อันชนกชนนีนี้รักเจ้าฯ

อนั ชนกชนนีนี้รักเจ้า เทียมเทา่ ชีวากว็ ่าได
้

หลวงตาพระมหาบัว ญาณสมั ปนั โน

วดั ป่าบา้ นตาด จังหวัดอดุ รธานี

โ
อดนั ยชหนลกวงชตนาพนรีนะมีร้ หกั าเบจวั า้ ญเาทณียสมมั ปเทันโา่ นช
ีวาก็ว่าได้




ISBN : 978-616-7174-61-7


พมิ พ์ครั้งที่ ๑ : มถิ ุนายน ๒๕๕๔


จำนวนพิมพ์ : ๕,๐๐๐ เลม่


จัดพมิ พ์โดย : คณะศษิ ยานุศิษย
์



ถ้าทา่ นผ้ใู ดประสงค์จะพิมพ์แจกเปน็ ธรรมทาน ทา่ นผู้น้ันกรณุ าพมิ พ์

ไดต้ ามประสงคโ์ ดยไมต่ อ้ งขออนญุ าตแตอ่ ยา่ งใด นอกจากพมิ พเ์ พอ่ื จำหนา่ ย

จึงขอสงวนลิขสิทธ์ิ เพราะผู้แสดงไม่ต้องการอะไรยิ่งกว่าใจที่เป็นสมบัติ

ล้นค่ากว่าสมบัติใดๆ ในโลก






พิมพท์ ี่ บริษัท ศิลปส์ ยามบรรจุภัณฑ์และการพิมพ์ จำกัด

โทรศัพท์ ๐-๒๔๔๔-๓๓๕๑-๙ โทรสาร ๐-๒๔๔๔-๐๐๗๘

E-mail: [email protected]

บทนำ


“จอมปราชญ์ทั้งหลาย พระพุทธเจา้ ทุกๆ พระองค์ทรงเทิดทูนคณุ ของพอ่ ของแม่เปน็ เสยี ง
เดยี วกันหมด ฟงั ข้อนี้ให้ด
ี
เราเกิดมาทุกคนมีพ่อมีแม่เป็นผู้เล้ียงดูต้ังแต่อยู่ในท้องมา ยาเขาเรียกว่าครรภรักษาๆ
คอื รกั ษาลกู ในทอ้ ง กเ็ รมิ่ มมี าแลว้ ตงั้ แตโ่ นน้ จนกระทง่ั ตกคลอดออกมา การเลยี้ งดทู กุ กทิ กุ กี
ทุกแง่ทุกมมุ พอ่ แม่จะทุ่มลงเพ่ือเราคนเดยี วๆ ใครเป็นลกู ของท่านคนไหนกค็ นน้ันละเตม็ เมด็
เต็มหน่วย จะทุกข์จะจนหนโลก พ่อแม่ไม่ได้สนใจยิ่งกว่าความรักลูก ความทะนุถนอมลูก
ตั้งแต่อยู่ในท้องมา แม่กับพ่อจะเป็นภาระอันหนักหน่วง พอตกคลอดออกมาแล้วการดูแล
รกั ษาทกุ อย่าง จะปฏบิ ัตเิ ป็นระยะๆ ตัง้ แต่อยู่ในท้องปฏิบัตอิ ยา่ งหน่งึ ตกคลอดออกมาแล้ว
ปฏิบตั ิอีกอย่างหนงึ่ แล้วเติบโตขึน้ มาแล้วปฏบิ ตั อิ ีกอย่างหนึ่งๆ

จนกระท่ังเป็นผู้เป็นคนขึ้นมานี้ออกมาจากไหน คือออกมาจากพ่อจากแม่เป็นผู้ประกัน
ชีวิตจิตใจความเป็นอย่ขู องเราทุกดา้ นทกุ ทาง ไม่มีใครสามารถอาจหาญทจี่ ะมาทำได้อยา่ งพ่อแม่
ของเรา โดยไม่คำนงึ ถงึ ความยากดีมจี นอะไรเลย มีแต่ความเมตตาสงสารลูกทั้งนนั้ ดว้ ยกนั หมด
เพราะฉะน้นั เวลาเราเตบิ โตข้ึนมาแล้ว ใหร้ ูจ้ ักบุญจกั คณุ ของพ่อของแม่ของเรา อยา่ ถกอยา่ เถียง
อย่าดอุ ย่าดา่ อยา่ ขดั อย่าขืนอย่าดอ้ื ดงึ ฝา่ ฝืน ไม่เหมาะสมอย่างยิง่ ให้ปฏบิ ตั ติ ามคำของพอ่
ของแม่ บาปกรรมจะไมไ่ ด้หนักหนาเกินไป ถ้าเราไม่มีอะไรตอบแทนบญุ คุณพอ่ แมน่ ีบ้ าปจะหนัก
มากนะ

ทา่ นจึงเทยี บไว้ พ่อกับแม่น้ันเทียบกับพระอรหันต์องคห์ นง่ึ ฟงั ซิ โทษก็มาก คุณกม็ าก
อยกู่ บั พ่อกับแม่ ถา้ ไปทำผิดพลาดเขา้ มาโทษกม็ าก ถ้าทำดี อานสิ งส์คุณค่าแห่งการปฏิบตั ิตวั
อปุ ถมั ภ์อุปฏั ฐากพอ่ แม่ เพราะความรจู้ ักบญุ จักคณุ ก็มีมาก ทา่ นสอนว่าอยา่ งนั้น ทา่ นจงึ เทยี บไว้
พ่อกับแม่นี้เทียบกับพระอรหันต์องค์หน่ึง เราไปแตะต้องทำลายพระอรหนั ตแ์ บบใดๆ กต็ าม

มโี ทษมากๆ แลว้ การทำบญุ ใหท้ านกบั พระอรหนั ตน์ นั้ ก็มีคุณมากๆ ฉนั ใด เราทำกบั พ่อกบั แม่
ของเราทง้ั ฝ่ายดีฝา่ ยชั่ว จะมโี ทษมากมีคณุ มากเช่นเดียวกนั ใหล้ กู หลานทงั้ หลายจำเอานะ”


“คุณของพ่อแม”่

เม่อื วันที่ ๑๕ พฤศจกิ ายน พทุ ธศักราช ๒๕๔๓


“อันชนกชนนีนี้รักเจ้า เทียมเท่าชีวาก็ว่าได้” เป็นหนังสือท่ีองค์หลวงตาเขียนข้ึนเม่ือปี
๒๕๑๐ และในบรรดาหนงั สอื จำนวนมากมายหลายปกเกยี่ วกบั ทา่ นนนั้ ทท่ี า่ นเรยี บเรยี งเขยี นเอง
มีเพียง ๑๓ เล่ม และนีค่ อื ๑ ใน ๑๓ เลม่ นนั้

มรดกธรรมเล่มน้ีได้พรรณนาถึงบุญคุณของบิดามารดา ทั้งยังบอกแนวทางข้อปฏิบัต
ิ
ท่บี ตุ รจะพงึ มตี อบแทน แสดงความกตัญญูกตเวทีต่อบิดามารดาผเู้ ป็นบุพการี

ศิษยานุศิษย์เห็นคุณค่าในงานเขียนเล่มนี้ จึงพร้อมใจกันจัดพิมพ์ขึ้นเพ่ือน้อมบูชา
พระคณุ ขององคท์ ่าน ผู้เป็นพ่อ แม่ ครู อาจารย์ ของศิษยท์ ง้ั หลาย


คณะศิษยานศุ ษิ ย์

อนั ชนกชนนนี ้ีรักเจา้ เทยี มเทา่ ชีวากว็ ่าได้

รจนาโดย
หลวงตาพระมหาบัว ญาณสมั ปันโน

วดั ป่าบ้านตาด จงั หวัดอดุ รธานี

“...การทำ�คณุ หรอื ท�ำ โทษแกท่ ่านทั้งสองแม้คนใดคนหน่ึง
จงึ เท่ากบั ท�ำ คุณหรอื ทำ�โทษแก่พระอรหันตอ์ งคห์ นึ่งเหมอื นกนั

คุณกม็ ีมาก แต่โทษก็มมี หันต์เชน่ กัน...”

ส่ิงที่มีอำ�นาจ สามารถทำ�ให้ทุ่มเทชีวิตจิตใจและสมบัติท้ังปวงที่มีลงไปโดยไม่คิด
อ่านและอาลัยเสียดายนั้น คือความรักของบิดามารดาที่มีต่อบุตรธิดา เพราะเป็นเลือด
ในหัวอกของตนแท้ ซ่ึงควรเรียกได้ว่าเป็นผู้คอยรับบาป-กรรมจากบุตรธิดาอย่างสนิทใจ
ไม่มีทางหลีกเลี่ยง การเลี้ยงดูทุกอย่างก็ทำ�ด้วยความรักความสงสารอย่างสุดจิตสุดใจ
ไมว่ า่ บดิ ามารดานน้ั ๆ จะเปน็ ชาตชิ น้ั วรรณะใด และตกอยใู่ นฐานะมง่ั มหี รอื ยากจนเพยี งไร
ส่วนความรักบุตรธิดานั้นไม่มีจนและลดลงตามฐานะเลย แต่เป็นความรักที่มีสมบูรณ์
และล้นฝงั่ แห่งใจอยเู่ สมอ ยงิ่ กว่านำ�้ ในมหาสมทุ รซึ่งมเี วลาขึ้นลงตามเวลาของมนั ความรกั
กม็ าก การเลี้ยงดกู ย็ าก การบรกิ ารทุกด้านกย็ าก ความพยายามท่จี ะใหบ้ ุตรธิดาเปน็ คนดี
ในปัจจบุ ันและอนาคตกย็ าก ไมม่ คี �ำ ว่า “ง่าย” แฝงอยบู่ า้ งเลย ทกุ ๆ อริ ิยาบถไม่ปรากฏ
ว่าได้ลดหย่อนผ่อนคลายความรัก ความห่วงใยในบุตรธิดาลงบ้างเลย แม้จะเรียกว่า
“นรกแห่งความรัก ความห่วงใย” ก็ไม่ควรจะผิด เพราะผู้เป็นบิดามารดาของบุตรธิดา
ตอ้ งตกนรกหลุมรักหลมุ ห่วงใยนดี้ ้วยกนั แทบทกุ คน

หลวงตาพระมหาบวั ญาณสัมปนั โน 3

บุตรธิดาท้ังหลายผู้มีบิดามารดาเป็นแดนเกิดและเล้ียงดู จึงควรสำ�นึกตัวอย่างยิ่ง
จะไดเ้ ห็นความสำ�คัญของชีวติ อัตภาพร่างกาย และความผดิ -ถกู -ชั่ว-ดีของตน เผอื่ มี
ความทะนงตนในความเป็นอิสระของชีวิต และความประพฤติท่ีเข้าใจว่าปราศจากหลัก
ประกนั คอื บดิ ามารดา กจ็ ะมที างแกไ้ ขใหล้ ดลง และกลบั เหน็ บญุ คณุ ของทา่ นทใ่ี หก้ �ำ เนดิ
และเลี้ยงดูเรามาแต่วันอุบัติข้ึนเป็นมนุษย์ ไม่ลืมตัวจนกลายเป็นคนตีเสมอเย่อหยิ่งต่อ
บิดามารดา ผูพ้ ลชี พี เพอ่ื บุตรธิดาตลอดมาดว้ ยความรกั อย่างบริสทุ ธิใ์ จ ไมม่ พี ษิ ภยั แฝง
อยใู่ นความรกั นนั้ ๆ เลย
บตุ รธดิ าจะไปหาความรกั ความสงสารอนั มคี ณุ คา่ ยง่ิ จากใครและทไ่ี หนไดอ้ กี นอกจาก
บดิ ามารดาแลว้ ไมม่ ที า่ นผใู้ ดจะสามารถหยบิ ยกใหเ้ ราได้ ดงั นน้ั บุคคลท่ีหาได้ยากในโลก
จึงควรจะได้แก่บดิ ามารดาผู้ให้ก�ำ เนิดและเล้ยี งดบู ุตรธดิ าเท่านั้นเปน็ อันดับแรก การสนอง
ตอบแทนด้วยคุณค่าอันสูงสมเกียรติ จึงไม่มีส่ิงใดย่ิงไปกว่าความรู้สำ�นึกในพระคุณ
การยอมรับคำ�ตักเตือนส่ังสอนด้วยความเต็มใจและปฏิบัติตาม ไม่ฝ่าฝืน ยึดถือท่าน
เป็นเส้นชีวิตและทางดำ�เนินโดยชอบธรรม ภาระหนักเรายอมรับ แมท้ า่ นหา้ มในขณะเรา
ท�ำ ผดิ เรายอมจ�ำ นน ปฏบิ ตั ติ นตอ่ ทา่ นประหนง่ึ ผา้ ขร้ี ว้ิ หรอื ทเ่ี ชด็ เทา้ ฉะนน้ั

4 อันชนกชนนนี ี้รักเจา้ เทยี มเทา่ ชีวากว็ า่ ได้

“...ในธรรมทา่ นสอนไว้วา่
ควรอปุ ถัมภบ์ ำ�รงุ บิดามารดาให้มีความผาสุกเยน็ ใจ เปน็ มงคลอันสงู สุด...”

