Kandungan
Rekod Pencapaian Pentaksiran Murid ................... iii Praktis SPM
• Soalan Objektif...................................................... 61
BBAB1 Pengurusan Sumber Manusia 1 • Soalan Esei.............................................................. 64
• Soalan Kajian Kes................................................. 68
Nota SMART..................................................................1 BBB
Lembaran PBD.............................................................3 Cabaran KBAT............................................................ 69
Praktis SPM Sudut PAK-21..................................................... QQ 70
• Soalan Objektif.........................................................9 AB5 Persediaan Menjadi Usahawan 71
• Soalan Esei.............................................................. 13
• Soalan Kajian Kes................................................. 15 Nota SMART............................................................... 71
Cabaran KBAT............................................................ 16 Lembaran PBD.......................................................... 73
Sudut PAK-21..................................................... QQ 17 Praktis SPM
AB2 Pengurusan Sumber Fizikal dan • Soalan Objektif...................................................... 82
Teknologi 18 • Soalan Esei.............................................................. 86
• Soalan Kajian Kes................................................. 88
Cabaran KBAT............................................................ 89
Sudut PAK-21..................................................... QQ 90
Nota SMART............................................................... 18 AB6 Persediaan Memulakan 91
Lembaran PBD.......................................................... 20 Perniagaan
Praktis SPM
BB Nota SMART............................................................... 91
• Soalan Objektif...................................................... 26 Lembaran PBD.......................................................... 93
• Soalan Esei.............................................................. 29 Praktis SPM
• Soalan Kajian Kes................................................. 31
Cabaran KBAT............................................................ 33 • Soalan Objektif....................................................108
Sudut PAK-21..................................................... QQ 34 • Soalan Esei............................................................111
• Soalan Kajian Kes...............................................113
AB3 Sumber Pembiayaan Perniagaan 35 Cabaran KBAT.......................................................... 114
Sudut PAK-21...................................................QQ 115
Nota SMART............................................................... 35 AB7 Merancang Pengendalian 116
Lembaran PBD.......................................................... 37 Perniagaan
Praktis SPM
Nota SMART............................................................. 116
• Soalan Objektif...................................................... 43 Lembaran PBD........................................................ 118
• Soalan Esei.............................................................. 47 Praktis SPM
• Soalan Kajian Kes................................................. 49
Cabaran KBAT............................................................ 50 • Soalan Objektif....................................................124
Sudut PAK-21..................................................... QQ 51 • Soalan Esei............................................................127
• Soalan Kajian Kes...............................................129
AB4 Penyata Kewangan Perniagan 52 Cabaran KBAT.......................................................... 130
Sudut PAK-21...................................................QQ 131
Nota SMART............................................................... 52
Lembaran PBD.......................................................... 54 Panduan Kertas Kerja Projek............................... 132
Kertas Model SPM.................................................. 134
Jawapan........................................................... J1 – J36
ii
B2AB
Pengurusan Sumber Fizikal dan
Teknologi
Nota SMART
2.1 Tujuan Mengurus Sumber Fizikal yang Diperlukan dalam Operasi Sesebuah
Perniagaan
1. Jenis sumber fizikal:
Jenis sumber fizikal
Bangunan dan Kilang dan Peralatan teknologi Bahan Stok Produk
kemudahan mesin maklumat dan mentah siap
komunikasi
Tempat Tempat Peralatan yang Bahan mentah Stok ialah Barang
untuk memproses digunakan digunakan barang siap akhir
menjalankan dalam atau barang setelah siap
operasi bahan dalam operasi pengeluaran dagangan yang diproses
perniagaan mentah perniagaan untuk sedia untuk dan sedia
kepada mempercepatkan barang untuk dijual dan untuk dijual
produk siap menghasilkan disimpan di di pasaran
dan dalam stor atau
memudahkan barang lain
atau barang gudang
urusan
perniagaan siap
2.2 Prosedur Mengurus Sumber Fizikal yang Diperlukan dalam Operasi Sesebuah
Perniagaan
1. Prosedur mengurus sumber fizikal:
Prosedur mengurus Penerangan
sumber fizikal
Perlindungan insurans • Usahawan menguruskan risiko dengan cara mendapatkan perlindungan
dan keselamatan insurans yang sesuai bagi mengelakkan kerugian yang boleh berlaku.
• Usahawan perlu melengkapi bangunan dan kilang dengan kemudahan
keselamatan.
Penyelenggaraan Penyelenggaraan dan baik pulih dapat mengekalkan atau memulihkan
dan baik pulih secara sumber fizikal supaya dapat berfungsi dengan baik.
terancang
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 18
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
2. Jenis insurans untuk melindungi sumber fizikal:
(a) Insurans kebakaran.
(b) Insurans kecurian.
(c) Insurans kehilangan atau kerosakan.
(d) Insurans penghantaran barang tertangguh.
3. Jenis penyelenggaraan secara terancang:
(a) Penyelenggaraan pencegahan.
(b) Penyelenggaraan pembaikan.
2.3 Tujuan Mengurus Sumber Teknologi yang Diperlukan dalam Operasi Sesebuah
Perniagaan
1. Jenis sumber teknologi:
Jenis sumber teknologi
Harta intelek Lesen perisian Kemahiran dan pengalaman
Hasil kreativiti
atau ciptaan Perjanjian bertulis Penting dalam perniagaan supaya
daya intelektual antara pemilik kualiti dan prestasi perniagaan
seseorang
dengan pengguna terjamin dan dapat mengelakkan
perisian pembaziran tenaga kerja
2.4 Prosedur Mengurus Sumber Teknologi yang Diperlukan dalam Operasi Sesebuah
Perniagaan
1. Prosedur mengurus sumber teknologi: Penerangan
Prosedur mengurus
sumber teknologi
Paten • Hak eksklusif yang diberikan untuk suatu reka cipta bagi menghasilkan
sesuatu yang baharu.
• Usahawan boleh mendaftar paten melalui Perbadanan Harta Intelek
Malaysia (MyIPO).
Hak cipta terpelihara • Hak eksklusif kepada pencipta karya untuk mengawal penggunaan
karya mereka bagi tempoh masa tertentu.
• Perlindungan hak cipta di Malaysia berdasarkan kepada Akta Hak Cipta
1987.
19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks
L1 Menyatakan tujuan pengurusan sumber fizikal dan sumber teknologi 44 – 45, 49
sesebuah perniagaan.
1. Lengkapkan jadual di bawah dengan menyatakan tujuan pengurusan sumber fizikal dan sumber
ME teknologi dalam sesebuah perniagaan.
B Sumber fizikal / Tujuan
Sumber teknologi
A (a) Bahan mentah
R
A (b) Bangunan dan
N kemudahan
P (c) Stok
B
D (d) Kemahiran dan
pengalaman
1
(e) Lesen perisian
(f) Harta intelek
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 20
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Tafsiran Halaman L
Penguasaan Buku Teks E
Menjelaskan tujuan pengurusan sumber fizikal dan sumber teknologi M
2 sesebuah perniagaan. 44 – 45, 49 B
A
2. (a) Apakah tujuan pengurusan sumber (b) Apakah tujuan pengurusan sumber R
A
perniagaan ini? perniagaan ini? N
P
B
(i) (i) D
(ii) (ii)
(iii) (iii) 2
(iv) (iv)
(v) (v)
(vi) (vi)
(c) Terangkan empat tujuan pengurusan harta intelek dalam sesebuah organisasi.
(i)
(ii)
(iii)
(iv)
(d) Apakah tujuan pengurusan kemahiran dan pengalaman dalam sesebuah organisasi?
Tujuan pengurusan kemahiran dan pengalaman
(i) (ii) (iii)
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
21
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan Buku Teks
L3 Mengaplikasikan pengetahuan tentang pengurusan sumber fizikal dan 52 – 54
sumber teknologi dalam sesebuah perniagaan.
E 3. (a) Encik Yaakub telah membeli sebuah premis perniagaan di kawasan Bayan Baru dua tahun yang
M lalu. Kini dia ingin menggunakan premis itu untuk menjual pakaian import yang berjenama.
Pada pendapat anda, apakah pengurusan premis perniagaan yang baik yang perlu dilakukan
B oleh Cik Jasmin sebelum mula menjalankan perniagaan?
A
R
A
N
P
B
(b) Global Pharma Sdn. Bhd. merupakan sebuah syarikat yang mengeluarkan pelbagai jenis
D makanan suplemen untuk memenuhi keperluan pasaran. Kebelakangan ini, syarikat itu berjaya
mencipta sejenis makanan suplemen yang dihasilkan daripada tumbuh-tumbuhan asli untuk
meredakan penyakit diabetis. Pada pendapat anda, apakah pengurusan yang baik yang perlu
dilakukan oleh Global Pharma Sdn. Bhd. untuk hasil ciptaan makanan suplemen baharu itu?
3
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 22
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Tafsiran Halaman L
Penguasaan Buku Teks E
Menganalisis maklumat sumber fizikal dan sumber teknologi yang ada M
4 untuk meningkatkan prestasi sesebuah perniagaan. 46 – 47, 49 B
A
4. (a) Maklumat berikut berkaitan dengan pengurusan kilang dan mesin di sesebuah organisasi. R
A
Kilang dan mesin merupakan sumber fizikal yang memastikan produk dapat dikeluarkan N
mengikut jangka masa yang ditetapkan. Kilang ialah tempat untuk mengeluarkan sesuatu
produk manakala mesin ialah alat yang digunakan untuk memudahkan proses pengeluaran
sesuatu produk. Dengan itu, pengurusan kilang dan mesin adalah perlu bagi menjamin
produk sentiasa berkualiti. Sebarang kecacatan ke atas kilang dan kerosakan ke atas mesin
pasti akan menjejaskan pengeluaran dan kualiti sesuatu produk.
Setelah menganalisis maklumat di atas, pada pendapat anda, apakah yang perlu dilakukan oleh
sesebuah organisasi terhadap pengurusan kilang dan mesin supaya prestasi organisasi itu boleh
ditingkatkan?
P
(b) Maklumat berikut berkaitan dengan pengurusan kemahiran dan pengalaman di sesebuah B
organisasi. D
Kemahiran dan pengalaman pekerja merupakan sumber teknologi yang sangat penting 4
bagi sesebuah organisasi. Sesebuah organisasi yang memiliki pekerja yang mahir dan
berpengalaman meningkatkan produktiviti dan menjamin kualiti produk atau perkhidmatan
yang dikeluarkan. Dengan yang demikian, organisasi perlu memastikan pekerja yang mahir
dan berpengalaman sentiasa kekal berkhidmat dengan mereka. Kegagalan mengekalkan
pekerja dalam organisasi akan menyebabkan kadar lantik henti meningkat.
Setelah menganalisis maklumat di atas, pada pendapat anda, apakah yang perlu dilakukan oleh
sesebuah organisasi terhadap pengurusan kemahiran dan pengalaman supaya prestasi organisasi
itu boleh ditingkatkan?
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
23
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Tafsiran Halaman
Penguasaan buku teks
L5 Menghubungkaitkan keupayaan sumber fizikal dan sumber teknologi 56 – 57
yang ada untuk meningkatkan kecekapan sesebuah perniagaan.
E 5. Encik Syihan memiliki sebuah kedai mudah beli, iaitu Syihan Enterprise yang telah beroperasi di Johor
M Bahru, Johor selama dua tahun. Sepanjang masa ini, Encik Syihan mengendali urusan perakaunan
untuk kedainya melalui kaedah manual. Dengan itu, kerja untuk merekod dan mengurus semua
maklumat perakaunan lebih rumit serta mengambil masa yang lebih panjang. Apakah jenis sumber
fizikal dan sumber teknologi yang boleh meningkatkan kecekapan Encik Syihan dalam pengendalian
BA urusan perakaunan?
R
A
N
P
B
D
5
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 24
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Tahap Tafsiran Halaman L
Penguasaan buku teks E
Mencadangkan idea baharu/kreatif dalam pengurusan sumber fizikal M
6 dan sumber teknologi untuk meningkatkan daya saing sesebuah – B
perniagaan. A
R
6. Penerbitan ABH Sdn. Bhd. merupakan sebuah syarikat penerbitan yang telah beroperasi di Kuala A
Lumpur selama 10 tahun. Syarikat ini menerbitkan pelbagai jenis buku rujukan untuk memenuhi N
keperluan murid sekolah rendah dan sekolah menengah di seluruh Malaysia. Buku rujukan yang
diterbitkan oleh Penerbitan ABH Sdn. Bhd. adalah dalam bentuk cetakan yang berjilid. Seterusnya,
buku rujukan tersebut diedarkan kepada murid melalui kedai buku atau pihak sekolah. Cadangkan
satu idea baharu atau kreatif yang berkaitan dengan pengurusan sumber fizikal dari aspek produk
siap untuk meningkatkan daya saing Penerbitan ABH Sdn. Bhd. di pasaran penerbitan buku.
P
B
D
6
PENTAKSIRAN Menguasai Belum Menguasai Tandatangan Guru:
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
25
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Praktis SPM
Soalan Objektif Apakah sumber fizikal B memastikan bangunan
tersebut? mematuhi semua
Pilih jawapan yang paling tepat. A Bangunan dan peraturan yang sedia ada
kemudahan
1. Mengapakah pengurusan B Kilang dan mesin C meningkatkan nilai
C Bahan mentah fizikal aset bagi
sumber fizikal adalah D Peralatan teknologi dan pelaburan bangunan
komunikasi
penting? D memastikan pengeluaran
Buku Teks yang efektif
I Memastikan sumber m.s. 44
Buku Teks
fizikal berfungsi 4. Sumber fizikal manakah m.s. 44
yang berkaitan dengan
II Memastikan sumber sebuah pusat tuisyen? 7. Pernyataan manakah yang
A Produk siap benar tentang pengurusan
fizikal berharga B Bahan mentah peralatan teknologi
C Kilang dan mesin maklumat dan komunikasi
III Memastikan sumber D Bangunan dan (TMK)?
kemudahan A Memproses, mengurus,
fizikal boleh dijual semula menyimpan, dan
Buku Teks mengeluarkan data
IV Memastikan sumber m.s. 44 mentah dengan mudah
B Menghantar dan
fizikal dalam keadaan 5. Maklumat berikut berkaitan menerima maklumat
dengan tujuan pengurusan dengan cepat
selamat sesuatu sumber fizikal dalam C Membantu organisasi
sesebuah organisasi. mahir dalam penggunaan
A I dan II peralatan teknologi dan
Menyediakan sokongan komunikasi (TMK)
B I dan IV yang mantap kepada D Membantu organisasi
organisasi dengan membuat perancangan
C II dan III memastikan bangunan jangka panjang dengan
dan kelengkapan sentiasa maklumat yang
D III dan IV Buku Teks berada dalam keadaan mencukupi
m.s. 43 yang sempurna.
Buku Teks
2. Antara yang berikut, yang Apakah sumber fizikal m.s. 44
manakah merupakan sumber tersebut?
fizikal yang diperlukan dalam A Kilang dan mesin 8. Gambar 1 menunjukkan
sesebuah organisasi? B Bangunan dan sejenis sumber fizikal di
kelengkapan sebuah organisasi.
I Bangunan dan C Bangunan dan kemudahan
kelengkapan D Penyelenggaraan dan Gambar 1
pembaikan
II Jentera dan mesin
Buku Teks
III Bangunan dan m.s. 44
kemudahan
6. Pengurusan kilang dan mesin
IV Kilang dan mesin yang cekap dan berkesan dapat
A memastikan bangunan
A I dan II C II dan III sentiasa berada dalam
B I dan IV D III dan IV keadaan yang mewah
Buku Teks
m.s. 44
3. Maklumat berikut berkaitan
dengan sesuatu sumber
fizikal dalam sesebuah
organisasi.
• Lokasi yang mengurangkan kos
• Lokasi yang memaksimumkan
keuntungan
• Lokasi yang berdekatan
dengan bahan mentah
• Lokasi yang berdekatan
dengan pasaran
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 26
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Mengapakah sumber fizikal 11. Maklumat berikut berkaitan Aktiviti manakah yang
tersebut perlu diurus dengan dengan sesuatu sumber
baik? fizikal dalam sesebuah berkaitan dengan X?
organisasi.
A Menjaga perniagaan I Mengambil insurans yang
daripada ancaman cetak • Pemprosesan pesanan
rompak • Kawalan inventori sesuai
• Pergudangan
B Memastikan kualiti • Pengangkutan II Memasang alat penggera
produk berada dalam
keadaan yang baik Apakah sumber fizikal III Menyediakan jadual
tersebut?
C Dapat mempercepatkan A Stok pemeriksaan
dan memudahkan urusan B Bahan mentah
perniagaan C Produk siap IV Membaiki mesin yang
D Produk separuh siap
D Mengelakkan berlaku rosak
sebarang kesilapan Buku Teks
semasa menjalankan m.s. 45 A I dan II
tugas
12. Antara yang berikut, yang B I dan IV
manakah berkaitan dengan
tujuan pengurusan bahan C II dan III
mentah?
I Mengurangkan kos D III dan IV Buku Teks
pengawalan bahan mentah m.s. 46 – 47
II Mengurangkan kos
Buku Teks pemegangan bahan 14. Antara yang berikut, yang
m.s. 44 mentah
KBAT Menganalisis III Mengurangkan kos manakah berkaitan dengan
pemesanan bahan mentah
9. Sumber fizikal manakah IV Mengurangkan kos prosedur mengurus sumber
yang berkaitan dengan penggunaan bahan
sebuah kilang perabot? mentah fizikal?
A I dan II
A Stok B I dan IV I Paten
C II dan III
B Lesen perisian D III dan IV II Hak cipta terpelihara
C Kemahiran pekerja Buku Teks III Penyelenggaraan dan
m.s. 45
D Penyelenggaraan dan baik pulih secara
pembaikan 13. Rajah 1 berkaitan dengan
prosedur mengurus sumber terancang
Buku Teks fizikal.
m.s. 45 IV Perlindungan insurans
Prosedur mengurus
sumber fizikal dan keselamatan
A I dan II
10. Maklumat berikut berkaitan B I dan IV
dengan tujuan pengurusan
sesuatu sumber fizikal dalam C II dan III
sesebuah organisasi.
D III dan IV Buku Teks
m.s. 46-47
Satu aktiviti penerimaan, 15. Antara yang berikut, yang
penyimpanan,
pengendalian, serta manakah merupakan jenis
pembekalan bahan
mentah, produk separuh insurans yang sesuai untuk
siap, dan produk siap
bagi memastikan melindungi perniagaan?
bekalan tersebut sentiasa
mencukupi serta disimpan I Insurans hayat
dalam satu keadaan yang
sempurna. II Insurans kecurian
III Insurans kebakaran
IV Insurans kemalangan
A I dan II
B I dan IV
C II dan III
Apakah sumber fizikal D III dan IV Buku Teks
tersebut? m.s. 46 – 47
A Stok
B Produk siap X Penyelenggaraan dan 16. Pernyataan manakah
C Bahan mentah baik pulih secara yang benar tentang tujuan
D Produk separuh siap
terancang penyelenggaraan yang
Buku Teks Rajah 1 dilaksanakan oleh sesebuah
m.s. 45
KBAT Menganalisis organisasi?
27 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
A Mengurangkan kecacatan 19. Sumber teknologi manakah III Pengalaman
yang berkaitan dengan IV Kemahiran
dan kerosakan pada stok A I dan II
B I dan IV
B Memastikan bahan sesebuah organisasi? C II dan III
D III dan IV
mentah selamat digunakan A Latihan dan kemahiran
C Memanjangkan jangka B Kemahiran dan
hayat penggunaan pengalaman
produk siap C Pengalaman dan Buku Teks
m.s. 49
D Meminimumkan kos pendidikan
operasi dan perbelanjaan D Pendidikan dan 23. Antara yang berikut, yang
manakah berkaitan dengan
organisasi Buku Teks pengetahuan Buku Teks lesen perisian?
m.s. 47 m.s. 48
A Tujuan untuk melindung
17. Maklumat berikut berkaitan 20. Maklumat berikut berkaitan hasil ciptaan
dengan aktiviti yang dengan peranan sebuah
dijalankan di sesebuah agensi kerajaan. B Memerlukan daya
organisasi. intelektual seseorang
Memantau pembangunan
• Penyediaan jadual harta intelektual di C Perjanjian bertulis antara
pemeriksaan ke atas Malaysia. pemilik dengan pengguna
mesin perisian
Apakah agensi kerajaan
• Kerja-kerja pembaikan D Kemahiran pekerja
ke atas mesin yang rosak tersebut? adalah sebahagian
daripada lesen perisian
A MATRADE
Buku Teks
Bagaimanakah aktiviti di B MyIPO m.s. 49
atas dapat membantu operasi
pengeluaran organisasi C MARA 24. Antara yang berikut, yang
tersebut? manakah merupakan reka
A Melindungi keselamatan D SIRIM Buku Teks cipta yang boleh dipatenkan?
pekerja m.s. 48
B Melindungi organisasi I Teori-teori saintifik
daripada risiko 21. Apakah maksud harta intelek?
C Mengelakkan pembaziran II Reka cipta yang baharu
tenaga kerja A Hasil ciptaan atau rekaan
D Menjamin pengeluaran yang berasal daripada III Boleh digunakan di
dan keuntungan pembangunan dan mana-mana industri
organisasi penyelidikan sesebuah
organisasi IV Kaedah untuk
Buku Teks menjalankan perniagaan
m.s. 47 B Hasil ciptaan atau
kreativiti yang berasal A I dan II C II dan III
18. Antara yang berikut, yang daripada ilham atau B I dan IV D III dan IV
manakah merupakan sumber inspirasi seseorang
teknologi yang diperlukan Buku Teks
dalam sesebuah organisasi? C Hasil ciptaan atau rekaan m.s. 50
I Lesen perkakasan yang berasal daripada
II Lesen perisian pembentukan dan 25. Kazim Sdn. Bhd. ingin
III Harta intelek penghasilan sesebuah
IV Pendidikan dan organisasi mengemukakan permohonan
pengalaman
A I dan II D Hasil ciptaan atau paten untuk produk baharu
B I dan IV kreativiti yang berasal
C II dan III daripada daya intelektual yang dicipta olehnya.
D III dan IV atau minda seseorang
Agensi kerajaan manakah
Buku Teks Buku Teks
m.s. 48 m.s. 49 yang harus dirujukkan oleh
syarikat itu?
A Perbadanan Hak Cipta
dan Paten Malaysia
B Perbadanan Harta Intelek
22. Antara yang berikut, yang Malaysia
manakah merupakan contoh
harta intelek? C Pejabat Pendaftar
I Muzik Syarikat
II Video D Suruhanjaya Syarikat
Malaysia Buku Teks
m.s. 50
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 28
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
26. Antara yang berikut, yang 27. Antara yang berikut, yang 28. Antara yang berikut, yang
manakah berkaitan dengan manakah merupakan karya manakah merupakan sumber
prosedur mengurus sumber yang layak mendapat teknologi PERODUA?
teknologi? perlindungan di bawah Akta
Hak Cipta 1987? I Peralatan TMK
I Paten I Karya muzik
II Karya seni II. Kilang pengeluaran
II Hak cipta terpelihara III Karya cetakan kereta
IV Karya lagu
III Perlindungan insurans A I dan II III Mempatenkan reka
dan keselamatan B I dan IV bentuk kereta
C II dan III
IV Penyelenggaraan dan baik D III dan IV IV Meningkatkan kemahiran
pulih secara terancang terkini dan pengalaman
Buku Teks pekerja
A I dan II m.s. 51
B I dan IV A I dan II
C II dan III
D III dan IV B I dan IV
Buku Teks C II dan III
m.s. 50 – 51
D III dan IV
Buku Teks
m.s. 52 – 54
Soalan Esei
Bahagian A
1. (a) (i) Apakah definisi sumber fizikal? [1 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(ii) Senaraikan enam jenis sumber fizikal yang diperlukan dalam operasi sesuatu perniagaan.
