะสบู
เลอื ดไปเลยี้ งรา่ งกายทางหลอดเลือดแดง

Cardiovascular System

Blood Supply to the Heart

เลือดท่ีมาเล้ียงหัวใจ (Blood supply)
เสน้ โลหิตท่ีมาเลี้ยง Myocardium คือ Coronary
arteries มี 2 เสน้ ซา้ ยและขวา (Right and Left
coronary artery) ซึ่งกระจายออกเป็ น
เสน้ โลหิตฝอยเพื่อเลี้ยงกลา้ มเนอ้ื หวั ใจ แลว้ จะ
รวมกนั เขา้ เป็ น Coronary sinus กลับเขา้ ส่หู ัวใจ
ทาง Right atrium ซ่ึงรเู ปิ ดจะอยใู่ กลก้ บั จดุ ของ
SA node กลา้ มเน้ือหวั ใจจาํ เป็ นตอ้ งไดร้ บั โลหิต
มาเลี้ยงมาก เพราะตอ้ งทาํ งานหนกั ตลอดเวลา

Cardiovascular System

Blood Supply to the Heart

Cardiovascular System

ระบบการนําไฟฟ้ าหวั ใจ (Conduction System of the Heart)

การนาํ ไฟฟ้ าหัวใจทีป่ กตทิ าํ ใหพ้ ลงั ผลกั ดัน (impulse) ท่ี
สรา้ งจากป่ ุมไซนสั หัวใจหอ้ งบน (Sinaoatrial node) หรือ
เอสเอโนด (SA node) ของหัวใจแผไ่ ปยงั (และกระตนุ้ )
กลา้ มเนอื้ หัวใจ ผลของการกระตนุ้ ทาํ ใหก้ ลา้ มเนอ้ื หัวใจหด
ตวั การกระตนุ้ กลา้ มเนอื้ หัวใจอยา่ งเป็ นระเบียบน้ที าํ ใหห้ วั ใจ
หดตวั ไดอ้ ย่างมีประสิทธิภาพ และทาํ ใหห้ ัวใจสามารถสบู ฉีด
เลือดไปทวั่ รา่ งกาย

Cardiovascular System

Types of Biood Vessels

เป็ นเน้ือเย่ือชนิดหน่ึงในกลมุ่ เนอื้ เย่อื เกยี่ วพัน ที่มี
ลกั ษณะเป็ นหลอด/ทอ่ ยาว ที่ภายในบรรจเุ ลือด/
นาํ้ เลอื ด โดยมีหนา้ ที่นาํ เลือด เขา้ และออกจากหัวใจ
เพื่อการหล่อเลีย้ งเซลล์เน้อื เยือ่ และอวยั วะตา่ งๆ
ทวั่ ร่างกาย ในลกั ษณะเป็ นวงจรระหว่างหัวใจ
หลอดเลือดและเนอ้ื เยือ่ /อวยั วะต่างๆทเ่ี รยี กว่า
ระบบไหลเวยี นโลหิต

หลอดเลือดมี 3 ชนิดหลัก คอื หลอดเลือด
อารเ์ ทอรี (Artery) หลอดเลอื ดเวน (Vein) และ
หลอดเลอื ดฝอย (Capillary)

Cardiovascular System

โครงสรา้ งของหลอดเลอื ด (Structure of Blood Vessels)

Cardiovascular System

โครงสรา้ งของหลอดเลอื ด (Structure of Blood Vessels)

