แผนที่สวนพฤกษศาสตร์และสวนรุกขชาติ ในประเทศไทย

97

ภาพท่ี 58 แผนที่สวนรุกขชาติถ้าเขานุ้ย

98

สวนรุกขชาติพฤกษามหาราชินี จงั หวดั ปตั ตานี

Her Majesty The Queen Arboretum

สวนรุกขชาติพฤกษามหาราชนิ ี ตังขนึ ในพืนที่ของศูนย์ฝึกอาชพี (วดั ชา้ งไห้) ตามแนวพระราชด้าริของ
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในงานด้านศิลปาชีพพิเศษอยู่ที่หมู่ 1 ต้าบลนาประดู่ และหมู่ 2
ต้าบลทุ่งพลา อ้าเภอ โคกโพธ์ิ จังหวัดปัตตานี ในเส้นทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 409 (ปัตตานี-ยะลา) ห่าง
จากตัวจังหวดั ปัตตานปี ระมาณ 30 กโิ ลเมตร มพี นื ทด่ี ้าเนินการ 25 ไร่

ลักษณะสภาพภมู ปิ ระเทศ

สภาพพืนท่ีสวนรุกขชาติพฤกษามหาราชินีเป็นที่ราบเชิงเขาเตีย ๆ เอียงลาดจากทิศใต้ลงไป
ทางทิศเหนือ ดินเป็นดินร่วนปนทรายค่อนข้างสมบูรณ์ด้วยอินทรีย์วัตถุ สภาพป่าเป็นดิบแล้ง และป่า
ดบิ ชืนบางสว่ น พรรณไมท้ ี่พบเชน่ ตะเคียนชันตาแมว หลุมพอ ตะเคยี นทอง มะม่วงปา่ เปน็ ต้น

ภาพท่ี 59 แผนท่ีสวนรุกขชาติพฤกษามหาราชินี

99

สวนรุกขชาตริ กั ษะวาริน จังหวดั ระนอง

Raksawarin Arboretum

สวนรุกขชาตริ ักษะวาริน ตังอยู่ท่ีตา้ บลบางริน อ้าเภอเมือง จังหวดั ระนอง ไปตามเส้นทาง จากจังหวดั
ระนอง-หาดส้มแป้น อยู่ห่างจากตัว จังหวัดประมาณ 3 กิโลเมตร โดยด้าริของผู้ว่าราชการจังหวัดระนอง ใน
บริเวณรอบ ๆ บ่อน้ารอ้ นของจังหวัด มเี นอื ที่ประมาณ 500 ไร่ ซึ่งบรเิ วณนีเคยเป็นสถานที่ประทับช่ัวคราวของ
สมเด็จพระศรนี ครนิ ทราบรมราชชนนี เมือ่ ครงั ท่ีเสด็จจังหวัดระนอง และไดพ้ ระราชทานนามวา่ “สวนรุกขชาติ
รกั ษะวาริน” อยใู่ นเขตป่าไมถ้ าวรของชาติ ตามมตคิ ณะรัฐมนตรเี ม่อื ปี พ.ศ. 2531

ลกั ษณะสภาพภูมปิ ระเทศ

สภาพพืนทส่ี วนรุกขชาติรักษะวารินเป็นทีร่ าบเชิงเขา ตดิ ริมคลองหาดส้มแปน้ และอย่ทู างทิศ
ตะวันตกของบ่อน้าร้อน สภาพสังคมพืชเป็นป่าดิบชืนที่ขึนอยู่ค่อนข้างหนาแน่น มีพรรณไม้เด่น ได้แก่
ยางนา ตะเคียนทราย ก่อ เทพธาโร ทะโล้ ล้าน เป็นต้น ดินป็นดินร่วนปนทราย และดินลูกรัง สภาพ
อากาศส่วนมากจะมฝี นตกชุกตลอดทังปี

100

ภาพท่ี 60 แผนท่ีสวนรุกขชาติรักษะวาริน

101

สวนรกุ ขชาติสมเดจ็ พระปิ่นเกลา้ จงั หวัดฉะเชิงเทรา

Somdet Phra Pinklao Arboretum

สวนรุกขชาติสมเด็จพระปิ่นเกล้าตังอยู่ท่ีบ้าน เขาหินซ้อน ต้าบลเขาหินซ้อน อ้าเภอพนมสารคาม
จังหวัดฉะเชิงเทรา ติดกับทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 304 (ฉะเชิงเทรา-กบินทร์บุรี) อยู่ห่างจากอ้าเภอพนม
สารคามประมาณ 15 กิโลเมตร โดยบริเวณรอบ ๆ มีการปลูกสร้างเป็นสวนป่า บนยอดเขามีพระพุทธรูป
ประดษิ ฐานอยู่

ลกั ษณะสภาพภมู ปิ ระเทศ

สภาพพืนที่เป็นพืนที่เป็นภูเขาหินแกรนิตและที่ราบเชิงเขา ดินร่วนปนทราย สภาพ
ป่าเป็นป่าดิบแล้ง พรรณไม้ท่ีพบ เช่น ขันทองพยาบาท ข่อย ข่อยหนาม ยางนา มะค่าโมง มะค่าแต้
พะยงู ประดปู่ า่ โมกมนั สกุณี และมะนาวผี เปน็ ตน้ มอี าณาเขตตดิ ต่อดังนี