[6 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(b) Mengapakah pengurusan sumber fizikal amat diperlukan dalam menjalankan operasi sesebuah
SPM perniagaan? [3 markah]
2018
Buku Teks
m.s. 43
2. (a) Senaraikan tiga jenis sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesuatu perniagaan.
[3 markah]
Buku Teks
m.s.48
(b) Jelaskan maksud harta intelek. [3 markah]
Buku Teks
m.s. 49
(c) Senaraikan empat contoh harta intelek. [4 markah]
Buku Teks
m.s. 49
Perbadanan
Harta Intelek
Malaysia
INFO
29 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
3. (a) Maklumat berikut berkaitan dengan sejenis pengurusan di sesebuah organisasi.
Pengurusan ini merupakan satu proses menyediakan sokongan yang mantap kepada operasi
perniagaan dengan memastikan bangunan adalah selamat dan kelengkapan kemudahan.
Terangkan enam tujuan pengurusan tersebut. [6 markah]
KBAT Menganalisis Buku Teks
m.s. 44
(b) Huraikan prosedur untuk menguruskan sumber fizikal. [4 markah]
Buku Teks
m.s. 46 – 47
4. (a) Jelaskan maksud kilang dan mesin. [3 markah]
(b) Mengapakah penyelenggaraan mesin diperlukan dalam organisasi?
(c) Terangkan enam tujuan pengurusan kilang dan mesin. Buku Teks
m.s. 44
[1 markah]
Buku Teks
m.s. 46
[6 markah]
Buku Teks
m.s. 44
5. (a) Gambar 1 berkaitan dengan sejenis sumber fizikal di sebuah organisasi.
Gambar 1
(i) Apakah jenis sumber fizikal tersebut? [1 markah]
(ii) Terangkan lima tujuan pengurusan tersebut.
KBAT Menganalisis Buku Teks
m.s. 45
[5 markah]
Buku Teks
m.s. 45
(b) Huraikan kesan pengurusan sumber fizikal dalam mempertingkatkan kecekapan perniagaan
berasaskan produk. [4 markah]
Buku Teks
m.s. 55
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 30
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Bahagian B
6. Maklumat berikut berkaitan dengan seorang usahawan perniagaan tekstil.
Lily merupakan pemilik Perniagaan Tekstil Lily yang mengeluarkan pelbagai jenis baju kurung, baju
Melayu, dan tudung. Lily memiliki sebuah kilang yang berlokasi di Rawang, Selangor. Kilang ini
dilengkapi dengan 20 mesin dan 40 orang pekerja Setiap dua bulan, Lily akan membeli sumber
bahan mentah berkualiti baik iaitu kain chiffon yang mudah berbentuk daripada pengeluar kain chiffon
tempatan. Lily telah membeli insurans kebakaran untuk kilangnya. Selain itu, kilangnya juga dilengkapi
dengan alat pemadam api, alat penggera, kamera litar tertutup. Penyelenggaraan bangunan dan mesin
dijalankan setiap enam bulan untuk memastikan proses pengeluaran berjalan dengan lancar.
(a) Jelaskan sumber fizikal Perniagaan Tekstil Lily. [7 markah]
Buku Teks
m.s. 44-45
(b) Terangkan pengurusan sumber fizikal yang ada pada Perniagaan Tekstil Lily. [8 markah]
Buku Teks
m.s. 46-47
7. Maklumat berikut berkaitan dengan pengurusan sumber teknologi dari aspek harta intelek bagi
sesebuah organisasi.
Pengurusan sumber teknologi secara cekap dan berkesan, khususnya dari aspek harta intelek amat
penting bagi menjaga kepentingan dan kecemerlangan organisasi supaya tidak tercabul atau terjejas.
Harta intelek sesebuah organisasi perlu dijaga dan dikawal dengan rapi supaya tidak menimbulkan
sebarang kesulitan dan masalah. Harta intelek biasanya dilindungi melalui paten dan hak cipta.
(a) Apakah maksud paten dan hak cipta yang dinyatakan? [5 markah]
(b) Mengapakah sesebuah organisasi ingin mendaftarkan paten? [3 markah]
(c) Apakah hak-hak organisasi tersebut setelah harta inteleknya dipatenkan? [3 markah]
(d) Nyatakan empat contoh karya yang layak mendapat perlindungan hak cipta terpelihara.
[4 markah]
Buku Teks
m.s. 50-51
Soalan Kajian Kes
Bahagian C
8. Encik Malik merupakan seorang bekas pengurus kilang perabot yang menghasilkan pelbagai
jenis perabot daripada kayu dan rotan. Sebagai seorang pengurus kilang, dia dibayar dengan
gaji sebanyak RM9 000 sebulan. Setelah berkhidmat selama 12 tahun di kilang perabot tersebut,
Encik Malik mengambil keputusan untuk meletakkan jawatan dan ingin memulakan perniagaan
sendiri.
Encik Malik berjaya mengumpulkan modal permulaan sebanyak RM400 000, iaitu sumber
pembiayaan daripada sebuah bank tempatan serta hasil simpanan selama 25 tahun bekerja.
31 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Dengan sumber modal tersebut, Encik Malik mendirikan sebuah kilang perabot di Kawasan
Perindustrian Bayan Lepas, Pulau Pinang. Dia bercadang untuk menghasilkan pelbagai jenis
perabot yang berkualiti tinggi untuk memenuhi keperluan pasaran tempatan malah di pasaran
antarabangsa.
Encik Malik mendapati bahawa untuk menjayakan sebuah perniagaan, pengurusan sumber manusia,
sumber fizikal, dan sumber teknologi memainkan peranan yang penting dalam hal ini. Oleh yang
demikian, dia telah dibantu oleh empat orang pengurus yang masing-masing memegang jawatan di
bahagian pemasaran, bahagian pengeluaran, bahagian kewangan, dan bahagian sumber manusia.
Selain itu, Encik Malik juga mengambil seramai dua puluh orang pekerja operasi dan ditempatkan
di kilang di bawah kelolaan bahagian pengeluaran.
Sementara itu, pengurusan sumber fizikal dan sumber teknologi oleh Syarikat Malik Sdn. Bhd.
boleh ditunjukkan seperti yang berikut.
Pengurusan sumber Syarikat Malik Sdn. Bhd.
Sumber fizikal • Kilang
• Pejabat urusan syarikat
• Mesin dan jentera
• Peralatan dan kelengkapan
Prosedur mengurus • Insurans kebakaran
sumber fizikal • Insurans kecurian
• Alat pemadam api
• Alat penggera
• Pintu kecemasan
• Laluan kecemasan
• Kamera litar tertutup
• Penyelenggaran secara berkala
Sumber teknologi • Kemahiran mereka bentuk perabot yang baharu.
• Kemahiran mengendalikan mesin dan menggunakan peralatan untuk
menghasilkan perabot.
Prosedur mengurus • Mendaftarkan paten reka cipta perabot untuk melindungi produk
sumber teknologi tersebut daripada ditiru oleh pihak lain.
Berdasarkan kes di atas, jawab soalan-soalan berikut:
(a) Apakah maksud sumber fizikal dan berikan tiga contoh sumber fizikal. [2 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(b) (i) Apakah tujuan pengurusan sumber fizikal? [2 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(ii) Terangkan prosedur mengurus sumber fizikal oleh Syarikat Malik Sdn. Bhd.. [9 markah]
Buku Teks
m.s. 43
(c) Apakah maksud sumber teknologi dan berikan tiga contoh sumber teknologi? [2 markah]
Buku Teks
m.s. 48
(d) (i) Apakah tujuan pengurusan sumber teknologi? [2 markah]
Buku Teks
m.s. 49
(ii) Terangkan prosedur mengurus sumber teknologi oleh Syarikat Malik Sdn. Bhd.. [3 markah]
Buku Teks
m.s. 50
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. 32
Perniagaan Ting. 5 KSSM Bab 2 Pengurusan Sumber Fizikal dan Teknologi
Cabaran KBAT
1. Keselamatan sumber fizikal merupakan satu aspek yang penting dalam sesebuah organisasi. Oleh
itu, pihak pengurusan organisasi harus menjalankan aktiviti penyelenggaraan secara sistematik bagi
menjamin keselamatan setiap pengguna yang mengunjungi bangunan organisasi tersebut. Bolehkah
anda senaraikan tiga aktiviti penyelenggaraan yang sepatutnya dilakukan oleh pihak pengurusan
organisasi?
2. Maklumat berikut berkaitan dengan Victor Enterprise.
Victor Enterprise merupakan sebuah kedai yang menawarkan perkhidmatan fotostat kepada
pelanggan yang berada di sekitar Jalan Dato Keramat, Pulau Pinang. Kedai ini memiliki tiga
buah mesin fotostat dan setiap mesin fotostat beroperasi selama lima jam sehari dalam enam
hari seminggu.
Apakah jenis penyelenggaraan yang anda anggap paling penting untuk Victor Enterprise supaya
perkhidmatan fotostat tersebut tidak tergendala? Berikan alasan anda.
3. Penerbitan Paradise Sdn. Bhd. ingin menerbitkan sebuah buku rujukan Perniagaan untuk murid
Tingkatan Lima pada tahun 2019. Pada pendapat anda, apakah jenis akta yang terlibat sebelum
buku rujukan itu diterbitkan dan dipasarkan di pasaran?
4. Teliti sumber teknologi yang berikut. Adakah sumber teknologi tersebut dilindungi melalui paten
atau hak cipta terpelihara? Beri alasan anda.
(a) (b)
(c) (d)
33 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Bab 2 SUDUT PAK–21
Subtajuk
Showdown
Pengurusan sumber fizikal dan teknologi
• Tujuan mengurus sumber fizikal yang diperlukan dalam operasi sesebuah perniagaan
• Tujuan mengurus sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesebuah perniagaan
Hasil • Menjelaskan tujuan mengurus sumber fizikal yang diperlukan dalam operasi sesebuah
pembelajaran perniagaan.
• Menjelaskan tujuan mengurus sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesebuah
perniagaan.
Persiapan awal Sediakan kad kecil yang ditulis soalan yang berkaitan dengan jenis sumber fizikal dan
sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesebuah perniagaan.
Objektif Membantu murid memahami sumber fizikal dan sumber teknologi yang diperlukan dalam
operasi sesebuah perniagaan.
Aktiviti 1. Bahagikan kelas kepada empat kumpulan. (Jumlah ahli bergantung kepada bilangan
murid dalam kelas).
2. Guru menyediakan empat soalan yang berkaitan dengan jenis sumber fizikal dan
sumber teknologi yang diperlukan dalam operasi sesebuah perniagaan. Contoh:
Senaraikan contoh sumber fizikal dan sumber teknologi yang diperlukan oleh kilang
membuat kasut wanita.
3. Setiap kumpulan diberikan satu set soalan yang ditulis pada kad. Kad itu diterbalikkan
dan diletak dalam pertengahan meja kumpulan.
4. Seorang wakil kumpulan membalikkan kad tersebut dan membaca soalan dengan
kuat.
5. Semua ahli kumpulan menulis jawapan atas kertas secara individu.
6. Ahli kumpulan menunjukkan ibu jari jika sudah bersedia.
7. Wakil kumpulan sebut “Showdown” dan semua ahli kumpulan menunjukkan jawapan
dengan meletakkannya di tengah meja secara serentak.
8. Setiap ahli kumpulan membetulkan dan mengukuhkan jawapan rakan.
9. Akhirnya, guru membuat kesimpulan berkenaan soalan tersebut secara keseluruhannya.
Praktis i-THINK 34
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Jawapan
1AB Pengurusan SumberB (c) Pengurusan sumber manusia penggajian yang adil
Manusia perlu menggalakkan dan berdaya saing untuk
pembangunan bakat pekerja memastikan pekerjanya
LEMBARAN PBD menerusi pelbagai aktiviti sentiasa bermotivasi untuk
dan menyediakan sumber bekerja.
1. (a) Maksud pengurusan sumber pembiayaan pendidikan (d) Penghargaan dan hukuman.
manusia ialah satu usaha untuk menggalakkan pekerja Syarikat Wahid perlu memberi
pembangunan tenaga kerja menambahkan pengetahuan penghargaan kepada pekerja
dalam organisasi untuk dan kemahiran kepakaran. yang menunjukkan prestasi
menarik, membangun dan yang cemerlang dalam satu
mengekalkan tenaga pekerja (d) Pemberhentian pekerja tahun. Penghargaan diberikan
yang berprestasi tinggi. bermaksud penamatan untuk menggalakkan pekerja
kontrak pekerjaan antara bekerja dengan lebih rajin
(b) (i) Sumber manusia sentiasa organisasi dengan dan cemerlang. Hukuman
mencukupi. pekerjanya. Jenis penamatan yang merupakan tindakan
kontrak seperti persaraan, disiplin yang dikenakan
(ii) Sumber manusia penamatan perkhidmatan kepada pekerja yang tidak
diberikan latihan yang secara sukarela, penamatan menunjukkan prestasi yang
cukup dan terkini. perkhidmatan secara tindakan baik juga perlu dilakukan oleh
disiplin, dan pemecatan. Syarikat Wahid.
(iii) Pengagihan sumber (e) Penyelesaian masalah.
manusia secara 3. (a) balasan Perhubungan industri perlu
berkesan. (b) sumbangan diwujudkan oleh Syarikat
(c) faedah dan ganjaran Wahid untuk menyelesaikan
(iv) Kebajikan pekerja (d) motivasi masalah antara majikan
sentiasa dijaga. (e) munasabah dengan pekerja. Perhubungan
industri melibatkan
(v) Prestasi sumber manusia 4. Peranan pengurusan sumber pihak majikan, kesatuan
sentiasa dipantau. manusia yang berkesan untuk sekerja, dan kerajaan
meningkatkan prestasi sesebuah dalam menyelesaikan
(vi) Tahap motivasi pekerja perniagaan ialah dengan masalah berkaitan
sentiasa tinggi. menyediakan: pekerja. Melalui kesatuan
(a) Penempatan pekerja dan sekerja, perundingan
2. (a) Perancangan keperluan fasiliti yang berkaitan. boleh dilaksanakan bagi
sumber manusia sangat Syarikat Wahid perlu menyelesaikan sebarang
penting untuk memastikan menyediakan penempatan masalah.
pekerja yang diambil dapat sumber manusia yang (f) Struktur organisasi.
memenuhi keperluan semasa melibatkan empat proses, Struktur organisasi Syarikat
pekerjaan dan keperluan iaitu merekrut, pemilihan, Wahid perlu ditunjukkan
sumber manusia pada masa penawaran kerja, dan induksi. dalam bentuk carta
hadapan. Selepas mengenal (b) Standard prosedur operasi organisasi. Carta organisasi
pasti keperluan pekerja, tugas. menunjukkan peringkat
pengurus sumber manusia Syarikat Wahid perlu jawatan, hubungan kuasa dan
hendaklah merekrut pekerja menyediakan standard tugasan yang dilaksanakan
yang sesuai dengan pelbagai prosedur operasi tugas. oleh seseorang pegawai.
kaedah. Kontrak pekerjaan Standard ini merupakan 5. (a) Kepentingan Ricky Motor
merupakan satu perjanjian satu senarai peraturan Corporation meramal sumber
antara majikan dengan dan prosedur yang harus manusia:
pekerja dalam bentuk tulisan dipatuhi oleh seseorang (i) Memenuhi keperluan
atau lisan. Deskripsi tugas pekerja dalam sesebuah
merupakan maklumat yang organisasi. Prosedur operasi kualiti sumber manusia.
berkaitan tugas seseorang tugas mengandungi proses Melalui ramalan
pekerja. kerja sesuatu tugas atau
aktiviti dalam sesebuah keperluan kualiti sumber
(b) Kejayaan sesebuah organisasi. Ia merupakan manusia, pekerja yang
organisasi amat bergantung satu garis panduan yang direkrut merupakan
kepada kemahiran boleh digunakan oleh pekerja yang mempunyai
pekerjanya. Program latihan seseorang pekerja semasa kemahiran, kelayakan,
dan pembangunan dapat melaksanakan tugas. dan pengalaman yang
memastikan semua pekerja (c) Sistem penggajian. bersesuaian dengan
mendapat kemahiran sesuai Syarikat Wahid perlu kekosongan jawatan yang
dengan perkembangan menyediakan sistem sedia ada.
semasa dan mempunyai daya
saing yang tinggi.
J1 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(ii) Memenuhi keperluan yang saintifik dan berteknologi Pengurus • Bertanggungjawab
kuantiti sumber manusia. tinggi. Ia berkaitan dengan cawangan menterjemahkan
pembelajaran sepanjang – pengurus wawasan, hala tuju,
Melalui ramalan hayat, penyelesaian masalah, pertengahan dan strategi jangka
keperluan kuantiti sumber kemahiran membuat masa panjang
manusia, kuantiti pekerja keputusan, prinsip-prinsip organisasi kepada
yang direkrut adalah sains dan teknologi yang objektif dan aktiviti
mencukupi berdasarkan digunakan dalam bidang yang lebih khusus.
kekosongan jawatan yang pekerjaan. Dari kes tersebut,
sedia ada. Aminah mempunyai • Mengawal dan
pengetahuan tentang merancang aktiviti
(b) Kesan pembuatan roti dan kek. cawangan masing-
(i) Pemadanan kelayakan (d) Berpengalaman dalam masing dan memberi
akademik dan kemahiran industri tertentu arahan kepada
dengan jenis pekerjaan. Jawatan ini juga perlu pengurus peringkat
(ii) Mengelakkan pembaziran mengambil kira pengalaman bawahan.
sumber. pekerja dalam industri
(iii) Meningkatkan produktiviti tertentu. Pekerja yang Penyelia – • Bertanggungjawab
perniagaan. berpengalaman dalam pengurus untuk melaksanakan
industri yang berkaitan dapat bawahan rancangan yang
6. Kemahiran kebolehkerjaan yang melakukan kerja dengan lebih telah ditetapkan oleh
perlu dikuasai oleh Aminah ialah: cekap. Pekerja yang lebih pengurus peringkat
(a) Kelayakan yang bersesuaian. cekap dapat meningkatkan pertengahan.
Merupakan kelayakan produktivitinya dan seterusnya
akademik yang ada pada meningkatkan pendapatan • Menyelia aktiviti
pekerja. Aminah perlu organisasi. Dari kes itu, pekerja dan operasi
mempunyai kelayakan Aminah yang pernah bekerja pengeluaran secara
akademik SPM ke atas untuk di Kedai Bakery S10 selama langsung.
memohon jawatan ini. Dari 2 tahun dianggap sebagai
kes itu, Aminah mempunyai pekerja yang berpengalaman Praktis SPM
kelayakan akademik di dalam industri tertentu.
mana dia merupakan pelajar Soalan Objektif
lepasan kolej vokasional. 7. (a) Struktur organisasi Syarikat
(b) Berpengalaman. Victory Sdn. Bhd.: 1. B 2. D 3. C 4. B 5. D
Untuk memohon jawatan ini, 6. C 7. A 8. C 9. B 10. D
Aminah perlu berpengalaman. Ketua Pegawai Eksekutif 11. C 12. D 13. A 14. D 15. A
Majikan mementingkan (Encik Rahman bin Saad) 16. A 17. C 18. C 19. D 20. D
pengalaman kerja kerana 21. C 22. A 23. A 24. D 25. B
pekerja yang berpengalaman Pengurus Pengurus Pengurus 26. B 27. A 28. A 29. D 30. B
dapat melakukan tugas- Cawangan Cawangan Cawangan
tugas yang akan diberikan Malaysia Singapura Thailand Soalan Esei
dengan berkesan. Pekerja (Encik Tan
yang mempunyai pengalaman (Puan Ai Hong) (Encik Bahagian A
yang bersesuaian dapat Amirah binti Vinnes a/l
meningkatkan produktivitinya. Subramanian) 1. (a) Maksud pengurusan sumber
Malah pengalaman Osman) manusia:
kerja diperlukan untuk (i) Merupakan usaha
menyumbangkan kemahiran Penyelia membangunkan tenaga
kerja dalam keadaan (Cik Anis binti kerja dalam organisasi.
majikan sedang mengalami [1m]
kekurangan atau tiada Lukman) (ii) Juga dikenali sebagai
pekerja di bidang berkenaan. pembangunan modal
Pengalaman kerja juga (b) Deskripsi tugas setiap insan yang menfokuskan
memudahkan arahan jawatan di Syarikat Victory kepada keperluan tenaga
diberikan kepada pekerja. Sdn. Bhd.: kerja dan pengurusan
Pekerja yang memiliki dalam pembahagian
pengalaman mampu mentafsir Jawatan Deskripsi tugas kerja. [1m]
arahan, memberi perhatian (iii) Merupakan usaha
serta melaksanakan arahan Ketua Bertanggungjawab menarik, membangun,
kerja dengan lebih berkesan. pegawai terhadap seluruh dan mengekalkan tenaga
Dari kes itu, Aminah eksekutif – kejayaan organisasi. pekerja yang berprestasi
berpengalaman dalam pengurus Menentukan tinggi. [1m]
pembuatan kek dan roti. atasan wawasan, hala tuju,
(c) Berpengetahuan tentang visi, misi, dan strategi (b) Empat kepentingan
produk dan perkhidmatan. jangka masa panjang pengurusan sumber manusia:
Ia merupakan keperluan organisasi. (i) Memastikan sumber
memahami prinsip-prinsip manusia sentiasa
mencukupi. [1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J2
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(ii) Menyediakan latihan yang (iii) Tiga jenis ganjaran atau kebolehan yang dimiliki oleh
pampasan dalam sistem pekerja. [1m] Kemahiran
mencukupi dan terkini. pemberhentian pekerja
[1m] ialah bayaran gratuiti kebolehkerjaan ini diperlukan
[1m], bayaran pencen
(iii) Menjaga kebajikan [1m], dan bayaran oleh majikan apabila
pekerja. [1m] persaraan. [1m]
menawarkan sesuatu
Ganjaran atau pampasan
(iv) Memastikan tahap diberikan kepada pekerjaan kepada pekerja.
pekerja sebagai tanda [1m] Kemahiran ini boleh
motivasi pekerja sentiasa penghargaan atas
tinggi. [1m] sumbangan mereka. [1m] dipindahkan dari satu bidang
(v) Mengagihkan sumber 3. (a) Standard prosedur operasi kerja ke satu bidang kerja
tugas ialah dokumen arahan lain. [1m] Antara kemahiran
manusia sentiasa bertulis untuk mencapai
berkesan. [1m] keseragaman pelaksanaan kebolehkerjaan yang
tugas. [1m] Dokumen ini
(vi) Sentiasa memantau meliputi peraturan, pelan, diperlukan ialah kemahiran
pematuhan, dan dasar
prestasi sumber manusia. untuk memastikan tugas berkomunikasi, kerja
[1m] dilaksanakan mengikut
piawaian yang ditetapkan. berpasukan, keupayaan
[Maks. 4m] [1m] Contohnya, pekerja
kilang makanan beku perlu pembelajaran, dan
memakai sarung tangan sebagainya. [1m]
(c) Peranan pengurusan sumber semasa proses pengeluaran. [Maks. 2m]
[1m]
manusia dalam aspek
(b) Sistem penggajian:
membangunkan pasukan Sistem penggajian yang (b) (i) Berpengalaman:
kompetitif akan meningkatkan
untuk mencapai sasaran motivasi pekerja. [1m] Jika Di samping kemahiran
sistem penggajian adil dan
organisasi: menarik, ia dapat memotivasi akademik dan teknikal,
dan mengekalkan sumber
(i) Mewujudkan semangat manusia. [1m] Sebaliknya, majikan juga inginkan
kerja berpasukan. [1m] jika sistem penggajian tidak
adil, pekerja tidak akan pekerja memiliki
kekal lama dan ini akan
(ii) Setiap pekerja akan meningkatkan kos mererkrut pengalaman kerja.
pekerja baharu. [1m]
berusaha untuk mencapai Contohnya, pemberian gaji Majikan mementingkan
berdasarkan kekananan dan
Indeks Pencapaian prestasi pekerja. [1m] pengalaman kerja kerana
Utama (KPI) pasukan (c) Penghargaan dan hukuman dapat menjimatkan masa
(i) Pekerja yang berprestasi
sebagai petunjuk kepada tinggi diberi penghargaan dan latihan pekerja.
seperti pakej percutian, [1m] Pekerja yang
prestasi pencapaian bonus tahunan
kerja. [1m] yang lumayan, dan mempunyai pengalaman
sebagainya. [1m]
(iii) Wujud kerjasama pekerja (ii) Pekerja yang berprestasi yang bersesuaian
rendah diberi hukuman
melalui perkongsian seperti amaran lisan dapat meningkatkan
dan bertulis, penurunan produktivitinya. [1m]
pengetahuan, pangkat, penarikan balik
faedah kerja, potongan
pengalaman, dan gaji, dan dihenti kerja. Malah pengalaman
[1m]
kemahiran untuk mencapai (iii) Contohnya, pekerja yang kerja diperlukan untuk
sasaran pasukan. [1m] mencapai KPI akan diberi
bonus tahunan. [1m] menyumbangkan
2. (a) (i) Empat jenis penamatan 4. (a) Kemahiran kebolehkerjaan kemahiran kerja dalam
kontrak perkhidmatan ialah kemahiran atau
ialah: keadaan majikan sedang
• Persaraan. [1m]
• Penamatan mengalami kekurangan
perkhidmatan secara
tindakan disiplin. [1m] atau tiada pekerja di
• Penamatan bidang berkenaan. [1m]
perkhidmatan secara
sukarela. [1m] Pengalaman kerja juga
• Pemecatan terhadap
pekerja. [1m] memudahkan arahan
(ii) Dua sebab sesebuah diberikan kepada pekerja.
perniagaan perlu [1m] Pekerja yang
mempunyai sistem
pemberhentian memiliki pengalaman
pekerja:
• Sistem pemberhentian mampu mentafsir arahan,
pekerja yang sistematik
dapat mengurangkan memberi perhatian, dan
pembaziran sumber.