1.หลอดเลือดแดง ( Artery ) เป็ นหลอดเลือดท่นี าํ เลือดออกจากหัวใจไปยงั ทกุ สว่ นของรา่ งกาย หลอดเลอื ดแดงสว่ นใหญข่ นสง่ เลือดท่ีมอี อกซเิ จน ยกเวน้ หลอดเลอื ดแดง
ส่ปู อด (pulmonary artery) และหลอดเลอื ดแดงอัมบิลคิ ลั (umbilical artery) ทแ่ี มจ้ ะชือ่ หลอดเลือดแดง แตข่ นส่งเลือดทม่ี อี อกซิเจนตาํ่ ไปยังอวัยวะทเี่ ติมออกซิเจน
• ผนังของหลอดเลือดแดงเหนียว และยดื หย่นุ ไดด้ ี
• หลอดเลือดจะไม่แฟบ เมอ่ื ไมม่ เี ลือดอยภู่ ายใน
• ไม่มีล้ิน (Valve) ก้นั อย่ภู ายใน
• มีผนงั 3 ชั้น
2. หลอดเลอื ดดาํ (Veins) เป็ นหลอดเลอื ดจากสว่ นต่างๆ ของรา่ งกายเขา้ สหู่ ัวใจโดยเลือดในส่วนนจ้ี ะมปี ริมาณคารบ์ อนไดออกไซดม์ าก ยกเวน้ หลอดเลอื ดดาํ ทีน่ าํ เลือด
มาจากปอดมายงั หัวใจจะเป็ นเลือดแดง หลอดเลือดฝอย(Capillaries) เป็ นหลอดเลอื ดทีม่ ขี นาดเลก็ ละเอียดมอี ย่จู าํ นวนมากในร่างกาย
• ผนังบางกวา่ หลอดเลอื ดแดง
• หลอดมีความยืดหย่นุ นอ้ ยกวา่
• เลอื ดจะแฟบแบน เมอื่ ไมม่ เี ลือดภายใน
• มลี นิ้ (Valve) ก้ันอย่ภู ายในเป็ นระยะๆ
• มผี นัง 3 ช้นั
3. หลอดเลอื ดฝอยประกอบดว้ ยเชลลช์ น้ั เดียว หลอดเลอื ดฝอยมีอยเู่ กือบทกุ ส่วนในร่างกายและมจี าํ นวนมากบริเวณผนังของเลือดฝอยเป็ นบริเวณทีก่ ารแลกเปลย่ี น
สารอาหาร แกส๊ ต่างๆ ระหวา่ งเลือดกับเชลลข์ องร่างกาย

Cardiovascular System

ระบบไหลเวียนเลอื ดแดง

Cardiovascular System

ระบบไหลเวียนเลอื ดดํา

Cardiovascular System

เจาะเลอื ด

Vein
• Superficial vein

- Intermediate cephalic
vein
• Deep vein

http://bussakorn11.blogspot.com/2012/04
/cbc.html

Cardiovascular System

ระบบนํ้าเหลือง

ประกอบดว้ ย
• Lymphatic vessel
• Lymphoid tissue
หนา้ ที่
• รกั ษาสมดลุ ของนาํ้ ในเน้ือเยอ่ื
• ดดู ซึมไขมนั จากลาํ ไสเ้ ล็ก
• ดดู ซึมโปรตีนกลับสหู่ ลอดเลอื ด
• ป้ องกนั วิ่งแปลกปลอม

บรรณานกุ รม

• https://sites.google.com/a/hatyaiwit.ac.th/circulatory-system/the-circulatory-system-and-its-components/hawci-heart
• https://sites.google.com/a/hatyaiwit.ac.th/circulatory-system/the-circulatory-system-and-its-components/hawci-heart/lin-hawci-

heart-valve
• https://slidetodoc.com/the-heart-membranes-pericardium-covers-the-heart-visceral/
• https://medlineplus.gov/ency/imagepages/19612.htm
• https://sites.google.com/a/hatyaiwit.ac.th/circulatory-system/the-circulatory-system-and-its-components/hawci-heart/hlxd-leuxd-

leiyng-hawci-coronary-system
• เอกสารประกอบการสอนระบบไหลเวียนโลหิต คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั สรุ าษฎรธ์ านี
• https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0

%B8%A3%E0%B8%99%E0%B8%B3%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%9F%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%
B8%AB%E0%B8%B1%E0%B8%A7%E0%B9%83%E0%B8%88
• https://sites.google.com/a/hatyaiwit.ac.th/circulatory-system/the-circulatory-system-and-its-components/hlxd-leuxd-blood-vessels
• https://sites.google.com/site/dddddddddddddddd33355555/anatomy-khorngsrang-khxng-hlxd-leuxd

Nervous System

ระบบประสาท

ควบคมุ การทาํ หนา้ ที่ของส่วนต่างๆ ของทกุ ระบบใน
รา่ งกายใหท้ ํางานประสานสัมพนั ธก์ นั เพื่อใหร้ า่ งกาย
สามารถปรบั ตัวใหเ้ ขา้ กบั สิ่งแวดลอ้ ม ท้งั ภายในและ
ภายนอกรา่ งกาย ใหส้ ามารถดํารงชีวิตอยไู่ ด้ เป็ น
แหล่งท่ีมาของความคดิ ความรสู้ ึก สติปัญญา ความฉลาด
ไหวพริบ การตดั สินใจ การใชเ้ หตผุ ลและการแสดงอารมณ์

