โครงงานศึกษาต้นทุนเเละผลตอบเเทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม

โครงงานเร่อื งศกึ ษาตน้ ทุนและผลตอบแทนการปลกู ดอกดาวเรืองพนั ธ์ุทองเฉลมิ
กรณศี กึ ษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บา้ นดงสระแก้ว ตาบลไผล่ ้อม อาเภอลบั แล

จังหวดั อุตรดิตถ์

นางสาวกรกนก บุญประกอบ
นางสาวปริศนา ทองสูง
นางสาวศุภวรรณ นาฬิเก

โครงงานนีเ้ ป็นสว่ นหน่ึงของการศกึ ษาตาม
หลักสตู รประกาศนียบตั รวิชาชน้ั สงู (ปวส.)
สาขาวชิ าการบัญชี วิทยาลยั อาชวี ศกึ ษาอตุ รดิตถ์

ปกี ารศกึ ษา 2564

โครงงานเร่อื งศกึ ษาตน้ ทุนและผลตอบแทนการปลกู ดอกดาวเรืองพนั ธ์ุทองเฉลมิ
กรณศี กึ ษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บา้ นดงสระแก้ว ตาบลไผล่ ้อม อาเภอลบั แล

จังหวดั อุตรดติ ถ์

นางสาวกรกนก บุญประกอบ
นางสาวปริศนา ทองสูง
นางสาวศุภวรรณ นาฬิเก

โครงงานนีเ้ ป็นสว่ นหน่ึงของการศกึ ษาตาม
หลักสตู รประกาศนียบตั รวิชาชน้ั สงู (ปวส.)
สาขาวชิ าการบัญชี วิทยาลัยอาชวี ศกึ ษาอตุ รดิตถ์

ปกี ารศกึ ษา 2564

ก

ชื่อ : นางสาวกรกนก บุญประกอบ
: นางสาวปรศิ นา ทองสงู
ชอื่ โครงงาน : นางสาวศุภวรรณ นาฬเิ ก
: โครงงานเร่ืองศกึ ษาตน้ ทนุ และผลตอบแทนการปลูก
สาขาวิชา
ครทู ป่ี รกึ ษาโครงงาน ดอกดาวเรืองพนั ธ์ุทองเฉลิมกรณศี กึ ษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์
ปีการศกึ ษา บา้ นดงสระแก้ว ตาบลไผล่ อ้ ม อาเภอลบั แล จังหวัดอตุ รดิตถ์
: การบัญชี
: ครเู บญจพร อ่าแจง้
: 2564

บทคดั ย่อ

การศึกษาโครงงานเร่ืองศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม
กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์
มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อศึกษาต้นทุนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิมกรณีศึกษาสวนนายสวน
ธรรมรตั น์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จงั หวัดอุตรดิตถ์ 2) เพ่ือศึกษาผลตอบแทนการ
ปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม
อาเภอลับแล จงั หวดั อตุ รดิตถ์ เคร่อื งมือในการศกึ ษาในครั้งนี้ ได้แก่ แบบการสมั ภาษณ์

ผลการศึกษา ปรากฏว่าข้อมูลต้นทุนในการผลิตในการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม
เท่ากับ 6,460 บาท ประกอบด้วย วัตถุดิบทางตรง 2,500 บาท คิดเป็นร้อยละ 38.70 ค่าแรงงาน
ทางตรง 2,000 บาท คิดเป็นร้อยละ 30.96 และค่าใช้จ่ายในการผลิต 1,960 บาท คิดเป็นร้อยละ
30.34 จากจานวนดอกดาวเรือง 40,300 ดอก มีต้นทุนต่อถุงเท่ากับ 16.03 บาท และผลตอบแทน
จากการจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม เดือนมกราคม 2565 การจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธ์ุ
ทองเฉลิมขนาดจัมโบ้ 12,700 ดอก ได้ 127 ถุง ราคาถุงละ 70 บาท เป็นจานวนเงิน 8,890 บาท คิด
เป็นร้อยละ 45.43 การจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิมขนาดกลาง 12,000 ดอก ได้ 120 ถุง
ราคาถุงละ 50 บาท เป็นจานวนเงิน 6,000 บาท คิดเป็นร้อยละ 30.66 การจาหน่ายดอกดาวเรือง
พันธ์ุทองเฉลิมขนาดเล็ก 15,600 ดอก ได้ 156 ถุง ราคาถุงละ 30 บาท เป็นจานวนเงิน 4,680 บาท
คิดเป็นร้อยละ 23.91 ดังนั้นผลตอบแทนจากการจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมรวมเป็นรายได้
ท้ังหมด 19,570 บาท ซ่ึงจะเห็นได้ว่าผลตอบแทนท่ีได้รับน้ันขึ้นอยู่กับการตั้งราคาขายท่ีเหมาะสมใน
การบรหิ ารต้นทุนที่ดี

ข

กติ ตกิ รรมประกาศ

การศึกษาโครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมฉบับนี้
สาเร็จลุล่วงไปด้วยความกรุณา และความช่วยเหลือเป็นอย่างดีย่ิงจาก ครูเบญจพร อ่าแจ้ง
ครูท่ีปรึกษา โครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมที่คาแนะนา
ในการจดั ทาโครงงาน รวมทัง้ แกไ้ ขข้อบกพร่องในสว่ นต่าง ๆ จนเปน็ รปู เลม่ สมบูรณ์

ขอขอบคุณแผนกวิชาการบัญชี และวิทยาลัยอาชีวศึกษาอุตรดิตถ์ ที่ได้ให้การสนับสนุนการ
ดาเนินงานวชิ าโครงงาน เพื่อใหน้ ักศึกษาไดเ้ พม่ิ โอกาสทางการศึกษาวชิ าชีพตลอดมา

ขอขอบคุณนายสวน ธรรมรัตน์ เจ้าของสวนดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม บ้านเลขท่ี
16/7 บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ ท่ีให้ข้อมูลเพื่อดาเนินการจัดทา
โครงงานการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม หวังเป็นอย่างยิ่งว่า
ผลการศกึ ษาโครงงานคร้งั น้ีจะเป็นประโยชน์แก่ผูท้ ี่สนใจศึกษา และผูท้ ่คี ดิ จะประกอบอาชีพอิสระต่อไป

คณะผู้ศึกษา

สารบญั ค

บทคดั ย่อ หนา้
กติ ติกรรมประกาศ ก
สารบัญ ข
สารบญั ตาราง ค
สารบัญภาพ ง
บทที่ 1 บทนา จ

1.1 ความเป็นมาและความสาคัญของปญั หา 1
1.2 วัตถปุ ระสงคข์ องโครงงาน 1
1.3 ขอบเขตของโครงงาน 2
1.4 ประโยชน์ท่ีคาดว่าจะได้รบั 2
1.5 นยิ ามศพั ท์เฉพาะ 2
บทที่ 2 เอกสารและงานวิจัยทีเ่ กีย่ วขอ้ ง
2.1 ความหมายความสาคญั ของการจัดทาบัญชีและประโยชนข์ องการบญั ชี 3
2.2 ความหมายและความสาคญั ของธรุ กิจ 6
2.3 ความรทู้ ่ัวไปเกีย่ วกบั ดอกดาวเรอื ง 6
2.4 ทฤษฎตี ้นทุนการผลติ 14
2.5 ทฤษฎผี ลตอบแทน 15
2.6 กรอบแนวคิดการทาโครงงาน 17
2.7 งานวจิ ัยทเี่ กย่ี วขอ้ ง 18
บทที่ 3 วธิ ีการดาเนินโครงงาน
3.1 ขัน้ ตอนการดาเนินงานโครงงาน 21
3.2 ประชากรและกลุ่มตวั อย่าง 25
3.3 เคร่ืองมือทใ่ี ช้ในการดาเนินโครงงาน 25
3.4 การเก็บรวบรวมข้อมูล 29
3.5 สถติ ิทใ่ี ช้วเิ คราะห์ข้อมูล 30

สารบัญ (ตอ่ ) ง

บทที่ 4 ผลการศกึ ษา หน้า
4.1 ขอ้ มูลทั่วไป 33
4.2 ข้อมูลตน้ ทนุ การผลิต 34
4.3 ข้อมูลผลตอบแทน 40
45
บทที่ 5 สรปุ ผล อภปิ ลายผล และข้อเสนอแนะ 46
5.1 สรปุ ผล 47
5.2 อภิปรายผล
5.3 ขอ้ เสนอแนะ

บรรณานุกรม
ภาคผนวก

สารบัญตาราง จ

ตารางที่ หน้า

3.1 แสดงแผนการดาเนนิ โครงงาน 23
4.1 แสดงรายละเอียดสนิ ทรพั ย์ของนายสวน ธรรมรัตน์ 36
4.2 แสดงต้นทุนวัตถุดิบทางตรงในการปลกู ดอกดาวเรอื งพันธท์ุ องเฉลิม 37
4.3 แสดงตน้ ทนุ คา่ แรงงานทางตรงการปลกู ดอกดาวเรอื งพนั ธท์ุ องเฉลิม เดอื นมกราคม 2565 37
4.4 แสดงค่าใชจ้ ่ายการปลกู ดอกดาวเรอื งพันธ์ทุ องเฉลมิ เดอื นมกราคม 2565 38
4.5 แสดงตน้ ทุนการปลกู ดอกดาวเรอื งพันธท์ุ องเฉลมิ เดือนมกราคม 2565 39
4.6 แสดงคา่ ใชจ้ ่ายในการขายและบริหารจาหนา่ ยดอกดาวเรอื งพนั ธ์ทุ องเฉลมิ 39
4.7 แสดงการจาหนา่ ยดอกดาวเรืองขนาดจัมโบ้ เดือนมกราคม 2565 40
4.8 แสดงการจาหน่ายดอกดาวเรืองขนาดกลาง เดือนมกราคม 2565 41
4.9 แสดงการจาหนา่ ยดอกดาวเรอื งขนาดเล็ก เดอื นมกราคม 2565 42
4.10 แสดงผลตอบแทนการจาหน่ายดอกดาวเรอื งพันธท์ุ องเฉลิม เดือนมกราคม 2565 42

สารบญั ภาพ ฉ

ภาพที่ หน้า

2.1 สรปุ กระบวนการทางบญั ชี 4
2.2 ต้นดอกดาวเรือง 7
2.3 ใบดาวเรือง 7
2.4 ดอกดาวเรืองพนั ธุ์ทองเฉลิม 8
2.5 เมล็ดดอกดาวเรือง 9
2.6 การยกร่องในการปลูกดอกดาวเรือง 10
2.7 การนาเมล็ดพนั ธุ์มาเพาะปลกู ในถาด 11
2.8 การปลูกตน้ ดอกดาวเรอื งเวน้ ระยะห่าง 11
2.9 การเด็ดยอดดอกดาวเรอื ง 12
2.10 ดอกดาวเรอื งที่เก็บเกย่ี วได้ 12
2.11 นาดอกดาวเรอื งมาร้อยมาลัย 13
2.12 กรอบแนวคดิ การทาโครงงาน 17
3.1 ภาพแสดงขัน้ ตอนการดาเนินโครงงาน 24

บทที่ 1
บทนำ

1.1 ควำมเปน็ มำ และควำมสำคญั ของปัญหำ
ดอกดาวเรอื งมถี ่ินกาเนิดมาจากประเทศเม็กซโิ กและแถบทวีปอเมรกิ าใต้ ซ่งึ ชาวทอ้ งถ่ินปลูกไว้

เพื่อบูชาเทพเจ้า ก่อนจะมีผู้นาไปขยายพันธ์ุในทวีปยุโรป ต่อมาได้ขยายพันธ์ุไปในประเทศต่าง ๆ
โดยปัจจบุ ันมี 5 สายพันธุ์ ไดแ้ ก่ ดาวเรอื งอเมรกิ ัน ดาวเรอื งฝรงั่ เศส ดาวเรอื งนกั เกต็ ดาวเรอื งซกิ เน็ต
และดาวเรอื งใบ ในปจั จุบนั ดอกดาวเรอื งเปน็ ไมด้ อกทคี่ นไทยนิยมปลูกกันมาก เนอื่ งจากปลกู ง่าย งอกเร็ว
ต้นโตและแข็งแรง ไม่ค่อยมีโรคหรือแมลงรบกวน ออกดอกเร็ว มีหลายชนิดและหลายสี รูปทรงของ
ดอกสวยงาม สสี ันสดใสสามารถกาหนดระยะเวลาการออกดอกใหต้ รงกับเทศกาลสาคญั ได้ นอกจากนี้
ยังสามารถปลูกได้ตลอดปี

จังหวัดอุตรดิตถ์เป็นจังหวัดที่ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกร เช่น ทานา
ปลูกข้าวโพด มัน และอ้อยเป็นหลัก บางพื้นที่ปลูกดาวเรืองเป็นอาชีพเสริม รวมถึงเกษตรกรในพืน้ ที่
บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ หันมาปลูกดอกดาวเรือง เพราะใช้นา้ น้อย
ดินในพืน้ ทเี่ ปน็ ดนิ ร่วนเหมาะกบั การปลูก สามารถจาหนา่ ยดอกดาวเรืองได้ตั้งแตอ่ ายุ 55-60 วัน และ
ยังเป็นอาชีพท่ีได้รับผลตอบแทนในเวลารวดเร็ว เป็นที่ต้องการของตลาดในจังหวัดอุตรดิตถ์ กลุ่มผู้
ศึกษาจึงได้สอบถามข้อมูลเกษตรกรที่ปลูกดอกดาวเรือง บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล
จังหวัดอุตรดิตถ์ พบว่า ยังขาดความรู้เร่ืองการคิดต้นทุนและผลตอบแทน จึงทาให้การตั้งราคาขาย
ผดิ พลาด อาจทาให้เสยี โอกาสทางดา้ นการสรา้ งรายได้

ดังน้ันกลุ่มผู้ศึกษามีความสนใจจะทาโครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอก
ดาวเรืองพนั ธทุ์ องเฉลมิ กรณศี ึกษาสวนนายสวน ธรรมรตั น์ บ้านดงสระแกว้ ตาบลไผล่ ้อม อาเภอลับแล
จังหวัดอุตรดิตถ์ เพื่อศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม ตลอดจน
สามารถนาความรทู้ ี่ไดร้ ับไปพัฒนาตอ่ ยอดการลงทุนครัง้ ต่อไป
1.2 วัตถุประสงค์ของโครงงำน

1.2.1 เพื่อศึกษาต้นทุนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม กรณีศึกษาสวนนายสวน
ธรรมรตั น์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอตุ รดติ ถ์

1.2.2 เพ่ือศึกษาผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ทุ องเฉลิม กรณีศึกษาสวนนายสวน
ธรรมรตั น์ บา้ นดงสระแกว้ ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวดั อุตรดิตถ์

2

1.3 ขอบเขตของโครงงำน

1.3.1 ขอบเขตดา้ นเน้ือหา

ในการศึกษาคร้ังนี้มุ่งเน้นศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์

ทองเฉลิมกรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัด

อุตรดติ ถ์ โดยทาการเก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์นายสวน ธรรมรตั น์

1.3.2 ขอบเขตด้านประชากร

ผู้ประกอบกิจการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม บ้านเลขที่ 16/7 บ้านดง

สระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ มีพนักงานจานวน 2 คน ดังน้ี

1.3.2.1 นายสวน ธรรมรตั น์ เจา้ ของสวน

1.3.2.2 นางสาลี ธรรมรตั น์ ผู้ชว่ ยเจ้าของสวน

1.3.3 ขอบเขตดา้ นระยะเวลา

เดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2564 ถงึ เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2565

1.3.4 ขอบเขตด้านสถานท่ี

บ้านเลขที่ 16/7 บ้านดงสระแกว้ ตาบลไผล่ ้อม อาเภอลบั แล จงั หวัดอุตรดิตถ์

1.4 ประโยชน์ท่คี ำดว่ำจะได้รับ

1.4.1 ทราบตน้ ทุนและผลตอบแทนในการลงทุนปลูกดอกดาวเรืองพนั ธ์ุทองเฉลมิ

1.4.2 ทราบถึงข้ันตอนการปลกู ดอกดาวเรืองพนั ธทุ์ องเฉลิมอยา่ งชัดเจน

1.4.3 สามารถเป็นแนวทางในการนามาต่อยอดการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม

เพือ่ สรา้ งอาชพี และรายได้

1.5 นิยำมศพั ทเ์ ฉพำะ

1.5.1 ต้นทุน หมายถึง ค่าใช้จ่ายในการปลูกและจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิมของ

นายสวน ธรรมรัตน์ ประกอบด้วย ค่าเมล็ดพันธ์ุดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม ค่าแรงงานทางตรง

ค่าอปุ กรณ์ในการเพราะปลูก ค่าถุง ค่าปยุ๋ เป็นต้น

1.5.2 ผลตอบแทน หมายถึง รายได้จากการจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมของ

นายสวน ธรรมรัตน์

1.5.3 ดอกดาวเรอื งพนั ธ์ทุ องเฉลิม หมายถึง ดอกดาวเรืองสายพนั ธุ์คณุ ภาพสูง เป็นเมลด็ พนั ธ์ุ

ท่ีปรับปรุงและผลิตสายพันธุ์ท่ีดีของบริษัท ผ่านการตรวจสอบอย่างละเอียดมีการปรับปรุงสภาพ

เมล็ดพันธุ์ทั้งความงอกและความบริสุทธิ์ของเมล็ดพันธ์ุ สามารถต้านทานโรคได้ดี มีความแข็งแรง

เหมาะสมกับสภาพแวดล้อมของประเทศไทย ให้ผลผลิตสูงตามความต้องการของเกษตรกร สาหรับ

ตัดดอกขาย หรือปลูกประดับตกแต่งเพื่อความสวยงาม ลกั ษณะดอกมสี ีสด กลบี ดอกแน่น ก้านยาว ให้

ดอกขนาดใหญ่ประมาณ 10 เซนติเมตร

3

บทที่ 2
แนวคดิ ทฤษฎี และงานวิจยั ท่เี กย่ี วขอ้ ง

จากการศึกษาโครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม
กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์
มีวตั ถุประสงค์เพอื่ 1) เพือ่ ศึกษาตน้ ทนุ การปลูกดอกดาวเรืองพนั ธ์ุทองเฉลิม 2) เพอ่ื ศึกษาผลตอบแทน
การปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม คณะผู้ศึกษาได้ทาการศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยท่ี
เกีย่ วขอ้ ง มาเปน็ แนวทางการศกึ ษาดังตอ่ ไปนี้

2.1 ความหมายความสาคญั ของการจัดทาบัญชีและประโยชนข์ องการบัญชี
2.2 ความหมายและความสาคญั ของธุรกิจ
2.3 ความร้ทู ่ัวไปเกยี่ วกับดอกดาวเรือง
2.4 ทฤษฎีตน้ ทนุ การผลติ
2.5 ทฤษฎผี ลตอบแทน
2.6 กรอบแนวคิดการทาโครงงาน
2.7 งานวิจยั ท่เี ก่ยี วขอ้ ง
2.1 ความหมายความสาคญั ของการจัดทาบญั ชีและประโยชนข์ องการบญั ชี
2.1.1 ความหมายของการบัญชี

สมาคมผสู้ อบบญั ชรี บั อนุญาตของประเทศสหรฐั อเมรกิ า (The American Institute
of Certified Public Accountants: AICPAI ได้ให้คาจากัดความและความหมายของการบัญชีไว้ว่า
"การบัญชี หมายถึง การจดบันทกึ การจาแนก การสรุปผลและการรายงานเหตุการณ์เกีย่ วกับการเงิน
โดยใช้หน่วยเงนิ ตรา รวมทัง้ การแปลความหมายของผลการปฏบิ ัตติ ังกล่าวดว้ ย"

สภาวชิ าชีพบัญชีในพระบรมราชปู ถัมภ์ คณะอนุกรรมการบญั ญัติศัพท์บัญชไี ด้ให้คา
นิยามของการบัญชไี วด้ งั นี้ "การบัญชีหมายถงึ ศิลปะของการเกบ็ รวบรวม บนั ทึก จาแนก และทาสรุป
ข้อมูลอันเกี่ยวกับเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจในรูปตัวเงิน ผลงานขั้นสุดท้ายของการบัญชีก็คือการให้
ข้อมลู ทางการเงนิ ซึ่งเปน็ ประโยชนแ์ ก่บคุ คลหลายฝา่ ย และผู้ทีส่ นใจในกจิ กรรมของกิจการ"

จากความหมายต่าง ๆ ของการบัญชีสรุปได้ว่า การบัญชี หมายถึง การเก็บรวมรวม
ข้อมูลหลักฐาน เอกสาร การจดบันทึกรายการหรอื เหตุการณ์ที่ดีค่าเป็นหน่วยเงินตราได้ การจาแนก
หมวดหมู่และการจัดทารายสรปุ ผลออกมาในรูปของหน่วยเงินตราไว้อยา่ งเป็นระบบ ซึ่งสามารถสรปุ
เปน็ กระบวนการแสดงในภาพท่ี 2.1

4

การรวบรวม การจดบนั ทกึ การประมวลผล การสื่อสารและ
ขอ้ มลู รายการบัญชี และสรุปผล การเผยแพรข่ อ้ มลู

ภาพท่ี 2.1 สรปุ กระบวนการทางบญั ชี

2.1.2 ความสาคัญของการจดั ทาบญั ชี
การทาบัญชีจะทาให้เราทราบถึงรายรับ รายจ่าย ที่เป็นตัวบ่งบอกกาไรขาดทุนของ

กิจการถือเป็นตัวชี้วัดความสาเร็จในทางการค้า แสดงถึงอัตราการเติบโต และบอกว่าแผนการ
ดาเนนิ งานขณะนน้ั ไดผ้ ลและมปี ระสิทธภิ าพหรือไม่ เพ่ือจะได้วางแผนธุรกิจได้อย่างถกู ต้องมากขนึ้

ความสาคัญของการบัญชี หลักใหญ่ ๆ ก็คือ เป็นแหล่งข้อมูลของธรุ กจิ ที่จะแสดงให้
เหน็ ถึงความเปน็ ไปของธุรกจิ เชน่ ผเู้ ปน็ เจา้ ของกบั พนกั งานหรือเจ้าของธุรกิจกบั ผู้ลงทุน เจา้ หน้ี หรือ
ธนาคารทีจ่ ะพจิ ารณาใหส้ นิ เช่อื หรอื แม้กระทั่งการสอื่ ความหมายระหว่างธรุ กิจดว้ ยกันเอง
ดังนน้ั ข้อมลู ทางการบัญชีจงึ มีความสาคญั ดังน้ี

2.1.2.1 เพ่ือให้เจ้าของกิจการสามารถควบคุมอย่างใกล้ชิดและเม่ือปรากฎ
ข้อบกพรอ่ งอย่างใดอยา่ งหน่งึ กอ็ าจแกไ้ ขไดท้ นั ที

2.1.2.2 เพ่ือช่วยให้เจ้าของกิจการนาข้อมูลทางการบัญชีไปเป็นแนวทางในการ
กาหนดนโยบายและการตัดสนิ ใจ

2.1.2.3 เพ่อื ช่วยให้ทราบผลการดาเนินงานของกิจการในขณะใดขณะหน่งึ ว่ากิจการ
มสี ินทรพั ย์ หนส้ี ิน และส่วนของเจ้าของเป็นจานวนเทา่ ไร

2.1.2.4 เพอื่ ชว่ ยให้ทราบฐานะการเงนิ ของกจิ การในขณะใดขณะหน่งึ ว่า กิจการมผี ล
การดาเนนิ งานในรอบปที ่ีผา่ นมา กจิ การมกี าไรหรอื ขาดทนุ เป็นจานวนเทา่ ไร

2.1.2.5 เพื่อประโยชนใ์ นการเพมิ่ ทนุ หรือลดทุน ตลอดจนการขอสนิ เชือ่ จากธนาคาร
เพอ่ื ขยายกิจการ

2.1.2.6 เพ่อื ใชเ้ ป็นหลักฐานสาคญั ในการคานวณภาษีได้อย่างถูกต้องตามความเป็นจริง
2.1.2.7 เพอ่ื ให้บคุ คงภายนอกใชใ้ นการอา้ งอิงประกอบการพิจารณาความม่นั คงของ
กจิ การ

5

2.1.3 ประโยชน์ของการบญั ชี
2.1.3.1 เพื่อเป็นเครื่องมือวัดความสาเร็จในการดาเนินธุรกิจ การทาบัญชี จะทาให้

กิจการทราบผลการดาเนินงาน ฐานะทางการเงินของธุรกิจ และความม่ันคงของธุรกิจ โดยในการ
จัดทาบัญชีน้ันจะบันทึกบัญชีรายการต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในการดาเนินงาน ซ่ึงเป็นภาพสะท้อนในการ
ดาเนนิ ธุรกิจ

2.1.3.2 เพื่อเป็นเครื่องมือช่วยในการวางแผนและตัดสินใจของธุรกิจ ขอ้ มูลบัญชีจะ
เป็นประโยชน์
ต่อการวางแผนและการตัดสินใจ โดยประเมินจากข้อมูลเหตุการณ์ในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต
ซ่ึงอาจจะอยู่ในรูปของรายงานวิเคราะห์ต่าง ๆ หากมีข้อมูลที่ชัดเจน ถูกต้อง ทาให้สามารถพัฒนา
กจิ การใหเ้ จรญิ ก้าวหนา้ อย่างย่งั ยนื

2.1.3.3 เพื่อเป็นเคร่ืองมือในการวางแผนกาไรและควบคุมค่าใช้จ่ายของบริษัท
เน่ืองจากในการทาบัญชีอย่างถูกต้องจะทาให้กิจการทราบจานวนต้นทุนและค่าใช้จ่ายท่ีเกิดขึ้น และ
สามารถคานวณต้นทุนของสินค้าและบริการของกิจการได้อย่างถูกต้อง ซึ่งจะช่วยในการตัดสินใจ
กาหนดราคาสินค้าหรือบริการของธุรกิจ ช่วยในการควบคุมต้นทุนการผลิตและค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ให้
เป็นไปตามประมาณการท่ไี ดก้ าหนดไว้

2.1.3.4 เพ่ือเป็นเครื่องมือในการหาแหล่งเงินทุนในการจัดทาบัญชี จะทาให้ได้
รายงานทางเงินที่ใช้เป็นสื่อกลางในการติดต่อทางธุรกิจต่าง ๆ อันเป็นหลักฐานในการสร้างความ
เชื่อมั่นให้กับเจ้าหนี้และสถาบันการเงิน โดยใช้รายงานทางการเงินของกิจการ เพ่ือพิจารณาอนุมัติ
สนิ เชอื่ จากความน่าเชือ่ ถือ และความสามารถในการชาระหนข้ี องผู้ขอก้ยู ืม

2.1.3.5 เพ่ือให้กิจการมีระบบการควบคุมภายในที่ดีและเป็นสัญญาณเตือนภัยของ
กจิ การ การมรี ะบบบัญชีทีด่ จี ะทาให้มรี ะบบการควบคุมภายในทด่ี ีท่ี ช่วยใหก้ ิจการปอ้ งกนั การทุจริตที่
อ า จ จ ะ เ กิ ด ขึ้ น น อ ก จ า ก นี้ ข้ อ มู ล ท า ง บั ญ ชี ก็ ยั ง ส า ม า ร ถ น า ม า วิ เ ค ร า ะ ห์ ห า สิ่ ง ผิ ด ป ก ติ ที่ เ กิ ด ขึ้ น
หาจุดบกพร่องจุดอ่อนและจุดรั่วไหล ซึ่งจะเป็นสัญญาณเตือนภัยให้กิจการได้วางแผนเตรียมการ
ป้องกันและแก้ไขปญั หาตา่ ง ๆ ทอี่ าจเกดิ ข้นึ

2.1.3.6 เพื่อประโยชน์ในการวางแผนภาษีได้อย่างถูกต้องและประหยัด การจัดทา
บัญชีท่ีถูกต้องจะทาให้ทราบกาไรขาดทุนที่แน่ชัด สามารถวางแผนภาษีได้อย่างเหมาะสม ประหยัด
และเสยี ภาษไี ดถ้ ูกตอ้ งตามกฎหมาย

6

2.2 ความหมายและความสาคัญของธรุ กิจ
2.2.1 ความหมายของธรุ กจิ
ธุรกิจ หมายถึง กิจกรรมต่าง ๆ ที่เก่ียวข้องกับการผลิต การจัดจาหน่าย และการ

บรกิ ารโดยภายในหน่วยงานหรือธุรกิจน้ัน ๆ มกี ารนาทรพั ยากรทม่ี ีอยมู่ าผสมผสานกันอย่างมรี ะบบมี
ระเบียบตามกฎเกณฑ์ เพ่ือตอบสนองความต้องการของประชาชนหรือผู้บริโภค ในขณะเดียวกันก็
ก่อให้เกิดผลประโยชน์หรือบรรลุตามเป้าหมายของธุรกิจ และไม่ก่อให้เกิดมลภาวะท่ีไม่ดีต่อ
ส่งิ แวดล้อม

2.2.2 ความสาคัญของธุรกจิ
ธุรกิจเป็นหัวใจสาคัญของสังคม สังคมจะเจริญก้าวหน้า มีความเป็นอยู่ท่ีดี เป็นที่

ยอมรับของชาวตา่ งประเทศ ก็ต้องอาศัยความเจริญของธุรกจิ ซ่งึ อาจสรุปความสาคัญของธรุ กจิ ดังนี้
2.2.2.1 ช่วยให้เศรษฐกิจของประเทศมีความก้าวหน้าและม่ันคง เนื่องจากมีการ

ลงทนุ ประกอบธุรกจิ ทาใหม้ กี ารหมนุ เวียน มกี ารกระจายรายได้ ประชาชนมีฐานะความเป็นอย่ดู ขี น้ึ
2.2.2.2 ช่วยให้รัฐมีรายได้เพิ่มขึ้น จากการท่ีประชาชนมีรายได้ จาเป็นต้องเสียภาษี

อากรและคา่ ธรรมเนียมต่าง ๆ ให้รฐั เพ่อื ท่ีจะนารายไดเ้ หล่านไ้ี ปพัฒนาประเทศในด้านตา่ ง ๆ
2.2.2.3 ช่วยให้เกิดความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี การทาธุรกิจย่อมต้องมีการศึกษา

ค้นคว้าวิจัยอยูเ่ สมอ เพ่ือเป็นการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของตนให้เป็นท่ียอมรับของผู้บริโภค และทันคู่แข่ง
ขนั

2.2.2.4 ช่วยให้ประชาชนมีมาตรฐานการครองชีพดีขึ้น ท้ังน้ีเพราะธุรกิจที่ให้มีการ
จ้างงาน ประชาชนมรี ายได้

2.2.2.5 ช่วยลดปัญหาทางด้านสังคม คือปัญหาเรือ่ ง การว่างงาน ถา้ ประชาชนมกี าร
วา่ งงานจานวนมาก จะไมม่ รี ายได้ ปัญหาเกดิ ขน้ึ ตามมา
2.3 ความร้ทู ั่วไปเกี่ยวกับดอกดาวเรือง

2.3.1 ลกั ษณะโดยท่ัวไป
ต้นดาวเรือง จัดเป็นไม้ล้มลุก มีอายุประมาณ 1 ปี ลาต้นต้ังตรงมีความสูงประมาณ

30-100 เซนติเมตร แตกกิ่งก้านมากที่โคนต้น ลาต้นเป็นสีเขียวและเป็นร่อง ทั้งต้นเม่ือนามาขยี้จะมี
กลิ่นเหม็น จงึ ทาใหแ้ มลงไมค่ อ่ ยมารบกวนและจดั เป็นพันธไุ์ ม้กลางแจง้

7

ภาพที่ 2.2 ตน้ ดอกดาวเรอื ง
(ท่มี า : https://www.goodthaifeed.com)
ใบดาวเรือง ใบเป็นใบประกอบแบบขนนก ปลายใบค่ี ออกเรียงตรงข้ามกัน มีใบย่อยประมาณ
11-17 ใบ ลักษณะของใบย่อยเป็นรูปรี ปลายใบแหลม โคนใบสอบ ส่วนขอบใบจักเป็นซี่ฟัน ใบมี
ขนาดกวา้ งประมาณ 0.5-1.5 เซนตเิ มตร ยาวประมาณ 2.5-5 เซนติเมตร เนือ้ ใบนิม่

ภาพที่ 2.3 ใบดาวเรือง
(ทีม่ า : https://www.baanlaesuan.com)
ดอกดาวเรอื ง ออกดอกเปน็ ดอกเดี่ยวตามปลายยอด ดอกเป็นสเี หลอื งสดหรอื สีเหลืองปนส้ม
กลีบดอกมขี นาดใหญ่เรียงซ้อนกันหลายช้ันเปน็ วงกลม มีขนาดเสน้ ผ่านศูนย์กลางดอกประมาณ 5-10
เซนตเิ มตรและยาวประมาณ 1.5-2 เซนติเมตร ปลายกลบี ดอกเปน็ ฟันเล่ือย มเี กสรเพศผู้ 5 กา้ น โดย