[1m] melaksanakan arahan
• Ia membantu
mewujudkan suasana kerja dengan lebih
harmoni dan hubungan berkesan. [1m]
baik antara majikan
dengan pekerja di [Maks. 4m]
dalam perniagaan. [1m]
(ii) Berpengetahuan tentang
produk dan perkhidmatan:
Seseorang pekerja
perlu memahami setiap
produk dan perkhidmatan
yang ditawarkan
oleh organisasinya.
Contohnya, seorang
jurujual yang menjualkan
produk atau perkhidmatan
kepada pengguna
secara langsung
haruslah memahami
J3 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
produk tersebut seperti (v) Sesuai untuk syarikat sumber manusia.
kandungan produk, [1m]
kegunaan produk, yang menghadapi –– Mempunyai
dan sebagainya. [1m] kemahiran
Ini dapat meyakinkan persaingan yang sengit. berkomunikasi yang
pengguna untuk membeli [1m] baik. [1m]
produk yang ditawarkan • Berpengalaman. [1m]
dan seterusnya Bahagian B –– Majikan
dapat meningkatkan mementingkan
keuntungan sesebuah 6. (a) (i) Penempatan pekerja dan pengalaman kerja
organisasi. [1m] fasiliti. [1m] kerana pekerja yang
(c) Kelayakan yang berpengalaman
sesuai penting untuk (ii) Penempatan pekerja dan dapat melakukan
memenuhi keperluan fasiliti: tugas-tugas dengan
perniagaan dan menjamin –– Menempatkan pekerja berkesan. [1m]
keuntungan perniagaan berdasarkan kelayakan Selain itu, majikan
[1m]. Kelayakan yang akademik, pengalaman, boleh menjimatkan
sesuai penting untuk dan kemahiran pekerja. masa dan kos latihan
memastikan kelancaran [1m] pekerja. [1m]
operasi harian perniagaan –– Contohnya, Cik Noraini –– Calon yang ingin
[1m]. yang merupakan memohon jawatan
graduan lepasan eksekutif sumber
5. (a) (i) Struktur organisasi universiti dalam manusia Chan
berdasarkan fungsi. [1m] bidang pemasaran Perabot Sdn. Bhd.
ditempatkan di perlu mempunyai tiga
(ii) Ciri-ciri struktur organisasi bahagian pemasaran. tahun berpengalaman
berdasarkan fungsi: [1m] dalam bidang sumber
• Digunakan secara –– Fasiliti yang manusia. [1m]
meluas oleh bersesuaian dibekalkan
kebanyakan organisasi. untuk membantu [Maks. 7m]
[1m] meningkatkan
• Mudah dibentuk dan kecekapan dan prestasi (iii) Gaji asas dan elaun. [1m]
dipraktik. [1m] kerja. [1m]
• Diwujudkan –– Contohnya, Cik 7. (a) (i) • Gaji [1m]
berdasarkan kepada Noraini dibekalkan • Faedah [1m].
fungsi utama perisian CRM
dalam organisasi (Customer relationships (Pilih mana-mana satu
seperti pemasaran, management) semasa sahaja)
pengeluaran, kewangan, menguruskan kerjanya.
dan sebagainya. [1m] [1m] (ii) Empat faktor penentu
• Menempatkan individu sistem penggajian ialah:
mengikut kemahiran (b) (i) Kebolehkerjaan yang • Kemampuan organisasi
atau kepakaran dalam perlu ada pada calon [1m]
fungsi tertentu. [1m] yang memohon jawatan Organisasi yang
tersebut ialah kelayakan mempunyai kedudukan
(b) Ciri-ciri struktur organisasi yang bersesuaian [1m] kewangan yang kukuh
berdasarkan matriks: dan berpengalaman. [1m] mampu memberikan
(i) Dikenali sebagai sistem lebih ganjaran kepada
berbilang arahan. [1m] (ii) Kelayakan yang pekerja. [1m]
(ii) Kombinasi struktur bersesuaian: • Bentuk tugas [1m]
organisasi mengikut • Merupakan kelayakan Pekerja yang
fungsi dan struktur akademik dan menanggung tugas
organisasi mengikut kelayakan profesional yang rumit, berat,
produk. [1m] yang ada pekerja. [1m] memikul tanggungjawab
(iii) Boleh berbentuk • Calon yang ingin yang penting, dan
sementara. [1m] memohon jawatan tugas yang memerlukan
(iv) Sesuai untuk sesuatu eksekutif sumber kemahiran tinggi akan
projek yang khas seperti manusia Chan Perabot diberi ganjaran yang
projek kejuruteraan, Sdn. Bhd. perlu lebih tinggi. [1m]
pembinaan, dan memenuhi syarat yang • Undang-undang dan
perundingan. [1m] berikut: peraturan kerajaan [1m]
–– Merupakan Pihak kerajaan
warganegara menetapkan gaji
Malaysia.[1m] minimum untuk
–– Memiliki kelayakan melindungi hak pekerja.
akedemik diploma [1m]
atau ijazah sarjana
muda dalam bidang
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J4
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
• Ganjaran yang diberi Soalan Kajian Kes Pengurus besar
oleh pesaing [1m] (Encik Amri) [1m]
Bahagian C
Majikan perlu memberi Pengurus Pengurus
ganjaran yang setara 8. (a) Struktur organisasi sumber kewangan
menunjukkan tentang manusia
atau lebih tinggi pembahagian kerja, tugas- (Encik (Puan
daripada pesaing untuk tugas, rantaian autoriti, Victor) [1m] Roslina)
mengelak pekerja komunikasi formal dan tahap
bertukar organisasi. [1m] pengurusan. [1m] [1m]
(b) Tiga faedah asas yang boleh
dinikmati oleh Encik Borhan Empat kepentingan struktur Pengurus Pengurus
yang bekerja di sebuah organisasi kepada sesebuah pengeluaran pemasaran
syarikat logistik ialah: perniagaan ialah: (Encik Hashim) (Encik Ricky)
(i) Bonus tunai [1m] (i) Mengagihkan sumber
Bayaran berdasarkan dengan cekap dan [1m] [1m]
prestasi tahunan syarikat berkesan dalam
pada akhir sesuatu organisasi mengikut (d) Struktur organisasi yang
tempoh. [1m] keperluan setiap jabatan, sesuai untuk Perniagaan Amir
(ii) Komisen [1m] bahagian dan unit dalam Rak Moden selepas 10 tahun
Bayaran terhadap sesebuah organisasi. beroperasi ialah struktur
pekerja atas sumbangan [1m] organisasi berdasarkan
berdasarkan jumlah (ii) Menyelaras antara geografi. [1m]
jualan yang dibuat jabatan untuk memastikan
mengikut peratusan yang aktiviti perniagaan Ciri-ciri struktur organisasi
dipersetujui. [1m] selaras dengan matlamat berdasarkan geografi:
(iii) Caruman KWSP organisasi. [1m] (i) Pengelompokan aktiviti
[1m] (iii) Mewujudkan rantaian berdasarkan lokasi. [1m]
Bayaran yang dibuat arahan dan komunikasi (ii) Sesuai untuk organisasi
oleh pekerja dan majikan antara jabatan, bahagian, yang menjalankan
sebagai perlindungan dan unit. [1m] perniagaan di lokasi
apabila bersara. [1m] (iv) Menetapkan bidang yang berlainan sama ada
(iv) Caruman PERKESO [1m] tugas dan tanggungjawab di dalam negara atau
Caruman majikan kepada pekerja. [1m] perniagaan antarabangsa.
pekerja bagi perlindungan [1m]
luar jangka seperti (b) Jenis struktur organisasi yang (iii) Ia memudahkan syarikat
kemalangan semasa sesuai untuk Perniagaan Amir menumpukan produk
bekerja. [1m] Rak Moden pada permulaan mereka dengan kehendak
(v) Insurans berkelompok penubuhan perniagaan pelanggan di kawasan
[1m] ialah struktur organisasi yang berlainan. [1m]
Majikan membayar berdasarkan fungsi. [1m] (iv) Sesuai untuk Perniagaan
premium untuk memberi Amir Rak Moden kerana
perlindungan pekerja Ciri-ciri struktur organisasi perniagaannya telah
daripada sebarang risiko berdasarkan fungsi: berkembang ke seluruh
semasa bekerja. [1m] (i) Pengelompokan aktiviti Malaysia. [1m]
(vi) Kemudahan perubatan atau tugas mengikut
[1m] fungsi asas organisasi Cabaran KBAT
Majikan membiayai iaitu pemasaran,
kos perubatan secara pengeluaran, sumber 1. Penempatan pekerja yang
percuma/kos yang manusia, dan kewangan. berkelayakan dan kemahiran
minimum melalui panel [1m] di jawatan yang sesuai adalah
klinik/hospital. (ii) Merupakan struktur penting untuk memastikan
(vii) Percutian [1m] organisasi yang paling produktiviti adalah tinggi dan
Memberi pakej percutian asas. [1m] dapat membangunkan perniagaan
dengan percuma kepada (iii) Sesuai untuk organisasi yang mampan. Cik Amanda
pekerja yang cemerlang. kecil yang mempunyai yang mahir dan mempunyai
[1m] produk yang terhad. [1m] kelayakan dalam perakaunan
(viii) Kemudahan cuti [1m] haruslah ditempatkan di jabatan
Kemudahan cuti mengikut Pada permulaan penubuhan perakaunan, Encik Kishan
tempoh perkhidmatan dan perniagaan, Perniagaan seorang yang kreatif dan inovatif
tidak melebihi bilangan Amir Rak Moden bersaiz boleh ditempatkan di jabatan
yang ditetapkan. [1m] kecil dan produknya terhad. pengeluaran untuk mereka bentuk
(Pilih mana-mana tiga sahaja) Jadi struktur organisasi produk yang baharu, manakala
berdasarkan fungsi adalah Cik Zuhrah yang berupaya
sesuai untuk perniagaan ini.
[1m]
(c) Struktur organisasi
Perniagaan Amir Rak Moden:
J5 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
merancang strategi, melaksana (iv) Memastikan bangunan dapat melindungi dirinya
pelan, menepati tarikh akhir, mematuhi keperluan daripada kerugian yang
dan mencapai sasaran jualan undang-undang yang berpunca daripada pelbagai
sesuai ditempatkan di jabatan sedia ada. risiko yang mungkin berlaku
pemasaran. ke atas premis tersebut.
2. Kemahiran kebolehkerjaan yang (v) Mengekalkan nilai fizikal Selain itu, Encik Yaakub
perlu ada pada pekerja baharu aset bagi pelaburan juga dapat menumpukan
ialah: bangunan. perhatian kepada operasi
(i) Kelayakan yang bersesuaian. perniagaannya tanpa
(ii) Berpengalaman. (vi) Mengekalkan kualiti memikirkan kerugian akibat
(iii) Berpengetahuan tentang bangunan. daripada risiko yang dihadapi.
Antara jenis insurans yang
produk dan perkhidmatan. (b) (i) Menjaga keselamatan boleh dipertimbangkan oleh
(iv) Berpengalaman dalam penggunaan peralatan Encik Yaakub ialah insurans
bagi mencegah sebarang kebakaran dan insurans
industri tertentu. kecelakaan yang mungkin kemalangan.
(v) Keberkesanan mencapai berlaku. (b) Global Pharma Sdn. Bhd.
perlu melindungi hasil
sasaran individu dan (ii) Memaksimumkan kapasiti ciptaan makanan suplemen
pasukan/jabatan. pengeluaran melalui yang baharu itu dengan
penggunaan peralatan mengemukakan permohonan
BAB2 Pengurusan Sumber yang sepenuhnya. paten secara terus kepada
Fizikal dan Teknologi Perbadanan Harta Intelek
(iii) Mengurangkan Malaysia (MyIPO). Paten
LEMBARAN PBD kekerapan gangguan merupakan hak eksekutif
peralatan dalam proses yang diberikan oleh kerajaan
1. (a) Memastikan kerosakan tidak pengeluaran produk. untuk suatu reka cipta
berlaku pada bahan mentah baharu, sama ada reka
sebelum diproses. (iv) Menjamin kualiti produk ciptaan itu merupakan satu
yang dikeluarkan demi produk atau satu proses.
(b) Menjamin kelancaran memenuhi kepuasan Sekiranya makanan suplemen
sesebuah perniagaan. pelanggan. itu dipatenkan, maka
sebarang peniruan atau
(c) Memastikan bekalan stok (v) Meminimumkan kos penyelewengan boleh diambil
sentiasa mencukupi serta pengeluaran dan kos tindakan undang-undang oleh
disimpan dalam satu keadaan operasi organisasi. Global Pharma Sdn. Bhd.
yang sempurna. Oleh itu, Global Pharma Sdn.
(vi) Memanjangkan jangka Bhd. boleh mengeksploitasi
(d) Melahirkan pekerja yang hayat peralatan. hasil ciptaan yang dipatenkan,
mahir dan berpengalaman menyerah hak, atau mengalih
demi meningkatkan (c) (i) Memastikan sesebuah tangan paten itu kepada
produktiviti organisasi di organisasi mempunyai pihak lain.
samping boleh mengekalkan hak untuk memiliki 4. (a) Pengurusan kilang dan
pekerja tersebut supaya kekal sesuatu harta intelek mesin yang baik memerlukan
berkhidmat dengan organisasi seperti reka bentuk, penyelenggaraan yang
itu. lukisan, muzik, dan video. sistematik ke atas kilang dan
mesin. Pada asasnya, terdapat
(e) Usahawan boleh (ii) Membolehkan sesebuah dua jenis penyelenggaraan
mendapatkan perisian organisasi menggunakan yang utama, iaitu
tulen dan mengelakkan diri sesuatu harta intelek penyelenggaraan pencegahan
daripada dikenakan saman dengan bebas. dan penyelenggaraan
serta melindungi nama baik kerosakan. Penyelenggaraan
perniagaan. (iii) Mengelakkan sebarang pencegahan merupakan
penyalahgunaan harta penyelenggaraan terancang
(f) Menjaga perniagaan intelek oleh pihak yang yang dilaksanakan mengikut
daripada ancaman cetak tidak bertanggungjawab. jangka masa dan prestasi
rompak, barangan tiruan, sesuatu sumber fizikal
penyalahgunaan, penggunaan (iv) Memastikan harta intelek sebagaimana yang telah
tanpa kebenaran, dan dapat diurus dengan baik ditetapkan. Penyelenggaraan
sebagainya. dan berkesan mengikut jenis ini bertujuan
perundangan yang sedia untuk mengurangkan
2. (a) (i) Memastikan bangunan ada. kemungkinan yang berlaku
boleh digunakan untuk ke atas sebarang kerosakan
tujuan yang tertentu. (d) (i) Menjamin kualiti dan terhadap sumber fizikal.
prestasi perniagaan.
(ii) Memastikan bangunan
sentiasa sesuai untuk (ii) Mengelakkan pembaziran
diduduki. tenaga kerja.
(iii) Memastikan bangunan (iii) Meningkatkan produktiviti
sentiasa berada dalam perniagaan.
keadaan yang selamat.
3. (a) Pengurusan premis
perniagaan yang baik
boleh dilakukan dengan
pembelian insurans untuk
melindungi bangunan
tersebut. Dengan pembelian
insurans ke atas premis
perniagaan, Encik Yaakub
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J6
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
Penyelenggaraan kerosakan perisian Sage UBS Accounting • Stok. [1m]
merupakan penyelenggaraan yang asal yang boleh diperoleh • Bahan mentah. [1m]
yang dijalankan setelah daripada PC Mart Sdn. Bhd. di • Produk siap. [1m]
berlakunya kegagalan atau Kuala Lumpur. (b) Sebab pengurusan sumber
kerosakan sesuatu sumber (Terima jawapan murid yang fizikal amat diperlukan
fizikal. Penyelenggaraan relevan) dalam menjalankan operasi
jenis ini bertujuan untuk 6. Penerbitan buku rujukan dalam sesebuah perniagaan ialah:
mengembalikan fungsi bentuk App Buku (Book App) (i) Memastikan semua
sesuatu sumber fizikal yang merupakan satu idea baharu sumber fizikal berada
rosak kepada fungsi asalnya. atau kreatif dalam pengurusan dalam keadaan yang
(b) Pengurusan kemahiran sumber fizikal dari aspek selamat.[1m]
dan pengalaman yang baik produk siap. Penerbitan ABH (ii) Memastikan semua
memerlukan organisasi Sdn. Bhd. dicadangkan untuk sumber fizikal dapat
menjalankan aktiviti seperti menerbitkan buku rujukan dalam berfungsi dengan baik.
yang berikut: bentuk App, iaitu App Buku [1m]
(i) Memberikan latihan yang (Book App) selain dalam bentuk (iii) Memudahkan organisasi
cetakan yang berjilid. App Buku untuk menghasilkan
sesuai kepada pekerja boleh diterbitkan dalam bentuk produk atau
baharu. Android atau iOS dan kemudian perkhidmatan.[1m]
(ii) Menyediakan dipasarkan kepada murid melalui 2. (a) Tiga jenis sumber teknologi
pembangunan yang pasaran App, iaitu di Google yang diperlukan dalam
munasabah kepada Play Store atau App Store. Murid operasi sesuatu perniagaan
pekerja sedia ada. dapat memuatturunkan App Buku ialah:
(iii) Memberikan ganjaran itu melalui telefon pintar Android (i) Harta intelek. [1m]
yang setimpal dengan atau iOS mereka. App Buku (ii) Lesen perisian. [1m]
keupayaan dan memberikan satu pengalaman (iii) Kemahiran dan
produktiviti pekerja. pembacaan yang baharu kepada pengalaman. [1m]
(iv) Memberikan motivasi murid. Murid boleh melakukan (b) Maksud harta intelek ialah:
yang sesuai kepada pembacaan melalui telefon pintar (i) Hasil ciptaan atau
pekerja dari semasa ke pada bila-bila masa dan di mana- kreativiti yang berasal
semasa. mana tempat. daripada daya intelektual
(v) Membuat penilaian (Terima jawapan murid yang atau minda seseorang.
prestasi yang adil dan relevan) [1m]
saksama kepada semua (ii) Di bawah undang-undang
pekerja. Praktis SPM harta intelek, pemilik
5. Sumber fizikal yang perlu diberikan hak eksklusif
dimiliki oleh Encik Syihan untuk Soalan Objektif tertentu bagi reka bentuk,
meningkatkan kecekapan lukisan, muzik, dan video.
dalam pengendalian urusan 1. B 2. D 3. B 4. D 5. C [1m]
perakaunan ialah perisian 6. D 7. B 8. C 9. A 10. A (iii) Hal ini bermakna mereka
Sage UBS Accounting. Dengan 11. A 12. C 13. A 14. D 15. C mempunyai hak untuk
adanya bantuan perisian 16. D 17. D 18. C 19. B 20. B memiliki dan hak untuk
perakaunan ini, segala kerja 21. D 22. A 23. C 24. C 25. B menggunakan sesuatu
untuk merekod maklumat 26. A 27. A 28. D harta intelek tanpa
perakaunan dapat dipermudah sebarang ancaman
serta lebih menjimatkan masa. Soalan Esei daripada pihak lain
Bukan itu sahaja, segala seperti ancaman cetak
maklumat perakaunan boleh Bahagian A rompak, barangan tiruan,
disimpan dengan selamat serta penyalahgunaan, dan
dapat dibuat backup file untuk 1. (a) (i) Sumber fizikal ialah sebagainya. [1m]
menjamin keselamatan maklumat aset yang berbentuk (c) Empat contoh harta intelek
perakaunan tersebut. Sementara ketara atau nyata ialah:
itu, sumber teknologi yang untuk dimanfaatkan (i) Reka bentuk. [1m]
berkaitan dengan perisian Sage oleh organisasi (ii) Lukisan. [1m]
UBS Accounting ialah lesen bagi menjalankan (iii) Muzik. [1m]
perisian bagi perisian perakaunan perniagaannya.[1m] (iv) Video. [1m]
itu. Lesen perisian Sage UBS
Accounting merupakan satu lesen (ii) Enam jenis sumber 3. (a) Enam tujuan pengurusan
perisian pengguna tunggal (single fizikal yang diperlukan bangunan dan kemudahan
user). Hal ini bermakna lesen dalam operasi sesuatu ialah:
perisian jenis ini hanya boleh perniagaan ialah: (i) Memastikan bangunan
digunakan untuk satu komputer • Bangunan dan boleh digunakan untuk
dan tidak boleh berkongsi dengan kemudahan. [1m] tujuan yang tertentu. [1m]
komputer yang lain. Oleh itu, • Kilang dan mesin. [1m]
Encik Syihan harus memiliki lesen • Peralatan teknologi
maklumat dan
komunikasi (TMK). [1m]
J7 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(ii) Memastikan bangunan pengeluaran dan kualiti kerosakan agar perniagaan
sentiasa sesuai untuk produk. [1m] mereka dapat dilindungi
diduduki. [1m] (c) Enam tujuan pengurusan daripada sebarang risiko.