เรียนรเู้ พิ่มเตมิ ไดท้ ี่ ☟

Nervous System

โครงสรา้ งของระบบประสาท (Structure of the nervous system)

Nervous System

ระบบประสาท

แบ่งเป็ น 2 สว่ น
1. ระบบประสาทส่วนกลาง (Central nervous system)
ประกอบดว้ ยสมองและไขสันหลัง
เป็ นศนู ยค์ วบคมุ และประสานการทํางานของรา่ งกายทั้งหมด
2. ระบบประสาทส่วนปลาย (Peripheral nervous system)
ประกอบดว้ ย เสน้ ประสาทสมอง (Cranial nerves) 12 คู่ และเสน้ ประสาทไขสันหลงั
(Spinal nerves) 31 คู่
เป็ นส่วนที่ติดตอ่ ระหวา่ งระบบประสาทสว่ นกลางและสว่ นอ่ืนๆ ของรา่ งกาย

Nervous System

โครงสรา้ งและหนา้ ที่ของระบบประสาท
(Structure and function of the nervous system)

ระบบประสาทสว่ นกลาง (central nervous system : CNS)
เป็ นโครงสรา้ งที่ใหญท่ ี่สดุ ของระบบประสาทประกอบดว้ ยสมองและไขสัน

หลงั ทาํ หนา้ ท่ีรว่ มกบั ระบบประสาทนอกส่วนกลาง (peripheralnervoussystem)
ในการควบคมุ พฤติกรรม โครงสรา้ งของระบบประสาทกลางจะอยภู่ ายในชอ่ ง
ลาํ ตวั ดา้ นหลงั (dorsalcavity)สมองอยใู่ นชอ่ งลาํ ตวั ดา้ นศรี ษะ (cranialcavity) และ
ไขสันหลงั อยใู่ นชอ่ งไขสันหลงั (spinalcavity)โครงสรา้ งเหลา่ นี้ถกู ปกคลมุ ดว้ ย
เย่ือหมุ้ สมองและไขสนั หลัง (meninges) สมองยงั ถกู ปกคลมุ ดว้ ยกะโหลกศีรษะ

และไขสนั หลังยงั มีกระดกู สันหลังชว่ ยป้ องกนั การกระทบกระเทือน

Nervous System

เซลลป์ ระสาท A Neuron

เป็ นเซลล์เรา้ ไดด้ ว้ ยกระแสไฟฟ้ าท่ี
ทําหนา้ ท่ีประมวลและส่งขอ้ มลู ผ่าน
สญั ญาณไฟฟ้ าและเคมี โดยสง่ ผ่าน
จดุ ประสานประสาท (synapse) ซ่ึงเป็ น
การเช่ือมตอ่ โดยเฉพาะกบั เซลล์อ่ืนๆ

Axon & Dendrites
-Axon (แกนประสาทนําออก) Axon, which is the fiber that connects a neuron with its target.
-Dendrites (ใยประสาทนําเขา้ ) Dendrites are responsible for receiving most of the input
from other neurons

Nervous System

Node of Ranvier

-Axon ของ PNS จะถกู หมุ้ ดว้ ย myelin sheath ที่สรา้ งจาก
Schwann cell และจดุ ที่เป็ นรอยตอ่ ระหวา่ ง myelin sheath
จะเรยี กว่า Node of Ranvier เป็ นบริเวณท่ีสง่ กระแสประสาทได้
เพราะไมม่ ี myelin sheath ซ่ึงเป็ นฉนวนไฟฟ้ า ดังนน้ั
การส่งกระแสประสาทจึงเป็ นแบบกา้ วกระโดด (Saltatory
conduction)

Nervous System

Type of neuron

Nervous System

เซลลป์ ระสาทขว้ั เดียว (Unipolar neurons)

ไดแ้ ก่ เซลลป์ ระสาทที่มี process เดียว
อาจจะมีแต่ axonไมม่ ี dendrite เชน่
olfactory receptor neurons, rods และ cone cells
ของ retina บางครงั้ process ท่ียื่นออกมา
จะแยกเป็ น 2 แขนง เรียกว่าเป็ น
pseudounipolar neurons ไดแ้ ก่ spinal ganglion cell

