No 4 Vol 1 Apr 2565

1

10 ตอนที่ 3 ด ำเนินเรื่อง



ต่อไป







ທອງສະຫວ ັ ນ ວ ົ ງຫາເທບ
ແສງໂພໄຊ ອ ິ ນທະວ ີ ຄ າ

ສະດ ັ ນຍ ູ
ເພ ົ ດຊະລາດ ดอกกุหลำบใน
หุบเขำ
53















ົ
ັ
38 ໄຊສ ຸ ວນ ແພງພງ
สืบสานวรรณคดี

ชนเชื้อชาติลาว


ສຽວສວາດ
NEW ฉ บั บ ค ำ ก ล อ น ปู่ ป ำ ง ค ำ





พร้อมคอลัมน์ประจ ำครบถ้วน




2

4 บรรณาธิการกถา/พระวิศิษฏศิลปิน
6 Happening/ความเคลื่อนไหว C
8 แจ้งข่าวดี/แจกอีบุ๊คสังสินไช

10 ผ่านศตวรรษ/นวนิยาย/สมคิด สิงสง
14 โขงสองฝั่ง/แต้มโลก/โอทอง ค าอินซู
15 ลายค าบันทึก/ก้อนหินเดินทาง/ณ คาบแก้ว O
16 โรงเรียนในกระดาษ/ชีวิตของน้อย/“ครูคม”

20 วงกวีลุ่มสีทันดร
20 ต้นไม้ตายแดด/ลูกดอนกะเด็น

21 ส าพันฮักด้วยอักสอนสิน/บุนทะวี กมมะพัน
์
23 สุนทรพจนเปิดงานฯ/สมคิด สิงสง N
วรรณรูป
26 อัตลักษณ์ 24 ภาษากวีไมตรียืนยาว/สมคิด สิงสง
25 ท านองของทราย/ประทีปแซมไพร


ทยำล 26 ธรรมพาที/อวิชชาหัวขาด ภพชาติอันตรธาน/ทยาลุ T
ุ
28 เสียงจากภูพาน/บทเพลงจากภูพานฯ (1)/
เจน อักษรา พิจารณ์

32 คิดและเขียน เรียนรู้ เล่าสู่กันฟัง/รจนา อินทรเหล่าใหญ่
์
34 บัญชรกวี/หยัดยืน(เพื่อ)หยัดอยู่_ E
28 ธีระธรรม แก้วเพญศรี/รับอรุณ_ณ คาบแก้ว
็
35 บัญชรกวี/กนข้าวผี/สะดันยู เพ็ดชะลาด
ิ
36 บัญชรกวี/เวทีเกียรติยศบริบทชีวิต/รจนา รจนา
38 เสียวสวาดค ากลอนปางค า/ไชสุวัน แพงพง/
ชาตรี เสงี่ยมวงศ์_แปลงเป็นภาษาไทย N

43 เล่าเรื่องเมืองโบราณ/สรยุทธ วาระกุล
45 เรื่องสั้น/มนต์ขลังถิ่นผาด า/โดยลูกชายเมืองค า
51 ประสาร มฤคพิทักษ์/หอมกลิ่นความดี/
บทเพลงจากลาดยาว T

53 หอมกลิ่นดิน/ดอกกุหลาบในหุบเขา/ปิยะพงษ์ คลังทอง
56 เหลียวหลังแลอีสาน/สรอย อินทนิล
้
60 คลื่นลูกใหม่/พื้นที่ของเยาวชน นิสิต นักศึกษา/

บันทึกยามไกลบ้าน:จากอีสานสู่ชีวิตนกศึกษาพยาบาล/ S
ั
60 อัศวิน ระวิไชย
63 จรทัศน์จักรยาน/พูดด้วยภาพ
67 ก่อนปิดปก Before Last Page




3

ี
ั
้
ี
ิ
พระฉายาทสลกษณ์ภาพเขยนสนา กระดาษ Renaissance
Watercolour Pad Fine Art Series 300 GSM. Size
ิ
27.75 x 37.50 cm. 2/4/2565 โดยสมคิด สงสง























4

ิ
ิ
พระวิศษฏศลปน
ิ
้
ี
๏ เสนาะเสียงมโหรีนกลอมโลก
่
ุ
คลายทกข์โศกสลดเศราเลาโลมจิต
้
้
ิ
ั
เพ่มพลังหวงวาดแกชีวต
ิ
่
ิ์
ุ
เติมเต็มสิทธรื่นรมสมอรา

ั
ิ
ุ
๏ สนกเสพวรรณศลป ์ กลิ่นอกษร
ั
ดงภมรหอมรสเสนหา
่
ั
ขยบปกรายร าตอมผกา
ี
่
ื
่
ู
ไดดดดมลืมเวลาดวยฟางาม
้
้
้

๏ ประเทืองใจในนามศิลปะ
ี
ทศนะละลานแลแทเทยวทาม
ั
่
้
ในสายตาประจักษ์แจงแสงเงาตาม
้
ชะลอภาพประดับความประทับใจ

๏ หนงเอกองค์พระวศษฏ์ศลปน
ิ
ิ
ิ
ิ
่
ึ
ิ
สรรพศลป ์ พระทรงสรางสวางไสว
่
้
ิ
ิ
ิ
ุ
ั
ประดบยคปลุกวถีศวไลซ์
็
ั
เปนศรีไทยสองประเทศท่วเขต
่
แควน
้

๏ เสด็จเยือนนานาอารยประเทศ
ึ
เกียรตระบือลือเขตผนกแนน
ิ
่
เชือมสัมพนธไมตรีในตางแดน
ั
่
่
ั
เปนตวแทนไทยประเทศตางเขต
็
่
คาม

๏ จึงวาระเฉลิมพระชนมพรรษา
ี
ี
ทเวยนมาบรรจบค ารบขาม
่
้
ื
ี
ขวบปเดอนเคลือนสมยสงาfงาม
่
ั
่
เฉลิมพระนามขอพระองค์ทรงพระ
เจริญ๚ะ๛


5

Happening ความเคลื่อนไหว















































































6

18 เมษำยน 2565 10.00 น. คณะกรรมกำรและที่

ปรึกษำมูลนิธิน ำและคุณภำพชีวิต น ำโดยนำยสมคิด
สิงสง รักษำกำรณ์ประธำนกรรมกำรฯ เดินทำงไปที่

สถำนกงสุลสำธำรณรัฐสังคมนิยมเวียดนำม ประจ ำ
จังหวัดขอนแก่น ที่ถนนชำตะผดุง อ.เมืองขอนแก่น
เข้ำพบ ฯพณฯ ชู ดึ๊ก หยุง (CHU DUC DUNG)

กงสุลใหญ่สำธำรณรัฐสังคมนิยมเวียดนำม ประจ ำ
ั
จังหวัดขอนแก่น รำชอำณำจักรไทย เพื่อเยี่ยมค ำนบ
ื่
และท ำพิธีรดร ำด ำหัว เนองในประเพณีสงกรำนต์ปีนี
ภำคบ่ำยวันเดียวกัน เวลำ 14.00 น. พร้อมด้วยท่ำน

ิ
สมศักดิ์ คุณเงน ส.ส.ขอนแก่นและคณะ ได้เข้ำพบ
็
ฯพณฯ สมบัติ เพงพะจัน กงสุลใหญ่สำธำรณรัฐ
ประชำธิปไตยประชำชนลำว ประจ ำจังหวัดขอนแก่น ที่
สถำนกงสุลฯ ถนนมิตรภำพ อ.เมืองขอนแก่น
นอกจำกท ำพิธีรดน ำสงกรำนต์ตำมประเพณีแล้ว ยัง
ได้สนทนำแลกเปลี่ยนควำมคิดเห็นเกี่ยวกับ

ั
สถำนกำรณ์กำรแพร่ระบำดของไวรสโควิด-19 ที่เริ่ม
คลี่คลำยและเตรียมกำรเปิดด่ำนพรมแดนตำมปกติ







































7

#แจงขาวด เจอร์นัล” แจ้งข่ำว หรือว่ำท่ำนสมคิดจะแจกยำยเอง
ี
้
่
้
แจกวรรณคดีลาวโบราณคลาสสค ก็ได้ จะส่ง PDF File ไวน ำท่ำน”
ิ

ุ
ต านานวรรณคดีของคนเชื้อชาติลาว เจตนำรมณ์ของท่ำนไชสวัน แพงพง คือ

ั
#สงสนไช โดยปางคา นักปราชญกว ี ประสงค์ที่จะมอบของขวัญปีใหม่ เมษำยน 2022
ิ
์
ลาวลานชาง (2565) เนื่องในบรรยำกำศม่วนชื่นบุญปีใหม่ลำว
้
้
่
ุ
ั
ิ
บทวเคราะหโดยไชสวน แพงพง ข้ำพเจ้ำขอสงหนังสือ “สังสินไช” ฉบับเรียบเรียงใหม่
์
ในปี 2020 (2563) ให้แก่พี่น้องเชื อสำยลำวอยู่ทั่ว
รางวลนักกวผย่งใหญทั่วอเมรกา ทุกมุมโลก จะส่งในระบบ PDF File เปิดอำนได้ใน
ิ
ิ
ี
ั
ู
่
้
่
ี
ั
ี
์
2013 รางวลเหรยญทองกวนิพนธ คอมพิวเตอร์ - แล็ปท็อบ เปิดอ่ำนในโทรศัพท์ไม่ได้
ี
ู
ี
่
ื
ี
้
ยอดเยยม 2013 เหรยญนักกวผสบ เป็นหนังสือหนำขนำด 461 หน้ำ ในหนังสือจะมี
ทอดปูปางคา อธิบำยค ำศัพท แยกเป็นตอน ๆ ของแต่ละบั น และที่

์
่

















พิเศษคือมีบทวิเครำะห์ เพอให้เข้ำใจ “สังสนไช” อย่ำง
ื่
ิ
ສະບາຍດີປີໃໝ່ ເປັນໄປໄດ້ບໍທີີ່ອາໃສ "ຊັບແດງເຈີກ ละเอียด ท่ำนไชสุวัน แพงพง ประกำศว่ำจะมอบให้ใน
ໂນລ" ແຈ້ງຂ່າວ ຫລືວ່າ ທ່ານສົມຄິດ ຈະແຈກຢາຍເອງກໍໄດ້
ั
ั
ຈະສົົ່ງ PDF ໂວ້ນໍາທ່ານ ระหว่ำงวนที่ 14-21 เมษำยนนี เท่ำนน ผู้สนใจขอไปได้
้
ผมไดรับข้อควำมจำกท่ำนไชสุวัน แพงพง ทำงเฟสบุ้คของท่ำน ทั งนี เพื่อสร้ำงกองบุญทำง
ควำมว่ำ “สบำยดีปีใหม่ เป็นไปได้บ่ที่อำศัย “ซับแดง วรรณกรรมร่วมกัน

8

່
່
ພາສາໄທຍ ເພ ອພ ີ ນ ້ ອງອ ີ ສານ ຊ ິ ດ ີ ບ ? ການ
່
ບ ລ ິ ຈາກຈ ງຈະມ ີ
ຖ ້ າຖອດສະບ ັ ບຂອງເຮ ົ າເປ ັ ນພາສາໄທຍ
ແລ ້ ວເຮ ັ ດເປ ັ ນອ ີ ບ ຸ ກ ຈະມ ີ ທາງເປ ັ ນໄປໄດ ້ ບ ?

້
ຖ ້ າເຮ ັ ດແບບອ ີ ບ ຸ ກຂອງທ ່ ານນ ັ ໜໄດ ້ ດ ີ ຫລາຍ
່
ຜ ູ້ ຂ ້ າເຮ ັ ດບ ເປ ັ ນ ມອບໃຫ ້ ທ ່ ານຈ ັ ດການເອງເລ ີ ຍ
ມອບໃຫ ້ ທ ່ ານເລ ີ ຍ ກ ລະນ ີ ມ ີ ລາຍຮ ັ ບກ ເອ ົ າໄວ ້ ເປ ັ ນເງ ິ ນ
ໝ ູ ນວຽນໃຊ ້ ໃນ ຊ ັ ບແດງເຈ ີ ກໂນລ ເລ ີ ຍ
ี่
ประกำรทสำม จะมีกำรแปลงเป็นฉบับภำษำไทย
เพื่อพี่น้องอสำน (และคนไทย/ผู้ใช้ภำษำไทยทั่วไป)
ี
แล้วจัดท ำเป็น E-Book Version จัดจ ำหน่ำยจ่ำย
แจกในนำมวำรสำรซับแดงเจอร์นัลรำยเดือน ผม
ก ำลังมองหำผู้รวมงำน คงจะจัดตั งเป็นคณะท ำงำน
่
อำสำสมัครขึ นชุดหนึ่ง ด ำเนินกำรในเร็ววันนี

ขาวดวนนี
ี
้
ั
่

อภินันทนำกำรจำกวำรสำรซับแดงเจอร์
นัลรำยเดือน (Sab Daeng Journal Month-
ly) #สังสินไช โดยปำงค ำ นักปรำชญ์กวีลำว
ล้ำนช้ำง บทวิเครำะห์โดยไชสุวัน แพงพง
รำงวัลนักกวีผู้ยิ่งใหญ่ทั่วอเมริกำ 2013
ต่อมำผมมีกำรปรึกษำหำรือกันเพิ่มเติม พอ รำงวัลเหรียญทองกวีนิพนธ์ยอดเยี่ยม 2013
สรุปได้ดังน ี
ประกำรแรก ผมและท่ำนไชสุวัน แพงพง เห็น เหรียญนักกวีผู้สืบทอดปู่ปำงค ำ

พ้องต้องกันว่ำ เนองจำกเรำทั งสองต่ำงก็เป็นผู้สงวัย หำกประสงค์จะสนับสนุน (Donate)
ู
ื่
กันแล้ว ในเดือนตุลำคม 2022 (2565) จะครบ 6 กิจกรรมกองบุญทำงภูมิปัญญำนี สำมำรถท ำ
รอบปีนกษัตร (ครบ 72 วงปีชีวิต) จึงประสงค์จะใช้ ได้โดยโอนเงินตำมก ำลังศรัทธำของท่ำนเข้ำ
ั
ช่วงชีวิตที่เหลืออยู่สรรค์สร้ำงมรดกทำงภูมิปัญญำ บัญชี ธ.กรุงไทย เลขบัญชี 4050804751 แล้ว
ส่งต่อแก่ลูกหลำนสืบไป ดวยกำรสร้ำงสรรค์และท ำนุ
้
บ ำรุงศิลปวรรณกรรม ตลอดจนสรรพศิลป์ที่แต่ละ ส่งส ำเนำสลิปกำรโอนทำงกล่องข้อควำม
ึ
คนพงมีควำมสำมำรถ เฟสบุ้ค https://www.facebook.com/
ประกำรที่สอง ท่ำนได้มอบหมำยให้ผมช่วย somkhitsin จักขอบคุณยิ่ง
ู้
ิ
ั
แบ่งปันชิ นงำนนี (สงสนไช) ให้พี่น้องผสนใจทั่วไป คัดลอกลิ งค์สังสินไช>>>ข้ำงล่ำงนี ไป
กรณีมีรำยรับเกิดขึ นก็เอำไว้เป็นเงินทุนหมุนเวียนใช้ เปิดอีบุ๊คได้ทันที
ในซับแดงเจอร์นัลเลย http://online.anyflip.com/lipip/vcvs/
່
ຂ ມອບໃຫ ້ ທ ່ ານ ຊ ່ ອຍແບ ່ ງປ ັ ນໃຫ ້ ພ ີ ນ ້ ອງເຮ ົ າ
ດ ້ ວຍ ຂອບໃຈຫລາຍໆ
ດ ີ ໆ ອະນາຄ ົ ດເຮ ົ າວາງແຜນ ຖອດເປ ັ ນ



9

3
สมชำยเป็นลูกชำยเดียวของ


ครัวเรือน พ่อแม่เล็งอนำคตอยำก
ให้เป็นเจ้ำเป็นนำย จึงสู้พำไปฝำก
หลวงลุงในตัวอ ำเภอ หวังให้ได้
โอกำสเรียนต่อหลังจบ ป.4 แต่ไป
ได้แค่ ม.ต้นก็จ ำต้องกลับมำเตะฝุ่น
ที่บ้ำนเกิดเมื่อบิดำล้มป่วยแล้ว
เสียชีวิตลง
พอพ่อตำยงำนไร่งำนนำก็
ี่
ขำดหัวเรยวหัวแรง พ่อกับแม่ค ำชูดูแลมำตลอด ร้ำนค้ำสมชำยเปิดเป็นร้ำน
ิ
่
“ขำยงัวเหอะแม่ ออกรถมือ “ค้ำขำยดีกวำ ได้จับเงนทุก แรก ๆ ของหมู่บ้ำน จึงขำยดิบขำย
ั
สองแล้วผมจะไปรับของตลำดสด วัน” สมชำยว่ำ ดีจนบำงวนไม่ได้กินข้ำวกินน ำ ม ี
มำเร่ขำย..” ก็แปลกเหมือนกัน เมื่อก่อน ทั งของสดของแห้งแบบร้ำนช ำ
สมชำยบอกแม่สมพิส เป็นคนขี คร้ำน ตื่นสำย ไมอยำกไป ทั่วไป ให้เมียมีหน้ำที่ประจ ำกำรหน้ำ
่
หลังจำกแต่งลูกสำวพ่อเฒ่ำสีมิมำ ไร่ไปนำ แต่พอได้เมีย มีรถปิ๊กอัพ ร้ำน โดยแม่สมพิสจะคอยช่วยหยิบ
เป็นสะใภ้แม่ มือสองกลำงเก่ำกลำงใหม่ จะตื่น จับโน่นนี่ในยำมลูกค้ำพลุกพล่ำน
“จะได้ไม่ต้องไปล ำบำกล ำบน แต่เที่ยงคืน ไปตลำด รับเอำของ ส่วนเฒ่ำแก่สมชำยจะเอนหลังสัก
เลี ยงงว อยู่เฮือนช่วยอีค ำนำงดูแล ตลำดสดเป็นพุ่มเป็นพวงเต็ม ตื่นหลังมื อเช้ำ ทดแทนที่ไม่ได้นอน
ั
ั
ร้ำนค้ำก็พอแล้ว” กระบะ เข้ำบ้ำนนน ออกบ้ำนนี ยัง ตอนไปรับของสดในตลำดมำเร ่
พูดถึงงำนกับไร่กับนำ เลี ยง ไม่สำยก็ขำยสินค้ำขำดเกือบหมด ขำย ตื่นขึ นช่วงเที่ยงจะอำบน ำ
งัวเลี ยงควำย สมชำยไม่เคยใส่ใจ กลับเข้ำบ้ำนอีกทีเมียก็แต่งส ำรับ แต่งตัวไปตลำดอีกรอบ เพื่อไปหำ
่
มำตั งแต่ไหนแต่ไร ที่ผ่ำนมำมีแต่ มื อเช้ำไว้รอแล้ว ของแห้งจำกร้ำนขำยสงมำวำงร้ำน
