ถ้าจะใหถ้ กู ตามหลักความจรงิ แล้ว ควรจะพดู วา่ ไม่มีใครจะรบรวนกวนใจบดิ ามารดา
ด้วยเร่ืองและสิ่งต่างๆ ไม่มีเวลาจบส้ินย่ิงกว่าบุตรธิดา ซึ่งถือว่าเป็นสมบัติอันแสนรัก
และสงวนของท่าน แต่มิได้ถือว่าเป็นการรบกวน พอที่จะให้เกิดการคิดนึกในแง่ร้ายต่อ
บุตรธิดาของตน เพราะความรักความสงสารอันท่วมท้นมาลบล้างโดยสิ้นเชิงตลอดมา
จึงแม้แสนจะลำ�บากและฝืดเคืองก็จำ�ต้องรับโดยท่ัวกัน ฉะนั้นบุตรธิดาคนใดที่มองข้าม
แดนก�ำ เนดิ คอื บิดามารดาผมู้ คี ุณอนั ลน้ พ้น ไม่น�ำ พาต่อความเคารพย�ำ เกรง ไมน่ �ำ พา
ต่อการอบรมสั่งสอน ไม่น�ำ พาตอ่ การสนองตอบแทนบญุ คุณเท่าทค่ี วรแกฐ่ านะ ไม่นำ�พา
ต่อการเทิดทูนว่าเป็นผู้สูงสุดด้วยความเมตตาและการเสียสละทุกอย่างเพื่อตนตลอดมา
ทำ�ความเมินเฉยประหนึ่งตนเกดิ จากโพรงไม้ ไร้บดิ ามารดาผปู้ ระคับประคองเยย่ี งมนษุ ย์
ทง้ั หลาย บตุ รธดิ าคนนน้ั จัดวา่ สรา้ งกรรมลบล้างคุณสมบัตแิ หง่ ความเป็นมนุษยโ์ ดยชอบ
ของตนให้ย่อยยับไป ไม่มีคุณเทา่ ท่ีควรเรียกว่า ลูกผู้สมบูรณ์แบบเหลืออยู่เลย เพราะ
ประเพณีของมนุษยธรรมทวั่ ๆ ไป ผู้เป็นบตุ รธดิ าควรจะทราบและระลึกถึงความส�ำ คัญ
ของท่านตลอดอวสาน
ในธรรมท่านสอนไว้ว่า ควรอุปถัมภ์บำ�รุงบิดามารดาให้มีความผาสุกเย็นใจเป็น
มงคลอันสูงสุด ดังน้ี ก็เพื่อเป็นทางท่ีถูกต้องดีงามสำ�หรับบุตรธิดาจะพึงทำ�การสนอง

6 อนั ชนกชนนนี ้รี กั เจา้ เทยี มเทา่ ชวี ากว็ ่าได้

ตอบท่าน ก็การอุปถัมภ์บำ�รุงน้ัน มีหลายประเภทและหลายวิธีด้วยกัน เช่น การให้
สมบัติเงินทอง ข้าว นำ้� อาหารคาวหวาน เส้ือผ้า ที่อยู่อาศัย เหล่าน้ีเรียกว่าให้การ
อุปถมั ภ์บ�ำ รงุ การพยาบาลรกั ษาในเวลาเจบ็ ไข้ได้ทกุ ข์ หรอื ประคับประคองท่านในเวลา
แก่ชรา ยืนเดนิ นั่งนอนหรือไปมาไมส่ ะดวก กเ็ รียกวา่ การอปุ ถมั ภบ์ ำ�รงุ การรกั ษาน�ำ้ ใจ
ไม่ให้ได้รับความกระทบกระเทือนบอบชำ้�จากการแสดงออกของบุตรธิดา ก็เรียกว่าการ
อปุ ถมั ภ์บ�ำ รุงแตล่ ะอย่างๆ การบ�ำ รุงด้วยวตั ถหุ รือด้วยมรรยาทอธั ยาศัย ไม่ฝา่ ฝนื ด้อื ดึง
เรียกวา่ การอปุ ถัมภบ์ �ำ รงุ ท้ังนั้น ตลอดการช่วยเตอื นด้วยอุบายตา่ งๆ ในทางทช่ี อบ หรือ
ปลอบโยนใจให้รื่นเริงใจในเวลาท่ีท่านเกิดความหงุดหงิดไม่สบายใจในบางเวลา เรียกว่า
เปน็ การอปุ ถมั ภ์บำ�รงุ ทง้ั นัน้
บุตรธิดาที่ดีและฉลาด ย่อมทำ�ให้บิดามารดาได้รับความสุขกายสบายใจโดยอุบาย
วิธีต่างๆ ไม่มีประมาณ ช่ือว่าเกิดมาประดับเกียรติยศชื่อเสียงและส่งเสริมวงศ์สกุลให้
วฒั นาถาวร เปน็ สกุลทน่ี ่าเคารพนบั ถือ ผดิ กับบตุ รธดิ าทีเ่ กิดมาเป็นตัวบงุ้ ตัวหนอนบอ่ น
ทำ�ลายจิตใจและทรัพย์สินวงศ์สกุลให้ย่อยยับอับเฉา สมบัติเงินทองงอกไม่ทัน ถูกแทะ
ถกู ไชจากบุตรธิดาประเภทตวั บุ้งตัวแมลง

หลวงตาพระมหาบวั ญาณสัมปนั โน 7

“...การประพฤติตวั ดกี ช็ ือ่ วา่
เทดิ ทูนเกียรติคณุ

ของบดิ ามารดาและวงศ์สกลุ ไวไ้ ด้
และเป็นผมู้ อี นาคตอนั แจ่มใส...”

ท่านสอนเป็นคำ�โบราณไว้ว่า ลูกที่ดีดำ�รงวงศ์สกุลแท้ก็มี ลูกคือลอกที่คอยแต่จะ
ปอกจะลอกเอาสมบัติเงินทองก็มี ลูกคือลากท่ีคอยแต่จะลากบิดามารดาเข้าไปห้องขัง
และตะราง เพราะความเปน็ หว่ งลูกที่ทำ�ชัว่ ถกู จับเขา้ ห้องขังหรือตดิ คุกกม็ ี ลูกคือเลิกจาก
ความนับถือเป็นบิดามารดากัน เม่ือบิดามารดาหมดทรัพย์สมบัติไม่มีอะไรติดตัวเพราะ
ลูกประเภทลอกลักเอาไปหมดแล้วก็มี ลูกที่นอกจากลูกท่ีดีและดำ�รงวงศ์สกุลไว้ได้แล้ว
เรียกว่า ลูกประเภทกาฝาก เพราะคอยทำ�ลายล้างผลาญบิดามารดาร้อยเล่ห์พันนัย
ใหไ้ ด้รับความฉบิ หายเดอื ดรอ้ นไปตามๆ กนั
เราทุกคนซ่ึงมิได้มีความมุ่งหวังตั้งหน้ามาทำ�ลายบิดามารดาผู้บังเกิดเกล้า จึงควร
ระวังสำ�รวม เจียมตัวเจียมใจต่อท่าน พยายามปฏิบัติตนในทางท่ีดี สิ่งท่ีรู้แล้วว่าไม่ดี
และใหโ้ ทษไม่ควรกล้าหาญหัดรทิ �ำ ลงไป แมน้ อ้ ยกจ็ ะลุกลามเปน็ มากหากทำ�ไม่หยุด
การประพฤติตัวดีก็ช่ือว่าเทิดทูนเกียรติคุณของบิดามารดาและวงศ์สกุลไว้ได้ และ
เป็นผู้มีอนาคตอันแจ่มใส ถ้าเป็นหญิงจะหาคู่ครองก็ไม่มีใครรังเกียจ ถ้าเป็นชายก็มี
เสน่ห์เต็มตัวไม่กลัวความตำ�หนินินทา หากจะชอบพ่วงแฟนหญิงก็คงจะได้เป็นพวงๆ
และดำ�รงวงศ์สกุลเป็นปึกแผ่นแน่นหนา จึงควรปลูกศรัทธาในตัวเองต่อสิ่งท่ีดีให้มาก
จะเป็นคนไม่ยากจน

หลวงตาพระมหาบัว ญาณสมั ปนั โน 9

“...มาตาปิตอุ ุปัฏฐานธรรมน้ี
พระพุทธเจ้าทรงเคยบำ�เพญ็ ด้วยความเคารพเอื้อเฟื้อตลอดมา
แม้ในคราวเสวยพระชาติเป็นสตั ว์ทถ่ี อื ว่าเป็นชาตทิ ี่อาภพั กไ็ มท่ รงลดละ

จนถงึ ความเป็นศาสดาสอนโลก
ก็ย่งิ ทรงเทดิ ทนู ธรรมข้อน้ีให้ประจกั ษ์แกโ่ ลกอยา่ งเปิดเผย

ไมท่ รงดัดแปลงแก้ไขให้เป็นอยา่ งอืน่ ...”

มาตาปิตุอุปัฏฐานธรรมนี้ พระพุทธเจ้าทรงเคยบำ�เพ็ญด้วยความเคารพเอ้ือเฟ้ือ
ตลอดมา แมใ้ นคราวเสวยพระชาติเปน็ สตั วท์ ถ่ี ือว่าเป็นชาติที่อาภพั กไ็ มท่ รงลดละ จนถงึ
ความเป็นศาสดาสอนโลก ก็ย่ิงทรงเทิดทูนธรรมข้อนี้ให้ประจักษ์แก่โลกอย่างเปิดเผย
ไม่ทรงดัดแปลงแก้ไขให้เป็นอย่างอื่น เพราะทรงเห็นว่า เป็นธรรมอันถูกต้องเหมาะสม
อย่างย่ิงแล้ว ท่ีกุลบุตรกุลธิดาท้ังหลายผู้ตกอยู่ในภาวะเป็นหนี้บุญคุณของบิดามารดา
จะมีทางล้างบาปล้างกรรมของตนเสียบ้าง พอให้เบาบางลงจากกรรม ท่ีได้ทำ�ให้ท่านได้
รับความลำ�บากทรมาน จนไม่มีขอบเขตจะประมาณได้ นับแต่วันเริ่มแรกเข้าสู่ปฏิสนธิ
ในครรภ์มาจนถงึ ปจั จุบนั น้ี ทง้ั ที่รแู้ ละไมร่ ู้ ท้ังทีเ่ จตนาและไมเ่ จตนา ตลอดจนความช่ัว
ท่ีไม่พึงปรารถนาต่างๆ ซ่ึงพวกเราทำ�การสั่งสมทุกข์ให้ท่านตลอดมา เฉพาะบุตรธิดา
แต่ละคนเทา่ นนั้ กม็ ากพอแล้ว
ถ้าเปน็ วัตถซุ ่ึงควรจะเก็บมารวมเป็นกองไว้ได้ กค็ งจะกองใหญ่เท่าภูเขาและนา่ กลัว
อย่างย่ิง ใครเดินไปเจอเข้าอาจจะรีบหาทางออกเพื่อพ้นภัย เพราะเป็นกองบาปกรรมที่
น่ากลัวมาก ทงั้ อาจจะพากนั ลดหย่อนผอ่ นเบาในการทำ�ความชัว่ อย่างอน่ื ลงได้บ้าง และ
คงไม่เย่อหย่ิงจองหองและด้ือดึงต่อบิดามารดาตามใจชอบนัก ยังพอจะฟังเสียงห้าม
ปรามส่ังสอนจากท่านบ้าง แต่กรรมนี้เป็นนามธรรมไม่สามารถมองเห็นด้วยตาเน้ือ แม้

หลวงตาพระมหาบัว ญาณสมั ปนั โน 11

ใชก้ ล้องจลุ ทรรศนก์ ็ไมม่ ที างร้ทู างเห็นได้ สว่ นผลทแ่ี สดงข้นึ แกผ่ ทู้ �ำ ก็เช่นกนั ใครไมอ่ าจ
มองเห็นไดด้ ว้ ยตา แตจ่ �ำ ต้องยอมรบั ผลท่ีแสดงขนึ้ กับตัวโดยทวั่ กัน
นี่กล่าวเรื่องส่วนที่ไม่ดีไม่งามซึ่งบุตรธิดาทั้งหลายจำ�ต้องหลวมตัว และทำ�ความ
พลั้งพลาดต่อแดนท่ีเกิดของตนอยู่โดยดี แม้ผู้เขียนก็เคยเป็นมาในทำ�นองเดียวกัน
เพราะไมร่ ไู้ มเ่ ขา้ ใจหนทางหลกี เลย่ี ง
ทนี พ้ี ดู ถงึ สง่ิ ทท่ี า่ นน�ำ มาบ�ำ รงุ รกั ษาบตุ รธดิ าแตล่ ะคน นับแต่เร่ิมแรกแบกทุกข์จนลูก
เติบโตเปน็ ผเู้ ป็นคน ถา้ เป็นยาแก้โรคท่มี ชี นิดตา่ งๆ ก็หมดไปมาก ถา้ เปน็ อาหาร หวาน
คาว ขนม นม เนย เครอ่ื งดม่ื ชนดิ ตา่ งๆ กห็ มดไปมาก
การศกึ ษาซงึ่ เปน็ งานอาชีพแขนงต่างๆ และอปุ กรณ์แห่งการศกึ ษา แตช่ ้ันตน้ จนถึง
ช้ันสูงจนกว่าจะทรงตัวได้ไม่รบกวนท่าน ล้วนแต่สิ่งที่ทำ�ความหมดเปลืองอย่างมากมาย
และน่าใจหายท้ังน้ัน ไม่มีสิ่งใดจะเป็นเร่ืองเล็กน้อยเลย ถ้านำ�มากองรวมกันไว้ก็คงจะ
กองใหญแ่ ละนา่ กลวั ยง่ิ กวา่ จะนา่ ดเู สยี อกี สง่ิ ดงั กลา่ วนแ้ี มจ้ ะมากมายเพยี งไรซง่ึ หมดสน้ิ ไป
ก็ไมม่ ีบิดามารดาของบตุ รธิดาคนใด สนใจทำ�สถิตไิ วพ้ อใหร้ ู้จ�ำ นวนท่ีเสยี ไป เพราะความ
รักความเอน็ ดูสงสารบุตรธดิ ามกี ำ�ลงั มากกว่าทีจ่ ะมาคดิ ถึงสิ่งเหลา่ น้ี