kilang dan mesin ialah: [1m] Penyelenggaraan kilang,
(iii) Memastikan bangunan (i) Menjaga keselamatan premis, mesin, dan peralatan
sentiasa berada dalam juga perlu dilakukan oleh
keadaan yang selamat. penggunaan peralatan perniagaan berasaskan
[1m] bagi mencegah sebarang produk. [1m]
kecelakaan yang mungkin
(iv) Memastikan bangunan berlaku. [1m] Bahagian B
mematuhi keperluan (ii) Memaksimumkan kapasiti
undang-undang yang pengeluaran melalui 6. (a) Sumber fizikal Perniagaan
sedia ada. [1m] penggunaan peralatan Tekstil Lily ialah:
yang sepenuhnya. [1m] (i) Kilang dan mesin
(v) Mengekalkan nilai fizikal (iii) Mengurangkan [1m]
aset bagi pelaburan kekerapan gangguan Kilang ialah tempat
bangunan. [1m] peralatan dalam proses memproses bahan
pengeluaran produk. [1m] mentah menjadi produk
(vi) Mengekalkan kualiti (iv) Menjamin kualiti produk siap. [1m]
bangunan. [1m] yang dikeluarkan demi Mesin ialah jentera yang
memenuhi kepuasan digunakan dalam proses
(b) Prosedur menguruskan pelanggan. [1m] pengeluaran. [1m]
sumber fizikal ialah: (v) Meminimumkan kos (ii) Bahan mentah
(i) Perlindungan insurans pengeluaran dan kos [1m]
dan keselamatan [1m] operasi organisasi. [1m] Sumber semula jadi
Insurans diambil untuk (vi) Memanjangkan jangka yang digunakan dalam
melindungi perniagaan hayat peralatan. [1m] proses pengeluaran untuk
dan pekerja daripada 5. (a) (i) Sumber fizikal tersebut menghasilkan produk
risiko. Selain itu, ialah stok.[1m] separa siap dan produk
usahawan juga perlu (ii) Lima tujuan pengurusan siap. [1m]
memastikan bangunan stok ialah: (iii) Produk siap [1m]
dan kilang adalah • Mengelakkan Produk akhir yang siap
selamat iaitu dilengkapi diproses dan sedia untuk
dengan alat penggera, berlakunya kekurangan dipasarkan. [1m]
alat pemadam api, dan stok dan kelewatan
sebagainya. [1m] penghantaran (b) Pengurusan sumber fizikal
(ii) Penyelenggaraan produk akhir kepada yang ada pada Perniagaan
dan baik pulih secara pelanggan. [1m] Tekstil Lily ialah:
terancang [1m] • Memastikan stok (i) Perlindungan insurans
Merupakan gabungan berada pada tahap dan keselamatan [1m]
tindakan teknikal dan optimum. [1m] Insurans
pentadbiran untuk • Memastikan proses • Jenis insurans seperti
mengekalkan atau pengeluaran dijalankan insurans kebakaran
memulihkan sumber dengan lancar dan telah diambil oleh
tersebut supaya dapat berterusan. [1m] pemilik Perniagaan
berfungsi dengan baik. • Mengurangkan kos Tekstil Lily. [1m]
[1m] penyimpanan dan kos • Ia membantu
pemesanan. [1m] mengelakkan kerugian
4. (a) Maksud kilang dan mesin • Menentukan senarai akibat berlaku risiko
ialah: keutamaan stok perniagaan. [1m]
(i) Sumber fizikal yang mengikut keperluan. • Membolehkan majikan
memastikan produk dapat [1m] tumpuan perhatian ke
dikeluarkan mengikut (b) Bagi perniagaan berasaskan atas perniagaan dan
jangka masa yang produk, sumber fizikal tidak risau ke atas risiko
ditetapkan. [1m] adalah lebih banyak kerana perniagaan. [1m]
(ii) Kilang merupakan melibatkan bahan mentah Aspek keselamatan
tempat atau lokasi untuk dan produk siap. [1m] Dari • Premis Perniagaan
mengeluarkan produk dan segi prosedur mengurus Tekstil Lily mempunyai
perkhidmatan. [1m] pula, perniagaan berasaskan alat pemadam api, alat
(iii) Mesin merupakan alat produk perlu mengambil penggera, dan kamera
yang digunakan untuk insurans yang berkaitan litar tertutup [1m]
memudahkan proses dan berkepentingan [1m] (ii) Penyelenggaraan
pengeluaran sesuatu seperti insurans kebakaran, dan baik pulih secara
produk. [1m] kecurian, kehilangan, dan terancang [1m]
Bertujuan untuk
(b) Penyelenggaraan mesin
diperlukan dalam organisasi
untuk mengelakkan sebarang
kerosakan ke atas mesin
yang boleh menjejaskan
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J8
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
memastikan sumber Soalan Kajian Kes • Semua sumber fizikal
fizikal dapat berfungsi di kilang dan pejabat
dengan baik. [1m] Bahagian C urusan syarikat perlu
diselenggarakan secara
Penyelenggataan dan 8. (a) Maksud sumber fizikal berkala oleh jurutera
baik pulih sumber fizikal ialah aset yang berbentuk yang bertauliah. [1m]
Perniagaan Tekstil Lily ketara atau nyata dan
dilakukan secara setiap digunakan oleh sesebuah (c) Maksud sumber teknologi
enam bulan untuk organisasi untuk menjalankan ialah aset yang berbentuk
memastikan kelancaran perniagaan. [1m] tidak ketara atau tidak nyata
proses pengeluaran. [1m] dan digunakan oleh sesebuah
Tiga contoh sumber organisasi untuk melicinkan
7. (a) Maksud paten ialah satu hak fizikal ialah bangunan dan operasi perniagaan. [1m]
eksklusif yang dianugerahkan kemudahan, kilang dan
untuk suatu reka cipta, [1m] mesin, serta stok dan bahan Tiga contoh sumber teknologi
iaitu sama ada ia merupakan mentah. [1m] ialah harta intelek, lesen
satu produk atau satu proses perisian, dan kemahiran dan
bagi melakukan sesuatu yang (b) (i) Pengurusan sumber pengalaman. [1m]
baharu atau penyelesaian fizikal bertujuan untuk
teknikal ke atas sesuatu memastikan semua (d) (i) Pengurusan sumber
masalah. [1m] Paten akan sumber fizikal berada teknologi bertujuan untuk
dikeluarkan apabila sesuatu dalam keadaan yang memastikan semua
menepati ciri-ciri baharu, selamat, berfungsi operasi perniagaan dapat
melibatkan langkah mereka dengan baik [1m], berjalan dengan lancar
cipta, dan boleh digunakan di dan memudahkan [1m] tanpa menimbulkan
mana-mana industri. [1m] organisasi untuk sebarang masalah yang
menghasilkan produk tidak diingini kepada
Maksud hak cipta ialah hak atau perkhidmatan. [1m] organisasi. [1m]
eksklusif yang diberikan
oleh undang-undang untuk (ii) Prosedur mengurus (ii) Prosedur mengurus
tempoh masa tertentu sumber fizikal oleh sumber teknologi oleh
kepada pencipta karya bagi Syarikat Malik Sdn. Bhd. Syarikat Malik Sdn. Bhd.
mengawal penggunaan karya ialah: ialah:
mereka. [1m] Perlindungan
hak cipta di Malaysia adalah Perlindungan insurans Paten [1m]
berasaskan kepada Akta Hak dan keselamatan [1m] • Mendaftarkan paten
Cipta 1987. [1m] • Melindungi sumber reka cipta perabot untuk
fizikal dengan melindungi produk
(b) Tiga kepentingan untuk mengambil insurans tersebut daripada ditiru
mendaftarkan paten ialah: kebakaran dan insurans oleh pihak lain. [1m]
(i) Untuk mengeksploit reka kecurian [1m] untuk • Mengemukakan
cipta yang dipatenkan.[1m] mengelakkan kerugian permohonan paten
(ii) Untuk penyerah hak atau yang mungkin berlaku. reka cipta perabot
dipindah milik. [1m] [1m] melalui Perbadanan
(iii) Untuk membuat kontrak • Melindungi sumber Harta Intelek Malaysia
lesen. [1m] fizikal dan pekerja [1m] (MyIPO). [1m]
dengan menyediakan
(c) Tiga hak pemegang paten ialah: kemudahan Cabaran KBAT
(i) Pemegang paten berhak keselamatan seperti
memberikan kontrak alat pemadam api, 1. (a) Menggunakan prosedur sekat
lesen kepada orang alat penggera, pintu masuk atau tanda keluar di
lain berdasarkan syarat kecemasan, laluan pintu masuk utama bangunan.
kontrak lesen itu. [1m] kecemasan, dan
(ii) Pemegang paten berhak kamera litar tertutup. (b) Menyediakan halangan di
untuk menuntut ganti rugi [1m] sekitar kawasan bahaya di
atau pampasan melalui dalam bangunan.
mahkamah sekiranya Penyelenggaraan
berlaku pelanggaran dan baik pulih secara (c) Memastikan laluan
paten. [1m] terancang [1m] menyelamatkan diri atau
(iii) Pemegang paten berhak • Memastikan sumber laluan kecemasan bebas
untuk mendakwa pihak fizikal seperti mesin dan daripada sebarang halangan.
yang melanggar paten jentera serta peralatan
tersebut. [1m] dan kelengkapan boleh 2. Penyelenggaraan pencegahan
berfungsi dengan baik. dianggap paling penting untuk
(d) Empat contoh karya yang [1m] Victor Enterprise supaya
layak mendapat perlindungan • Hal ini dapat perkhidmatan fotostat itu tidak
hak cipta terpelihara ialah memastikan operasi tergendala. Hal ini demikian
karya sastera [1m], karya pengeluaran perabot kerana penyelenggaraan
muzik [1m], karya seni [1m], berjalan dengan lancar pencegahan merupakan satu
karya terbitan, dan filem. [1m] dan berterusan. [1m] tindakan penyelenggaraan
berjadual yang diambil untuk
memeriksa, memperbaik, atau
J9 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
menggantikan sumber fizikal atau 2. (a) Sumber pembiayaan dalaman:
komponen secara teratur supaya
sumber fizikal itu dapat berfungsi Kekuatan Kelemahan
dengan lancar secara berterusan.
Penyelenggaraan pencegahan (i) Cepat dan ringkas. (i) Modal terhad.
bertujuan untuk mengurangkan (ii) Tiada faedah. (ii) Sukar menambah modal dalam masa
kemungkinan berlakunya
sebarang kerosakan terhadap yang singkat.
mesin fotostat tersebut.
3. Jenis akta yang terlibat sebelum (b) Sumber pembiayan bank dan institusi kewangan
buku rujukan Perniagaan
Tingkatan Lima diterbitkan dan Kekuatan Kelemahan
dipasarkan di pasaran ialah Akta
Hak Cipta 1987. (i) Tempoh bayaran balik pinjaman dan (i) Memerlukan
ansuran bulanan boleh mengikut penjamin dan
4. Sumber teknologi gambar (a) kemampuan peminjam. cagaran.
ialah reka bentuk kereta. Sumber
teknologi tersebut perlu dilindungi (ii) Jumlah pinjaman boleh disesuaikan (ii) Kadar faedah yang
melalui paten. Paten adalah hak dengan keperluan semasa. tinggi.
eksklusif untuk sesuatu reka cipta.
Reka cipta yang dipatenkan dapat (c) Sumber pembiayaan agensi kerajaan Kelemahan
mengelakkan reka bentuknya Kekuatan
ditiru oleh pihak lain. (i) Tertakluk kepada terma
(i) Kadar faedah yang rendah atau dan syarat.
Sumber teknologi gambar (b) tiada.
ialah karya muzik. Sumber (ii) Persaingan yang sengit.
teknologi gambar(c) ialah video. (ii) Tanpa cagaran.
Sumber teknologi gambar (d) pula (iii) Jumlah pinjaman
ialah lukisan. Sumber teknologi (iii) Jumlah pinjaman boleh disesuaikan terhad.
(b), (c), dan (d) perlu dilindungi dengan keperluan semasa.
melalui hak cipta terpelihara. Hak
cipta adalah hak eksklusif kepada 3. Kaedah mendapatkan sumber perniagaan, usahawan boleh
pencipta karya untuk mengawal pembiayaan yang perlu diikuti mendapatkan khidmat nasihat
penggunaan karya mereka. Hasil oleh Jordan ialah: berkaitan kelayakan, had
ciptaan yang telah mendapat (a) Menyediakan rancangan pembiayaan, cagaran, margin
hak cipta terpelihara dapat perniagaan. pembiayaan, dan kaedah
mengelakkan masalah salah guna Untuk memudahkan proses bayaran balik.
untuk kepentingan pihak lain. permohonan pinjaman, pihak (c) Membuat permohonan
pembiaya mensyaratkan Jordan hendaklah memohon
BAB3 Sumber Pembiayaan supaya peminjam pembiayaan daripada institusi
Perniagaan menyediakan satu kertas kewangan atau agensi
cadangan perniagaan yang kerajaan yang dipilih dengan
LEMBARAN PBD biasanya dikenali sebagai mematuhi segala prosedur
rancangan perniagaan. dan syarat am.
1. (a) (i) Simpanan peribadi Rancangan perniagaan ini
(ii) Modal daripada harus merangkumi visi, misi, 4. Jenis pembiayaan yang sesuai
keuntungan (Rizab) objektif, dan segala maklumat untuk Cik Sasilawati ialah:
perniagaan yang ingin
(b) (i) Pembiayaan bank/ diketengahkan. Dalam usaha Simpanan peribadi
institusi kewangan memudahkan pihak pembiaya Simpanan peribadi merupakan
menilai kelayakan peminjam,
(ii) Agensi kerajaan rancangan perniagaan sumber asas sesebuah
(iii) Modal permulaan seharusnya lengkap, mantap, perniagaan. Simpanan peribadi
(iv) Sewa beli mudah, dan ringkas. merupakan modal sendiri
(v) Pajakan (b) Mendapat khidmat nasihat yang diperoleh daripada wang
(vi) Pemfaktoran kewangan. simpanan peribadi. Wang
(vii) Syer Jordan perlu mendapat simpanan peribadi merupakan
(viii) Overdraf khidmat nasihat kewangan wang tunai dan simpanan di
(ix) Pinjaman perniagaan daripada pihak bank atau dalam akaun simpanan, akaun
agensi kerajaan yang semasa, dan akaun simpanan
atau gadaian/Ar-Rahnu dipilih.Semasa ingin tetap. Cik Sasilawati tidak
(x) Bantuan modal memohon pembiayaan perlu membuat permohonan
(xi) Jaminan kredit pembiayaan dana sekiranya dia
(xii) Geran penyelidikan dan mempunyai simpanan sendiri.
pembangunan
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J10
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
5. Format rancangan perniagaan • Modal asal syarikat • Jadual pelaksanaan projek.
yang disediakan perlu • Menjelaskan tahap • Premis perniagaan dibeli,
merangkumi perkara yang berikut:
(a) Rumusan Eksekutif yang kejayaan yang dicapai disewa atau dipajak.
mengandungi maklumat (e) Latar belakang pemilik/ ahli (j) Rancangan kewangan yang
berikut:
• Tujuan rancangan kongsi yang mengandungi mengandungi maklumat
perniagaan disediakan. maklumat berikut: berikut:
• Kos projek dan cara • Nama pemilik/rakan kongsi, • Kos pelaksanaan projek.
pembiayaan. • Peruntukan modal
• Butiran ringkas tentang alamat, nombor telefon, faks.
usahawan dan kakitangan • Umur, kelulusan, pusingan.
utama. • Perbelanjaan-perbelanjaan
• Ringkasan produk atau pengalaman pemilik dan
perkhidmatan yang rakan kongsi. lain seperti perbelanjaan
ingin ditawarkan serta • Kemahiran pemilik dan praoperasi dan peruntukan
keunikannya. rakan kongsi. luar jangka.
• Ringkasan pemasaran • Syer pemilikan modal. • Sumber pembiayaan.
yang memberi fokus (f) Latar belakang projek yang • Keperluan pembiayaan.
kepada sasaran pasaran, mengandungi maklumat • Penyata-penyata
pesaing-pesaing utama, berikut: kewangan.
dan strategi pemasaran. • Menjelaskan lokasi projek (k) Kesimpulan:
• Rekod-rekod kewangan hendak dijalankan. Bahagian ini menekankan
yang lalu (jika ada) atau • Pelan lokasi. keunikan dan kelebihan
ramalan kewangan bagi • Kelebihan lokasi. perniagaan.
sesuatu perniagaan • Menjelaskan jenis dan (l) Lampiran:
baharu. struktur bangunan. Pelan Bahagian ini menyertakan
(b) Pengenalan yang bangunan perlu disertakan. maklumat tambahan seperti
mengandungi maklumat • Menjelaskan kemudahan pelbagai ilustrasi, senarai
berikut: asas yang ada (contoh, data, borang, carta, laporan,
• Jenis perniagaan yang talian tel, elektrik, air, jalan dan lain-lain maklumat yang
diceburi. raya). menyokong dan berkaitan
• Lokasi perniagaan. (g) Rancangan organisasi yang dengan perniagaan dan
• Tarikh perniagaan mengandungi maklumat syarikat.
dimulakan. berikut: 6. (a) Peniaga A harus memilih
• Cara-cara perniagaan • Senarai jawatan dan pembiayaan hutang
ini diuruskan atau bilangan pekerja. seperti pinjaman dari bank,
dilaksanakan. • Carta organisasi. pemfaktoran, dan sebagainya.
• Strategi-strategi utama • Tanggungjawab dan tugas (b) Ini adalah kerana setelah
yang mapan dan berkesan pekerja. hutang diselesaikan,
sebagai penyokong • Imbuhan gaji pekerja. hubungan antara perniagaan
pelaksanaan perniagaan • Keperluan pejabat. dengan pembiaya adalah
atau projek. (h) Rancangan pemasaran yang tidak wujud lagi.
(c) Objektif yang mengandungi mengandungi maklumat
maklumat berikut: berikut: Praktis SPM
• Visi, misi syarikat atau • Pelanggan.
wawasan perniagaan. • Trend pasaran. Soalan Objektif
• Matlamat jangka panjang • Saiz pasaran.
dan matlamat jangka • Ciri-ciri pasaran. 1. D 2. D 3. B 4. A 5. A
pendek. • Sasaran pasaran. 6. D 7. D 8. C 9. B 10. B
(d) Latar belakang syarikat yang • Pesaing-pesaing. 11. C 12. A 13. A 14. D 15. B
mengandungi maklumat • Strategi pemasaran. 16. A 17. A 18. C 19. B 20. C
berikut: • Ramalan jualan. 21. D 22. A 23. B 24. C 25. C
• Menyatakan pengasas • Kos pemasaran. 26. D 27. A 28. B 29. A 30. D
syarikat/perniagaan • Kaedah promosi. 31. C 32. B 33. A 34. D 35. B
• Menjelaskan sebab (i) Rancangan operasi yang
asalnya produk disediakan mengandungi maklumat Soalan Esei
dan rasional keperluan berikut:
atau kesesuaian dengan • Huraian tapak projek, Bahagian A
pasaran atau keadaan kesesuaian, dan pelan
• Menyatakan bentuk lokasi kilang. 1. (a) Simpanan peribadi
perniagaan • Susun atur ruang operasi. merupakan sumber asas
• Tarikh penubuhan syarikat • Mesin dan peralatan yang sesebuah perniagaan.
dan lokasi syarikat digunakan. [1m] Simpanan peribadi
• Proses pengeluaran. merupakan modal sendiri
• Penggunaan bahan mentah. yang diperoleh daripada
• Stok simpanan bulanan modal simpanan peribadi.
atau tahunan. [1m] Simpanan peribadi
merupakan wang tunai dan
simpanan di dalam akaun
J11 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
simpanan, akaun semasa, (b) Jenis pembiayaan yang bulan Julai tahun 2000
dan akaun simpanan tetap. sesuai digunakan oleh Sarah untuk membolehkan
[1m] Usahawan yang jika menghadapi masalah SME mendapat
mempunyai simpanan ketidakcukupan wang untuk pembiayaan daripada
sendiri tidak perlu membuat membayar hutang ialah RM50 000 hingga
permohonan pembiayaan overdraf. [1m] RM1 juta [1m] dengan
dana. [1m] memohon terus melalui
(b) Modal daripada keuntungan Overdraf: cawangan-cawangan
(rizab) merupakan (i) Merupakan kemudahan CGC di seluruh
keuntungan yang diperoleh kredit yang disediakan negara. [1m] Semua
daripada hasil pelaburan. [1m] oleh bank untuk permohonan di bawah
Ia ialah keuntungan syarikat pemegang akaun SJLT akan dinilai dan
yang tidak diagihkan kepada semasa. [1m] diproses oleh CGC,
pemegang saham dalam (ii) Melalui kemudahan yang kemudiannya
bentuk dividen [1m] tetapi ini, Sarah boleh akan mengaturkan
disimpan untuk kegunaan mengeluarkan wang pembiayaan yang
perniagaan pada masa melebihi jumlah simpanan diperlukan untuk
depan. [1m] dalam akaun semasa dikeluarkan oleh
(c) Sewa beli ialah kaedah mereka setakat had yang institusi-institusi
membeli barang dengan ditetapkan. [1m] perbankan di dalam
membayar bayaran secara (iii) Faedah hanya dikenakan panel. [1m]
ansuran. [1m] Sewa beli ke atas jumlah overdraf • Skim Pembiayaan
sesuai untuk membeli yang digunakan mengikut Francais (SPF), yang
barang yang tahan lama kadar harian. [1m] ditubuhkan pada
dan mempunyai nilai jualan (iv) Kemudahan ini sesuai tahun 1997 dengan
yang tinggi seperti kenderaan untuk usahawan yang kerjasama Kementerian
dan premis. [1m] Pembeli kurang pasti tentang Pembangunan
dianggap sebagai penyewa jumlah, masa dan Usahawan [1m]
dan perlu membayar ansuran tempoh pembiayaan yang disasarkan kepada
bulanan. [1m] Sepanjang diperlukan. [1m] usahawan-usahawan
tempoh sewa beli, barang [Mak. 4m] Bumiputera dengan
tersebut adalah hak perniagaan francais
milik pemberi sewa. [1m] 3. (a) (i) Agensi kerajaan itu yang berdaya
Pemindahan hak milik hanya ialah Credit Guarantee maju, [1m] tetapi
berlaku sekiranya penyewa Corporation Malaysia kekurangan cagaran
menjelaskan keseluruhan Berhad (CGC). [1m] untuk mendapatkan
ansuran. [1m] Sekiranya pembiayaan biasa
penyewa gagal membayar (ii) Tiga skim jaminan yang daripada institusi-
ansuran, pemberi sewa ditawarkan oleh Credit institusi perbankan. [1m]
berhak menarik balik barang Guarantee Corporation
tersebut. [1m] Malaysia Berhad (CGC) [Mak. 6m]
ialah: (b) (i) Menawarkan modal
[Mak. 3m] • Skim Jaminan
2. (a) Jenis pembiayaan yang Anjal (SJA) yang tambahan kepada
diperkenalkan pada usahawan.[1m]
digunakan oleh Encik tahun 1999 dan (ii) Menggalakkan budaya
Khairul ialah menerbitkan menawarkan lindungan menabung dalam
syer. [1m] Menerbitkan jaminan untuk kalangan peniaga kecil.
syer adalah sejenis sumber pinjaman-pinjaman yang [1m]
pembiayaan luaran. [1m] dikeluarkan di bawah (iii) Mewujudkan satu jaringan
Syer ialah bahagian dalam tabung-tabung khas usahawan secara
modal sesuatu perniagaan [1m] yang dikendalikan berkelompok.[1m]
atau saham. [1m] Sesebuah oleh Bank Negara
perniagaan menerbitkan Malaysia (BNM), [1m] 4. (a) Kelebihan pembiayaan
syer bagi menambahkan iaitu Tabung Pemulihan dalaman:
modal. [1m] Bank saudagar Industri Kecil dan (i) Cepat dan ringkas. [1m]
akan bertindak sebagai Sederhana, Tabung (ii) Tidak melibatkan kos
penanggung jaminan terbitan Industri Kecil dan seperti faedah atas
syer oleh syarikat awam Sederhana 2 (TIKS2) pinjaman. [1m]
yang hendak meluaskan dan Tabung Usahawan
perniagaan mereka [1m] Baru 2 (TUB2). [1m] Jika usahawan menggunakan
dengan cara membeli syer • Skim Jaminan Laluan sumber pembiayaan luaran
yang tidak dapat dilanggan Terus (SJLT) telah seperti bank atau institusi
oleh pelabur. [1m] diperkenalkan pada kewangan, dia akan
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J12
menghadapi masalah seperti (b) Kemudahan pembiayaan Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
yang berikut: tersebut ialah pemfaktoran.