10

ค ำนำงเคยท ำบัญชีร้ำนค้ำให้
่
ผัว แทบไมน่ำเชื่อว่ำยอดซื อมำขำย
ไปบำงเดือนเฉือด ๆ ครึ่งค่อนล้ำน
โดยเฉพำะเดือนที่มีวันนักขัตฤกษ์
่
เช่นสงท้ำยปีเก่ำต้อนรับปีใหม่ หรือ
วันสงกรำนต์
“เรำมำถูกทำงแล้วล่ะ”
สมชำยบอกเมีย “ร้ำนเรำผ่ำนมำปี
หนึ่งกลำยเป็นร้ำนใหญ่กว่ำหมู่ใน
บ้ำนนี แล้วนะ”
ค ำนำงเองก็มองเห็นควำม
เปลี่ยนแปลง กำรค้ำขำยแบบซื อ
มำขำยไปท ำให้ได้จับเงินทุกวัน ไม ่ อยู่แล้ว ว่ำแต่พ่อเถอะ เมื่อไรจะมำ ตอบแทนบุญคุณผู้เคยคุ้มกะลำหัว
เหมือนกำรท ำไร่ไถนำ กว่ำจะเห็น ช่วยลูกทำงนี ซะที” มำตั งแต่น้อยเท่ำใหญ่ ถึงแม้นท่ำน
ิ
หน้ำเงนทองก็ต้องรอขวบปี ถึง สมชำยอยำกให้พ่อตำแม่ จะล้มหำยตำยจำกไปนำนแล้ว แต่
จะตัองนอนดึกลุกเช้ำก็ยังดีกว่ำ ยำยออกจำกเรือนต่อเล้ำพ่อบุญ บุญคุณนั นหนักหนำเกินกว่ำจะวำง
กำรกร ำแดดกร ำฝนอยู่กลำงไร่นำ มำแม่บุญมี มำอยู่ซะด้วยกัน แต่ ทิ งไดโดยงำย
่
้
เป็นไหน ๆ พ่อเฒ่ำสีมเกรงจะตกเป็นขี ปำก กิจกำรร้ำนค้ำของสมชำย
ิ
“มึงไมเอำยำอย่ำงว่ำมำขำย ของพวกปำกหอยปำกปู ที่มักจะ กับค ำนำงเติบโตขึ นเรื่อย ๆ จนได้
่
มั่ง จะไดรวยไว ๆ” นินทำว่ำร้ำยลับหลังให้ร ำคำญใจ ถอยรถคันที่สองแบบมือหนึ่งป้ำย
้
พ่อใหญ่สีเคยแนะลูกเขย กับอีกอย่ำงกำรอยู่ใต้ร่มใบบุญ แดง ประเหมำะกับค ำนำงได้คลอด
แบบทีเล่นทีจริง ลูกหลำนอดีตผู้ใหญ่สมบูรณ์ก็อยู่ ลูกสำวคนแรก โชคเป็นโชคสอง
“บ่เอำดอกพ่อ หย้ำนคุก” ดีส ำบำยตำมอัตภำพอยู่แล้ว ทั ง สำมชั นโดยแท้
ลูกเขยบอก “ทุกวันนี ก็ดี ยังได้ช่วยเป็นไม้เป็นมือในไร่นำ แพรพรรณเป็นเด็กเลี ยง
่
ง่ำย ดูรำวกับวำเด็กน้อยจะล่วงรู้
ว่ำพ่อแม่ของเขำต้องขลุกอยู่กับ
ร้ำนค้ำ และลูกค้ำก็เข้ำออกร้ำนไม ่
ค่อยขำดสำย
สมชำยจะไปตลำดสด
ตั งแต่เที่ยงคืน อย่ำงช้ำก็ตีหนึ่ง ที่
ั
ตลำดสดเวลำอย่ำงนนคือยำมท ี่
คึกคักมีชีวิตชีวำ โดยเฉพำะกับ
พวกที่ไปรบสินค้ำของสดและ
ั
อำหำรส ำเร็จไปขำยต่อที่รำนค้ำ
้
หมู่บ้ำน
โต๊ะกำแฟโบรำณร้ำนนี มี 2
โต๊ะ รำยรอบด้วยเก้ำอี หัวโล้นแบบ
โบรำณ โต๊ะบนวำงขนำนกับรถลำก
ที่ตั งหม้อน ำร้อน ติดกันเป็นรถ




11

้
ล้อเลื่อนขำยนำเต้ำหู้กับปำท่องโก๋ นิ วก้อย แตะน ำประสำนแป้งอย่ำง ๆ คีบพลิกเอำดำนที่สุกดีแล้วหงำย

ี
ผัวเมย คันหนี่งตั งหมัอน ำเต้ำหู้บน ผู้เชี่ยวชำญ เอำชิ นแป้งประกบกัน ขึ น พอหงำยตัวสุดท้ำย ก็ยื่นมือไป
ั
เตำแก๊สอุ่นร้อนควนฉุย ส่งกลิ่น เป็นคู่ หย่อนลงกะทะน ำมันร้อน จับด้ำมตะแกรงช้อนตัวปำท่องโก๋
หอมอ่อน ๆ ของแป้งถั่วเหลือง เดือดปุด ๆ บนเตำแก๊สที่ตั งคั่น ชุดที่สุกเหลืองกรอบเหนียวได้ที่
หมัก แม่ค้ำอำรมณ์ดีฮ ำเพลงที่ชื่น ระหว่ำงรถลำกเลื่อนหม้อน ำเต้ำหู้ แล้วขึ นผึ่งบนภำชนะ
ชอบ พลำงตักตวงน ำเต้ำหู้บรรจุ คู่แป้งที่หย่อนลงในกะทะ แม่ค้ำน ำเต้ำหู้จะหยิบ
ั่
ั
ถุงตำมค ำสงซื ออย่ำงคล่องแคล่ว น ำมัน เมื่อได้ควำมรอนพอเหมำะ ปำท่องโก๋ใส่ถุงตำมค ำสงศอของ
ื
ั่
อีกคันเป็นสำมีของแม่ค้ำน ำเต้ำหู้ จะโป่งพองและเปลี่ยนจำกแป้งสำลี ลูกค้ำ ตกรำวคู่ละบำท
บรรจงนวดแป้งปำท่องโก๋อย่ำง สีขำว ค่อย ไ กลำยเป็นสีทองเข้ม ทุกอิริยำบถของทั งคู่ผัว
ทะมัดทะแมง จำกก้อนแป้งรูดยำว ขึ นเรื่อย ๆ คู่แล้วคู่เล่ำ เมียดูรำวหุ่นยนต์ที่เคลื่อนไหวได ้
ื
เป็นเส้น พำดลงบนพนแผ่นสแตน เมื่อหย่อนแป้งลงน ำมัน โดยอัตโนมัติ
เลสบนล้อลำกที่โรยฝุ่นแป้งไว้บำง แล้วชุดหนึ่ง คู่ที่หย่อนลงก่อนหน้ำ สมชำยมักจะหิ วถุง
ๆ แล้วใช้ไม้ลูกกลิ งรีดเส้นแป้งให้ จะกลำยเป็นปำท่องโก๋สีเหลืองลอย ปำท่องโก๋ไปนั่งรอกำแฟโบรำณที่
เป็นแผ่นแบนยำว ใช้มีดสัยแผ่น ฟ่องขึ นบนผิวนำมนที่เดือดปุดเป็น โต๊ะกำแฟอีกตัวที่ตั งอยู่ด้ำนหลัง

ั
แป้งออกเป็นชิ นเล็ก ๆ ขนำด ฟอง คนทอดจะใช้ไม้ตะเกียบยำว คนชง นั่งทอดสำยตำไปยังเวิ งน ำ



12

ั
ในสระใหญ่ข้ำงตลำดสด เพรำะมำตลำดเจอกันแทบจะทุกวน ตื่นใจกับวิถีชีวิตพ่อค้ำแม่ขำยที่
บรรยำกำศรุ่งเช้ำที่แสงอรุณเริ่ม ก็ว่ำได้ และทุกคนล้วนแต่มำที่น ี่ ล้วนกระตือรือร้นกับกำรท ำมำ
ั
ส่องทอขับแสงไฟฟ้ำสปอร์ตไลท์ ด้วยจุดประสงค์เดียวกัน คือมำ ค้ำขำย มนช่วยจุดประกำยไฟ
ู
ดวงใหญ่บนเสำสงเหนือลำนตลำด รวบรวมสินค้ำของขำยจิปำถะ ซึ่ง ควำมหวังในใจให้ลุกโชนโชติช่วง

สด ดึงสำยตำทอดข้ำมไปยังยอด จะเป็นของสดและอำหำรสำเร็จรูป อยู่เสมอ
ั
ช่อฟ้ำเหนือหมู่หลังคำอำรำมสถำน ที่บรรจุถุงพร้อมน ำไปขำยปลีก จำกเที่ยงคืน ยันเที่ยงวน
อันโอ่อ่ำโอฬำรสมฐำนะพระอำรำม ส่วนหนึ่งแบ่งลงทร้ำนค้ำในหมู่บ้ำน คือเวลำงำนของสมชำย หลังจำก
ี่
หลวงซึ่งสถิตย์ ณ ใจกลำงเมือง ให้ค ำนำงเป็นผู้ขำยหน้ำร้ำน อีก นั นคือช่วงบ่ำยไปจนถึงหลังอำหำร
ที่ตั งอ ำเภอแห่งน ี ส่วนหนึ่งจนห้อยระย้ำเป็นพุ่มเป็น มื อค่ ำ จะเป็นเวลำพักผ่อนเอำแรง
จนเมื่อคนขำยกำแฟยก พวงเต็มกระบะท้ำยรถ เพอเร่ไป เข้ำนอนแต่หัวค่ ำ เพื่อจะตื่น
ื่
ส ำรับกำแฟโบรำณ ไข่ลวก และ ตำมเสนทำงหมู่บ้ำนในละแวกที่เคย กลำงดึก เตรียมออกรถไปตลำด
้
ถ้วยน ำชำร้อนมำตั งวำง จึงได้ลด เทียว ตำมเคย
สำยตำลงแย้มยิ มสบตำเพื่อนร่วม ทุกครั งที่ไปจับจ่ำยซื อหำ
โต๊ะสองสำมคนอย่ำงคนคุ้นเคย สินค้ำตลำดสด เขำจะรู้สึกตื่นตำ





















































13

ແຕ້ມໂລກ แตมโลก
้



ເລືີ່ອງໜ ີ່ງ ຄັນເກີດຂ ຶ້ນ ມັນແຕ່ງໂລກາ
ລາງເທືີ່ອ ເປັນຮອຍດໍາ ດ່າງປົນແປເປ ື້ອນ

ເຮັດໃຫ້ ສັງຄົມນີຶ້ ເສຍສີໂສມຕ່າງ

ຄືດັົ່ງ ດວງດອກໄມ້ ມີບົ້ງບ່ອງຮູ


ລາງເລືີ່ອງ ເປັນດັົ່ງດ້າມ ຟອຍຊ່ອຍເສີມສີ
ເຮັດໃຫ້ ໂລກາງາມ ເບິີ່ງເປັນຕາຍ້ອງ

ໂລກດັົ່ງ ດຽວໂດຍເຈ້ຍ ໃບດຽວພຽງແຜ່ນ

ຄົນຫາກ ໂຮມຮ່ວມໃຊ້ ສີແຕ້ມຕືີ່ມເອງ

ໃຜຢູູ່ ໃນໂລກນີຶ້ ຄວນຮ່ວມມືກັນ

ແຕ້ມແຕ່ ແນວງາມໆ ໃສ່ໂລກາກວ້າງ
ື
ໂລກຈະ ງາມຫ ືເປ ື້ອນ ສີມຄົນແຕ່ງ
ເລືີ່ອງທີີ່ ຄົນກໍໍ່ຂ ຶ້ນ ມັນເອ້ແຜ່ນດິນ ແທ້ແລ້ວ.


ໂອທອງ ຄໍາອິນຊູ โอทอง ค าอนชู
ิ







ໂອທອງ ຄ າອ ິ ນຊ
ູ
ອາດ ີ ດຫ ົ ວໜ ້ າອ ານວຍວາລະສານວ ັ ນນະສ ິ ນ.ນ ັ ກປະພ ັ ນ-

ນ ັ ກກະວ ີ ຮາງວ ັ ນຊ ີ ໄຣສ ໌
ປະຈ ຸ ບ ັ ນທ ່ ານລາພ ັ ກບ ານານຕາມລະບຽບການ.ເປ ັ ນນ ັ ກ
ປະພ ັ ນສາຂາວ ັ ນນະກ າດ ີ ເດ ັ ນ
່
ิ
โอทอง ค ำอนชู
อดีตหัวหน้ำอ ำนวยกำรวำรสำรวรรณศิลป์ นัก

ประพันธ์ นักกวีรำงวัลซีไรท์ ปัจจุบันท่ำนลำพัก
บ ำนำญตำมระเบียบกำร เป็นนักประพันธ์สำขำ

วรรณกรรมดีเด่น


14

กอนหินเดินทาง
้
ึ
ลายค าบันทก








































ณ คาบแกว
้














็
ณ คาบแกว เปนนามปากกาของขาพเจา
้
้
้
้
็

ื
ื
้
พรรณณัน สวางพน พนเพเปนคนอาเภอปาก
่
ี
ั
ทอ จังหวดราชบุรี ผูมความใฝฝนเดินไปใน
ั
่
้
่
ี
ิ
็
เสนทางของกว และใชบทกว เปนส่งหลอเลยง
ี
ี
้
้
่
้
่
ี
จิตวญญาณ ขาพเจาเชือวา “บทกวเปรียบ
ิ
่
้
้
ิ
เสมือนกระจกสองตัวตนและจิตวญญาณของ
่
คนผูนั้น”
้

15

ิ
ชีวตของนอย
้























































16

17

18

19

ຕົ້ນໄມ້ຕາຍແດດ



ໂດຍ: ລ ູ ກດອນກະເດ ັ ນ

























ຕົ້ນໄມ້ຢ ນຊີຶ້ຟ້າ ສາຂາເດ່ລ າພັງ
ຈັົ່ງວ່າເຄືອແໜງໜີ ໜ່າຍລະອາໂອຍເວັ້ນ
ບໍໍ່ກຸມປີນປາຍຂ ຶ້ນ ເມືອເທິງສງສະຫງ່າ
ູ
ຍາມລົມມາຊິໂຄ່ນມ້ວນ ລົງພືຶ້ນກ່ອນຊິລາ

ງ່າດຽວຊີຶ້ຂໍ໎້ຫ ໍ໎້ ໂອຍນໍ...ໂດກດອມຜຸ
ຄອຍນັບວັນຊິຊອມຊຸ ມຸ່ນມະລາຍລົງພືຶ້ນ
ຸ່
ໃຜຫ່ອນຢ ນແຢງຂ້າງ ຫ ືທາງກາງກ້ຽວລມ
່
ພຸ່ມບໍໍ່ມີນົກບໍໍ່ເຕັ້ນ ກະເລັນເວັ້ນແຕສີີ່ແສນ....

ເດີີ່ນເປີດແປນແບບນີຶ້ຄີລີອືີ່ນບໍໍ່ມາທຽມ
ຕາມທໍານຽມຄົນເຂົາ ບໍໍ່ຮ່າວປຸນແປງເອີຶ້ນ
ເອີຶ້ນວ່າພົງພະນາໄມ້ ອັນໃດນໍຊິເປັນປູ່າ
ບໍໍ່ບັງຝົນແດດຟ້າ ວະນາແປ້ນປູ່ຽວພອຍ

ແມ່ນຊິຄອຍອວດເອ້ ໄມ້ອືີ່ນແຊມສະຫ ັບ
ນັບວ່າເຂົາໂດຍດີ ບໍໍ່ແມ່ນຕິເຮົາແຍ້ມ
ແມ່ນຊິມີຫ າຍລໍໍ້າ ພະລານງາມບໍໍ່ມີຄ່າ
່
ເພາະວ່າໄມ້ເດ່ຊີຶ້ ຕາຍແດດມີແຕຖ້າ
ເວລາມ້ວນມຸ່ນລົງ ແທ້ນາ .

29-4-2021




ພຣະອາຈານ ປອ.ໄພວ ັ ນ ມາລາວ ົ ງ
ລາງວ ັ ນວ ັ ນນະກ າແມ ່ ນ ້ ຂອງ 2015
ລາງວ ັ ນຊ ີ ໄຣສ ໌ 2019 ນາມປາກກາ:
ລ ູ ກດອນກະດ ັ ນ


20

ตนไมตายแดด

้
้
็
โดย: ลูกดอนกะเดน


ต้นไม้ยืนชี้ฟ้า สาขาเด่ล าพัง

จั่งว่าเครือแหนงหนี หน่ายระอาโอยเว้น

บ่กุมปีนปลายขึ้น เมือเทิงสูงสง่า ສໍາພັນຮັກດ້ວຍອກສອນສິນ
ັ
ยามลมมาสิโค่นม้วน ลงพื้นก่อนสิลา ບ ຸ ນທະວ ີ ກ ົ ມພະພ ັ ນ


หง่าเดียวชี้ข้อหล้อ โอยนอ.. โดกดอมผุ ຂອງບ ເຫ ີ ຍເຫ ອດແຫ ້ ງ ຢ ່ າຕ ັ ດຂາດສ າພ ັ ນຮ ັ ກ
່
້
່
คอนนับวันสิซอมขุ มุ่นมลายลงพื้น ອ ັ ກສອນສ ິ ນບ ສະຫ ຼ າຍ ຢ ່ າປ ່ ຽນໃຈແປປ ີ ນ
້
ຟ ້ າດ ິ ນຍ ັ ງຄ ົ ງຄ າ ສ າພ ັ ນໃຈຢ ່ າມາຍຫ ່ າງ
ไผห่อนยืนแยงข้าง หรือทางกลางเกี้ยว ຝ ັ ນກ ັ ນດ ັ ງເຊ ອກເຮ ອ ເຝ ອກ ັ ນດ ັ ງເຊ ອກຊ ້ າງ ໜຽວ
່
່
້
້
້
່
ลุ่ม ຕ ງດ ັ ງເຂ ົ າໜຽວ!!

່
້
พุ่มบ่มี นกบ่เต้น กะเล็นเว้นแต่สี่แสน... ນ ິ ມ ິ ດໝາຍເທ ອນ ີ ສ ິ ດທ ິ ໂຊກມະຫາໄຊ
້
ສາຍໃຈລາວອ ີ ສານ ສ ບບ ັ ນພະຊ ົ ນເຊ ອ
່
້
เดิ่นเปิดแปนแบบนี้ คีรีอื่นบ่มาเทียม ເໜອໃຕ ້ ກາງມາໂຮມເຕ ົ າ ເອ ົ າກະວ ີ ເປ ັ ນຕ ົ ວເຊ ອມ

່
່
່
້
ເຊ ອມຫ ົ ວໃຈພ ີ ນ ້ ອງ ສອງຝ ັ ງຂອງຈອດຈ າ
ตามธรรมเนียมคนเขา บ่ฮ้าวปุนแปงเอิ้น ສະຖຽນຄ າຫມ ນອະສ ົ ງ
່
້
เอิ้นว่าพงพนาไม้ อันใดนอสิเป็นป่า ຂ ໃຫ ້ ສາຍສ າພ ັ ນຜ ູ ກຝ ັ ນ ແຂງແກ ່ ນຂະຫນ ົ ງເນ ີ ນ
້
້
บ่บังฝนแดดฟ้า วนาแป้นเปลี่ยวพลอย ໃຊ ້ ອ ັ ກສອນປະສານຮ ັ ກ ນ ັ ກກະວ ີ ສອງກ າ
້
່
ຈ ົ ງໄດ ້ ຈ າເລ ີ ນຫມ ັ ນ ທຽວໄປມາຖາມຂ ່ າວ
້
່
້ ່
แม่นสิคอยอวดเอ้ ไม้อื่นแซมสลับ ກ ິ ນຊ ີ ນພ ີ ສ ົ ງຫາ ກ ິ ນປາພ ຸ້ ນສ ົ ງຕ ້ ອນ
້
່
ສອງຕ ່ ອນດ ິ ນເຊ ອມຊ ້ ອນ ສະເຫມ ີ ເຜ ິ ງປ ່ ຽງດຽວ
นับว่าเขาโดยดี บ่แม่นติเฮาแย้ม ່ ່
แม่นสิมีหลายล้ า พะลานงามบ่มีค่า ພາສາສ ິ ນບ ແບ ່ ງຖ ້ ານ ຕ ຸ້ ຍຕ າດ າຂາວ
່
ບ ແບ ່ ງລາວທ ັ ງໄທ ໃຫຍ ່ ເຍ ົ າຍ ັ ງນ ້ ອຍ
່
เพราะว่าไม้เด่ชี้ ตายแดดมีแต่ท่า ່ ບ ແບ ່ ງທາສາຂ ້ ອຍ ແນວນາຍນ າສ ັ ງ ້
່
່
່
เวลาม้วนมุ่นลง แท้นา. ດ ຸ ດດ ັ ງສອງພ ີ ນ ້ ອງ ລາວ-ອ ີ ສານບ ແບ ່ ງຊ ັ ນ
່
້
ປ ັ ນແຕ ່ ໃຈໂອບອ ້ ອມ ໄມຕ ີ ນ ້ ອມຍ ນກ ັ ນ ນ ັ ນແລ ້ ວ
ພາສາສ ິ ນສອດແສ ້ ວ ວາທະວາດວາງປະດ ັ ບ
พระอาจารย์ ดร.ไพวน มาลาวง ຮ ້ ອຍຮຽງລຽນຊອນລອນ ຖອດຫ ົ ວໃຈຮອງພ ນ
ั
້
้
ั
รางวลวรรณกรรมแมนาโขง 2015 ເປ ັ ນກະວ ີ ກອນກ ້ ອມ ນ ້ ອມໄມຕ ີ ຖາມຂ ່ າວ
่
(2558) รางวลซไรท์ 2019 (2562) ລາວ-ອ ີ ສານຈ ົ ງໝ ັ ນ ສ າພ ັ ນຝ ັ ນຊ ົ ວນ ິ ລ ັ ນ ພ ຸ້ ນຖ ້ ອນ
ั
ี
້
່
່
້
็
นามปากกา: ลูกดอนกะเดน

21

ั
ั
ิ
ั
สมพนธรกดวยอกษรศลป
ั
์
์
้
บุนทะว กมมะพน
ี
ั

โขงบ่เหยเหือดแห้ง อย่าตัดขาดสัมพันธ์ฮัก
อักษรศิลป์บ่สลาย อย่าเปลี่ยนใจแปรปลิ้น
ฟ้าดินยังคงค้ า สัมพันธ์ใจอย่ามายห่าง
ฟั่นกันดังเชือกเฮือ เฝือกันดังเชือกช้าง
เหนียวตึ้งดั่งข้าวเหนียว!!