Nervous System

เซลลป์ ระสาทชนิดสองขวั้ (Bipolar neuron)

Carry sensory signal
to the spinal cord
Have only a single process
Leading away from the soma
มีใยประสาทออกจากตัวเซลล์ 2เสน้ ยาวเทา่ ๆ
กนั หรอื ใกลเ้ คยี งกนั เสน้ หน่ึงเป็ นเดนไดรต์
อีกเสน้ หน่ึงเป็ นแอกซอน

Nervous System

เซลลป์ ระสาทหลายขว้ั (Multipolar neurons)

-The most common type of neuron
“One axon and
two or more dendrites”
มีใยออกจากตวั เซลล์หลายเสน้
ประกอบดว้ ยเดนไดรตแ์ ตกแขนงสั้น ๆ
มากมาย และแอกซอนยาวเพียงเสน้ เดียว

Nervous System

บริเวณภายในโครงสรา้ งระบบประสาท
(Regions within nervous system structures)

gray matter (the regions with many cell bodies and dendrites)
เป็ นเน้ือเยอื่ สมองที่อยสู่ ว่ นดา้ นนอก ประกอบดว้ ยเซลลป์ ระสาท (neuron), เดนไดรต,์ แอกซอน, เซลลค์ ํ้าจนุ ระบบ
ประสาท (glial cells) และหลอดเลือดฝอย มหี นา้ ที่ควบคมุ การทํางานของกลา้ มเน้ือ และการใหค้ วามรสู้ ึก
ทงั้ ประสาทสมั ผสั ความนึกคดิ ความจาํ การเห็น การพดู และการไดย้ นิ
white matter (the regions with many axons) because axons are insulated by a lipid-rich substance called myelin.
เป็ นเน้ือเยื่อที่อยดู่ า้ นใน เป็ นเน้ือเย่ือท่ีไมม่ ีเซลลป์ ระสาท มแี ต่เซลลค์ า้ํ จนุ ระบบประสาท และแอกซอน มีหนา้ ที่ช่วย
สง่ สญั ญาณ/กระแสประสาทท่ีออกจากเซลลป์ ระสาทในบริเวณของสมองเน้ือสีเทา ซึ่งเน้ือเยอื่
สมองทงั้ 2 สว่ นจะตอ้ งทํางานสมั พนั ธก์ นั

Nervous System

ปมประสาท (Nucleus or ganglion)

ระบบประสาทส่วนกลาง (Central Nervous System :CNS )
A localized collection of neuron cell bodies in the CNS is referred to as a nucleus
คอื ระบบศนู ยก์ ลางการควบคมุ การทาํ งานของรา่ งกาย ทั้งดา้ นกลไกการเคล่ือนไหวของกลา้ มเน้ือโครงรา่ งและกระดกู
รวมถึงการตอบสนองทางปฏิกริ ยิ าเคมีภายใตอ้ าํ นาจของจิตใจ

ระบบประสาทส่วนปลาย (Peripheral Nervous System: PNS) sympathetic

In the PNS, a cluster of neuron cell bodies is referred to as a ganglionคอื สว่ นของระบบประสาทที่แตกแขนง
ออกมาจากระบบประสาทส่วนกลาง (CNS) ทาํ หนา้ ท่ีรบั และสง่ กระแสประสาทหรือขอ้ มลู ท่ีไดร้ บั จากสว่ นต่างๆ
ของรา่ งกายเขา้ สสู่ มองและไขสันหลงั ระบบประสาทลาํ ไสท้ ําหนา้ ท่ีควบคมุ ระบบทางเดินอาหาร
parasympathetic

> ระบบประสาทลําไสท้ ําหนา้ ที่ควบคมุ ระบบทางเดินอาหาร
> PNS แบ่งออกเป็ นสามระบบยอ่ ย คือ โซมาติก (somatic) ออโตโนมิก (autonomic) และระบบประสาทลาํ ไส้ (enteric)

Nervous System

เสน้ ประสาทหรอื ทางเดินอาหาร (Tract or nerve)