ทิศเหนอื จดทางหลวงหมายเลข 304 (ฉะเชงิ เทรา -กบนิ ทรบ์ ุร)ี

ทิศใต้ ติดถนนเขาหินซอ้ น – ช้าป่างาม

ทิศตะวนั ออก จดวัดเขาหินซ้อนนนั ทวัฒนารามและหมูบ่ ้านเขาหนิ ซ้อน

ทศิ ตะวนั ตก จดทดี่ ินเอกชนห้างหุ้นสว่ นจ้ากดั ป.รวมเศษ 304

102

ภาพท่ี 61 แผนที่สวนรุกขชาติสมเด็จพระป่ินเกล้า

103

สวนรกุ ขชาติหนองตาอยู่ จงั หวัดชลบุรี

Nong Ta Yu Arboretum

สวนรุกขชาติหนองตาอยู่ หรือเดิมในช่ือ สถานีวนกรรมหนองตาอยู่ เพื่อด้าเนินการศึกษา ทดลอง
ค้นคว้า วิจัยการเจริญเติบโตของพันธุ์ไม้ชนิดต่างๆในท้องที่ภาคตะวนั ออก ต่อมาได้โอนงานให้ส้านักงานป่าไม้
เขตศรีราชารับผิดชอบด้าเนินงานพร้อมกับเปลี่ยนช่ือเป็น สวนป่าหนองตาอยู่ ตังอยู่ท่ี 316/3 หมู่ 6 ต้าบลสุร
ศักด์ิ อา้ เภอศรีราชาจังหวดั ชลบุรี เนือที่ 483 ไร่ ตดิ ทางหลวงจงั หวัดหมายเลข 3241 (ศรีราชา-หนองค้อ) หา่ ง
จากอ้าเภอศรรี าชา ประมาณ 10 กโิ ลเมตร

ลกั ษณะสภาพภูมิประเทศ

สภาพพืนที่สวนรุกขชาติหนองตาอยู่ เป็นที่ราบ ลาดเอียงโดยทางทิศใต้สูงกว่าทิศเหนือ
เล็กน้อย สภาพป่าเป็นป่าฟื้นฟูขึนใหม่ (Secondary growth) ในรูปแบบการปลูกสร้างสวนป่า ชนิด
พันธุ์ไม้ที่น้าเข้ามาปลูกได้แก่ สนทะเล สนประดิพัทธ์ ยูคาลิปตัส ประดูป่ากระถินณรงค์ สัก ยางนา
มะฮอกกานี และมีการปลูกซ่อมบา้ รุงเร่ือยมา จนปัจจุบันมีสภาพเปน็ ปา่ ดบิ แล้งผสมป่าเบญจพรรณท่ี
สมบรู ณ์ สภาพอากาศ จะมฝี นตกชุกในราวเดอื นสิงหาคม-กันยายนของทุกปี ปริมาณน้าฝนมคี ่อนข้าง
น้อยเฉล่ีย 1,253.9 มิลลิเมตรต่อปี เนื่องจากสวนรุกขชาติฯ อยู่ห่างจากทะเลประมาณ 10 กิโลเมตร
ท้าให้ฝนมักจะตกเลยไปในทะเล ท้าให้สวนรุกขชาติฯ มีสภาพภูมิอากาศค่อนข้างจะแห้งแล้ง มีอาณา
เขตตดิ ต่อดังนี

ทิศเหนือ จดทีร่ าษฎรด้านทางหลวงพเิ ศษ หมายเลข 7

ทศิ ใต้ จดฟาร์มหมู-ฟาร์มจระเข้

ทิศตะวนั ออก จดหม่บู ้านบ่อทอง

ทศิ ตะวันตก จดทร่ี าษฎรดา้ นถนนศรีราชา-หนองคอ้ (ทางหลวงหมายเลข 3241)

104

ภาพท่ี 62 แผนท่ีสวนรุกขชาติหนองตาอยู่

105

เอกสารอา้ งอิง

กลมุ่ างานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ สา้ นกั วจิ ัยการอนุรักษป์ ่าไม้และพนั ธุ์พืช. (2563). สวนพฤกษศาสตรแ์ ละสวนรุกข
ชาติ. เขา้ ถึงได้จาก https://www.dnp.go.th/botany/index.html

สวนพฤกษศาสตร์เขาหนิ ซอ้ น. (2563). ตัวอย่างพืชสมุนไพรในสวนปา่ สมนุ ไพรเขาหินซ้อน. เขา้ ถงึ ไดจ้ าก
http://www.khaohinsonbg.org/index.php?mo=59&id=874079

กรมชลประทาน (2552). ครงการสวนพฤกษศาสตร์ในจงั หวดั ชายแดนภาคใต้ ต้าบลกะลวุ อ อ้าเภอเมือง
จังหวัดนราธวิ าส. เข้าถึงไดจ้ าก https://www.rid.go.th/royalproject/

SPRING NEWS. (2561). "ดงฟา้ ห่วน" ป่าในเมอื งเพอื่ ความสขุ ของชาวจ.อบุ ลราชธานี.

เข้าถงึ ได้จาก https://www.springnews.co.th/programs/215864

ส้านกั งานการทอ่ งเที่ยวกฬี า. (2562). สวนพฤกษศาสตรภ์ าคใต้ (ทุ่งค่าย) แหลง่ ทอ่ งเที่ยวจงั หวดั ตรงั .

เข้าถงึ ได้จาก https://trang.mots.go.th/news_view.php?nid=443

สว่ นพฒั นาและเผยแพรอ่ งคค์ วามรู้ สา้ นกั วจิ ัยการอนุรกั ษป์ ่าไมแ้ ละพันธ์พุ ชื (2563). สวนรกุ ขชาติ
(Arboretum). เขา้ ถงึ ได้จาก https://www.dnp.go.th/dnpresearch1/pages/knowledge-
arbretum-home.html