(i) Memerlukan penjamin. [1m] Pemfaktoran ialah satu (iii) Bantuan modal [1m]
kemudahan pembelian invois Terdapat beberapa jenis
[1m] oleh syarikat pemfaktoran pinjaman perniagaan oleh
(ii) Memerlukan cagaran daripada pelanggannya. agensi kerajaan yang
[1m] Perniagaan boleh boleh digunakan untuk
dalam bentuk harta atau memilih untuk mencagarkan usahawan membiayai
aset tetap. [1m] pendapatan masa depan perniagaan. [1m] Antara
(iii) Tertakluk kepada syarat mereka kepada syarikat agensi kerajaan yang
pinjaman. [1m] pemfaktoran [1m] bagi boleh memberi bantuan
(iv) Dikenakan faedah yang memperoleh pembiayaan modal ialah MARA,
tinggi. [1m] untuk modal kerja. [1m] Tekun, dan Agrobank.
Jika usahawan menggunakan Pemfaktoran merupakan [1m]
sumber pembiayaan luaran satu teknik pembiayaan
seperti agensi kerajaan, dia yang melibatkan penjualan (b) Agensi kerajaan tersebut
akan menghadapi masalah hutang pelanggan yang sedia ialah Majlis Amanah Rakyat
seperti yang berikut: ada kepada pihak ketiga, (MARA). [1m] MARA
(i) Persaingan yang sengit. iaitu syarikat pemfaktoran. berperanan untuk membantu
[1m] [1m] Syarikat pemfaktoran peniaga kaum bumiputera
(ii) Jumlah pinjaman yang akan membayar sebahagian bagi membangunkan
terhad. [1m] nilai invois dengan serta perniagaan mereka. [1m]
(iii) Tertakluk kepada terma merta kepada penjual [1m] Skim yang ditawarkan oleh
dan syarat. [1m] dan bakinya akan dibayar MARA ialah:
[Maks.6m] selepas ditolak perbelanjaan (i) Skim Pembiayaan
(b) Modal terhad. [1m] dan bayaran, apabila Peningkatan Perniagaan
Sukar menambah modal hutang dipungut daripada (SPiM). [1m]
dalam masa yang singkat. pembeli. [1m] Perniagaan Skim ini merangkum
[1m] boleh mendapat tunai pembiayaan untuk
(c) Simpanan sendiri [1m] dengan cepat. [1m] Kecairan projek perdagangan,
Simpanan peribadi perniagaan juga dapat perkhidmatan,
merupakan wang simpanan dipertingkatkan. [1m] pembuatan, dan
di dalam akaun simpanan, pengangkutan.
akaun semasa, dan akaun 6. (a) Tiga kemudahan pembiayaan Perniagaan secara
simpanan tetap.[1m] yang ditawarkan oleh agensi kecil-kecilan biasanya
kerajaan kepada peniaga memerlukan modal yang
Bahagian B ialah: tidak terlalu banyak dan
(i) Jaminan kredit [1m] skim ini sesuai untuk
5. (a) Kemudahan bank yang boleh Kerajaan berperanan mereka yang baru
menyediakan kewangan sebagai penjamin memulakan perniagaan.
untuk mengatasi masalah usahawan. [1m] [1m]
Encik Amirul ialah overdraf Jaminan yang diberi (ii) Skim Pembiayaan
bank. [1m] Overdraf bank kepada usahawan yang Kontrak Ekspres (SpiKE).
merupakan satu kemudahan menghadapi kesukaran [1m]
yang disediakan oleh pihak mendapat pinjaman Pembiayaan untuk kerja-
bank kepada pemegang daripada bank kerana kerja kontrak pembinaan,
akaun semasa [1m] cagaran dan status bekalan, perkhidmatan
dengan membenarkannya kreditnya yang kurang dan kerja-kerja elektrik.
mengeluarkan wang baik. [1m] Pembiayaan meliputi
yang melebihi baki dalam (ii) Geran penyelidikan dan pemborong kelas F, E,
akaun semasa bank. [1m] pembangunan [1m] dan D bagi kerja-kerja
Pengeluaran melebihi baki Geran penyelidikan agensi awam.[1m]
adalah dibenarkan setakat dan pembangunan (iii) Skim Jaminan Usahawan
had yang ditetapkan. [1m] menggalakkan syarikat MARA (SJUM). [1m]
Faedah akan dikenakan supaya lebih inovasi SJUM merupakan satu
terhadap pemegang akaun dalam menggunakan dan kemudahan pembiayaan
tersebut berdasarkan jumlah menyesuaikan teknologi kepada usahawan
wang yang dikeluarkan yang disediakan [1m] Bumiputera yang terpilih.
sahaja. [1m] Kadar faedah di samping mencipta Melalui skim ini, MARA
yang dikenakan adalah teknologi dan produk bekerjasama dengan
mengikut harian dan biasanya baharu. [1m] bank komersial (BMMB)
lebih tinggi daripada pinjaman yang menawarkan
biasa. [1m] kemudahan pembiayaan
dan MARA bertindak
sebagai penjamin. [1m]
[Maks.6m]
J13 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
7. (a) Mendapat khidmat Menyediakan Menghantar PTB Bhd. adalah
nasihat kewangan dokumen permohonan memaksimumkan
Menyediakan daripada pegawai sokongan kepada pihak untung tertahan, maka
rancangan [1m] pengagihan untuk dividen
perniagaan kewangan [1m] bank [1m] akan dikurangkan. [1m]
[1m] Ini akan mengurangkan
minat pelabur untuk
Permohonan Memperoleh Menandatangani melabur. [1m]
dipertimbangkan surat Kelulusan kontrak dengan [Maks. 10m]
oleh pihak bank Pembiayaan dari Agrobank [1m]
(b) Pada pendapat saya,
[1m] bank [1m] pemilihan Syarikat PTB
untuk menggunakan
(b) Dokumen yang diperlukan supaya perniagaan dapat syer sebagai sumber
untuk memohon pembiayaan menguasai syer pasaran pembiayaan mempunyai
dari bank atau institusi yang lebih besar. [1m] kekuatan dan kelemahannya.
kewangan ialah: (ii) Sebagai modal untuk Kekuatan penerbitan syer
(i) Salinan kad pengenalan, pelaburan [1m] ialah:
[1m] Untung tertahan boleh (i) Syarikat PTB Bhd. tidak
(ii) Rekod jualan dan dilabur semula untuk perlu membuat bayaran
pembelian perniagaan. menambah nilainya dan faedah secara
[1m] serta meningkatkan berkala. [1m]
(iii) Lesen perniagaan. [1m] pulangan masa depan. (ii) Syarikat PTB Bhd. tidak
[1m] Keadaan ini boleh perlu bayar balik ekuiti
Dokumen yang diperlukan membantu Syarikat PTB yang dilaburkan. [1m]
untuk memohon pembiayaan Bhd mengembangkan (iii) Syarikat PTB Bhd. tidak
dari agensi kerajaan ialah: perniagaannya. [1m] perlu menyediakan
(i) Salinan kad pengenalan, (iii) Tidak perlu dibayar balik sandaran atau cagaran
[1m] [1m] untuk mendapat
(ii) Gambar berukuran Untung tertahan pembiayaan ekuiti. [1m]
pasport. [1m] merupakan baki (iv) Pemberian dividen
(iii) Salinan pendaftaran keuntungan yang bergantung kepada
perniagaan. [1m] disimpan untuk dijadikan keuntungan Syarikat PTB
(iv) Gambar lokasi modal tambahan. Maka ia Bhd. [1m]
perniagaan. [1m] merupakan modal yang (v) Saham biasa tidak
(v) Salinan bil utiliti. [1m] tidak perlu dibayar balik. mempunyai tarikh matang
[1m] [1m]
Soalan Kajian Kes (iv) Tidak dikenakan faedah
[1m] Kelemahan penerbitan syer
Bahagian C Pembiayaan ialah:
menggunakan untung (i) Kos menerbitkan
8. (a) Sekiranya Syarikat PTB Bhd. tertahan membolehkan saham terlalu tinggi dan
menggunakan wang rizab Syarikat PTB Bhd tidak memerlukan masa yang
(untung tertahan) untuk tujuan perlu menanggung lama. [1m]
mengembangkan perniagaan, faedah yang perlu dibayar (ii) Tidak boleh
syarikat ini akan menghadapi akibat berhutang. [1m] mengurangkan cukai
kekuatan dan kelemahan Kelemahan: melalui belanja saham
seperti yang berikut: (i) Cukai perniagaan yang yang dibuat. [1m]
Kekuatan: tinggi [1m] (iii) Pelabur/pemegang
(i) Pertumbuhan perniagaan Untung tertahan saham mempunyai hak
[1m] merupakan keuntungan ke atas perniagaan. [1m]
Syarikat PTB Bhd. selepas ditolak cukai (iv) Hak kawalan perniagaan
boleh menggunakan dan pengagihan dividen. akan beralih kepada
untung tertahan [1m] Baki untung pemegang saham
sebagai modal untuk tertahan yang tinggi terbesar. [1m]
menambahbaikan produk akan menyebabkan (v) Sukar untuk mendapat
dan mengembangkan Syarikat PTB Bhd. dana yang mencukupi
perniagaannya demi terpaksa membayar cukai sekiranya keadaan
mengekalkan daya perniagaan yang lebih ekonomi tidak baik. [1m]
saing dalam pasaran. tinggi kepada kerajaan.
[1m] Selain itu, untung [1m] Jadi, pertimbangan yang
tertahan boleh juga (ii) Dividen [1m] wajar perlu dilakukan
digunakan untuk Jikalau objektif Syarikat oleh Syarikat PTB Bhd.
membiayai penyelidikan supaya dapat memilih jenis
dan pembangunan pembiayaan yang sesuai
dengan perniagaan yang
dijalankan.
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J14
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
Cabaran KBAT perniagaan, lesen 2. (a) Penyata pendapatan
perniagaan, penyata membantu usahawan
1. Modal daripada keuntungan cukai pendapatan mengukur prestasi perniagaan
(rizab) sebanyak RM155 juta perniagaan, butiran dan meningkatkan jumlah
adalah satu sumber pembiayaan peribadi Yasmin, geran keuntungan. Usahawan
dalaman kepada Syarikat Top cagaran (sekiranya ada), dapat menggunakan
Link Precision Engineering dan sebagainya. penyata pendapatan untuk
Berhad untuk mendapatkan modal (b) Saya setuju dengan meramal pencapaian prestasi
tambahan tersebut. pernyataan permohonan perniagaan, merancang
Yasmin tidak semestinya strategi untuk meningkatkan
2. (a) Boleh. Zameer masih boleh diluluskan walaupun dia jumlah keuntungan operasi
mendapat pembiayaan telah memohon pinjaman dan mengawal jumlah
walaupun dia tidak ada harta dari bank. Hal ini kerana perbelanjaan operasi.
untuk cagaran. terdapat beberapa perkara
yang perlu dipertimbangkan (b) Kunci-Kira-kira membolehkan
(b) Sumber pembiayaan yang oleh pihak pembiaya sebelum usahawan mengetahui
sesuai untuk perniagaan meluluskan pinjaman. kedudukan kewangan
Zameer ialah mendapat Biasanya, pihak pembiaya perniagaan mereka
sumber pembiayaan luaran akan mempertimbangkan khususnya aset perniagaan.
daripada agensi kerajaan. faktor 5C sebelum meluluskan Selain itu, mereka juga
Satu kelebihan sumber pinjaman. Antara faktor 5C dapat mengetahui jumlah
pembiayaan daripada agensi ialah karakter (character), tanggungan perniagaan
kerajaan ialah memberi kapasiti (capacity), modal seperti ekuiti pemilik, liabiliti
pinjaman kepada peniaga (capital), sandaran (collateral), semasa, dan liabiliti bukan
yang tidak mempunyai dan keadaan (condition). semasa.
cagaran. Zameer boleh
mendapat bantuan modal BAB4 Penyata Kewangan (c) Penyata aliran tunai
dan jaminan kredit daripada Perniagaan melaporkan kegiatan aliran
agensi kerajaan. tunai perniagaan seperti
LEMBARAN PBD kegiatan operasi, pelaburan,
3. (a) Dua langkah utama dalam dan kewangan. Penyata
proses permohonan pinjaman 1. (a) Penyata yang menunjukkan ini dapat menunjukkan
iaitu: ringkasan data kewangan keupayaan perniagaan untuk
(i) Menyediakan rancangan yang merekodkan aktiviti menjelaskan liabiliti semasa.
perniagaan kewangan bagi sesebuah
Untuk memudahkan perniagaan. 3. Syarikat itu memperoleh untung
proses permohonan kasar sebanyak RM4 200, namun
pinjaman, pihak pembiaya (b) (i) Penyata pendapatan nilai ini adalah rendah sekiranya
mensyaratkan supaya (ii) Kunci Kira-kira berbanding dengan jualan yang
peminjam menyediakan (iii) Penyata aliran tunai dibuat. Hal ini menunjukkan
satu kertas cadangan (iv) Penyata yang bahawa syarikat tersebut perlu
perniagaan yang menunjukkan prestasi menjalankan pelbagai promosi
biasanya dikenali sebagai sesebuah perniagaan jualan untuk menambahkan
Rancangan Perniagaan. bagi suatu tempoh permintaan alat-alat permainan
Rancangan perniagaan tertentu, biasanya satu supaya jualan boleh ditingkatkan.
ini harus merangkumi tahun. Selain itu, kos belian seperti
visi, misi, objektif dan (v) Penyata yang angkutan masuk dan duti atas
segala maklumat menunjukkan kedudukan belian harus dikawal dengan
perniagaan yang ingin kewangan sesebuah baik supaya untung kasar dapat
diketengahkan. Dalam perniagaan pada suatu diperbaik.
usaha memudahkan tarikh tertentu, biasanya
pihak pembiaya menilai pada tarikh akhir sesuatu 4. Syarikat itu masih mengalami
kelayakan peminjam, tahun. rugi bersih sebanyak RM200
rancangan perniagaan (vi) Penyata yang walaupun memperoleh untung
Yasmin seharusnya menunjukkan punca kasar sebanyak RM56 000. Hal
lengkap, mantap, mudah perolehan dan ini menunjukkan bahawa syarikat
dan ringkas. penggunaan dana/ tersebut perlu mengurangkan
(ii) Penghantaran tunai bagi suatu tempoh belanja operasi dan belanja
permohonan pinjaman tertentu. kewangan supaya kerugian
berserta dengan dokumen itu boleh dikurangkan atau
sokongan. Contoh memperoleh keuntungan semula.
dokumen sokongan untuk Di samping itu, hasil operasi yang
permohonan pinjaman dijana seboleh-bolehnya dapat
ialah sijil pendaftaran ditingkatkan supaya untung bersih
akan diperoleh.
5. Syarikat itu mempunyai nilai
pemiutang yang terlalu tinggi
J15 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
sedangkan tunai di bank adalah (v) Pusing ganti stok dapat menggunakan aset
yang sedia ada dengan
rendah. Hal ini menunjukkan = RM66 000 cekap untuk menjana
RM22 500 jualan yang lebih tinggi.
bahawa syarikat tersebut akan 8. Setelah menganalisis kesemua
nisbah asas tersebut, Wan Yusoff
menghadapi masalah kecairan = 2.93 kali Enterprise dicadangkan untuk
melakukan penambahbaikan dari
sekiranya semua hutang jangka (vi) Pusing ganti aset empat aspek yang berikut:
(a) Penjanaan keuntungan
pendek dituntut balik. Selain RM82 000 Ketiga-tiga nisbah untung
RM152 500 seperti peratusan margin
itu, nilai pinjaman jangka = untung kasar, peratusan
margin untung bersih,
panjang syarikat itu juga terlalu = 0.54 kali dan peratusan pulangan
(b) (i) Melisa Beauty Care dapat atas modal masing-
tinggi sedangkan modal yang masing mempunyai nilai
yang rendah, iaitu 8.37%,
dimiliki adalah rendah. Hal ini memperoleh untung kasar 3.94%, dan 4.23%. Hal
ini membuktikan bahawa
menunjukkan bahawa sumber sebanyak RM0.20 bagi Wan Yusoff Enterprise tidak
berupaya untuk menjana
pembiayaan syarikat tersebut setiap ringgit jualan. keuntungan yang lumayan
(ii) Melisa Beauty Care dapat bagi perniagaannya. Oleh
terlalu bergantung pada pihak itu, Wan Yusoff Enterprise
harus mengawal kos jualan,
luaran berbanding dengan pemilik memperoleh untung belanja operasi, dan belanja
lain dengan berkesan supaya
sendiri. bersih sebanyak RM0.26 kedua-dua untung kasar
dan untung bersih boleh
6. (a) Tafsiran penyata kewangan bagi setiap ringgit jualan. ditingkatkan.
(iii) Melisa Beauty Care dapat (b) Pengurusan kecairan
boleh membantu Puan Salma Nisbah semasa yang
rendah, iaitu 0.79:1
untuk mengetahui kedudukan memperoleh untung menunjukkan bahawa Wan
Yusoff Enterprise tidak
kewangan perniagaan bersih sebanyak RM0.22 mampu membayar semua
hutang jangka pendek
dan menentukan hala tuju bagi setiap ringgit modal sekiranya hutang itu dituntut
balik. Dengan itu, Wan
perniagaan. yang dilaburkan. Yusoff Enterprise perlu
(iv) Melisa Beauty Care mengurangkan hutang jangka
(b) Tafsiran penyata kewangan pendek yang dialami supaya
masalah kecairan tidak akan
dapat membantu Encik mempunyai aset semasa berlaku.
(c) Pengurusan stok
Teong untuk menilai prestasi sebanyak RM2.44 untuk Pusing ganti stok yang
rendah, iaitu 2.03 kali juga
perniagaan, membuat membiayai setiap ringgit menunjukkan bahawa Wan
Yusoff Enterprise tidak
perbandingan prestasi liabiliti semasa. dapat mengurus stok yang
(v) Melisa Beauty Care telah sedia ada dengan cekap
kewangan antara tahun dan berkesan. Justeru,
Wan Yusoff Enterprise
semasa dengan tahun membeli stok baharu harus mencari jalan untuk
meningkatkan pusing ganti
sebelumnya, dan sebagai sebanyak 2.93 kali dalam stok supaya wang tunai yang
terikat dengan stok boleh
garis panduan untuk satu tahun kewangan dikurangkan.
perancangan pengagihan untuk menggantikan
sumber dengan berkesan. stoknya.
(vi) Melisa Beauty Care dapat
(c) Tafsiran penyata kewangan
boleh membantu Cik Ziehah menjana 0.54 kali jualan
untuk membuat keputusan bagi setiap ringgit aset
bagi melaburkan wang dalam yang dimiliki.
ke Kedai Kain Farhana (c) (i) Daripada nisbah yang
sekiranya pencapaian dan diperoleh, didapati
kedudukan kewangan bahawa keupayaan
Melisa Beauty Care untuk
perniagaan itu adalah baik
dan cemerlang. menjana untung, sama
7. (a) (i) Peratusan margin untung ada untung kasar atau
kasar
RM16 000 untung bersih adalah
= RM82 000 × 100%
memuaskan. Selain itu,
= 19.51% pulangan yang diperoleh
(ii) Peratusan margin untung daripada pelaburan yang
dibuat oleh Melisa Beauty
bersih Care juga memuaskan.
RM21 600
= RM82 000 × 100% (ii) Melalui nisbah yang
= 26.34% dihitung, didapati bahawa
keupayaan Melisa Beauty
(iii) Peratusan pulangan atas Care untuk membayar
modal hutang jangka pendek
= RM21 600 × 100% adalah baik.
RM96 900
(iii) Daripada nisbah yang
= 22.29%
dihitung, didapati bahawa
(iv) Nisbah semasa keupayaan Melisa Beauty
Care dalam pengurusan
= RM83 000
RM34 000 stok adalah tidak cekap.
Di samping itu, Melisa
= 2.44 : 1 Beauty Care juga tidak
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J16
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(d) Pengurusan aset sesebuah perniagaan (d) Titik pulang modal (unit)
Pusing ganti aset yang pada suatu tarikh
tertentu, biasanya pada = Kos tetap [1m]
rendah, iaitu 0.88 kali tarikh akhir sesuatu Caruman seunit
membawa maksud bahawa tahun. [1m]
Wan Yusoff Enterprise tidak • Penyata aliran = RM100 000
dapat menjana jualan yang tunai – Penyata RM5 – RM2.7
memuaskan daripada aset yang menunjukkan
perniagaan yang sedia ada. punca perolehan dan = 43 478 unit [1m]
Lantaran itu, Wan Yusoff penggunaan dana/
Enterprise perlu berusaha tunai bagi suatu tempoh (e) Titik pulang modal (unit)
untuk menggalakkan lebih tertentu. [1m]
banyak pelanggan untuk Kos tetap +
membeli produknya supaya [Maks: 2m]
jualan dapat ditingkatkan. (c) (i) Maksud nisbah asas ialah = Untung sasaran [1m]
Caruman seunit
kaedah yang digunakan
untuk menilai kedudukan = RM100 000 + RM80 000
kewangan serta prestasi RM5 – RM3
sesebuah perniagaan.