นิมิตหมายเทื่อนี้ สิทธิโชคมหาไชย

สายใจลาวอีสาน สืบบรรพชนเชื้อ

เหนือ ใต้ กลาง มาโฮมเต้า เอากวีเป็นตัวเชื่อม
เชื่อมหัวใจพี่น้อง สองฝั่งโขงจอดจ้ า

เสถียรค้ าหมื่นอสง


ขอให้ สายสัมพันธ์ผูกฟั่น แข็งแก่นขนงเนิน
ใช้อักษรประสานฮัก นักกวีสองก้ า ກະວ ີ ບ ົ ດນ ີ ຂຽນຂ ນເນ ອງໃນໂອກາດທ ີ ສະມາຄ ົ ມນ ັ ກ
້
່
່
້
จงได้จ าเริญหมั้น เทียวไปมาถามข่าว ປະພ ັ ນລາວຮ ່ ວມກ ັ ບສະມາຄ ົ ມນ ັ ກຂຽນພາກອ ີ ສານ
ຂອງລາວໄດ ້ ມາສານສ າພ ັ ນໄມຕ ີ ຮ ່ ວມກ ັ ນດ ້ ວຍການ
กินข้าวพี้ส่งหา กินปลาพุ้นส่งต้อน ຈ ັ ດງານອ ່ ານກະວ ີ ຂ ນຢ ູ່ ທ ີ ສວນຜ ູ່ ໄທທ ິ ລະນະຄອນຫ ຼ ວງ
່
້
້
້
สองต่อนดินเชื่อมช้อย เสมอเผิ้งเปี่ยงเดียว ວຽງຈ ັ ນແລະກອນບ ົ ດນ ີ ກ ໄດ ້ ຮ ັ ບກຽດຂ ນອ ່ ານໃນພ ິ ທ ີ
່
ດ ັ ງກ ່ າວ.

ื
ึ
ิ
่
ี
้
ี
ี
้
ภาษาศิลป์บ่แบ่งถ้าน ตุ้ยต่ าด าขาว บทกวนพนธ์บทนเขยนขนเนองในโอกาสท ี ่
ั
ั
ั
่
บ่แบ่งลางทั้งไทย ใหญ่เยายังน้อย สมาคมนกประพนธ์ลาว รวมกบสโมสร ้
ี
ี
นกเขยนภาคอสานแหงประเทศไทย ไดมา
ั
่
บ่แบ่งทาสาข้อย แนวนายน าสั่ง สานสมพนธไมตรรวมกน ดวยการจัดงาน
ี
ั
ั
ั
่
้
ู
ี
่
ี
ึ
้
ิ
ี
้
่
ดุจดั่งสองพี่น้อง ลาว-อีสานบ่แบ่งชั้น อานบทกวนพนธ์ขน ทสวนผไทธระ นคร
็
ี
ั
ี
หลวงเวยงจันทน์ และกลอนบทนกไดรบ
้
ปันแต่ใจโอบอ้อม ไมตรีน้อมยื่นกัน นั่นแล้ว เกยรตขนอานในพธดงกลาว ้
ั
ิ
ึ
้
ิ
ี
ี
่
่
ພຣະບ ຸ ນທະວ ີ ກ ົ ມມະພ ັ ນເປ ັ ນຂຽນທ ີ ຝ ີ ມ ໂວຫານບ ທ າ
່
່
ภาษาศิลป์สอดแส้ว วาทะวาทวางประดับ ມະດາ.ໄລຍະຫ ຼ ັ ງໄດ ້ ຊະນະເລ ີ ດກະວ ີ ລາງວ ັ ນວ ັ ນະກ າ
ฮ้อยเฮียงเลียนซอนลอน ถอดหัวใจฮองพื้น ແມ ່ ນ າຂອງປ ີ 2020
້
ี
ี
็
ั
ี
เป็นกวีกลอนก้อม น้อมไมตรีถามข่าว พระบุนทะว กมมะพน เปนนักเขยนที่ฝมือ ี
ิ
ั
โวหารไมธรรมดา ระยะหลงไดชนะเลศกว
่
้
ลาว-อีสานจ่งหมั้น สัมพนธ์ฟั่นชั่วนิรันดร์ พุ้นถ้อน รางวลแมนาโขงป 2020 (2563)
ั
ั
ี
้
่

22

ี
ุ
สนทรพจนเปดงาน_ลาตกะว
ิ
ี
์
ู
ี
ลาว - อสาน(ไทย) ณ สวนพไททีละ
ี
นครหลวงเวยงจันทน
์
่
ิ
เสารที 3 สงหาคม 2562
์
โดยสมคิด สิงสง
ี
ู
หัวหนาคณะผแทนสโมสรนักเขยน
้
้
ี
ภาคอสานแหงประเทศไทย
่
ท่ำนประธำนสมำคมนักประพันธ์ลำว
ท่ำนประธำนในพิธี ท่ำนสุภำพสตรี สุภำพบุรุษ กวี นัก
ประพันธ์ลำว-ไทย และท่ำนผู้มีเกียรติทั งหลำย

ข้ำพเจ้ำในฐำนะหัวหน้ำคณะผู้แทน สโมสรนักเขียน
ภำคอีสำนแห่งประเทศไทย รู้สึกยินดี และถือเป็นเกียรติ
ที่ได้น ำคณะฯ มำร่วมงำนรำตรีกวี หัวข้อ "ภำษำกว ี
ไมตรียืนยำว" ลำว-ไทยอีสำนในครั งนี พร้อมกับมีควำม
เศร้ำสลดใจอยู่บ้ำง ที่เพื่อนมิตรกวี นักประพันธ์ ที่เคย
รักแพงกันในอดีต บ่ได้อยู่ร่วมในบรรยำกำศอันอบอุ่นใน
งำนรำตรีกวีครั งนี แต่ก็ยังร ำลึกนึกถึงภำพใบหน้ำที่ยิ ม รัฐบำลของทั งลำวและไทย ต่ำงก็ได้ช่วยส่งเสริมให้
แย้ม ส ำเนียงเสียงเว้ำที่แสดงถึงน ำใจไมตรีของเพื่อนมิตร นักเขียนได้ไปมำหำสู่ และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบกำรณ ์
ผู้ที่ด่วนจำกเรำไปแล้ว อย่ำงติดตำติดใจ ไม่รู้ลืม ซึ่งกันและกัน ตำมเจตน์จ ำนงและเนื อเนื อหำสำระแห่ง
เช่นเดียวกัน บรรยำกำศอันเปี่ยมด้วยไมตรีจิต แถลงกำรณ์ร่วมนักเขียนสองฝั่งโขงดังกล่ำว อันท ำให้..
มิตรภำพอันสนิทสนมในวันนี ค ำพูดจำภำษำเดียวกัน "แม่ของ สำยเลือดเลี ยงคนสองฝั่ง น ำใจไหลหลั่ง ด้วย
คือภำษำลำว ที่ไม่จ ำเป็นต้องผ่ำนล่ำม หรือนำยภำษำให ้ กระแสวรรณกรรมที่หอมหวนไม่เหือดหำย อันจะน ำไปสู่
ยุ่งยำก ท ำให้แทบจะมองไม่เห็นร่องรอยของ "เคำไม ควำมเจริญก้ำวหน้ำชั่วกำลนำน…"

หญิบ" หรือตะเข็บ ขอบ รอยต่อทำงวัฒนธรรมแม้แต่ ท่ำนประธำน และท่ำนผู้มีเกียรติทั งหลำย
น้อย อันเป็นข้อพิสูจน์ที่ชัดเจนว่ำ "ภำษำ" โดยเฉพำะ "..ยังมี นัคเรศล้้ำ ชั้นชื่อเป็งจำน
ภำษำกวีนี่แหละ ที่ได้ท ำหน้ำที่เป็น "สะพำนทอง" เชื่อม นิคมคน คั่งเพงพอตื้อ
ไมตรีโขง หรือ "ของ" สองฟำกฝั่งเข้ำเป็นหนึ่งเดียวกัน เชียงหลวงล้น รุงรังล้ำนย่ำน
อย่ำงแนบแน่น และยืนยำว น้้ำแผ่ล้อม ระวังต้ำยชั่วตำ
ฮุ่งค่้ำเช้ำ ชำวเทศเทียวสะเภำ
ท่ำนผู้มีเกียรติ ทั งหลำย
นับตั งแต่มีกำรประกำศแถลงกำรณ์ร่วมนักเขียน อุดมโดย ดี่งดำวดิงฟ้ำ
สองฝังโขง ลงวันที่ 10 ตุลำคม 2533 เป็นต้นมำ ถึง ฝูงไทท้ำว ทำงไกลเกรงเดช
บัดนี ผ่ำนระยะเวลำ 28 ปีเต็ม ย่ำงเข้ำสู่วงปีที่ 29 ที่คณะ เมืองใหญ่กว้ำง คนเค้ำคั่งโฮม.."

ผู้แทนในนำม "คะนะขวยขวำยส้ำงตั งสะมำคมนักปะพัน บทพรรณนำโวหำรในวรรณคดีสินไช ที่กล่ำวถึง
ลำว" ได้ไปเยือนภำคอีสำนของไทย และพวกข้ำพเจ้ำมี นครเป็งจำน ท ำให้เกิดจินตภำพของนครหลวง
ส่วนร่วมต้อนรับคณะผู้แทนฯ ในครั งนั นในนำมสโมสร เวียงจันทน์ นับแต่ข้ำพเจ้ำได้มำสัมผัสครั งแรกเมื่อปี
นักเขียนภำคอีสำนแห่งประเทศไทย และได้พัฒนำสำย พ.ศ.2519 ภำยหลังกำรสถำปนำสำธำรณรัฐประชำธิป-
สัมพันธ์เสมอมำ ด้วยกำรอนุเครำะห์ของสถำบันอุดม ไตยประชำชนลำวได้เพียงปีเศษ เมื่อเทียบกับมหำนคร
ศึกษำที่มีพันธกิจในกำรส่งเสริมศิลปวัฒนธรรมของ เวียงจันทน์วันนี จะเห็นว่ำมีควำมเปลี่ยนแปลงอย่ำงมำก
ท้องถิ่น อย่ำงมหำวิทยำลัยขอนแก่น ตลอดจนองค์กำร หลำย เจริญรุ่งเรืองไปกว่ำนครเป็งจำนในวรรณคดีสิน



23

วิชชุมำลี
๏ ฟังยิน สุดสะแนนจ้ำว ใจจ่อถวิลหำ
เสียงแคน จูงจิตเฮำ สู่กันหันห้ำว
มำเห็นหน้ำ เห็นตำแสนซื่น
สุดฟั่งฟ้ำว ของต้อนบ่มี ท่ำนเอย

๏ มีแต่ ค ำค่ำพื น ต่ำงแผ่นสะพำนทอง
ถำมถึง สุขสวัสดี อยู่เย็นสะบำยบ้อ?
ถำมข่ำว เคหำห้อง ภูมิสถำนพ่อแม่
ขอให้ พำนพบพ้อ เขษมแท้ทั่วถึง พุ้นนำ

๏ ภำยนภำแผ่ล้อม กวมกอดจักรวำล เฮำนั น
ห่อนมี ส ำเนียงพึง ม่วนยินเสมอได้
ภำษำ ลำว-อีสำน เฮำสร้ำง ค ำกวีเกำะก่ำย
ไมตรี หมำยช่วงใช้ จำต้ำนม่วนมะโน เฮำแท้

๏ ลำว-ไทย เฮำอ้ำยน้อง สองดังเดียวกัน
เทียวเถิง ทำงสำยสุด ห่อนมีหมำยไว้
ไชยิ่งนัก ทำงเทียว เฮำเดินดั น ขัวค ำจอดก่ำย
ดังนั น กำรที่พวกข้ำพเจ้ำได้มำร่วมงำน "รำตรี สำยเส้น เทียวท่องได้ เฝือฟั่นฮ่วมทำง
ภำษำกวี ไมตรียืนยำว" ลำว-อีสำนของไทย อันแสนสง่ำ
รำศีในวันนี จึงมีควำมภำคถูมิใจเป็นอย่ำงสูง ๏ ฟังยิน สุดสะแนนจั น ล ำล่องสำยของ
ขออวยพรให้งำนรำตรีกวีในมื อนี่ จงด ำเนินไป หัวใจ ไหววำยวำง ว่ำแม่ของเขินน ำ
ด้วยดี ประสบผลส ำเร็จตำมวัตถุประสงค์ จงทุกประกำร สังมำ อัศจรรย์ต้อง เป็นไปลำยต่ำง
ในโอกำสเดียวกันนี ขออวยพรให้ท่ำนประธำน ชำตำ ตกตื่มซ ำ ลำงฮ้ำบเหตุไฉน พ่อเอย

นักเขียน นักกวีลำว-อีสำนของไทย และท่ำนผู้มีเกียรติ ๏ หรือว่ำ โลกจะฮ้ำง หำยเหือดชลธำร
ที่มำร่วมงำน จงประสบแต่ควำมสุข ควำมเจริญ จง หรือว่ำ มีมือไผ ลัดกุมก ำน ำ
ตลอดไป แม่ของ สำยเลือดย่ำน ลำว-ไทย ทวยทีป
ขอขอบคุณ สำบใจ สองฝั่งก ำ เลี ยงคนสองฝั่งน ำ
สวัสดี เหยแห้งได้จั่งใด ท่ำนเอย?

ภาษากวี ไมตรียืนยาว ลาว-อสานไทย สมคิด สิงสง
ี
ื
แมของสายเลอดลาว-ไทย 3 ส.ค.2562
่









ประทีปแซมไพร ครูพละผู้มหัวใจ
ี
ศิลปิน รักธรรมชำติ ดนตรีและศิลป

วรรณกรรม.. ชื่นชอบกำรเดินทำง
กับจี๊ปโบรำณคู่ใจ




24

ท านองของทราย เรื่อยไป ค ำท้ำยวรรคสดับ ก ำหนดให้

เสียงของหัวใจเม็ดทรำยมีใจหนึ่ง ใช้ได้ทุกเสียง
• แรงระโหยโรยอ่อนเริ่มอ่อนล้ำ เดียว ค ำท้ำยวรรครับ ก ำหนด
แรงลมพำพัดยอดชู้สู่ชำยเล • หัวใจดวงน้อยคอยคนรกกลับมำ ห้ำมใช้เสียงสำมัญกับตรี
ั
เมฆหมองหม่นปนเศร้ำเข้ำมำเห่ วอนลมพดพำกลับมำเมตตำแล ค ำท้ำยวรรครอง ก ำหนดให้
ั
พำลมเลลอยพัดผ่ำนกำลฤดู เหลียว ใช้เฉพำะเสียงสำมัญกับตรี
ค ำท้ำยวรรคส่ง ก ำหนดให้
• คิดถึงเธออยำกเจอใจแทบขำด ทรำยเม็ดน้อยน้อยคอยด้วยใจ
ลมชำยหำดวำดหวังไว้ให้ใจสู้ หนึ่งเดียว ใช้เฉพำะเสียงสำมัญกับตรี
ั
กี่ฟ้ำฝนทนคิดถึงกี่ฤดู วอนลมพดเกี่ยว เกลียวคลื่น พัด วิธีทดสอบง่ำย ๆ คือให้ลอง
ั
ื่
ยืนยิ มสู้ดูคลื่นกลืนทะเล ทรำยคืนรัง อ่ำนออกเสียง ถ้ำมนรำบรนดี ไม ่
ขัดหู เป็นใช้ได ้
• นกนำงนวลบินชวนให้ใจชื่น วันนี เอำเฉพำะเรื่องเสียง
รุ่งเช้ำตื่นคลื่นสำดซัดสำดเซ ประทีปแซมไพร : ก่อน เรื่องค ำเอำไว้วนหน้ำค่อยว่ำ
ั
ทรำยเม็ดน้อยร้อยเรียงเคียงลมเห่ ปลำยตุลำคม 2561 กัน ปกติ บ.ก.จะไม่แตกต้องชิ นงำน
หำดพังเพเซซัดขำดเธอเคียง ริมชำยหำด อ่ำวมำหยำ จ.กระบี่ ของนักเขียน (ถ้ำไม่จ ำเป็น) ที่ต้อง

้
ื่
• โลกสวยงำมยำมฟ้ำดำรำลิขิต ความเห็นของ บ.ก. ให้ควำมเห็นเอำไว เพอให้เป็น
้
เหมือนชีวิตบิดเบือนไปในน ำเสียง อรรถรสทำงวรรณศิลป์ของ กรณีศึกษำแก่ผู้อื่นดวย
พอรู้ตัวกลัวตกอับกับลมเอียง บทร้อยกรอง นอกจำกอยู่ที่ภำพ
ได้ยินเสียงเพียงพอต่อชะตำ (จินตนำกำร) แล้ว ควำมไพเรำะ


• ท ำนองของทรำยเม็ดน้อยน้อย ของเสียงก็มีควำมสำคัญไม่ยิ่ง
กับกี่ร้อยกี่พันครั งครำ หย่อนกว่ำกัน
ผ่ำนคืนผ่ำนวนเวลำ เสียงของบทร้อยกรอง
ั
ั
คลื่นลมพำพัดทรำยไปจำกใจ แสดงออกทำงเสียงสัมผส และ
ระดับสูง กลำง ต่ ำ ของเสียงที่ควร
• ทรำยเม็ดน้อยยังเฝ้ำคอยควำม จะเป็นไปตำมท่วงท ำนองของบท
หวังจำกลม ร้อยกรองชนิดนั น ๆ ยกตัวอย่ำง
ดิ่งลงโคลนตมผสมกลมกลืนคลื่น เช่นบทร้อยกรองประเภทค ำกลอน
ใหญ่ ที่ประทีปแซมไพรน ำเสนอในบท
ในท้องทะเลหัวใจไม่ยอมแกว่งไกว “ท ำนองของทรำย” นี
คลื่นซัดพัดทรำยหำยไปกับสำยลม
ุ
เป็นกลอนแปด (สภำพ) บทบท
• ใต้ท้องทะเลหัวใจไม่ยอมอ่อนไหว หนึ่งมี ๔ วรรค
อยู่แห่งหนไหนรอใจคืนควำม วรรคที่หนึ่งเรียกวรรคสดบ วรรค
ั
เหมำะสม ที่สองเรียกวรรครับ วรรคที่สำม
้
ลมฝนบนฟำพำใจกลับไปชื่นชม เรียกวรรครอง วรรคที่สี่เรียก
ทรำยสวยสีสมเมดกลมไมยอม วรรคส่ง แต่ละวรรคมีแปดค ำ จึง
็
้
่
เปลี่ยนใจ เรียกว่ำ กลอนแปด

• หำดขำดทรำยหัวใจไม่เคยทิ งถิ่น เสียงค ำกลอนทุกประเภทจะ
ดินก็คือดิน ผสมกัน เป็นผืนทรำย ก ำหนดเสียงค ำท้ำยวรรคเป็น
ก้อนเกล็ดเล็กน้อยคอยคนรัก ส ำคัญ ก ำหนดได้ ดังนี



25

26

ิ
อวชชาหัวขาด
ั
ภพ-ชาติอนตรธาน
ิ
ุ
ั
วฏสงสารส้นสดลง



























































27

บทเพลงจากภูพาน : จากศลปน
ิ
ิ
ื
ู
พนบานสตานานเพลงปฏวต (1)
้
ั
ิ

ิ
้
่



















อุดม สีสวรรณ ผเขียน “สู่สมรภูมภูพำน” ในนำม “พ. เมืองชมพู”
ุ
ิ
ู้
ภูสระเรงรา บังทราย

ิ
ั
สดุดี เพลงปฏิวติของ
ุ
อดม สุวรรณ






























28

ล ำห้วยบังทรำยในปัจจุบัน









































29

ิ
หนวยศลปภูพาน
์
่









































คณะเพชรภูพาน


















30

31

ิ
ิ
เพราะโควด -19 ยังอยู ปดเทอมนี ้
่
ี
ู
นักเรยนของครพวกหนูท าอะไรบาง
้

ิ
สองปีแล้วสนะที่ชีวิตครูนักเรียนและผู้คนอื่นๆทั่วทุกภูมิภำคในโลก
ใบนี ถูกตีกรอบด้วยโรคระบำดไวรัสโควิด -19 มันช่ำงเป็นช่วงเวลำที่
ยำวนำนเหลือเกิน แต่อีกนยหนึ่งมันก็เหมือนบททดสอบควำมอดทน
ั
ี
ของมวลมนุษยชำติ ว่ำจะก้ำวผ่ำนควำมยำกล ำบำกนอย่ำงไร ใครจะม ี
ควำมอึด และเรียนรู้ที่จะปรับตัวต่อกำรเปลี่ยนแปลงนี ไดมำกน้อย
้
เพียงใด
ควำมไม่แน่นอนของทุกสรรพสิ่งท ำให้ต้องน้อมเอำกำยใจเข้ำหำค ำ
สอนขององค์พระสัมมำสมพุทธเจ้ำวำทุกอย่ำงเกิดขึ นตั งอยู่ดับไป ก็
ั
่
พอจะบรรเทำควำมอึดอัดขัดข้องลงไปได้บ้ำง เมื่อหันมำมองให้เห็น
ควำมจริงของชีวิตว่ำมันเป็นเช่นนั นเอง ทั งครูและนักเรียนห่างเหินจาก
กันในโลกจริง แต่ก็ปรับตัวเข้ำไปเยี่ยมยำมถำมข่ำวใกล้ชิดกันในโลก
เสมือนจริง
“ปิดเทอมนี้พวกหนูท าอะไรกันบ้างคะ“ ครูถำมในกลุ่มไลน์ด้วย
ควำมคิดถึงเด็ก ๆ ในใจก็หวิวหวั่นกลัวว่ำจะไมมีใครตอบกลับมำให้ชื่น
่
ใจ
“หนูช่วยพ่อแม่ปลูกเห็ดฟางขายค่ะครู เมื่อวานพึ่งเหยียบเห็ดได้
13 แปลง“ เด็กสำวลูกศิษย์คนขยันตอบเล่ำเรื่องของเธอถึงวิธีกำรปลูก
เห็ดฟำง
่
“แปลงต่อไปก็จะเป็นการตัดใยแล้วเก็บขายคะ“ เธอเล่ำต่อ จับ
ี
อำรมณ์ได้ถึงควำมหวังกับรำยไดที่จะมเข้ำมำสู่ครอบครัวในช่วงปิด
้
เทอม
“หนูขายของกับป้าที่ตลาดสดนามนทุกวันค่ะ“ เด็กสำวอีกคน
เล่ำเรื่องของเธอเช่นกัน
“เวลาว่างหนูก็ถ่ายภาพธรรมชาติพวกต้นไม้ ใบหญ้า ดวง
อาทิตย์ประมาณนี้ค่ะ“เด็กสำวคนเดิมเล่ำต่อ สงเกตว่ำเธอมีควำมสุข
ั
กับชีวิตช่วงปิดเทอม