12 อันชนกชนนีนีร้ ักเจ้า เทยี มเท่าชวี าก็วา่ ได้

“...ทา่ นจงึ ใหน้ ามบิดามารดาวา่
“พรหมของบุตร”

เพราะมพี รหมวหิ าร ๔
ตอ่ บตุ รธดิ าอย่างสมบูรณ์

ความรักก็บรสิ ุทธิ์
ความสงสารก็บรสิ ุทธ์ิ

ความพลอยยนิ ดี
เมื่อบตุ รธิดาได้ดกี ็บริสทุ ธิ์

ความวางตนสม�่ำ เสมอ
ตอ่ บตุ รธดิ าทุกคนกบ็ ริสทุ ธ.ิ์ ..”

ฝ่ายบุตรธดิ าควรสลดใจตอ่ การตะเกยี กตะกายของบดิ ามารดา ผู้อตุ สา่ หเ์ ลยี้ งดมู า
แตว่ นั กอ่ ก�ำ เนดิ เกดิ เปน็ มนษุ ยม์ า ไมม่ บี ตุ รธดิ าคนใดจะไปแสวงหาความรกั ความเอน็ ดสู งสาร
ความพะเน้าพะนอเอาอกเอาใจต่อการเล้ียงดูด้วยความเหนื่อยยาก และบริสุทธิ์ใจ
โดยสมำ่�เสมอได้ ณ ที่ใดและบุคคลใด นอกจากบิดามารดานีเ้ ท่านั้นที่ยอมพลที กุ อยา่ ง
แมช้ วี ติ กไ็ ม่อาลัยเสียดาย
ทา่ นจงึ ใหน้ ามบดิ ามารดาวา่ “พรหมของบตุ ร” เพราะมพี รหมวหิ าร ๔ ตอ่ บตุ รธดิ า
อยา่ งสมบูรณ์ ความรักกบ็ รสิ ุทธ์ิ ความสงสารกบ็ ริสุทธ์ิ ความพลอยยนิ ดเี ม่อื บุตรธิดา
ได้ดีก็บริสุทธิ์ ความวางตนสมำ่�เสมอต่อบุตรธิดาทุกคนก็บริสุทธ์ิ การอบรมส่ังสอนก็
ออกมาจากจิตเมตตาหวังความรู้ความฉลาดแก่บุตรธิดาของตนด้วยความบริสุทธ์ิใจ
จริงๆ แม้จะไม่มีความรู้มากมาย แต่ก็พยายามอบรมส่ังสอนไปตามภูมิความรู้ความ
สามารถทม่ี อี ยอู่ ยา่ งบรสิ ทุ ธใ์ิ จไมม่ ปี ดิ บงั ไวเ้ ลย ทง้ั สมบตั เิ งนิ ทองของมคี า่ บรรดาทม่ี มี ากนอ้ ย
อนั เปน็ สว่ นวัตถนุ อกกาย ท้ังสมบตั ภิ ายในคือพรหมวหิ าร ๔ เปน็ ตน้ ทย่ี อมทุ่มเทลง
เพอ่ื บุตรธดิ าทุกคนโดยไม่เสยี ดายแม้แตน่ ิด ฉะน้ัน จึงสมควรเป็นทักษณิ าของบตุ รธดิ า
เสมอด้วยพระอรหันต์องค์หนึ่ง การทำ�คุณหรือทำ�โทษแก่ท่านทั้งสองแม้คนใดคนหน่ึง
จึงเท่ากับทำ�คุณหรือทำ�โทษแก่พระอรหันต์องค์หน่ึงเหมือนกัน คุณก็มีมาก แต่โทษก็มี
มหันตเ์ ช่นกัน

14 อันชนกชนนีนรี้ กั เจา้ เทียมเทา่ ชวี าก็วา่ ได้

ท่านจึงสอนให้ระมัดระวังเอานักหนาไม่ให้ลบหลู่ดูหมิ่น แม้ท่านจะตกอยู่ในฐานะ
เชน่ ไร ก็ควรเทิดทนู ไวบ้ นเศียรเกลา้ ไมค่ วรดูแคลน เพราะใครไมส่ ามารถมองเหน็ เสน้ ทาง
ทม่ี าของกรรม ซง่ึ พาใหส้ ตั วโ์ ลกเปน็ ไปตา่ งๆ กนั ว่าจะมาแบบไหน ต่อเมอ่ื ทราบก็กลายมา
เป็นเร่ืองของตัวเข้าเสียแล้ว จึงสุดวิสัยท่ีจะแก้ นอกจากจำ�ต้องยอมรับกันเท่าน้ันไม่มี
ทางหลบหลกี หรอื เปลย่ี นตัว เพราะกฎของกรรมเคยเป็นมาอยา่ งนี้ ใครไมส่ ามารถจะแก้
ใหเ้ ปน็ อยา่ งอื่นตามความชอบใจได้
ดังน้ันบุตรธิดาท่ีดีมีเหตุผลจึงควรเช่ือกรรมซ่ึงเปรียบเหมือนเงาเทียมตัว และควร
ปฏิบัติต่อบิดามารดาตามเยี่ยงอย่างของพระบรมศาสดาพาดำ�เนินมา แม้พ่อแม่พาเสวย
พระชาตเิ ปน็ สัตว์กย็ อมรับนบั ถือ และเล้ยี งดูไปตามอธั ยาศัยผู้รูค้ ณุ ไมล่ ืมตวั มัวเมา คือ
เอาใจฝักใฝ่ต่อท่านเสมอด้วยความเอาใจฝักใฝ่ต่อเรา เพราะโดยมากเราไม่ค่อยอยู่ด้วย
ความอดอยากขาดแคลน ทุกกาลและสถานท่ีมักจะมีความพอกพูนด้วยเคร่ืองบำ�รุง
ต่างๆ อย่างเหลือเฟือจนกลายเป็นเฟ้อไปในบางกาล โดยไม่รู้สึกว่าตัวเราเฟ้อและลด
คุณค่าลงไป เพราะเคร่ืองบำ�รุงกลายเป็นเครื่องสังหารบั่นทอนลงวันละเล็กละน้อย
มีความเคารพรกั บดิ ามารดาให้มากไว้ ดีกว่าเราเคารพรกั เราในทางไมด่ ี ซึง่ ขนื ใหเ้ ปน็ ไปมากๆ
จะพาให้เราขาดทุนสูญทรัพย์และกลับตัวไมไ่ ดต้ ลอดกาล

หลวงตาพระมหาบัว ญาณสัมปันโน 15

เอาใจท่านให้มากกวา่ เอาใจเรา เพราะโดยมากเราชอบปล่อยตามใจโดยไมม่ ีเหตผุ ล
ทค่ี วรยึดเปน็ หลกั ได้ จึงพาให้ผิดพลาดมากกว่าจะเป็นผลดี เพราะการปล่อยตามใจจน
เกนิ ไปเปน็ ต้นเหตุ ยอมเช่ือฟงั ค�ำ ท่านตกั เตือนสัง่ สอนให้มากกวา่ การเชอื่ ฟงั ความรคู้ วาม
เหน็ ของตน ซ่งึ เป็นไปดว้ ยความคกึ คะนอง เพราะเปน็ ความรู้ความเหน็ ท้ังด้นุ ที่ยงั ไม่ได้
กล่นั กรองให้อยู่ในกรอบแห่งความพอดีและเหมาะสมบ้างเลย
ขอ้ นจ้ี ะเหน็ ไดใ้ นขณะทใ่ี จเกดิ ความเพลดิ เพลนิ อยา่ งเตม็ ทแ่ี บบน�ำ้ ลน้ ฝง่ั จะไมย่ อม
ฟังเสียงใครเอาง่ายๆ แม้บิดามารดาจะเป็นคนช้ันสูงมีฐานะดีเพียงไร หรืออินทร์พรหม
ตนใดจะมาว่ากลา่ วสอนว่าสงิ่ น้นั ไม่ดสี ง่ิ นไ้ี ม่ควรท�ำ จะน�ำ ความเสียมาสู่ตนและวงศ์สกุล
ดังน้ีก็ตาม ใจจะไม่ยอมฟังเสียงห้ามปรามส่ังสอนนั้นเลย แต่จะพยายามเอาตามความ
ชอบใจของตนทา่ เดยี ว โดยไมย่ อมคดิ บญั ชดี ชี ว่ั อะไรทง้ั นน้ั
กว่าจะรู้สกึ ตัวเวลาจึงสายไป สุดท้ายกก็ ลายเปน็ บุคคลประเภทหมดหวัง บิดามารดา
พน่ี ้องญาตมิ ติ รวงศส์ กลุ กพ็ ลอยหมดหวังไปด้วยกัน
เช่นเดียวกับคนไขป้ ระเภทท่ีหมดหวังนอกจากจะเตรียม อนิจฺจํ ทกุ ขฺ ํ อนตตฺ า ไว้
ต้อนรับแลว้ ไมม่ วี ธิ อี นื่ ใดจะทำ�ใหเ้ กดิ ผล

16 อนั ชนกชนนีน้ีรักเจ้า เทียมเทา่ ชีวาก็วา่ ได้

“...เราจะไปเที่ยวแสวงหาฟงั คำ�อบรมสง่ั สอน
ท่ีเตม็ ไปด้วยเมตตาอันซาบซึ้ง
เหมือนบิดามารดาไมม่ แี ล้ว...”

พระพุทธเจ้าท่านฉลาดแหลมคมสมเป็นศาสดาของโลกจริงๆ จึงประทานธรรมไว้
ทง้ั ธรรมเพอ่ื คนมหี วงั ทง้ั ธรรมเพอ่ื คนหมดหวงั ดงั ทเ่ี หน็ ทา่ นสวดเพอ่ื คนทย่ี งั เปน็ อยกู่ ม็ ี
เพือ่ คนหมดหวังคือตายแลว้ กม็ ี ดงั ทีพ่ ดู กนั วา่ ให้บุญคนตาย ซงึ่ เปน็ ค�ำ ตดิ ปากของชาวพทุ ธ
ตลอดมา ท่านทไี่ ดบ้ ตุ รธดิ าประเภทน้ีมาเหยียบย�่ำ ท�ำ ลายหัวใจ ต้องไดร้ บั ความทุกขท์ รมาน
อยา่ งมากมาย ไมส่ มกบั ทเ่ี ลย้ี งมาดว้ ยความรกั ซง่ึ มนี �ำ้ หนกั เสมอดว้ ยแผน่ ดนิ
ฉะนั้นบุตรธิดาจึงไม่ควรริอ่านหัดทำ�ในส่ิงที่จะเป็นไปเพ่ือความหมดหวัง แม้จะโง่
หรือฉลาดเพียงไร ก็ขอได้ฟังเสียงบิดามารดาผู้คอยรับผิดชอบและมองเห็นการณ์ไกล
อบรมสง่ั สอน
เราจะไปเที่ยวแสวงหาฟังคำ�อบรมสั่งสอนที่เต็มไปด้วยเมตตาอันซาบซึ้ง เหมือน
บิดามารดาไม่มีแลว้ ลำ�พงั ความร้ทู ีไ่ ดศ้ ึกษามา ถ้าไมม่ ีบดิ ามารดาเปน็ น�ำ้ เชอ่ื มคอยเสริมรส
อย่เู บือ้ งหลงั แลว้ อาจจะเป็นความรู้ทเี่ สรมิ ไฟทฐิ ิมานะราคะตัณหาให้แรงกลา้ จนไมม่ ีทาง
ดบั ได้ และทำ�บัณฑติ หนุ่มสาวให้เสียคนไปในวินาทีใดกไ็ ด้ จึงไม่ควรภูมใิ จและทะนงตัว
ไปกับความรู้ประเภทแหวกแนวจนเกินไป และควรถือบิดามารดาเป็นหลักใจไว้ในฐานะ
พวงมาลยั หรอื เบรกรถ จะพาใหป้ ลอดภัยทงั้ ปจั จบุ ันและอนาคต ทัง้ จะเป็นคนมีหลักยดึ
ม่ันคงต่อไป มารร้อยแปดท่ีมีอยู่รอบด้านและคอยฉวยโอกาสกับคนที่ปล่อยตัวปล่อยใจ