[1m] = 90 000 unit [1m]
(ii) Tiga jenis nisbah asas
Praktis SPM yang digunakan untuk 3. (a) (i) Peratusan untung
mentafsir penyata
kewangan perniagaan tokokan
ialah analisis nisbah
Soalan Objektif untung, [1m] analisis = Untung kasar × 100 [1m]
nisbah kecairan, [1m] Kos jualan
1. D 2. A 3. C 4. A 5. C dan analisis nisbah
6. B 7. B 8. D 9. B 10. D kecekapan. [1m] = RM18 000 × 100
11. C 12. C 13. B 14. C 15. A RM32 000
16. B 17. A 18. B 19. D 20. C
21. B 22. C 23. B 24. B 25. D = 56.25% [1m]
26. B 27. A 28. A 29. C 30. C
(ii) Peratusan margin untung
Soalan Esei kasar
= Untung kasar* × 100 [1m]
Kos jualan
Bahagian A
2. (a) Kuantiti jualan = RM18 000 × 100
1. (a) Maksud penyata kewangan RM50 000
ialah penyata yang
menunjukkan ringkasan Hasil jualan = 36% [1m]
data kewangan yang = Harga jualan seunit
merekodkan aktiviti * Untung kasar
kewangan bagi sesebuah RM500 000 = Jualan – Kos jualan
perniagaan. [1m] Penyata RM5
kewangan disediakan untuk = (iii) Peratusan margin untung
merumuskan kedudukan bersih
kewangan sesebuah = 100 000 unit [1m]
perniagaan dalam suatu
tempoh tertentu. [1m] Kos berubah seunit = Untung bersih* × 100 [1m]
Kos berubah Jualan
(b) (i) Dua jenis penyata yang
terdapat dalam penyata = Kuantiti jualan = RM15 000 × 100
kewangan ialah penyata RM50 000
pendapatan, [1m] Kunci
Kira-kira [1m], dan = RM300 000 = 30% [1m]
penyata aliran tunai. [1m] 100 000 unit
*Untung bersih
(Pilih mana-mana dua sahaja) = RM3 [1m]
(ii) Maksud bagi dua jenis = Untung kasar + Hasil
penyata tersebut ialah: (b) Titik pulang modal (unit) operasi – Belanja operasi
• Penyata pendapatan
– Penyata yang Kos tetap (iv) Peratusan pulangan atas
menunjukkan prestasi Caruman seunit
sesebuah perniagaan = [1m] modal
bagi suatu tempoh
tertentu, biasanya satu RM100 000 = Untung bersih × 100 [1m]
tahun. [1m] RM5 – RM3 Modal awal
• Kunci Kira-kira – Kunci =
Kira-kira disediakan RM15 000
untuk memaparkan = 50 000 unit [1m] = RM65 000 × 100
kedudukan aset, liabiliti,
dan ekuiti pemilik (c) Titik pulang modal (unit) = 23.08% [1m]
= Kos tetap [1m] (b) Kedai Runcit Wong
Caruman seunit menunjukkan prestasi yang
lebih baik berbanding dengan
= RM150 000 Kedai Runcit Tan. [1m] Hal
RM5 – RM3 ini demikian kerana peratus
margin untung bersih Kedai
= 75 000 unit [1m] Runcit Wong (30%) lebih
tinggi daripada Kedai Runcit
J17 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
Tan (20%), iaitu sebanyak (iv) Titik pulang modal (unit) (v) Haidah Enterprise
10%. [1m]
Kos tetap + Nisbah semasa
Bahagian B = Untung sasaran [1m] = RM24 100
Caruman seunit RM5 800
4. (a) TPM adalah satu tahap
kuantiti pengeluaran apabila = RM19 000 + RM20 000 = 4.16 : 1 [1m]
jumlah hasil jualan sama RM3 – RM2
dengan jumlah kos. [1m] TPM Mahmud Enterprise
menunjukkan bahawa kuantiti
pengeluaran tidak memberi = 39 000 unit [1m] Nisbah semasa
sebarang untung atau rugi
iaitu jumlah hasil hanya cukup 5. (a) (i) Haidah Enterprise = RM22 000
untuk menampung jumlah RM4 500
kos. [1m] TPM menunjukkan
tahap minimum jualan Peratusan untung = 4.89 : 1 [1m]
yang perlu diperoleh oleh
perniagaan supaya tidak tokokan (b) Mahmud Enterprise
akan mengalami kerugian. menunjukkan prestasi
[1m] Jumlah pengeluran yang = RM7 000 × 100% yang lebih baik dari aspek
kurang daripada TPM akan RM18 800 kedudukan kecairan. [1m] Hal
menyebabkan perniagaan ini demikian kerana nisbah
mengalami kerugian. = 37.23% [1m] semasa Mahmud Enterprise
[1m] Jumlah pengeluaran (4.89: 1) lebih tinggi daripada
yang melebihi TPM akan Mahmud Enterprise Haidah Enterprise (4.16 : 1).
menyebabkan perniagaan [1m]
memperoleh keuntungan. = RM10 000 × 100%
[1m] RM27 500 (c) Nisbah yang digunakan
untuk menentukan pelaburan
(b) (i) Kos berubah seunit = 36.36% [1m] syarikat ialah peratusan
pulangan atas modal. [1m]
(ii) Haidah Enterprise Saya akan memilih Haidah
Enterprise untuk dilabur.
Peratusan margin untung [1m] Hal ini demikian kerana
peratusan pulangan atas
kasar modal Haidah Enterprise
(28.1%) lebih tinggi daripada
= RM7 000 × 100% Mahmud Enterprise (25.71%),
RM25 800 [1m] iaitu sebanyak 2.39%.
[1m]
= 27.13% [1m]
Mahmud Enterprise
Peratusan margin untung
Jumlah kos pada tahun 2018 – kasar
= Jumlah kos pada tahun 2017 [1m] = RM10 000 × 100%
Volum pada tahun 2018 – RM37 500
Volum pada tahun 2017 = 26.67% [1m]
= RM200 500 – RM185 000 (iii) Haidah Enterprise Soalan Kajian Kes
90 750 unit – 83 000 unit Peratusan margin untung
Bahagian C
= RM2 [1m] bersih
6. (a) Tiga jenis nisbah asas yang
(ii) Kos tetap = RM7 700 × 100% boleh digunakan oleh Encik
= Jumlah kos – Kos RM25 800 Zakaria untuk menganalisis
kedudukan dan prestasi
berubah [1m] = 29.84% [1m] kewangan bagi Daily Mart
= RM200 500 – RM181 500 ialah:
= RM19 000 [1m] Mahmud Enterprise (i) Analisis nisbah untung
Peratusan margin untung [1m]
Mengukur keberkesanan
bersih sesebuah perniagaan
dalam menjana
(iii) Titik pulang modal (unit) = RM6 300 × 100% keuntungan. [1m]
pada tahun 2018 RM37 500 (ii) Analisis nisbah kecairan
[1m]
= Kos tetap [1m] = 16.8% [1m] Mengukur keupayaan
Caruman seunit sesebuah perniagaan
(iv) Haidah Enterprise dalam membayar hutang
= RM19 000 Peratusan pulangan atas jangka pendek. [1m]
RM3 – RM2 (iii) Analisis nisbah
modal kecekapan [1m]
Mengukur kecekapan
= 19 000 unit [1m] = RM7 700 × 100% sesebuah perniagaan
RM27 400 dalam mengurus stok
dan aset untuk menjana
Titik pulang modal (unit) = 28.1% [1m] keuntungan. [1m]
pada tahun 2019 Mahmud Enterprise
Peratusan pulangan atas
= Kos tetap [1m]
Caruman seunit modal
= RM19 000 = RM6 300 × 100
RM3 – RM2.2 RM24 500
= 23 750 unit [1m] = 25.71% [1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J18
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(b) (i) Peratusan margin untung [1m] Hal ini demikian 3. (a) Kemahiran pembangunan
kerana nisbah semasa yang karakter diri
kasar ditunjukkan oleh Daily Mart
RM14 000 adalah baik, iaitu 2.5 : 1. [1m] (b) Perhubungan yang baik
= RM38 000 × 100 dengan pasangan
= 36.84% [1m] (c) Menyelesaikan masalah kecil
terlebih dahulu
(ii) Peratusan margin untung Cabaran KBAT
4. (a) Modal
bersih (b) Lokasi sesuai
(c) Stok
= RM8 480 × 100 1. Titik pulang modal (unit)
RM38 000 5. (a) Mewujudkan sikap berdikari.
Kos tetap + Untung (b) Sumber pendapatan diri dan
= 22.32% [1m] = Harga jualan seunit – keluarga.
(c) Membentuk diri untuk
(iii) Peratusan pulangan atas Kos berubah seunit sentiasa berfikiran
positif, berdisiplin, bebas
modal RM6 000 + RM500 mengeluarkan idea, dan
cekap menguruskan masa.
= RM8 480 × 100 35 000 unit = + Untung
RM35 000 RM4.50 – (RM1.50 6. (a) Tabah
+ Usahawan yang tabah tidak
= 24.23% [1m] mengalah kepada keadaan
RM1.00 + RM0.50) mental dan fizikal mereka.
(iv) Nisbah semasa Mereka tidak akan berundur
Untung = RM 46 000 walaupun terdapat pelbagai
= RM35 000 cabaran dalam perniagaan.
RM14 000 2. • Menjual sebahagian aset bukan (b) Berfikiran positif untuk berjaya
Usahawan yang berfikiran
= 2.5 : 1 [1m] semasa untuk memperoleh positif untuk berjaya sentiasa
mempunyai harapan yang
(v) Pusing ganti stok wang tunai. positif mengenai masa
depannya. Dia sering berfikir
= RM24 000 • Menyuntik wang tunai bahawa jika berusaha
RM15 000 bersungguh-sungguh dia
persendirian sebagai modal akan memperolehi kejayaan.
(c) Berani untuk gagal
= 1.6 kali [1m] tambahan dalam firma. Usahawan yang berani
untuk gagal tidak mudah
(vi) Pusing ganti aset • Meningkatkan jualan produk kecewa, putus asa dan
sedih apabila mengalami
RM38 000 secara tunai. kegagalan. Mereka belajar
RM87 800 dari kegagalan. Pada waktu
= 3. Pusing ganti stok = Kos jualan yang sukar, mereka masih
Stok purata lagi mencari peluang yang
= 0.43 kali [1m] ada. Kebanyakan usahawan
RM37 000 percaya mereka lebih banyak
(c) (i) Daily Mart dapat 4.3 kali = (RM15 000 + Stok belajar dari kegagalan
memperoleh untung kasar berbanding kejayaan.
sebanyak RM0.37 bagi akhir) / 2 (d) Kebolehan menentukan visi
setiap ringgit jualan. [1m] dan misi
Stok akhir = RM2209.30 Usahawan fokus pada
(ii) Daily Mart dapat pencapaian visi dan misinya.
memperoleh untung BAB5 Persediaan Menjadi Ia jelas dan mempunyai
bersih sebanyak RM0.22 Usahawan nilai dalam hidup. Dia akan
bagi setiap ringgit jualan. melakukan pelbagai usaha
[1m] LEMBARAN PBD yang dirancang rapi untuk
mencapai visi dan misi
(iii) Daily Mart dapat 1. (a) Berani mengambil risiko perniagaan. Dengan fokus
memperoleh untung (b) Kreatif dan inovatif inilah usahawan dapat
bersih sebanyak RM0.24 (c) Tabah melakukan sesuatu dengan
bagi setiap ringgit modal (d) Yakin diri dan optimistik cara atau usaha yang tidak
yang dilaburkan. [1m] (e) Berinisiatif dan mampu dilakukan oleh orang
bertanggungjawab lain. Apabila telah mencapai
(iv) Daily Mart mempunyai (f) Komitmen yang tinggi sesuatu matlamat, dia akan
aset semasa sebanyak (g) Pandai mengambil peluang menetapkan matlamat yang
RM2.50 untuk membiayai (h) Berfikiran positif untuk berjaya
setiap ringgit liabiliti (i) Kebolehan menentukan visi
semasa. [1m] dan misi
(j) Berani untuk gagal
(v) Daily Mart telah membeli (k) Semangat sepasukan
stok baharu sebanyak (l) Berdikari
1.6 kali dalam satu (m) Fleksibel
tahun kewangan untuk (Pilih mana-mana 5 sahaja)
menggantikan stoknya.
[1m] 2. (b) 3
(c) 3
(vi) Daily Mart syarikat dapat (g) 3
menjana 0.43 kali jualan (j) 3
bagi setiap ringgit aset
yang dimiliki. [1m]
(d) Daily Mart tidak menghadapi
masalah kecairan semasa
menjalankan perniagaan.
J19 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
lebih cemerlang lagi. Dia manusia untuk menjalankan serta mampu mengenal
sentiasa bergerak menuju aktiviti perniagaan. Secara pasti peluang yang wujud.
kejayaan. tidak langsung, masalah Beliau telah menganalisis
(e) Semangat sepasukan pengangguran negara dapat persekitaran dan mengenal
Kerja berpasukan merupakan dikurangkan dan kuasa beli pasti peluang dengan cepat.
kerjasama pihak yang masyarakat meningkat. Beliau tidak membiarkan
mempunyai pelbagai (b) Apabila Encik Kim peluang terlepas, malah
kemahiran dan pengalaman. menjalankan sesuatu dengan segera merebut
Kerja berpasukan telah perniagaan, beliau dapat peluang berkenaan. Beliau
menyerlahkan potensi dan memberi pelbagai manfaat pastikan masa yang tepat
meningkatkan prestasi apabila kepada masyarakat seperti untuk bertindak.
tugasan yang melibatkan produk yang bermutu dan (c) Berinisiatif dan
pelbagai kemahiran, tinggi nilainya. Selain itu, bertanggungjawab
pengalaman dan penilaian penambahbaikan prasarana Cik Syida binti Hamid
digabungkan. Dalam erti seperti kemudahan jalan raya, cenderung untuk mengenal
kata yang lain, membantu kemudahan fizikal, utiliti yang pasti dan menganalisis
sesebuah organisasi lengkap, dan sebagainya sesuatu situasi dan
memaksimumkan bakat dan juga dilakukan. Dengan seterusnya mengambil
kemahiran ahli kumpulan ini, masyarakat akan dapat tindakan secara proaktif.
(f) Berdikari memperoleh barang dan Usahawan yang berinisiatif
Usahawan yang berdikari perkhidmatan yang baharu sentiasa berusaha untuk
tidak bergantung dan menikmati kemudahan mencari peluang yang wujud
kepada orang lain atau yang lengkap. Hal ini dalam persekitaran dan
mengharapkan bantuan secara tidak langsung dapat menerokai bidang perniagaan
daripada orang lain. meningkatkan taraf hidup yang belum diterokai oleh
7. (a) Usahawan dapat membentuk masyarakat. peniaga lain.
kemahiran pembangunan (c) Salah satu sumber (d) Fleksibel
karakter diri melalui pendapatan negara Cik Syida binti Hamid tidak
pengalaman dan cabaran merupakan hasil kutipan tegas terhadap perniagaan
dalam perniagaan. cukai keuntungan perniagaan. (pelaburan) mereka.
(b) Menumpukan seluruh Oleh yang demikian, Beliau amat fleksibel dan
tumpuan ke atas satu perkara keuntungan yang diperoleh berkebolehan untuk menukar
sahaja sehingga berjaya. hasil daripada perniagaan cara mereka mengikut
(c) Mempunyai hubungan yang Encik Kim akan dikenakan kehendak pelanggan dan
baik dengan mereka yang cukai perniagaan pada kadar suasana perniagaan. Dengan
bekerja bersama-sama. yang telah ditetapkan oleh ekonomi dunia yang sering
(d) Berkemampuan memulakan pihak kerajaan. Hasil kutipan berubah, sikap flesibel
perniagaan dan menjadinya cukai ini akan digunakan oleh menjamin kejayaan.
jenama yang berjaya. kerajaan untuk meningkatkan 12. Terima jawapan murid yang
(e) Peka dengan masalah kecil taraf hidup masyarakat dan relevan.
dan cuba menyelesaikannya. membangunkan ekonomi 13. Justifikasi bagi memulakan
8. (a) Usahawan perlu mempunyai negara. perniagaan Puan Tan Li Ling
modal yang mencukupi untuk 10. Terima jawapan murid yang ialah:
membiayai perniagaannya relevan. (a) Puan Tan Li Ling mempunyai
yang diceburi. 11. Ciri-ciri keperibadian Cik Syida minat, pengetahuan,
(b) Mempunyai kemahiran binti Hamid yang akan mendorong dan pengalaman dalam
dan pengalaman dalam beliau berjaya ialah: pembuatan kek dan roti.
perniagaan yang ingin (a) Kreatif dan inovatif (b) Beliau memastikan jenis
diceburi. Cik Syida binti Hamid seorang perniagaan diceburi sesuai
(c) Memilih lokasi yang strategik usahawan yang kreatif dan dengan kelayakan dan
untuk menjamin pasaran. inovatif. Beliau mempunyai berpotensi maju.
9. (a) Perniagaan yang kebolehan untuk membuat (c) Modal yang diperlukan dalam
diusahakan oleh Encik perubahan serta boleh perniagaan telah mencukupi.
Kim akan mewujudkan bertindak dengan cara yang (d) Puan Tan Li Ling dapat
peluang pekerjaan kepada fleksibel dan mempunyai menghasilkan pelbagai
masyarakat tempatan. Antara daya kreativiti yang tinggi. produk untuk memenuhi
pekerjaan yang diwujudkan Usahawan yang kreatif dan keperluan dan kehendak
ialah juruwang, akauntan, inovatif dapat meningkatkan pengguna yang sentiasa
kerani, pengurus, pekerja daya saing perniagaan. berubah. Hal ini demikian
biasa, penyelia, penyedia (b) Pandai mengambil peluang adalah bertujuan untuk
akaun, dan sebagainya. Cik Syida binti Hamid memaksimumkan kepuasan
Hal ini disebabkan setiap pandai mengambil peluang pengguna.
perniagaan yang ditubuhkan dan mempunyai keinginan (e) Puan Tan Li Ling mematuhi
memerlukan tenaga untuk mencapai matlamat syarat dan peraturan
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J20
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
perundangan dan akta mengambil tindakan secara (iii) Terdapat kemudahan
perniagaan seperti Akta proaktif. [1m] Usahawan perlu infrastruktur. [1m]
Jualan Barang 1957 dan Akta sentiasa berusaha untuk
Kawalan Harga 1973. mencari peluang yang wujud (iv) Mudah dikunjungi. [1m]
(f) Lokasi perniagaan yang dalam persekitaran [1m] dan (b) Empat tujuan pemasaran.
dipilih sesuai dan strategik. menerokai bidang perniagaan (i) Membantu usahawan
Beliau juga mengambil yang belum diterokai oleh
kira kos sewa, kadar upah, peniaga lain. [1m] meningkatkan jualan
persaingan, peraturan produk serta memperoleh
kerajaan tempatan, dan kuasa 2. (a) (i) Kemahiran pembangunan keuntungan yang tinggi.
beli penduduk. [1m]
(g) Puan Tan Li Ling memastikan karakter diri (ii) Membantu usahawan
sumber bekalan mencukupi Usahawan dapat melakukan penjenamaan
dan mudah diperoleh. semula sesuatu produk
(h) Beliau mengenal pasti membentuk kemahiran yang dapat memberikan
bilangan dan kekuatan pembangunan karakter satu imej baharu kepada
pesaing serta merancang diri melalui pengalaman pengguna di pasaran. [1m]
strategi untuk menghadapinya. dan cabaran dalam (iii) Membantu usahawan
perniagaan.[1m] memperkenalkan produk
Praktis SPM Antara kemahiran yang sedia ada di sesuatu
boleh membangunkan pasaran yang baharu.
Soalan Objektif kemahiran karakter diri [1m]
seseorang usahawan (iv) Memastikan produk yang
1. D 2. C 3. A 4. C 5. D ialah kebolehan membuat dihasilkan oleh usahawan
6. D 7. D 8. D 9. B 10. D keputusan, [1m] akan sampai ke tangan
11. D 12. B 13. A 14. D 15. C kemahiran berkomunikasi, pengguna. [1m]
16. A 17. B 18. A 19. D 20. C [1m] bekerja dalam (c) Kelebihan berniaga sebagai
21. A 22. C 23. A 24. B 25. A kumpulan,[1m] dan satu peluang kerjaya:
26. D 27. C 28. B 29. C 30. A membuat perancangan (i) Matlamat peribadi. [1m]
31. B 32. C 33. C 34. C 35. D perniagaan.[1m] (ii) Objektif perniagaan. [1m]
36. A (iii) Keberuntungan
[Maks:4m] perniagaan. [1m]
Soalan Esei (ii) Fokus tenaga dan (Pilih mana-mana dua sahaja)
Bahagian A tumpuan 4. (a) Kelebihan perancangan
1. (a) Kreatif dan inovatif: Usahawan menumpukan Susan (berniaga):
(i) Masa bekerja adalah
Mempunyai kebolehan untuk seluruh tumpuan ke bebas. [1m]
membuat perubahan [1m] atas satu perkara sahaja Masa bekerja adalah
serta boleh bertindak dengan sehingga berjaya.[1m] fleksibel dan bergantung
cara yang fleksibel [1m] dan Usahawan perlu fokus kepada peniaga itu
mempunyai daya kreativiti tenaga dan tumpuan sendiri. [1m]
yang tinggi. [1m] bagi merealisasikan (ii) Bebas membuat
misi, visi, dan objektif keputusan [1m]
(b) Yakin diri dan optimistik: sesebuah perniagaan. Peniaga bebas memilih
Seorang usahawan perlu [1m] Usahawan yang lokasi perniagaan,
bijak akan menetapkan jenis produk yang
mempunyai keyakinan visi, misi, dan objektif hendak diniaga, dan
terhadap kebolehan, perniagaan serta fokus melaksanakan strategi
kemahiran, dan ideanya. [1m] terhadap perkara yang pemasaran yang
Beliau merupakan manusia dapat menjayakan dikehendaki. [1m]
yang optimis, berkeupayaan, perniagaannya.[1m] (iii) Menikmati semua
dan bersungguh-sungguh (b) Kelebihan menjadi usahawan keuntungan [1m]
dalam pekerjaan. [1m] kepada keluarga: Peniaga dapat menikmati
Usahawan yang berjaya (i) Menerokai peluang semua keuntungan jika
biasanya dapat mengatasi perniagaan baharu.[1m] perniagaannya mendapat
setiap halangan yang (ii) Kelebihan perniagaan keuntungan. [1m]
melintang dalam perjalanan yang boleh diwarisi dari
merebut peluang dan satu genarasi ke genarasi (b) Kelemahan perancangan
mencapai wawasan. [1m] yang lain.[1m] Susan (berniaga):
(c) Berinisiatif yang tinggi: (iii) Memupuk minat berniaga (i) Pendapatan tidak tetap
Usahawan perlu mempunyai dalam kalangan ahli [1m]
sifat inisiatif yang tinggi keluarga.[1m] Peniaga tidak mendapat
iaitu kecenderungan beliau gaji tetap kerana jumlah
untuk mengenal pasti dan 3. (a) Empat ciri lokasi yang sesuai jualan berubah-ubah
menganalisis sesuatu untuk memulakan perniagaan. setiap hari. [1m]
situasi [1m] dan seterusnya (i) Tempat yang mempunyai
tumpuan ramai. [1m] © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
(ii) Berhampiran dengan
pelanggan dan pembekal.
[1m]
J21
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
(ii) Risiko kegagalan [1m] (ii) Memberikan pelbagai tingkat harga perlu
Terdapat risiko kegagalan produk dan perkhidmatan. disalurkan ke pasaran
[1m] menerusi sistem yang
jika peniaga kurang peka dikenali sebagai saluran
terhadap perubahan cita (iii) Membuka peluang pengedaran [1m] untuk
rasa pengguna. [1m] pekerjaan.[1m] memudahkan produk
diperoleh oleh pengguna.