32

ื่
เป็นเรองปรกติของสงคมไทยใน เทอมรถยนต์ของพ่อไม่ได้รับส่ง
ั
ปัจจุบัน ยุคสังคมผู้สูงวัย นักเรียน ก็เอามาบรรทุกของขาย
“พ่อของหนูขับรถรับส่ง รวมทั้งขนถ่านไปส่งขายด้วยค่ะ
นักเรียนเป็นอาชีพเสริม แม่หนู ครู“ เธอเล่ำเรองของเธออย่ำง
ื่
เป็นแม่ครัวอยู่ที่โรงเรียนประถม เปิดเผย และไม่อำยที่จะเล่ำถึงกำร
ในหมู่บ้าน และขายผักที่ปลูกเอง ท ำมำหำกินทสุจริตของครอบครัว
ี่
หลังจากที่โรงเรียนปิดเทอมพ่อ ครูชื่นชม ปาลิตา ที่แม้จะ
กับแม่ก็เผาถ่าย และปลูกมันแกว เป็นลูกคนเดียวแต่ก็ไม่หยิบโหย่ง
ขายค่ะ“ เธอเล่ำรำยละเอียดมำก เธอเดินตำมรอยของพ่อแม่ด้วย
่
ู้
ขึ น ท ำให้ครูรสึกวำเธอภำคภูมิใจ ควำมขยัน จึงไม่แปลกที่ในหน้ำท ี่
กับชีวิตซึ่งมีควำมสุขตำมอัตภำพ กำรเป็นนักเรียนเธอก็ขยันทุก
ั่
แล้ว อย่ำงแม้จะชอบนงหลังห้องก็ตำม
“รายได้ดีไหมคะ“ ครูถำม “หนูเป็นลูกที่ดี และเป็นศิษย์
ด้วยควำมสนใจ ที่ดี ครูขอชื่นชม” ครูกล่ำวกับลูก
ส่วนเด็กทมีผู้ปกครอง “พออยู่ได้ค่ะครู มันแกว ศิษย์อย่ำงภมิใจ และรู้สึกมีควำม
ี่
ู
ท ำงำนอยู่ต่ำงจังหวัด เช่น ภูเก็ต ขายได้กิโละ 20 บาท 3 กิโล 50 สุขที่ได้พูดคุยกับลูกศิษย์ที่ขยันเล่ำ
ระยอง ชลบุรี เชียงใหม่...ก็ได้ บาท ส่วนถ่านขายได้ กระสอบละ เรื่องต่ำง ๆ ให้ฟัง ท ำให้ปิดเทอมนี
่
โอกำสโบยบินไปท่องเที่ยวพร้อม 160 บาทค่ะ หนูวามันพอได้เลย ไม่เงยบเหงำเกินไป และยังท ำให้ค ำ
ี
กับช่วยงำนผู้ปกครองไปด้วย ล่ะคะในยุคเศรษฐกิจแบบนี้” ว่ำ...ไม่มีควำมจนในหมู่คนขยัน ที่
่
หลำย ๆ คนได้แบ่งปันควำมสุขเล็ก “หนูได้ท าอะไรบ้างล่ะลูก เคยได้ยินบ่อยๆนั น ปำลิตำเธอเป็น
ๆ ลงในโลกเสมือนจริงถึงกลุ่ม ที่ว่าเผาถ่านน่ะ“ ครูถำมต่อเพรำะ อีกคนที่ยืนยันว่ำมันคือควำมจริง
เพื่อนและครู อยำกรว่ำงำนหนัก ๆ แบบนี เรื่องรำวของเด็ก ๆ ที่ใช้
ู้
“หนูปลูกมันแกว และช่วย เด็กผู้หญิงท ำได้อย่ำงไร ชีวิตช่วงปิดเทอม ท่ำมกลำง
พ่อเผาถ่ายขายค่ะ“ เด็กสำวคน “หนูช่วยพ่อขนไม้มาเผา สถำนกำรณ์ที่ยำกล ำบำกซึ่งไม่
ล่ำสุดรำยงำนตัวพร้อมบอกเล่ำสง เอาไม้ลงเตาเผา เผาเสร็จก็เอา อำจหำควำมสุขได้อย่ำงอิสระเสร ี
ิ่
ที่เธอท ำ นำงสำวปำลิตำ เขจรไข ถ่านไปส่งร้านค้าในหมู่บ้าน ปิด มำกนัก แต่หลำยคนท ำให้ครูชื่นใจ
้
ท ำให้ครูมองเห็นภำพสำวนอยวัย ว่ำจะมีควำมสุขได้ดีกับชีวิตที่รู้ทัน
ใส แต่งกำยมิดชิด สวมหมวกปีก ควำมเปลี่ยนแปลง ปรับตัวให้อยู่ใน
ี
มือก ำด้ำมจอบขุดดินถมเตำถ่ำน อ้อมกอดของควำมดงำม ซึ่งคร ู
ช่วยผู้ปกครอง ในขณะเดียวกันครู คิดว่ำทุกคนจะผ่ำนพ้นอุปสรรค์
ก็นึกถึงลำยมือสวย ๆ ของเธอ... ก้ำวสู่ควำมแข็งแกร่งยิ่ง ๆ ขึ นไป
แล้วข้อมูลของเธอก็พรงพรู ได ้
ั่
เข้ำมำสู่ควำมทรงจ ำของครูอีก
ครั งหนึ่ง ปาลิตา เป็นนักเรยนรัก
ี
กำรอ่ำน บุคลิกเรียบร้อย พูดนอย
้
เธอมำจำกครอบครัวเกษตรกร
ี่
ชำวบ้ำนสงเปือย เขตพื นทอ ำเภอ
นำมน จังหวัดกำฬสินธุ์ เป็นลูก
เพียงคนเดียวของครอบครัว ซึ่ง




33

่
ื
หยัดยืน (เพอ) หยัดอยู
่
ิ่
คือวรรณศิลป์กลนอักษร
้
ผู้หุ่มเหลืองสรำงเรื่องไปทั่วทิศ หอมระบือลอกระฉ่อนทั่วภพผอง
ื
ผู้ปกครองทุจริตทุกแห่งหน
ุ่
ข้ำรำชกำรมงแต่ประโยชน์ตน
ประชำชนทนทุกข์ยุคฝืดเคือง

เชื อร้ำยไล่ล่ำชะตำกรรม
เศรษฐภัยหวดซ ำจนหน้ำเหลือง
แต่ก่อนนี รัฐไทยเคยรุ่งเรือง
ทั งกำรเมืองกำรค้ำปัญญำชน

ศูนย์รวมใจคนในชำติขำดสะบั น รับอรณ
ุ
ต่ำงแย่งกันเพื่อปำกท้องจึงดั นด้น
ื
มองประเทศวันนี ยังมดมน ฉบัง ๑๖
่
ช่องวำงผู้ มีจน ห่ำงดินฟ้ำ งำมระยับจับแสงพรำว ดำรดำษดำว

่
ยื่นไมตรีให้กันคนละนิด เริงรำยพรำยพร่ำงเวหำ
เรำต้องผ่ำนวิกฤติแสวงหำ เฉิดฉำยปำนอัปสรำ ท่องห้วงนภำ
ั
ถอดบทเรียนที่หนักหน่วงที่ผ่ำนมำ เจริดจรสแดนไตร
ิ่
ิ่
แม้อ่อนล้ำจงหยัดยืน - ใช่ฝืนกรรม สรรพสงนงสนิทใน นิทรำหลับใหล
ใต้อ้อมกอดเวหำหน
ธีระธรรม แก้วเพ็ญศรี ครั นสิ นผนรำตรีพน แสงสริยน
ิ
้
ุ
สงกรำนต์ ๒๕๖๕ สำดสำยฉำยแสงทำบฟ้ำ
ผีเสื อหยอกเย้ำเหล่ำผกำ มวลภุมรำ
่
บินว่อนรอนร่ำร่ำยร ำ
เคล้ำคลึงเกสรดื่มด่ ำ ฟ้อนเซิ งระบ ำ
ชิดโฉมโลมกลีบมำลำ
แสนสุขซำบซ่ำนอุรำ เก็บน ำหวำนมำ
พำสู่คูหำรวงรง
ั
นกไก่ไขขำนร้องดัง หวำนปำนระฆัง
ื้
ปลุกคืนฟนจำกหลับใหล
์
ชีวิตด ำเนินเดินไป หมู่สัตวน้อยใหญ่
ออกจำกคูหำรังนอน
ชิวิตลิขิตละคร บทบำททุกตอน
ตำมห้วงวัฏฏะเวยนวน
ี

ณ คำบแก้ว










34

ກິນເຂົ້າຜີ กินขาวผี
้


ກິນເຂົ້າຜີ ຜີກໍໃຊ້ ບັນຊາສັົ່ງຊີສະໝອງ
ຜີຫາກ ປອງປະສົງຫຍັງ ກໍຫາກຍໍຍັງນ້ອມ
ບອກວ່າ ໂງເງຊ້າຍ ຂວາຫງາຍແຫງນງວກ
ຕະໝອບຂາດັົ່ງຂ້ອຍ ຄືແມວນ້ອຍລວາດເລຍ ແຄ່ງ
ນາ

ກິນເຂົ້າຜີ ຜີກໍເຂົ້າ ໂຄມຄອບຄຸມຫົວ
ສິງສູ່ ກືນກິນຈິດ ແຈບຈົມຈົນໃຈຫລົ້ມ
ິ
ກືນຈົນ ເສຍສະຕຕັ້ງ ເສຍພະລັງຄຸນທາດ
ບໍໍ່ຊວາດ ເຫັນຮ່ອມຟ ື້ນ ຕົດໃສ່ບັ້ງຍືີ່ນໃຫ້
ສົມມາໄຫວ້ວ່າຫອມ

ກິນເຂົ້າຜີ ຜີກໍຄ ຶ້າ ນ າສົົ່ງສັນລະເສີນ
້
ຕີນມັນ ຢອງຢັນໄປ ຖີບໃຫສູງສົມດ້າມ
ສ່ວນມັນ ພໍພຽງທ້ອງ ກໍສະໜອງສະໝຸນຕໍ່າ
ຖືກໃຈ ພໍໍ່ເຖົ້າຈ ຶ້າ ນ າຮອຍຜີທ່ານໄທ້
ສະໜຸກໄດ້ແຕ່ໄກ່ຄາຍ ກິນແລ້ວ

ີ່
ຮຽມນ ຜີບໍໍ່ລ້ຽງ ເລີຍຕົກຕ າຕາຍອົດ ເວນນໍ
ີຶ້
ຄໍາຊາຕາຕອງດູ ວ່າຂາດສອງສາຍເສັ້ນ
ີີ່
ຕາມທ ໝໍທ າທ້ວງ ວ່າຜີຫລວງເຂັດຂະໜາດ
ເຄາະບໍໍ່ ຫວິດວ່າງມົ້ມ ພົມນໍໍ້າມົນໂລດເປົົ່າລ້າ
ມັນຄາຂ້ອງຕະລ່າງເຮືອນ ວ່າເດ...

໒໗.໓.໒0໒໒.






สะดันยู เพ็ดชะลาด

นักเขียนหนุ่ม สปป.ลำว เคยมำเยือน “ซับแดงแหล่ง
ต ำนำน” พร้อมคณะผู้แทนนักเขียน สปป.ลำว จำก
สมำคมนักประพันธ์ลำว เมื่อเดือนสงหำคม 2562
ิ
ก่อนกำรแพรระบำดของไวรัสโควิด 19
่





35

เวทีเกียรติยศบริบทชีวต
ิ


เวทีชีวิต เมื่อถูก เนรมิต

จึงดูศักดิ์สิทธิ์ เป็นเวทีเกียรติยศ
หวังเชิดชู ยกย่อง แซ่ซ้องให้ปรำกฏ

ถึงบริบทชีวิตกระท ำมำ


เพื่อขวัญก ำลังใจแก่บุคคลในต ำนำน
หลำกหลำยผลงำนวรรณศิลป์ปิ่นมณีล ำค่ำ

ยืนหยัดสู้ก้ำวผ่ำนช่วงกำลเวลำ
จึงควรค่ำแก่ศักดิ์ศรี ที่ควรธ ำรง


แต่..บำงอย่ำงดูแล้วยังห่ำงไกล


ที่จะเชิดชูเวทีไว้ซึ่งศรัทธำอันสูงส่ง

เมื่อมีหมุดหมำย วำงไว้ให้เพียงเฉพำะเจำะจง
เวทีที่ประกำศถึงควำมองอำจทรนง

กลับกลำยเป็น"มง" เจำะจงดั่งเวทีนำงงำม


รจนำ รจนำ
































36

37

້
ົ
ົ
้
ນກກະແດບເດາ นกกะแดบเดา
>> ຕະໂຕ
້
ຍ ັ ງມ ີ ນ ົ ກກະແດບເດ ົ າ ເນ ົ າຮ ່ ວມຮວງຮ ັ ງ
ມ ີ ຄວາມສ ຸ ກ ຄອບຄ ົ ວຮຽງໜ ້ າ
່ ພ ແມ ່ ສອນແລງເຊ ົ າ ໂຕດຽວລ ູ ກໜ ຸ່ ມ
້
້
້
ໃຫ ້ ຢ ູ່ ໃນແກ ່ ວກ າ ຢ ່ າບ ິ ນລ າລ ່ ວງແດນ

່
ລ ູ ກຢ ່ າຜ ້ າຍ ໄປຖ ິ ນທາງໄກ ແທ ້ ເນ ີ
ຂ ົ ງເຂດ ຮວງຮ ັ ງເຮ ົ າ ແກ ່ ວກ ິ ນເກ ີ ນກວ ້ າງ
້
ຢ ູ ທ ່ າງ ບ ິ ນໂບຍເບ ອງ ເລ ີ ງລ ົ ມຊ ົ ມພ ດ
ມວນແມກໄມ ້ ຂຽວລ ້ ວນຫລາກຫລາຍ

່
່
ແດນອ ນ ເຮ ົ າບ ຮ ູ້ ຍາມຫ ່ າງແຮມຮ ັ ງ
ແມ ່ ນວ ່ າ ພ ົ ງໄພຂຽວ ຕ ່ າງຂຽວແນວໄມ ້
່
່
້
ບາງເທ ອ ມວນແມງຊ ົ ນ ແຝງຕ ົ ນພາເບ ອ
່
່
້
ເມ ົ າມ ິ ງຍ ້ ອນ ຍາມກ ົ ວກ ິ ນອາຍ ແທ ້ ນາ

້ ່
ມ ນ ງ ລ ູ ກນ ົ ກຜ ້ າຍ ຄ ິ ດມ ່ ວນບ ິ ນຈອນ
ີ
່
ຜາຍຜຍອງເຫ ິ ນ ເວ ີ ນພະໂຍມຍ ັ ງຟ ້ າ
ເພ ີ ນຕາມຝ ້ າ ສນ ຸ ກຕາແດນຕ ່ າງ
້
ກວ ັ ກປ ີ ກນ ້ ອຍ ເລ ີ ງຫລ ິ ນແດດງາມ

່
ຍ ິ ນສະອອນໂອ ້ ຊ ົ ມທາມແຖວທ ົ ງ
້
່
້
ເຫລ ອງອ ່ າມຄ ນ ຮວງເຂ ົ າເຮ ອເຮ ອງ
່
ຍ ິ ນສະອອນຫ ້ ວຍ ໄຫລເລ ີ ງລ ິ ນຫລ ັ ງ
້
ແລວປ ່ ານ ້ ອຍ ແຄມນ າຟ ຸ່ ມເຟ ອຍ

38

ຕາເພ ີ ນ ພາບຢ ູ່ ກ ້ ອງ ຫ ູ ມ ່ ວນສຽງລ ົ ມ
້
ແຫລວໃຫຍ ່ ບ ິ ນຖລາເຖ ິ ງ ຄວບຫຍ ຸ ມເຫ ີ ນຫ ີ ວ
້
່
ນ ົ ກນ ້ ອຍ ຫາທາງດ ີ ນ ເລ ັ ບຄ ົ ມຄ ຸ ມເຄ ັ ງ
່
້
່ ຍ ິ ງເໜ ັ ງ ່ ຍ ິ ງໜບແໜ ້ ນ ໃຈເຕ ັ ນສ ັ ນສາຍ
່
ີ

່
ຕາເຫລ ່ ແລເບ ິ ງໜ ້ າ ຂາຫລ ່ ອຍຄ ຕ ັ ນ
ລ ົ ມຫາຍໃຈ ຂາດແຄນຮອມຮ ້ ວຍ
້
ເກ ີ ດມາ ມ ິ ເຄ ີ ຍພ ຫ ັ ນໃຈແສນຝ ດ
ເລ ັ ບແຫລວ ແຂງຄ ີ ບມ ້ ຽນ ຈອນຈ ້ າວສ ູ່ ຮ ັ ງ

້ ້
່
້
ມ ນ ີ ໂຊກລາບລ ົ ນ ຍາມເວ ີ ນດວງດ ີ
ອາຫານນ ົ ວ ແອ ່ ນບ ິ ນມາໃກ ້
້
ກ ູ ຈ ັ ກ ກ ິ ນຮອງທ ້ ອງ ໂຕເຍ ົ າເນ ອອ ່ ອນ
່
້
ຮອດຮ ັ ງ ແລ ້ ວຈ ງຄ ້ ຽວ ເຫລ ອໄວ ້ ແຕ ່ ຂ ົ ນ ຫ ັ ນແລ ້ ວ

້
້
ບ ັ ດນ ີ ນ ົ ກກະແດບເດ ົ າ ຄ ດຮອດຮວງຮ ັ ງ
້
ແມ ່ ຄ ົ ງ ແຈນແຈນຫາ ຊອກວ ົ ນນ າຄ ົ ນ
່ ພ ຄ ົ ງ ເຮຮ ົ ນຮ ້ ອງ ຕາມແດນດ ົ ງປ ່ າ
່
່
ຄ ົ ງບ ຮ ູ້ ເຮ ົ າໃກ ້ ມ ຕາຍ ແລນ

້
ຫາກຈ ັ ກ ຮ ້ ອງຮຽກເອ ີ ນ ລ ຫ ່ ອນຍ ິ ນສຽງ
້
້
ບ ັ ດນ ີ ລ ຄວາມຕາຍ ຢ ູ່ ໄກຮ ັ ງເຄ ົ າ
ຫາກວ ່ າ ຟ ັ ງຄວາມຫ ້ າມ ບ ິ ດາເຕ ອນກ ່ າວ
້
່
ຄ ົ ງບ ເຈ ັ ບປວດເນ ອ ລ ຖ ້ າແຕ ່ ຕາຍ ແລນ

່
່
້
ນ ົ ກນ ້ ອຍ ກ ຈ ງເວ ົ າ ຈາຕ ແຫລວຫລວງ
້
ທ ່ ານນ ັ ນ ມ ີ ສ ິ ດຫຍ ັ ງ ່ ຈ ງຄ ຸ ບຄ ເຮ ົ າໄວ ້
ດຽວວ ່ າ ເວຫາກວ ້ າງ ເປ ັ ນແດນເສຣ ີ ພາບ
້
້
້
ທ ່ ານຫຍ ັ ງ ມາກ ີ ດກ ັ ນ ຄອຍເຝ ົ າຢ ດຄອງ ສ ັ ນນ ີ