18 อนั ชนกชนนนี ีร้ ักเจา้ เทียมเท่าชวี ากว็ ่าได้

จะไมม่ ารังควานไดอ้ ยา่ งง่ายดาย เพราะการเชื่อฟังและอยู่ในโอวาทของท่านไม่มที างเสียหาย
แต่อย่างใด นอกจากจะช่วยเสริมความรู้ความประพฤติให้มีคุณภาพสูงขึ้นโดยถ่ายเดียว
เทา่ นน้ั
ขอให้เชอ่ื เถดิ วา่ บิดามารดาคือบคุ คลวิเศษและซือ่ สตั ย์สจุ ริต เมตตาต่อบุตรธดิ า
อย่างฝังใจแต่ไหนแต่ไรมา ร้อยทั้งร้อยไม่มีเคลือบแคลงสงสัย เป็นที่มั่นใจได้ยิ่งกว่า
ชีวิตและความม่ันใจของเราซ่ึงมีต่อตนเองเสียอีก คนท่ีเคารพเชื่อฟังพ่อแม่ไม่ด้ือดึง
ฝา่ ฝนื แมจ้ ะเปน็ คนโงเ่ ขลาเบาความคดิ แตก่ เ็ ปน็ บคุ คลทน่ี า่ รกั นา่ สงสาร คนทถ่ี อื พอ่ แม่
เปน็ หลกั ใจไมค่ อ่ ยตน่ื เตน้ ผาดโผน ชอบมนี สิ ยั กลวั บาป มหี ริ โิ อตตปั ปะประจ�ำ ใจ ไมค่ อ่ ย
ชอบแสดงตัวแบบลิงค่างบ่างชะนีซ่ึงเป็นสัตว์ชอบห้อยโหนโยนตัวไม่อยู่เป็นสุข เวลาโดด
ถกู กง่ิ ไม้ผกุ ็เห็นผลทนั ตา ยิ่งเป็นบุตรธิดาท่ีฉลาดดว้ ยแล้ว ก็ยง่ิ ช่วยสง่ เสรมิ ความสงา่ งาม
แก่วงศส์ กลุ ไม่มสี ิ้นสุด เพราะความเคารพเชื่อฟงั บดิ ามารดาเปน็ เครอ่ื งเสริมเกียรติ
ทา่ นกลา่ วไวว้ า่ บตุ รมี ๓ ประเภท คอื อภชิ าตบตุ ร ๑ อนชุ าตบตุ ร ๑ อวชาตบตุ ร ๑
บุตรท้ังสามประเภทน้ีมีคุณสมบัติยิ่งหยอ่ นกว่ากันตามลำ�ดับ คำ�วา่ บตุ รในทน่ี ้ีพงึ ทราบว่า
รวมทั้งบุตรหญิงบุตรชายด้วย โปรดทราบตามกิริยาของเพศที่นิยมการทำ�ดีและทำ�ช่ัว
ไมเ่ หมอื นกัน

หลวงตาพระมหาบวั ญาณสมั ปนั โน 19

อภิชาตบตุ ร เป็นบตุ รท่มี ีคณุ สมบตั ยิ ิง่ กว่าบดิ ามารดา ท้ังนอ้ี าจมไี ด้หลายทาง คอื
ทางสตปิ ญั ญาความเฉลยี วฉลาดบา้ ง ทางความรวู้ ชิ าในแงต่ า่ งๆ บา้ ง ทางฐานะความเปน็
อยบู่ า้ ง ทางดา้ นความประพฤตแิ ละศลี ธรรมทว่ั ๆ ไปบา้ ง หรอื เปน็ นกั บวชทม่ี คี ณุ ธรรมสูง
คืออาจบรรลุธรรมเป็นขั้นๆ จนถึงชั้นสูงสุด คืออรหัตผลบ้าง เป็นพระปัจเจกพุทธเจ้า
บ้าง เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบ้างต่างๆ กัน เฉพาะอริยธรรมข้ันใดข้ันหน่ึงที่บิดา
มารดาไมส่ ามารถบรรลไุ ด้ ควรยกยอ่ งบตุ รผไู้ ดบ้ รรลวุ า่ เปน็ ผมู้ คี ณุ ธรรมสงู กวา่ บดิ ามารดา
และควรเรยี กว่าเปน็ อภิชาตบตุ รได้ตามล�ำ ดับแห่งคุณธรรม
บุตรที่มีคุณธรรมสูงนี้นับว่าเป็นท่ีหาได้ยากในสมัยปัจจุบัน จะเป็นเพราะเหตุใด
ไมอ่ าจทราบได้ จึงขอฝากทา่ นผู้อา่ นนำ�ไปวินิจฉัยเพอ่ื ช่วยแบ่งหนกั แบ่งเบากนั บา้ ง บางที
อาจมาถูกตัวเราผู้กำ�ลังสนใจในธรรม และปฏิบัติอยู่อย่างไม่ลดละเข้าบ้าง ก็จะได้เห็น
อภิชาตบุตรในตัวเราเองซ่ึงกำ�ลังหายากในปัจจุบัน อันนับว่าโชคชะตาวาสนาอำ�นวย
ทั้งสองฝ่าย ไม่เสียทีท่ที ่านเล้ยี งมาแสนยากแสนทรมาน ได้เห็นผลตอบสนองอย่างพึง
พอใจ นบั วา่ เกดิ มาใหค้ วามสขุ และประดบั เกยี รตแิ กบ่ ดิ ามารดาและวงศส์ กลุ อภชิ าตบตุ รน้ี
รู้สึกว่าจะเป็นบุคคลพิเศษอยู่บ้าง อย่างน้อยก็ต้องมีจุดเด่นในทางใดทางหน่ึง อันเป็นที่
น่ารกั น่าเคารพนบั ถอื ของผอู้ ื่น

20 อันชนกชนนีน้ีรักเจ้า เทยี มเท่าชีวากว็ า่ ได้

“...ส่งิ ใดที่เป็นมรดกอนั มีคุณค่าจากน�ำ้ ใจทีท่ ่านมอบให้
ก็พยายามรักษาสง่ิ น้นั ไว้ด้วยความเคารพรกั
และสงวนเสมอด้วยชวี ติ ...”

อนุชาตบุตร เป็นบุตรท่ีมีความรู้ความเห็นความประพฤติคล้อยตามบิดามารดา
ไม่แซงหน้าแซงหลังไปในทางต่ำ�ทราม คอยฟังเสียงพ่อแม่ผู้ปกครองให้เห็นดีเห็นชอบ
ก่อนเสมอในกิจการที่ตนจะพึงทำ� ไม่คอยออกความรู้ความเห็นโดยลำ�พังตนเองในสิ่งท่ี
ไม่แนใ่ จว่าจะเกิดผลดหี รือชั่ว ไมท่ ำ�อะไรด้วยพลการ มนี สิ ยั ชอบเช่อื ฟังผู้ใหญ่ ไมเ่ ปน็
คนด้ือด้านหาญทำ�ในสิ่งที่เห็นว่าเป็นภัยหรือเสี่ยงต่อความเสียหาย แม้จะมีความฉลาด
แหลมคมกเ็ กบ็ ไวใ้ นส่วนลกึ ไม่แสดงออกมาใหผ้ อู้ น่ื เหน็ วา่ ตนฉลาด การคบเพอ่ื นหญงิ
เพ่ือนชายก็ไม่คบในลักษณะปล่อยตัว โดยมิได้สังเกตให้รู้นิสัยใจคอก่อน การงานหรือ
ความประพฤติผูใ้ หญต่ ิเตียนก็รีบแก้ไขหรอื หยดุ ทนั ที ไม่กลา้ ฝา่ ฝนื อันเป็นการส่งเสรมิ
นิสัยไม่ดีอกี ต่อไป มีนิสยั ออ่ นน้อมถอ่ มตนเจยี มตวั ไมท่ ำ�ใหผ้ ู้ปกครองหนกั ใจ พยายาม
ดำ�รงวงศ์สกลุ ตามขนบประเพณที ี่พอ่ แมพ่ าดำ�เนินมาไม่ให้เสือ่ มโทรม
ส่ิงใดท่ีเป็นมรดกอันมีคุณคา่ จากน้ำ�ใจที่ท่านมอบให้ ก็พยายามรักษาสิ่งน้ันไว้ด้วย
ความเคารพรัก และสงวนเสมอด้วยชีวติ ไมป่ ล่อยใหเ้ ส่ือมโทรมและหายไป ไมน่ �ำ ไปจับจา่ ย
ขายกินแบบบุคคลส้ินท่าไม่มีทางหากิน เป็นผู้เคารพต่อความรู้ความเห็นของผู้ปกครอง
ไม่ปีนเกลียวแหวกแนวจากเหตุผลท่คี วรเช่ือถอื บุตรประเภทน้กี น็ ับวา่ หายากไมน่ อ้ ยเลย
ถ้าเป็นสินค้าก็ไม่ค่อยมีขาย จะเป็นเพราะราคาแพงมากไปก็ไม่อาจทราบได้ ไม่เหมือน

22 อันชนกชนนีนี้รักเจา้ เทียมเท่าชวี ากว็ า่ ได้

ประเภททท่ี นั สมยั จนล�ำ้ ยคุ ซง่ึ ก�ำ ลงั เรม่ิ ลน้ และซอ้ื งา่ ยขายคลอ่ ง แตไ่ มม่ คี ณุ ภาพสมกบั เงนิ
ผซู้ อ้ื มกั จะเรม่ิ ขาดทนุ กอ่ นลงมอื ซอ้ื ไปเปน็ ล�ำ ดบั และโอดครวญไปตามๆ กนั ถา้ ขนื สง่ เสรมิ
สินคา้ ประเภทล�ำ้ ยุคเขา้ มากๆ ก็นา่ กลวั จะ…
จงึ ขอฝากทา่ นผอู้ า่ นและสนใจในของหายากไดค้ น้ หาอนชุ าตบตุ รเอาเอง บางทอี าจเจอ
ถา้ ยงั ไมเ่ จอกรณุ าอยา่ ละความเพยี รไปเสยี แลว้ ยอ้ นเขา้ มาคน้ หาทต่ี วั เรา เมอ่ื พบวา่ สว่ นไหน
ทย่ี งั ปลอมแปลงไมเ่ ปน็ ไปตามรปู ลกั ษณะทท่ี า่ นสอน จะไดด้ ดั แปลงแกไ้ ขเสยี ใหม่ คงไวแ้ ต่
ของดีมีค่ามากในตัวเรา ปัญหาความเคลือบแคลงสงสัยที่อาจมีว่าเป็นบุตรธิดาใน
ลักษณะใดก็จะสนิ้ สูญไป จะพบแตค่ วามสุขความเย็นใจในตวั เราและผูป้ กครอง ตลอด
ผเู้ กย่ี วขอ้ งทว่ั ๆ ไป ด�ำ รงประเพณไี วอ้ ยา่ งคงเสน้ คงวาและมขี อ่ื มแี ป นอกจากนน้ั ยงั เปน็ การ
สร้างทางอันราบร่ืนดีงามให้แก่กุลบุตรดำ�เนินตาม เพ่ือเป็นสุภาพชนต่อไป ไม่สูญพันธ์ุ
ไปเสียในระหวา่ งท่ียังไมค่ วรจะเปน็
ส่วนอวชาตบุตรน้ัน ถ้าเป็นส่ิงของเครื่องใช้ต่างๆ ก็อยู่ในเกณฑ์ไม่ดีและใช้ไม่ได้
แทบทั้งนน้ั คอยแตจ่ ะร้าวและแตกท�ำ ลาย ถา้ เป็นอาหารก็เปน็ ประเภทให้โทษแกร่ ่างกาย
ไม่ค่อยได้รับประโยชน์เท่าท่ีควร ถ้าเป็นบ้านเรือนก็มักจะแรง ชอบมีสิ่งลึกลับแอบแฝง
อยภู่ ายใน คนในบ้านอยู่ไม่ค่อยเปน็ สขุ ตอ้ งไปเชญิ หมอขบั ผีมาขบั กันบ่อย ถ้าเปน็ สัตว์