Bahagian B (iv) Mewujudkan [1m] Terdapat dua
ketenteraman dengan keputusan penting dalam
5. (a) (i) Ciri keperibadian mengurangkan kadar saluran pengedaran
usahawan tersebut ialah jenayah.[1m] iaitu keputusan tentang
berani mengambil risiko bentuk saluran [1m] dan
[1m] dan bijak mengambil 6. (a) X ialah campuran pemasaran pengurusan saluran. [1m]
peluang. [1m] (marketing mix) [1m] atau (iv) Promosi
lebih dikenali sebagai 4P Promosi merupakan
(ii) • Berani mengambil yang merujuk kepada elemen elemen dalam
risiko: produk, perletakan harga, campuran pemasaran
pengedaran, dan promosi. yang digunakan untuk
Seseorang yang berani [1m] Keempat-empat memberitahu, menyuruh,
mengambil risiko pembolehubah iaitu 4P akan dan mengingatkan
akan menghadapi digabung dan diselaraskan pengguna tentang
keadaan ketidakpastian untuk memenuhi keperluan kewujudan sesuatu
pada masa hadapan dan kehendak pengguna. produk. [1m] Kaedah
[1m] dengan penuh [1m] Campuran pemasaran promosi seperti
keyakinan. [1m] ini perlu dibentuk secara pengiklanan, promosi
Usahawan perlu berkesan untuk membolehkan jualan, jualan perorangan,
menguruskan risiko pemasar meningkatkan perhubungan awam,
dengan baik supaya permintaan terhadap dan publisiti atau
beliau mendapat faedah produk atau perkhidmatan lebih dikenali sebagai
atau pulangan daripada mereka [1m] dan menjana campuran promosi,
risiko berkenaan. keuntungan yang lebih tinggi. [1m] perlu diurus bagi
[1m] Contohnya, Tony [1m] memastikan kejayaan
Fernandes berani menyeluruh untuk
mengambil risiko (b) Antara elemen-elemen 4P mempengaruhi pengguna.
dengan mengambil dalam campuran pemasaran [1m]
alih syarikat yang ialah:
mengalami hutang (i) Produk [Maks:10m]
sebanyak RM40 juta. Produk merupakan
[1m] tawaran pemasar untuk Soalan Kajian Kes
dilihat (peragaan), dicuba,
• Bijak mengambil dan digunakan untuk Bahagian C
peluang: tujuan peribadi, isi rumah,
pengeluaran atau jual 8. (a) Kekuatan diri yang perlu ada
Usahawan yang berjaya semula. [1m] Produk pada Amiral jika dia ingin
dapat menganalisis merangkumi dua kategori menjadikan berniaga sebagai
persekitaran dan utama iaitu, produk ketara kerjaya ialah:
mengenal pasti (tangible) dan tidak (i) Kemahiran pembangunan
peluang dengan cepat. ketara (intangible). [1m] karakter diri [1m]
[1m] Mereka tidak Produk ketara dikenali Merupakan keupayaan
membiarkan peluang sebagai barangan seseorang usahawan
terlepas, malah dengan manakala produk tidak menghadapi cabaran
segera merebut ketara dikenali sebagai perniagaan. Amiral
peluang berkenaan. perkhidmatan. [1m] haruslah mempunyai
[1m] Mereka pastikan (ii) Harga karakter yang positif
masa yang tepat Perletakan harga merujuk seperti berani
untuk bertindak. kepada pengurusan menghadapi risiko, rajin,
[1m] Contohnya, harga akhir yang dipilih bertanggungjawab, dan
Tony Fernandes oleh pemasar. [1m] sebagainya. [1m]
berpandangan jauh Keputusan tentang (ii) Fokus tenaga dan
dan berani mengambil perletakan harga tumpuan [1m]
peluang pasaran lazimnya dipengaruhi Usahawan perlu fokus
tambang murah kapal oleh tiga perkara utama tenaga dan tumpuan bagi
terbang.[1m] iaitu kos, pengguna, dan merealisasikan sesebuah
pesaing. [1m] perniagaan. [1m]
(b) Kelebihan Encik Tony (iii) Tempat (Agihan) (iii) Perhubungan baik
Fernandes menjadi usahawan Produk yang telah siap dengan pasangan [1m]
kepada masyarakat: dan dipadankan dengan
(i) Memenuhi keperluan dan
kehendak masyarakat.
[1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J22
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
Mempunyai hubungan BAB6 Persediaan Memulakan telah tamat tempoh sijil
yang baik dengan mereka Perniagaan pendaftaran.
yang bekerja bersama- (c) Gagal mengemukakan butir-
sama. [1m] LEMBARAN PBD butir perubahan perniagaan
seperti alamat utama/
(iv) Keupayaan membina 1. (a) Akta Pendaftaran Perniagaan alamat cawangan/ jenis
jenama [1m] 1956 perniagaan.
(d) Tidak mempamerkan sijil
Berkemampuan (b) Akta Perkongsian Liabiliti perakuan pendaftaran
memulakan perniagaan Terhad 2012 perniagaan.
dan menjadinya jenama (e) Tidak mempamerkan papan
yang berjaya. [1m] (c) Akta Syarikat 2016 tanda nama perniagaan
2. (a) Akta Syarikat 2016 dan nombor pendaftaran
(v) Menyelesaikan masalah perniagaan.
kecil terlebih dahulu [1m] (b) Akta Pendaftaran Perniagaan
1956 5. (a) Kegagalan syarikat
Fokus untuk mengadakan Mesyuarat
menyelesaikan (c) Akta Perkongsian Liabiliti Agung Tahunan Syarikat.
masalah kecil supaya Terhad 2012
mengelakkan situasi (b) Kegagalan syarikat
yang boleh merugikan 3. (a) Usahawan bertanggungjawab menyerahsimpan penyata
usahawan. [1m] mempamerkan sijil perakuan tahunan syarikat di SSM.
pendaftaran perniagaan dan
(b) (i) • Peluang untuk lesen perniagaan di tempat (c) Kegagalan pengarah syarikat
membuka perniagaan yang boleh dilihat dengan membentangkan penyata
baharu. [1m] jelas. kewangan yang diaudit dalam
Mesyuarat Agung Tahunan
• Mempunyai kelebihan (b) Semua perniagaan yang syarikat.
yang dapat diwarisi berdaftar hendaklah
dari satu generasi ke mempamerkan papan tanda 6. Langkah 1:
genarasi yang lain. [1m] nama perniagaan mengikut Permohonan carian nama syarikat
spesifikasi yang ditetapkan
• Memupuk minat oleh pihak berkuasa Pemohon perlu mengemukakan
keusahawanan dalam tempatan. cadangan nama syarikat
kalangan ahli keluarga. kepada SSM untuk melakukan
[1m] (c) Mempamerkan nama carian nama. Pemohon perlu
perniagaan dan nombor mendapatkan kelulusan nama dari
(ii) • Memenuhi keperluan sijil pendaftaran di kepala SSM.
dan kehendak surat, invois, bil atau lain-lain Langkah 2:
masyarakat. [1m] dokumen perniagaan.
Permohonan pemerbadankan
• Menyediakan (d) Usahawan perlu syarikat menggunakan Borang
pelbagai produk dan memperbaharui sijil perakuan Permohonan Pendaftaran
perkhidmatan. [1m] pendaftaran perniagaan bila- Sesebuah Syarikat (seksyen 14)
bila masa sebelum tempoh 30 di bawah Akta Syarikat 2016.
• Membuka peluang hari selepas pemerbadanan Langkah 3:
pekerjaan. [1m] sesebuah syarikat.
Notis Pemerbadankan Syarikat
• Mewujudkan (e) Perubahan maklumat kepada akan dikeluarkan oleh SSM
ketenteraman dengan sebuah perniagaan berdaftar apabila dokumen lengkap
mengurangkan kadar boleh dibuat dalam masa 30 dan mematuhi prosedur yang
jenayah. [1m] hari dan tarikh perubahan ditetapkan.
(jika terdapat perubahan). Langkah 4:
(iii) • Dapat memperkenalkan
produk tempatan ke luar (f) Pemberitahuan penamatan Perlantikan setiausaha syarikat
negara. [1m] perniagaan dalam tempoh 30 hendaklah dilakukan dalam
hari dari tarikh penamatan tempoh 30 hari selepas
• Mewujudkan kerjasama operasi perniagaan. pemerbadanan sesebuah syarikat.
serantau. [1m]
4. Senarai kesalahan yang sering 7. Invois
• Mewujudkan pengaliran dilakukan oleh pemilik perniagaan 8. (a) Invois
masuk modal asing. [1m] tunggal / perkongsian di bawah
Akta Pendaftaran Perniagaan (b) Resit rasmi
Cabaran KBAT 1956 ialah:
(a) Menjalankan perniagaan
1. Yakin diri dan optimistik, berfikiran tanpa mendaftarkannya.
positif untuk berjaya. (b) Masih menerus menjalankan
perniagaan walaupun
2. (a) Berani mengambil risiko,
fleksibel.
(b) Kemahiran menggunakan
teknologi, kemahiran
berkomunikasi, kemahiran
mengenal pasti dan merebut
peluang, kemahiran membuat
keputusan.
J23 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
9. Dokumen Contoh Kepentingan Perniagaan Setia
perniagaan dokumen Penyata Kunci Kira-Kira Pada 30 Jun 2019
(a) Rekod Memo Dokumen Aset Bukan Semasa RM RM RM
yang merekod Kenderaan 38 400
ambilan maklumat ambilan Alatan pejabat 35 000
oleh pemilik untuk 3 400 28 300
dan modal kegunaan sendiri. Aset Semasa 66 700
Inventori
(b) Rekod kos • Bil Dokumen yang Akaun belum terima 8 000
mencatat aktiviti Bank 5 400
operasi pengangkutan perbelanjaan / kos Tunai 50 000
perniagaan selain 4 900
• Bil insurans daripada kos Tolak Liabiliti Semasa
pembelian barang. Akaun belum bayar
• Bil gaji Pinjaman bercagar
• Bil utiliti Modal kerja 68 300
(c) Rekod Penyata bank Penyata bulanan 5 000
transaksi yang dikeluarkan 35 000
bank oleh pihak
bank kepada (40 000)
pemegang akaun
semasa yang Ekuiti Pemilik 48 000
menyenaraikan Modal awal 20 900
semua urus Tambah untung bersih 68 900
niaga yang dibuat (2 200)
melalui bank. Tolak ambilan 66 700
Modal akhir
(d) Rekod • Bil tunai Dokumen yang
jualan • Invois mencatat aktiviti
• Resit jualan yang
• Slip daftar dilakukan. (b) Perniagaan Setia memperoleh jumlah jualan
sebanyak RM100 000, kos jualan ialah RM57 000.
tunai
Perniagaaan Setia memperoleh untung kasar
(e) Rekod • Bil tunai Dokumen yang sebanyak RM43 000 dan untung bersih ialah
mencatat aktiviti
pembelian • Invois pembelian yang RM20 900.
dilakukan. (c) Penambahbaikkan terhadap prestasi operasi
• Resit
Perniagaan Setia ialah:
• Slip daftar (i) Memilih bahan mentah yang berkualiti.
(ii) Menggunakan sumber tenaga manusia yang
tunai
berkemahiran.
10. (a) (iii) Menggunakan teknologi pengeluaran yang
Perniagaan Setia
moden untuk meningkatkan produktiviti.
Penyata pendapatan bagi tahun berakhir 30 Jun 2019 (iv) Mengeluarkan produk yang berkualiti.
(v) Menjalankan strategi pemasaran yang cekap
Jualan RM RM
Tolak Kos jualan 100 000 dan berkesan.
Belian 65 000
Tolak Inventori akhir 8 000 (57 000) Perniagaan setia
Kos jualan 43 000 11. Penyata aliran tunai bagi tahun 2018, 2019, dan
Untung kasar
2020
Butir 2018 2019 2020
(RM) (RM) (RM)
Tambah Hasil
Komisen diterima 1 900 Baki awal 20 900 35 300 44 700
44 900
Tolak Belanja Penerimaan Tunai:
Gaji pekerja (24 000)
Sewa dibayar 20 900 Jualan tunai 40 000 40 000 50 000
Insurans
Belanja am 12 000 Penghutang 50 000 60 000 60 000
Kadar bayaran 6 000
3 000 Jumlah penerimaan tunai 90 000 100 000 110 000
Untung bersih 2 000
1 000 Pembayaran Tunai:
Belian tunai 20 000 30 000 40 000
Pemiutang 40 000 40 000 30 000
Pinjaman 600 600 600
Belanja-belanja lain – 15 000 20 000 24 000
gaji, insurans, sewa
Jumlah pembayaran 75 600 90 600 94 600
Lebihan/(Kurangan) 14 400 9 400 15 400
Baki akhir 35 300 44 700 60 100
(Terima jawapan murid yang relevan)
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J24
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
12. (a) (i) Produk / Perkhidmatan (c) Agihan(Tempat dipasarkan) – 17. (Terima jawapan murid yang
(ii) Harga Syarikat saya perlu memilih relevan)
(iii) Agihan / Tempat tempat yang sesuai untuk
(iv) Promosi memasarkan produk baharu Praktis SPM
tersebut dengan berkesan.
(b) (i) Pengiklanan Saluran agihan yang sesuai Soalan Objektif
(ii) Promosi jualan dengan produk baharu
(iii) Jualan langsung tersebut perlu dipilih. 1. B 2. A 3. A 4. C 5. C
(iv) Publisiti 6. A 7. A 8. B 9. B 10. B
(d) Promosi – Promosi 11. A 12. B 13. C 14. D 15. B
13. (a) Jenis produk yang dikeluarkan adalah satu kaedah untuk 16. C 17. A 18. A 19. C 20. C
ialah produk ketara. memberitahu, menyedarkan, 21. B 22. D 23. D
memujuk, dan mempengaruhi
Produk yang dikeluarkan pengguna untuk membeli Soalan Esei
memenuhi keperluan dan sesuatu produk atau
kehendak pengguna. perkhidmatan. Syarikat saya Bahagian A
perlu memastikan produk
(b) Penentuan harga yang baharu tersebut dapat 1. (a) Perkongsian Liabiliti Terhad
rendah akibat persaingan. menembusi pasaran. Media (PLT) adalah satu wadah
pengiklanan yang sesuai perniagaan alternatif yang
(c) Pengagihan dijalankan secara ialah melalui pengiklanan, dikawal selia di bawah
selektif melalui beberapa jualan langsung, publisiti, dan Akta Perkongsian Liabiliti
kedai tertentu melalui promosi jualan. Terhad 2012 [1m] yang
pelbagai saluran agihan menggabungkan ciri-
seperti peruncitan, ejen, dan (Terima jawapan murid yang ciri sebuah syarikat dan
sebagainya. relevan) perkongsian konvensional.
[1m]
(d) Promosi dilakukan melalui 15. (a) Produk – Syarikat Yi Fong
pengiklanan di media sosial ialah pengeluar periuk (b) (i) Perbezaan antara PLT
seperti facebook dan WeChat. seramik di Malaysia. Periuk dengan perkongsian
seramik yang dikeluarkan konvensional ialah:
14. (a) Produk/Perkhidmatan – adalah pelbagai saiz dan
Produk baharu adalah suatu warna untuk memenuhi PLT menawarkan
produk yang sama ada keperluan dan kehendak liabiliti terhad kepada
baharu kepada pasaran pelanggan. pekongsinya [1m] di
atau baharu kepada syarikat mana apa-apa hutang
yang mengeluarkannya. Bagi (b) Agihan (Tempat dipasarkan) – dan obligasi PLT akan
memasarkan dan menjual Syarikat Yi Fong menjalankan ditanggung sepenuhnya
produk baharu ini, syarikat pengedaran secara langsung oleh aset-aset PLT. [1m]
saya perlu mengetahui melalui penjualan online. Dalam kes perkongsian
ciri-ciri kekuatan dan Selain daripada itu, Syarikat konvensional pula,
bentuk fizikal bagi produk Yi Fong juga menjalani pekongsi mempunyai
yang ditawarkan dari segi pengedaran secara tak liabiliti tidak terhad
jenama, pembungkusan, reka langsung seperti mengedar secara bersesama dan
bentuk, saiz, kualiti, status periuk seramiknya melalui berasingan (jointly and
halal, jaminan, dan khidmat ejen dan juga peruncit besar- severally liable) dengan
sampingan. Bagi memasarkan besaran.
perkhidmatan, syarikat firma perkongsian itu. [1m]
saya perlu mengetahui (c) Harga – Syarikat Yi (ii) Perbezaan antara PLT
berkaitan dengan pakej yang Fong menetapkan harga
ditawarkan, kemudahan yang produk baharunya dengan dengan syarikat ialah PLT
disediakan, waktu operasi, strategi penetapan harga tidak perlu melakukan
dan sebagainya. penembusan pasaran iaitu perkara seperti yang
menawarkan harga jualan berikut:
(b) Harga – Harga ialah bayaran periuk seramik yang murah • Tiada penerbitan
yang dibayar oleh pembeli dengan tujuan menguasai
untuk memiliki produk sebahagian besar pasaran. saham. [1m]
baharu yang ditawarkan oleh • Fleksibiliti membuat
syarikat saya. Syarikat saya (d) Promosi – Syarikat Yi Fong
harus mempertimbangkan memperkenalkan periuk keputusan. [1m]
permintaan pengguna, kos seramiknya kepada orang • Tiada keperluan formal
pengeluaran, dan persaingan ramai melalui demostrasi
dalam menetapkan harga. masakan, pengiklanan, papan untuk mengadakan
Pemberian diskaun juga boleh tanda di Lebuh Raya Utara- Mesyuarat Agung
ditawarkan sekiranya syarikat Selatan dan media sosial. Tahunan. [1m]
saya ingin menarik perhatian • Tiada keperluan untuk
pembeli. 16. (Terima jawapan murid yang mengemukakan penyata
relevan) kewangan kepada SSM.
[1m]
• Akaun tidak perlu
diaudit. [1m]
J25 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
2. (a) Milikan tunggal. [1m] 3. Perbezaan antara perniagaan, Perkongsian Liabiliti Terhad, dan syarikat:
(b) Menurut Akta Pendaftaran Perkara Perniagaan Perkongsian Syarikat
Perniagaan 1956, semua Liabiliti
perniagaan milikan tunggal (a) Akta yang Akta Terhad
perlu didaftarkan dengan dikawal Pendaftaran
SSM. [1m] Aminah juga perlu selia Perniagaan Akta Akta Syarikat 2016.
mendapatan lesen perniagaan 1956. [1m] Perkongsian [1m]
daripada pihak berkuasa Liabiliti
tempatan [1m] Terhad. [1m]
Prosedur pendaftaran kedai (b) Sumbangan Sumbangan Pekongsi Pemegang saham.
bunga tersebut ialah: modal pemilik yang [1m]
(i) Mendapat kelulusan perniagaan menyumbang
nama perniagaan yang atau pekongsi. modal. [1m]
akan digunakan [1m] [1m]
• Lengkapkan Borang
Kelulusan Nama (c) Bilangan Pemilikan Dua orang Syarikat Persendirian:
Perniagaan dengan pemilik atau tunggal: pekongsi dan Minimum seorang
tiga cadangan nama pemegang Seorang. [1m] tiada had hingga 50 orang
perniagaan [1m] saham Perkongsian: maksimum. pemegang saham.
• Perniagaan Dua orang-20 [1m] [1m]
boleh didaftarkan orang. [1m] Syarikat Awam:
menggunakan nama Minimum seorang dan
sendiri atau nama tred. tiada had maksimum
[1m] pemegang saham.
• Jika guna nama sendiri [1m]
– Tidak perlu membuat
permohonan kelulusan 4. (a) Maksud dokumen perniagaan: Contoh dokumen ialah bil
nama. [1m] Dokumen perniagaan ialah pengangkutan. [1m]
• Jika guna nama Tred surat bertulis atau bercetak
– Perlu lengkapkan yang sah untuk memberi 5. (a) (i) Penyata bank. [1m]
Borang Kelulusan Nama maklumat tentang urus niaga (ii) Penyata bank
Perniagaan. [1m] yang berlaku. [1m] menunjukkan rekod
(ii) Mengisi Borang (b) Kepentingan menyimpan transaksi bank. [1m]
Pendaftaran dokumen: Penyata ini dikeluarkan
Perniagaan(Borang A) (i) Untuk membuat rujukan oleh pihak bank kepada
[1m] dengan cepat dan pemegang akaun semasa
• Maklumat yang mudah. [1m] yang menyenaraikan
terkandung dalam (ii) Sebagai sumber rekod semua urus niaga yang
Borang A ialah dalam penyediaan akaun dibuat melalui bank. [1m]
maklumat pemohon, perniagaan. [1m]
tarikh perniagaan (iii) Sebagai bukti berlaku (b) Penyata aliran tunai:
bermula, cawangan- sesuatu urus niaga. [1m] (i) Penyata yang
cawangan, bentuk atau (c) (i) Rekod jualan: menunjukkan aliran
jenis perniagaan. [1m] Dokumen yang masuk tunai dan aliran
• Setiap pemilik mengandungi catatan keluar tunai bagi suatu
perniagaan perlu aktiviti jualan yang tempoh tertentu. [1m]
mengemukakan dilakukan. [1m] Contoh (ii) Aliran tunai masuk
permohonan kepada dokumen ialah resit. [1m] menunjukkan punca
SSM. [1m] (ii) Rekod pembelian: pendapatan/hasil yang
(iii) Bayar fi pendaftaran ke Dokumen yang diperoleh dari aktiviti
SSM. [1m] mengandungi catatan harian perniagaan seperti
(iv) Mendapat sijil perakuan aktiviti pembelian yang jualan dan bayaran oleh
pendaftaran (Borang D) dilakukan.[1m] Contoh penghutang serta aktiviti
dan mempamerkannya di dokumen ialah invois. bukan harian seperti
premis perniagaan. [1m] [1m] pinjaman, faedah diterima
[Maks. 9m] (iii) Rekod kos operasi atas simpanan, komisen
Dokumen yang diterima, dan tambahan
mengandungi catatan modal oleh pemilik. [1m]
aktiviti perbelanjaan atau (iii) Aliran tunai keluar
kos perniagaan selain menunjukkan
daripada kos pembelian perbelanjaan atau
barang niaga. [1m] pembayaran seperti beli
bahan mentah, beli aset,
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J26
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
bayar gaji, bayar ansuran Encik Mansor perlu Bahagian B
pinjaman, bayar sewa, mempamerkan nama
dan sebagainya. [1m] perniagaan dan 7. (a) X ialah campuran pemasaran.