8
ดอกจะแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ คือ ดอกวงนอกมีลักษณะคล้ายล้ินหรือเป็นรูปรางน้าซ้อนกันแน่น
บานแผ่ออกปลายม้วนลง มีจานวนมาก เป็นดอกที่ไม่สมบูรณ์เพศ โคนกลีบดอกเป็นหลอดเล็ก ส่วน
ดอกวงในเป็นหลอดเล็กอยู่ตรงกลางช่อดอก มีจานวนมากและเป็นดอกแบบสมบูรณ์เพศ ส่วนกลีบ
เลีย้ งดอกเป็นสีเขียวเชอ่ื มตดิ กันหมุ้ โคนชอ่ ดอก กา้ นชดู อกยาว

ภาพที่ 2.4 ดอกดาวเรอื งพนั ธทุ์ องเฉลิม
(ท่ีมา : https:/www.thongchalerm.com)

9

เมล็ดมลี กั ษณะเรียวยาว และมหี างเมลด็ สขี าว เมลด็ คอ่ นขา้ งใหญเ่ มื่อเทยี บกบั เมล็ดไม้ดอก
ชนิดอ่นื

ภาพที่ 2.5 เมล็ดดอกดาวเรือง
(ท่มี า : https://www.baanlaesuan.com/)
2.3.2 ประโยชนข์ องดอกดาวเรือง
2.3.2.1 ใช้น้าสกัดจากดอกดาวเรือง สามารถนามาใช้เพื่อป้องกันและกาจัดไส้เดือน
ฝอยในดนิ ได้ โดยขนาดที่ใชค้ อื กลบี ดอกสด 3 กรัมปัน่ ในน้า 1 ลติ ร ใช้เป็นยาฉีดพน่
2.3.2.2 ดอกสามารถนามาใช้ในงานพิธีต่าง ๆ ใช้ร้อยเป็นพวงมาลัยเพื่อบูชาพระ
และส่งิ ศักด์สิ ิทธ์ติ ามความเช่ือ หรอื นามาใชเ้ ป็นดอกไมป้ ักแจกันก็ไดเ้ ชน่ กัน
2.3.2.3 ดอกใช้สกัดทาเป็นสีย้อมผ้า โดยจะให้สเี หลืองทอง ซงึ่ ดอกดาวเรืองแห้ง 1.2
กิโลกรัม สามารถนามาย้อมเส้นไหมได้ 1 กิโลกรัม โดยใช้วิธีการต้มเพื่อสกัดน้าสีนาน 1 ช่ัวโมง แล้ว
กรองเอาเฉพาะน้า ใชย้ อ้ มดว้ ยกรรมวธิ กี ารยอ้ มร้อน แล้วนาเส้นไหมมาแช่ในสารละลาย 1% สารส้ม
ก็จะได้เส้นไหมสเี หลืองทอง และดอกดาวเรืองที่ได้จากการนง่ึ และอบจะให้น้าสีทเี่ ข้มขน้ กวา่ ดอกสด 1
เท่า และมากกว่าดอกตากแหง้ 5 เท่า เมอ่ื ใชใ้ นอัตราส่วนเทา่ กัน
2.3.2.4 ต้นและรากของดาวเรืองมีสารที่ช่วยป้องกันและกาจัดไส้เดือนฝอยในดินได้
โดยใช้วิธีการไถกลบท้ังต้นและรากลงในแปลงปลูกพืชเศรษฐกิจอื่น ๆ ที่มีปัญหาไส้เดือนฝอยในดิน
เช่น แปลงยาสูบ มะเขอื เทศ เยอบีร่า และสตรอวเ์ บอรร์ ี เปน็ ต้น
2.3.2.5 ต้นดาวเรืองสามารถสะสมสารหนูได้มากถงึ 42% จึงมีประโยชน์ในด้านการ
นามาฟ้ืนฟดู นิ ท่มี ีการปนเปื้อนสารหนไู ด้ดี

10

2.3.2.6 ปัจจุบันได้มีการปลูกดาวเรืองเพื่อนามาผลิตเป็นดอกดาวเรืองแห้ง เพ่ือใช้
เป็นส่วนผสมในอาหารหรือเป็นส่วนผสมในอาหารเสริมของไก่ไข่กันอย่างกว้างขวาง เพราะมี
ผลงานวจิ ยั ทีร่ ะบุวา่ อาหารไกท่ ผี่ สมดอกดาวเรืองแหง้ จะช่วยเพิ่มความเข้มสีของไข่แดงได้

2.3.2.7 เน่ืองจากดอกดาวเรอื งมีความสวยงาม จึงนิยมปลูกเพ่ือประดับเป็นจุดเด่น
ตามสวนหรอื ใช้ปลกู เปน็ กล่มุ ๆ ตามริมถนนหรือทางเดนิ

2.3.2.8 นอกจากจะใช้ปลูกเพ่ือเป็นไม้ประดับแล้ว ยังสามารถนามาใช้ปลูกเป็น
เกราะปอ้ งกนั แมลงศตั รพู ชื ให้แก่พืชอน่ื ๆ ไดอ้ กี ด้วย เน่ืองจากดาวเรอื งมีสารทมี่ ีกลิ่นเหมน็ ฉนุ ที่แมลง
ไม่ชอบ

2.3.3 โทษของดอกดาวเรอื ง
2.3.3.1 สาหรับสตรีที่กาลังตั้งครรภ์ หรือ อยู่ในช่วยกาลังให้นมบุตร ควรหลีกเลี่ยง

การบริโภคสารสกัดจากดาวเรือง
2.3.3.2 ดอกดาวเรือง มีเกสร ซ่ึงสาหรับคนท่ีมีปัญหาเรื่องแพ้เกสรดอกไม้ ไม่ควร

ใกล้ดอกดาวเรือง
2.3.3.3 ดอกดาวเรอื ง มกี ล่นิ หอม หากสดู ดมมากเกนิ ไปอาจทาให้เวียนหวั อาเจียนได้

2.3.4 ขัน้ ตอนการปลกู ดอกดาวเรือง
จากการสัมภาษณ์นายสวน ธรรมรัตน์ เกย่ี วกับวิธกี ารปลูกดาวเรืองได้ดังนี้

2.3.4.1 เกษตรกรควรท่ีจะยกร่องเตี้ย ๆ สูงประมาณ 20 เซนติเมตร ไม่ว่าพ้ืนที่จะ
เป็นดนิ หรอื สภาพร่อง การยกรอ่ งช่วยใหก้ ารระบายนา้ ดขี ึ้นเมือ่ ฝนตกหนกั และช่วยเก็บความช้ืนไว้ได้ดี

ภาพท่ี 2.6 การยกร่องในการปลูกดอกดาวเรือง
(ที่มา : https://www.komchadluek.net/)

11
2.3.4.2 หลังจากนั้นนาเมล็ดพันธุ์มาเพราะในถาด หมั่นรดน้าใหช้ ุ่มอยเู่ สมอหรือเวลา
ดนิ แหง้ แล้วเกบ็ ไวใ้ นทร่ี ่มประมาณ 15-17 วนั จึงย้ายมาปลูกลงดิน

ภาพท่ี 2.7 การนาเมล็ดพันธ์มุ าเพาะปลกู ในถาด
(ทม่ี า : https://www.baanlaesuan.com/)
2.3.4.3 โดยใช้ระยะหา่ งระหว่างต้น 30 เซนตเิ มตร ระหว่างแถว 1 เมตร 1 ไร่ ปลูก
ได้ 2,500 หลุม หลุมละ 1 ต้น หลังจากปลูกแล้ว 3 วันจึงใส่ปุ๋ย หลังจากน้ัน 1 อาทิตย์จึงเด็ดยอด
เพอ่ื ใหม้ ันแตกกงิ่ แล้วอกี วันจึงกลบหน้าดินเพื่อใหร้ ากหาอาหารเลีย้ งต้นไดส้ มบรู ณด์ ีขน้ึ

ภาพที่ 2.8 การปลูกตน้ ดอกดาวเรืองเวน้ ระยะหา่ ง

12

(ทมี่ า : https://www.baanlaesuan.com/)

ภาพท่ี 2.9 การเด็ดยอดดอกดาวเรือง
(ทม่ี า : https://web.facebook.com/AGreenArea)
2.3.4.4 ฉีดยาฮอร์โมนบารุงต้น ต้นดาวเรืองก็จะเจริญเติบโตได้เรว็ มากอายุ 55-60
วนั ก็เรม่ิ เกบ็ เกี่ยวได้

ภาพที่ 2.10 ดอกดาวเรืองทเี่ กบ็ เก่ยี วได้
(ท่มี า : https://www.aga-agro.com/)

13

2.3.4.5 ดอกที่ออกช่วงแรก ๆ จะมีขนาดใหญ่ประมาณ 12 เซนติเมตร ขายได้ใน
ราคาสูง หากดอกเล็กราคาจะถูกลง การตัดดอกดาวเรืองขายจะตัดด้วยกัน 2 แบบ แล้วแต่ความ
ต้องการของผู้ซื้อ คือ ตัดทั้งก้าน โดยความยาวของก้านประมาณ 4 นิ้ว ประเภทน้นี าไปจัดชอ่ ดอกไม้
อกี ประเภทหน่ึงตัดเฉาะดอก เรียกวา่ ดอกตุ้ม ประเภทน้ีเอาไปร้อยมาลัย

ภาพท่ี 2.11 นาดอกดาวเรอื งมาร้อยมาลยั
(ท่ีมา : https://www.youtube.com/)
2.3.4.6 ระยะเวลาการเก็บเกี่ยวดอกดาวเรืองใช้เวลา 90-100 วนั ดอกดาวเรืองจะมี
ขนาดเล็กลงเม่ือมีอายุมากข้ึน ดอกดาวเรือกท่ีมีขนาดเล็กมากท่ีตลาดไม่ต้องการแล้ว เมื่อทิ้งแปลง
ปลูกแล้วไม่ควรปลูกซ้าในทันที แต่ควรตัดวงจรด้วยการปลูกพืชอย่างอื่น อาจจะเป็นพืชตระกูลแตง
ขา้ วโพด ฟักทอง ฟกั เขยี ว เป็นตน้
2.3.5 วิธีการคัดขนาดดอกดาวเรอื งพนั ธุท์ องเฉลิม
2.3.5.1 สงั เกตดอกท่ีมีใจกลางขนาดเทา่ หวั ปากกา
2.3.5.2 ตดั ก้านดอกใหย้ าวพอประมาณ
2.3.5.3 ใสต่ ะกรา้ ที่เตรียมไว้และทาการขนย้าย
2.3.5.4 นาไปพงึ่ ใหด้ อกแหง้ แต่อยา่ นาดาวเรอื งไปพ่งึ ท่ีแดดเพราะจะทาใหด้ าวเรอื ง
ได้แนะนาให้ใชพ้ ัดลมชว่ ยในการเป่าใหแ้ หง้
2.3.5.5 ทาการคัดเลือกดาวเรืองแต่ละขนาด จะมีทัง้ หมด 3 ขนาด คอื จัมโบ,้ กลาง, เลก็
2.3.6 โรคของดอกดาวเรอื ง
2.3.6.1 โรคใบจุดไหม้อ คือ ใบแก่มีแผลเป็นวงซ้อนกระจายท่ัวใบ แผลจานวนมาก
อาจลามติดกนั ในสภาพทีม่ ีความช้ืนสงู ทาใหใ้ บไหม้

14

2.3.6.2 โรคเหี่ยวเขียว คือ ต้นเหี่ยวเป็นซีกหรือทั้งต้นในขณะที่ยังมีสีเขียวอยู่
ท่อลาเลียงมีสนี ้าตาลและมขี องเหลวขาวขนุ่ ไหลออกเม่อื จ่มุ ในนา้

2.3.6.3 โรคเน่าจากรา หรือราน้าหมาก คือ กลีบเล้ียง กลีบดอก ก้านดอกและใบมี
จะมสี ปอร์ราลกั ษณะคลา้ ยเข็มหมดุ เล็กปกคลมุ

2.3.6.4 เพลี้ยไฟ คือ เพี้ยไฟจะเข้าทาลายโดยดูดน้าเลี้ยงจากยอดอ่อนและใบอ่อน มี
รอยซีดตามใบหรอื กลีบเลย้ี งของใบ

2.3.6.5 หนอนชอนใบ คือ ตัวหนอนจะเข้าไปทาลายใบอ่อน ตัวหนอนท่ีฟกั จากไข่
ไชชอนเปน็ ทางยาว ใบท่ีถูกทาลายจะแสดงลกั ษณะแคระแกรน็ บิดเบยี้ ว
2.4 ทฤษฎีต้นทุนการผลติ

2.4.1 ความหมายของต้นทุน
อาจารยอ์ นุรกั ษ์ ทองสโุ ขวงศ์ (2561 : ออนไลน)์ ได้ให้คานยิ ามของ ต้นทุน (Cost) หมายถึง
มูลค่าของทรัพยากรท่ีสูญเสียไปเพื่อให้ได้สินค้าหรือบริการ โดยมูลค่าน้ันจะต้องสามารถวัดได้เป็น
หนว่ ยเงนิ ตรา ซ่ึงเปน็ ลกั ษณะของการลดลงในสินทรัพย์หรือเพิ่มขนึ้ ในหนสี้ ิน
สมนึก เอื้อจิระพงษ์พันธ์ (2555 : ออนไลน์) ได้ให้คานิยามของ ต้นทุน หมายถึง มูลค่าของ
ทรัพยากรที่สูญเสียไปเพ่ือให้ได้สินค้าหรือบริการ โดยมูลค่านั้นจะต้องสามารถวัดเป็นหน่วยเงินตรา
ดวงมณี โกมารทัต (2554 : ออนไลน์) ได้ให้คานิยามของ ต้นทุน หมายถึง มูลค่าที่วัดได้เป็น
จานวนเงินของสินทรัพย์หรือความเสียสละท่ีกิจการได้ลงทุนเพื่อให้ได้สินค้า สินทรัพย์หรือบริการ
ต่าง ๆ ที่กิจการคาดวา่ จะนาไปใช้ไดเ้ พ่อื ให้เกดิ ประโยชนใ์ นกิจการภายหลงั
ดังนั้น ต้นทุนในการศึกษาคร้ังน้ี หมายถึง ต้นทุนทั้งสิ้นจากการลงทุนผลิตและจาหน่ายดอก
ดาวเรือง ตั้งแตก่ ารจัดหาเมลด็ จนกระทงั่ การจาหน่ายดอกดาวเรือง
2.4.2 การจาแนกต้นทุนตามลักษณะส่วนประกอบของผลิตภัณฑ์
ส่วนประกอบของต้นทุนท่ีใช้ในการผลิตสินค้าหรือผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด ( Cost of a
Manufactured Product / Cost of Goods) จะประกอบด้วย วัตถุดิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง
และค่าใช้จ่ายการผลิต ซึ่งถ้าพิจารณาในด้านทรัพยากรที่เป็นส่วนประกอบ ของสินค้าแล้ว
ประกอบดว้ ย

2.4.2.1 วตั ถุดบิ (Materials)
วัตถุดิบนับว่าเป็นส่วนประกอบสาคัญของการผลิตสินค้าหรือผลิตภัณฑ์

สาเร็จรูปโดยทั่วไป ซ่ึงต้นทุนท่ีเกี่ยวกับการใช้วัตถุดิบในการผลิตสินค้าอาจจะถูกแบ่งออกเป็น 2
ลกั ษณะ คือ

15

1) วัตถุดิบทางตรง (Direct Materials) หมายถึง วัตถุดิบหลักท่ีใช้ในการ
ผลิตและสามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่าใช้ในการผลิตสินค้าชนิดใดชนิดหน่ึงในปริมาณและต้นทุน
เทา่ ใด รวมทงั้ จดั เปน็ วตั ถดุ บิ ส่วนใหญ่ทีใ่ ช้ในการผลติ สนิ ค้าชนิดนน้ั ๆ

2) วัตถุดิบทางอ้อม (Indirect Materials) หมายถึง วัตถุดิบต่าง ๆ ที่
เกี่ยวข้องโดยทางอ้อมกับการผลิตสินค้า แต่ไม่ใช่วัตถุดิบหลักหรือวัตถุดิบส่วนใหญ่ โดยปกติแล้ว
วตั ถุดิบทางอ้อมอาจจะถูกเรยี กวา่ “วสั ดุโรงงาน” ซง่ึ จะถือเป็นค่าใชจ้ า่ ยการผลติ ชนดิ หนง่ึ