หลวงตาพระมหาบวั ญาณสัมปนั โน 23

เชน่ ววั ควาย กใ็ ชง้ านการคราดไถใสล่ อ้ เกวยี นไมค่ อ่ ยได้ คอยแตจ่ ะดนั ทรุ งั พาคราดไถ
ล้อเกวียนเข้าป่าเข้าพง จากนั้นก็หันหน้ากลับมาชนเจ้าของเท่านั้น ถ้าจะฆ่าทิ้งเสียก็คิด
สงสารเพราะเล้ยี งเขามา จงึ มีแตเ่ รื่องใหล้ ำ�บากรำ�คาญใจ ถา้ เปน็ สุนขั ก็ไม่มีประโยชน์ต่อ
การรักษาบ้านเรือน แต่เก่งไปในทางตะกละตะกลามชอบพาลแต่ข้าวสุกข้าวสาร อาหาร
ในครวั มีเท่าไรเปน็ ขโมยกนิ เกลย้ี งหมด เสรจ็ แลว้ กเ็ ท่ยี วถา่ ยไมร่ จู้ กั ทท่ี าง ไม่เลือกกลาง
บา้ นกลางเรอื นกลางถนนหนทาง หน้าบ้านหลงั บา้ นลานสนาม เทย่ี วถ่ายเรี่ยราดไปหมด
จนเหม็นคลงุ้ ไปท่วั บรเิ วณ หาที่หลบซ่อนจมกู ไมไ่ ด้ ลว้ นเป็นเร่ืองกรรมท่ีไม่น่าปรารถนา
บุตรธิดาท่ีได้นามว่าอวชาตบุตรนี้ ก็มีลักษณะดังกล่าวมา คือมีจิตใจดำ�และต่ำ�
ทรามมาก ชอบประพฤติในทางฉิบหาย ส่ิงท่ีพ่อแม่หรือท่านผู้ดีตำ�หนิว่าไม่ดีแต่ชอบจะ
ทำ�ในสิ่งน้ัน ไม่ยินดีฟังเสียงผู้ปกครองว่ากล่าวสั่งสอน ถ้าเป็นแฟนชายหญิงที่ตนรัก
ชอบแล้ว แม้จะบอกให้ไปนอนอยู่ในโคลนตมก็ยินดีทำ�ตามไม่ฝ่าฝืน พ่อแม่ไม่ค่อยได้
รบั ประโยชนอ์ ะไรจากบตุ รประเภทน้ี นอกจากจะคอยผลาญทรพั ยแ์ ตจ่ บั ตวั ไปลงโทษไมไ่ ด้
เท่านน้ั ชอบเที่ยวชอบเกยี้ วหญงิ ชาย จา่ ยเงนิ เปน็ น้�ำ เป็นท่าไมม่ ีอ้ัน การนกึ คิดไปในทาง
ต�่ำ ถอื เปน็ หลกั วิชาพิเศษประจ�ำ นิสัย ชอบเปน็ คนเจา้ อารมณ์ ไมค่ �ำ นงึ ถงึ ศกั ดศ์ิ รีพอ่ แม่
วงศส์ กลุ วา่ จะไดร้ บั ความเสยี หายทางทรพั ยส์ มบตั เิ กยี รตยิ ศชอ่ื เสยี ง คดิ อยา่ งเดยี ววา่ ขอให้

24 อนั ชนกชนนีนรี้ กั เจา้ เทียมเท่าชวี ากว็ า่ ได้

ได้ทำ�ตามใจในส่งิ ท่คี ิดว่าอยากทำ� ถ้ามีบัญชีดี ช่วั บาป บุญ จริงดังท่ศี าสนาสอนไว้
ก็แลว้ แตน่ ายยมบาลจะคดิ บญั ชีเอาเอง แตเ่ วลาทมี่ ชี ีวติ อย่ขู อให้ไดท้ �ำ อยา่ งสนุกใจ
นี่คือวิถีทางเดินแห่งชีวิตจิตใจความเป็นอยู่ของอวชาตบุตรผู้มีนิสัยต่ำ�ทราม ท่าน
จึงให้นามว่าอวชาตบุตร แปลว่าผู้มีจิตใจอันด่ิงลงทางอบายมุข คือ ความเสื่อมทราม
ทางจิตใจและความประพฤติ และเป็นมารต่อสังคมและทรัพย์สมบัติ ท่ิมแทงจิตใจพ่อ
แม่ญาติมิตรให้ได้รับความเดือดร้อนเส่ือมโทรม แม้จะเรียกว่าบุตรประเภทขุยไม้ไผ่หรือ
บตุ รปลกี ลว้ ยกค็ วรจะได้ เพราะเกดิ ขน้ึ มาเพอ่ื ท�ำ ลายลา้ งผลาญวงศส์ กลุ ใหย้ อ่ ยยบั อบั แสง
เชน่ เดยี วกบั ขยุ ไมไ้ ผแ่ ละปลกี ลว้ ยทเ่ี กดิ ขน้ึ มาแลว้ ท�ำ ลายล�ำ ตวั ของมนั เองใหต้ ายไปฉะนน้ั
การกล่าวเร่ืองบุตร ๓ ประเภทน้ีกล่าวไปตามหลักธรรมท่ีมีไว้เป็นธรรมสอนโลก
มิได้มุ่งต่อท่านผู้หนึ่งผู้ใดโดยเฉพาะ เผื่อท่านผู้สนใจใคร่ต่อธรรมคือความดีงามอันเป็น
อดุ มมงคลแกต่ นและวงศส์ กลุ จะไดเ้ ลอื กหาเอาเทา่ ทเ่ี ห็นควร และนำ�ไปปฏบิ ัติเพอ่ื เป็น
หลกั ยึดของใจ จะไม่ลืมตวั วา่ เราเกิดจากอะไร ใครเปน็ ผรู้ ับประกันอตั ภาพร่างกายจติ ใจไว้
จึงมีชีวิตสืบต่อมาถึงวันนี้ และเป็นสาเหตุให้เห็นความสำ�คัญของตัวว่า เรามิได้เกิดมา
โดยไร้ความหมายปราศจากผู้ค้มุ ครองปอ้ งกัน แล้วไมก่ ล้าทำ�อะไรลงไปแบบสมุ่ เดา ทง้ั จะ
เห็นคุณของท่านบุพการีที่มีพระคุณเหลือล้นพ้นวิสัยที่จะพรรณนาแก่บุตรธิดาของตนยิ่งข้ึน

หลวงตาพระมหาบวั ญาณสมั ปันโน 25

ความสนใจตอ่ การอปุ ฏั ฐากรักษาและเชื่อฟังท่านก็จะถอื เปน็ กจิ ส�ำ คญั ประจ�ำ ตน ไมล่ ะเลย
ตอ่ หน้าที่ของมนษุ ย์ผู้ควรมธี รรมประจำ�ใจ
สว่ นบดิ ามารดากม็ คี วามอบอนุ่ และเบาใจ ทเ่ี หน็ บตุ รธดิ าของทา่ นเปน็ คนดี เอาใจใส่
ต่อการงานทุกอย่าง และฝักใฝ่ต่อการเล้ียงดูและเช่ือฟังไม่เมินเฉย นับว่าไม่เสียกำ�ลัง
แรงพ่อแม่ท่ีได้ตะเกียกตะกายเล้ียงดูมาแต่วันเกิด ซึ่งแสนทุกข์ทรมานตลอดมา เวลา
ตายกไ็ มว่ า้ วนุ่ ขนุ่ มวั เพราะเรอ่ื งราวตา่ งๆ ของบตุ รมากวนใจ ตายอยา่ งตาหลบั สนทิ มบี ตุ ร
ธิดาคอยรับรองป้องกันให้ความอบอุ่นไว้อย่างพร้อมมูล ท่านหวังมี สุคโต เป็นที่ไปใน
เบอ้ื งหนา้ เวลาสดุ วสิ ยั ความเปน็ อยขู่ องทา่ นแลว้ บตุ รทม่ี กี ตญั ญกู ตเวทติ าคณุ ประจ�ำ ใจยอ่ ม
ไม่ลดละความระลึกถึงบุญคุณ ยังอุตส่าห์พากันทำ�บุญอุทิศถึงท่านตามความเหมาะสม
เสมอมา อันนบั วา่ เป็นบญุ เป็นคณุ ตอ่ กนั ไม่มสี ้ินสดุ
บุตรธิดาท่ีได้ทำ�ดังน้ีนับว่าเป็นมงคลอันสูงสุด เวลาถึงวาระของเรา บุตรธิดาก็จะ
ท�ำ การตอบสนองคุณเชน่ เดยี วกนั เพราะกฎของธรรมชาตทิ ่เี รียกวา่ กรรมเปน็ มาอยา่ งนน้ั
ใครจะเชอ่ื หรอื ไมเ่ ชอ่ื กต็ อ้ งเปน็ ไปตามความจรงิ ในธรรมมวี า่ สตั วโ์ ลกยอ่ มเปน็ ไปตามกรรม
นี่แสดงให้เห็นชัดว่าสัตว์โลกท้ังมวลอยู่ใต้อำ�นาจของกรรมท้ังน้ัน เราก็เป็นผู้หนึ่งใน
จำ�นวนสัตว์โลก จะสามารถหลบหลีกปลีกกรรมท่ีตนทำ�ไว้แล้วไปอยู่ท่ีไหนได้ จำ�ต้อง

26 อนั ชนกชนนนี ้ีรักเจ้า เทยี มเท่าชวี าก็วา่ ได้

“...ท�ำ ดีต้องได้รบั ผลดี
ท�ำ ชว่ั ต้องได้รบั ผลชว่ั แน่นอนไม่เปน็ อน่ื
ใครเชอื่ ตามธรรมของพระองค์กเ็ จริญรุ่งเรอื ง...”

ยอมรบั ผลอย่โู ดยดี ถึงผูท้ �ำ ไม่ดีต่อพ่อแม่ ก็ยอ่ มจะเหน็ ผลไม่ดขี องตนในปัจจบุ นั น้เี อง
คอื บุตรธดิ าของเราเองจะกลายเป็นขวากเป็นหนามขึ้นมาในครอบครัว และทมิ่ แทงหวั อก
ของเราผู้เป็นพ่อเป็นแม่ ให้ได้รับความลำ�บากทรมานใจเช่นเดียวกับเราให้พ่อแม่ของเรา
โดยไม่มหี นทางหลกี เลี่ยงแนน่ อน
พระพุทธเจ้าท่านรู้เรื่องดีเรื่องชั่วของสัตว์โลก พร้อมทั้งเหตุและผลมาแล้วโดย
ตลอดท่ัวถึง จึงได้ทรงประกาศสอนโลกด้วยความถูกต้องแม่นยำ� ตามหลักวิชาที่ทรงรู้
เห็นมา ว่าทำ�ดีต้องได้รับผลดี ทำ�ชั่วต้องได้รับผลชั่วแน่นอนไม่เป็นอ่ืน ใครเช่ือตาม
ธรรมของพระองค์ก็เจริญรุ่งเรือง ใครไม่เช่ือก็เป็นเร่ืองช่วยไม่ได้ เพราะส่ิงที่ทำ�ให้ผู้เช่ือ
ไดร้ บั ความอบอนุ่ และมน่ั ใจอยา่ งยง่ิ ซง่ึ ควรน�ำ มายนื ยนั กค็ อื องคพ์ ระพทุ ธเจา้ ผเู้ ปน็ เจา้ ของ
แห่งธรรมก็มีพระทัยที่บริสุทธิ์ ธรรมก็แสดงออกจากความบริสุทธ์ิท่ีควรเป็นธรรมท่ี
บรสิ ทุ ธอ์ิ ยา่ งยง่ิ เมอ่ื ธรรมบอกวา่ บาปมจี รงิ บญุ มจี รงิ สขุ มจี รงิ ทกุ ขม์ จี รงิ นรกมจี รงิ
สวรรค์มีจริงดังนี้ คนประเภทมืดบอดอย่างพวกเราจะเอาความรู้และเหตุผลท่ีไหนมา
คัดค้านท่านได้เล่า เพราะผู้หน่ึงแสดงด้วยความรู้จริงเห็นจริง แต่ผู้หนึ่งกลับเอาความ
มืดบอดมาคัดคา้ น ฝา่ ยไหนจะมคี วามจริงควรเชื่อถอื ได้ เพยี งเท่าน้กี พ็ อเขา้ ใจได้แล้ว

28 อันชนกชนนนี ร้ี กั เจา้ เทียมเทา่ ชวี าก็วา่ ได้

ฉะนนั้ เรอ่ื งจงึ มีอยเู่ พยี งวา่ ถ้าไม่อยากจมดง่ิ ลงนรกคือทีท่ รมานซึง่ เขา้ ใจว่าไม่มีนั้น
ก็ต้องรีบทำ�ความดี ท่ีเคยทำ�ชั่วมาก็ต้องรีบกลับตัวเสีย กรรมชั่วกับเราก็เลิกทะเลาะกัน
ไปเอง ไม่ควรไปหาความส�ำ คญั ทห่ี ลอกลวงและเคยกน้ั ทางเรามาเป็นเคร่อื งปอ้ งกัน ซ่งึ
อาจจะเป็นการเสรมิ ทกุ ขม์ ากขึน้ แต่ผแู้ บกทกุ ขก์ ค็ อื เราอยนู่ น่ั เอง การไมเ่ ชื่อ บญุ บาป
สุข ทุกข์ นรก สวรรค์ว่ามี เพราะความไม่รู้ไม่เห็นเพียงเท่านี้ ไม่ใช่วิชาที่สามารถ
ป้องกันตัวให้พ้นจากบาปและนรกได้เลย จะต้องมีคติเป็นไปด้วยความสุขบ้างทุกข์บ้าง
เช่นเดียวกับท่ีโลกผู้ทำ�กรรมได้รับท่ัวๆ ไป ฉะน้ันการไม่เช่ือฟังคำ�บิดามารดาตักเตือน
สั่งสอน การลบหลู่ดูหม่ิน การทอดทิ้งไม่สนใจต่อการเลี้ยงดู ซ่ึงเป็นการเนรคุณท่าน
แต่ละอย่างล้วนเป็นบาป-กรรมแก่บุตรเอง แม้ไม่เช่ือว่าบาปมีจริงก็ไม่ใช่เครื่องมือ
ปอ้ งกนั นรก
ภาระอันหนักหน่วงที่บิดามารดาไม่มีเวลาปล่อยวางได้นั้น คือภาระที่มีต่อบุตรธิดา
แต่ละคน นับว่าหนักและกดถว่ งอย่ตู ลอดเวลา ซ่งึ เร่มิ แต่บุตรธิดาก้าวเขา้ สู่อทุ ร มารดา
เริ่มรับภาระหนักไปเป็นลำ�ดับ ท้ังทางร่างกายและจิตใจ คือความรักมาก ความสงสาร
เสมอด้วยชีวิต ความหวังใจและดีใจว่าตนเร่ิมมีบุตร ความระวังตั้งสติในการประคับ
ประคองบตุ รผอู้ ยใู่ นครรภ์ ความสงั เกตอาหารและหยกู ยาตา่ งๆ ทอ่ี าจเปน็ ภยั แกบ่ ตุ รในครรภ์