່
ເຮ ົ າບ ຄອງນ ່ ານຟ ້ າ ພຽງແຕ ່ ຫາກ ິ ນ
ໃຜກ ມ ີ ເສຣ ີ ຊອກຫາກ ິ ນໄດ ້
ກ ົ ດເກນສ ້ າງ ອ ານວຍໂຕໃຫຍ ່
່
່
້
ໃຫ ້ ຈ ັ ບ ໂຕຊ ານ ້ ອຍ ກ ິ ນໄດ ້ ດ ັ ງໃຈ ນ ັ ນແລ






39

້
ທ ່ ານນ ັ ນ ປ ີ ກໃຫຍ ່ ກວ ້ າງ ຍ ູ ທ ່ າງບ ິ ນໄກ
ຕາຄ ົ ມແຫລມ ສາດແນມແດນກວ ້ າງ
່
້
ເລ ັ ບກ ແຂງຄ ົ ມເຂ ັ ມ ຄ ຸ ມຄ ເຂ ົ າອ ນ
່
່
ແຕ ່ ວ ່ າ ໃຈບ ກ ້ າ ປະຈ ັ ນໜ ້ າຕ ຕ ີ

້
ທ ່ ານນ ັ ນ ໂຕໃຫຍ ່ ລ ້ າ ບ ັ ງບຽດມວນບ ິ ນ
່
້
ຊອມຫາຫລອຍ ເມ ອຍາມເຂ ົ າເຊ ີ
ຖ ້ າວ ່ າ ໃຈຫານແທ ້ ດວນກ ັ ນລອງເດດ
້
່
່
ສ ູ້ ສ ່ ຽງ ໜ ້ າຕ ໜ ້ າ ສ ົ ມຊ ັ ນຊ ສຽງ ຊອບແລ

່
້
ທ ່ ານຫາກ ມາຫອບຫ ີ ວ ຍາມເມ ອເຮ ົ າເຜ ີ
່
ເກ ັ ງຈ ິ ງ ຄວນດວນກ ັ ນ ຕ ່ ອຍຕ ີ ກ ົ ງໜ ້ າ
້
່
ເກ ັ ງຈ ິ ງ ຄວນວາງໃຫ ້ ເຮ ົ າຕຽມຕ ັ ງທ ່ າ
່
້
່
ເກ ັ ງຈ ິ ງ ວາງປ ່ ອຍແລ ້ ວ ເຮວສ ູ້ ຕ ມ ທ ່ ານເອ ີ ຍ

່
ເຫ ັ ນວ ່ າ ເປ ັ ນນ ົ ກນ ້ ອຍ ຊ ້ ອນເຊ ອງມ ັ ດຕາຍ
່
ຂ ຈ ົ ງ ລອງດ ີ ກ ັ ນ ຮ ັ ບເອ ົ າຄ າທ ້ າ
ປະລອງເຊ ີ ງສ ູ້ ໃຜດ ີ ໃຜຢ ູ່
່
ຫລ ທ ່ ານ ຍ ັ ງບ ກ ້ າ ໃຈນ ້ ອຍອ ່ ອນເຊ ີ ງ

່
ແຫລວໃຫຍ ່ ຂ ີ ນບ ໄດ ້ ວາງປ ່ ອຍອາຫານ
້
ມ ງນ ີ ວ ວ ສຽງ ່ ບ ກ ົ ວເກງຢ ້ ານ
້
້
ຕ ັ ງວ ່ າ ຊຊ ີ ໝ ົ ນ ວ ົ ນຕາຍຕອນໜ ຸ່ ມ
ູ
່
້
່
້
ຂ ົ ນມ ງ ລາມຫ ຫ ຸ້ ມ ຄ ຸ ມກ ົ ນເມ ອວານ ນ ີ ນາ

້
ມ ງຊ ່ າງ ຈາແຂ ່ ງທ ້ າ ນາຍໃຫຍ ່ ເວຫາ ກ ູ ນ ີ
່
ໃຫ ້ ມ ງ ຫາເວທ ີ ທ ົ ງນາແປນກວ ້ າງ
ກ ູ ຈ ັ ກ ວາງເວລາໃຫ ້ ເຈ ັ ດວ ັ ນວຽນຮອບ
່
ຢ ່ າລ ມ ລາພ ແກ ້ ວ ລາພ ້ ອມແມ ່ ມ ງ ມາເນ ີ

່
ພ ເມ ອ ຮ ັ ບປາກທ ້ າ ສອງເລ ີ ກລາໜ
ີ
່
ໄປຄ ົ ນທາງ ເພ ອຕຽມການສ ູ້
້
ນ ົ ກນ ້ ອຍ ບ ິ ນຄ ນກ າ ຄ ນຮ ັ ງຫາແກ ່ ວ
່
້
່
ຄ ົ ນຄ ດ ແຜນຕ ສ ູ້ ກາງແຈ ້ ງທ ົ ງນາ

່
່
ມ ັ ນກ ປ ິ ດເຊ ອງຊ ້ ອນ ອ າພ ການດວນ
່
ເວທ ີ ລອງດ ີ ກ ັ ນ ແມ ່ ແພງບ ມ ີ ຮ ູ້
40

້
່
ມ ັ ນເວ ີ ນ ເຫ ັ ນດ ິ ນປ ີ ນ ໃນນາກາງແດດ
້
້
່
ຣະດ ູ ໄຖເຖ ອກໄວ ້ ຂ ີ ໄຖຕ ັ ງດ ັ ງຕ

້
ນ ົ ກນ ້ ອຍ ຄ ດອອກພ ລາຍຫລ ່ ຽມເຊ ີ ງມວຍ
ເຖ ິ ງວ ັ ນໝາຍ ນ ົ ກກ ບ ິ ນທ ັ ງຮ ້ ອງ
້
້
ແຫລວເອ ີ ຍ ເຮ ົ າມາແລ ້ ວ ຫ ົ ດຫ ົ ວລ ີ ຢ ູ່ ໃສເດ
ຫລ ວ ່ າ ເກງຢ ່ ອນຢ ້ ານ ມວຍນ ້ ອຍນ ົ ກເຍ ົ າ ແລ ້ ວບ

່
ແຫລວຫລວງ ບ ິ ນເວ ີ ນຟ ້ າ ຕາສອດແນມເຫ ັ ນ
່
ໂມໂຫແຮງ ເມ ອຍ ິ ນສຽງທ ້ າ
່
ສ ັ ງບ ຈຽມໜ ັ ງໜ ້ າ ຈາຄ າໂອ ້ ອວດ ແທ ້ ນ
່
ກ ູ ຈ ັ ກ ສອນສ ັ ງໃຫ ້ ມ ງຮ ູ້ ຖ ່ ອມຕ ົ ນ ກ ່ ອນແລ ້ ວ

ວ ່ າແລ ້ ວ ແຫລວຫລອບປ ້ ອມ ຫ ຸ ບປ ີ ກຖລາລ ົ ງ
ທ ັ ງໂມຫ ັ ງ ຮ ຸ່ ມແຮງຮ ົ ນຮ ້ ອນ
ແສງຕາຈ ້ ອງ ກາງນາຟ ້ າແດດ

ແນມນ ົ ກນ ້ ອຍ ຄອຍຖ ້ າຢ ູ່ ດ ິ ນ

່
້
່
ມ ງບ ມ ົ ມ ເປ ັ ນເຫຍ ອອາຫານ
ເຮວແຮງຖລາ ລ ູ ກສອນສເມ ີ ດ ້ າມ
່
ລ ົ ມຕ ີ ໜ ້ າ ຫ ິ ບຕາແນມເຫຍ ອ
່
້
ເຫລ ອຊ ່ ວງນ ້ ອຍ ເຖ ິ ງເປ ົ າທ ີ ໝາຍ

້
້
ນ ົ ກນ ້ ອຍ ຫລ ິ ບດອດເຕ ັ ນ ເຂ ົ າຫລ ບຄອງໄຖ
້
ຫວ ຸ ດຫວ ິ ດຕາຍ ໂງ ່ ນດ ິ ນບ ັ ງກ ັ ງ
ແຫລວຫລ ົ ງເລ ້ ລ ົ ງແຮງລ ມອ ່ ານ
້
່
່
ເສ ັ ຽຫລ ັ ກ ເລ ີ ຍຫລ ົ ນຟ ້ າ ກາງກ ງປ ີ ກບ ທ ັ ນ

້
ມ ັ ນກ ດ ່ າວດ ່ າວດ ີ ນ ຫ ົ ວແຕກສມອງໄຫລ
ສ ົ ບແຫລມຫ ັ ກ ຄາບດ ິ ນໄຖໄວ ້
ຕາຍຍ ້ ອນ ໂມໂຫຮ ້ າຍ ອ ັ ນຕລາຍລ ມອ ່ ານ
່
ປ ່ ອຍໃຫ ້ ມວນໝ ູ່ ແຮ ້ ງ ມາມ ້ ຽນສ ົ ງສະການ

່
ນ ົ ກນ ້ ອຍ ບ ິ ນຕ ່ າວຢ ້ ອນ ຫວນຮ າຮອນຄ ດ
່
ເຮ ົ າຫາກ ເປ ັ ນຕ ົ ວການ ກ ຄວາມວາຍວ ຸ້ ນ
່
້
ຍ ້ ອນລ ນ ຄ າສອນຊ ີ ບ ິ ນໄກກາຍແກ ່ ວ
່
່
ກ ັ ມກ ໄວ ້ ມ ັ ນຄ ້ າງຢ ູ່ ໃຈ ບ ຢ ່ າແລ ້ ວ

41

່
້
ອ ັ ນວ ່ າ ເພ ິ ນຜ ູ້ ເກ ີ ດກ ່ ອນນ ັ ນ ມ ີ ມາກປະສ ົ ບການ
ເຫ ັ ນບ ັ ນຫາ ນອກໃນໄກໃກ ້
່
ຍາມເພ ິ ນ ຕ ັ ກເຕ ອນໃຫ ້ ຄວນຄອຍຄ ດອ ່ ານ
່
່
້
ເຫດຜ ົ ນ ທວນຖ ີ ຖ ້ ວນ ຮຽນຮ ູ້ ຊ ັ ງຊາ ຫ ັ ນຖ ້ ອນ

່
ຢ ່ າໄດ ້ ໂອ ້ ອວດອ ້ າງ ຕ ົ ນລ ນລ ມຄ ີ ງ
້
ຄ າຄ ົ ນເຕ ອນ ຄ ່ າແພງສ ູ ງລ ົ ນ
້
ຫາກຮ ູ້ ຕ ີ ຄວາມເວ ົ າ ຮຽນເອ ົ າຖອນຖອດ
ຫາກຮ ູ້ ເກ ັ ບກ ່ ຽວທ ້ ອນ ຄວາມຮ ູ້ ຮອບຕ ົ ວ ດ ີ ແລ

້
່
່
ດ ູ ລາ ລ ູ ກຮ ັ ກຂອງພ ເອ ີ ຍ ສອງຈ ົ ງພ ິ ຈານ ເອ ົ າຖ ້ ອນ
້
ອ ັ ນວ ່ າ ຄອງບ ູ ຮານ ມາກມ ູ ນສອນຊ ີ
່ ພ ຈ ັ ກ ເຜ ີ ຍຄອງຮ ້ າຍ ສາມປະການບ ົ ນບອກ
່
່
ທ ັ ງສອງ ຟ ັ ງຖ ີ ຖ ້ ວນ ຈ າໄວ ້ ໃສ ່ ໃຈ ພ ເນ ີ

້
່
່
່
ອ ັ ນນ ງ ຄ ັ ນວ ່ າເພ ິ ນບ ເອ ີ ນ ລ ູ ກຢ ່ າຂານຮ ັ ບ
່
່
ຄ ັ ນວ ່ າ ເພ ິ ນບ ວານຫາເຮ ົ າ ຢ ່ າປ ່ ອນມ ໄປຫຍ ຸ້ ງ
ຫາກວ ່ າ ຈ າເປ ັ ນໃຫ ້ ພ ິ ຈານແນວແນ ່
່
ຄ ັ ນວ ່ າ ຈ ັ ກຊ ່ ອຍແທ ້ ພ ິ ຈານແລ ້ ວຈ ງທ າ

່
່
່
້
່
ອ ັ ນນ ງ ພ ແມ ່ ສອນສ ັ ງຊ ີ ເພາະເພ ອແພງພຽນ ເຮ ົ າດາຍ
່
ຮ ັ ກໃດ ທ ັ ນທຽມເໝອນ ພ ແມ ່ ເຮ ົ າໂຮມໃຫ ້

່
ຮ ັ ກໃດ ທ ັ ນທຽມດ ້ າມ ຄຣ ູ ອາຈານສອນສ ັ ງ
້
ເຍ ອງສ ່ ອງ ທາງຮ ຸ່ ງແຈ ້ ງ ໜພ ົ ນມ ດມ ົ ນ ແທ ້ ແລ ້ ວ
ີ

່
່
່
້
ອ ັ ນນ ງ ຢ ່ າໄດ ້ ບ ັ ງບຽດກ ັ ນ ຂ ົ ມເພ ິ ນຍ ໂຕ
ກ ັ ກກ ັ ນ ຜ ົ ນງານເຂ ົ າ ຈາກແຮງເຂ ົ າສ ້ າງ
່ ສ ິ ງໃດ ເຮ ົ າທ າດ ້ ວຍ ແຮງເຮ ົ າກ ຢ ່ າອວດ
່
້
ປ ່ ອຍໃຫ ້ ຄ ົ ນອ ນຍ ້ ອງ ຜ ົ ນສ ້ າງຊ ່ າເຊ ັ ງ ນ ັ ນຖ ້ ອນ

ລ ູ ກຢ ່ າ ທ າທຽບດ ້ າມ ນາມໝ ູ່ ເດ ັ ຽຣະສານ
້
້
ເຂ ົ ານ ັ ນ ຟ ັ ງຄວາມຄ ົ ນ ຄອບຄ ົ ນສອນຊ ີ
້
່ ຈ ຈ າ ຄ າຄ ົ ນເວ ົ າ ຄ ດເອ ົ າເອງຍາກ
່
່
ບາງທ ີ ຫລ ົ ງດ ີ ແລະຊ ົ ວຮ ້ າຍ ພາຫຍ ຸ້ ງຮອດຄ ົ ນ
ແທ ້ ແລ ້ ວ
42

ั่
มำถึงชำยฝงของประเทศไทย แถว
สุรำษฎร์ธำนี ประจวบคีรีขันธ์ และ
ทำงปลำยแหลมมำลำยู...
กำรมำของชำวอินเดียในยุค
โบรำณเหล่ำนั น นอกจำกจะน ำ
สินค้ำของพวกเขำมำซื อขำย
แลกเปลี่ยนกับชนพนเมืองของ
ื
พม่ำมอญและไทยด้วยแล้ว ต่อมำ
เขำยังน ำลัทธิควำมเชื่อทั งศำสนำ
พรำหมณ์ฮินดูและพุทธเข้ำมำเผย
ื่
แผ่ด้วย และเมอวันเวลำผ่ำนไป
คนไทยก็ค่อย ๆ ซึมซับเอำพุทธ
เข้ำมำโดยไม่รู้ตัว ก่อเกิด "วัฒน-
ธรรมทวารวดี" ที่ถือเป็นแสง
แรกแห่งพุทธศำสนำกระจัดกระ-
จำยไปทุกทิศทุกทำงในสยำม แม้
แต่บนที่รำบสูงตำมลุ่มน ำส ำคัญ ๆ
ของภำคอีสำนก็รับเอำวิถีพุทธ





























โดยผ่ำนวัฒนธรรมทวำรวดีเข้ำ
เมืองโบราณไชยวาน (1) มำแทนลัทธิผีเอำไวด้วยเช่นกัน
้
ยังผลให้เกิดแหล่งโบรำณคดีขึ น
สมัยพุทธกำลชำวอนเดีย สินค้ำของพวกเขำข้ำมทะเลอันดำ มำกมำย เช่นที่ เมืองฟ้ำแดดสง
ิ
อำศัยลมมรสมในช่วงเดือน มัน ผ่ำนเกำะนิโคบำร์ ตัดเข้ำสู่ ยำง ในอ ำเภอกมลำไสย จังหวัด
ุ
ื
ตุลำคมถึงพฤศจิกำยนพำเรือ ปลำยแหลมพม่ำ แล้วลัดเลำะ กำฬสินธุ์, เมองกำหลงในอ ำเภอ



43

ดินของล ำห้วยทรำย เครื่องปั้นดนเผำที่อยู่ใน'ยุค
ิ
ซึ่งเป็นสำขำหนึ่งของ วัฒนธรรมบ้ำนเชียง' กระจัด
ิ
แม่น ำชี ทำงด้ำนทศ กระจำยอยู่เป็นจ ำนวนมำก ซึ่ง
ตะวันออกของเมืองอยู่ ชี ให้เห็นว่ำชุมชนแห่งนมีมนุษย์อยู่
ี
ห่ำงแหล่งน ำขนำดใหญ่ อำศัยมำนำนกว่ำ 3,000-4,000
ที่เรียกว่ำ "กุดนำแซง" ปี ก่อน 'วัฒนธรรมทวำรวดี' จะ
รำว ๆ 1 กิโลเมตร เข้ำมำมีบทบำทในชุมชนโบรำณ
และอยู่ห่ำงแม่น ำชีรำว แห่งนี
1.5-2.00 กิโลเมตร ซึ่ง ฉบับหน้ำ ผมจะพำไปด ู
เป็นไปตำมลักษณะกำร จุดส ำคัญ ๆ ในแหล่งโบรำณคดี
ตั งบ้ำนเมืองในยุค ไชยวำน เพื่อให้ท่ำนผู้อ่ำนได้ทรำบ
คอนสวรรค์ จังหวัดชัยภูมิ, เมือง โบรำณที่ต้องอำศัยแหล่งน ำในกำร ขอบเขตของเมืองว่ำจะอลังกำรแค่
ไชยวำนที่อ ำเภอโคกโพธิ์ไชย อุปโภคบริโภค และมีลักษณะผัง ไหน ซึ่งกรมศิลปำกNoรได้ตีตรำ
จังหวัดขอนแก่น, เมืองเพียที่ เมืองเป็นรูปวงรี ทอดตัวไปตำม ลงทะเบียนในสำรบบไว้เป็นที่
ื
ั
้
อ ำเภอบ้ำนไผ่, คูเมืองที่อ ำเภอชุม แนวเหนือ-ใต้ มีพนที่โดยรวม เรียบรอยแล้วนบ 10 แห่ง "รอบ ๆ
แพ และที่อนๆอีกเป็นจ ำนวนมำก... ประมำณ 218 ไร่ บ้ำนโพธิ์ไชย"
ื่
ส ำหรับลักษณะทำงภูมิ- จำกกำรขุดค้นที่ไม่เป็น
ศำสตร์อันเป็นที่ตั งของเมือง ทำงกำรในระยะแรก นอกจำกจะ
ั
โบรำณไชยวำนนน ตั งอยู่บนเนิน พบใบเสมำหินทรำย ยังพบ


44

ມົນຂັງຖິີ່ນຜາດໍາ


ໂດຍ: ລູກຊາຍເມືອງຄໍາ


มนตขลังถิ่นผาด า
์
โดย: ลูกชายเมืองค า






ບ້ານໄຕແດງ:
“ອຽວຫລູລໍາແນ່ ຮຽມເອັດໄຮ່ເສີີ່ປ້ອມຜາ ເອດນາເສີີ່
ັ
ກ້ອນລ້ານ ຕາງເຂົ້າບ້ານແມ່ນໝູ່ກວາງແຕວ ແມວຫລົງກໍຢ ້າ
ຮຸ່ງຄໍ່າເຈົົ໋າ ໝູປູ່າມາເຈືອນຫລ້າເອີຍ....”ສຽງຂັບຍັງບໍໍ່ແລ້ວ
ສຽງຂັບໂອຍລະນໍ ກະຕາມມາຕິດໆໂອ້ຍນໍປະເທດລາວຍຸກພັກ
ປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເປັນເຈົ້າໂດຍມີຜູ່ນໍາແຂງແກ່ນຈັົ່ງແມ່ນ
ຊາດມັນມວ່ນຊືີ່ນຍິນດີໃຜໆກໍຮອງລໍາທໍາເພັງຫລຽວເບິີ່ງຕາມ
້
ທາງຍ່າງຈາກບ້ານນາຕູມໄປຕີນຜາດໍາເປັນແຖວຍາວຢຽດຄົນ
ທັງບ້ານອອກເຮືອນໄປໄຮ່ໄປນາຫາໜໍໍ່ໄມ້ ຍາມບ້ານເມອງດີສີ
ື
ເມືອງກ້ຽງ
“ບັກໄມມັນໄປລົມໃຜຄືມາເຮືອນເດິກແທ້ຄືນນີຶ້” ອ້າຍ
ພິມເວົ້າ
“ມັນລົມອີແປບຕີ...ເຫັນມັນທ່ຽວໄປທຸກຄືນ”ຂ້ອຍ
ຕອບ
“ຢູູ່ບ້ານເຮົາຫວະ ?”ອ້າຍພິມຖາມ
“ລູກສາວຂອງນອງສາວນ້າບ່າວຈັນທະຄາດເດ”ຂ້ອຍ
້
ຕອບ
“ເຂົາລົມກັນມາດົນແລ້ວຫວະ ?”ອ້າຍພິມຖາມ
“ຈັົ່ງວ່າເດີນ້ອງກະບໍໍ່ຮູ້ຄືກັນ ຈັກດົນປານໃດ !!”ຂ້ອຍ
ຕອບ
ບັກຕ່າຍຈັກຊອດລອດມາແຕ່ທາງໃດ ໂພ້ໂວ້ມາທາງຫລັງ
ຂ້ອຍ ມັນກະອອກຄໍາເຫັນໂລດວ່າ:
“ກູເຫັນເຂົາລົມກັນເຫີງເຕີບແລ້ວ...?” ບັກຕ່າຍເວົ້າ