2.4.2.2 ค่าแรงงาน (Labor)
คา่ แรงงาน หมายถงึ ค่าจา้ งหรือผลตอบแทนทจี่ ่ายให้แก่ลูกจา้ งหรือคนงาน

ที่ทาหน้าที่เก่ียวข้องกับการผลิตสินค้า โดยปกติแล้วค่าแรงงานจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ
ค่าแรงงานทางตรง (Direct Labor) และคา่ แรงงานทางออ้ ม (Indirect Labor)

1) ค่าแรงงานทางตรง (Direct Labor) หมายถึง ค่าแรงงานต่าง ๆ ที่จ่าย
ใหแ้ กค่ นงานหรอื ลูกจา้ งที่ทาหนา้ ทเ่ี กยี่ วข้องกับการผลติ สินค้าสาเร็จรูปโดยตรง รวมทง้ั เป็นค่าแรงงาน
ท่ีมีจานวนมากเมื่อเทียบกบั ค่าแรงงานทางอ้อมในการผลิตสินค้าหนว่ ยหนึง่ ๆ และจัดเป็นค่าแรงงาน
สว่ นสาคัญในการแปรรปู วัตถดุ ิบใหเ้ ป็นสนิ ค้าสาเรจ็ รูป

2) ค่าแรงงานทางอ้อม (Indirect Labor) หมายถึง ค่าแรงของบุคคลท่ีทา
หน้าที่สนับสนุนการผลิต ซ่ึงไม่เก่ียวข้องกบั การผลิตสินค้าโดยตรง ค่าแรงงานทางออ้ มจะถือเปน็ ส่วน
หนง่ึ ของค่าใช้จา่ ยการผลติ

3) ค่าใช้จ่ายการผลิต (Manufacturing Overhead) ค่าใช้จ่ายการผลิต
หมายถึง ค่าใช้จ่ายชนิดต่าง ๆ ท่ีเก่ียวข้องกับการผลิตสินค้านอกเหนือจากวัตถุดิบทางตรงและ
คา่ แรงงานทางตรง เช่น วัตถดุ บิ ทางออ้ ม คา่ แรงงานทางออ้ ม ซ่ึงค่าใชจ้ า่ ยเหลา่ นีจ้ ะต้องเปน็ คา่ ใช้จ่าย
ทีเ่ กีย่ วกบั การดาเนนิ การผลิตในโรงงานเทา่ น้นั

2.4.3 การจาแนกตน้ ทุนตามพฤตกิ รรมของตน้ ทนุ
2.4.3.1 ต้นทุนผันแปร (Variable Costs) หมายถึง ต้นทุนที่จะมีต้นทุนรวม

เปลี่ยนแปลงไปตามสดั ส่วนของระดับการผลติ ในขณะท่ีต้นทนุ ตอ่ หนว่ ยจะคงท่ีเท่ากนั ทุกหน่วย
2.4.3.2 ต้นทุนคงที่ (Fixed Costs) คือ ต้นทุนที่มีพฤติกรรมคงที่ไม่ได้เปล่ียนแปลง

ไปตามระดับของการผลิตในช่วงของการผลิตระดับหนึ่ง แต่ต้นทุนคงท่ีต่อหน่วยก็จะเปล่ียนแปลง
ในทางลดลงถ้าปรมิ าณการผลิตเพิ่มมากข้ึน
2.5 ทฤษฎผี ลตอบแทน

ผลประโยชน์หรือผลตอบแทน (Benefits) ของการลงทุน หมายถึง มูลค่าของสินค้าหรือ
บริการทผี่ ลิตได้จากการลงทุน (ตลาดหลักทรัพย์แหง่ ประเทศไทย, มปป: ออนไลน์)

16

1. ผลตอบแทนทางตรง (Direct Benefits) คือผลผลิตสุทธิของการลงทุน ซ่ึงหมายถึง มูลค่า
ของสินค้าและบริการที่ผลิตได้โดยตรงจากการลงทุน นอกจากน้ียังหมายถึงการประหยัดและการลด
ค่าใชจ้ ่ายจากทเ่ี คยมีอยู่เดมิ

2. ผลตอบแทนทางอ้อม (Indirect Benefits) คือผลประโยชน์ตอบแทนอ่ืน ๆ ท่ีนอกเหนือจาก
ผลประโยชน์ตอบแทนทางตรง นอกจากน้ียังรวมถึงผลประโยชน์ตอบแทนด้านสังคมและส่ิงแวดลอ้ ม
ต่าง ๆ เช่น โครงการน้ันอาจกลายเป็นแหล่งท่องเท่ียวที่สวยงาม ก่อให้เกิดการขยายตัวของการ
ท่องเทย่ี วในพนื้ ทที่ โ่ี ครงการต้งั อยู่เปน็ ต้น

3. ผลตอบแทนท่ีไม่มีตัวตน (Intangible Benefits) คือผลตอบแทนท่ีไม่สามารถประเมิน
มลู คา่ เปน็ ตัวเงนิ ได้ เช่น การลงทนุ นนั้ อาจมสี ่วนช่วยยกระดับคุณภาพชีวติ และการกระจายรายได้ให้มี
ความยตุ ธิ รรมมากขึน้ เป็นต้น

ค่าเสียโอกาสของทุน (Opportunity Cost of Capital) คือถ้ามีการกาหนดให้ตลาดทุน
(Capital Market) ท่ีมีอยู่สามารถนาเงินตรา หรือทรัพยากรไปลงทุนเพ่ือสร้างเงินตรา ให้มีจานวน
มากข้ึนในอนาคตแล้ว สามารถกล่าวได้ว่าค่าเสียโอกาสของการออมได้เกิดข้ึนแล้ว ทางเลือกต่อการ
บริโภคในปัจจุบันคือ การใช้เงินทุนหรือทรพั ยากรไปในทางท่กี ่อให้เกิดรายได้ในอนาคต ซ่ึงอย่างน้อย
ต้องมมี ลู ค่าเท่ากบั เงินตราในปจั จุบันท่ีเกดิ จากการลงทุนในรูปแบบอืน่

การศึกษาครั้งน้ีใช้แนวคิดการวิเคราะห์ผลตอบแทนและการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของ
ตน้ ทุนปริมาณและกาไรดังนี้

2.5.1 อัตรากาไรสุทธิ หมายถึง อัตราส่วนเปรียบเทียบระหว่างกาไรสุทธิกับยอดขายสุทธิ
ผลลัพธ์ที่ได้บอกให้ทราบว่าธุรกิจบริหารงานมีประสิทธิภาพเพียงใด และธุรกิจสามารถดาเนินงานให้
บรรลุเปา้ หมายเพยี งใด อตั ราสว่ นที่สงู แสดงวา่ ธรุ กิจมีกาไรสงู เขยี นเป็นสตู รการคานวณได้ดงั นี้

อตั รากาไรสุทธิ = กาไรสทุ ธิ x 100
ยอดขายสุทธิ

2.5.2 อัตรากาไรสุทธิต่อต้นทุน หมายถึง อัตราส่วนเปรียบเทียบระหว่างกาไรที่เกิดข้ึน
หลังจากหกั คา่ ใช้จ่ายต่าง ๆ แล้วเทยี บกบั ต้นทนุ ทง้ั สน้ิ เขียนเปน็ สตู รการคานวณได้ดังน้ี

อตั ราผลตอบแทนจากการลงทนุ = กาไรสุทธิ x 100
ต้นทนุ รวม

2.5.3 อัตราผลตอบแทนจากการลงทุน หมายถึง อัตราส่วนเปรียบเทียบระหว่างกาไรที่
เกิดข้ึนหลังจากหักค่าใช้จ่ายต่าง ๆ แล้วเทียบกับสินทรัพย์ไมห่ มุนเวียน เขียนเป็นสูตรการคานวณได้
ดังนี้ อตั ราผลตอบแทนจากการลงทุน = กาไรสทุ ธิ x 100

สนิ ทรัพย์ไมห่ มุนเวียน

17

2.6 กรอบแนวคดิ การทาโครงงาน
คณะผู้ศึกษาโครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม

กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์
ได้นาปญั หาดา้ นการปลกู และจาหน่ายดอกดาวเรืองมาศึกษา เพอ่ื รับรู้ต้นทุนและผลตอบแทนทีแ่ ท้จริง
ของผู้ประกอบการผลิตและจาหน่ายดอกดาวเรือง ของนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่
ล้อม อาเภอลบั แล จังหวดั อตุ รดิตถ์ ซ่งึ ยงั ไมไ่ ด้ดาเนินการบันทกึ บัญชแี สดง ดังภาพท่ี 2.11 ดังน้ี

ปัญหา
นายสวน ธรรมรตั น์ ยงั ขาดความร้ใู นเรือ่ งของการคิดตน้ ทนุ และผลตอบแทน จึงทาให้
การตั้งราคาท่ขี ายมกี ารผดิ พลาด ทาใหเ้ สียโอการทางดา้ นการสร้างรายได้

กระบวนการ
แกไ้ ขปัญหา

ผลท่ไี ด้จากการดาเนนิ งาน
- ทราบต้นทุนการปลกู ดอกดาวเรือง
- ทราบผลตอบแทนการปลกู ดอกดาวเรือง

ภาพที่ 2.12 กรอบแนวคิดการทาโครงงาน

18

2.7 งานวิจยั ทเ่ี ก่ยี วขอ้ ง
กนกวลี ขันดี (2545 : บทคัดย่อ) ศึกษาเร่ืองต้นทุนและผลตอบแทนการลงทุนของผลิตผล

จากดอก ดาวเรืองเพื่อการส่งออก : กรณีศึกษา บริษัท ไซอะกรา จากัด มีวัตถุประสงค์เพอ่ื ศึกษาดัน
ทุนและผลตอบแทนการลงทุนของผลิตผลจากดอกดาวเรืองเพื่อการส่งออก จากกรณีศึกษา บริษัท
ไซอะกรา จากัด โดยศึกษาข้อมูลจากตัวเลขข้อมูลปริมาณการผลิต ต้นทุนและรายได้จากข้อมูลการ
บันทึกบัญชขี อง บริษทั ไซอะกรา จากัด ในปี พ.ศ. 2543-พ.ศ. 2544 โดยการสัมภาษณ์กลุม่ ผ้บู ริหาร
พนักงานแผนกบัญชีและการเงิน และพนักงานทุกแผนกที่เกี่ยวข้องของบริษัท ทาการศึกษาโดย
วเิ คราะหง์ บการเงนิ ปี พ.ศ. 2543-พ.ศ. 2544 วิเคราะห์ โครงสร้างตน้ ทุน และผลตอบแทนของผลิตผล
จากดอกดาวเรอื ง ในการประเมินความเป็นไปได้ในการลงทนุ ได้ใช้หลกั เกณฑ์ในการวัด คอื ระยะเวลา
คืนทุน (Paypack Period) มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) และอัตราผลตอบแทนท่ีแท้จริงจากการลงทุน
(IRR) ผลการศึกษาพบว่าการดาเนินงานโดยรวมของกิจการในปี พ.ศ. 2544 ดีขึ้นจากปีพ.ศ. 2543
เน่ืองจากการขยายกาลังการผลิต แต่อัตราส่วนทางการเงินด้านการบริหารสินทรัพย์อยู่ในเกณฑ์กอ่ น
ขา้ งต่า เนอ่ื งจากมหี นี้สินจานวนมาก โครงสรา้ งต้นทนุ ของผลติ ผลจากดอกดาวเรืองประกอบด้วยค่าใช้
ง่ายในการลงทุนและค่าใช้ง่ายในการดาเนินงาน รวมทั้งส้ิน 778,348.673 บาท ได้รับรายได้ท้ังสิ้น
1,102.546.16 บาท จากการประมาณกระแสเงินสุดของโครงการพบว่ากระแสเงินสดออกสุทธิเท่ากับ
758,5 16,639 บาท เมื่อประเมินความเป็นไปได้ในการลงทุนพบว่ามีความเหมาะสมต่อการลงทุน
เพราะ ใช้ระยะเวลาคืนทุน 16 เดือน 17 วัน มีมูลค่าปัจจุบันสุทธิเท่ากับ 258,6,859 บาท ซึ่งมีค่า
มากกว่าศนู ย์ ซ่งึ หมายถงึ ผลตอบแทนทีด่ ี และอตั ราผลตอบแทนท่ีแท้จริงจากการลงทุนเทา่ กบั ร้อยละ
59.28 ต่อปี ซ่ึงมีค่ามากกว่าอัตราดอกเบ้ียเงินให้กู้ยืมประเภท MLR ณ วันที่ 2 มกราคม 2545 ของ
ธนาคารแห่งหนึ่งทบี่ ริษัททาสัญญากยู้ มื เงนิ ไว้ คือ อตั ราร้อยละ : ต่อปี (ออนไลน์: 20 ธันวาคม 2564)

วิไลกุล ศรีวิลัย (2551 : บทคัดย่อ) ศึกษาเรื่องต้นทุนและผลตอบแทนของการปลูกดอก
เบญจมาศ อาเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาดันทุนและผลตอบแทนของการ
ปลูกดอกเบญจมาส ของเกษตรกรในเขตอาเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ โดยการเก็บข้อมูลจากการ
สัมภาษณ์ตามแบบสอบถามกลุ่มเกษตรกรการผลิตดอกเบญจมาศเพื่อการค้า ณ ศูนย์ถ่ายทอด
เทคโนโลยีการเกษตร ประจาตาบลเหมืองแก้ว อาเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ จานวน 30 ราย โดยมี
อายุโครงการ 5 ปี ผลการศึกษาพบว่า การปลูกดอกเบญจมาศแบ่งขนาดการศึกษาเป็น 6 ขนาด คือ
ขนาดการปลูก 40 โครง ขนาดการปลูก 55 โครง ขนาดการปลูก 80 โครง ขนาดการปลูก 105 โครง
ขนาดการปลูก 160 โครง และขนาดการปลูก 180 โครง การจัดอันดับระยะเวลาคืนทนุ กรณีท่ีได้รับ

19

การส่งเสริม ขนาดท่ีได้รับการคืนทุนเร็วที่สุด มี 2 ขนาด คือ ขนาดการปลูก 80 โครงและขนาดการ
ปลูก 105 โครง ไดร้ ับการคืนทุน 1.31 ปี รองลงมาคือขนาดการปลกู 55 โครง ได้รบั การคนื ทนุ 1.55
ปี ขนาดการปลูก 40 โครงไดร้ ับการคนื ทนุ 1.57 ปี ขนาดการปลกู 160 โครงและขนาดการปลกู 180
โครง ได้รับการคืนทุน 1.70 ปี กรณีที่ไม่ได้รับการส่งเสริม ขนาดท่ีได้รับการคืนทุนเร็วท่ีสุด คือขนาด
การปลูก 80 โครง ได้รับการคืนทุน 2.96 ปี รองลงมาคือขนาดการปลูก 105 โครง ได้รับการคืนทุน
3.05 ปี ขนาดการปลูก 40 โครง ได้รับการคืนทุน 3.06 ปี ขนาดการปลูก 55 โครง ได้รับการคืนทนุ
3.66 ปี ขนาดการปลูก 160 โครง ได้รับการคืนทุน 4.41 ปี และขนาดการปลูก 180 โครงได้รับการ
คนื ทนุ 4.54 ปี (ออนไลน์: 22 ธนั วาคม 2564)