หลวงตาพระมหาบัว ญาณสมั ปนั โน 29

เวลามารดาน�ำ มารบั ประทานหรอื แกโ้ รค ไมใ่ หร้ อ้ นจดั เคม็ จดั เปน็ พษิ ตา่ งๆ ยาทไ่ี มค่ วรรบั
ก็ตอ้ งงด แม้โรคจะกำ�เริบเพราะไม่ได้รับยากย็ อมทนเอา
การเปน็ อยหู่ ลบั นอนและการเคลอ่ื นไหวไปมาทกุ อาการ ลว้ นอยใู่ นความระมดั ระวงั
เพื่อความปลอดภัยแกบ่ ุตรท่ีอยใู่ นครรภ์ ซึง่ จดั เปน็ ภาระกังวลแตล่ ะอย่างๆ ไม่น้อยเลย
ที่มารดาจำ�ต้องยอมรับอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เวลาจะคลอดก็ยอมสละชีวิตรับความทุกข์
ท้ังมวลท่ีโหมกันมาในขณะน้ันยิ่งกว่ามรสุมในทะเล ถ้าผ่านมหันตทุกข์นั้นไปไม่ได้
ก็ต้องเกิดสงครามใหญ่ในครอบครัว คือสามีต้องเป็นหม้าย ร่ายมนต์บ่นทุกข์ท่ีแสน
ทรมานเพราะความคิดถงึ ภริยาทต่ี ายไป ลกู ที่ยังมชี วี ติ อยใู่ นครอบครวั ก็รอ้ งไห้พไิ รรำ�พนั
หาแมท่ ไ่ี รว้ ญิ ญาณ สดุ ทจ่ี ะสงั เวชสงสารทง้ั ผตู้ ายไปและทง้ั ผยู้ งั อยทู่ ก่ี �ำ ลงั ตกอยใู่ นกองเพลงิ
คือ ความวิปโยคพลัดพรากแสนทกุ ข์ทรมาน
ถ้าผ่านความทุกข์ ข้ันสลบไสลไร้ช้ินดีในการคลอดนี้ไปได้ ก็นับว่าพ้นนรกหลุม
ปางตายไปวาระหน่งึ ซึง่ เทา่ กับเกดิ เปน็ คนชาติใหมข่ ึ้นมา ขณะท่ีคลอดแม้จะไดร้ ับความ
ทุกขจ์ นเหลอื ทนในเวลานน้ั ก็ตาม แต่มารดาผูร้ อดตายคนน้นั ก็ไมเ่ คยมคี วามรสู้ กึ นกึ คิดว่า
ทารกนชี้ า่ งเกิดมาเพื่อก่อกรรมทำ�เข็ญใหเ้ ราได้รบั ความทรมานอะไรอยา่ งน้ี แต่กลับมีแต่
ความรักและความหวงั อนั ทว่ มท้นอยู่ในทรวงอก ทอ่ี ดจะเออื้ มมือสวมกอดทารกตวั แดงๆ

30 อนั ชนกชนนนี ี้รกั เจ้า เทียมเท่าชวี ากว็ า่ ได้

ทีเ่ พงิ่ คลอดและรอดตายออกมาทั้งแมท่ ้งั ลูกไมไ่ ด้ ความทกุ ข์กเ็ หลอื ทน ปากก็บน่ ถามวา่
ลูกของเราเป็นหญิงหรือเป็นชายไม่หยุดปาก ด้วยความดีอกดีใจที่ชีวิตรอดพ้นมาได้เห็น
หน้าลูกรกั ผเู้ ปรียบเหมอื นดวงใจ
จากน้ันก็พยายามพิทักษ์รักษา ท้ังบิดามารดาแบบเอาชีวิตชีวาเข้าช่วยรองรับเป็น
ประกนั ไม่มเี วลาเป็นอย่หู ลบั นอนด้วยความสบายเลย นับแต่บุตรคนแรกถงึ คนสดุ ทอ้ ง
เร่ิมแบกภาระหนักเรือ่ ยมา ถ้าเป็นผมู้ ียศหนักศกั ดิ์ใหญ่มฐี านะดี ก็หาคนมาชว่ ยพทิ ักษ์
รักษาอยา่ งภาคภูมสิ มเกียรติ ไม่ใหล้ กู มคี วามอนาทรร้อนใจ
ถา้ เปน็ ผมู้ ฐี านะต�ำ่ ยากจนขน้ แคน้ หาเชา้ กนิ เยน็ กย็ ง่ิ แยม่ าก พอ่ แมต่ อ้ งตะเกยี กตะกาย
ด้วยกำ�ลังปลีแข้งแข่งกับความอดอยากหิวโหย แสวงหาทรัพย์มาได้มากน้อยเพียงไรก็
จ�ำ แนกแจกจา่ ยแกล่ กู ๆ ตามความจ�ำ เปน็ ทบ่ี งั คบั อยรู่ อบดา้ นในวนั หนง่ึ ๆ เพอ่ื อาหารของ
ลกู คนนบ้ี า้ ง เพอ่ื เครอ่ื งเรยี นและเครอ่ื งแตง่ ตวั ของลกู คนนน้ั บา้ ง กวา่ จะครบลกู แตล่ ะคน
พ่อแม่แทบเป็นลมบางวันยอมอด บางวันพอประทัง แต่บางวันไม่มีอาหารนอนท้องเลย
แสนหิวแสนแสบท้องก็จำ�ต้องทนอดทนหิว เพราะความรักความเป็นห่วงลูกๆ กลัวจะ
อดอยากล�ำ บากกายทรมานใจและอายเพอ่ื นฝงู แมต้ นจะตายกไ็ มส่ นใจในชวี ติ ยง่ิ ผมู้ ลี กู
หลายคนและฐานะจนๆ ดว้ ยแลว้ กย็ ง่ิ เพม่ิ ความทกุ ขท์ รมานมาก หวั อกกจ็ ะแตก สมอง

หลวงตาพระมหาบัว ญาณสัมปันโน 31

จะท�ำ ลายเพราะความคดิ มาก ถงึ เวลาลูกไมส่ บาย เกดิ เจบ็ ไข้ไดป้ ว่ ยขน้ึ มาก็ยิ่งเพมิ่ ความ
ทุกข์ให้แก่พ่อแม่มาก แทบจะกระอักเลือดออกมาในบางคราว คิดดูแล้วจะเห็นว่าเป็น
ทกุ ขท์ ี่ควรจะปลงความสลดสังเวชเอานักหนา
ทั้งจะคอยเฝ้ารกั ษาบตุ รผปู้ ่วย ทงั้ จะวิง่ หาซือ้ ยามาปฐมพยาบาล ท้งั จะไปตามหมอ
หรือนำ�ส่งโรงพยาบาลตามแต่ความจำ�เป็นบังคับ ว่าจะควรปฏิบัติอย่างไรลูกถึงจะหาย
หรือบรรเทาลงไม่ตายจาก ท้ังค่าหยูกยาที่จำ�ต้องขวนขวาย ทั้งการอาชีพก็รัดตัวเข้ามา
ทุกระยะสำ�หรับผู้อยู่ในฐานะยากจน เนื่องจากไม่มีเวลา ประกอบท้ังลูกผู้ยังดีก็อ้อน
ออดเคี่ยวเข็ญ จะต้องการส่ิงน้ัน จะรับประทานส่ิงน้ี ร้อยแปด ล้วนเป็นเร่ืองรบกวน
ชวนให้ปวดหัวอกตั้งตัวไม่ติด ความคิดและสมบัติเงินทองมีเท่าไรก็รีบรวมมาทุ่มเทลง
เพื่อบุตรผู้ป่วย จนไม่มีอะไรเหลือติดตัว และยังตะเกียกตะกายต่อไปจนกว่าจะสิ้นลม
ของตวั แมจ้ ะอดจะหิว หรอื จะเปน็ จะตายอยา่ งไรก็มิไดค้ ำ�นึง เพราะจติ ใจมัวไปวา้ วุ่นขุน่ มวั
อยกู่ บั ลูกๆ ทั้งผู้ปว่ ยและผูเ้ ปน็ คนดตี ลอดเวลา จนซบู ซีดผอมแห้งแรงไมม่ ี ยังเหลือแต่
รา่ งครองตัวอยกู่ ็อดทนไป
บางคร้ังการเจ็บป่วยกลับมาเกิดแก่บิดามารดาเสียเอง ซ่ึงเป็นการบ่ันทอนความ
เป็นอยู่ทุกด้านทางครอบครัวให้สยบซบเซาลงไปตามๆ กัน เร่ืองท้ังนี้ไม่ว่าจะเกิดขึ้นใน

32 อันชนกชนนีน้รี กั เจา้ เทียมเท่าชวี ากว็ ่าได้

ครอบครัวใด ครอบครัวนั้นต้องกลายเป็นกองเพลิงไปอย่างน่าเห็นใจและสงสารอย่างยิ่ง
โดยไม่เลือกว่าผู้มียศถาบรรดาศักดิ์เกียรติยศช่ือเสียงและมีฐานะดีเพียงไร เพราะเป็น
เรือ่ งความทกุ ขเ์ ผาผลาญใจ และทรัพย์สมบัตใิ หฉ้ บิ หายไปทา่ เดียว จงึ ควรเทยี บกับการ
ตกนรกหลุมโลกันตะที่มืดมิดปิดตาเราดีๆ นี่เอง ผู้ท่ีไม่เคยเห็นนรกซึ่งสงสัยกันอยู่
พอไดเ้ ปน็ บดิ ามารดาคนแลว้ กท็ ราบไดเ้ อง โดยไมต่ อ้ งถามใครวา่ นรกอยทู่ ไ่ี หน และไมว่ า่
บดิ ามารดานน้ั ๆ จะอยใู่ นฐานะเช่นไร จำ�ต้องถูกฉุดถกู ลากลงนรกแบบนแ้ี ทบท้ังนน้ั
นอกจากบุตรธิดาท่ีอยู่ในฐานะแห่งความลืมตัวไม่สนใจคิดบ้างเท่านั้น จะไม่มีทาง
มองเหน็ นรกทบ่ี ดิ ามารดาของตนตกและเสวยอยเู่ ปน็ นจิ โดยอาศยั บตุ รธดิ าเปน็ เชอ้ื เพลงิ
และกอ่ ขน้ึ เผาทา่ นตลอดเวลา นัน่ คอื นรกหลุมทุกข์ทรมานเพราะบุตรธดิ า หลุมเอาชีวติ
เข้าประกันเพื่อชีวิตของบุตรธิดาบ้าง หลุมรักสนิทและติดถนัดถอนไม่ข้ึนบ้าง หลุมเป็น
บ๋อยคอยรับใช้เขาอยู่กลางเรือนเหมือนคนต้องหาอยู่ในที่คุมขังบ้าง หลุมคอยเป็นเพ่ือน
เลน่ ของเขาอยา่ งสนทิ ใจทง้ั สองฝา่ ยบา้ ง หลมุ เปน็ บอ๋ ยรกั นายคอื บตุ รธดิ า ตอ้ งคอยเอาอก
เอาใจเขายง่ิ กวา่ ชวี ติ ของตวั บา้ ง หลมุ คอยคลอ้ ยตามนาย นายตอ้ งการอะไรตอ้ งพยายาม
หามาใหจ้ นได้ ไมง่ น้ั นายจะเสียใจและร้องไหห้ าว่าพ่อแมไ่ ม่รักตนบา้ ง หลมุ ลกู ไม่เชือ่ ฟัง
คำ�ตกั เตือนสงั่ สอนและหาว่าพ่อแม่คร่�ำ ครลึ ้าสมยั อะไรๆ ไมท่ ันเขาบ้าง หลมุ ไมส่ ามารถ