(iv) Hanya urus niaga yang nombor pendaftaran [1m]
melibatkan tunai sahaja pada dokumen rasmi
yang boleh dicatat dalam perniagaan seperti resit, Elemen dalam campuran
penyata aliran tunai. [1m] invois, dan nota serahan. pemasaran ialah:
(v) Usahawan perlu [1m] (i) Produk/Perkhidmatan
menyediakan Proforma Merupakan jenis produk
Penyata Aliran Tunai (iv) Memperbaharui sijil atau perkhidmatan yang
yang menunjukkan perakuan pendaftaran ditawarkan kepada
keupayaan perniagaan perniagaan [1m] pelanggan. [1m]
dalam menjelaskan Bagi memasarkan
pinjaman perniagaan Encik Mansor perlu dan menjual produk,
pada masa depan. [1m] memperbaharui sijil usahawan perlu
(vi) Lebihan berlaku apabila perakuan pendaftaran mengetahui ciri-ciri
jumlah penerimaan perniagaan sebelum kekuatan dan bentuk
melebihi jumlah tempoh 30 hari fizikal bagi produk yang
pembayaran. [1m] selepas pemerbadanan ditawarkan dari segi
Kurangan berlaku sesebuah syarikat. jenama, pembungkusan,
apabila penerimaan [1m] Pendaftaran atau reka bentuk, saiz, kualiti,
kurang daripada jumlah pembaharuan terdahulu status halal, jaminan, dan
pembayaran. [1m] dengan mengemukakan khidmat sampingan. [1m]
Borang A1. [1m] Bagi memasarkan
6. (a) Sijil perakuan pendaftaran. perkhidmatan, usahawan
[1m] Sijil perakuan (v) Mendaftarkan perubahan perlu mengetahui
pendaftaran dikeluarkan maklumat perniagaan berkaitan dengan
oleh SSM. [1m] Sijil itu [1m] pakej yang ditawarkan,
perlu dipamerkan di premis kemudahan yang
perniagaan. [1m] Sijil ini Perubahan maklumat disediakan, waktu
sebagai bukti muktamad kepada sebuah operasi, dan sebagainya.
yang sah dan diperakui oleh perniagaan berdaftar [1m]
undang-undang. [1m] boleh dibuat dengan (ii) Harga
menggunakan Borang Harga ialah bayaran yang
(b) Tanggungjawab yang perlu Pendaftaran Perubahan dibayar oleh pembeli
dipatuhi oleh Encik Mansor Maklumat Perniagaan untuk memiliki produk
setelah memperoleh sijil (Borang B). [1m] yang ditawarkan oleh
perakuan pendaftaran ialah: Perubahan maklumat usahawan. [1m]
(i) Mempamerkan sijil [1m] perniagaan yang boleh Usahawan harus
Encik Mansor didaftarkan adalah mempertimbangkan
bertanggungjawab seperti perubahan alamat permintaan pengguna,
mempamerkan sijil perniagaan, perubahan kos pengeluaran, dan
perakuan pendaftaran jenis perniagaan, persaingan dalam
di tempat yang mudah perubahan maklumat menetapkan harga. [1m]
dilihat di premis cawangan, perubahan Pemberian diskaun
perniagaan utama atau maklumat pemilik atau juga boleh ditawarkan
cawangan. [1m] rakan kongsi. [1m] sekiranya usahawan
(ii) Mempamerkan papan ingin menarik perhatian
tanda perniagaan [1m] (vi) Menamatkan pendaftaran pembeli. [1m]
Encik Mansor perniagaan apabila perlu (iii) Agihan (Tempat
bertanggungjawab [1m] dipasarkan)
meletakkan papan tanda Usahawan perlu memilih
yang mempamerkan Encik Mansor perlu tempat yang sesuai untuk
nama perniagaan dan memaklumkan pendaftar memasarkan produk
nombor pendaftaran tentang penamatan mereka dengan berkesan.
perniagaan di luar premis perniagaan dalam [1m]
perniagaan dengan tempoh 30 hari dari Saluran agihan yang
mengikut spesifikasi yang tarikh penamatan sesuai dengan produk
ditetapkan. [1m] operasi perniagaan atau tersebut perlu dipilih. [1m]
(iii) Nama dan nombor mendaftar penamatan (iv) Promosi
pendaftaran perniagaan perniagaan atas sebab Promosiadalahsatukaedah
tertera pada dokumen kematian dalam tempoh 4 untuk memberitahu,
rasmi perniagaan. [1m] bulan dari tarikh kematian menyedarkan, memujuk,
dengan mengemukakan dan mempengaruhi
Borang Pemberitahuan
Penamatan Perniagaan
Berdaftar (Borang C). [1m]
[Maks. 6m]
J27 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan Saluran tahap satu biasa menyesuaikan
juga disebut sebagai persembahan maklumat
pengguna untuk membeli saluran pemasaran mengenai produk atau
sesuatu produk atau langsung, kita boleh lihat perkhidmatan keluaran
perkhidmatan. [1m] di sini di mana hubungan syarikat mengikut
Usahawan perlu secara langsung berlaku keperluan dan gelagat
memastikan produk di antara pengeluar setiap pelanggan. [1m]
mereka dapat menembusi dengan pengguna. (ii) Jurujual juga dapat
pasaran. [1m] [1m] Tidak ada orang mengetahui reaksi
Media pengiklanan yang tengah atau perantara pelanggan dan
sesuai ialah melalui digunakan. [1m] Produk penyesuaian terhadap
pengiklanan, jualan yang biasa menggunakan pendekatan jualan yang
langsung, publisiti, dan saluran agihan ini digunakan oleh mereka.
promosi jualan. [1m] biasanya mempunyai [1m]
ciri-ciri yang tidak tahan (iii) Komunikasi terus kepada
[Maks: 9m] lama. Dalam kes ini, pelanggan [1m]
(b) Tiga kaedah promosi yang Perniagaan Sate Madu Aktiviti dan komunikasi
menjual sate dan keropok jualan peribadi dapat
boleh digunakan untuk kepada pelanggan yang difokuskan terus kepada
memasarkan produk: datang ke kedai mereka. individu atau firma
(i) Pengiklanan[1m] [1m] yang telah dikenal pasti
Pengiklanan merujuk sebagai bakal pelanggan.
(ii) Saluran tidak langsung [1m] [1m]
kepada sebarang Pengeluar memberi Kelemahan jualan langsung:
bentuk persembahan (i) Kos yang tinggi [1m]
atau komunikasi amanah atau Keseluruhan usaha
berbayar, bersifat tidak tanggungjawab penjualan peribadi
peribadi, yang ditujukan pengedaran kepada ejen. melibatkan kos yang
kepada kumpulan [1m] besar contohnya kos
sasaran dengan tujuan Saluran pada tahap untuk membangun dan
untuk mempromosi, empat mempunyai tiga menguruskan pasukan
memperkenal, dan tahap orang tengah atau tenaga jualan adalah
meningkatkan atau seperti ejen, pemborong, tinggi. [1m]
melariskan jualan sesuatu dan peruncit. [1m] (ii) Kesukaran memperoleh
produk, perkhidmatan Dalam kes ini, jurujual yang mahir dan
atau idea oleh penaja Perniagaan Sate Madu cekap [1m]
yang dikenal pasti.[1m] meluaskan pasaran Tugas penjualan peribadi
(ii) Promosi jualan[1m] dengan melantik memerlukan kepada
Insentif yang diberikan beberapa orang ejen tenaga jualan yang mahir
kepada pengguna untuk jualan. [1m] dan cekap. Syarikat
mendorong pengguna (c) Kaedah jualan yang perlu melatih dan
membeli.[1m] boleh dilaksanakan oleh membangunkan program
(iii) Jualan langsung[1m] Perniagaan Sate Madu tambahan kepada staf
Satu kaedah jualan yang untuk meningkatkan jualan yang bermasalah. [1m]
melibatkan interaksi produknya ialah jualan
dan pertemuan secara langsung. [1m] [Maks: 9m]
peribadi antara jurujual Jualan langsung melibatkan
dengan bakal pelanggan. interaksi peribadi oleh tenaga Cabaran KBAT
[1m] jualan firma untuk membuat
jualan dan membina 1. Saya tidak bersetuju dengan
Soalan Kajian Kes hubungan pelanggan atau rancangan Diya. Hal ini kerana
usaha peribadi [1m] bagi dua orang profesional yang
Bahagian C mempengaruhi dan memujuk berbeza tidak dibenarkan
pelanggan yang mempunyai membentuk rakan kongsi PLT.
8. (a) Jenis penetapan harga bagi prospektif untuk membeli PLT yang ditubuhkan untuk tujuan
Perniagaan Sate Madu sesuatu produk. menjalankan amalan profesional
ialah penentuan harga [1m] Komunikasi berlaku seperti akauntan berkanun,
penembusan pasaran. [1m] antara penjual dengan peguam bela dan peguamcara
pengguna dan ia tidak dan setiausaha syarikat
Harga penembusan ini melibatkan perantaraan media hendaklah terdiri daripada orang
menetapkan harga yang seperti televisyen, radio, asli yang menjalankan amalan
rendah bagi menembusi majalah atau akhbar. [1m] yang sama sahaja. Ini adalah
pasaran dengan mudah. [1m] Kelebihan jualan langsung: untuk memastikan isu integriti dan
Dengan cara ini, syarikat (i) Jualan peribadi etika ditangani dan diperhatikan.
boleh mendapat sejumlah membolehkan wakil
besar pembeli dan bahagian jualan syarikat iaitu
pasaran. [1m] staf jualan dapat
(b) Dua jenis saluran agihan J28
yang diamalkan oleh
Perniagaan Sate Madu ialah:
(i) Saluran terus/langsung
[1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
2. Saluran pemasaran langsung. (iii) Menjustifikasikan diterangkan dengan jelas.
permohonan usahawan
Pengeluar Pengguna untuk pembiayaan 5. Draf rancangan pemasaran yang
organisasi melalui disediakan oleh Cik Sofia adalah
BAB7 Merancang Pengendalian pinjaman dari segi daya lengkap. Hal ini demikian kerana
Perniagaan maju. semua maklumat penting yang
diperlukan telah dimuatkan dalam
LEMBARAN PBD (iv) Menilai prospek masa rancangan pemasaran tersebut.
depan organisasi untuk Rancangan pemasaran itu telah
1. (a) Satu dokumen bertulis yang menentukan kemampuan menyatakan tiga maklumat
memberikan keterangan usahawan dalam penting tentang potensi untuk
tentang perniagaan atau membuat pembayaran meluaskan perniagaan, iaitu
projek yang hendak balik pinjaman. trend pasaran, saiz pasaran,
dijalankan secara menyeluruh dan syer pasaran. Selain itu,
dan terperinci. Dokumen 3. (a) (i) Ringkasan eksekutif. Cik Sofia juga memasukkan
ini perlu disediakan oleh (ii) Pengenalan. maklumat yang berkaitan
usahawan sebelum (iii) Tujuan rancangan dengan pelanggan dan pesaing
memulakan sesuatu perniagaan. di pasaran seperti keperluan
perniagaan atau projek. (iv) Latar belakang pelanggan dan maklumat pesaing.
perniagaan. Bukan itu sahaja, maklumat yang
(b) Rancangan perniagaan (v) Latar belakang pemilik. merupakan teras untuk rancangan
dijadikan sebagai panduan (vi) Rancangan pentadbiran. pemasaran, iaitu campuran
dalam menentukan hala (vii) Rancangan pemasaran. pemasaran juga disentuh dengan
tuju organisasi serta strategi (viii)Rancangan kewangan. mendalam.
yang akan digunakan bagi (ix) Penutup.
mencapai sesuatu matlamat (x) Lampiran. 6. Maklumat penting yang perlu
yang ditetapkan. dimuatkan dalam rancangan
(b) (i) Ringkasan eksekutif. operasi bagi sebuah restoran
(c) Maklumat berkaitan dengan (ii) Pengenalan. makanan laut ialah:
pemasaran, pengeluaran, (iii) Tujuan rancangan (a) Produk atau perkhidmatan
kewangan, sumber manusia, perniagaan. Menyenaraikan jenis-
dan risiko kritikal yang akan (iv) Latar belakang jenis makanan laut yang
dihadapi oleh perniagaan. perniagaan. akan disediakan kepada
(v) Latar belakang rakan pelanggan.
2. (a) (i) Meyakinkan Encik kongsi. (b) Carta aliran proses
Suhaimi tentang potensi (vi) Rancangan pentadbiran. Menerangkan langkah-
perniagaan yang akan (vii) Rancangan operasi. langkah utama dalam proses
dijalankan sebelum (viii)Rancangan pemasaran. penyediaan makanan laut
membuat pelaburan. (ix) Rancangan kewangan. dalam satu carta aliran proses.
(x) Penutup. (c) Bahan mentah
(ii) Memahami daya maju (xi) Lampiran. Menerangkan bahan mentah
Syarikat Kejuruteraan AZ yang diperlukan untuk
Berhad melalui analisis 4. Terdapat dua maklumat penting menyediakan makanan laut.
pulangan pelaburan telah ditinggalkan oleh Encik (d) Mesin dan peralatan
sebelum membuat Rafie semasa menyediakan draf Menerangkan mesin dan
keputusan pelaburan. ringkasan eksekutif, iaitu modal peralatan yang digunakan
permulaan dan kegiatan utama untuk menyediakan makanan
(iii) Menilai prospek produk atau perkhidmatan. laut.
masa depan Syarikat Encik Rafie harus menyatakan (e) Susun atur ruang operasi
Kejuruteraan AZ Berhad berapakah jumlah modal Menerangkan faktor-faktor
untuk membolehkannya diperlukan untuk memulakan utama yang diambil kira
menambahkan pelaburan perniagaan menjual alat-alat dalam perancangan susun
atau tidak. permainan. Modal permulaan atur ruang penyediaan
itu termasuk modal daripada makanan laut.
(b) (i) Meyakinkan institusi simpanan sendiri dan/atau modal (f) Perbelanjaan operasi
kewangan tentang daripada pinjaman bank atau Merumuskan semua
potensi perniagaan yang institusi kewangan lain. perbelanjaan yang
akan dijalankan sebelum dianggarkan boleh berlaku
meluluskan pinjaman. Selain itu, kegiatan utama produk di bahagian penyediaan
atau perkhidmatan yang akan makanan laut.
(ii) Mengetahui jumlah dijalankan perlu dinyatakan, iaitu (g) Pembahagian tugas
modal yang diperlukan penjualan alat-alat permainan Pembahagian tugas mengikut
oleh usahawan untuk kepada pelanggan di pasaran.
menentukan pinjaman Keunikan yang ada pada alat-
yang perlu diluluskan. alat permainan itu juga harus
J29 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
jawatan atau tugasan untuk Praktis SPM (i) Menjadi garis panduan
bahagian operasi perniagaan untuk mencapai matlamat
perlu disediakan. Soalan Objektif perniagaan. [1m]
7. (a) Menilai aktiviti teras yang 1. B 2. C 3. D 4. A 5. C (ii) Menerangkan proses
akan dijalankan oleh 6. D 7. B 8. C 9. A 10. B untuk merealisasikan idea
perniagaan 11. A 12. D 13. A 14. B 15. D perniagaan. [1m]
• Membuat penilaian 16. C 17. A 18. C 19. C 20. D
terhadap produk yang 21. B 22. D 23. D 24. D 25. A (iii) Memastikan penggunaan
ingin ditawarkan oleh 26. C sumber perniagaan
perniagaan. secara optimum. [1m]
• Mengkaji faktor-faktor Soalan Esei
yang boleh menjayakan (iv) Menerangkan proses
penawaran produk tersebut Bahagian A mengeluarkan produk.
kepada pelanggan. [1m]
1. (a) Maksud rancangan
(b) Menilai kecekapan perniagaan perniagaan ialah satu (v) Menerangkan strategi
yang akan beroperasi dokumen bertulis yang memasarkan produk. [1m]
• Membuat penilaian memberikan keterangan
terhadap kecekapan tentang perniagaan atau (b) Lima pihak berkepentingan
penggunaan dalam projek yang hendak yang dimaksudkan oleh Encik
premis perniagaan serta dijalankan secara Zahil ialah:
kelengkapan dan peralatan. menyeluruh dan terperinci. (i) Usahawan. [1m]
• Mengkaji keberkesanan [1m] Dokumen ini perlu (ii) Bakal pelabur atau
penggunaan dalam tenaga disediakan oleh usahawan pemberi pinjaman. [1m]
kerja dan kemahiran, sebelum memulakan sesuatu (iii) Pembekal. [1m]
kemahiran profesional, perniagaan atau projek. [1m] (iv) Pekerja. [1m]
serta kemudahan teknologi (v) Pelanggan. [1m]
dan maklumat dalam Rancangan perniagaan juga
menjayakan operasi dikenali sebagai pelan induk 3. (a) Format rancangan perniagaan
perniagaan pada masa perniagaan, kertas kerja atau dalam aspek pengenalan
akan datang. kertas projek. [1m] ialah:
(i) Pengenalan memberikan
(c) Menilai kedudukan kewangan (b) Tujuh kepentingan satu gambaran umum
perniagaan yang akan menyediakan rancangan yang berkaitan dengan
dijalankan perniagaan ialah: perniagaan yang ingin
• Membuat penilaian (i) Menyediakan garis dimulakan oleh seorang
terhadap kos pelaksanaan panduan untuk usahawan. [1m]
perniagaan, modal kerja, memulakan perniagaan. (ii) Pengenalan harus
dan aliran wang tunai. [1m] menerangkan idea
• Mengkaji pinjaman (ii) Memberi gambaran untuk mengembangkan
perniagaan yang akan tentang perniagaan atau perniagaan supaya dapat
dibuat serta pertumbuhan projek yang dirancang memberikan keyakinan
perniagaan pada masa berdaya maju atau tidak. [1m] kepada pihak
hadapan. [1m] berkepentingan seperti
(iii) Menilai perniagaan atau pihak pelabur atau bank
(d) Melaksanakan satu analisis projek yang dirancang membuat keputusan
persaingan dengan teliti. [1m] dalam pelaburan atau
• Menentukan siapakah (iv) Menganggar dan pembiayaan. [1m]
pesaing perniagaan, mengagihkan keperluan (iii) Pengenalan juga
produk yang ditawarkan sumber perniagaan menerangkan latar
oleh pesaing, serta strategi dengan cekap. [1m] belakang industri yang
peletakan harga yang (v) Meyakinkan pihak pelabur akan diceburi oleh
dilakukan oleh pesaing. atau bank. [1m] perniagaan itu seperti
• Mengkaji kekuatan dan (vi) Menjangka dan mengenal jenis industri yang terlibat
kelemahan yang ada pasti risiko dan masalah serta keadaan industri
pada pesaing berbanding semasa melaksanakan pada masa kini dan masa
dengan perniagaan. perniagaan. [1m] hadapan. [1m]
(vii) Menganalisis semua
(e) Melaksanakan satu analisis aspek perniagaan dan (b) Enam maklumat yang perlu
pelanggan dan pasaran menyediakan strategi ada dalam latar belakang
• Menentukan perubahan yang berkesan. [1m] pemilik atau rakan kongsi
keperluan dan kehendak bagi sesebuah rancangan
pelanggan. 2. (a) Kegunaan rancangan perniagaan ialah:
• Mengkaji perubahan trend perniagaan kepada Encik (i) Nama penuh. [1m]
pasaran serta perubahan Hamzah ialah: (ii) Nombor telefon. [1m]
faktor persekitaran luaran (iii) Nombor kad pengenalan.
seperti ekonomi, teknologi, [1m]
dasar kerajaan, dan (iv) Tarikh lahir. [1m]
sebagainya. (v) Alamat tetap. [1m]
(vi) Kelulusan akademik. [1m]
© Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd. J30
Perniagaan Ting. 5 KSSM Jawapan
4. (a) (i) Maksud rancangan (iv) Senarai keperluan (iv) Meyakinkan pihak
operasi bagi sesebuah pejabat. [1m] pembekal untuk memberi
rancangan perniagaan kemudahan kredit
ialah menjelaskan (b) Maksud lampiran yang atas barangan yang
rangkaian aktiviti yang disertakan dalam dibekalkan. [1m]
akan dijalankan oleh menyediakan rancangan
sebuah perniagaan. perniagaan ialah satu 7. (a) Empat pihak berkepentingan
[1m] Hal ini termasuk bahan sokongan yang boleh yang memerlukan rancangan
merancang, mengguna, membuktikan pernyataan perniagaan ialah:
dan mengawal yang dibuat dalam rancangan (i) Usahawan [1m]
sumber perniagaan perniagaan adalah benar. • Orang yang memulakan
bagi menghasilkan [1m] sesuatu usaha teroka
suatu produk atau yang baharu. [1m]
perkhidmatan. [1m] (c) Lima contoh dokumen yang • Rancangan perniagaan
Sumber perniagaan boleh dijadikan sebagai dijadikan sebagai
itu merupakan bahan lampiran ialah: garis panduan
mentah, tenaga kerja, (i) Sijil perakuan pendaftaran dalam menguruskan
mesin dan peralatan, perniagaan. [1m] perniagaan dan
kelengkapan, modal (ii) Risalah produk. [1m] dapat membantu
kewangan, teknologi, (iii) Pelan lokasi. [1m] usahawan memahami
serta kaedah (iv) Kad perniagaan. [1m] perniagaannya dengan
pengeluaran. [1m] (v) Lesen perniagaan. [1m] lebih jelas serta
membuat keputusan
(ii) F ialah carta aliran Bahagian B perniagaan dengan
proses. [1m] lebih tepat. [1m]
6. (a) Maksud ringkasan eksekutif (ii) Pelabur [1m]
(iii) G ialah senarai mesin ialah: • Satu sumber modal
dan peralatan. [1m] (i) Satu gambaran ringkas kewangan bagi
dan spesifik yang sesebuah perniagaan.
(iv) H ialah perbelanjaan berkenaan dengan [1m]
operasi perniagaan. [1m] perniagaan yang akan • Rancangan perniagaan
ditubuhkan oleh seorang dapat membantu
(b) (i) Produk ialah: usahawan. [1m] pelabur memahami
• Jenis produk atau (ii) Perlu menonjolkan daya maju dan prestasi
perkhidmatan yang perkara-perkara penting sesebuah perniagaan
ditawarkan kepada dalam rancangan melalui analisis
pelanggan. [1m] perniagaan. [1m] pulangan pelaburan
• Produk menyatakan (iii) Hal ini dapat sebelum membuat
keistimewaan atau menimbulkan minat keputusan pelaburan.
keunikan produk pengguna rancangan [1m]
berbanding dengan perniagaan untuk meneliti (iii) Pihak bank [1m]
produk pesaing lain di kandungan rancangan • Satu sumber
pasaran. [1m] perniagaan yang telah pembiayaan kewangan
disediakan.[1m] utama bagi kebanyakan
(ii) Agihan ialah: perniagaan. [1m]
• Penggunaan saluran (b) Lapan maklumat dalam • Rancangan perniagaan
pemasaran yang sesuai ringkasan eksekutif ialah: boleh membantu
untuk mengagihkan (i) Misi perniagaan. [1m] institusi kewangan
produk daripada (ii) Maklumat pemilik. [1m] menjustifikasikan
perniagaan kepada (iii) Modal permulaan. [1m] permohonan usahawan
pelanggan pada tempat (iv) Nama perniagaan. [1m] bagi pembiayaan
yang sesuai serta pada (v) Alamat perniagaan. [1m] perniagaan atau projek
masa yang tepat. [1m] (vi) Bentuk perniagaan. [1m] melalui pinjaman dari
• Saluran pemasaran (vii) Kegiatan utama produk segi daya maju dan
yang digunakan oleh atau perkhidmatan. [1m] kemampuan membuat
perniagaan termasuk (viii) Nombor pendaftaran pembayaran balik
pemborong, peruncit, perniagaan atau nombor pinjaman. [1m]
broker, atau ejen. [1m] lesen perniagaan. [1m] (iv) Pembekal [1m]
• Orang yang
5. (a) Empat maklumat yang (c) Empat tujuan rancangan menawarkan bahan
perlu ada dalam rancangan perniagaan: mentah atau barang
pentadbiran bagi sesebuah (i) Memohon pinjaman. [1m] niaga kepada sesebuah
rancangan perniagaan ialah: (ii) Merancang pelaksanaan perniagaan. [1m]
(i) Carta organisasi perniagaan. [1m] • Rancangan perniagaan
perniagaan. [1m] (iii) Memberi keyakinan boleh meyakinkan
(ii) Spesifikasi tugas kepada bank untuk
mengikut jawatan. [1m] membiayai kos
(iii) Jadual imbuhan atau gaji pelaksanaan perniagaan.
serta insentif. [1m] [1m]
J31 © Penerbitan Pelangi Sdn. Bhd.
The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.
Sample pages of Top One (Perniagaan F5) Penerbitan Pelangi Sdn Bhd
Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search