วันธะนาสานุสิทธิ์ (2553: บทคัดย่อ) ได้ศึกษาการวิเคราะห์ต้นทุนและผลตอบแทนเชิง
เปรียบเทียบของการปลูกข้าว โดยใช้สารเคมีและสารชีวภาพของเกษตรกร ผู้ปลูกข้าวโดยใช้ข้อมูลปี
2552-2553 ทไ่ี ดจ้ ากการสมั ภาษณ์เกษตรกรผู้ปลกู ข้าว ในตาบลไรอ่ ้อย อาเภอพิชัย จงั หวัดอตุ รดิตถ์
จานวน 125 รายผลการศึกษาพบวา่ เกษตรกรใช้ต้นทนุ การปลูกข้าว โดยใชส้ ารเคมมี ีตน้ ทนุ รวมเฉลี่ย
ท้ังหมดไร่ละ 7,450 บาท และต้นทุนการปลูกข้าว โดยใช้สารชีวภาพมีต้นทุนรวมเฉลี่ยท้ังหมดไร่ละ
4,600 บาท ผลผลิตต่อไร่ของการปลูกข้าว โดยใช้สารเคมี 70 ถัง / ไร่ขายได้กิโลกรัมละ 8.40 บาท
ดงั น้ันเกษตรกรขาดทนุ สุทธไิ ร่ละ 1,990 บาท สว่ นผลผลิตต่อไรข่ องการปลกู ขา้ วโดยใช้สารชีวภาพ 60
ถัง / ไร่ขายได้กิโลกรัมละ 10 บาท ดังน้ันเกษตรกรมีกาไรสุทธิไร่ละ 1,400 บาท ซึ่งสาเหตุของการ
ขาดทุนของเกษตรกรผู้ปลูกข้าวโดยใช้สารเคมีเกิดจากเกษตรกรมีการใช้แรงงานคนในครัวเรือนมาก
ทาให้ต้นทุนท่ีไม่เป็นตัวเงินสูง แต่เมื่อคิดรายรับท่ีเป็นตัวเงินสดเกษตรกรที่ปลูกข้าวโดยใช้สารเคมีมี
รายรับจากการขายข้าวไร่ละ 5,460 บาท เกษตรกรที่ปลูกข้าวโดยใช้สารชีวภาพจึงมีรายรบั จากการ
ขายข้าวไรล่ ะ 6,000 บาท (ออนไลน:์ 22 ธนั วาคม 2564)

วชั รนิ ทร์ กนั ธะ (2553 : บทคดั ย่อ) ศกึ ษาเรือ่ งตน้ ทุนและผลตอบแทนของการปลกู ดอกมะลิ
ในตาบลแม่แฝก อาเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาต้นทุนและผลตอบแทน
ของการปลกู ดอกมะลิในหม่ทู ่ี 10 หมูบ่ า้ นรงี ามพัฒนา ตาบลแม่แฝก อาเภอสันทราย จงั หวดั เชยี งใหม่
ด้วยวิธีการเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์กลุ่มเกษตรกรตามแบบสอบถาม ต้นทุนและผลตอบแทนของ
การปลูกดอกมะลิจานวนทง้ั สิน้ 36 ราย ทาการวิเคราะหต์ น้ ทุนและผลตอบแทนของการปลูกคอกมะลิ
ซึ่งแบ่งขนาดพ้ืนที่ปลูกออกเป็น 4 ขนาด ได้แก่ 1 งาน 2 งาน 3 งาน และ 4 งานตามลาดับ โดยใช้
เกณฑ์ในการประเมินคือ ระยะเวลาคืนทุน (PBP) มูลค่าปัจจุบันสุทธิ (NPV) และอัตราผลตอบแทน
ภายใน (IRR) ผลการศึกษาพบว่า การจัดอันดับระยะเวลาคืนทุน ขนาดพื้นท่ีปลูก 4 งาน จะให้
ระยะเวลาคืนทนุ สงู ท่สี ดุ คอื 3 ปี 1 เดือน 10 วนั รองลงมา ไดแ้ ก่ ขนาดพืน้ ที่ปลกู 3 งาน ขนาดพ้นื ท่ี
ปลูก 2 งาน และขนาดพื้นท่ีปลูก 1 งานตามลาคับ การจัดอันดับมูลค่าปัจจุบันสุทธิในกรณี ที่อัตรา
ผลตอบแทนขัน้ ต่าที่กาหนดรอ้ ยละ 143 และร้อยละ 6.75 พบว่า ขนาดพื้นทีป่ ลูก 4 งาน จะให้อัตรา

20

ผลตอบแทนขั้นต่าสูงที่สุดคือ 179,904.27 บาท และ 106,225.64 บาท รองลงมาได้แก่ ขนาดพ้ืนที่
ปลูก 3 งานขนาดพ้ืนท่ีปลูก 2 งาน และขนาดพ้ืนที่ปลูก 1 งานตามลาดับ และการจัดอันดับ
ผลตอบแทนภายใน ขนาดพื้นท่ีปลูก 4 งาน จะให้อัตราผลตอบแทนภายในสูงที่สุดคือร้อยละ 38.01
รองลงมาได้แก่ ขนาดพ้นื ท่ีปลกู 3 งาน ขนาดพนื้ ที่ปลกู 2 งาน และขนาดพื้นทปี่ ลกู 1 งานตามลาดับ
(ออนไลน:์ 22 ธันวาคม 2564)

สมชาย คล้ายโชคคล่อง (2563 : บทคัดย่อ) การศึกษาเก่ียวกับต้นทุนและผลตอบแทนของ
การทานาบวั ตัดดอกในประเทศไทย โดยการสัมภาษณ์เกษตรกรผู้ทานาบวั ตัดดอกจานวนท้งั หมด 74
ครัวเรือน แบ่งกลุ่มตัวอย่างออกเป็น 2 กลุ่ม คือเกษตรกรที่มีพ้ืนท่ีผลิตน้อยกว่า 10 ไร่ (ฟาร์มขนาด
เลก็ ) จานวน 49 ครัวเรือน และเกษตรกรทมี่ ีพ้ืนท่ีผลิตระหว่าง 10-25 ไร่ (ฟาร์มขนาดกลาง) จานวน
25 ครัวเรือน ผลการศึกษาพบว่าฟาร์มขนาดเล็ก และฟาร์มขนาดกลาง มีต้นทุนท้ังหมดเฉลี่ยเทา่ กบั
24,720.25 และ18,602.96 บาท/ไร่ รายไดท้ ัง้ หมดจากการทานาบัวตัดดอกเฉลี่ยของฟาร์มขนาดเล็ก
และฟาร์มขนาดกลาง เท่ากับ 30,521.15 และ 23,147.42 บาท/ไร่ ทาให้เกษตรกรท้ังสองกลุ่มไดร้ ับ
กาไรสุทธิเฉลี่ยเท่ากับ 5,800.90 และ 4,544.46 บาท/ไร่ ปริมาณผลผลิตคุ้มทุนของฟาร์มขนาดเล็ก
และฟาร์มขนาดกลางเท่ากับ 8,792.78 และ 8,680.40 ดอก/ไร่ ราคาขายคุ้มทุนของฟาร์มขนาดเล็ก
และฟาร์มขนาดกลางเท่ากับ 1.13 และ1.17 บาท/ดอก ตามลาดับ เม่ือทดสอบความแตกต่างของ
ต้นทุน ผลตอบแทนทั้งหมด และกาไรสุทธิของทั้งสองขนาดฟาร์มพบวา่ ต้นทุนทั้งหมดเฉล่ีย/ไร่ และ
รายได้เฉล่ีย/ไร่จากการทานาบัวตัดดอกของท้ังสองขนาดฟาร์มมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสาคัญ
ทางสถิติ ณ ระดับความเชื่อมั่นร้อยละ 95 และ 90 ตามลาดับ ส่วนกาไรสุทธิเฉลี่ย/ไร่ท่ีเกษตรกรท้งั
สองขนาดฟาร์มไดร้ ับไมม่ ีความแตกตา่ งกันทางสถิติ (ออนไลน:์ 20 ธนั วาคม 2564)

บทที่ 3
วิธกี ารดาเนนิ โครงงาน

จากการศึกษา โครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม
กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์
มีวัตถุประสงค์เพ่ือ 1) เพ่ือศึกษาต้นทุนการปลูกและการจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม
โครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรอื งพนั ธทุ์ องเฉลิม กรณีศึกษาสวนนายสวน
ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ 2) เพื่อศึกษาผลตอบแทน
การปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม โครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรือง
พันธ์ุทองเฉลิม กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล
จังหวัดอุตรดิตถ์ คณะผู้ศึกษาได้ดาเนินงานตามระเบียบการดาเนินโครงงานอย่างเป็นระบบ โดยมี
วิธกี ารดาเนนิ โครงงานดงั น้ี

3.1 ข้ันตอนการดาเนินโครงงาน
3.2 ประชากรและกลมุ่ ตวั อยา่ ง
3.3 เครอ่ื งมือที่ใช้ในการดาเนนิ โครงงาน
3.4 การเก็บรวบรวมขอ้ มูล
3.5 การวิเคราะห์ข้อมลู
3.1 ข้ันตอนการดาเนนิ โครงงาน
3.1.1 ข้ันตอนการดาเนนิ โครงงาน

โดยการเขยี นโครงงานศกึ ษาสภาพปจั จบุ ันและปัญหาของธุรกิจ
3.1.1.1 เสนอข้อมูลผู้ประกอบกิจการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมกรณีศึกษา
สวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ ที่กาลังเผชิญ
ปัญหาการเก็บต้นทุนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมได้ไม่ครบถ้วน ตามหลักการบัญชีทาให้ไม่
สามารถคานวณผลตอบแทน ท่ไี ดร้ บั จากการจาหน่ายดอกดาวเรอื งพนั ธุ์ทองเฉลิมได้อย่างถูกต้อง
3.1.1.2 เขียนโครงร่างโครงงาน การวิเคราะห์และออกแบบโครงสร้างต้นทุนของผู้
ประกอบกิจการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม โดยอาศัยการศึกษาสอบถามข้อมูลเบื้องต้นเพ่ือ
นามาเขียนโครงร่างโครงงานเพื่อเปน็ แนวทางปฏบิ ตั ใิ นการดาเนินโครงงาน
3.1.1.3 นาเสนอโครงงานต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุ
ทองเฉลิมกรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล

22

จังหวัดอุตรดิตถ์ ให้กับอาจารย์ท่ีปรึกษาตรวจสอบโครงร่างโครงงานและ นาคาชี้แนะการทาโครงงาน
มาปรับปรงุ โครงงานเพือ่ การปฏิบตั ไิ ดถ้ กู ตอ้ ง

3.1.2 ขน้ั ตอนการดาเนนิ ตามโครงงาน
3.1.2.1 เขียนรายงานส่วนนาและเค้าโครง
3.1.2.2 เขียนรายงานเก่ียวกับเอกสารท่ีเกี่ยวข้องศึกษาค้นคว้าข้อมูลจากส่ือต่าง ๆ

โดยทาการศึกษาความหมายและความสาคัญของการจดั ทาบญั ชีความหมายและความสาคัญของธุรกิจ
ทฤษฎีตน้ ทนุ ทฤษฎผี ลตอบแทนข้อมูลเกีย่ วกบั ดอกดาวเรอื งพนั ธท์ุ องเฉลิมและงานวจิ ยั ที่เกี่ยวข้อง

3.1.2.3 เขยี นรายงานเกย่ี วกับผลการดาเนินงานโครงการการวิเคราะห์และออกแบบ
โครงสร้างต้นทนุ ของผปู้ ระกอบกจิ การผลติ และจาหนา่ ยดอกดาวเรืองพันธ์ทองเฉลมิ

3.1.2.4 การศึกษาและสร้างแบบฟอร์มในการคานวณตน้ ทนุ และผลตอบแทนในการ
ผลิตและจาหนา่ ยดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลมิ

3.1.2.5 การคานวณต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม
กรณศี กึ ษาของ นายสวน ธรรมรตั น์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลบั แล จังหวัดอุตรดติ ถ์

3.1.2.6 การเขียนรายงานสรุปผลอภิปรายผล และข้อเสนอแนะโครงงานการ
วเิ คราะห์ และออกแบบโครงสร้างตน้ ทนุ ของผปู้ ลูกดอกดาวเรืองพันธทุ์ องเฉลมิ

3.1.2.7 รวบรวมเอกสารและจัดทารูปเลม่ โครงงาน
3.1.3 ขน้ั การสรุปผลโครงงาน

3.1.3.1 นาเสนอโครงงานให้กับคณะกรรมการประเมนิ ผล
3.1.3.2 สรุปผลและประเมนิ ผลโครงงาน
คณะผู้ศึกษาได้วางแผนที่จะดาเนินงานตามโครงงานโดยมีข้นั ตอนการดาเนินงานดัง
ตารางท่ี 3.1 ดงั น้ี
ตารางท่ีแสดงขั้นตอนการดาเนินโครงงานเรื่องศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอก
ดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม
อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์

23

ตารางที่ 3.1 แสดงแผนการดาเนินโครงงาน

ระยะเวลาในการดาเนนิ งาน

การดาเนินโครงงาน พฤศจกิ ายน ธนั วาคม มกราคม กมุ ภาพันธ์

2564 2564 2565 2565

1. เสนอขอ้ มลู ผปู้ ระกอบกิจการดาวเรืองพันธทุ์ องเฉลิม

กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว

ตาบลไผ่ลอ้ ม อาเภอลับแล จังหวัดอตุ รดิตถ์

2. เขียนโครงร่างโครงงาน

3. นาเสนอโครงงานเรอ่ื งศึกษาต้นทุนและผลตอบแทน

การปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมกรณีศึกษาสวน

นายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม

อาเภอลับแล จังหวดั อุตรดิตถ์

4. ข้ันการดาเนินตามโครงงาน

5. ออกแบบเคร่อื งมอื ทใ่ี ชใ้ นการดาเนนิ โครงงาน

6. ข้นั ตอนสรุปผลโครงงาน

24

ศึกษาความเป็นมาและความสาคญั ของปัญหา ศึกษาข้อมลู จากทฤษฎแี ละงานวจิ ัยที่เก่ยี วข้อง

ออกแบบโครงงาน

เกบ็ รวบรวมข้อมลู ด้านการบนั ทกึ บัญชสี วนดอกดาวเรอื งของ นายสวน ธรรมรตั น์

ออกแบบเครือ่ งมือทใ่ี ช้ในการดาเนินโครงงาน

ใชแ้ บบสัมภาษณ์รวบรวมขอ้ มูลทางการเงนิ

วเิ คราะห์ผลข้อมูลทางการเงินท่ีไดร้ บั
จากการสมั ภาษณ์
สรุปโครงงาน

ภาพท่ี 3.1 ภาพแสดงขน้ั ตอนการดาเนนิ โครงงาน

25

3.2 ประชากรและกลุม่ ตัวอย่าง

ผู้ประกอบกิจการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม บ้านเลขที่ 16/7 บ้านดงสระแก้ว

ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ มีพนักงานจานวน 2 คน ดังน้ี

3.2.1 นายสวน ธรรมรตั น์ เจา้ ของสวน

3.2.2 นางสาลี ธรรมรัตน์ ผู้ช่วยเจ้าของสวน

3.3 เครื่องมือทใี่ ช้ในการดาเนินโครงงาน

เครอ่ื งมือทีใ่ ชใ้ นการเกบ็ รวบรวมขอ้ มูลสาหรับเพอื่ ให้ได้คาตอบตามวตั ถุประสงค์ของโครงงาน

ศกึ ษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลกู ดอกดาวเรอื งพนั ธุ์ทองเฉลมิ กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรตั น์

บ้านดงสระแกว้ ตาบลไผ่ลอ้ ม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยการใชแ้ บบสมั ภาษณ์ท่ีได้ออกแบบ

ขึ้นเพื่อรองรบั วัตถปุ ระสงค์ของการศึกษาแบง่ ออกเป็น 2 ส่วนดงั น้ี

แบบการสัมภาษณเ์ พอ่ื การศกึ ษา/เพอ่ื การจดั ทา

โครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม กรณีศึกษาของ

นายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์

สว่ นท่ี 1 คาชีแ้ จง

1.1 วัตถุประสงค์ของโครงงาน

1.1.1 เพอื่ ศึกษาตน้ ทุนการปลูกดอกดาวเรอื งพนั ธท์ุ องเฉลิม กรณีศึกษาสวนนายสวน

ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์

1.1.2 เพื่อศกึ ษาผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุท์ องเฉลมิ กรณศี ึกษาสวนนายสวน

ธรรมรัตน์ บา้ นดงสระแก้ว ตาบลไผล่ ้อม อาเภอลับแล จังหวดั อตุ รดิตถ์

1.2 รายละเอียดโครงงาน

1.2.1 โครงงานนี้จัดทาขึ้นเพื่อเป็นการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอก

ดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม และเป็นกระบวนการพัฒนาการเรียนรู้ของผเู้ รยี นหลกั สูตรประกาศนียบัตร

วิชาชีพช้ันสูง (ปวส.) รายวิชาโครงงาน รหัสวิชา 30201-8501 ประจาภาคเรียนท่ี 2 ปีการศึกษา

2564

1.2.2 ข้อตกลงของโครงงานเร่ืองศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์

ทองเฉลิมกรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัด

อุตรดติ ถ์ การให้ขอ้ มลู จะไม่มผี ลกระทบท่กี ่อให้เกิดความเสยี หายตอ่ ผู้ใหข้ ้อมูลและหน่วยงานในทุก ๆ

ด้าน

1.2.3 ประโยชน์ของโครงงาน มีความรู้จากการศึกษาข้อมูล การได้ลงปฏิบัติจริง และได้

ส่งเสริมการมีส่วนร่วมระหว่างสถานศึกษากับชุมชน ในการร่วมกันพัฒนาการดาเนินงานให้เกิด

ประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธิผล

26

สว่ นท่ี 2 รายละเอียดของกจิ การ
ตอนที่ 1 ข้อมูลทัว่ ไป

1.1 ชื่อเจ้าของกิจการ ..............................................................................................................
1.2 ช่อื กจิ การ ..........................................................................................................................
1.3 ลกั ษณะของธุรกจิ .............................................................................................................
1.4 ระยะเวลาดาเนินกิจการ ....................................................................................................
1.5 ผลิตภัณฑ์ ..........................................................................................................................
1.6 ช่องทาง/สถานทจ่ี าหนา่ ย .................................................................................................
1.7 การสง่ เสริมการขาย ..........................................................................................................
1.8 จานวนพนกั งาน ................................................................................................................
1.9 แนวคดิ ในการเร่มิ ต้นประกอบธรุ กจิ ..................................................................................
1.10 อื่น ๆ ...............................................................................................................................
ตอนที่ 2 ข้อมูลด้านการบรหิ ารจัดการและการเงนิ ของกิจการ

รายการ รายละเอยี ด จานวนเงิน หมายเหตุ

1. ขอ้ มูลการลงทนุ
1.1 เงินทนุ หมนุ เวียน
1.1.1 เงนิ สดและเงนิ ฝากธนาคาร
1.1.2 วสั ดุสานักงาน/วัสดสุ ิ้นเปลือง
1.1.3 อน่ื ๆ ...................................
1.2 ที่ดนิ อาคาร และอุปกรณ์

1.2.1 ท่ีดิน
1.2.2 อาคาร
1.2.3 อุปกรณ์
1.3 แหลง่ เงินทนุ อน่ื ๆ
13.1 เงินกู้ธนาคาร
1.3.2 เงนิ กูส้ หกรณ์ (ระบ)ุ สหกรณ์อะไร)
1.3.3 เงินก้นู อกระบบ
1.3.4 อน่ื ๆ ..............................................