หลวงตาพระมหาบัว ญาณสมั ปนั โน 33

ห้ามปรามบุตรธิดาท่ีมีความรู้เห็นท่ีล่อแหลมแหวกแนว และพิสดารเกินกว่ามนุษย์ผู้มี
ขนบธรรมเนียมประจำ�ชาติจะคาดถึงบ้าง หลุมอกแตกแต่หัวใจยังมีเพราะลูกประพฤติ
ต่�ำ ชา้ อนาจารผลาญขนบประเพณี ชอบประพฤติแต่ส่ิงอันเปน็ การท�ำ ลายจิตใจ ชือ่ เสยี ง
พอ่ แมว่ งศ์สกลุ และญาติมติ รชนดิ หมดยางอายไรศ้ ลี ธรรมบา้ ง
เร่ืองนรกท่ีบิดามารดาจะต้องตกและรับเคราะห์กรรมไปเป็นลำ�ดับ เพราะบุตรธิดา
ทม่ี นี สิ ยั ตา่ งๆ กนั เปน็ ผอู้ ตุ รสิ รา้ งขน้ึ นน้ั มมี ากมายและแสดงเปลวตา่ งๆ กนั จะเลอื กสรร
หาตกหลุมมีความทุกข์ร้อนพอประมาณตามใจชอบย่อมไม่ได้ ข้ึนชื่อว่าเป็นบิดามารดา
ของคนแล้ว จำ�ต้องถูกลากถูกฉุดไปตกนรกเสียจนทุกหลุมทุกบ่อนั่นแล บรรดาที่เขา
เท่ียวสร้างเอาไว้ พิษไฟนรกเหล่าน้ีไม่ว่าหลุมใดต้องร้อนท้ังกายทั้งใจ และร้อนสุมอยู่
ตลอดไป ไมค่ ่อยมวี ันสงบและดับเปลวลงบา้ งเลย พอจะสงบกายใจลงบ้าง บุตรคนนน้ั
ก็เร่ิมก่อข้ึนมา ธิดาคนน้ีก็ก่อข้ึนมา ด้วยเร่ืองต่างๆ ไม่มีประมาณ บิดามารดาผู้คอย
ตามชำ�ระบญั ชีใหค้ นนน้ั ใหค้ นน้ี เรอื่ งนั้น เร่อื งนี้ ไม่มีเวลาหยดุ ยงั้ กแ็ ยไ่ ปเอง และแย่
ไปตลอดอวสาน ไม่มีวนั ขน้ึ จากหลม่ ลึกได้
หากบุตรธิดาไม่ช่วยกันพยุงด้วยการรู้สึกสำ�นึกตัวว่า น่ีคือท่านผู้บังเกิดเกล้า ซ่ึง
หาเพียงคนเดียวในโลก ท้ังการให้กำ�เนิดและเลี้ยงดู ทั้งคุณธรรมประจำ�ใจท่ีเต็มเป่ียม

34 อันชนกชนนีนีร้ ักเจ้า เทยี มเทา่ ชีวาก็ว่าได้

อยู่ตลอดเวลา คือความรักความเอ็นดูสงสารก็เป็นหน่ึงในโลก ความอนุเคราะห์เล้ียงดู
ทุกอย่างก็เป็นหน่ึงในโลก ความพะเน้าพะนอเอาอกเอาใจบุตรธิดาก็เป็นหน่ึงในโลก
ความจดจ่อต่อการดูแลรักษาทุกด้านก็เป็นหน่ึงในโลก เจตนาอันบริสุทธิ์ที่ทุ่มเทลงเพื่อ
บุตรธิดาทุกคนจะรักษาเอาไปเพ่ือความสุขกายสุขใจ และเพ่ือความเป็นคนดีในปัจจุบัน
และอนาคตกเ็ ปน็ หนง่ึ ในโลก ไมม่ เี จตนาและความขวนขวายใดและของใครในโลก จะเปน็
ของบริสทุ ธิ์และมคี ณุ ค่ายิง่ กวา่ ของบิดามารดา ท่มี อบใหบ้ ุตรธดิ าแตล่ ะคน ท้งั ทางน�ำ้ ใจ
และกิริยาที่แสดงออก ล้วนเป็นส่ิงท่ีควรเทิดทูนไว้บนศีรษะโดยแท้ แม้ท่านจะมีฐานะ
ตอ้ ยต�ำ่ ดอ้ ยสมบตั ิ และเกยี รตยิ ศชอ่ื เสยี งเพยี งใดกต็ าม แตน่ �ำ้ ใจทแ่ี สดงออกตอ่ บตุ รธดิ า
ทกุ คนจะสมบรู ณล์ น้ ฝ่ังอยเู่ สมอ ไมม่ ีการลดตัวลงเหมอื นสงิ่ อนื่ ๆ ท่เี จริญแล้วมเี ส่ือมลง
ในเวลาไมน่ าน
การระลึกในพระคุณของบิดามารดาด้วยความผูกพันไม่จืดจางวางเฉย เช่นเดียว
กับท่านมีใจผูกพันกับเราเสมอมา ย่อมเป็นความดีและสิริมงคลแก่บุตรธิดาไม่มีสิ้นสุด
ท้ังจะทำ�ให้มีความอบอุ่นและม่ันใจต่อตัวเองทางความประพฤติ และกิจการเพ่ือความ
เจริญทุกด้านไม่อาภัพอับเฉา ความเคารพเช่ือฟังท่านก็อยู่ในระดับลูกที่มีพ่อมีแม่ไม่ดื้อ
ดึงฝ่าฝืน การศึกษาทุกแขนงก็บากบ่ันมั่นใจ และปฏิบัติหน้าที่อย่างจริงใจ ไม่เถลไถล

หลวงตาพระมหาบัว ญาณสัมปนั โน 35

“...ส่งิ ทกี่ ดี ขวางแก่ความเจริญของโลก
คือ ความเกยี จครา้ นออ่ นแอ...”

เข้าตรอกออกชาย อันเป็นลักษณะผู้เป็นมารท่ีคอยสังหารทำ�ลายตนแบบผู้ล้มละลาย
ไม่หัดนิสัยเป็นคนชอบเที่ยวท้ังในเวลาและนอกเวลาเรียน อันเป็นการเขย่าก่อกวนจิตใจ
ให้กำ�เริบ และทำ�ลายความมั่นคงของจิตใจ และการงานทุกด้านให้ด้อยลงหรือเสียไป
เปน็ คนชอบระวงั สงั เกตเหตกุ ารณแ์ ละสง่ิ เกย่ี วขอ้ งทว่ั ๆ ไป ไมล่ มื ตวั มว่ั สมุ
การงานทกุ ดา้ นตง้ั ใจท�ำ มงุ่ ความส�ำ เรจ็ เปน็ ผลอยา่ งฝงั ใจ ไมห่ นั เหเรร่ อ่ น แตต่ ง้ั หนา้
ทำ�งานเพราะเห็นว่าเงินกับงานมีคุณค่าเสมอกัน ทำ�อะไรทำ�จริงไม่หัดนิสัยเป็นคนจับจด
แบบงดสง่ิ นนั้ กลบั มาท�ำ สง่ิ นี้ และจับโนน้ วางนี้ ลูบๆ คล�ำ ๆ ไม่เป็นช้ินเปน็ อันพอใหเ้ กดิ
ประโยชน์ เวลาวา่ งกห็ างานท่ีเหมาะสมกับหน้าที่ของตนท�ำ เพือ่ ชว่ ยบดิ ามารดาให้เบามอื
ลงบา้ ง และเพอ่ื เปน็ การสรา้ งนสิ ยั ไมใ่ หเ้ ปน็ คนวา่ งงานอยเู่ ฉยๆ จะเคยตวั ชนิ ใจ จนกลาย
เปน็ คนเกยี จครา้ นหารบั ประทานไม่พอกบั ความต้องการ เวลาเติบโตขน้ึ จะล�ำ บาก
การเคารพเชื่อฟังบิดามารดา เป็นทางเดินของชีวิตและมรรยาทความประพฤติ
ย่อมเป็นทางแหง่ ความเจริญกา้ วหน้าโดยถา่ ยเดยี ว อนง่ึ สงิ่ ท่กี ดี ขวางแก่ความเจรญิ ของ
โลกคือ ความเกียจคร้านอ่อนแอ ในธรรมท่านประณามไวว้ า่ เปน็ ขวากหนามกนั้ ทางและ
ทม่ิ แทงหวั ใจใหเ้ กดิ ความทกุ ขเ์ ดอื ดรอ้ น ไมม่ วี นั แกต้ กไดต้ ลอดกาล ผตู้ อ้ งการความเจรญิ

หลวงตาพระมหาบวั ญาณสัมปันโน 37

“...เรามคี วามปรารถนาอยา่ งยิ่งที่จะไดเ้ ห็นเด็กของชาติ
ในแดนพระพทุ ธศาสนาซงึ่ เปน็ แหลง่ ทเ่ี ต็มไปดว้ ยวชิ าเครือ่ งต้านทาน

และป้องกันตัวอยา่ งเยยี่ มยอด ได้ศึกษาและยึดหลกั ธรรม
ไปปฏิบตั ติ ่อตวั เองเท่าทคี่ วรแก่ฐานะขึ้นไปเปน็ ล�ำ ดบั ...”

กา้ วหนา้ จงึ ไมค่ วรเหน็ ความเกยี จครา้ นวา่ เปน็ คมู่ ติ ร ควรทราบไวอ้ ยา่ งถงึ ใจวา่ เปน็ ศตั รู
ของการงานทกุ ดา้ น เพอ่ื โภคทรพั ยต์ ลอดกาลไหนๆ ความเกยี จครา้ น และความจนเพราะ
ความเกียจคร้านพาให้เป็นไปน้ี ต้องพาผ้คู ล้อยตามให้เป็นผ้จู นตรอกพอกพูนทุกข์อย่าง
ไมม่ ที างฟืน้ ได้ ไม่เหมอื นความจนด้วยเหตอุ ืน่ ๆ บงั คับ ซง่ึ อาจมที างฟ้ืนตัวได้ ฉะน้นั
พวกเราควรกลวั ความเกยี จครา้ นนอนตน่ื สายไวแ้ ตเ่ ดก็ แตเ่ ลก็ เพอ่ื มที างแกไ้ ขและลบลา้ ง
ไดพ้ อเหมาะพอดไี ม่สายเกินคาด เพราะตลาดสมบตั ิทงั้ มวลมอี ยูก่ บั ผ้มู ีความพากเพยี รนี้
ท้ังนัน้
เรามคี วามปรารถนาอยา่ งยง่ิ ทจ่ี ะไดเ้ หน็ เดก็ ของชาติ ในแดนพระพทุ ธศาสนาซง่ึ เปน็
แหล่งท่ีเตม็ ไปด้วยวิชาเคร่ืองต้านทาน และปอ้ งกนั ตวั อยา่ งเย่ยี มยอด ได้ศึกษาและยึด
หลักธรรมไปปฏิบัติต่อตัวเองเท่าท่ีควรแก่ฐานะขึ้นไปเป็นลำ�ดับ อย่างน้อยก็ควรได้รู้
บุคคลส�ำ คญั ของโลกว่าคอื ใครบ้าง ทคี่ วรสง่ เสริมเทิดทูนใหส้ มเกยี รตขิ องบุคคลน้นั ๆ ก็
คนสำ�คญั ของโลกนั้นคือแดนกำ�เนิดแหง่ บตุ รธดิ า ไดแ้ ก่ บดิ ามารดาหน่ึง ได้แก่ ตวั เรา
ผถู้ อื ก�ำ เนดิ อนั สมบรู ณเ์ ตม็ ภมู มิ นษุ ยห์ นง่ึ นค่ี อื บคุ คลส�ำ คญั ของโลก ถา้ ไมม่ องขา้ มไปเสยี
จนกลายเปน็ คนไมม่ สี าระอะไรตดิ ตัวเลยเทา่ น้ัน