หมำยเหตุบรรณำธิกำร: (1) ลูกชำยเมืองค ำ เป็นนำมปำก
กำของ Sengphouxay Inthavikham (แสงพูไช อินทะวี
ຍາມເຊົ້າຕົ້ນລະດູບານໃໝ່ມາເຖິງກິີ່ນຫອມເຂົ້ານາໂຮຍ
ມາໃສ່ດັງ ຊາວເມອງຄໍາເວົ້າສະເພາະຊາວບ້ານນາຕູມຕາແສງ ค ำ) (2) เพื่อรักษำอรรถรสของส ำนวนภำษำ ที่มีลักษณะ
ື
ເຮືອງເໜືອເມືອງຄໍາແຫແຫ່ນກັນອອກຈາກບ້ານພ້ອມສຽງ เฉพำะทำงชนชำติเป็นอัตลักษณ์ จึงยังไม่มีค ำแปลภำษำไทย
ຂັບລໍາ.ສຽງຂັບໄຕແດງຍັງບໍໍ່ຂາດເພາະບ້ານນາຕູມຍັງແມ່ນ ที่เหมำะสมก ำกับไว้ (3) ผู้อ่ำนพึงมีควำมเข้ำใจในส ำนวน
ภำษำดั งเดิมของผู้ประพันธ์



45

“ຕ້ອງຮູ້ຕີວ່າດົນຈັກປີແລ້ວ ?”ອ້າຍພິມເວົ້າ.ບັກຕ່າຍບໍໍ່ ອາໄສຢູ່າພືຶ້ນເມືອງປ ິ່ນປົວໄປນໍາກັນຄົນລະໄມ້ລະມ ື
ຈັກແນວຊິຕອບອໍາອືຶ້ງຢູູ່ດົນເຕບ ຂ່າວມາວານນີຶ້ວ່າ: “ທາງອໍານາດການປົກຄອງເມືອງ
ີ
ີ
“ຊ່າງຊອດລອດມາປານຮູ້ເຂົາດ” ຂ້ອຍເວົ້າ ເອີຶ້ນລາວໄປເມືອງວ່າຊັ້ນ” ຄືຊິແມ່ນມີຕໍາ
“ເຂົາລະເວົ້າວຽກພັກວຽກລັດໂຕລະມາເວົ້າແຕ່ເລືີ່ອງ ແໜ່ງວ່າງໃຫ້ເວລາຢອກຢຍກັນອ້າຍສົມພັນມັກເວົ້າເປັນຂໍ໎້ໄປ
ຄົນລົມສາວເອີຍພວກນີຶ້”ອ້າຍສົມພັນເວົ້າຂ ຶ້ນ ລາວບໍໍ່ໄປທົົ່ວເວລາເວົ້າກໍບໍໍ່ຫົວຮາຮາ ເຮິເຮິແລ້ວສັງເກດວ່າມ ີ
ຈັກມາແຕ່ທາງໃດອ້າຍສົມພັນກະດາຍຂ້ອຍຍິຶ້ມຫົວ ອະຮິ ບາດ ຄົນຫົວຫລືມີອາການແນວໃດຕ່າງບໍໍ່ລາວຈະເບິີ່ງແລ້ວສະແດງ
ໜ ີ່ງ ເຫັນອ້າຍສົມພັນຫັນມາຍິຶ້ມເປີື້ຍໃສ່ຂ້ອຍ,ຂ້ອຍກະຍິຶ້ມ ອາການຕາມ
ື
ຕອບ ອ້າຍສົມພັນເປັນຫົວໜ້າກອງຫລອນຕາແສງເຮອງເ ຍ່າງໄປຮອດຕີນຜາດໍາຍາມໃດບໍໍ່ຮ ູ້
ໜືອອ້າຍເປັນສາມະຊິກພັກຄົນໜ ີ່ງທີີ່ຫ້າວຫັນ ສະໄໝ “ຮອດຕີນຜາດໍາແລ້ວເດພີີ່ນ້ອງໄທບ້ານນາຕູມ
ີ
ັ
ສົງຄາມອ້າຍສົມພນນໍາພາກອງຫລອນຕາແສງບຸກຂ ຶ້ນເພຍ ເອີຍ”ສຽງບັກໄມປູ່ຽນຈັົ່ງແມ່ນດັງເອົາແທ້ເອົາວ່າ,ແລ້ວທຸກຄົນ
ວົງສູ້ກັບທະຫານວັງປາວຈົໄນໄດ້ຫລຽນຍາມເວລາໄປປະຊຸມ ແຍກຍ້າຍກັນໄປນາໃຜນາລາວ,ສຽງນົກກົກປ ື້ນຮ້ອງຍາມໃດ
ເຫັນອ້າຍເພິີ່ນເອົາມາຕິດເສືຶ້ອລຽນຕາມໜ້າເອິກຮູ້ພຽງວ່າ ແມ່ນສັນຍານເຕືອນໃຫ້ໄທບ້ານກັບເຮືອນ ບໍໍ່ພໍຄາວສຽງເອີຶ້ນ
ງາມດ ີ ເກັບຜັກປູ່າ ພໍຂ້ອຍໄປຮອດເຫັນບັກໄມເດັດຜັກແຕກຈົນຊິເຕັມ
“ງາມເນາະອ້າຍສົມພັນ ?”ຂ້ອຍເວົ້າ ຖົງພາຍຈັົ່ງແມ່ນໄວແທ້ວ່າ
“ງາມຫວະ ? ຢາກໄດ້ບໍ ?”ອ້າຍສົມພັນຖາມຂ້ອຍ “ບ່າເສືອເລົາ ເອົາເມັດແລ້ວ”ຂ້ອຍຢອກມັນ
“ຢາກໄດ້ແທ້ ! ງາມດ”ຂ້ອຍຕອບ “ແຕ້ເຜີີ່ເປ້ຍເຊີຢວມເລົາ !”ເວົ້າແລ້ວມັນຫົວຂວັນ
ີ
້
“ໃຫຍ່ມາຈ ີ່ງໄປເດິີ ກິນເຂົ້າໃຫ້ຫລາຍຈ ີ່ງໃຫຍ່ໄວ”ອ້າຍ ພ້ອມ.ໜອຍໜ ີ່ງກໍຂັບໄຕຂ ຶ້ນ
ເວົ້າ “ອຽວຫລູຫລໍາແນ່ ແມ່ແກ່ໄຕໂສ້ຍເອີຍ ອັນເລີເປັນໂກງ
ຂ້ອຍໄດ້ແຕ່ຍິຶ້ມເປີື້ຍໃສ່ອ້າຍ ເພນຄືຊິເປັນອ້າຍຂ້ອຍຫລາຍເຕີຍ ໂກຍເຢ ິ່ອງລໍາໄມ້ເຮ້ຍ...”ບັກໄມປູ່ຽນຂັບ
ິີ່
ຢູູ່ດອກ ຂະໜາດບັກອິນຍັງເປັນອ້າຍຂ້ອຍຂ້ອຍມັນຮູ້ຍິງປ ນ “ລ້າອະເນາະ ຢອກກໍຢອກເຮັົ່ງ ! ໂກງໂກຍເຢ ິ່ອງລໍາ
ກະຣະບິນແລ້ວ ບັກອິນຍິງປ ນຖືກດີຂະໜາດ ຍິງນົກໂງ້ນລົງໆ ໄມ້ເຮ້ຍ”ຂ້ອຍເວົ້າແກມຫົວ
ໂຕໃດໂຕນັ້ນຂ່າວມາວ່າ ອ້າຍສົມພັນຈະໄດ້ຂ ຶ້ນໄປຢູູ່ເມືອງວ່າຊັ້ນ “ເສືອເລົາ...!..ຕໍວ່າງານເຮີີ່ກູ້...ເສືອຄືບໍໍ່ເລົາຫົວສູ
ິີ່
ຍ້ອນຜົນງານເພນຫລາຍເພີຶ້ໆຊິໄດ້ເປັນເຈົ້າເມືອງໆຄໍາພຸ້ນຕີ. ແດ່”ອີີ່ແປ້ນເວົ້າທັງເຮັດໜ້າບູດ. ກັນວ່າແລ້ວພວກມານີຶ້ມີເຊືີ່ອ
້
ມີເທືີ່ອໜ ີ່ງເຫັນອ້າຍສົມພັນກັບໝູ່ຄະນະກອງຫລອນເຂົາຈະ ໄຕໂສ້ຍເນີວ່າໂລເລເນີໜອຍໜ ີ່ງຖືກເຂົາປ້ອຍເອົາ ເວົ້າແລ້ວ
ເຂົ້າເພຍວົງ ພວກອ້າຍກາຍມາໜ້າບ້ານອ້າຍສົມພັນເອີຶ້ນໃສ່ພໍໍ່ ຂ້ອຍກໍຫົວ ແຮແຮ ແບບເຍາະເຍີຶ້ຍສຽງຄົນເກັບຜັກຫັກໜ ໍໍ່
ວ່າ: ໂອ້ຍ ມວ່ນຊືີ່ນຟດຟ ື້ນແມ່ນປາງທີີ່ປະທານສຸພານຸວົງແລະພັກ
ົ
ີ
“ລຸງຫລານຊິອອກໄປເພຍວົງກ່ອນເນີ ໃຫ້ລຸງບະບົົ່ນ ລັດເຮົາມໄຊ ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ເຕົ້າໂຮມສາມັກຄີທຸກຄົນໃນຊາດໃຫ້
ເຈົ້າຖິີ່ນເຈົ້າຖານແດ່ປົກປັກຮັກສາລູກຫລານຢູ່າໃຫ້ຕ້ອງອັນ ເປັນໜ ີ່ງດຽວກ້ອນກຸ່ມປຸ້ມລຸມກັນຕາມແນວທາງຂອງພັກຈ ີ່ງ
ຫານພານອັນຮ້າຍກັບມາຮອດເຮືອນເຖິງຊານແດ່...!”ອ້າຍ ແມ່ນຄວາມສາມັກຄີແທ້ເປັນຈິດນ ີ່ງໃຈດຽວ ແລ້ວຕ່າງຄົນຕ່າງ
ສົມພັນທັງເວົ້າທັງຍ່າງໄປ ແຍກຍ້າຍກັນກັບເຮືອນໃຜລາວຄໍ່າມາຍິນສຽງອາແມ່ອ້າຍສົມ
ີີ່
“ເອີ ! ລຸງຈີຶ້ເອັດເຮດອກ”ພໍໍ່ຕອບຮັບ ພັນມາເອີຶ້ນພເມືີ່ອເຮືອນເພິີ່ນ.ຂ້ອຍລັກນ ກໃນໃຈຕ້ອງແມ່ນໄປ
ໍໍ່
ຍາມນັ້ນທາງເພຍວົງມີສຽງດັງຄ ມຄາມຕະຫລອດເວລາ ບໍໍ່ຮ ູ້ ອ້າມັດແຂນໃຫ້ອ້າຍສົມພັນບຸດດຽວຍິນສຽງບັກອິນມາເອີຶ້ນ
ວ່າແມ່ນຫຍັງ ແຕ່ເຂົ້າໃຈວ່າຕ້ອງແມ່ນອ້າຍນ້ອງເຮົາຕີກັບ “ຖັ້ງໆ !ຖັ້ງ ອອກມານີຶ້ແມະ !”
ສັດຕູແນ່ນອນ.ພໄດ້ສາມມືຶ້ກັບມາເຫັນອ້າຍສົມພັນ ອ້າຍອ່ອນ “ເອັດເລີ !”ຂ້ອຍແລ່ນພໍ໎້ວໍ໎້ອອກມາປະຕູເຮືອນທີີ່ເຮັດຝາ
ໍ
ແກ້ວ ອ້າຍຟອງແລະຄົນອ ີ່ນໆກັບມາ ດ້ວຍໄມ້ໄຜ ່
ີີ່
“ຈາເອີນນໍາລຸງຂຸນອິນແດ່...!...ມົນລຸງຊ່ວຍປົກປັກ “ເຮືອນມັດແຂນເຮອ້າຍສົມພັນ ! ໄປເລົາເປົານ້ອມ
ຮັກສາລູກຫລານ”ອ້າຍສົມພັນເວົ້າ ກັນ !”ບັກອິນບອກ. ຂ້ອຍນ ກໃນໃຈເປັນລາບປາກກູລະແລ້ວຊ ິ
“ກິນນ໎້ໍາກ່ອນແມະ...”ອ້າຍອ່ອນແກ້ວເວົ້າ ໄດ້ຮູ້ແດ່ວ່າອ້າຍສົມພັນລາວຊິໄປເມືອງເຮັດຫຍັງຈ ີ່ງບໍໍ່ເສຍທ່າ
ທຸກຄົນຢຸດຢ ນຂ້ອຍຟ້າວຫີວການໍໍ້າໄປໃຫ້ອ້າຍອ່ອນແກ້ວ ຂີີ່ໂມ້ໃສ່ໝູ່ວ່າ ໂຕເອງຮູ້ດິບຮູ້ດກ່ຽວກັບອ້ານສົມພັນ ! ເວລາ
ີ
ພ້ອມຈອກ.ຈອກກະຈອກໜ່ວຍດຽວຄົນຫລາຍຄົນປູ່ຽນກັນ ເວົ້າກັບໝູ່ເພືີ່ອນອ້າຍນ້ອງຄືຈັົ່ງວ່າໂຕເອງຮູ້ດີອີີ່ຫລີເລືີ່ອງອ້າຍ
ກິນນໍໍ້າຊີວິດບ້ານປູ່າຄາດອນອາໄສເວດມົນກົນຄາຖາແດ່ ສົມພັນຊິກ້າວໜ້າກ້າວຕາຂ ຶ້ນເປັນຜູ່ຫລັກຜູ່ໃຫຍ່ນໍາເຂົາ...!




46

້
ກໍມີແຕ່ຍາມນີຶ້ລະວ່າພໍໄດມືນຕາອ້າປາກນໍາບ້ານນໍາເມືອງ ມືຶ້ອ ີ່ນນີຶ້ລະຍັງບໍໍ່ຮູ້ອີກອ້າຍສົມພັນເອີຶ້ຍ ! ເຫລືອໃຈເດ
ໍໍ່
ເຂົາ...ແຕ່ກ່ອນຄາວຍັງຢູູ່ນໍາສັດຕູກໍມີແຕ່ເລືີ່ອງເດືອດຮ້ອນພ “ຮາກິນເຫລົ້າ ! ຢ້ານເມົາເຈໂອງ”ຂ້ອຍຕອບ
ອ້າຍສົມພັນກໍຖືກສັດຕູຈັບໄປຍິງເປົ້າຂ້ອຍຮູ້ສ ກເສຍດາຍ “ຈີຶ້ເມົາບໍໍ່ຮອດຈອກຊ໎້ໍາ...”ອ້າຍສົມພັນບອກ
ອາວສົມພັນດີແທ້ດີວ່າກັບຄອບຄົວພວກຂ້ອຍມີເລືີ່ອງຫຍັງ “ແຕ່ເກີດມາບໍໍ່ເຄີຍກິນເຫລົ້າ !”ຂອບຕອບ
ລາວຊິມາລາຍງານໃຫ້ພໍໍ່ຮູ້ທຸກຢູ່າງ.ແຕ່ຕອນລາວຍັງເປັນຄົນ ຄວາມຜິດຫວັງຍັງຄາຄ້າງໃນໃບໜ້າຂ້ອຍຂ້ອຍຜິດຫວັງນໍາ
ພໍໍ່ເຄີຍເຕືອນໃຫ້ອາວລະມດລະວັງເລືີ່ອງສັດຕູແຕ່ອາວເປັນ ອ້າຍສົມພັນ.ກິນເຂົ້າແລງຄືນນັ້ນກັບມານອນເຮືອນຈົນຝັນ
ັ
ຄົນເປີດເຜີຍບໍໍ່ເກງກົວຕໍໍ່ອິດທິພົນໃດໆເລີຍ ຄ້າງຝັນວ່າໄດ້ໄປນໍາອ້າຍສົມພັນຂ ຶ້ນໄປຖໍໍ້າແກ້ວເທິງຍອດ
“ອາວລະມດລະວັງເນີ ມີຄົນຈ່ອງຈັບຜິດອາວຢູູ່ໄດ”ພໍໍ່ ຫ້ວຍແກ້ງແມງຂຽວໄປເຫັນກວາງສີເຫລືອງໂຕໜ ີ່ງເບິີ່ງໄປ
ັ
ເຕືອນ ເບິີ່ງແມ່ນກວາງເຖິກຂາກໍໍ້າຊ້າຍເຫັນເປັນສີເຫລືອງມັນ
“ຈັບຜິດນ້ອງບໍໍ່ໄດ້ດອກ ! ເພາະເຂົາບໍໍ່ມີຂໍ໎້ມູນຕົວຈິງ” ເຫລືອງເຫລືອເກີນເຫລືອງຄືຄາແຕ່ມີຮອຍຂີດດໍາທາງໜ້າ
ໍ
ອາວຕອບພໍໍ່. ຂ້ອຍຍັງງົງວ່າ “ຂໍ໎້ມູນ” ແມ່ນຫຍັງ ? ຢາກລົມ ຂາຊ້າຍ. ຫລຽວເບິີ່ງຂາຂວາກໍເຫລືອງ ແຕ່ອັນນີຶ້ແປກບໍໍ່ມ ີ
ອາວແຕ່ບໍໍ່ກ້າລົມເພາະຕົນເປັນເດັກນ້ອຍອາວເປັນຜູ່ໃຫຍ່ ແຊກດໍາທາງໜ້າຂາຂວາເຫລືອງຈົນຮຸ່ງສະຫວ່າງເບິີ່ງໄປ
ເຖິງຂັ້ນຮອງຫົວໜ້າກອງຫລອນຕາແສງ.ບາດນີຶ້ອ້າຍສົມ ຮອດຫົວກວາງ, ເບິີ່ງໄປເບິີ່ງມາຄືກວາງຮູ້ຍິຶ້ມໃສ່ອ້າຍສົມພັນ
ພັນກໍມາແທນອາວກາຍພໍໍ່ຊໍໍ້າເຖິງຂັ້ນຫົວໜ້າກອງຫລອນ ຍິຶ້ມແລ້ວເອົາປາກຮ້ອງສົົ່ງໄປທາງໜ້າອ້າຍສົມພັນຈ ີ່ງເວົ້າ
ຕາແສງກຽມຊິຂ ຶ້ນໄປເມືອງອີກ.ບຸດດຽວສຽງອ້າຂວັນດັງຂ ຶ້ນ ຂ ຶ້ນ:
້
ມາຮອດເຮືອນຂ້ອຍ “ໂອ້ວາດສະໜາດີແທ້ເນ ! ຊິໄດເປັນເຈົ້າຄົນນາຍຄົນ
“ກ່າວຈີຈັບເມືອປູ່ອງຫູນ້ອຍ ກ່າວຈີຈ້ອຍເມືອປູ່ອງຫູ ເດ !”ໃນຄວາມຝັນ
ຸ່
ຂວາ ເຈັບແດນຫູແດນຕາເຮີີ່ຫ່ອມໄສ້ຄີງກ້ອມເຮີີ່ສ່າງມາຍ “ປັດໂທ້ ຈັົ່ງແມ່ນຮຄັກອ້າຍສົມພັນ ເບິີ່ງກວາງ
ມາ ເອີ ເຈີນີຶ້ເສີາສົມພັນຈີຶ້ໄດ້ອອກເມືອງອອກນາ, ອອກເມືອງ ແມະ !!!”ຂ້ອຍທ້ວງ
ເສີີ່ໄດ້ເປັນຕ້າວເຕົ້ານາເສີີ່ເຮີີ່ໄດ້ເປັນກ້ວານ...”ອາຂັວນ ຫລື “ຮາໆ ອ້າຍສົມພັນຫົວ...!”ສຽງຫົວແປກບໍໍ່ເຄີຍເຫັນ
ເອີຶ້ນຕາມພາສາໄຕແດງແມ່ນເສີີ່ຂວັນອາຂວັນຮຽກຮ້ອງຂວັນ ອ້າຍຫົວແບບນີຶ້ຈັກເທືີ່ອ
ັ
ໃຫ້ໄດ້ເປັນເຈົ້າຄົນນາຍຄົນພໍມດແຂນໃຫ້ອ້າຍສົມພັນຂ້ອຍ ແລ້ວແສງຮຸ່ງຂອງເຂົາກວາງກໍສະຫວ່າງຈ້າອອກ
ລັກຊິມຖາມອ້າຍສົມພັນວ່າ: ທົົ່ວປູ່າດົງເທິງຖໍໍ້າແກ້ວເຮັດໃຫ້ນົກໃນເຂດນັ້ນບິນ
“ຮູ້ແລ້ວຫວະໂອງເຂົາເຫີີ່ມ ງເອດເລີແຕ້...”ຂ້ອຍຖາມ ແຕກຕືີ່ນອອກໄປ.ແລ້ວບໍໍ່ພໍຄາວມັນກໍບິນກັບເຂົ້າ
ັ
ອ້າຍ ຮັງອີກພໍຮຸ່ງສະຫວ່າງແຈ້ງເທືີ່ອສອງນົກບໍໍ່ແຕກຕືີ່ນ
້
“ເຮຮູ້ ! ເຮໄດໄດ້ໄປ...”ອ້າຍສົມພັນຕອບ. ສະຫລຸບ ທຸກຢູ່າງງຽບສະຫງົບແລ້ວທົົ່ວບໍລິເວນນັ້ນ
ວ່າຂ້ອຍເຫີມເວີຶ້ເລີຍເພາະໂຕເຈົ້າຂອງເອງກໍຍັງບໍໍ່ຮູ້ເສຍດາຍ ສະຫວ່າງແຈ້ງ ບໍໍ່ມີເງົາມືດດໍາເຊືີ່ອງຊ້ອນໄວ້ໃນຫັ້ນ.
ແຮງອາລົມຂ້ອຍຕອນນັ້ນ ຄິດຢາກຮ້າຍວ່າເປັນຫຍັງທາງ ອ້າຍສົມພັນຊືີ່ນຊົມໃຫຍ່ບໍໍ່ຕ່າງກັບຂ້ອຍ.ຂ້ອຍຊືີ່ນ
ເມືອງບໍໍ່ບອກໃຫ້ອ້າຍສົມພັນຮູ້ເລີຍຂ້ອຍຊິບໍໍ່ໄດ້ຂາຍຂີຶ້ໜ້າ ຊົມວ່າ ອ້າຍຊິໄດເປັນເຈົ້ານາຍຂອງຄົນທັງເມືອງ
້
ເດັກນ້ອຍໝູ່ຮຸ່ນດຽວກັນ.ມືຶ້ອ ີ່ນບັກໄມຫົວ ກາກໆແລ້ວມັນຊິ ຫາກໍມີຊົນເຜົົ່າໄຕແດງເທືີ່ອນີຶ້ລະ.
ຫຍໍ໎້ຍັນຂ້ອຍວ່າຂ້ອຍຮູ້ແທ້ຈິງກະບໍໍ່ຮູ້ຫຍັງຕາມເຄີຍ. ຂ້ອຍ ຄາບແລງມັດແຂນອ້າຍສົມພັນຊ່າງເປັນ
ຄິດແຜນປົກປ້ອງວ່າຊິແກ້ພວກໝູ່ແນວໃດເພາະແນວໃດບັກ ຄາບແລງທີີ່ຂ້ອຍຫົດຫູ່ແທ້ ທັງຄິດຮອດອ້າຍວາດ
ໄມກະເຍີຶ້ຍຂ້ອຍຄັກໆ ໃດວາດໜ ີ່ງ
ມືຶ້ນັ້ນ ກິນເຂົ້າແລງກະບໍໍ່ແຊບ ຫລຽວເບິີ່ງໜ້າອ້າຍສົມ “ຖ້າອ້າຍໄປຢູູ່ເມືອງແລ້ວ ນ້ອງຄົງບໍໍ່ໄດ ້
ພັນທັງຢາກຮູ້ເລືີ່ອງທີີ່ເພິີ່ນໄປເມືອງຊິໄດ້ຕໍາແໜ່ງຫຍັງ ພໍ໎້ອ້າຍອີກທຸກວັນລະ ຕ່າງຕອນນີຶ້ທີີ່ເຫັນໜ້າທຸກ
ຫລາຍຄົນມ່ວນຊືີ່ນໂຮແຊວຂ້ອຍກັບມານັົ່ງຢູູ່ແຈເຕົາໄຟໜ້າ ວັນທຸກຄືນ” ຂ້ອຍຈົົ່ມໃຫ້ກັບໂຕເອງ
ລ່າຢູູ່ຄົນດຽວ.ບຸດດຽວອ້າຍສົມພັນຍ່າງມາທາງຫລັງ “ແລ້ວໂຕກະອອກໄປຢາມອ້າຍ ຢູູ່ບ້ານ
ທໍາທ່າຍືີ່ນຈອກເຫລົ້າໃຫ້ຂ້ອຍ ບານນີຶ້ໜ ີ່ງ”ອ້າຍສົມພັນເວົ້າ
“ເອົາກິນເຫລົ້າ ! ໂອ້ຍຢູ່າຄິດຫລາຍ !”ເພິີ່ນເວົ້າ. “ຊິອອກໄປຫາໄຫວບໍໍ່ເດອ້າຍ ! ຍ່າງ
ປານຮູ້ວ່າຂ້ອຍຄິດຫລາຍແຕ່ຂ້ອຍຊິຂາຍຂີຶ້ໜ້າຕໍໍ່ໝູ່ກອງ ອອກບ້ານບານກະໄກເຕີບ !!!”ຂ້ອຍເວົ້າແບບເສົ້າ