27

รายการ รายละเอยี ด จานวนเงนิ หมายเหตุ

2. ขอ้ มูลดา้ นการจาหนา่ ย
2.1 สินค้าและบริการ

(......................................)
2.1.1 ปริมาณ
2.1.2 ราคาขาย

2.2 สนิ ค้าและบริการ
(......................................)

2.2.1 ปรมิ าณ
2.2.2 ราคาขาย
3. ข้อมูลปรมิ าณการผลติ (หนว่ ยผลิต)
3.1 สนิ ค้า....................................................
3.1.1 ต่อเดอื น
3.1.2 ตอ่ สัปดาห์
3.1.3 ตอ่ วัน
3.1 สนิ ค้า....................................................
3.1.1 ตอ่ เดอื น
3.1.2 ตอ่ สปั ดาห์
3.1.3 ตอ่ วัน
4. ขอ้ มูลตน้ ทุนการผลติ (DM + DL +MOH)
4.1 วตั ถดุ บิ ทางตรง
4.1.1 ......................................................
4.1.2 ......................................................
4.1.3 ......................................................
4.2 คา่ แรงงานทางตรง
4.2.1 ......................................................
4.2.2 ......................................................
4.2.3 ......................................................

28

รายการ รายละเอียด จานวนเงนิ หมายเหตุ

4.3 ค่าใชจ้ ่ายในการผลิต
4.3.1 วัตถุดบิ ทางอ้อม
4.3.2 ค่าแรงงานทางอ้อม
4.3.3 ค่าใช้จา่ ยในการผลติ อนื่ ๆ

5. ข้อมลู ต้นทุนงวดเวลา (คา่ ใชจ้ ่ายในการ
ดาเนินงาน)

5.1 ค่าใชจ้ า่ ยในการขาย
5.1.1 ......................................................
5.1.2 ......................................................

5.2 ค่าใช้จา่ ยในการบรหิ าร
5.2.1 ......................................................
5.2.2 ......................................................

6. ขอ้ มูลด้านการเกบ็ รกั ษาสินค้าและบริการ
6.1 สถานที่จัดเกบ็
6.1.1.....................................................
6.2 ปริมาณสูงสุด
6.2.1.......................................................
6.3 ปรมิ าณตา่ สุด
6.4 ตน้ ทุนการเก็บรักษา

7. ขอ้ มูลดา้ นอื่น ๆ
7.1 .............................................................
7.2 .............................................................

ตอนที่ 3 ขอ้ เสนอแนะอ่ืน ๆ
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................
................................................................................................................................................................

29

3.4 การเก็บรวบรวมขอ้ มูล
การเก็บรวบรวมขอ้ มูลโครงงานเร่ืองศกึ ษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลกู ดอกดาวเรอื งพันธ์ุ

ทองเฉลิมกรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัด
อุตรดิตถ์ มดี ังน้ี

3.4.1 ลกั ษณะของขอ้ มลู สามารถแบง่ ได้เปน็ 2 ประเภทดงั นี้
3.4.1.1 ข้อมูลปฐมภูมิ (Quantitative Data) คอื ข้อมูลท่ีเป็นตัวเลขหรอื นามาให้

รหัสเป็นตัวเลขซึ่งสามารถนาไปใช้วิเคราะห์ทางสถิติได้ ซึ่งได้แก่ ตัวเลขของต้นทุนวัตถุดิบต้นทุน
ค่าแรงงานและต้นทุนค่าใช้จ่ายในการผลิต ไปคานวณหาต้นทุนของการปลูกและจาหน่ายดอก
ดาวเรืองพนั ธท์ุ องเฉลมิ

3.4.1.2 ข้อมูลเชิงคุณภาพ (Qualitative Data) คือ ข้อมูลท่ีไม่ใช่ตัวเลขไม่ได้มี
การให้รหัสตัวเลขท่ีจะนาไปวิเคราะห์ทางสถิติ แต่เป็นข้อความหรือข้อสนเทศ ซึ่งได้แก่ ข้อมูลท่ัวไป
ของดอกดาวเรอื งพันธ์ทุ องเฉลิม ขั้นตอนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม

3.4.2 แหล่งที่มาของข้อมูล และข้อมูลท่ีสาคัญ ได้แก่ บุคคลเป็นผู้ให้สัมภาษณ์ ผู้กรอก
แบบสอบถามบุคคลท่ีถูกสังเกต เอกสารทุกประเภท และข้อมูลสถิติจากหนว่ ยงานรวมไปถึงภาพถา่ ย
แผนท่ี แผนภูมิ หรือแม้แต่วัตถุ สิ่งของ ก็ถือเป็นแหล่งข้อมูลได้ท้ังสิ้น โดยท่ัวไปสามารถจัดประเภท
ข้อมลู ตามแหล่งท่ีมาได้ 2 ประเภทดังนี้

3.4.2.1 ข้อมูลปฐมภูมิ (Primary Data) คือ ข้อมูลท่ีผู้ศึกษาเก็บข้ึนมาใหม่เพ่ือ
ตอบสนองวัตถุประสงค์การวิจัยในเรื่องน้ัน ๆ โดยเฉพาะการเลือกใช้ข้อมูลแบบปฐมภูมิผู้ศึกษาจะ
สามารถเลือกเก็บข้อมูลได้ตรงตามความต้องการและสอดคล้องกับวตั ถุประสงค์ตลอดจนเทคนิคการ
วิเคราะห์ แต่มีข้อเสียตรงทีส้ินเปลืองเวลาค่าใช้จ่ายและอาจมีคุณภาพไม่ดีพอหากเกิดความผิดพลาด
ในการเก็บข้อมูลภาคสนาม ซึ่งได้แก่ ข้อมูลต้นทุนวัตถุดิบ ต้นทุนค่าแรงงาน ต้นทุนค่าใช้จ่ายในการ
ปลูกและจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลมิ

3.4.2.2 ข้อมลู ทตุ ิยภูมิ (Secondary Data) คือข้อมลู ต่าง ๆ ทมี่ ีผเู้ ก็บหรือรวบรวม
ไว้ก่อนแล้วเพียงแค่นักวิจัยนาข้อมูลเหล่าน้ันมาศึกษาใหม่ เช่น ข้อมูลสามะโนประชากร สถิติจาก
หน่วยงาน และเอกสารทุกประเภท ชว่ ยใหผ้ ู้ศกึ ษาประหยัดค่าใช้จ่ายไม่ตอ้ งเสยี เวลากับการเกบ็ ข้อมูล
ใหม่และสามารถศึกษายอ้ นหลังได้ ทาให้ทราบถงึ การเปลี่ยนแปลงและแนวโนม้ การเปลยี่ นแปลงของ
ปรากฏการณ์ท่ีศึกษา แต่จะมีข้อจากัดในเรื่องความครบถ้วนสมบูรณ์เน่ืองจากบางคร้ังข้อมูลที่มีอยู่
แล้วไม่ตรงตามวัตถุประสงค์ของเรื่องท่ีผู้ศึกษาและปัญหาเรื่องความน่าเช่ือถือของข้อมูล ก่อนจะ
นาไปใช้จึงต้องมีการปรับปรุงแก้ไขข้อมูล และเก็บข้อมูลเพ่ิมเติมจากแหล่งอื่นในบางส่วนท่ียังไม่

30

สมบูรณ์ซึ่ง ได้แก่ ข้อมูลทั่วไปของดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมข้อมูลขั้นตอนและวิธีการปลูกดอก
ดาวเรืองพนั ธ์ทุ องเฉลิมของแต่ละพน้ื ที่
3.5 สถิตทิ ใ่ี ชว้ ิเคราะห์ข้อมลู

อาจารยอ์ นุรกั ษ์ ทองสุโขวงศ์ (2561 : ออนไลน์) ไดใ้ หค้ านิยามของ ต้นทุน (Cost) หมายถึง
มูลค่าของทรัพยากรที่สูญเสียไปเพ่ือให้ได้สินค้าหรือบริการ โดยมูลค่าน้ันจะต้องสามารถวัดได้เป็น
หนว่ ยเงนิ ตรา ซง่ึ เปน็ ลกั ษณะของการลดลงในสนิ ทรพั ยห์ รือเพ่ิมข้นึ ในหนี้สนิ

สมนึก เอื้อจิระพงษ์พันธ์ (2555 : ออนไลน์) ได้ให้คานิยามของ ต้นทุน หมายถึง มูลค่าของ
ทรัพยากรที่สูญเสียไปเพื่อให้ได้สินค้าหรือบริการ โดยมูลค่าน้ันจะต้องสามารถวัดเป็นหน่วยเงินตรา

ดวงมณี โกมารทัต (2554 : ออนไลน์) ได้ให้คานิยามของ ต้นทุน หมายถึง มูลค่าที่วัดได้เปน็
จานวนเงินของสินทรัพย์หรือความเสียสละที่กิจการได้ลงทุนเพื่อให้ได้สินค้า สินทรัพย์หรือบริการ
ตา่ ง ๆ ท่ีกจิ การคาดว่าจะนาไปใช้ไดเ้ พือ่ ใหเ้ กิดประโยชนใ์ นกิจการภายหลงั

ดังน้ัน ต้นทุนในการศึกษาครั้งน้ี หมายถึง ต้นทุนท้ังส้ินจากการลงทุนผลิตและจาหนา่ ยดอก
ดาวเรอื ง ต้ังแต่การจัดหาเมล็ดจนกระทัง่ การจาหน่ายดอกดาวเรือง

ส่วนประกอบของต้นทุนท่ีใช้ในการผลิตสินค้าหรือผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด ( Cost of a
Manufactured Product / Cost of Goods) จะประกอบด้วย วัตถุดิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง
และคา่ ใช้จา่ ยการผลติ ซงึ่ ถา้ พจิ ารณาในด้านทรพั ยากรท่เี ปน็ ส่วนประกอบของสนิ ค้าแลว้ ประกอบดว้ ย

3.5.1 วัตถุดิบ (Materials)
วัตถุดิบนับว่าเป็นส่วนประกอบสาคัญของการผลิตสินค้าหรือผลิตภัณฑ์สาเร็จรูป

โดยทัว่ ไป ซึ่งตน้ ทนุ ทีเ่ ก่ยี วกับการใชว้ ัตถดุ บิ ในการผลติ สินค้าอาจจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ คือ
3.5.1.1 วัตถุดิบทางตรง (Direct Materials) หมายถึง วัตถุดิบหลักท่ีใช้ในการผลิต

และสามารถระบุได้อย่างชัดเจนว่าใช้ในการผลิตสินค้าชนิดใดชนิดหนึ่งในปริมาณและต้นทุนเท่าใด
รวมทัง้ จัดเป็นวัตถดุ ิบสว่ นใหญ่ท่ีใช้ในการผลติ สินคา้ ชนิดนัน้ ๆ

3.5.1.2 วัตถุดิบทางอ้อม (Indirect Materials) หมายถึง วตั ถดุ ิบตา่ ง ๆ ทเ่ี กี่ยวข้อง
โดยทางอ้อมกับการผลิตสินค้า แต่ไม่ใช่วัตถุดิบหลักหรือวัตถุดิบส่วนใหญ่ โดยปกติแล้ววัตถุดิบ
ทางออ้ มอาจจะถูกเรยี กวา่ “วัสดุโรงงาน” ซึง่ จะถอื เปน็ ค่าใช้จา่ ยการผลติ ชนิดหน่ึง

3.5.2 คา่ แรงงาน (Labor)
ค่าแรงงาน หมายถึง ค่าจ้างหรือผลตอบแทนท่ีจ่ายให้แก่ลูกจ้างหรือคนงานที่ทา

หน้าที่เก่ียวข้องกับการผลิตสินค้า โดยปกติแล้วค่าแรงงานจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือค่าแรงงาน
ทางตรง (Direct Labor) และค่าแรงงานทางออ้ ม (Indirect Labor)

3.5.2.1 ค่าแรงงานทางตรง (Direct Labor) หมายถึง ค่าแรงงานต่าง ๆ ท่จี ่ายให้แก่
คนงานหรือลูกจ้างท่ีทาหน้าท่ีเกี่ยวข้องกับการผลิตสินค้าสาเร็จรปู โดยตรง รวมทั้งเป็นค่าแรงงานทม่ี ี

31

จานวนมากเมื่อเทียบกับคา่ แรงงานทางอ้อมในการผลิตสินคา้ หน่วยหน่ึง ๆ และจัดเป็นคา่ แรงงานส่วน
สาคญั ในการแปรรูปวัตถุดบิ ให้เปน็ สินค้าสาเร็จรปู

3.5.2.2 ค่าแรงงานทางอ้อม (Indirect Labor) หมายถึง ค่าแรงของบุคคลท่ีทา
หน้าที่สนับสนุนการผลิต ซึ่งไม่เก่ียวข้องกบั การผลิตสินค้าโดยตรง ค่าแรงงานทางออ้ มจะถือเป็นสว่ น
หน่งึ ของคา่ ใชจ้ ่ายการผลติ

3.5.3 ค่าใช้จา่ ยการผลติ (Manufacturing Overhead)
ค่าใช้จ่ายการผลิต หมายถึง ค่าใช้จ่ายชนิดต่าง ๆ ท่ีเก่ียวข้องกับการผลิตสินค้า

นอกเหนือจากวัตถุดิบทางตรงและค่าแรงงานทางตรง เช่น วัตถุดิบทางอ้อม ค่าแรงงานทางอ้อมซ่ึง
คา่ ใชจ้ า่ ยเหลา่ นี้จะตอ้ งเปน็ ค่าใช้จา่ ยท่เี กยี่ วกบั การดาเนนิ การผลติ ในโรงงานเทา่ น้นั

การคานวณต้นทุนของระบบบัญชีและการเงินของกิจการเป็นการบันทึกการวัดผลและ
รายงานข้อมูลเกี่ยวกับต้นทุนการปลูกและจาหน่ายดอกดาวเรอื งพันธ์ุทองเฉลมิ ดงั น้ันต้นทนุ การผลิต
จะประกอบไปด้วยข้อมูลตน้ ทุนวัตถดุ ิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง และคา่ ใช้จา่ ยในการผลติ ซ่งึ แสดง
การใช้สตู รคานวณดงั ต่อไปน้ี

ต้นทุนการผลิต = วัตถดุ บิ ทางตรง + คา่ แรงงานทางตรง + ค่าใช้จา่ ยในการผลติ
ต้นทนุ การผลิตต่อหน่วย = (วัตถุดบิ ทางตรง + ค่าแรงงานทางตรง + ค่าใชจ้ า่ ยในการผลิต)