- A bundle of axons, or fibers, found in the CNS is called a tract
กล่มุ ของแอกซอนหรือเสน้ ใยที่พบใน CNS เรยี กวา่ tract
- PNS would be called a nerve
PNS จะถกู เรยี กว่าเสน้ ประสาท

Nervous System

Motor (efferent) or sensory (afferent)

- Nerves that transmit signals from the brain are called
motor or efferent nerves
เสน้ ประสาทที่ส่งสญั ญาณจากสมองเรยี กวา่ มอเตอรห์ รือ

เสน้ ประสาทที่ส่งออกไป
- Nerves that transmit information from the body to the

CNS are called sensory or afferent nerves
เสน้ ประสาทที่ส่งขอ้ มลู จากรา่ งกายไปยงั ระบบประสาท
สว่ นกลาง เรียกว่า ประสาทรบั ความรสู้ ึก หรือ เสน้ ประสาทอวัยวะ

Nervous System

Motor (efferent) or sensory (afferent)

Nervous System

เยื่อหมุ้ สมอง (Meninges)

เป็ นระบบของเยื่อหมุ้ ที่ปกคลมุ ระบบประสาทกลาง เยือ่ หมุ้ สมองประกอบดว้ ย
ชนั้ 3 ชนั้ ไดแ้ ก่ เย่อื ดรู า หรือเยือ่ หมุ้ สมองชนั้ นอก (dura mater) , เยอ่ื อะแร็กนอยด์
หรือเยอ่ื หมุ้ สมองชน้ั กลาง (arachnoid mater) , และเยอื่ เพีย หรือเย่อื หมุ้ สมอง
ชน้ั ใน (pia mater) หนา้ ที่หลักของเย่ือหมุ้ สมองและนาํ้ หลอ่ -สมองไขสนั หลงั
(cerebrospinal fluid) คอื เพื่อปกป้ องระบบประสาทกลาง
> Dura matter เป็ นชน้ั ท่ีหนาและเหนียวท่สี ดุ
> Arachnoid matter ลักษณะใสและยดื หยนุ่
> Pia matter ลกั ษณะเป็ นเยื่อบางติดสนิทกบั สมองและไขสันหลงั และประกอบเป็น
เยอ่ื หมุ้ หลอดเลือดท่ีเขา้ สสู่ มองเป็ นส่วนท่ีเรยี กว่า เพียล แบรเิ ออร์ (pial barrier) ซ่ึง
ทาํ หนา้ ท่ียบั ยง้ั และคดั กรองสารเคมีที่เคล่ือนยา้ ยผา่ นเขา้ ออก ระหวา่ งกระแสเลือด
ใน ซีรบี รมั กบั เน้ือเยอื่ ประสาทของสมอง

Nervous System

โพรงสมอง (Vevtricles)

เป็ นชอ่ งภายในสมองซ่ึงเป็ นที่อยขู่ องน้ําเล้ียงสมองและ
ไขสนั หลัง (cerebrospinal fluid:CSF) ประกอบดว้ ย
1.โพรงสมองดา้ นขา้ ง (lateral ventricle) อยใู่ นซีรบี รมั
(cerebrum) มี 2 ขา้ ง คอื
ขา้ งขวาและขา้ งซา้ ย
2 โพรงสมองท่ี 3 (third ventricle) เป็ นชอ่ งเดียวที่อยู่
กึง่ กลางระหวา่ งทาลามัส(thalamus)
3.โพรงสมองที่ 4 (fourth ventricle) เป็ นชอ่ งเดียวที่อยู่
ใตซ้ ีรีเบลลมั (cerebellum)ภายในมีนํ้าหล่อสมองไขสัน
หลงั หรอื น้ําไขสันหลงั (Cerebrospinal fluid : CSF)

Nervous System

น้ําไขสนั หลงั Cerebrospinal Fluid (CSF)