47

ື
ໃຈເໜືອນຫ່າງກັບຄົນທີີ່ຮັກ. ແທ້ຈິງແລ້ວມັນເໜອ ຮອດຫ້ອງການເມືອງ ອອກຈາກຫ້ອງການເມືອງໄປຫໍປະຊຸມ
ກວ່າຄົນທີີ່ຮັກເພາະອ້າຍເປັນຍາດພີີ່ນ້ອງທັງເປັນ ເມືອງອອກຈາກບ່ອນນັົ່ງຂ ຶ້ນໄປເວທີທັງຕອນຍືີ່ນເອິກອອກຮັບ
ົ
ອ້າຍ,ທັງຮັກແພງສະໜິດສະໜມກັນ ຢອກໄຢກັນໄປ ມອບຫ ຽນໄຊຈາກປະທານສຸພານຸວົງ.ແຕ່ນ້ອຍພໍໍ່ສອນເລືີ່ອງ
ທຸກວັນເທົົ່າທີມີເວລາໄດ້ພົບ ປະທານສຸພານຸວົງມີແຕ່ວ່າ “ລຸງສຸພາ ຫລື ລຸງສຸພານຸວົງ”
ພໍມືຶ້ອ ີ່ນເຊົ້າ, ສຽງບັກໄມມາແຕ່ຫາງບ້ານ ອ້າຍສົມພັນເລົົ່າໃຫ້ຟັງຈົນໝົດຂ້ອຍນ ກວາດພາບໄປ
ສຽງຂັບສົົ່ງມາກ່ອນວອນໆ ທັງຟັງອ້າຍເລົົ່າ
“ໂອ້ຍໄມເອີຍ ໂຕຊະນະເຮົາແລ້ວ ເຮົາຍັງບໍໍ່ຮູ້ “ປັດໂທ້ຫວະ ! ຢາກໄປນໍາເດ ຢາກເຫັນລຸງສຸພາທ່ານ
ຫຍັງຊໍໍ້າກ່ຽວກັບໂຕຂອງອ້າຍສົມພັນ”ຂ້ອຍອຸທານ ຜູ່ນໍາປະຕິວັດກ້າແກ່ນ ຕອນນີຶ້ລຸງເປັນປະທານປະເທດລາວ
ກັບໂຕເອງ ເຕັມຍົດແລ້ວ,ທ່ານໄກສອນ ພົມວິຫານເປັນນາຍຍົກ
“ເປັນທືເລີ ຮູ້ແລ້ວຫວະ !”ບັກໄມຖາມແບບ ລັດຖະມົນຕີແລະເປັນເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກປະຊາຊົນປະຕິວັດ
ຕືີ່ນເຕັ້ນ ລາວ ທັງສອງທ່ານຖືກເຊີນຂ ຶ້ນສູ່ເວທີແລ້ວທັງສອງຈັບມືກັນ
ູ້
“ຈີຶ້ຫຍັງ ອ້າຍສົມພັນຍັງບໍໍ່ຮ”ຂ້ອຍຕອບ ຍ່າງກ້າວຂືຶ້ນສູ່ເວທີສຽງຍ່າງຂ ຶ້ນເວທີ “ພ ບໆໆ ! ພ ບໆໆ”
“ແຕ້ກັນກໍຫງໍ່ໍາແລ້ວ” ບັກໄມຕອບທັງສະແດງ ປະທານສຸພານຸວົງປະທານປະເທດແລະປະທານແນວ
ສີໜ້າເສຍໃຈດ້ວຍ ລາວຮັກຊາດມີໃຜອີກລະຈະສູງສົົ່ງເທົົ່າລຸງປະທານສຸພາ ກຽດ
“ຈັກໜ້ອຍຫາກຮູ້ດອກ...!”ຂ້ອຍເວົ້າແບບໃຫ້ ສັກສີການນໍາພາຕໍໍ່ສູ້ກູ້ຊາດຍາດເອກະລາດຄືນມາໃຫ້ປະຊາຊົນ
ກໍາລັງໃຈ ລາວທັງຊາດໄດ້ຢູູ່ເຢັນເປັນສຸກນີຶ້ຈັົ່ງແມ່ນຜູ່ນໍາບໍໍ່ແມ່ນລົມລົບ
“ແມ່ນອ້າຍສົມພັນອອກໄປເມືອງກັບມາກະຮ ູ້ ລິຶ້ນປ ື້ນຄວາມຕົວະຕົ້ມຫລອກລວງປະທານສຸພານຸວົງບໍໍ່ເຄີຍມີ
ແລະ”ບັກໄມວ່າ ບໍໍ່ເຄີຍເວົ້າ ແມ່ນແຕ່ດ່າສັດຕູຍັງບໍໍ່ເຄີຍດ່າ ລູກເມຍບໍໍ່ເຄີຍຖືກ
ຄວາມບໍໍ່ແນ່ນອນມັນສອນຄົນຫລາຍຢູ່າງ,ສອນໃຫ້ຂ້ອຍຮູ້ວ່າ: ລຸງຮ້າຍຈັກເທືີ່ອມີແຕ່ຍິຶ້ມແຍ້ມ ແຈ່ມໃສໄປມາສະຫງ່າອົງອາດ.
“ໂຕວ່າໂຕກະດັດເພິີ່ນແຮ່ງກະດໍ໎້,ວ່າໂຕນັົ່ງຢອງຢ ໎້,ເຂົາພັດຂ ຶ້ນ ເວລາເຊີນຄະນະປະທານຂ ຶ້ນສູ່ເວທີ ເຮົາຈະເຫັນປະທານສຸພານຸ
ຢອງຕໍ”ວ່າໂຕຮູ້ດີແຕ່ຍັງບໍໍ່ທໍໍ່ຄົນອ ີ່ນທີີ່ຮູ້ດີກວ່າ ມືຶ້ໃດລະເຮົາຈະ ວົງແລະທ່ານໄກສອນ ພົມວິຫານຍ່າງຮຽງໜ້າຂ ຶ້ນເປັນຈັົ່ງ
ເປັນຄົນຮູ້ດີກວ່າ ? ເຖິງໄວກວ່າ ? ເຖິງກ່ອນລະແມ່ນດີທັງນັ້ນ ຫວະ ພ ບໆໆ ສຽງຕົບມືດັງຂ ຶ້ນ ເພ ອບໆພ້ອມກັນເປັນຈັົ່ງຫວະ
ໂຊກຊະຕາຈະຖືກຫລືແນວໃດຈະຜິດຫລືໃດເພາະຄົນນ ກຫາ ນີຶ້ແມ່ນຍາມບ້ານເມືອງດີສີເມືອງກ້ຽງນໍໍ້າຂຸ້ນກັບມາໃສໄຫລ
ແຕ່ຄວາມດີຂອງປະທານສຸພານຸວົງ ເປັນ ລະຈາກຄວາມລໍາບາກຍາກເຂັນ.ປະຊາຊົນຍູຖ້າງທໍາມາ
ໜ້ອຍບໍໍ່ນານອ້າຍສົມພັນກໍອອກໄປເມືອງໝົດມືຶ້ປະຊຸມ ຫາກິນ
ຜ່ານບົດສະຫລຸບຜົນງານໝົດປີ ອ້າງອອກມາວ່າມີຜົນຫລາຍ ແຖບຕີນຜາດໍາມີແຕ່ທົົ່ງນາລຽບຕີນຜາ ຍາມໜໍໍ່ໄມ ້
ທົົ່ວເມືອງສາມາດເກັບພາສີໄດທໍໍ່ນັ້ນ,ຜົນຜະລິດໄດ້ຫລາຍທໍໍ່ ຫລອຍເກີດມາພາກັບໄປຫາໜໍໍ່ຫລອຍມາແກງເຮັດແຈ່ວປາ
້
ນັ້ນ ສະຫລຸບສຸດທ້າຍແມ່ນວຽກງານກອງຫລອນທົົ່ວເມອງ ເຕັ້ນ ເອົາປາດຸກມາປ ື້ງເຮັດແຈ່ວ ເອົາປາແຟກມາເຮັດປາເຕັ້ນ
ື
ຄໍາດີເດັົ່ນແມ່ນຕາແສງເຮືອງເໜືອໄດ້ດີເດັົ່ນໄດ້ຫລຽນໄຊຊັ້ນ ເບິີ່ງປາແຟກລອຍນໍໍ້າກາງຖ້ວຍໄປມາແລ້ວໆ ກໍເອີຶ້ນກັນເຂົ້າມາ
ໜ ີ່ງປະທານສຸພານຸວົງລົງມາຮ່ວມປະຊຸມພ້ອມເພິີ່ນໃຫ້ຄວາມ ກິນແກງໜໍໍ່ຫລອຍແລະກ້ອຍປາເຕັ້ນ ສຽງປາເຕັ້ນດິຶ້ນໃນນໍໍ້າ
ສໍາຄັນກັບພືຶ້ນຖານຫລາຍກວ່າເວລາມອບຫລຽນໄຊຊັ້ນໜງ ແຈ່ວດັງ ແພບໆ ບ້ວງຕັກປາເຕັ້ນເຂົ້າປາກສຽງດິຶ້ນໃນປາກດັງ
ີ່
ອ້າຍສົມພັນຂຶ້ ນໄປຮັບໃນນາມຕາແສງເຮືອງເໜືອປະທານສຸ ແພບໆ ປະສົມສຽງຫຍໍໍ້າປາດັງ “ໂຄບ” ຫວະເກີນແຊບແທ້ໆ
ພານຸວົງຂ ຶ້ນໄປສໍາຜັດມືອ້າຍປະທານສຸພານຸວົງຍິຶ້ມຫົວໃສ່ອ້າຍ ແກງໜໍໍ່ຫລອຍບາງຄົນມັກຢອກຫລິຶ້ນ ຫວັງຢາກໃຫ້ຄົນບາງ
ອ້າຍກໍຍິຶ້ມຕອບ ຄົນຖືກໝາກເພັດ ເລີຍເອົາມາຍັດໃສ່ບັ້ງໜໍໍ່ຫລອຍ ກິນນໍໍ້າຕາ
ເວລາອ້າຍສົມພັນຮັບຫລຽນໄຊຊັ້ນໜ ີ່ງປະທານຄັດ ແຕກນໍໍ້າຕາແຕນຄວາມໄຕວ່າ “ໂຄ່ຍເວນ” ເວນໂອ້ຍ ຄືຄໍາ
ຫລຽນໃສ່ເອິກອ້າຍ ອ້າຍຮູ້ສ ກອົບອຸ່ນຢູ່າງບອກບໍໍ່ຖືກ ຍິຶ້ມຈົນ ພາສາລາວຫູດັບຍ້ອນຄວາມຈິງທີີ່ຕອນກິນເຂົ້າບາງຫົວໄດ້ໃຈ
ຈົບພິທີມອບຫລຽນໄຊອ້າຍສົມພັນກະດາຍ.ຍ້ອນຄວາມ ເພາະມີຄົນຖືກລູກໂດດເຂົ້າໄປເຕັມໆມວ່ນຊືີ່ນຫລາຍເພາະໄດ້
ຕືີ່ນເຕັ້ນດີໃຈທີີ່ໄດ້ຈັບມືຜນໍາທີີ່ຍິີ່ງໃຫຍ່ນັກປະຕິວັດຜູ່ເດັດດຽວ ເຮັດໃສ່ຄົນສາວອອດນໍາເບີໜ ີ່ງໄດ້ເຮັດໃສ່ບັກໄມພັດດັນໄປຖືກ
ູ້
ກ້າຫານສົມຄວນເອົາເປັນແບບຢູ່າງ ສົມຄວນຮຽນເອົາ ບັກຖັ້ງບາດນີຶ້ຜູ່ຄົນທີີ່ຈົງພັກດີກັບຕົນເອງຄາບເຂົ້າມືຶ້ນັ້ນເປັນ
ບົດຮຽນຂອງເພິີ່ນ ຄາບເຂົ້າແສນແຊບໃຜໆກໍໜ້າຊືີ່ນຕາຫວານສຽງໂຮແຊວຟົດ
ກັບມາຮອດເຮືອນ ອ້າຍສົມພັນຕືີ່ນເຕັ້ນຈົນເອີຶ້ນຂ້ອຍ ສະນັົ່ນໄປທົົ່ວຕີນຜາດໍາ
ໄປຫາລົມເລືີ່ອງລາວຕ່າງໆສູ່ຟງນັບຕັ້ງແຕ່ອອກຈາກເຮືອນໄປ ຍາມແລງມືຶ້ນັ້ນ ສຽງແຄນຂອງບ່າວພາກັນລົງຂວ່ງເຂັ້ນ
ັ


48

ຝ້າຍ ຈັກອິຶ້ວ ຈັກຫລາເພາະຄືນເດືອນແຈ້ງ ເພັງ 15 ຄໍ່າຈັກ ໄທບ້ານນາຕູມດີໃຈຮ້ອງໂຮມວ່ນຊືີ່ນສຽງກອງລໍາວົງ
ື
ໜ້ອຍສຽງແຄນຈັົ່ນໆ ໃກ້ເຂົ້າມາຂວ່ງເຂັນຝ້າຍສຽງຂັບ ດັງສະນັົ່ນທົົ່ວແຄມຫ້ວຍນໍໍ້າມັນສຽງຟົດເດອດໂຮແຊວຂອງ
ຫລຽວຫລູຫລໍາແນ່ ຂອງບັກໄມປູ່ຽນດັງມາວອນໆສຽງໂສເລ່ ຊາວບ້ານພໍປານບຸນປາງໃຫຍ່ບ້ານນາຕູມຂ້າຄວາຍແລະງົວລົງ
ກັນຂອງບ່າວສາວຟັງພວກເພິີ່ນໂສກັນຮອດອ້າຍສົມພັນໄປ ສະຫລອງຜົນສໍາເລັດຂອງຊາວບ້ານເພາະມີແຕ່ອ້າຍສົມພັນທີີ່
ເມືອງຄໍາວ່າ: “ສົງໄສຊິໄດ້ເປັນເຈົ້າເມືອງລະ ໄຕນາຕູມໄດ້ເປັນ ເບິີ່ງເຫັນວ່າມີຄວາມສາມາດພໍຊິໄດ້ເປັນເຈົ້າເປັນນາຍຄືເພິີ່ນ
ເຈົ້າເມືອງລະຂ້າໝູມັດແຂນໃຫ້ອ້າຍສົມພັນເດີ ບຸຄະລິກ ກ່ອນຈະຟ້ອນລໍາວົງໂຄສົກປະກາດໃຫ້ຟັງສຽງຂັບໄຕ
ລັກສະນະກະໄດ້ໝົດ ທ່າທາງຄຸນສົມບັດໄດ້ໝົດນໍາພາກອງ ແດງກ່ອນໂດຍມີເອ ຶ້ອຍເທືອງເປັນໝໍຂັບໃຫຍ່ເອ ຶ້ອຍຂັບໄປ
ຫລອນອອກໄປລາດຕະເວນກະເກັົ່ງສົມເປັນຊາຍຊາດທະຫານ ຫລາຍບັ້ນຫລາຍຕອນກ່ຽວກັບການເລືອກຕັ້ງຄະນະພັກ
ຜູ່ກ້າເກັົ່ງ...” ເມືອງ. ມີຍາງຕອນເອ ຶ້ອຍຂັບຮອດຕອນບ້ານທຸກຈົນຍ້ອນເສິກ
ຄືນນັ້ນ,ເດືອນເພັງແຈ້ງສະຫວ່າງອີີ່ຫລີຕ໋ຽວຫາຍມາ ເສືອເໜືອໃຕ້ ໄທບ້ານເຂົ້າຂາດແລງແກງຂາດໝໍ໎້ ຂຸດຫົວເລົາ
ເຖິງກໍນັົ່ງລົງຂ້າງໆຂອງສາວໄກ່ ຍາມນີຶ້ບອກບໍໍ່ຖືກວ່າບ້ານ ເກົາຫົວຫຍ້າ ຫລາຍເດືອນປີກິນເຜືອກກິນມັນຕາງເຂົ້າຟັງ
ເມືອງດີສີເມືອງກ້ຽງ ບໍໍ່ມີເສິກເໜືອເສືອໃຕ້ປະສະຈາກ ແລ້ວຕາໄຫລ.ເອ ຶ້ອຍຂັບໄປຮອດວ່າ
ຄວາມທຸກເຂັນໃດໆ ຂ່າວການຄດເລືອກຄະນະເລຂາພັກເມືອງ “ຄືກັບເຮືອນບໍໍ່ມີທ້າວຢ້າວບໍໍ່ມີແປຈືີ່ງທຸກຍາກເຫລືອ
ັ
ດັງມາຮອດບ້ານນາຕູມ,ແຕ່ລະບ້ານກະຄັດເລືອກ ບ້ານນາຕູມ ແສນນອນກາງດິນກິນກາງຊາຍ ມີບາງເທືີ່ອກິນເຂົ້າກັບນໍໍ້າຍໍ່າ