จานวนหน่วยท่ีผลิตได้
อัตรากาไรขั้นต้น (GPM) เป็นการวดั อตั ราส่วนเปรียบเทียบผลกาไรข้ันต้นกับยอดขาย ทาให้
สามารถประเมินประสทิ ธภิ าพในการดาเนินงานของกิจการเปรียบเทียบผลกาไรจากการขายเทียบเป็น
ร้อยละของยอดขาย

อตั ราส่วนกาไรขั้นตน้ = กาไรข้ันตน้ x 100
ยอดขายสทุ ธิ

การคานวณกาไรสุทธิ เป็นสูตรท่ีใช้สาหรับงบกาไรขาดทุน (Income statement) ซ่ึงกาไร
สุทธิ สามารถาคานวณได้จากการนารายได้รวมท้ังทางตรงและทางอ้อมของกิจการ นามาหักลบด้วย
ค่าใช้จ่ายทง้ั หมด อนั ประกอบดว้ ยต้นทนุ ของสินค้า ค่าใช้จา่ ยในการดาเนินการของกิจการทกุ ประเภท
รวมท้งั ภาษจี า่ ย ซึง่ แสดงการใช้สูตรคานวณดงั ตอ่ ไปน้ี

กาไรสทุ ธิ = รายไดร้ วม – ค่าใช้จ่ายรวม

32

อัตรากาไรสุทธิเป็นการวัดอัตราส่วนทางการเงินระหว่างผลกาไรสุทธิกับยอดขาย ซ่ึงเป็นอัตราส่วนที่
บอกถึงความสามารถการทากาไรสทุ ธิของกิจการ บอกถงึ ประสิทธภิ าพการดาเนินงานของกจิ การ

อัตรากาไรสุทธิ = กาไรสทุ ธิ x 100
ยอดขายสทุ ธิ

บทท่ี 4

ผลการศกึ ษา

จากการศึกษาโครงงานศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม
กรณีศึกษาสวนนายสวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ มี
วัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพ่ือศึกษาต้นทุนการปลูกดอกดาวเรืองพนั ธท์ุ องเฉลิม กรณีศึกษาสวนนายสวน
ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ 2) เพ่ือศึกษาผลตอบแทน
การปลูกดอกดาวเรืองพนั ธท์ุ องเฉลิมกรณศี กึ ษาสวนนายสวน ธรรมรตั น์ บา้ นดงสระแก้ว ตาบลไผล่ อ้ ม
อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ คณะผู้ศึกษาได้ดาเนินงานตามระเบียบการดาเนินโครงงานอย่างเป็น
ระบบ โดยปรากฏผลการศกึ ษาจาแนกตามประสงคข์ องโครงงาน ดงั นี้
4.1 ข้อมูลทว่ั ไป

4.1.1 ข้อมูลสว่ นตวั
ผู้ให้สัมภาษณ์ คือ นายสวน ธรรมรัตน์ อายุ 37 ปี เป็นเจ้าของกิจการ สวนดอก

ดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม ตั้งอยู่บ้านเลขที่ 16/7 หมู่ 5 บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล
จงั หวัดอุตรดติ ถ์

4.1.2 ขอ้ มูลเกีย่ วกบั สวน
สวนดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิมเป็นของนายสวน ธรรมรัตน์ ตั้งอยู่บ้านเลขท่ี 16/7 หมู่ 5
บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ มีระยะเวลาในการดาเนินการมา 4 ปี
โดยกอ่ นหนา้ นคี้ รอบครัวนายสวน ธรรมรตั น์ ประกอบอาชีพทานา ซ่ึงการทานานน้ั ทาได้เพยี งปีละ 1
ครั้ง และค่าใช้จ่ายในการซื้อสารเคมีที่ต้องใช้ในการทานามีราคาสูงขึ้น เม่ือเทียบกับกาไรที่ได้จาก
ผลผลิตถือวา่ ไมเ่ พยี งพอท่ีจะใช้จ่ายในครอบครวั นอกจากน้นี ายสวน ธรรมรตั น์ ยงั ต้องใชจ้ ่ายเก่ยี วกับ
การศึกษาของลูก ทาให้การเงินในครอบครัวไม่พอใช้จ่าย จึงคิดหาวิธีเพิ่มรายได้โดยการปลูกดอก
ดาวเรอื งพนั ธ์ุทองเฉลิมเปน็ อาชพี เสริมจากการทานาเพราะเปน็ พืชระยะส้ัน ดูแลง่ายคา่ ใช้จา่ ยไม่เยอะ
และยังสามารถปลูกได้ตลอดท้ังปี ซึ่งเป็นแนวทางในการหารายได้มาใช้ในครอบครัว โดยมีต้นทุน
เร่ิมแรกเป็นเงิน 20,000 บาท โดยจาหน่ายดอกดาวเรืองพนั ธุ์ทองเฉลิมด้วยวิธีการขายส่งให้กับแม่คา้
ขายพวงมาลัยในตลาดคลองโพธิ์ และตลาดทุ่งย้ัง ภายหลังนายสวน ธรรมรัตน์ เห็นว่าดอกดาวเรือง
พนั ธท์ุ องเฉลิมทาแล้วไดก้ าไรดี จึงคิดท่จี ะนามาทาเป็นอาชีพหลัก

34

4.2 ขอ้ มูลตน้ ทุนการผลติ
อาจารยอ์ นุรักษ์ ทองสโุ ขวงศ์ (2561 : ออนไลน)์ ได้ใหค้ านิยามของ ต้นทุน (Cost) หมายถึง มูลคา่
ของทรพั ยากรทส่ี ูญเสยี ไปเพอื่ ให้ไดส้ ินค้าหรอื บรกิ าร โดยมลู ค่าน้นั จะต้องสามารถวดั ได้เป็นหนว่ ย
เงินตรา ซึง่ เปน็ ลกั ษณะของการลดลงในสินทรัพยห์ รือเพม่ิ ข้นึ ในหนสี้ ิน

สมนึก เอื้อจิระพงษ์พันธ์ (2555 : ออนไลน์) ได้ให้คานิยามของ ต้นทุน หมายถึง มูลค่าของ
ทรัพยากรที่สูญเสียไปเพื่อให้ได้สินค้าหรือบริการ โดยมูลค่าน้ันจะต้องสามารถวัดเป็นหน่วยเงินตรา

ดวงมณี โกมารทัต (2554 : ออนไลน์) ได้ให้คานิยามของ ต้นทุน หมายถึง มูลค่าท่ีวัดได้เป็น
จานวนเงินของสินทรัพย์หรือความเสียสละท่ีกิจการได้ลงทุนเพ่ือให้ได้สินค้า สินทรัพย์หรือบริการ
ตา่ ง ๆ ทีก่ จิ การคาดว่าจะนาไปใช้ไดเ้ พ่ือใหเ้ กิดประโยชน์ในกิจการภายหลัง

ดังน้ัน ต้นทุนในการศึกษาครั้งนี้ หมายถึง ต้นทุนท้ังสิ้นจากการลงทุนผลิตและจาหน่ายดอก
ดาวเรือง ตัง้ แต่การจดั หาเมลด็ จนกระทัง่ การจาหน่ายดอกดาวเรอื ง

ส่วนประกอบของต้นทุนที่ใช้ในการผลิตสินค้าหรือผลิตภัณฑ์แต่ละชนิด (Cost of a
Manufactured Product / Cost of Goods) จะประกอบด้วย วัตถุดิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง
และค่าใชจ้ า่ ยการผลติ ซึ่งถ้าพจิ ารณาในด้านทรัพยากรทีเ่ ปน็ สว่ นประกอบของสินคา้ แลว้ ประกอบดว้ ย

1. วัตถดุ ิบ (Materials)
วัตถุดิบนับว่าเป็นส่วนประกอบสาคัญของการผลิตสินค้าหรือผลิตภัณฑ์สาเร็จรูป

โดยทั่วไป ซ่งึ ต้นทุนทีเ่ กย่ี วกับการใชว้ ตั ถดุ บิ ในการผลิตสนิ คา้ อาจจะถกู แบง่ ออกเปน็ 2 ลักษณะ คือ
1) วัตถุดิบทางตรง (Direct Materials) หมายถึง วัตถุดิบหลักท่ีใช้ในการผลิตและ

สามารถระบไุ ด้อย่างชัดเจนว่าใช้ในการผลิตสินค้าชนิดใดชนิดหนงึ่ ในปริมาณและตน้ ทุนเท่าใดรวมทั้ง
จัดเปน็ วตั ถุดบิ สว่ นใหญท่ ใี่ ช้ในการผลติ สนิ ค้าชนดิ นั้น ๆ

2) วัตถุดิบทางอ้อม (Indirect Materials) หมายถึง วัตถุดิบต่าง ๆ ท่ีเกี่ยวข้องโดย
ทางอ้อมกับการผลิตสินค้า แต่ไม่ใช่วัตถุดิบหลักหรือวัตถุดิบส่วนใหญ่ โดยปกติแล้ววัตถุดิบทางอ้อม
อาจจะถูกเรยี กวา่ “วสั ดโุ รงงาน” ซ่ึงจะถือเป็นค่าใช้จ่ายการผลติ ชนดิ หนึ่ง

2. คา่ แรงงาน (Labor)
ค่าแรงงาน หมายถึง ค่าจ้างหรือผลตอบแทนที่จ่ายให้แก่ลูกจ้างหรือคนงานที่ทา

หน้าท่ีเกี่ยวข้องกับการผลิตสินค้า โดยปกติแล้วค่าแรงงานจะถูกแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือค่าแรงงาน
ทางตรง (Direct Labor) และค่าแรงงานทางอ้อม (Indirect Labor)

1) ค่าแรงงานทางตรง (Direct Labor) หมายถึง ค่าแรงงานต่าง ๆ ท่ีจ่ายให้แก่
คนงานหรือลูกจ้างท่ีทาหน้าท่ีเก่ียวข้องกับการผลิตสินค้าสาเร็จรปู โดยตรง รวมทั้งเป็นค่าแรงงานท่ีมี
จานวนมากเมอื่ เทียบกับคา่ แรงงานทางอ้อมในการผลิตสินค้าหน่วยหนง่ึ ๆ และจดั เป็นคา่ แรงงานส่วน
สาคัญในการแปรรูปวตั ถดุ ิบใหเ้ ปน็ สินค้าสาเรจ็ รปู

35

2) ค่าแรงงานทางอ้อม (Indirect Labor) หมายถึง ค่าแรงของบุคคลที่ทาหน้าที่
สนับสนุนการผลิต ซ่ึงไม่เกี่ยวข้องกับการผลิตสินค้าโดยตรง ค่าแรงงานทางอ้อมจะถือเป็นส่วนหนึ่ง
ของค่าใช้จ่ายการผลิต

3. คา่ ใช้จ่ายการผลิต (Manufacturing Overhead)
ค่าใช้จ่ายการผลิต หมายถึง ค่าใช้จ่ายชนิดต่าง ๆ ที่เก่ียวข้องกับการผลิตสินค้า

นอกเหนือจากวัตถุดิบทางตรงและค่าแรงงานทางตรง เช่น วัตถุดิบทางอ้อม ค่าแรงงานทางอ้อมซ่ึง
คา่ ใชจ้ า่ ยเหล่าน้จี ะต้องเป็นค่าใช้จ่ายที่เก่ยี วกบั การดาเนนิ การผลิตในโรงงานเท่านนั้

การคานวณต้นทุนของระบบบัญชีและการเงินของกิจการเป็นการบันทึกการวัดผลและ
รายงานข้อมลู เกยี่ วกบั ต้นทนุ การปลกู ดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม ดงั นัน้ ต้นทุนการผลิตจะประกอบไป
ด้วยข้อมูลต้นทุนวัตถุดิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง และค่าใช้จ่ายในการผลิต ซึ่งแสดงการใช้สูตร
คานวณดังตอ่ ไปน้ี

ตน้ ทนุ การผลิต = วัตถุดบิ ทางตรง + คา่ แรงงานทางตรง + คา่ ใช้จา่ ยในการผลติ
ต้นทุนการผลติ ตอ่ หน่วย = (วัตถดุ ิบทางตรง + คา่ แรงงานทางตรง + ค่าใช้จา่ ยในการผลติ )

จานวนหน่วยที่ผลิตได้
การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมกรณีศึกษาสวนนาย
สวน ธรรมรัตน์ บ้านดงสระแก้ว ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ คณะผู้ศึกษาได้
รวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เจ้าของกิจการในส่วนของต้นทุนวัตถุดิบและค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่
เกี่ยวข้องกับการปลูกดอกดาวเรืองพนั ธุท์ องเฉลิม ข้ันตอนการปลูกและค่าแรงงาน คณะผู้ศึกษาได้
เก็บรวบรวมข้อมูลการผลิตและคานวณต้นทุนต่อหน่วยประกอบด้วย ข้อมูลต้นทุนวัตถุดิบทางตรง
คา่ แรงงานทางตรง และคา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ ซง่ึ มรี ายละเอยี ด ดงั นี้

36

4.2.1 ข้อมลู การลงทุน

การศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิมกรณีศึกษาสวนนาย

สวน ธรรมรตั น์ บา้ นดงสระแกว้ ตาบลไผล่ อ้ ม อาเภอลับแล จังหวดั อุตรดิตถ์ มขี อ้ มลู การลงทนุ แสดง

ไดด้ งั ตารางที่ 4.1 ดงั น้ี

ตารางที่ 4.1 แสดงรายละเอยี ดสินทรัพยข์ องนายสวน ธรรมรัตน์

รายการ จานวน หน่วยนับ ราคา จานวนเงิน
(หน่วย) (บาท)

เครอ่ื งสบู นา้ 1 เครอ่ื ง 3,590 3,590

เครือ่ งพน่ ยา 1 เครื่อง 2,480 2,480

โรตาร่ีพรวนดนิ 1 เครอ่ื ง 799 799

สายยาง 1 มว้ น 800 800

กรรไกร 2 เล่ม 35 70

ตะกร้า 5 ใบ 20 100

ถาดเพาะเมล็ด 20 ถาด 20 400

เสยี ม 1 เล่ม 48 48

รวมสนิ ทรัพย์ 8,287

หมายเหตุ : เคร่ืองสูบน้ามีอายุการใช้งาน 10 ปี ซ่ึงได้ใช้งานมาแล้ว 12 ปี เครื่องพ่นยามีอายุการใช้

งาน 5 ปี ซึ่งได้ใช้งานมาแล้ว 6 ปี โรตาร่ีพรวนดินมีอายกุ ารใช้งาน 5 ปี ซ่ึงได้ใช้งานมาแล้ว 6 ปี ได้

คิดคา่ เส่ือมราคาครบทั้งหมดแล้วแล้ว จงึ ไม่มีการคดิ ค่าเสอื่ มราคา

จากตารางที่ 4.1 พบว่า ข้อมูลการลงทุนแรกเริ่มประกอบด้วยสินทรัพย์รวมทั้งสิ้น 8,287

บาท ประกอบด้วย เครื่องสูบน้า 3,590 บาท เคร่ืองพ่นยา 2,480 บาท โรตารี่พรวนดิน 799 บาท

สายยาง 1 ม้วน 800 บาท กรรไกร 2 เล่ม 70 บาท ตะกร้า 5 ใบ 100 บาท ถาดเพาะเมล็ด 20 ถาด

400 บาท เสียม 1 เล่ม 48 บาท

4.2.2 วตั ถุดิบทางตรง

คณะผศู้ ึกษาไดร้ วบรวมขอ้ มูลต้นทนุ วตั ถุดบิ ทางตรงการปลูกดอกดาวเรืองพนั ธุ์ทองเฉลิมจาก

การสัมภาษณ์นายสวน ธรรมรตั น์ โดยสรปุ ต้นทุนวัตถดุ บิ ทางตรงแสดงได้ดังตารางที่ 4.2 ดังนี้

37

ตารางที่ 4.2 แสดงต้นทุนวัตถดุ บิ ทางตรงในการปลูกดอกดาวเรอื งพันธุ์ทองเฉลิม

รายการ จานวน หน่วยนบั ราคา จานวนเงิน ร้อยละ
(หน่วย) (บาท)

เมลด็ ดอกดาวเรอื งพนั ธุ์ทอง 4 ซอง 625 2,500 100

เฉลมิ

ปริมาณดอกดาวเรืองทง้ั หมด (ถุง) 403

ต้นทุนวัตถดุ บิ ทางตรงต่อดอกดาวเรือง (ถงุ ) 6.20

หมายเหตุ : ใน 1 ซอง จะมีเมล็ดดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม จานวน 625 เมล็ด และ 1 ไร่ จะใช้