สรา้ งมาจากคอรอยด์ เพล็กซสั (choroid plexus) ลักษณะน้าํ ไขสันหลัง
และถกู กรองออกจากเสน้ เลือดในคอรอยด์ เพล็กซสั เป็ นของเหลวใสๆ ไหลจากโพรงสมองดา้ นขา้ ง (lateral
(choroid plexus) เขา้ ไปอยใู่ นโพรงสมอง (ventricle) ventricle) แต่ละขา้ งผ่านชอ่ งของมอนโร (foramen of
monro) เขา้ สโู่ พรงสมองท่ี 3 (third ventricle) จากนนั้ จะ
หนา้ ท่ีนา้ํ ไขสนั หลัง ผา่ นชอ่ งในซีรีบรมั (cerebral aqueduct) เขา้ สโู่ พรงสมองที่
นํ้าไขสันหลงั ที่ไหลเวียนในชอ่ งว่างน้ีจะนาํ สารอาหารไปให้ 4 (fourth ventricle)แลว้ นํ้าไขสนั หลงั จะผ่านออกสชู่ อ่ งว่าง
เน้ือสมองและไขสนั หลงั แลว้ นาํ ของเสียเขา้ ส่รู ะบบ ระหว่างเยอ่ื หมุ้ สมอง (subarachnoid space) ทางชอ่ งของ
หมนุ เวียนของหลอดเลือดดาํ ทาง อะแรชนอยด์ วิลไล ผนังในโพรงสมอง 3 ทาง (foramina in the roof หรือ
(arachnoid villi) ตอ่ ไป และน้ําไขสันหลงั ยงั ชว่ ยกนั foramen of Luschka 2 ขา้ งและ Magendie's foramen) ไป
กระเทือนใหก้ บั สมองและไขสนั หลงั ดว้ ย อยรู่ อบๆสมองและไขสันหลังในบรเิ วณเอวระดบั ที่ 3-4
(L3-L4) หรอื 4-5 (L4-L5) ซึ่งจะเป็ นบริเวณที่แพทยน์ ิยม
ใชเ้ จาะนาํ้ ไขสนั หลงั

Nervous System

Nervous System

โครงสรา้ งและหนา้ ที่ของระบบประสาท
(Structure and function of the nervous system)

Nervous System

ระบบประสาทสว่ นกลาง (Central nervous system)

Frontal Lobe
ความคดิ ความจาํ
การเคลื่อนไหว การพดู
Parietal Lobe
การรสู้ ึกตวั การเขยี น
Temporal Lobe
การไดก้ ล่ิน การไดย้ นิ
การเขา้ ใจคาํ พดู ภาษา
Occipital lobe
การมองเห็น หรือชว่ ยใน
การแปลความหมายภาพ

Nervous System

Nervous System

ระบบประสาท

Nervous System

ระบบประสาทสว่ นกลาง (Central nervous system)

Brain stem ควบคมุ การทาํ งานของระบบประสาทอัตโนมตั ิ แบ่งออกเป็ น 3 ส่วน
Midbrain ทาํ หนา้ ท่ีเป็ นทางผ่านของเสน้ ใยประสาททจ่ี ะไปส่สู มองสว่ นหนา้
ควบคมุ เกี่ยวกบั การมองเห็น และการไดย้ นิ
Pons ทาํ หนา้ ที่ควบคมุ การเคลื่อนไหว เป็ นที่อยขู่ องเซลลป์ ระสาทประสานงาน
Medulla Oblongata ทาํ หนา้ ที่ ควบคมุ เก่ียวกบั การหายใจ การเตน้ ของหัวใจ
ความดันเลือดการทาํ งานของทางเดนิ อาหาร

Nervous System

ระบบประสาทสว่ นกลาง (Central nervous system)

Hypothalamus
หนา้ ที่ของ Hypothalamus
- ประสานงานระหว่างระบบประสาท somatic ระบบประสาท
Autonomic และ ระบบต่อมไรท้ ่อ เพื่อรกั ษาสมดลุ ของรา่ งกาย
เชน่ การควบคมุ อณุ หภมู ิ สมดลุ นํ้าและสารเคมี ระดบั ฮอรโ์ มน
การหายใจ การเตน้ ของหัวใจ
- ควบคมุ การหลับตื่น
- การแสดงออกของอารมณ์

Nervous System

ระบบประสาทสว่ นกลาง (Central nervous system)

Thalamus
- ความรสู้ ึก ปวด รอ้ น หนาว สัมผสั ชนิดหยาบ
และ ความรสู้ ึกกด แปลผลไดท้ ่ีระดับ Thalamus
- ความรสู้ ึก เจ็บ อนุ่ เยน็ สัมผสั ชนิดละเอียด
และการแยกจดุ สัมผัส รวมท้งั proprioception นน้ั
แปลผลไดท้ ่ี cerebral cortex