ີ
ກະຄັດເລືອກຄືກັນ ມຄະນະກໍາມະການກວດກາມາຈາກ ແຕ່ຮອຍຕີນເສືອເຟອ(ຄາດ)ແຕ່ກ້ອນຂີີ່ໂຈນ(ສັດຕູ)ເປັນຄນ
ົ
ຕາແສງເຮືອງເໜືອລົງໄປບ້ານແຕ່ລະບ້ານ ຍາມແສນແຄ້ນເປັນແປ້ນເມືອງເສືອກິນເກືອກັບເຂົ້າກິນເທົາ
ບ້ານນາຕູມກະແຕ່ງຕັ້ງຄະນະກໍາມະການຄັດເລືອກ ກັບຊາຍບ່າຍເຂົ້າກັບຂີີ່ໂຈນຕ່າງໆນາໆ
ັ
ພາຍໃນບ້ານສົມທົບໃສ່ຄົນມາຈາກຕາແສງສອງທ່ານໂດຍ ເອ ຶ້ອຍຂັບມາເຖິງບັ້ນອ້າຍສົມພນຊະນະຄະແນນຈ ີ່ງ
ປະຊາຊົນໃນບ້ານລົງຄະແນນຮ້ອຍກວ່າຄົນ ຂ່າວຄາວມາຈາກ ແມ່ນຊາວບ້ານນາຕູມດີໃຈຫາອັນປຽບບໍໍ່ໄດ້ເກນແມ່ນເປັນສຸກ
ບ້ານໂຄງ ບ້ານບານ ບ້ານທູນ ມີມາແລ້ວແລະບ້ານນາຕູມມືຶ້ອ ີ່ນ ໃຈຍິີ່ງແທ້ ກວ່າຍາມໃດໃນໃຕ້ລ້າທໍລະນີ.ແລ້ວໝົດຄວາມທຸກ
ຈະປູ່ອນບັດຄະແນນເລືອກຕັ້ງຄະນະພັກ ຄວາມໂສກແລ້ວໄທບ້ານນາຕູມລວມເຖິງປະຊາຊົນລາວທັງ
ພໍມາເຖິງມືຶ້ຖ້ວນສາມບ້ານນາຕູມກໍຈັດພິທີປູ່ອນບັດ ຊາດ.
ເລືອກຕັ້ງຄະນະພັກເມືອງຕາມສຽງປະກາດຂອງປະຊາຊົນ. ພໍມາເຖິງເອົາເຂົ້າຂ ຶ້ນເລົ້າຂ ຶ້ນເຍ້ຍແລ້ວ ງານວິວາມະຫາ
໋
ຟັງສຽງບ້ານອ ີ່ນໆຜ່ານມານັ້ນເຫັນວ່າສຽງອ້າຍສົມພັນໄດ ້ ມຸງຄຸນຂອງຕຽວຫາຍແລະສາວໄກ່ກໍເລີີ່ມຂ ຶ້ນ.ສາວໄກ່ຕ້ອງ
ຄະແນນເປັນທີີ່ສອງຮອງຈາກທ່ານຄໍາປານ ບາດນີຶ້ມາຮອດນາ ກຽມເຄືີ່ອງຄ່າ ຄົນເຜົົ່າໄຕແດງເອີຶ້ນຄື: ໝອນ,ມຸ້ງ,ເສືຶ້ອ,ຟູກ,
ື
ຕູມ, ປະຊາຊົນບ້ານນາຕູມຄົງບໍໍ່ຫວັງຫຍັງຫລາຍ ພຽງຫວັງ ສິຶ້ນຜືນແພວາເມອໃຫ້ລຸງໃຫ້ຕາຕາມປະເພນີເອີຶ້ນວ່າ:ເຄືີ່ອງຄ່າ.
ື
ວ່າໄດ້ຄົນດີມາພັດທະນາເມືອງຄໍາເຮົາກໍພໍໃຈ; ຖ້າໄດ້ອ້າຍສົມ ຍາມນີຶ້ຜູ່ເປັນເຂີຍກໍຕ້ອງໄປຮັບໃຊ້ພໍໍ່ຕາເປັນມຸງເຮອນຊ້ອມແຊມ
ພັນກໍຍິີ່ງດີຈະໄດ້ພັດທະນາບ້ານຕົນເອງແດ່. ເຮືອນ ຖ້າຫຍ້າຄາດວກແລ້ວກະຕ້ອງເລີກອອກມຸງໃໝ່ ຖ້າ
ື
ການເລືອກເລີີ່ມຂ ຶ້ນແຕ່ເຊົ້າມດ 6 ໂມງປາຍ 15 ນາທີ ຊານເພແລ້ວກໍຕ້ອງແປງໃໝ່ຍາມໄຖນາກໍຕ້ອງໄປໄຖນາຊ່ວຍພໍ
ົ
ເລີີ່ມຕົ້ນ. ອ້າຍສົມພັນກໍຕ້ອງລງມາບ້ານນາຕູມປູ່ອນບັດເອົາ ເຖົ້າຊ່ວຍຝູ່າຍເຈົ້າສາວ. ສາວໄກ່ຜູ່ກຽມເປັນເຈົ້າສາວຄືກັນ
ຄະນະພັກເມືອງເຊິີ່ງມີຫລາຍທ່ານ: ຕ້ອງຮູ້ແຕ່ງຢູູ່ຄົວກິນ ໝົກປາໝົກໄຄກໍຍືີ່ນໃຫ້ພໍໍ່ປູູ່ຮູ້ເຮັດດີກັບ
ທ່ານ ຄໍາປານ ພໍໍ່ປູູ່ແມ່ຍ່າຄົນໄຕແດງຈ ີ່ງວ່າດີເປັນລູກໄພ້ຄໍໍ້າລູກໄພ້ຄູນ ມີຂອງ
ທ່ານ ບຸນລວ້ນ ຢູູ່ຂອງກິນຕ້ອງຮູ້ຍືີ່ນໃສ່ຕີນໃສ່ມືພໍໍ່ແມ່ຝູ່າຍຜົວ.ເສືຶ້ອຜ້າ
ທ່ານສົມແພງ ອາພອນຕ້ອງກຽມພ້ອມເມືອເຖິງຍາມກໍແມ່ນເຂົ້າພິທີສູ່ຂວັນ
ທ່ານສົມພັນ ໂລດ.ໜ້ອຍບໍໍ່ນານງານພິທີສົມລົດໃໝ່ກໍຈັດຂ ຶ້ນທີີ່ເຮືອນເຈົ້າ
ທ່ານອ່ອນຈັນ ສາວເຮືອນພໍໍ່ພອນບ້ານນາຕູມ ບ້ານບໍໍ່ໃຫຍ່ປະມານ 300
ທ່ານ ພິລາ ຫລັງຄາເຮືອນ,ດອງແບບງ່າຍໆພິທີດອງແບບບ້ານນອກຄອກ
ທ່ານ ຄໍາມ້າວ ຄາເມພໍເຖິງເວລາ 10 ໂມງເຊົ້າພິທີກໍມີການແຫ່ເຂີຍມາຈາກ
ການປູ່ອນບັດຄ ກຄັກແຕ່ເຊົ້າເທົ້າຄໍ່າ. ຜົນສະຫລຸບບັ້ນທ້າຍ ບ້ານພໍໍ່ພອນ
ບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າການປູ່ອນບັດພາຍໃນບ້ານນາຕູມແມ່ນອ້າຍສົມ “ເອີຍໆໆໆໆ ! ຮີວ ເຂີຍມາແລ້ວເດີ ມາຮັບເອົາແດ່
ພັນຊະນະຄະແນນລືີ່ນທ່ານຄໍາປານ 10 ຄະແນນ ແຕ່ຍັງບໍໍ່ຮູ້ວ່າ ລູກເຂີຍຜູ່ເລີຜູ່ໜງຕ ງຕືດ ! ຮາຮາຮາ ມືຶ້ນີຶ້ມັນແຕ້ແລ້ວໄກ່ເອີຍ
ີ່
ີ່
ແມ່ນໃຜຊິໄດ້ເປັນທີີ່ໜງທົົ່ວເມືອງຄໍາ ເລີວ່າແຈ້ບປານນີຶ້”ສຽງອ້າຍພິມ. ພໍແຫ່ມາຮອດຂັ້ນໄດ ສາວໆ

49

ບ້ານເຈົ້າສາວກໍຕັ້ນທາງຂ ຶ້ນເຮືອນເຈົ້າສາວ ທ່ານ ພິລາ ຄະນະ
“ເອ ເຮີີ່ຕູຂ ຶ້ນແດ່ບໍໍ່”ອ້າຍເວົ້າ ທ່ານ ຄໍາມ້າວ ຄະນະ
“ບໍໍ່ເຮີີ່ຂ ຶ້ນ ຄັນບໍໍ່ມີແຈນ”ສາວອອດເວົ້າ ທ່ານ ບຸນລວ້ນ ຄະນະ
“ຕາຍ ຕູເຈ ຕາຍຫ່າງຕາງໄປທືນີຶ້”ອ້ານພິມສອຍ ຜົນຂອງການຄດເລືອກຄະນະພັກເມືອງໄດ້ຈົບລົງຢູ່າງ
ັ
“ເອົາເງິນມາກ່ອນ ບໍໍ່ວ່າຫລາຍຄວາມ”ສາວອອດວ່າ ງາມ,ຜົນຂອງການເລືອກຕັ້ງນີຶ້ເປັນອັນວ່າໄດ້ຄະນະພັກເມືອງ
ຂ ຶ້ນ ຊຸດໃໝ່ຢູ່າງຖືກຕ້ອງເປັນທໍາເພາະປະຊາຊົນຄັດເລືອກແລະ
“ເອົາຫລາຍປານເລີ”ອ້າຍພິມຖາມ ເລືອກຕັ້ງໂດຍປະຊາຊົນແທ້ໆ.ເພາະປະຊາຊົນຢາກໄດ້ແລະ
“ເອົາມາ 10 ພັນກີບ”ສາວອອດແຍ່ງເວົ້າ ປະຊາຊົນຄັດເລືອກເອງງານມືຶ້ນັ້ນຄະນະຈັດຕັ້ງພິທີປະກາດ
“ເອົາຊັ້ນ ຮ້ອນໆປານນີຶ້ ເອົາໆ 10 ພັນກີບ ເຮີີ່ສາຈັົ່ງ ຂ ຶ້ນຢູ່າງຄ ກຄືຶ້ນດ້ວຍບັນຍາກາດທີີ່ທົົ່ວພັກທົົ່ວລັດມີຄວາມ
້
ແລ້ວເວນໂອ” ປ ື້ມປ ຕິຍິນດີຢູ່າງຫາອັນປຽບບໍໍ່ໄດ້ໃນງານຄະນະຈັດຕັ້ງໄດ້ເຊີນ
ື
“ຈ້ຽນເລີບໍໍ່ເງິນ ຕູຫາເຮີີ່ຂ ຶ້ນເຮອນ” ເອົາເລຂາພັກຄົນໃໝ່ຂ ຶ້ນກ່າວຕໍໍ່ພິທີ
“ເຮີີ່ຕູຂ ຶ້ນເສຍແວ້ ເອ່ ! ເອັດຫລາຍຢອງຫລາຍຮ້ອນ “ໃນນາມຂ້າພະເຈົ້າຕາງໜ້າໃຫ້ຄະນະຈັດຕັ້ງຂໍຮຽນ
ອະ” ເຊີນທ່ານ ສົມພັນລໍວີອິນ ເລຂາຄະນະພັກຊຸດໃໝ່ກ່າວຄໍາເຫັນ
ຜ່ານດ່ານທີີ່ໜ ີ່ງໄປໄດ ້ ຕໍໍ່ທີີ່ປະຊຸມຂໍຮຽນເຊີນ” ທ່ານຄະນະຈັດຕັ້ງພິທີກ່າວ
“ຜ່ານດ່ານທີີ່ສອງໄປໄດ້... “ນະນັສການພະເຖລະນຸເຖລະ,ຮຽນຄະນະປະທານ,
ຂ ຶ້ນເຮືອນຕ໋ຽວຫາຍຖືກຍ່ານາຍດືງແຂນຂ ຶ້ນໄປເຂົ້າພາຂວັນ ຮຽນຄະນະຈັດຕັ້ງທຸກຂັ້ນແລະຮຽນພໍໍ່ແມ່ປະຊາຊົນທຸກຊັ້ນຄົນ
ໂດຍມີສາວໄກ່ເຈົ້າສາວນັົ່ງລໍຖ້າ.ພໍແຕ່ເຈົ້າບ່າວນັົ່ງລົງປັບ ທີີ່ນັບຖືທັງຫລາຍ.ມືຶ້ນີຶ້ຂ້າພະເຈົ້າຮູ້ສ ກເປັນກຽດຢູ່າງຍິີ່ງທີີ່ໄດ ້
ສາວໄທບ້ານນາຕູມກໍຈັດການເລີຍ ບໍໍ່ຈັກເຂັມມຸດແທງເຂົ້າ ຮັບເຊີນຂ ຶ້ນມາປະກອບຄໍາເຫັນຕໍໍ່ພິທີ,ຂ້າພະເຈົ້າດີໃຈຫລາຍ
ື
ທາງຂ້າງເຈົ້າບ່າວ ທາງກ້ອງເຮອນກໍແຍ່ຂ ຶ້ນສໍາມະປ ທັງຍູ້ທັງ ທີີ່ໄດ້ຮັບຄວາມໄວ້ວາງໃຈຈາກພໍໍ່ແມ່ປະຊາຊົນບັນດາເຜົົ່າທົົ່ວ
ແຍ່ເອົາເຈົ້າບ່າວເກືອບຕາຍ.ຄອນໆກໍາລັງນັົ່ງພາຂວັນຢູູ່ດີໆ ເມືອງຄໍາໄດ້ເລືອກເອົາຂ້າພະເຈົ້າພ້ອມຄະນະມາເພືີ່ອເປັນຕົວ
ສາວບ້ານນາຕູມກໍເອົາເຂັມມາແຍ່ຂ້າງຈົນຫລົງຮ້ອງ “ໂອ້ຍ” ແທນແຫ່ງສິດຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນ,ຂ້າພະເຈົ້າຈະພ້ອມ
ຂ ຶ້ນ ຊາດແມ່ນເຈັບປວດແທ້ວ່າ ຈັກເຂັມມຸດ ຈັກເຂັມແທ້ຈັກ ກັບຄະນະສຸມໃສ່ພັດທະນາເມືອງຄໍາໃນດ້ານວຽກງານສົົ່ງເສີມ
ແມ່ນຄົນດ ງຄໍເຈົ້າບ່າວເຈົ້າສາວໃຫ້ຫອມແກ້ມກັນໂອ້ຍ ຫັດຖະກໍາແລະປູ່າໄມ້,ສຸມໃສ່ວຽກງານດ້ານຊົນລະປະທານ
“ໃຫ້ຮັກກັນເຢ ອງກ້ອນຄໍາຢູ່າແດງ ແປງກັນເຢ ອງ ເພືີ່ອສ້າງເສດຖະກິດ-ສັງຄົມທົົ່ວເມືອງຄໍາແລະສົົ່ງເສີມ
ື
ກ້ອນຄໍາຢາລອກ”ໝໍພອນເວົ້າມາຮອດນີຶ້.ສຸດທ້າຍຂອງໝໍ ວັດທະນະທໍາບັນດາເຜົົ່າທົົ່ວເມອງຄໍາໃຫ້ເປັນຢູ່າງດີ. ສຽງ
ີຶ້
ພອນເອີຶ້ນເຖົ້າເອນແກ່ມາມັດຂໍ໎້ຕໍໍ່ແຂນໃຫ້ຄູ່ບ່າວສາວ ຕົບມືດັງ “ເພືອບໆໆ”ທົົ່ວສະໂມສອນເມືອງ ພວກເຮົາເລຂາ
“ເຮີີ່ຮັກດຽວເນີ ຢູ່າຮ້າງຢູ່າປະດຽວໃດ”ຂ້ອຍມັດແຂນ ຄະນະພັກເມືອງຊຸດໃໝ່ ຍິນດີຈະສົົ່ງເສີມວັດທະນະທໍາທຸກໆ
ແລະອວຍພອນໃຫ້ ເຜົົ່າ ສົົ່ງເສີມບັນດາເຜົົ່າໃຫ້ຮັກແພງກັນຊ່ວຍເຫລືອກັນທົົ່ວ
“ໃຫ້ເປັນຜົວແກ້ວເມຍທິບ,ຜົວຫຍິບເມຍແສ່ວ ເມືອງຄໍາ. ສຸດທ້າຍນີຶ້ ຂໍໃຫ້ປະຊາຊົນບັນດາເຜົົ່າໄວ້ວາງໃຈ
ີ
ເດ”ອ້າຍສົມພັນມັດແຂນ ຄະນະພັກຊຸດໃໝ່ ສ້າງເມືອງຄໍາໃຫ້ເປັນເມືອງທີີ່ເຂັ້ມແຂງກ້າວ
ົ
“ຮ້າຍກວາດໜີ ດີກວາດເຂົ້າໃຫ້ສອງເຈົ້າມີຢູູ່ມີກິນ ໜ້າທາງດ້ານເສດຖະກິດ-ສັງຄມຂ ຶ້ນເລືຶ້ອຍໆໄປ...”
ໃຫ້ພະອິນຄ່ອຍມາປົກປ້ອງທັງສອອງເຈົ້າໃຫ້ມີລູກເຕັທບ້ານ ພໍຈົບຄໍາກ່າວປາໃສຂອງອ້າຍສົມພັນ ຄະນະຈັດຕັ້ງພິທີ
ມີຫລານເຕັມເຮອນ ຢູ່າໄດ້ບິດເບືອນເສຍຂາດບາດວ່າຕືີ່ນມ ືຶ້ ກໍປະກາດວ່າ: “ພວກເຮົາຂໍເຊີນນາຍບ້ານແຕ່ລະບ້ານຮ່ວມ
ື
ເຊົ້າເງິນເຂົ້າຫລັົ່ງໂຮມໂອມສາຫະ”ໝໍພອນໃຫ້ພອນ ພາເຂົ້າສາມັກຄີກັບທາງເລຂາຄະນະພັກເມືອງເມືອງຄໍາພວກ
ແລ້ວກໍມັດແຂນໃຫ້ບ່າວຫາຍແລະສາວໄກ່ມັດພໍດີງານ ເຮົາ. ພິທີຂອງພວກເຮົາມາຮອດນີຶ້ ກໍຂໍຈົບລົງພຽງທໍໍ່ນີຶ້ ຫວັງ
ໍ
ປະກາດຄະນະພັກເມືອງເມືອງຄາກໍມາເຖິງງານປະກາດຄະນະ ວ່າປະຊາຊົນບັນດາເຜົົ່າຈະພ້ອມພຽງຮຽງໃຈກັນພັດທະນາ
ເມືອງເມືອງຄໍາຕິດຢູູ່ຝາຫ້ອງປະຊຸມເມືອງຄໍາໃຫ້ທົົ່ວເຖິງກັນ ເມືອງຄໍາເຮົາໃຫ້ກ້າວໜ້າເຂັ້ມແຂງຂ ຶ້ນໄປເລືຶ້ອຍໆ ຕາມ
ວ່າ: ຈິນຕະນາການໃໝ່ຂອງພັກເຮົາ. ນີຶ້ຄືຄວາມຄາດໝາຍຂອງ
ທ່ານ ສົມພັນເປັນເລຂາຄະນະພັກເມືອງ ປະຊາຊົນເຮົາ.ເຮັດແນວໃດໃຫ້ປະຊາຊົນເຮົາຢູູ່ດີກິນດີ ຕໍໍ່ໄປ
ັ
ທ່ານ ຄໍາປານເປັນຮອງເລຂາພກເມືອງ
ທ່ານ ອ່ອນຈັນ ຄະນະ
ທ່ານ ສົມແພງ ຄະນະ



50