เมลด็ ดอกดาวเรอื งพันธุ์ทองเฉลมิ จานวน 2,500 เมล็ด

จากตารางที่ 4.2 พบว่า ต้นทุนวัตถุดิบทางตรงการปลูกดอกดาวเรืองพันธท์ุ องเฉลิม สรุปได้

ว่า การปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิมใช้เมล็ดพันธ์ุดอกดาวเรืองจานวน 4 ซอง เป็นจานวนเงิน

2,500 บาท คดิ เป็น 100 % และต้นทุนวตั ถดุ บิ ทางตรงต่อถงุ เทา่ กับ 6.20 บาท

4.2.3 คา่ แรงงาน

คณะผู้ศึกษาได้รวบรวมข้อมูลต้นทุนค่าแรงงานทางตรงการปลูกดอกดาวเรืองพนั ธท์ุ องเฉลิม

จากการสัมภาษณน์ ายสวน ธรรมรัตน์ พบว่า ตง้ั แต่วันที่ 1 มกราคม 2565 ถึงวนั ที่ 31 มกราคม 2565

มีจานวนช่ัวโมงทางานเท่ากับ 50 ชั่วโมง โดยคิดค่าตอบแทนเป็นชั่วโมง ชั่วโมงละ 40 บาท สรุป

ต้นทนุ ค่าแรงงานทางตรงแสดงได้ ดังตารางท่ี 4.3 ดังนี้

ตารางที่ 4.3 แสดงอัตราค่าแรงงานทางตรง การปลูกดอกดาวเรืองพนั ธุ์ทองเฉลิม เดือนมกราคม

2565 จานวน 1 ไร่

รายการ จานวน อตั รา รวมเปน็ เงิน ร้อยละ
ชว่ั โมง คา่ แรงงานตอ่ (บาท)

ชวั่ โมง

นายสวน ธรรมรตั น์ 25 40 1,000 50

นางสาลี ธรรมรตั น์ 25 40 1,000 50

รวมทงั้ ส้ิน 50 2,000 100

ปริมาณดอกดาวเรืองทั้งหมด (ถุง) 403

ต้นทุนค่าแรงงานทางตรงตอ่ ดอกดาวเรือง (ถุง) 4.96

หมายเหตุ : ในการปลูกดอกดาวเรอื งพนั ธุ์ทองเฉลมิ จะใช้คนงานจานวน 2 คน คนละ 10 ช่วั โมง รวม

เป็น 20 ชวั่ โมง เปน็ จานวนเงิน 800 บาท และการเก็บดอกดาวเรืองพนั ธทุ์ องเฉลิมจะใช้คนงาน 2 คน

คนละ 15 ชั่วโมง รวมเปน็ 30 ชวั่ โมง เปน็ จานวนเงิน 1,200 บาท

38

จากตารางที่ 4.3 พบว่า ตน้ ทนุ คา่ แรงงานทางตรงการปลูกดอกดาวเรอื งพันธท์ุ องเฉลมิ เท่ากับ
2,000 บาท สรปุ ไดว้ ่า นายสวน ธรรมรตั น์ ใช้เวลาในการปลูกและเก็บดอกดาวเรืองจานวนท้งั สิน้ 25
ชว่ั โมง อตั ราคา่ แรงงานชัว่ โมงละ 40 บาท คา่ แรงงานทางตรงรวมเปน็ เงนิ 1,000 บาท คิดเป็นรอ้ ยละ
50 นางสาลี ธรรมรัตน์ ใช้เวลาในการปลูกและเก็บดอกดาวเรืองจานวนทั้งส้ิน 25 ชั่วโมง อัตรา
ค่าแรงงานชั่วโมงละ 40 บาท ค่าแรงงานทางตรงรวมเป็นเงิน 1,000 บาท คิดเป็นร้อยละ 50 และ
ต้นทนุ ตอ่ ถงุ เท่ากับ 4.96 บาท

4.2.4 ค่าใชจ้ ่ายในการผลติ
คณะผู้ศึกษาได้เก็บรวบรวมข้อมูลค่าใช้จ่ายการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม โดยสรุป
คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ แสดงได้ดังตารางที่ 4.4 ดังน้ี
ตารางที่ 4.4 แสดงค่าใช้จ่ายการปลูกดอกดาวเรอื งพันธุ์ทองเฉลิม เดือนมกราคม 2565

รายการ จานวน หนว่ ยนบั ราคาตอ่ หนว่ ย จานวนเงิน รอ้ ยละ
(บาท) (บาท)

คา่ ปุย๋ 1 กโิ ลกรัม 120 120 6.12

คา่ ยากาจัดศตั รูพชื 1 ขวด 1,000 1,000 51.02

คา่ ยาฮอร์โมนพชื 1 ขวด 500 500 25.51

คา่ ไถและยกรอ่ ง 1 ไร่ 220 220 11.22

คา่ ไฟฟ้า -- - 120 6.12

รวมคา่ ใชจ้ า่ ยการผลิต 1,960 100

จากตารางท่ี 4.4 พบว่า ค่าใช้จ่ายการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิมเท่ากับ 1,960 บาท

ประกอบด้วย ค่าปุ๋ย 1 กิโลกรัม 120 บาท คิดเป็นร้อยละ 6.12 ค่ายากาจัดศัตรูพืช 1 ขวด 1,000

บาท คิดเป็นร้อยละ 51.02 ค่ายาฮอร์โมนพืช 1 ขวด 500 บาท คิดเป็นร้อยละ 25.51 ค่าไถและยก

ร่อง 1 ไร่ 220 บาท คิดเปน็ รอ้ ยละ 11.22 ค่าไฟฟา้ 120 บาท คิดเป็นรอ้ ยละ 6.12

4.2.5 ต้นทนุ การผลติ

การศึกษาโครงงานเร่ืองศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนการปลูกดอกดาวเรืองพันธ์ุทองเฉลิม

กรณีศกึ ษาสวนนายสวน ธรรมรตั น์ บ้านดงสระแกว้ ตาบลไผ่ล้อม อาเภอลบั แล จงั หวดั อุตรดิตถ์ คณะ

ผู้ศึกษาได้รวบรวมข้อมูลต้นทุนการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม เพื่อมาคานวณต้นทุนการผลิต

และคานวณต้นทุนต่อหน่วย ประกอบด้วยข้อมูลต้นทุนวัตถุดิบทางตรง ค่าแรงงานทางตรง และ

คา่ ใช้จ่ายในการผลติ แสดงดังตารางท่ี 4.5 ดงั น้ี

39

ต้นทุนการผลิต = วตั ถุดิบทางตรง + ค่าแรงงานทางตรง + คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ

ตน้ ทุนการผลิตต่อหน่วย = วัตถดุ ิบทางตรง + คา่ แรงงานทางตรง + ค่าใช้จา่ ยในการผลติ

จานวนหน่วยท่ีผลิตได้

ตารางที่ 4.5 แสดงต้นทุนการปลูกดอกดาวเรอื งพนั ธุ์ทองเฉลิม เดอื นมกราคม 2565

รายการ จานวนเงนิ (บาท) ร้อยละ

วัตถุดบิ ทางตรง 2,500 38.70

คา่ แรงงานทางตรง 2,000 30.96

คา่ ใช้จ่ายในการผลติ 1,960 30.34

รวมทั้งสนิ 6,460 100

ปรมิ าณดอกดาวเรอื งทั้งหมด (ถุง) 403

ตน้ ทนุ ตอ่ ถุง 16.03

จากตารางที่ 4.5 พบว่า ต้นทุนในการผลิตในการปลูกดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม เท่ากับ

6,460 บาท ประกอบด้วย วัตถุดิบทางตรง 2,500 บาท คิดเป็นร้อยละ 38.70 ค่าแรงงานทางตรง

2,000 บาท คิดเป็นร้อยละ 30.96 และค่าใช้จ่ายในการผลิต 1,960 บาท คิดเป็นร้อยละ 30.34 จาก

จานวนดอกดาวเรือง 40,300 ดอก มตี ้นทุนตอ่ ถุงเท่ากับ 16.03 บาท

การคานวณ

ตน้ ทุนการผลติ = วตั ถุดิบทางตรง + คา่ แรงงานทางตรง + คา่ ใชจ้ ่ายในการผลติ

ตน้ ทนุ การผลติ = 2,500 + 2,000 + 1,960

ตน้ ทนุ การผลิต = 6,460 บาท

ต้นทุนการผลติ ตอ่ หนว่ ย = วัตถดุ ิบทางตรง + ค่าแรงงานทางตรง + ค่าใชจ้ ่ายในการผลติ

จานวนหนว่ ยทผี่ ลติ ได้

= 2,500 + 2,000 + 1,960

403

= 16.03 บาท

4.2.6 ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร

ตารางที่ 4.6 แสดงค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารการจาหนา่ ยดอกดาวเรอื งพนั ธทุ์ องเฉลมิ

รายการ จานวน ราคาหนว่ ยละ จานวนเงนิ ร้อยละ
(บาท) (บาท)

ถงุ พลาสตกิ (6X18 น้วิ ) 5 32 160 100

รวมค่าใชจ้ ่ายในการขายและบรหิ าร 160 100

40

จากตารางท่ี 4.6 พบว่า ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหารในการจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธ์ุ
ทองเฉลมิ เท่ากับ 160 บาท ประกอบด้วย ถุงพลาสติก (6X18 นิว้ ) เป็นจานวนเงิน 160 บาท คิดเป็น
100%
4.3 ผลตอบแทน

ผลประโยชน์หรือผลตอบแทน (Benefits) ของการลงทุน หมายถึง มูลค่าของสินค้าหรือ
บรกิ ารท่ีผลติ ได้จากการลงทุน (ตลาดหลกั ทรัพยแ์ หง่ ประเทศไทย, มปป: ออนไลน)์

อัตรากาไรข้ันต้น (GPM) เป็นการวัดอตั ราส่วนเปรียบเทียบผลกาไรขั้นต้นกบั ยอดขาย ทาให้
สามารถประเมนิ ประสิทธภิ าพในการดาเนินงานของกจิ การเปรียบเทียบผลกาไรจากการขายเทยี บเป็น
รอ้ ยละของยอดขาย (รายไดจ้ ากการขายและการให้บรกิ ารเพื่อใชว้ ัดความสามารถของ บริษทั ในการ
ควบคุมต้นทุนสินค้า และความสามารถในการปรับราคาขายสินค้าหากบริษัทมีความสามารถในการ
ควบคุมต้นทนุ เม่อื เทยี บกับรายไดจ้ ากการขายจะทาให้มีความสามารถในการทากาไรดขี นึ้ ถือว่าเป็นตัว
ต้ังต้นของการทากาไรได้ หากอัตราส่วนน้ีดี กาไรสุทธิมีแววท่ีจะดีตามและยังทาให้ทราบถึง
ความสามารถการจดั การผลิต การควบคุมตน้ ทนุ การผลิต การต้งั ราคาการแข่งขันในอุตสาหกรรมหาก
การแข่งขนั สูง จะทาใหก้ าไรขนั้ ตน้ มคี วามผนั ผวน

อัตราส่วนกาไรข้นั ตน้ = กาไรขนั้ ต้น X 100
ยอดขายสทุ ธิ

ตารางท่ี 4.7 แสดงการจาหนา่ ยดอกดาวเรอื งขนาดจัมโบ้ เดอื นมกราคม 2565

วันที่จาหน่าย จานวนดอก จานวนถุง ราคาต่อถุง จานวนเงนิ (บาท)
(บาท)

3/01/65 1,000 10 70 700

5/01/65 2,500 25 70 1,750

8/01/65 800 8 70 560

13/01/65 2,400 24 70 1,680

14/01/65 800 8 70 560

17/01/65 500 5 70 350

20/01/65 500 5 70 350

23/01/65 1,400 14 70 980

25/01/65 500 5 70 350

26/01/65 500 5 70 350

41

วันทจ่ี าหนา่ ย จานวนดอก จานวนถงุ ราคาต่อถุง จานวนเงิน (บาท)
(บาท)

28/01/65 1,500 15 70 1,050

30/01/65 300 3 70 210

รวมท้งั หมด 12,700 127 8,890

หมายเหตุ : ราคาจาหน่ายดอกดาวเรืองขนาดจมั โบ้ขายเป็นถงุ ถุงละ 100 ดอก ขายในราคา 70 บาท

จากตารางท่ี 4.7 พบว่า ผลตอบแทนจากการจาหนา่ ยดอกดาวเรอื งพันธ์ทุ องเฉลมิ ขนาดจัมโบ้

เดือนมกราคม 2565 รวมท้ังหมดเท่ากับ 12,700 ดอก ได้ 127 ถุง ราคาถุงละ 70 เป็นจานวนเงิน

8,890 บาท

ตารางท่ี 4.8 แสดงการจาหนา่ ยดอกดาวเรืองขนาดกลาง เดือนมกราคม 2565

วนั ท่ีจาหนา่ ย จานวนดอก จานวนถุง ราคาตอ่ ถงุ จานวนเงนิ (บาท)
(บาท)

3/01/65 800 8 50 400

5/01/65 1,500 15 50 750

8/01/65 1,000 10 50 500

13/01/65 1,200 12 50 600

14/01/65 900 9 50 450

17/01/65 2,000 20 50 1000

20/01/65 800 8 50 400

23/01/65 1,100 11 50 550

25/01/65 300 3 50 150

26/01/65 700 7 50 350

28/01/65 1,000 10 50 500

30/01/65 200 2 50 100

31/01/65 500 5 50 250

รวมทัง้ หมด 12,000 120 6,000

หมายเหตุ : ราคาจาหน่ายดอกดาวเรอื งขนาดกลางขายเป็นถุง ถุงละ 100 ดอก ขายในราคา 50 บาท

จากตารางท่ี 4.8 พบวา่ ผลตอบแทนจากการจาหนา่ ยดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลมิ ขนาดกลาง

เดือนมกราคม 2565 รวมทั้งหมดเท่ากับ 12,000 ดอก ได้ 120 ถุง ราคาถุงละ 50 เป็นจานวนเงิน

6,000 บาท

42

ตารางที่ 4.9 แสดงการจาหน่ายดอกดาวเรืองขนาดเล็ก เดอื นมกราคม 2565

วนั ทจ่ี าหน่าย จานวนดอก จานวนถุง ราคาต่อถงุ จานวนเงิน (บาท)
(บาท)

3/01/65 800 8 30 240

5/01/65 2,000 20 30 600

8/01/65 1,000 10 30 300

13/01/65 1,800 18 30 540

14/01/65 1,500 15 30 450

17/01/65 1,800 18 30 540

20/01/65 900 9 30 270

23/01/65 2,500 25 30 750

25/01/65 300 3 30 90

26/01/65 1,600 16 30 420

28/01/65 600 6 30 180

30/01/65 300 3 30 90

31/01/65 500 5 30 150

รวมทงั้ หมด 15,600 156 4,680

หมายเหตุ : ราคาจาหน่ายดอกดาวเรืองขนาดเล็กขายเป็นถุง ถงุ ละ 100 ดอก ขายในราคา 30 บาท

จากตารางที่ 4.9 พบว่า ผลตอบแทนจากการจาหนา่ ยดอกดาวเรอื งพันธ์ุทองเฉลิมขนาดเล็ก

เดือนมกราคม 2565 รวมทั้งหมดเท่ากับ 15,600 ดอก ได้ 156 ถุง ราคาถุงละ 30 เป็นจานวนเงิน

4,680 บาท

4.10 แสดงผลตอบแทนการจาหนา่ ยดอกดาวเรอื งพนั ธ์ทุ องเฉลมิ เดอื นมกราคม 2565

ขนาดของดอก จานวนดอก จานวน ราคาต่อ จานวนเงนิ ร้อยละ

ถงุ ถงุ (บาท)

จมั โบ้ 12,700 127 70 8,890 45.43

กลาง 12,000 120 50 6,000 30.66

เลก็ 15,600 156 30 4,680 23.91

รวมรายได้ทั้งหมด 40,300 403 19,570 100

จากตารางท่ี 4.10 พบว่า ผลตอบแทนจากการจาหน่ายดอกดาวเรืองพันธุ์ทองเฉลิม เดือน

มกราคม 2565 การจาหน่ายดอกดาวเรืองพนั ธ์ุทองเฉลิมขนาดจัมโบ้ 12,700 ดอก ได้ 127 ถุง ราคา