หลวงตาพระมหาบวั ญาณสัมปันโน 39

ท่ีว่าบิดามารดาเป็นบุคคลสำ�คัญของโลกน้ัน เพราะท่านเป็นผู้ให้กำ�เนิดและเลี้ยงดู
บุตรธิดามาก่อนใครๆ ในโลก ผู้ท่ีได้รับอุปการะจึงครองตัวเป็นเราเป็นท่านมาได้ นับ
จำ�นวนเต็มโลกเอาเลย ถ้าไม่ใช่ท่านแล้วจะไม่มีมนุษย์หญิงชายทนมีชีวิตเหลืออยู่ในโลก
ไดเ้ ลยแม้คนเดียว เราพอทราบได้ว่ามนษุ ยใ์ นโลกมีประมาณเท่าไร และมีใครทไี่ ม่มแี ดน
กำ�เนิด แต่สามารถเกิดและเติบโตได้เองอย่างอิสระ เข้าใจว่าไม่มีแม้แต่รายเดียวท่ีอุตริ
มาเกิดแบบเหด็ ดนิ เหด็ โคลน ถา้ มีก็จัดเป็นมนษุ ยแ์ ปลกโลกและน่ากลวั พลิ กึ คงอยูร่ ว่ ม
โลกมนษุ ยท์ ม่ี บี ดิ ามารดาเปน็ แดนเกดิ ไมไ่ ด้ เพราะใครๆ ไมไ่ วใ้ จและกลา้ ใหค้ วามสนทิ สนม
กลวั จะเปน็ ทำ�นองนกกระสาทม่ี าเป็นนายฝงู กบในบึงใหญท่ ่ปี ราศจากนาย พอนายกระสา
มาปกครองกเ็ รม่ิ ใชอ้ �ำ นาจในการปกครองดว้ ยจะงอยปาก จนกบทง้ั ฝงู หมดเรยี บบงึ ไปเลย
ไม่มีกบเหลืออยู่แม้ตัวเดียว มนุษย์เราย่ิงมีนิสัยข้ีขลาด ถ้าให้ความสนิทสนมกับมนุษย์
ประเภทพิสดารนี้แล้ว ก็อาจเกิดมหาอุบาทว์ยิ่งกว่ากบ ซ่ึงมีอยู่ในบึงเพียงแห่งเดียว
เท่านัน้
และมใี ครบา้ งทบ่ี ดิ ามารดาไมไ่ ดป้ ระคองเลย้ี งดใู นขน้ั เรม่ิ แรกกอ่ น แตอ่ ยๆู่ กเ็ ตบิ โต
ขึน้ มาเอาเฉยๆ แบบกอ้ นเมฆกอ้ นหมอก นอกจากบิดามารดาต้องเปน็ คนเหลือเดนจาก
ความตายไปตามๆ กัน เพราะการตะเกยี กตะกายตอ่ การเลย้ี งดแู ละรับผิดชอบรอบด้าน

40 อนั ชนกชนนีนร้ี ักเจ้า เทยี มเท่าชวี ากว็ า่ ได้

กวา่ บุตรธดิ าแต่ละคนจะเติบโตข้ึนมาพอหายใจได้บ้างโดยล�ำ พังตนเอง แม้ท่านเลีย้ งดูจน
โตขึ้นมาแล้ว แต่บางรายยังแทบไม่มีจมูกหายใจ ต้องมาคอยอาศัยพ่อแม่ให้ช่วยเหลือ
พอมที างหายใจก็มีอย่มู าก แถมยังมีการยกครอบครวั และเพื่อนฝงู ทีม่ จี มกู ไม่พอกบั การ
หายใจ มาอาศัยบิดามารดาพอได้หายใจสบื ตอ่ ไป ยงั มอี ยูไ่ ม่นอ้ ย และอาจมเี กินจ�ำ นวน
บญั ชขี องโลกทจี่ ะทำ�สถิตไิ ว้ แต่ไมม่ ใี ครสนใจท�ำ เพราะเป็นเรื่องภายใน คือระหว่างบดิ า
มารดากับบุตรธิดาจำ�ต้องปฏิบัติต่อกันแต่ไหนแต่ไรมา จึงน่ากราบไหว้บูชาคุณของท่าน
ผู้เต็มไปด้วยพรหมวิหารราวท้องฟ้ามหาสมุทร สุดท่ีจะพรรณนาให้จบส้ินลงได้ ท่ีเป็น
ฝ่ายอนุเคราะห์เลี้ยงดูตลอดมา โดยไม่คำ�นึงถึงความสิ้นเปลือง และความอดตายของ
ตนเอาเลย
เมื่อเร่ืองบิดามารดากับบุตรธิดาเคยเป็นมาอย่างน้ีประจำ�แผ่นดินอย่างแยกไม่ออก
แล้วพวกเราชาวบุตรธิดาผู้เห็นแก่ได้ไร้ความรู้สึกสำ�นึกตัวในพระคุณท่าน จะไปหาคน
สำ�คัญของโลกท่ีไหนกัน จึงจะเจอสมดังมโนนึกคิดที่เคยวาดภาพข้ามศีรษะท่านไปมา
แต่มิได้หวนระลึกว่าท่านคือบุคคลเช่นไร และมีความสำ�คัญต่อเราอย่างไรบ้าง แม้ใน
ปจั จบุ นั ของบตุ รธดิ าทเ่ี ปน็ อยเู่ วลาน้ี ทง้ั ทอ่ี ยกู่ บั ทา่ น ทง้ั ทอ่ี ยตู่ า่ งถน่ิ ตา่ งแดน ทง้ั ใกลท้ ง้ั ไกล
ทั้งในและนอกประเทศ ทกุ เพศทกุ วยั ซ่ึงล้วนอยใู่ นความรบั ผดิ ชอบทท่ี ่านจะตอ้ งอนุเคราะห์

หลวงตาพระมหาบวั ญาณสัมปันโน 41

ดว้ ยความรกั เอน็ ดอู ยา่ งบริสุทธใ์ิ จ และเต็มภูมทิ เ่ี ปน็ บิดามารดาของบตุ รธิดาทั้งคน ไมบ่ กพรอ่ ง
ทางนำ�้ ใจ
แมส้ มบตั เิ ครอ่ื งสงเคราะหจ์ ะมบี กพรอ่ งบา้ งกเ็ ปน็ ธรรมดา เพราะไมใ่ ชน่ �ำ้ มหาสมทุ ร
จะให้มีสมบูรณ์อยู่ตลอดไปย่อมไม่ได้ ถ้าพวกเรายังมองไม่เห็นค่าแห่งความสำ�คัญและ
คนสำ�คญั ในตวั ทา่ น ก็ควรมองย้อนหลังมาดตู วั เรา โดยเรม่ิ แต่ตา หู จมกู ล้ิน กาย ใจ
ไปในอวัยวะทกุ ส่วน ภายในภายนอก เบ้ืองบนเบือ้ งล่างของร่างกาย ตลอดความเปน็ อยู่
เร่อื ยมาจนถึงความกา้ วเข้าสู่ครรภ์ กอ่ ความรำ�คาญจนกลายเปน็ ความทุกข์ทรมานแก่ท่าน
รายหน่ึงๆ แปดเดือนบ้าง เก้าเดือนบ้าง สิบเดือนบ้าง ท่ีสร้างเนื้อสร้างตัวโดยอาศัย
เลอื ดเนอ้ื ของทา่ นทุกหยดทุกหยาด เป็นเคร่ืองมือสรา้ งบ้านเรอื นคอื รา่ งกาย จนปรากฏขนึ้
เป็นตนเปน็ ตวั เป็นเนื้อเป็นหนงั ของตัวขึน้ มา พออมิ่ ตวั สมควรเป็นคนไดแ้ ล้ว กแ็ หวกช่อง
ออกมาจากครรภ์ โดยมิได้คำ�นึงนึกคิดว่าใครจะลำ�บากจะเป็นจะตาย เพราะการแหวก
ทางออกมาของเราตัวเล็กๆ แดงๆ แต่กองทกุ ข์ที่สร้างให้คนอืน่ คอื มารดาในขณะนัน้ มไิ ด้
เล็กสมตัวเลย จนมารดาแทบจะเอาชีวิตชีวาไว้ไม่รอด บางรายต้องจอดจมไปเลยก็มี
เพราะเหลือจะทน

42 อันชนกชนนีนรี้ กั เจ้า เทียมเท่าชีวากว็ ่าได้

นอกจากการสร้างตัวอยู่ในครรภ์ด้วยเลือดเน้ือของมารดาแล้ว พอตกคลอดออก
มายังต้องอาศัยมารดาบิดาตลอดผู้เก่ียวข้องอีกมากมาย มาช่วยสร้างชีวิตจิตใจให้อีก
คือการเล้ียงดูทุกอย่างท่ีแสนทุกข์ลำ�บาก อันเกี่ยวกับตนจนถึงปัจจุบันบัดนี้ เราพอจะ
นกึ ออกกระมงั วา่ อตั ภาพร่างกายตลอดความเปน็ อยูส่ บื เน่อื งกันมาของเราทกุ สว่ นน้ี เรา
ได้มาจากไหน ใครให้เราและใครช่วยรักษาเราจึงปลอดภัยมาถึงบัดน้ี ท้ังน้ีคือคุณพ่อ
คุณแม่นน่ั แลเป็นผู้สละชวี ิตแทนและเลี้ยงดเู รามาจนถึงปจั จบุ นั น้ี
เท่าที่พรรณนาชีวิตร่างกายพร้อมเครื่องบำ�รุงส่งเสริม เพียงแต่ละคนที่ได้รับจาก
ท่านตลอดมา ถ้าคิดเป็นราคาค่างวดในบรรดาสิ่งที่ท่านมอบให้เปล่าด้วยน้ำ�ใจน้ัน ล้วน
เปน็ สิง่ ทจ่ี นใจและสดุ วสิ ัยทีจ่ ะหาได้ในทีอ่ นื่ ใด เช่น ตา หู จมกู เปน็ ต้น แต่ละส่วน
ล้วนไม่มีซือ้ ขายกนั ตามหา้ งรา้ นต่างๆ ทั้งในและนอกประเทศทวั่ โลก ไมม่ ีเลยแมส้ ว่ นหนงึ่
ซ่งึ ควรจะถือเปน็ ของจริงอันดั้งเดิมทีเ่ ราได้มาจากท่าน เพยี งวตั ถุเครอ่ื งสงเคราะหเ์ ลี้ยงดู
บุตรธิดาแต่ละคน นับแต่เริ่มแรกมาจนบัดนี้จะมีจำ�นวนมากมายสักเท่าไร ถ้าเป็นสง่ิ ท่ี
ควรออกร้านขายดังสินค้าท่วั ๆ ไป ก็คงนำ�มาบรรจุได้เต็มห้างร้านใหญ่ๆ หลายห้างร้าน
พอดู สง่ิ ทง้ั นจ้ี ะมใี ครบา้ งพอมนี �ำ้ ใจมายอมเสยี สละใหเ้ ราโดยไมค่ ดิ คา่ ตอบแทนเลย นอกจาก
บดิ ามารดาทง้ั สองนเ้ี ทา่ นน้ั ยงั ไมเ่ คยเหน็ มที า่ นผหู้ นง่ึ ผใู้ ดมารบั อาสาท�ำ หนา้ ทแ่ี ทนไดเ้ ลย

หลวงตาพระมหาบวั ญาณสัมปันโน 43

จงึ เป็นเรือ่ งทนี่ ่าคิด และสลดสังเวชตัวเราอย่างยง่ิ ทีอ่ าศัยเลือดในหัวอกท่าน ซ่งึ เปน็
สง่ิ ทีร่ กั สงวนอย่างยิง่ ทงั้ สิ้นมาเป็นชีวติ จิตใจของตวั จนเป็นเราเป็นทา่ นมาดว้ ยกันทัง้ โลก
ควรจะมองเห็นความสำ�คัญตลอดคุณสมบัติอันล้นค่าของท่าน ว่าเวลานี้ปรากฏอยู่ที่
ร่างกายจิตใจของเรา และเรากำ�ลังนงั่ ทับนอนทับหายใจทับคุณของทา่ นอยู่ทุกขณะนแ้ี หละ
หาได้อยู่ในท่ีอ่ืนใดไม่ ก็การสำ�รวจตนมาแต่ต้นกำ�เนิดจนถึงปัจจุบันว่าเป็นมาอย่างไรอย่าง
ประจักษ์ใจแล้ว จะต้องรู้สึกสำ�นึกในพระคุณของท่านอย่างถึงใจ ว่าน้ีคือผู้บังเกิดเกล้า
ซง่ึ หาไดเ้ พียงคนเดียวในโลก น้ีคอื ผปู้ ระกนั ชวี ิตของบุตรธดิ าทั้งมวล นค้ี ือคนสำ�คญั ของ
โลกมาก่อนใครๆ นี้คือแบบพิมพ์ของโลกที่ให้กำ�เนิดท้ังทางร่างกายและหลักวิชาแขนง
ต่างๆ ไมม่ ปี ระมาณ ที่บตุ รธิดาไดย้ ึดถอื สบื ทอดกนั มาไมม่ ีท่สี ิ้นสุด คือบตุ รธิดาท้ังโลก
ความสำ�คัญมารวมอยู่ท่ีบิดามารดาเป็นผู้วางรากฐานให้เพื่อก้าวต่อไปในอนาคต จึงควร
ปลงใจลงนอ้ มบูชาพระคุณของท่านด้วยความเคารพรกั อย่างถงึ ใจ ไมม่ กี ารแบ่งรับแบง่ สู้
ดว้ ยอบุ ายวิธขี ้อแกต้ ัวใดๆ
ค�ำ วา่ “บดิ ามารดา” นเ้ี ปน็ ค�ำ ทค่ี วรสะดดุ สะเทอื นใจอยา่ งยง่ิ ในวงบตุ รธดิ าทว่ั ๆ ไป
เพราะเปน็ นามของทา่ นผบู้ งั เกดิ เกลา้ และเลย้ี งดมู าแตว่ นั ก�ำ เนดิ เกดิ เปน็ เราเปน็ ทา่ นมาถงึ
ปจั จบุ นั น้ี ผเู้ ขยี นซง่ึ เปน็ ผตู้ กอยใู่ นความเปน็ หนบ้ี ญุ คณุ ทา่ นเชน่ เดยี วกบั บตุ รธดิ าทง้ั หลาย

44 อนั ชนกชนนนี ้รี กั เจา้ เทียมเทา่ ชวี าก็วา่ ได้